24-06 Accountantsverslag 2025 gD
Tekst van het document
Accountantsverslag Gemeente Doetinchem Boekjaar 2025
Aanbiedingsbrief Aan de gemeenteraad van de gemeente Doetinchem
Geachte leden van de gemeenteraad, In overeenstemming met de opdracht tot de controle van de jaarrekening 2025 van gemeente Doetinchem, zoals overeengekomen in onze opdrachtbevestiging d.d. 18 juli 2025, bieden wij u hierbij het accountantsverslag aan.
Postbus 9020 7000 HA Doetinchem
Onderwerp: Kenmerk: Datum:
Accountantsverslag 2025 0081897/2606-12533 22 juni 2026
Het accountantsverslag bevat de bevindingen en conclusies naar aanleiding van onze werkzaamheden. De bevindingen in dit verslag zijn op afgestemd met een afvaardiging van de ambtelijke organisatie. Daarnaast is het concept van dit verslag bestuurlijk besproken op 11 juni 2026. Wij hebben u op 22 juni 2026 gemachtigd om onze goedkeurende controleverklaring op te nemen in uw jaarrekening 2025. Indien de jaarrekening niet door de gemeenteraad wordt goedgekeurd en vastgesteld en leidt tot een aangepaste jaarrekening, dient ook bij deze aangepaste jaarrekening door ons toestemming te worden verleend tot het opnemen van onze controleverklaring. Wij vertrouwen erop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd en zijn graag bereid de inhoud van deze rapportage nader toe te lichten. Met vriendelijke groet, Baker Tilly (Netherlands) B.V.
M.C.J.M. Bekker RA
pagina | 2
Inhoud 1. Bestuurlijke samenvatting 2. Opdracht, scope en uitkomsten 3. Belangrijke bevindingen 4. Financiële positie 5. Bevindingen interne beheersing 6. Overige onderwerpen 7. Bijlagen
pagina | 3
1. Bestuurlijke samenvatting
pagina pagina| 4| 4
Bestuurlijke samenvatting Financiële kengetallen en signaleringswaarden
pagina | 5
Bestuurlijke samenvatting Wij hebben bij de jaarrekening 2025 een goedkeurende verklaring verstrekt. .
Het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) is in alle opzichten nageleefd in 2025. Het jaarverslag is cf. NV COS 720 verenigbaar met de jaarrekening en voldoet in materiële zin aan de laatste actuele voorschriften. Uit onze controle met betrekking tot ons getrouwheidsoordeel blijkt een beperkt aantal ongecorrigeerde controleverschillen: • Er zijn met betrekking tot het sociaal domein onzekerheden in de prestatielevering geïdentificeerd met een impact van € 1.724.000. Dit blijft binnen de goedkeuringstolerantie ter hoogte van € 6.657.000, maar verkleint de marge voor fouten en ook andere onzekerheden wel. Het college heeft een rechtmatigheidsverantwoording opgenomen in de jaarrekening en heeft daarin opgenomen dat de baten en lasten en balansmutaties 2025 voor een bedrag van € 2.585.000 niet rechtmatig tot stand zijn gekomen. De belangrijke bevindingen betreffen: • Voorwaardencriterium: er is sprake van onrechtmatigheden met betrekking tot het naleven van de EU-aanbestedingsrichtlijnen ad € 2.219.000. • Begrotingscriterium: er is sprake van € 159.000 aan onrechtmatigheden als gevolg van een overschrijding van de lasten op programma 3. Deze overschrijding is, op basis van de afspraken in de gemeentelijke financiële verordening als acceptabel aan te merken. Ten aanzien van de kredieten is een bedrag van € 207.000 aan overschrijdingen onrechtmatig.
Uit onze controle zijn geen bevindingen geconstateerd. De rechtmatigheidsverantwoording geeft een getrouw beeld. Op grond van ons onderzoek hebben wij bij de specifieke uitkeringen geen fouten en/of onzekerheden geconstateerd die de voor SiSa geldende rapporteringstolerantie overschrijden. Wij hebben vastgesteld dat de bezoldigingen over 2025 in overeenstemming zijn met de Wet normering topinkomens (WNT) en dat de jaarrekening 2025 van Doetinchem voldoet aan de publicatieverplichtingen van de WNT.
pagina | 6
Bestuurlijke samenvatting Voor de gemeente Doetinchem doen zich, in lijn met voorgaande jaren, onzekerheden voor bij de vaststelling van de prestatielevering binnen het sociaal domein. Deze onzekerheden hangen samen met het ontbreken van een (goedkeurende) controleverklaring bij een aantal aanbieders. Voor gemeente Doetinchem resteren derhalve onzekerheden voor het sociaal domein ad € 1.724.000 ten opzichte van € 2.732.000 in 2024. De gemeente Doetinchem voert dit jaar nog geen aanvullende werkzaamheden uit met als doel voldoende zekerheid te verkrijgen, waardoor de onzekerheden verder worden beperkt. De gemeente Doetinchem heeft in 2025 een tweetal complexen in exploitatie genomen: Amphionpark en Naoberhoek. Er zijn in 2025 geen complexen afgesloten. Voorts is op een vijftal complexen tussentijds winst uitgenomen voor een bedrag van € 2,2 miljoen. Het resultaat op de grondexploitaties in boekjaar 2025 bedroeg € 2,5 miljoen enerzijds door de genoemde winstuitname en anderzijds doordat per saldo de verliesvoorziening verlaagd is. Wij hebben vastgesteld dat de uitgangspunten die ten grondslag liggen aan de waardering aanvaardbaar zijn en daarmee is de balanswaardering nauwkeurig. Het boekjaar 2025 sluit met een financieel resultaat van € 15,2 miljoen (voordelig).
De totale vermogenspositie van de gemeente Doetinchem bedraagt € 146 miljoen (2024: € 123 miljoen) met een solvabiliteitsratio van 41% (2024: 35%). De vermogenspositie is dan ook gezond te noemen. Het college concludeert in de paragraaf weerstandvermogen en risicobeheersing dat de weerstandscapaciteit ruim voldoende is om alle risico’s op te vangen. Komende jaren neemt de financiële druk op gemeenten toe. De gemeente Doetinchem beschikt, met de inzet van een aantal dekkingsmaatregelen, over een structureel sluitende meerjarenbegroting. De solvabiliteit en schuldquote vallen ruim binnen de signaleringswaarden. En de weerstandsratio is volgens de gemeentelijke weging ruim voldoende. We adviseren evenwel om, zoals de organisatie gewend is, afwijkingen in incidentele en structurele resultaten te analyseren en tijdig maatregelen te nemen om toekomstige tekorten te voorkomen. We hebben vanuit onze zijde ervaren dat op een prettige en constructieve wijze met de ambtelijke organisatie is samengewerkt. De aanlevering en de beantwoording van vragen met name met betrekking tot de SiSa-bijlage vanuit de organisatie verliep dit jaar evenwel iets moeizamer dan we gewend zijn van de gemeente Doetinchem.
Vanzelfsprekend zijn er aan beide kanten verbetermogelijkheden, deze nemen we in lijn met voorgaand jaar mee in de evaluatie met de organisatie om zodoende onze dienstverlening verder te verbeteren.
pagina | 7
Bestuurlijke samenvatting
Opdracht, scope en uitkomsten
2. Opdracht, scope en uitkomsten
Belangrijke bevindingen
Financiële positie
Bevindingen interne beheersing
Overige onderwerpen
Bijlagen
pagina| 8| 8 pagina
Bestuurlijke samenvatting
Opdracht, scope en uitkomsten
2. Opdracht, scope en uitvoering Reikwijdte van de controle De jaarstukken van uw gemeente bestaan uit: • Het jaarverslag (programmaverantwoording + paragrafen).
Belangrijke bevindingen
• De jaarrekening. • Bijlagen (SiSa en Overzicht taakvelden). • De overige gegevens.
Financiële positie
Bevindingen interne beheersing
Overige onderwerpen
Bijlagen
Met de opdrachtbevestiging van d.d. 18 juli 2025 heeft u ons opdracht gegeven tot het controleren van de jaarrekening 2025. De reikwijdte van onze controle staat omschreven in deze opdrachtbevestiging. Er is gedurende het verloop van de controle geen sprake geweest van een beperking in de reikwijdte van onze controle.
Grondslag
Bedrag
Goedkeuringstolerantie fouten en onzekerheden
2% lasten exclusief toevoegingen reserves
€ 6.657.000
Rapporteringstolerantie
4% van de goedkeuringstolerantie
€ 266.000
De toleranties voor de rechtmatigheidsverantwoording, zoals vastgelegd in uw financiële verordening zoals die op 26 februari 2026 is vastgesteld, wijken beperkt af van de toleranties voor de controle op de getrouwheid. De tolerantie voor de rechtmatigheidsverantwoording mag vanaf boekjaar 2025 maximaal 2% bedragen (vorig jaar nog maximaal 3%). Dit leidt ertoe dat de door het college opgestelde rechtmatigheidsverantwoording is opgesteld op basis van de volgende toleranties: Grondslag
Bedrag
Verantwoordingsgrens
2% lasten exclusief toevoegingen reserves
€ 6.657.000
Rapporteringsgrens
5% van de verantwoordingsgrens
€ 333.000
Overzicht toleranties Vanaf het boekjaar 2025 is de materialiteit bij de uitvoering van onze controle voor fouten en onzekerheden 2% van de totale lasten exclusief dotaties aan de reserves. Deze materialiteit sluit aan op de door de gemeenteraad op 26 februari 2026 vastgestelde controleprotocol Doetinchem 2025.
pagina | 9
Bestuurlijke samenvatting
Opdracht, scope en uitkomsten
Belangrijke bevindingen
Financiële positie
2. Opdracht, scope en uitvoering Kernpunten en significante risico’s in de controle
Geautomatiseerde gegevensverwerking
Wij hebben voldoende en geschikte controle-informatie verkregen, onder andere met betrekking tot de volgende kernpunten van de controle:
Op grond van artikel 393 lid 4, Titel 9 Boek 2 BW rapporteren wij onze bevindingen met betrekking tot de betrouwbaarheid en continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking in dit verslag. Wij merken overigens op dat de jaarrekeningcontrole niet specifiek gericht is op de betrouwbaarheid en continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking.
• Risico dat het management van de gemeente de procesafspraken doorbreekt (management override of controls), hetgeen een standaard risico is vanuit onze beroepsregels. Dit risico ziet bij uw gemeente met name toe op budgetverschuivingen binnen de programmaexploitatieen investeringsbudgetten en dit wordt zichtbaar in het memoriaal dagboek; • Waardering van uw grondexploitatie (met name complexen A18, Laborijnlocatie, Noaberhoek en Amphionpark); • Onderbouwing van de prestatielevering inkopen; • Getrouwheid rechtmatigheidsverantwoording en dan specifiek het voorwaardencriterium met betrekking tot Europese aanbesteding;
Bevindingen interne beheersing
• Prestatielevering sociaal domein. • Onterechte betalingen waardoor de lasten ten onrechte zijn verantwoord.
Uitkomsten Overige onderwerpen
Bijlagen
Wij hebben bij de jaarrekening 2025 een goedkeurende verklaring verstrekt. De geconstateerde controleverschillen zijn gecorrigeerd in de definitieve versie van de jaarrekening. Er zijn onzekerheden met betrekking tot de getrouwheid naar voren gekomen die betrekking hebben op de decentralisaties in het sociaal domein van in totaal afgerond € 1,7 miljoen. De achtergrond van deze onzekerheid lichten wij toe op pagina 21 van dit verslag. Evenwel blijven deze onzekerheden ruim binnen de door u gestelde goedkeuringstolerantie van € 6,7 miljoen.
In onze managamenet en board letter hebben wij een aantal attentiepunten ten aanzien van de IT-omgeving opgenomen. Het college heeft aangegeven hieraan opvolging te willen geven.
Verloop van de opdracht We hebben vanuit onze zijde ervaren dat op een prettige en constructieve wijze met de ambtelijke organisatie is samengewerkt. De aanlevering en de beantwoording van vragen met name met betrekking tot de SiSabijlage vanuit de organisatie verliep dit jaar evenwel iets moeizamer dan we gewend zijn van de gemeente Doetinchem. Vanzelfsprekend zijn er aan beide kanten verbetermogelijkheden, deze nemen we in lijn met voorgaand jaar mee in de evaluatie met de organisatie om zodoende onze dienstverlening verder te verbeteren.
Fraude en naleving wet- en regelgeving Het college is primair verantwoordelijk voor het voorkomen van fraude, het naleven van wet- en regelgeving en voor een cultuur van eerlijkheid en integriteit en dient zowel preventieve als repressieve beheersingsmaatregelen te nemen om de kans op fraude en overtreding van wet- en regelgeving zo veel mogelijk te beperken.
pagina | 10
Bestuurlijke samenvatting
Opdracht, scope en uitkomsten
Belangrijke bevindingen
Financiële positie
Bevindingen interne beheersing
Overige onderwerpen
Bijlagen
2. Opdracht, scope en uitvoering Voor het uitoefenen van deze verantwoordelijkheid maakt het management gebruik van diverse beheersingsmaatregelen, zoals interne richtlijnen en gedragscodes, controle technische functiescheiding en periodieke rapportages over financiën. Ten behoeve van onze jaarrekeningcontrole identificeren wij de risico’s met betrekking tot fraude en overtreding van wet- en regelgeving en beoordelen wij de interne beheersingsmaatregelen die gericht zijn op het voorkomen en signaleren van (materiële) fraude en niet-naleving van wet- en regelgeving. Voor zover relevant voor onze controle voeren wij gegevensgerichte controlewerkzaamheden uit. Onze controle is echter niet specifiek gericht op het signaleren van fraude en niet-naleving van wet- en regelgeving. Wij hebben als onderdeel van de jaarrekeningcontrole uw inschatting inzake frauderisico’s met betrekking tot uw organisatie besproken. Deze bespreking komt ook voort uit de verplichte rapportage van de accountant over de uitkomsten van onze werkzaamheden met betrekking tot frauderisico’s in de controleverklaring. Onderzoek wijst uit dat het grootste deel van de fraudegevallen door middel van een ‘tip’ aan het licht komt. Dit toont het belang aan van een fraudemeldpunt en een klokkenluidersregeling.
Hierna geven wij een nadere toelichting over de verplichting om in onze controleverklaring te rapporteren over fraude.
Frauderisico’s en continuïteit Onze controleverklaring over boekjaar 2025 bevat een verplichte paragraaf over onze werkzaamheden met betrekking tot fraude en één met betrekking tot continuïteit.
Frauderisico’s Frauderisico – Het risico dat het management van de gemeente de procesafspraken doorbreekt Het college dan wel het management bevindt zich vanuit haar rol binnen de organisatie in een unieke positie om fraude te plegen, omdat het op basis van hiërarchie in staat is de administratieve vastleggingen te manipuleren en frauduleuze financiële overzichten op te stellen door interne beheersingsmaatregelen te doorbreken, die anderszins effectief lijken te werken. Een incentive van het college of management zou hierbij kunnen zijn om op die wijze een betere financiële situatie of prestatie te presenteren. Dit risico ziet in onze optiek met name toe op het verschuiven tussen verschillende budgetten. Onze beroepsregels schrijven voor dat de accountant dit risico in zijn controle onderkent. Om dit frauderisico te ondervangen hebben wij de volgende werkzaamheden verricht: • Analyseren en beoordelen van, op basis van risicocriteria geselecteerde journaalposten en hierop specifieke controlewerkzaamheden verricht om de nauwkeurigheid van de geselecteerde journaalposten te controleren; • Analyse van aanpassingen die tijdens het opstellen van de jaarrekening zijn gemaakt;
pagina | 11
Bestuurlijke samenvatting
Opdracht, scope en uitkomsten
Belangrijke bevindingen
2. Opdracht, scope en uitvoering • Beoordelen van belangrijke schattingen en de schattingsprocessen van het college of management zoals de waardering van de grondexploitaties, vaste activa en vorderingen en het toereikend zijn van voorzieningen. Hierbij hebben we in het bijzonder aandacht gehad voor het inherente risico van vooringenomenheid van het college bij deze posten; • Beoordelen van significante transacties buiten het kader van de normale bedrijfsuitoefening om; • Doornemen van notulen van vergaderingen van het college en de raad.
Financiële positie
Bevindingen interne beheersing
• Vastgesteld dat de toerekening systematiek van de overhead consistent met de begroting is toegepast in de jaarrekening. Naast bovenstaande hebben wij, voor zover relevant voor onze controle, de opzet geëvalueerd en het bestaan vastgesteld van de beheersingsmaatregelen op organisatieniveau de maatregelen van interne beheersing in de processen voor het genereren en verwerken van journaalposten, het maken van schattingen en het bewaken van projecten. Tevens hebben wij specifieke aandacht gegeven aan de toegangsbeveiligingen in het IT-systeem en de mogelijkheid dat hierin functiescheiding kan worden doorbroken Uit bovenstaande werkzaamheden zijn geen bevindingen voortgekomen.
Overige onderwerpen
Frauderisico - Het risico dat inkoopfacturen niet in overeenstemming zijn met de geleverde prestatie omdat de prestatie niet is ontvangen Wij hebben vastgesteld dat in de factuurafhandeling functiescheiding is aangebracht tussen voorcodeerders en budgethouders. De voorcodeerder is echter niet altijd de prestatieontvanger.
Bijlagen
Nu kan het in situaties zo zijn dat de voorcodeerder voor het vaststellen van de prestatielevering navraag doet bij de budgethouder aangezien die tevens prestatieontvanger is, waardoor de facto de functiescheiding wordt opgeheven. Om dit frauderisico te ondervangen hebben wij gegevensgerichte werkzaamheden uitgevoerd in de vorm van een statistische steekproef op basis van een hoger risicoprofiel waarbij voor elke waarneming op basis van onderliggende stukken is vastgesteld dat de prestatie (zowel de prijs component als de hoeveelheid component) onderbouwd is. Uit bovenstaande werkzaamheden zijn geen bevindingen voortgekomen. Frauderisico - Het risico dat betalingen uitgevoerd worden aan nietrechthebbenden Dit risico ziet toe op betalingen waarbij enerzijds betalingen niet via de reguliere crediteurenadministratie en de daaruit voortvloeiende betaallijsten gedaan worden, maar waarbij handmatig bankrekeningnummers worden ingevuld. Anderzijds betalingen naar crediteuren via het reguliere betaalproces, waarbij ten onrechte de stamgegevens gewijzigd zijn. Om dit frauderisico te ondervangen hebben we de volgende werkzaamheden uitgevoerd: • We hebben de opzet en het bestaan van de interne beheersing rondom het betaalproces vastgesteld; • Uitvoeren van een data-analyse op de uitgaande betalingen.
Hierbij hebben we aandacht besteed aan bijzondere transacties, zoals betalingen aan instanties met meerdere bankrekeningen, dan wel bankrekeningen met meerdere benamingen en handmatige betalingen. Daarbij is vastgesteld dat het bankrekeningnummer waaraan betaald is ook daadwerkelijk behoort bij de betreffende crediteur.
pagina | 12
Bestuurlijke samenvatting
Opdracht, scope en uitkomsten
Belangrijke bevindingen
Financiële positie
Bevindingen interne beheersing
2. Opdracht, scope en uitvoering Naar aanleiding van het uitvoeren van bovenstaande werkzaamheden hebben wij geen aanwijzingen gekregen voor (een vermoeden van) materiële fraude. Overall constateren wij dat fraude en fraudepreventie een onderdeel is waar de gemeente actief mee bezig is. Het college heeft een integriteitsbeleid en een klokkenluidersregeling geïmplementeerd en beschikt over een interne frauderisicoanalyse waarin frauderisico’s worden geïdentificeerd en relevante interne controlemaatregelen gedefinieerd zijn om deze frauderisico’s te mitigeren. Door deze interne controlemaatregelen is in 2026 een geval van verdenking van fraude geconstateerd door de gemeente. Dit betrof de ontvreemding van IT devices door een medewerker van de gemeente. De gemeente heeft hierop een onderzoek ingesteld. Op basis van alle onderzoeken, zowel door externen als interne medewerkers van de gemeenten, is de conclusie van de gemeente dat de betreffende medewerker de als vermist aangemelde apparaten heeft verduisterd. Tijdens een gesprek heeft de medewerker ook bekend dat hij de devices heeft ontvreemd van de gemeente en verkocht heeft via internet. De medewerker is vervolgens op staande voet ontslagen. Op basis van de resultaten van het onderzoek is er aangifte gedaan tegen de medewerker wegens verduistering. De gemeente verhaalt zo de geleden schade op de betrokkene.
Naleving wet- en regelgeving en overige Overige onderwerpen
Bijlagen
Wij informeren de gemeenteraad over illegale handelingen waarbij het hoger kader is betrokken en over fraude en illegale handelingen (of deze nu door het hoger kader of door andere werknemers zijn veroorzaakt) die een onjuistheid van materieel belang in de jaarrekening tot gevolg hebben. Gedurende de controle zijn geen significante punten gesignaleerd ten aanzien van feitelijke of vermoedelijke niet-nakoming van wet- en
regelgeving, voor zover deze van belang worden geacht voor de mate waarin de gemeenteraad in staat is haar taken te vervullen.
Corruptie en omkopingsrisico’s Uw gemeente maakt onderdeel uit van de overheidssector waarin corruptie vaker dan bij andere sectoren voorkomt. Dit komt onder andere omdat veel transacties met een relatief grote omvang plaatsvinden. De transparantie over marktprijzen is niet in alle gevallen voldoende om te beoordelen en wordt frequent zaken gedaan met andere corruptiegevoelige sectoren (vastgoed, constructie, infrastructuur et cetera). Hierdoor hebben wij dit als aandachtspunt in onze controle meegenomen. Wij hebben de volgende werkzaamheden verricht om eventuele effecten van dit risico ten behoeve van onze controle van de jaarrekening te mitigeren: • Gemeente Doetinchem heeft zelf werkzaamheden uitgevoerd om te controleren dat de aanbestedingen conform de geldende Europese aanbestedingsregels en de Aanbestedingswet 2012 zijn aanbesteed. Wij hebben deze werkzaamheden gecontroleerd. • Door middel van een steekproef vaststellen of voor inkopen die in rekening zijn gebracht aan de gemeente ook een prestatie is geleverd door de tegenpartij. • Door middel van een steekproef vaststellen of bij alle materiële grondaankopen en –verkopen door de gemeente vastgestelde procedures in materiële zin zijn gevolgd.
• Door middel van een steekproef vaststellen of alle verstrekte subsidies in overeenstemming met de geldende interne wet- en regelgeving zijn verstrekt en definitief zijn vastgesteld. Uit bovenstaande werkzaamheden zijn geen bevindingen voortgekomen.
pagina | 13
Bestuurlijke samenvatting
2. Opdracht, scope en uitvoering Continuïteit
Opdracht, scope en uitkomsten
Belangrijke bevindingen
Als onderdeel van de vereisten voor de controleverklaring hebben wij de continuïteitsveronderstelling getoetst. Wij hebben vastgesteld dat de gemeente Doetinchem een structureel sluitende meerjarenbegroting heeft voor 2026-2029. Om tot deze sluitende begroting te komen waren bezuinigingen of taakstellingen noodzakelijk. Daarnaast geven de financiële kengetallen inclusief het weerstandsratio geen reden tot twijfel of de gemeente haar activiteiten in continuïteit kan voortzetten. De gemeente Doetinchem kent een robuuste financiële positie.
Financiële positie
Bevindingen interne beheersing
Overige onderwerpen
Bijlagen
pagina | 14
Bestuurlijke samenvatting
3. Belangrijke bevindingen
Opdracht, scope en uitkomsten
Belangrijke bevindingen
Financiële positie
Bevindingen interne beheersing
Overige onderwerpen
Bijlagen
pagina | 15
Bestuurlijke samenvatting
3. Belangrijke bevindingen Controleverklaring
Opdracht, scope en uitkomsten
Belangrijke bevindingen
Financiële positie
Rechtmatigheidsverantwoording Op 16 april 2025 is in het Staatsblad het Besluit van 21 maart 2025 tot wijziging van het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (BADO) en het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) gepubliceerd. Als gevolg van de wijzigingen van het BBV en BADO geldt voor de rechtmatigheidsverantwoording vanaf begrotingsjaar 2025 een nieuwe gemaximeerde grens voor fouten en onduidelijkheden samen van 2% op basis van lasten (exclusief dotaties aan reserves). De gemeente Doetinchem heeft hier op 26 februari 2026 haar financiële verordening op aangepast. Alle rechtmatigheidsafwijkingen (individueel en/of cumulatief) boven de door u als raad vastgestelde verantwoordingsgrens (€ 6.657.000, 2%) worden in de rechtmatigheidsverantwoording benoemd.
Totaal conclusie rechtmatigheid Bevindingen interne beheersing
Overige onderwerpen
Bijlagen
In de tabel hiernaast is een overzicht opgenomen van de door het college geconstateerde rechtmatigheidsfouten. Wij hebben vastgesteld dat dit overzicht een getrouw beeld geeft. Daarbij merken wij op dat de regelgeving voorschrijft dat alle overschrijdingen van lasten en kredieten als onrechtmatig worden aangemerkt. Afhankelijk van de lokaal vastgestelde spelregels tussen raad en college kunnen deze onrechtmatige overschrijdingen vervolgens als acceptabel of onacceptabel worden beschouwd. De gemeente Doetinchem heeft deze afspraken vastgelegd in de financiële verordening.
(x € 1.000)
Onrechtmatig
Acceptabel
Saldo
Overschrijdingen lasten programma’s
159
159
0
Overschrijdingen kredieten
207
0
207
-
-
-
Bevindingen ten aanzien van het voorwaardencriterium
2.219
0
2.219
Bevindingen ten aanzien van het Misbruik en Oneigenlijk gebruik criterium
-
-
-
2.585
159
2.426
Overige begrotingsonrechtmatigheden
Totaal
Het college stelt terecht vast dat de omvang van de in deze jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties die niet rechtmatig tot stand zijn gekomen € 2.585.000 bedraagt. Dit is lager dan de daarvoor gestelde grens van € 6.657.000. Van de niet rechtmatig tot stand gekomen verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties is volgens het college overigens een bedrag van € 159.000 aan te merken als acceptabel op basis van door de raad vastgestelde spelregels zoals vastgelegd in de financiële verordening van de gemeente.
pagina | 16
Bestuurlijke samenvatting
3. Belangrijke bevindingen Begrotingscriterium
Opdracht, scope en uitkomsten
Belangrijke bevindingen
Financiële positie
Bevindingen interne beheersing
U stelt als raad met het vaststellen van de begroting de budgettaire kaders voor de uitgaven, investeringen en reservemutaties vast. Met het vaststellen van de geactualiseerde financiële verordening heeft u vastgelegd op welke wijze binnen uw gemeente om moet worden gegaan met begrotingsoverschrijdingen, overige begrotingsafwijkingen en welke begrotingsonrechtmatigheden als acceptabel worden beschouwd (dus wel onrechtmatig, maar acceptabel). Wij hebben vastgesteld er lasten overschrijding ten opzichte van de geautoriseerde begroting is op een programma (programma 3) voor een bedrag van € 159.000. Zoals het college heeft toegelicht in de paragraaf bedrijfsvoering in het onderdeel begrotingsrechtmatigheid van de jaarstukken is de overschrijding weliswaar onrechtmatig, maar wel acceptabel. Acceptabel houdt in dat deze passen binnen de spelregels, die het college met de raad heeft vastgelegd in de financiële verordening. De overschrijdingen op de kredieten bedragen € 207.000 bij een totaal investeringsniveau van € 20 miljoen. Het betreft overschrijdingen op individuele kredieten die niet voldoen aan de criteria zoals opgenomen in de financiële verordening.
Voorwaardencriterium Overige onderwerpen
Bijlagen
Het voorwaardencriterium ziet toe op voorwaarden die gelden voor de uitvoering van de financiële beheershandelingen. Deze voorwaarden komen voort uit externe- en interne regelgeving, zoals opgenomen in het door u op 28 januari 2026 vastgestelde normenkader.
Het niet in acht nemen van de geldende voorwaarden bij financiële beheershandelingen leidt tot een onrechtmatigheid die het college moet toelichten in de rechtmatigheidsverantwoording als de verantwoordingsgrens (op basis van individuele en/of cumulatieve onrechtmatigheden) wordt overschreden. Een belangrijk onderdeel van het voorwaardencriterium is de naleving van de (Europese) aanbestedingsrichtlijnen. Europese aanbestedingswetgeving is complexe materie en het blijkt in de praktijk moeilijk volledig te beheersen. De gemeente heeft dit onderkend en een spendanalyse uitgevoerd. Uit de controle op de rechtmatigheid van de inkopen blijkt dat voor 13 inkoopcontracten en een negental inhuurovereenkomsten met een inkoopwaarde van in totaal € 2,2 miljoen niet de juiste procedure is gevolgd. Wij hebben de gemeentelijke controlewerkzaamheden inhoudelijk beoordeeld en delen deze conclusie. Naast deze financiële onrechtmatigheden zijn er bij 61 andere inkoopdossiers formele rechtmatigheidsfouten vastgesteld. Wij adviseren u naar aanleiding van deze bevindingen de interne procedures nadrukkelijk onder de aandacht te brengen en waar nodig ook de procedures aan te scherpen. Er zijn ook voorwaarden waar geen mogelijk financieel gevolg aan is verbonden. Als deze voorwaarden niet rechtmatig zijn nageleefd dan is er sprake van een formele rechtmatigheidsfout.
Volgens een stellige uitspraak van de Commissie BBV betreffen deze afwijkingen van het voorwaardencriterium formele rechtmatigheidsfouten die in de paragraaf bedrijfsvoering worden gerapporteerd.
pagina | 17
Bestuurlijke samenvatting
Opdracht, scope en uitkomsten
3. Belangrijke bevindingen Ten aanzien van de naleving van de renterisiconorm, de kasgeldlimiet en de naleving van schatkistbankieren merken wij op dat de gemeente zich aan de wettelijke normen heeft gehouden, zoals ook toereikend is toegelicht in de paragraaf financiering respectievelijk de jaarrekening. Een toelichting in de paragraaf bedrijfsvoering is hiervoor dus niet noodzakelijk. Wij hebben vastgesteld dat de toelichting hieromtrent juist is opgenomen.
Belangrijke bevindingen
Misbruik en oneigenlijk gebruik criterium (M&O)
Financiële positie
Het college is verantwoordelijk voor effectieve maatregelen om misbruik en oneigenlijk gebruik van overheidsregelingen te voorkomen. Deze maatregelen maken deel uit van de interne beheersing ter borging van het voorwaardencriterium. Het college heeft hiervoor een Nota misbruik en oneigenlijk gebruik vastgesteld. Ook heeft het college beoordeeld in hoeverre het M&O-beleid wordt nageleefd en of de maatregelen effectief zijn; hierbij zijn geen aandachtspunten geconstateerd. Het daadwerkelijk geconstateerde M&O gebruik is in lijn met de voorschriften van de Commissie BBV toegelicht in de paragraaf Bedrijfsvoering.
Bevindingen interne beheersing
Overige onderwerpen
Bijlagen
pagina | 18
Bestuurlijke samenvatting
3. Belangrijke bevindingen Grondexploitaties
Opdracht, scope en uitkomsten
Belangrijke bevindingen
Financiële positie
Ten opzichte van 31 december 2024 is de boekwaarde van de post grondexploitaties gewijzigd van € 42,1 miljoen naar € 30,7 miljoen. De wijziging van de boekwaarde gedurende 2025 is als volgt samen te vatten: (x € 1.000)
2025
2024
Boekwaarde per 1 januari
42.086
49.781
Investeringen
6.962
7.959
Grondverkopen
(20.877)
(14.738)
2.216
3.328
276
(4.154)
30.664
42.086
Tussentijdse winstneming / afgesloten projecten vrijval verliesvoorziening
Bevindingen interne beheersing
Overige onderwerpen
Boekwaarde per 31 december
Het resultaat op de grondexploitaties in 2025 bedraagt € 2,5 miljoen (positief) hetgeen in lijn is met het resultaat in 2024. De totale resultaatverwachting van de grondexploitaties bedraagt ultimo 2025 € 39,1 miljoen. Verliesvoorziening De voorziening verlieslatende complexen is ten opzichte van 2024 met € 0,3 miljoen afgenomen. Deze daling wordt grotendeels veroorzaakt door een verlaging van het geraamde tekort op de Laborijnlocatie.
Bijlagen
Hier bedroeg ultimo 2025 de voorziening € 2,8 miljoen, waar deze ultimo 2024 2024 nog € 3,5 miljoen bedroeg. Daartegenover staat de ophoging van de verliesvoorziening voor complex Iseldoks met € 0,4 miljoen. Tussentijdse winstneming De tussentijdse winstneming bedraagt € 2,2 miljoen. Deze wordt grotendeels door 2 projecten gevoed, zijnde Heideslag (€ 0,9 miljoen) en Wijnbergen de Kwekerij (€ 0,9 miljoen). De rest van de winstneming wordt bepaald door een marginale tussentijdse winstneming op complexen A18 Bedrijvenpark, Heelweg en Wehl Fokkenkamp. Afgesloten projecten en nieuwe projecten De gemeente Doetinchem heeft in 2025 een tweetal complexen in exploitatie genomen: Naoberhoek en Amphionpark. Voor beide is een beperkt positief resultaat geraamd (€ 0,3 miljoen nominaal). Hetgeen de marge voor tegenvallers bij een looptijd van 5 respectievelijk 6 jaar op deze complexen beperkt maakt. De gemeente Doetinchem heeft in 2025 geen complexen afgesloten, maar complexen Heelweg en Lookwartier naderen de voltooiing. Hier resteren nog slechts enkele werkzaamheden alvorens deze afgesloten worden.
De parameters voor de grondexploitaties De waardering van uw grondexploitaties is voor een groot deel afhankelijk van de gemaakte schattingen. Om inzicht te krijgen in de financiële risico’s stelt de gemeente exploitatieoverzichten op waarin schattingen zijn opgenomen. Aan deze schattingen liggen diverse parameters en uitgangspunten ten grondslag. Wij hebben de door uw gemeente gehanteerde uitgangspunten en parameters getoetst.
pagina | 19
Bestuurlijke samenvatting
Opdracht, scope en uitkomsten
Belangrijke bevindingen
Financiële positie
Bevindingen interne beheersing
Overige onderwerpen
Bijlagen
3. Belangrijke bevindingen Kostenstijging
Rente
In de actualisatie van de grondexploitaties per 1-1-2026 is voor de planontwikkelingskosten alsook bouw- en woonrijp- maken een kostenstijging van 2,8% gehanteerd. De gemeente baseert zich hierbij op de prijsindex vanaf 2012 voor Grond, weg en waterbouw zoals geregistreerd door het CBS. De kostenstijging is daarmee plausibel, maar ligt marginaal hoger dan de benchmark voor de middellange termijn, aangezien deze meestal uitgaan van het maximale meerjarig streefpercentage van de Europese Centrale Bank voor inflatie binnen de Eurozone (2%). Gezien de ontwikkelingen in de markt en de beperkte positieve marge bij complexen Naoberhoek en Amphionpark is het in onze optiek evenwel van belang dit goed te blijven volgen.
Het college rekent binnen de huidige grondexploitaties met een toekomstige rekenrente van 1,5%. De rekenrente (omslagrente) is gebaseerd op de huidige leningenportefeuille van gemeente Doetinchem. Deze grondslag is in overeenstemming met de notitie grondexploitatie en de bepaling in de notitie rente van de commissie BBV. Wij achten deze parameter aanvaardbaar.
Opbrengstenstijging Voor de woningbouw is voor de opbrengstenstijging rekening gehouden met 2,3%. Dit is in lijn met het referentiemateriaal. Voor de levering van gronden aan de verschillende ontwikkelende partijen en de woningbouwkavels die op dit moment in optie zijn wordt uitgegaan van een index van 0%. Voor de gronden die de gemeente levert aan ontwikkelaars waar al overeenkomsten mee gesloten zijn, worden de indexen uit het contract opgenomen, Daarmee zijn deze uitgangspunten voor indexatie van de opbrengsten plausibel onderbouwd.
Disconteringsvoet De gemeente hanteert voor het contant maken van toekomstige kasstromen in grondexploitaties een disconteringsvoet die aansluit bij de interne rekenrente conform BBV-richtlijnen. Deze rekenrente bedraagt momenteel 2%. Wij achten deze uitgangspunten realistisch en in lijn met de BBVvoorschriften. Op basis van onze werkzaamheden hebben wij geconcludeerd dat de door de gemeente gehanteerde uitgangspunten plausibel zijn.
Voor de bedrijfskavels is per 1-1-2026 een opbrengstenstijging voor 2026 van 1,8% opgenomen alsook voor de gehele looptijd van de grondeploitatie. Een opbrengstenstijging van 1,8% is op basis van de benchmarks voor de jaren tot en met 2029 plausibel. Voor op de langere termijn is een opbrengstenstijging van 1,8% laag, maar gezien het feit dat de huidige actieve grondexploitaties die bedrijfskavels bevatten dan al afgewikkeld zijn is de financiële impact nihil.
pagina | 20
Bestuurlijke samenvatting
3. Belangrijke bevindingen Jeugdwet en Wmo – zorg in natura Onzekerheden sociaal domein
Sociaal Domein Opdracht, scope en uitkomsten
Belangrijke bevindingen
Financiële positie
Bevindingen interne beheersing
Overige onderwerpen
De gemeente Doetinchem voert diverse regelingen uit in het sociaal domein waarbij taken veelal zijn ondergebracht bij derde partijen. Hieronder hebben wij een overzicht opgenomen van de belangrijke onderdelen en door wie deze werkzaamheden uitgevoerd worden: Onderdeel
Uitvoerder
Bepaling last boekjaar
Uitkeringen (Participatiewet)
Laborijn
Delegatie
WSW
Laborijn
Delegatie
Jeugdwet
Zelfstandig
n.v.t.
Wmo
Zelfstandig
n.v.t.
Pgb’s
Sociale verzekeringsbank
Mandatering
Participatiewet inclusief werkdeel (WSW) Wij hebben vastgesteld dat de uitkeringen in 2025 in overeenstemming met de geldende wet- en regelgeving zijn verstrekt en dat de interne beheersmaatregelen, zoals inkomenscontroles en fraudepreventie, toereikend zijn ingericht. Uit onze controle zijn geen materiële fouten of onzekerheden naar voren gekomen. Ten aanzien van de uitvoering van de Wet sociale werkvoorziening (WSW) constateren wij dat de bijdragen aan de regionale uitvoeringsorganisatie (i.c. Laborijn) conform de afspraken en begroting zijn verantwoord.
Bijlagen
Voor de uitvoering van de Jeugdwet en Wmo zijn zorgleveranciers gecontracteerd, die in opdracht van de gemeente zorg leveren aan cliënten. De verantwoording van de daaruit voortkomende lasten vindt plaats in de jaarrekening van de gemeente, waardoor ook de eindverantwoordelijkheid voor de controle van de prestatielevering uiteindelijk bij de gemeente berust. De gemeente is echter niet de prestatieafnemer. Met de (grote) zorgaanbieders is daarom afgesproken dat zij op basis van het controleprotocol van Ketenbureau i-Sociaal Domein (iSD) een controleverklaring verstrekken over de juistheid en volledigheid van de geleverde en gedeclareerde zorg in natura (hierna: ZIN) over het betreffende boekjaar. Voor de gemeente Doetinchem doen zich, in lijn met voorgaande jaren, onzekerheden voor bij de vaststelling van de prestatielevering binnen het sociaal domein. Deze onzekerheden hangen samen met het ontbreken van een (goedkeurende) controleverklaring bij een aantal aanbieders. De gemeente Doetinchem voert voor boekjaar 2025 geen aanvullende werkzaamheden uit met als doel voldoende zekerheid te verkrijgen. Maar de gemeente is voornemens om dit voor 2026 wel te doen. Op dit moment worden de procedures daarvoor vorm gegeven.
Dat is zeker ook van belang omdat door de wijziging in de wettelijk voorgeschreven foutenevaluatie voor de accountant — van 1% fouten en 3% onzekerheden naar 2% voor fouten en onzekerheden — relatief meer nadruk is komen te liggen op de beoordeling van onzekerheden. Een aanvullend aspect betreft de verhoging van de verantwoordingsgrens in het I-Sociaal Domein controleprotocol voor het boekjaar 2025 naar € 200.000 (2024: € 125.000). De impact hiervan voor de gemeente Doetinchem is even wel niet zichtbaar.
pagina | 21
Bestuurlijke samenvatting
Opdracht, scope en uitkomsten
3. Belangrijke bevindingen Voor gemeente Doetinchem heeft dit voor de betreffende populatie geleid tot een stijging in de omvang van onzekerheden voor het sociaal domein. Het totaalbeeld voor alle leveranciers laat echter een daling zien ten opzichte van 2024. Omvang 2025
Omvang 2024
€ 182
€ 2.028
Prestatielevering Wmo
€ 1.542
€ 705
Totaal onzekerheden
€ 1.724
€ 2.733
Onzekerheden (*€ 1.000) Belangrijke bevindingen
Financiële positie
Prestatielevering Jeugdwet
De forse stijging van de onzekerheden bij de Wmo wordt vooral veroorzaakt door het faillissement van 1 leverancier die een productie van € 1,2 miljoen vertegenwoordigt. PGB’s
Bevindingen interne beheersing
Overige onderwerpen
Bijlagen
De gemeente heeft derhalve zelf aanvullend onderzoek uitgevoerd om vast te stellen of de kosten nauwkeurig verantwoord zijn. Uit onze beoordeling van dit onderzoek concluderen we dat de kosten PGB getrouw verantwoord zijn in de jaarrekening 2025. Eigen bijdrage Wmo Een aanvrager van een voorziening, hulp in de huishouding, zorg in natura of een financiële tegemoetkoming (persoonsgebonden budget) is op grond van de Wmo een eigen bijdrage verschuldigd. De wetgever heeft bepaald dat de berekening, oplegging en incasso van deze eigen bijdrage wordt uitgevoerd door het CAK. De informatie van het CAK (om privacy redenen beperkt) is ontoereikend om als gemeente de juistheid op persoonsniveau en volledigheid van de eigen bijdragen als geheel te kunnen vaststellen. Dit betekent dat door de gemeenten geen zekerheden omtrent omvang en hoogte van de eigen bijdragen kunnen worden verkregen. De gemeente Doetinchem heeft deze onzekerheid in de jaarrekening 2025 toereikend toegelicht.
De Sociale Verzekeringsbank (hierna: SVB) heeft over 2025 een verklaring met beperking bij de verantwoording PGB-stroom Jeugdwet en een goedkeurende verklaring inzake de PGB-stroom Wmo ontvangen. Evenwel zien de controleverklaringen niet toe op prestatielevering. Hierdoor is vanuit de SVB geen 100% zekerheid over de nauwkeurigheid en rechtmatigheid van de persoonsgebonden budgetten. De impact van de geconstateerde fouten/onzekerheden vanuit de SVB bedragen op basis van de zogenaamde projectiebrief voor de gemeente Doetinchem blijven onder onze rapporteringstolerantie. Daarnaast blijft het de verantwoordelijkheid van de gemeente zelf om de prestatielevering ten aanzien van de PGB-bestedingen vast te stellen.
pagina | 22
Bestuurlijke samenvatting
Opdracht, scope en uitkomsten
Belangrijke bevindingen
Financiële positie
3. Belangrijke bevindingen Voorziening pensioenaanspraken politieke ambtsdragers (APPA) Vanaf 1 januari 2028 worden pensioenen van politieke ambtsdragers (o.a. wethouders) overgedragen aan het ABP in het kader van de Wet toekomst pensioenen (Wtp). Uit onderzoek van BZK, VNG, IPO en Unie van Waterschappen blijkt dat de benodigde overdrachtswaarde per 1 januari 2025 gemiddeld 10–20% hoger ligt dan de huidige voorzieningen. Over de impact op de jaarrekening 2025 heeft de Commissie BBV hierover de volgende uitspraak gepubliceerd: • Gemeenten die hebben deelgenomen aan het onderzoek moeten per 31 december 2025 de voorziening en eventuele kapitaalverzekeringen aanpassen aan de prognose van het benodigd vermogen (op basis van inkoop Wtp bij ABP). • Gemeenten die niet deelnamen aan het onderzoek moeten hun berekening analoog onderbouwen.
Bevindingen interne beheersing
• De voorziening dient jaarlijks te worden herzien tot het moment van overdracht.
De mutatie van € 3,9 miljoen wordt hoofdzakelijk verklaard door: • het alsnog opnemen van pensioenverplichtingen van gepensioneerde wethouders die zijn ontstaan tot 2012 (€ 2,2 miljoen). Deze verplichtingen mochten voorheen via de begroting worden verantwoord, maar dit is in het kader van de toekomstige overdracht aan het ABP niet langer toegestaan; • een aanvullende dotatie van € 1,7 miljoen, omdat het ABP bij de overdracht uitgaat van een dekkingsgraad boven de 100%. De gemeente heeft hierbij de meest recent beschikbare dekkingsgraad van het ABP (122,2%) gehanteerd. De uiteindelijke overdrachtswaarde blijft afhankelijk van ontwikkelingen in onder meer rente en dekkingsgraad op het moment van overdracht. De gemeente heeft deze schattingsonzekerheden toegelicht in de jaarrekening bij de toelichting op de voorzieningen. Conclusie De gemeente heeft de voorziening pensioenaanspraken politieke ambtsdragers aangepast in overeenstemming met de uitspraak van de Commissie BBV.
• In de jaarrekening moet een toelichting worden opgenomen over schattingsonzekerheden. Overige onderwerpen
• Eventuele vrijval kan worden toegevoegd aan een bestemmingsreserve om toekomstige dotaties te dekken. Wij hebben vastgesteld dat de gemeente Doetinchem deze uitgangspunten heeft gevolgd. De voorziening APPA bedraagt per 31 december 2025 € 7,6 miljoen (2024: € 3,7 miljoen).
Bijlagen
pagina | 23
Bestuurlijke samenvatting
3. Belangrijke bevindingen Jaarverslag
Opdracht, scope en uitkomsten
Belangrijke bevindingen
Financiële positie
Bevindingen interne beheersing
Overige onderwerpen
Bijlagen
In het jaarverslag worden de beleidsuitgangspunten en beleidsevaluaties zichtbaar. Primair object van de accountantscontrole (op grond van Artikel 213 van de Gemeentewet) is de jaarrekening. Voor de accountantscontrole onderzoeken wij, in lijn met de Nederlandse Standaard 720, het jaarverslag om vast te stellen of het jaarverslag verenigbaar is met de jaarrekening en geen materiële afwijkingen bevat en of het jaarverslag alle informatie bevat die op grond van de Gemeentewet is vereist. Deze werkzaamheden hebben niet dezelfde diepgang als onze controlewerkzaamheden bij de jaarrekening. Wij hebben geen strijdigheden geconstateerd tussen de in het jaarverslag opgenomen informatie en het beeld van de jaarrekening en geen materiele afwijkingen gesignaleerd.
Hieronder zijn onze conclusies inzake het jaarverslag opgenomen: Element jaarverslag
Onze waarneming
Vereisten BBV
Uw jaarverslag bevat in materiële zin de vereiste informatie op basis van artikel 24 lid 2, artikel 25 en artikel 26 BBV. Daarnaast zouden de cijfers 2025 van uw verbonden partijen opgenomen dienen te worden, deze zijn echter nog niet in alle gevallen beschikbaar.
Verenigbaar
Uw jaarverslag is verenigbaar met de jaarrekening.
Overeenstemming
Wij hebben vastgesteld dat de informatie in het jaarverslag overeenstemt met de resultaten van de door ons uitgevoerde controlewerkzaamheden.
Paragrafen
Alle verplichte paragrafen zijn opgenomen en zijn kwalitatief van voldoende niveau.
Informatiewaarde
De toelichtingen zijn goed leesbaar en geven een adequate analyse van het uitgevoerde beleid en de financiële gevolgen.
Fraude
Fraude en de frauderisicoanalyse zijn steeds belangrijker thema’s. Wij hebben vastgesteld dat in de paragraaf bedrijfsvoering hier beperkt aandacht aan besteed wordt. Wij adviseren u hier in de toekomst meer inhoud aan te geven.
pagina | 24
Bestuurlijke samenvatting
Opdracht, scope en uitkomsten
Belangrijke bevindingen
3. Belangrijke bevindingen SiSa
WNT verantwoording
Wij hebben de in de SiSa-bijlage van de jaarrekening genoemde specifieke uitkeringen gecontroleerd met inachtneming van de Nota verwachtingen accountantscontrole 2025. De hierbij geconstateerde fouten en onzekerheden dienen op grond van het Bado in het verslag van bevindingen te worden opgenomen indien de navolgende rapporteringstolerantie per specifieke uitkering wordt overschreden:
Als onderdeel van onze controle hebben wij de naleving van de Wet normering topinkomens (WNT) gecontroleerd. Op basis van deze wet zijn de bezoldiging van topfunctionarissen in de publieke en semipublieke sector en de uitkeringen wegens beëindiging dienstverband aan topfunctionarissen wettelijk gemaximeerd. Voor gemeenten geldt dat de gemeentesecretaris en de griffier als topfunctionaris worden aangemerkt. Beide topfunctionarissen waren in loondienst, maar gedurende 2025 is de gemeentesecretaris uit dienst getreden en de ontstane vacature is tijdelijk ad interim opgevuld. Wij hebben vastgesteld dat dit goed is verwerkt in de jaarstukken.
• € 12.500 indien de omvangbasis kleiner dan of gelijk aan € 125.000 is. • 10% indien de omvangbasis groter dan € 125.000 en kleiner dan of gelijk aan € 1.000.000 is.
Financiële positie
• € 125.000 indien de omvangbasis groter dan € 1.000.000 is. Op grond van ons onderzoek hebben wij bij de specifieke uitkeringen geen fouten en/of onzekerheden geconstateerd die de voor SiSa geldende rapporteringstolerantie overschrijden.
Bevindingen interne beheersing
Overige onderwerpen
Bijlagen
De SiSa-bijlage dient door uw gemeente samen met een aantal andere verplicht voorgeschreven verantwoordingsstukken voor 15 juli aanstaande elektronisch bij het CBS te worden aangeleverd. Door middel van een voorgeschreven tabel dienen wij te rapporteren over onze bevindingen ten aanzien van de in de jaarrekening opgenomen SiSa-bijlage. In bijlage A bij dit rapport zijn deze bevindingen in de voorgeschreven tabel opgenomen. U kunt deze tabel hanteren ten behoeve van verzending naar het CBS.
De publicatieverplichting voor uitkering wegens beëindiging dienstverband geldt eveneens voor bezoldiging van niet-topfunctionarissen met een dienstbetrekking, indien hun bezoldiging het algemene bezoldigingsmaximum overschrijdt. Wij hebben vastgesteld dat de bezoldigingen over 2025 niet strijdig zijn met de WNT en dat de in de jaarrekening opgenomen WNT-verantwoording voldoet aan de publicatieverplichtingen van de WNT. Wij willen benadrukken dat de naleving van de anticumulatiebepaling (het nagaan of topfunctionarissen van uw gemeente betrokken zijn bij andere organisaties c.q. nevenactiviteiten hebben die onder de WNT vallen) geen onderdeel uitmaakt van de controle van de accountant.
pagina | 25
Bestuurlijke samenvatting
Opdracht, scope en uitkomsten
4. Financiële positie
Belangrijke bevindingen
Financiële positie
Bevindingen interne beheersing
Overige onderwerpen
Bijlagen
pagina | 26
Bestuurlijke samenvatting
Ontwikkelingen in de jaarcijfers Het eigen vermogen, inclusief het gerealiseerde resultaat, bedraagt per 31 december 2025 volgens de jaarrekening € 146,1 miljoen.
Ter illustratie en aanvullende informatie geven wij u in het hierna opgenomen overzicht de ontwikkeling van het resultaat (“gerealiseerde totaal saldo van baten en lasten” en “gerealiseerde resultaat”) weer over de jaren 2022 tot en met 2025.
Grafiek ontwikkeling eigen vermogen (x € 1.000)
Resultaatontwikkeling 2022-2025 (x € 1.000)
Verloop van het eigen vermogen van uw gemeente Opdracht, scope en uitkomsten
Belangrijke bevindingen
Financiële positie
160.000 140.000 120.000 100.000 80.000 60.000 40.000 20.000 0
25.000 20.000 15.000 10.000 5.000 2022 Algemene reserve
2023 Bestemmingsreserve
2024
2025 Gerealiseerd resultaat
-5.000
2022
2023
Overige onderwerpen
Bijlagen
Van de totale reserves (exclusief gerealiseerd resultaat) ter hoogte van € 130,9 miljoen is € 55,1 miljoen opgenomen als algemene reserve. Het saldo van deze algemene reserve is ten opzichte van voorgaand jaar gestegen met € 18,9 miljoen, met name als gevolg van de toevoeging van het gerealiseerde resultaat 2024.
Analyse van het resultaat Het resultaat vóór mutaties in de reserves laat een positief saldo zien. Het saldo van baten en lasten bedraagt afgerond € 23,2 miljoen positief. In de gewijzigde begroting was rekening gehouden met een saldo van baten en lasten van € 5,6 miljoen positief. Per saldo is, gedurende 2025 € 8,0 miljoen toegevoegd aan de reserves. Het gerealiseerd (nog te bestemmen) resultaat 2025 komt daarmee op € 15,2 miljoen.
2025
-10.000 Gerealiseerd totaal saldo van baten en lasten
Bevindingen interne beheersing
2024
Mutaties reserves
Gerealiseerd resultaat
Wij stellen vast dat in meerjarenperspectief positieve resultaten worden gerealiseerd, zowel operationeel (saldo van baten en lasten) als onder aan de streep (“gerealiseerde resultaat”). De forse omvang van deze positieve resultaten worden alle jaren in belangrijke mate beïnvloed door grote incidentele posten. In 2025 zijn deze er ook onder meer een voordeel bij de inkoop BUHA (€ 2,2 miljoen), de ICT samenwerking (€ 1,9 miljoen) en de ontvangen subsidie realisatiestimulans (€ 1,2 miljoen). Daarnaast zijn er ook heel veel kleine afwijkingen. In de toelichting op het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening (paragraaf 3.1.2.1. wordt in hoofdlijnen een verklaring gegeven voor de afwijkingen ten opzichte van de begroting na wijziging.
pagina | 27
Bestuurlijke samenvatting
Opdracht, scope en uitkomsten
Belangrijke bevindingen
Financiële positie
Financiële positie Als onderdeel van de toelichting op het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening 2025 wordt overzichtelijk aangegeven welke baten en lasten als incidenteel zijn aan te merken. Voor een gedetailleerd inzicht van de afwijkingen en de verklarende toelichting hierop verwijzen wij u naar de toelichtingen per programma, zoals opgenomen in de toelichting op het overzicht van baten en lasten in uw jaarrekening.
Ontwikkeling financiële resultaten Vanaf 2026 wordt een korting op de uitkering uit het gemeentefonds voorzien. Op basis van de meest recente ramingen van het Rijk ligt het zwaartepunt van deze korting in 2028. Deze ontwikkeling kan leiden tot aanzienlijke financiële druk voor Nederlandse gemeenten en noodzaakt tot het maken van keuzes over het voortzetten van bestaande taken en voorzieningen dan wel het doorvoeren van aanpassingen in het beleid. De begroting van de gemeente Doetinchem 2026-2028 laat het volgende beeld zien:
Bevindingen interne beheersing
V = voordeel N= nadeel (* €1.000)
2026
2027
2028
2029
Saldo begroting
948N
3.638V
907N
386V
1.499N
1.126N
986N
509N
551V
4.764V
79V
895V
Correctie incidentele baten en lasten Overige onderwerpen
Bijlagen
Structureel saldo
De gemeente Doetinchem beschikt, zonder de inzet van dekkingsmaatregelen of bezuinigingen, over een structureel sluitende meerjarenbegroting. Wij constateren dat de financiële positie van de gemeente Doetinchem op dit moment ruim toereikend is om eventuele incidentele tekorten op te vangen. We adviseren evenwel om, zoals de organisatie gewend is, afwijkingen in incidentele en structurele resultaten te analyseren en tijdig maatregelen te nemen om toekomstige tekorten te voorkomen. Voor de volledigheid merken wij op dat op 16 maart 2026 de Commissie BBV de notitie Structurele baten en lasten heeft gepubliceerd. In deze notitie is vastgelegd dat het surplus van de algemene reserve kan worden ingezet als structurele bate in de begroting. Dit surplus betreft dat deel van de algemene reserve dat niet benodigd is voor het afdekken van risico’s (weerstandscapaciteit). Van dit vrij besteedbare deel kan met ingang van 1 januari 2024 jaarlijks maximaal 10% worden ingezet voor de dekking van structurele lasten, mits de solvabiliteit van de gemeente minimaal 20% bedraagt en blijft. Door deze inzet wordt het surplus van de algemene reserve aangemerkt als structurele bate, hetgeen een uitzondering vormt op de hoofdregel dat mutaties in reserves een incidenteel karakter hebben. Daarbij geldt dat het weerstandsvermogen naar het oordeel van de toezichthouder voldoende moet zijn.
De gemeente Doetinchem maakt geen gebruik van deze regeling.
pagina | 28
Bestuurlijke samenvatting
Opdracht, scope en uitkomsten
Belangrijke bevindingen
Financiële positie Weerstandsvermogen en financiële kengetallen in meerjarenperspectief De analyse van het weerstandsvermogen en de financiële kengetallen is een onderdeel van het jaarverslag en de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing. Vanuit onze controlerende rol dienen wij vast te stellen of het jaarverslag (en dus deze paragraaf) niet strijdig is met de jaarrekening en geen materiële onjuistheden bevat. De kengetallen moeten altijd in relatie tot elkaar worden bezien.
Uit de combinatie van de kengetallen kan een beeld worden gegeven van de financiële positie van de gemeente. Daarbij kan ook inzichtelijk worden gemaakt wat de oorzaak is van een sterke of zwakke financiële positie. De financiële kengetallen geven, met de inherente beperkingen hierbij, inzicht in (de ontwikkeling van) uw financiële positie, mede in relatie tot de landelijke benchmark. Hieronder hebben wij de ontwikkelingen in uw kengetallen en een relatie naar de landelijke ontwikkelingen weergegeven:
Financiële positie
Gemeente Doetinchem
Bevindingen interne beheersing
Overige onderwerpen
Landelijk
Kengetal
2024
2025
2026*
2027*
2028*
2029*
2025*
2026*
Netto schuldquote
41%
29%
49%
50%
50%
44%
57%
63%
Netto schuldquote gecorrigeerd
36%
23%
43%
43%
44%
38%
52%
58%
Solvabiliteit
35%
41%
35%
36%
35%
37%
36%
35%
Grondexploitaties
13%
9%
1%
0%
1%
0%
5%
5%
Belastingcapaciteit
88%
85%
80%
90%
90%
90%
101%
100%
Structurele exploitatieruimte
5,0%
7,5%
0,0%
2,0%
0,0%
0,0%
1,3%
0,7%
* Op basis van begroting, in tegenstelling tot voorgaande jaren heeft het Rijk geen dataset vanuit de jaarrekening 2024 beschikbaar. Bijlagen
pagina | 29
Bestuurlijke samenvatting
Financiële positie
Opdracht, scope en uitkomsten
We constateren dat de financiële kengetallen van de gemeente Doetinchem op alle punten beter zijn dan het landelijke gemiddelde. Dit geldt ook wanneer gekeken wordt naar de ontwikkeling van de kengetallen op basis van de meerjarenbegroting 2026-2029, kan worden gesteld dat de gemeente op of boven de landelijke gemiddeldes scoort.
Belangrijke bevindingen
Financiële positie
Bevindingen interne beheersing
Overige onderwerpen
Bijlagen
Het kengetal schuldquote is gedaald ten opzichte van 2024, hetgeen een gunstige ontwikkeling is. De netto schuldquote weerspiegelt het niveau van de schuldenlast van de medeoverheid ten opzichte van de eigen middelen en geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossing op de exploitatie. Voor de schuldquote geldt een signaalwaarde van 130 en bij percentages tussen de 100 en 130 is voorzichtigheid gevraagd. De schuldquote van de gemeente Doetinchem blijft in 2025 en ondanks de geprognosticeerde stijging voor 2026 en 2027 (als gevolg van de investeringen met name in de openbare ruimte) nog altijd zeer ruim onder de signaalwaarden. De solvabiliteit neemt toe naar 41% in 2025. Dit kengetal geeft inzicht in de mate waarin de gemeente in staat is aan haar financiële verplichtingen te voldoen. Indien er sprake is van een forse schuld én veel eigen vermogen (het totaal van de algemene en de bestemmingsreserves), hoeft een hoge schuld geen probleem te zijn voor de financiële positie. De VNG hanteert een signaalwaarde als de solvabiliteit onder de 20% komt. Aan de bovenkant oordeelt het VNG dat een solvabiliteit boven de 50% als zeer goed aan te merken is.
Uit de meerjarenbegroting blijkt een stabiel niveau van de solvabiliteit. De gemeente Doetinchem kent derhalve een voldoende financieringspositie. Het kengetal grondexploitaties geeft weer hoe de waarde van de in exploitatie genomen gronden zich verhoudt tot de totale (geraamde) baten. De daling wordt veroorzaakt door het feit dat er in de afgelopen jaren geen nieuw majeure projecten in exploitatie zijn genomen en dat de huidige actieve grondexploitaties richting een afronding gaan. Het kengetal belastingcapaciteit laat de lastendruk in de gemeente Doetinchem ten opzichte van het landelijk gemiddelde zien. Geconstateerd kan worden dat dit het gemeentelijke kengetal in 2025 lager ligt dan het landelijke (begrote) gemiddelde, hetgeen als positief moet worden gezien. Op basis van het kengetal structurele exploitatieruimte blijkt dat er structurele begrotingsruimte is om tekorten of extra lasten binnen de huidige begroting op te vangen. Op basis van de begroting 2026-2029 komt dit cijfer volgende jaren onder druk te staan en de verwachting is dat het zal afnemen tot 0,0, waarmee de speelruimte minimaal is.
pagina | 30
Bestuurlijke samenvatting
Financiële positie
Opdracht, scope en uitkomsten
Weerstandsvermogen en risicobeheersing
Belangrijke bevindingen
Financiële positie
In de paragraaf "Weerstandsvermogen en risicobeheersing" in het jaarverslag is een toelichting opgenomen op de weerstandscapaciteit van de gemeente. Op basis van de inventarisatie van de geïdentificeerde risico’s, waarbij rekening wordt gehouden met kans op voordoen en financiële impact, wordt berekend welk bedrag benodigd is ter dekking van de geïdentificeerde risico’s.
gemeente de risico’s toe. Er zijn geen nieuwe risico’s toegevoegd of risico’s weg gevallen. Gezien de ambities van de gemeente om te groeien naar 70.000 inwoners en de daarmee samenhangende investeringen in activa en grondexploitaties is het opvallend dat daar geen specifieke risico's voor zijn beschreven en gekwantificeerd. De belangrijkste wijzigingen in de omvang komen door een lager risico op het sociaal domein (van € 4 miljoen naar € 2 miljoen) en een hoger risico voor verbonden partijen (van € 1,5 miljoen naar € 2,9 miljoen).
In de tabel hieronder is het verloop over de afgelopen 3 jaar weergegeven inclusief een kwalificatie van de weerstandsratio. De weerstandscapaciteit is opgebouwd vanuit de algemene reserves en stelposten. De weerstandsratio kwalificeert zich als we kijken naar de ratio als “ruim voldoende”.
De forse stijging van de beschikbare weerstandscapaciteit en de beperkte daling van de benodigde weerstandscapaciteit leiden ertoe dat de ratio van het weerstandsvermogen per 31 december 2025 fors verbeterd is en 2,79 bedraagt. Daarmee ligt de ratio ruim boven de door de gemeente gehanteerde waarde van 1,5.
(* € 1.000)
Bevindingen interne beheersing
Bijlagen
2024
2023
Weerstandscapaciteit
€ 62.289
€ 42.387
€ 43.728
Risico’s
€ 22.300
€ 23.210
€ 22.520
2,79
1,83
1,94
Weerstandsratio
Overige onderwerpen
2025
Er is sprake van een forse stijging van de beschikbare weerstandscapaciteit in 2025 ten opzichte van 2024. In 2024 was er nog sprake van een marginale daling ten opzichte van 2023. Ten opzichte van 2024 zijn de door de gemeente ingeschatte risico’s in totale omvang gedaald van € 23,2 miljoen naar € 22,3 miljoen. De gemeente licht met betrekking tot de benodigde weerstandscapaciteit de
pagina | 31
Bestuurlijke samenvatting
Opdracht, scope en uitkomsten
5. Bevindingen interne beheersing
Belangrijke bevindingen
Financiële positie
Bevindingen interne beheersing
Overige onderwerpen
Bijlagen
pagina | 32
Bestuurlijke samenvatting
Opdracht, scope en uitkomsten
Belangrijke bevindingen
5. Bevindingen interne beheersing Inleiding
van interne beheersing van essentieel belang.
Dit accountantsverslag bevat onze bevindingen ten aanzien van de interne beheersing (inclusief de IT-omgeving), die zijn gebaseerd op onze werkzaamheden in het kader van de jaarrekeningcontrole 2025. Deze werkzaamheden zijn dan ook niet gericht op het geven van een oordeel over de interne beheersing van uw organisatie als geheel. Een goede interne beheersing maakt dat de risico’s voor de organisatie beter beheersbaar zijn en de jaarrekeningcontrole effectiever en efficiënter kan plaatsvinden. Vanuit onze natuurlijke adviesfunctie willen wij bijdragen aan verbetering van uw bedrijfsvoering, onder andere door het analyseren van de IT-omgeving en de bedrijfsprocessen.