Uitvoeringsplan schuldhulpverlening

27

Hoofdstuk 5. Curatie: Hulpaanbod & het vinden van een oplossing Inwoners met financiële zorgen worden op verschillende manieren getracht in beeld te worden gebracht. Op het moment dat inwoners met financiële zorgen in beeld zijn en hulp willen aanvaarden, moet de gemeente helpen bij het zoeken naar een oplossing. Dit heet ook wel curatie. Dit hoofdstuk beschrijf het hulpaanbod dat gemeente Doesburg haar inwoners kan aanbieden. 5.1. Hulpaanbod via Kredietbank Nederland Gemeente Doesburg heeft de schuldhulpverlening op dit moment uitbesteed aan Kredietbank Nederland. Kredietbank Nederland is expert op het gebied van financieel gezond zijn, worden en blijven. De Kredietbank verzorgt verschillende diensten. Wanneer een inwoner schulden heeft en zich meldt voor hulp bij schulden wordt samen met de inwoner gezocht naar een oplossing die past bij de persoonlijke situatie van de inwoner. Er zijn verschillende manieren om een burger te helpen schuldenvrij te worden en te blijven: een betalingsregeling treffen met schuldeisers, een herfinanciering, een saneringskrediet of schuldbemiddeling. •

Betalingsregeling Een betalingsregeling is een afspraak die gemaakt wordt met (een) schuldeiser(s). Kredietbank kan helpen met het schrijven van een brief of het maken van een betalingsafspraak.

•

Herfinanciering Herfinanciering is een manier om van schulden af te komen. Kredietbank betaalt in het geval van herfinanciering alle schulden af. Voor het totaalbedrag van deze afbetaling heeft de inwoner dan een lening bij de Kredietbank. Vaak is dit een stuk overzichtelijker. Over de lening moet wel rente worden betaald.

•

Saneringskrediet Een saneringskrediet is een manier om schulden te regelen. De Kredietbank berekent hoeveel een inwoner kan aflossen per maand en doet een betalingsvoorstel aan de schuldeisers. Als de schuldeisers akkoord zijn, betaalt Kredietbank de schuldeisers meteen af. Een inwoner is dan in één keer van de schuldeisers af en heeft alleen nog een lening bij de Kredietbank. Over de lening moet rente betaald worden. Na aflossing van het saneringskrediet is een inwoner schuldenvrij. Een saneringskrediet gaat vaak samen met een vorm van inkomensbeheer.

•

Schuldbemiddeling Bij schuldbemiddeling wordt geen lening verstrekt, maar bemiddelt Kredietbank tussen de inwoner en de schuldeisers. Er wordt berekend hoeveel een inwoner kan aflossen per maand en op basis daarvan wordt een betalingsvoorstel gedaan aan de schuldeisers. Als de schuldeisers akkoord zijn, spaart een inwoner maandelijks bij de Kredietbank voor de aflossing van de schulden. Jaarlijks wordt met dit bedrag een zo groot mogelijk deel van de schulden afbetaald. Ieder jaar berekent de Kredietbank

28

opnieuw hoeveel iemand kan aflossen. Als een inwoner zich drie jaar aan de afspraken houdt, dan krijgt de inwoner voor het restant van de schulden kwijtschelding van de schuldeisers. Een inwoner is dan schuldenvrij. Inkomensbeheer Wanneer iemand moeite heeft om het inkomen goed te beheren en rekeningen op tijd te betalen kan er inkomensbeheer worden geboden. Met inkomensbeheer wordt ervoor gezorgd dat de vaste lasten altijd op tijd betaald worden. Er zijn verschillende soorten van inkomensbeheer. In Doesburg worden de volgende soorten van inkomensbeheer geboden: beheer vaste lasten, plusbeheer en budgetbeheer. •

Beheer vaste lasten Bij beheer vaste lasten opent de Kredietbank een rekening waarop het inkomen van de inwoner maandelijks wordt gestort. De Kredietbank betaalt maandelijks de vaste lasten. Er kunnen ook bepaalde reserveringen gemaakt worden, bijvoorbeeld voor een schuldregeling. De voordelen van beheer vaste lasten zijn: het voorkomen van (meer) schulden, zicht op maandelijkse uitgaven en leren omgaan met geld.

•

Plusbeheer Plusbeheer lijkt op beheer vaste lasten, maar heeft als extra maximaal 2 betalingsregelingen en maximaal 3 doelreserveringen voor grote, jaarlijks terugkerende uitgaven.

•

Budgetbeheer Budgetbeheer brengt orde en rust in de financiële situatie. Via de persoonlijke rekening waarop het inkomen binnenkomt, betalen Kredietbank maandelijks de vaste lasten. Bij budgetbeheer worden ook de overige rekeningen betaald. Kredietbank reserveert bijvoorbeeld geld voor de gemeentebelastingen of rekeningen die onverwacht betaald moeten worden. Elke week of maand ontvangt de inwoner via de Kredietbank geld voor boodschappen op de eigen rekening.

Aanbesteding De genoemde diensten zijn diensten die zijn overeengekomen via een aanbesteding met de Kredietbank Nederland. Omdat er sprake is van een aanbesteding, kan het zijn dat de aanbesteding afloopt en dat er op een bepaald moment een aanbesteding met een andere organisatie zal worden aangegaan. Dit zou eventueel gevolgen kunnen hebben voor de diensten die gemeente Doesburg aan haar inwoners biedt. Echter, wanneer een nieuwe aanbesteding aan zou worden gegaan, zal daarbij hoogwaardige en continue kwaliteit van de dienstverlening het uitgangspunt zijn.

29

Bewindvoering Naast de diensten die Kredietbank Nederland biedt kunnen inwoners ook bewindvoering krijgen. Een inwoner komt in aanmerking voor bewindvoering als diegene vanwege psychische of lichamelijke beperkingen niet in staat is om zelf de financiën te regelen. Een bewindvoerder regelt de inkomsten en uitgaven. Bewindvoering kan door een inwoner bij de rechtbank worden aangevraagd en wordt uitgesproken door de rechter.

30

Hoofdstuk 6. Nazorg Het is de bedoeling dat schuldhulpverlening aan inwoners tijdelijk is. Echter, wanneer inwoners gedurende een bepaalde periode inkomensbeheer en/of schuldhulpverlening hebben ontvangen kan het erg spannend zijn om weer zelf volledig verantwoordelijk te worden voor de financiën. In dit kader kan aan inwoners nazorg worden geboden. Nazorg fungeert ook weer preventief: voorkomen dat een inwoner opnieuw financiële zorgen krijgt. Schuldregeling Wanneer iemand is toegelaten tot een schuldregeling neemt de consulent schuldhulpverlening meteen contact met de inwoner op om te bespreken hoe het gaat met de inwoner op financieel gebied. Ook wordt er gevraagd of aanvullende hulp gewenst is en maakt de consulent zelf een inschatting of flankerende hulp nodig is. Vervolgens wordt er na een jaar, na twee jaar en na drie jaar contact met de inwoner opgenomen om te informeren hoe het traject verloopt en of aanvullende hulp nodig is. Naast het contact met de consulent schuldhulpverlening ontvangt de inwoner van de Kredietbank, na toelating tot een schuldregeling, een klantonderzoek om na te gaan hoe het voortraject is verlopen en of er nog zaken zijn die aandacht behoeven. Inkomensbeheer De consulent schuldhulpverlening neemt binnen een jaar contact op met een inwoner wanneer hij of zij zijn of haar eigen financiën weer gaat beheren nadat inkomensbeheer is ontvangen.

31

Hoofdstuk 7. Overzicht activiteiten Preventie - activiteiten 1. Actief benaderen van inwoners • Er wordt een terugkerende campagne opgezet waarin aandacht wordt besteed aan het telefoonnummer 0800-8115. Hier kunnen inwoners terecht voor advies bij financiële zorgen en passende hulp. De terugkerende campagne bestaat uit: • Iedere drie maanden een advertentie in de Regiobode • Iedere drie maanden een advertentie op social media • Informatieverstrekking aan leden van het Armoedepact • Verspreiding van flyers en posters in de stad 2. Vroegsignalering • Ondertekening van het landelijk convenant vroegsignalering zodat organisaties hun signalen over betaalachterstanden kunnen melden in het systeem van RIS Matching • Matchen en prioriteren van signalen via RIS Vroeg Eropaf • Oppakken van signalen door de consulent schuldhulpverlening • Eventueel bespreken en aanbieden van hulp met de inwoner door de consulent schuldhulpverlening • Terug melden van het resultaat aan de signaalpartner 3. Vraagbaak • Eerst meldpunt voor vragen • Doorverwijzen naar de juiste organisatie 4. Samenwerking met netwerkpartners • Actieve communicatie richting netwerkpartners • Thuisadministratie • Formulierenbrigade 5. Inzet laaggeletterdheid en volwasseneneducatie

• Aanbieden van volwasseneneducatie • Opzetten van Taalhuis Doesburg • Continueren Taalmaatjes en Taalcafé 6. Mensen met een licht verstandelijke beperking • Extra aandacht • Doorverwijzen naar onafhankelijke clientondersteuning (MEE) 7. Wet inburgering en het ontzorgen van statushouders

• Implementeren Wet inburgering per streefdatum 1 januari 2022, waarbij: • Voor iedere statushouder de juiste leerroute beschikbaar is • Iedere statushouder de eerste 6 maanden financieel ontzorgd wordt • De statushouder gedurende de fase van ontzorging leert om zijn of haar eigen financiën te regelen

32

8. De moedige dialoog

• Delen van kennis, verbinden van partijen en het bundelen van krachten in de regio • Verbinding leggen met het reeds bestaande aanbod bij maatschappelijke organisaties en gemeenten • Een compleet traject bieden, van vroegsignalering bij het bedrijfsleven tot begeleiding naar professionele hulpverlening 9. Specifieke aandacht voor ondernemers • Doorverwijzen naar private financiering zoals Qredits • Bijstand Besluit Zelfstandigen (Bbz) • Wet Homologatie Onderhands Akkoord (WHOA) • Ondersteuning bij heroriëntatie

Schuldhulpverlening - activiteiten 1. Hulpaanbod via Kredietbank Nederland • Hulp bij schulden: • Betalingsregeling • Herfinanciering • Saneringskrediet • Schuldbemiddeling •

Inkomensbeheer • Beheer vaste lasten • Plusbeheer • Budgetbeheer

2. Bewindvoering • Een inwoner kan via de Rechtbank bewindvoering aanvragen wanneer diegene dat zelf niet kan vanwege psychische of lichamelijke beperkingen

33

Nazorg - activiteiten 1. Schuldregeling • Binnen een jaar is er persoonlijk contact met een inwoner om te informeren hoe het gaat en of er hulp nodig is • De Kredietbank stuurt de inwoner een klantonderzoek om te informeren hoe het voortraject is verlopen en of er nog zaken zijn die aandacht behoeven 2. Inkomensbeheer • Binnen een jaar is er persoonlijk contact met een inwoner om te informeren hoe het gaat en of er hulp nodig is

34

Hoofdstuk 8. Financiering, monitoring en evaluatie De activiteiten die we uitvoeren in het kader van schuldhulpverlening zijn samengevat in hoofdstuk 7. Om dit te kunnen realiseren is het noodzakelijk dat de financiering sluitend is. Verder is het van belang dat het beleid gemonitord en geëvalueerd wordt. 8.1. Financiering Onderstaande tabel geeft de geschatte uitvoeringskosten voor vroegsignalering aan. Daarbij zijn de kosten gespecificeerd naar het aantal meldingen (minimaal 79 meldingen, gemiddeld 108 meldingen en maximaal 137 meldingen).

Actie Alle meldingen raadplegen, registreren en matchen in het systeem incl. terugkoppeling melders Afleggen huisbezoek

Totaal

79 meldingen

108 meldingen

137 meldingen

€ 903,50 (13 uur)

€ 1.251,00 (18 uur)

€ 1.598,50 (23 uur)

Circa € 2.288,00 (€ 286,00 per huisbezoek) € 3.191,50

Circa € 3.146,00 (€ 286,00 per huisbezoek) € 4.397,00

Circa € 4.004,00 (€ 286,00 per huisbezoek) € 5.602,50

Bovengenoemde aantallen en bedragen zijn gebaseerd op het verwachte aantal meldingen tijdens corona. We zijn uitgegaan van deze aantallen omdat onduidelijk is hoe lang de situatie waarin we nu verkeren nog zal duren en omdat deze aantallen op dit moment actueel zijn. Het aantal meldingen en de kosten zijn per maand. Naast bovengenoemde acties is het ook nodig dat de meldingen waarbij geen huisbezoek plaatsvindt, schriftelijk opgepakt worden. Het genereren van de brieven wordt belegd bij de consulent schuldhulpverlening die tevens verantwoordelijk is voor het maken en oppakken van de matches. Het vouwen en daadwerkelijk versturen van de brieven wordt ingepast in het reguliere postproces, waarbij de brieven worden verzonden door de bode(s). Deze actie zal naar schatting circa 4 uur per maand in beslag nemen. Voor de afhandeling van de schriftelijke meldingen is (vooralsnog) geen extra budget nodig, omdat dit binnen de huidige capaciteit wordt opgevangen. Budget Omdat er aan preventie en vroegsignalering prioriteit wordt gegeven, is extra budget nodig. Zonder extra budget is het niet mogelijk de genoemde activiteiten (volledig) uit te kunnen voeren omdat er in het huidige budget (schuldhulpverlening, 1220) geen extra budget is opgenomen voor de kosten van de uitvoering van vroegsignalering.

Op basis van bovenstaande tabel kan worden geconcludeerd dat er voor de uitvoering van vroegsignalering tussen de € 38.298,00 en € 67.230,00 aan extra budget nodig is op jaarbasis.

35

Kosten preventie (campagne) In het kader van preventie willen we het telefoonnummer 0800 – 8115 actief onder de aandacht brengen bij de inwoners van gemeente Doesburg. Aan deze actie hangen additionele kosten ter hoogte van circa € 1.200,00 op jaarbasis. Het gaat om kosten voor het bedrukken van flyers en posters en het plaatsen van (een) advertentie(s) in de Regiobode. 8.2. Monitoring Via de geautomatiseerde oplossing van Inforing (RIS) worden verschillende resultaten inzake vroegsignalering gemonitord. We zullen RIS zo inrichten dat we cijfers bijhouden waarop gestuurd kan worden en die daadwerkelijk wat zeggen. Naast deze informatie inzake vroegsignalering blijven we ook in gesprek met Kredietbank Nederland en onze netwerkpartners over de manier waarop we financiële zorgen bij onze inwoners kunnen voorkomen en de manier waarop we schuldhulpverlening bieden aan onze inwoners. Verder is het belangrijk om de raad op de hoogte te houden. Middels de integrale voortgangsrapportage zal de raad geïnformeerd worden over de doelstellingen van de schuldhulpverlening. 8.3. Evaluatie Dit uitvoeringsplan wordt in 2025 geëvalueerd. Het uitgangspunt van de evaluatie is om te beoordelen welke onderdelen van de uitvoering bijdragen aan de doelstelling en welke mogelijk niet. Op basis van de conclusies zullen gemaakte keuzes al dan niet bijgesteld worden.

Wanneer er voor de eindevaluatie ontwikkelingen zijn die van invloed zijn op het te voeren beleid, zal bekeken worden of bijstelling noodzakelijk is. Indien dit het geval is, zal aanpassing plaatsvinden.

36

Bijlage I. Posters campagne 0800-8115

37

38

39

Bijlage II. Kaartje bij niet thuis huisbezoek

40

Bijlage III. Verordening termijn beschikking tot toelating of afwijzing schuldhulpverlening Verordening beslistermijn schuldhulpverlening gemeente Doesburg Besluit van de raad van de gemeente Doesburg tot vaststelling van de Verordening beslistermijn schuldhulpverlening gemeente Doesburg De raad van de gemeente Doesburg; gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van 19 januari 2021; gehoord de commissie maatschappelijke ontwikkeling van 9 februari 2021; gelet op artikel 4a, derde lid, van de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening; besluit vast te stellen de Verordening beslistermijn schuldhulpverlening gemeente Doesburg.

Verordening beslistermijn schuldhulpverlening gemeente Doesburg Artikel 1. Beslistermijn schuldhulpverlening De beschikking tot schuldhulpverlening of de afwijzing ervan, bedoeld in artikel 4a, eerste lid, van de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening, wordt genomen binnen een termijn van maximaal 8 weken na de dag waarop het eerste gesprek, bedoeld in artikel 4, eerste lid, van die wet, heeft plaatsgevonden.

Artikel 2 . Inwerkingtreding en citeertitel 1. Deze verordening treedt in werking met ingang van 1 januari 2021. 2. Deze verordening wordt aangehaald als: Verordening beslistermijn schuldhulpverlening gemeente Doesburg. Aldus vastgesteld in de openbare raadsvergadering van 25 februari 2021.

De griffier, J.B. Voorhof

De voorzitter, drs. L.W.C.M. van der Meijs

41

Toelichting Algemeen De Verordening beslistermijn schuldhulpverlening geeft uitvoering aan artikel 4a, derde lid, van de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening (hierna: wet), zoals deze met ingang van 1 januari 2021 zal gelden. Artikel 4a van de wet is ingevoerd bij Wet van 24 juni 2020 tot wijziging van de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening ten behoeve van de uitwisseling van persoonsgegevens (Stb. 239).

Artikelsgewijs Artikel 1. Beslistermijn schuldhulpverlening De wet regelt dat inwoners met problematische schulden bij gemeenten terecht kunnen voor onder meer advies, schuldbemiddeling of een saneringskrediet. Het uitgangspunt is dat schuldhulpverlening breed toegankelijk is. Daarbij is van belang dat het voor de inwoner duidelijk is binnen welke termijn na het eerste gesprek over de hulpvraag wordt besloten of diegene voor een schuldenregeling in aanmerking komt.

Om deze reden is bij de genoemde wetswijziging in navolging van het advies van de Nationale Ombudsman besloten een wettelijke termijn op te nemen waarbinnen de gemeente na het eerste gesprek over de hulpvraag moet besluiten of iemand voor een schuldenregeling in aanmerking komt. Niet alleen burgers dienen zich aan wettelijke termijnen te houden. Ook van een dienende overheid mag verwacht worden dat zij op een verzoek van een burger binnen een redelijke, door de raad in een gemeentelijke verordening vastgestelde, termijn reageert.

Deze termijn mag volgens artikel 4a, derde lid, van de wet niet langer zijn dan acht weken. Dit is gelijk aan de maximale redelijke termijn die in artikel 4:13, tweede lid, van de Algemene wet bestuursrecht wordt gesteld. Een kortere beslistermijn vaststellen is wel toegestaan.

De beslistermijn is bepaald op maximaal 8 weken, vanwege de bestaande praktijk en uitvoerbaarheid.

Artikel 2. Inwerkingtreding en citeertitel De datum van inwerkingtreding valt samen met de inwerkingtreding van artikel 4a van de wet.

42

Geraadpleegde artikelen Divosa - Feiten en cijfers uit onderzoek. Armoede en schulden in Nederland Divosa – Helft van de mensen met schulden is laaggeletterd KVK – Op de rand van faillissement? De WHOA biedt uitkomst NIBUD – Financiële problemen NSR – Nederlandse Schuldhulproute VNG – De (regie)rol van gemeenten bij schuldenbewind, Stand van zaken wetsvoorstel Adviesrecht en voorbeelden van werkende praktijken VNG - Gemeentelijke invoering Wet vereenvoudiging beslagvrije voet VNG – Aandachtspunten beleid. Beleidsruimte bij de wijziging van de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening en de Wet vereenvoudiging beslagvrije voet

43

Afkortingen Bbz

Besluit bijstandsverlening zelfstandigen

Bgs

Besluit gemeentelijke schuldhulpverlening

NOW

Noodmaatregel Overbrugging voor Werkgelegenheid

NVVK

Nederlandse Vereniging voor Volkskrediet

Tozo

Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandige ondernemers

TOGS

Tegemoetkoming Ondernemers Getroffen Sectoren

TVL

Tegemoetkoming Vaste Lasten

VNG

Vereniging van Nederlandse Gemeenten

WEB

Wet Educatie Beroepsonderwijs

Wgs

Wet gemeentelijke schuldhulpverlening

WHOA

Wet Homologatie Onderhands Akkoord

WSNP

Wet Schuldsanering Natuurlijke Personen

44