Jaarverslag en jaarrekening 2020 ODRA

2020 IS EEN BIJZONDER JAAR, ONZE PRESTATIES OP EEN RIJ ! JAARREKENING 2020 OMGEVINGSDIENST REGIO ARNHEM

1

1 IN HO UD

KATERN 2

KATERN 1 2020 een bijzonder jaar

04

Voorwoord Ruben Vlaander

Onze prestaties op een rij

06

. Klanten zijn tevreden . Financieel resultaat . Drie gemeenten en provincie . Meer verbouwingen . Milieuvergunningen . Omgevingswet . Resultaten programma Vergunningen

Naleefgedrag verbeteren

09

012

. Meten en advies . Meer juristen . Minder verkeerslawaai . Toezicht met drone . Resultaten programma Advies

Focus op projecten en innovatie . Omgevingswet . Ondermijning . Programma energie . Collectieve diensten . Resultaten programma Projecten

014

016

. Stelseltaken door de Gelderse Omgevingsdiensten . Complexe handhaving door Omgevingsdienst Regio Arnhem . Aandachtsbedrijven . Samenwerken in ‘samen sterk’ . Resultaten en kosten van de Stelseltaken .Complexe vergunningen

Werken aan een doelmatige bedrijfsvoering

. Bouwtoezicht . Niet gerealiseerd . Terughoudend . Ondersteuning BOA . Vuurwerkverbod . LHS als referentie . 250 keer in actie . 305 EML-controles . Nieuw kamerverhuurbeleid . Overlastpanden aangepakt . Resultaten programma Toezicht

Adviseurs geluid, trillingen en emissies

We werken samen in Gelderland

019

. Grootste veranderingen . Outputfinanciering . Maandelijks rapporteren . MT-dashboard . Organisatieontwikkeling . Sociaal beleid . Lerende organisatie . Bedrijfsgezondheid . Duurzame inzetbaarheid . Verzuim . Ziekte en werkloosheid . Overige HR cijfers. (inclusief arbo) . Leeftijd medewerkers . In-, door- en uitstroom . VTH Kwaliteitscriteria . Facilitaire diensten . Governance . Bestuur . Managementteam . Algemeen bestuur . Regeling Besluit begroting verantwoording (BBV)

Verantwoording en toelichting financiële cijfers

026

. Inleiding . Grondslagen en uitgangspunten

Baten en lasten programma-indeling

028

. Drie klantcategorieën . Toerekening kosten en baten in de programma begroting en realisatie . Output (financiering) op hoofdlijnen . Specificatie overhead . Specificatie programma’s en projecten . Financiering

Staat van baten en lasten categoriale indeling

033

. Begroting en Realisatie 2020 - categoriaal

Toelichting op de staat van baten en lasten

035

. Loonkosten intern en inhuur externe capaciteit . Salariskosten . Bijzonder inhuur . Opleidingskosten . Algemene personeelskosten + dotatie personeelsvoorziening . Wet normering topinkomens (WNT) . Huisvesting, ICT- en facilitaire kosten . Thuiswerken . ICT kosten . Inhuur adviesdiensten . Baten

Balans per 31 december

039

. Vaste activa . Vlottende activa . Vaste passiva . Vlottende passiva

Financiële weerbaarheid en risico’s

045

. Weerstandsvermogen . Risico’s . Financiële kengetallen . Financiering, treasury, bankieren

Bijlagen

Colofon De Jaarrekening 2020 van de Omgevingsdienst Regio Arnhem (ODRA) is een weerslag van onze collectieve prestaties en is geschreven door teamleiders, management, staf en communicatie (eindredactie). De foto’s zijn van Karin Veenendaal (karinveenendaal.nl) en StudioBont (studio-bont.nl) heeft het jaarverslag vormgegeven.

048

We verspreiden ons jaarverslag naar onze partners, raadsleden en statenleden en publiceren dit verslag opodra.nl/ overons Voor reacties of vragen communicatie@odra.nl.

1

VOO RWO ORD

04 2020 EEN BIJZONDER JAAR Voorwoord Ruben Vlaander

Voor velen is 2020 een bijzonder jaar geweest. Een jaar met meerdere gezichten. In het eerste kwartaal over­ heersen het optimisme en de gunstige perspectieven voor het bedrijfsleven en de samenleving als geheel. Het tweede, derde en vierde kwartaal zijn totaal anders. In kwartaal één kan het niet op, zo lijkt het, in de daarop­ volgende kwartalen steekt het Kabinet tientallen miljarden­­euro’s in de economie. We leven het eerste kwartaal in een hoogconjunctuur, de rest van het jaar spreken we over crisis. Tot medio maart is de dynamiek in economie en samen-­ ­leving hoog. Dat merken wij bij ODRA bijvoorbeeld in het aantal vergunningaanvragen, in de regel een graadmeter voor de stand van de economie. De stikstof­ problematiek tempert echter het bouwtempo. De uit-­ spraak van de Raad van State dat we niet op de pof kunnen (PAS-regeling) leven, beïnvloedt het milieu­beleid.­ De COVID-19 pandemie dringt de stikstof­problematiek enigszins naar achtergrond, maar de afdeling in het provinciehuis belast met dit dossier is drukker dan ooit. Stikstof vraagt om een oplossing, maar die oplossing is razend ingewikkeld en duur. Tijdens de eerste lockdown zien we nog een toename van klussen in en om het huis. Bij de milieustraten bijvoorbeeld, is het aanbod asbest uit de schuurtjes, kelders, tuinen en van de zolder groter.

Met Omroep Gelderland geven we voorlichting over verantwoord omgaan met asbest. Ook het beroep dat op handhavers wordt gedaan is groot. De anderhalve-­ meter-maatregel handhaven in parken en openbare ruimtes is voor een aantal gemeenten bijna niet te doen. We springen bij en onze toezichthouders lopen samen met gemeentelijke Boa’s in de parken en over de markt. COVID-19 beheerst sinds maart niet alleen de economie en het openbare leven, maar ook achter de voordeur is de pandemie voelbaar. COVID-19 gooit het dagelijkse doen en laten van onze medewerkers zo goed als op slot: beperkt collegiaal contact, thuiswerken, de eigen kinderen les geven, minder fysieke controles en bij de jaarwisseling is er geen perspectief. We hebben dit jaar met vallen en opstaan nieuwe manieren van werken uitgevonden. We beseffen hoe belangrijk goed functionerende ICT-systemen en hardware zijn om niet stil te vallen en onze taken ‘gewoon’ te kunnen uitvoeren. Uit de huisvestings­enquête wordt duidelijk dat ICT en thuiswerken extra aandacht vragen. We zullen, zo blijkt uit die enquête, in de toekomst minder kantoorruimte nodig hebben. Thuiswerken wordt normaal. We erkennen de potentie van ICT voor onze reguliere taken, maar benutten nog onvoldoende de kansen van data-analyse voor de aanpak van ondermijning, keten­

Katern 1 | Jaarverslag 2020

05

samenwerking en risicogericht toezicht en handhaving. We zien het belang van goede registratie en archivering en hebben geïnvesteerd in een nieuw zaaksysteem, OpenWave. Een systeem dat klantvriendelijker is, ­gegevens kan uitwisselen met andere diensten en op termijn kunnen onze klanten online meekijken. We zijn op weg om de informatiebehoefte van de ondernemer en burger beter te organiseren, en maken in 2020 de start van een nieuwe website. Digitale ondersteuning (DSO) is onmisbaar als in 2022 de Omgevingswet van kracht wordt, maar kampt met kinderziektes en vertraging. COVID-19 stak een spaak in het wiel van de geplande voorbereiding en opleidingen van medewerkers. Dat de Omgevingswet een jaar is doorgeschoven geeft meer voorbereidingstijd. Het geeft ook politiek ruimte om nog eens na te denken over de Wet kwaliteitsborging en de bodemtaken die terug gaan naar de gemeenten. De impact van de wet voor onze organisatie is nog niet in zijn geheel te overzien. Hoe dan ook de voorbereidingen op de nieuwe wet en de nieuwe manier van werken, doet een beroep op onze professionele vaardigheden. We hebben ondanks de beperkingen toch grote stappen gezet. De structuur van de organisatie is in maart 2020 aangepast, zodat meer tijd is voor ‘ons menselijk kapitaal, de medewerkers’.

Naast de aan­passingen in de structuur en indeling in nieuwe teams, hebben we aandacht gehad voor de internalisering van onze kernwaarden: samen, verantwoordelijk, vertrouwen, vakmanschap en ‘het goede gesprek’ geïntroduceerd met video en online bijeenkomsten. Thuiswerken, vergaderen en collega’s ontmoeten via Teams en Zoom, trekt een zware wissel op de motivatie. Maar de spirit en de betrokkenheid van medewerkers bij de organisatie en de uitvoering onze taken hebben de wind in de rug. We hebben onze kijk op relatiebeheer geactualiseerd en in praktijk gebracht, de teamleiders zijn nu elk voor één van onze partners het aanspreekpunt. Waar economie en samenleving een groot deel van het jaar op een laag pitje door draait, zien we dat de ‘drugsindustrie’ zich niet houdt aan het COVID-19 regime. Onze piketcollega’s rukken bij nacht en ontij uit om steeds opnieuw geconfronteerd te worden met de brutaliteit van het dumpen van drugsafval. De kosten van opruimen en saneren komen voor rekening van de gemeenten. Geld dat gemeenten niet kunnen besteden aan andere nuttige zaken. We maken met onze partners werk van terugdringen van de invloed van de onderwereld in de bovenwereld. We werken samen met ketenpartners in projecten en starten de voor­ bereidingen voor het project Theseus (ondermijning op bedrijventerreinen).

‘Samen Sterk’ is de paraplu voor de intensivering van de samenwerking met ODRN (Nijmegen), provincie Gelderland en ODRA. We zijn uit­ gedaagd om in twee jaar tijd het toezicht en de handhaving voor provinciale bedrijven nog verder te verbeteren. De lat ligt hoog, het moet anders, het moet beter. In het programma ‘Toezicht en Handhaving complexe provinciale bedrijven’ werken van begin januari 2020 circa twintig toezichthouders van verschillende Omgevingsdiensten intensief samen en de beoogde resultaten zijn in dit eerste jaar gehaald. De project­ matige aanpak van de ‘Aandachtsbedrijven’ is eind 2020 gaan lopen. Als uitvoeringsdienst worden we ook dagelijks geconfronteerd met de effecten van (Rijks)beleid, wet- en regelgeving en visie op handhaving. Onze mensen komen ‘in het veld’ de excessen tegen. We zitten aan tafel bij een ondernemer en zien daar enerzijds de onmogelijkheden van de wet- en regelgeving en anderzijds de mazen in de wet. Wij komen in onze controles de soms dunne grenzen tegen tussen onder- en bovenwereld en dat is waardevolle informatie voor partners in de keten. Onze ervaring en deskundigheid kunnen we inzetten voor de ontwikkeling van beleid op lokaal, nationaal- en internationaal niveau. Met onze kennis kunnen beleidsmakers en wetgevers juist hun voordeel doen. En dat wordt gewaardeerd, blijkt uit het klanttevredenheids­ onderzoek.

Tachtig procent van onze klanten is tevreden. We zijn nu nog vooral bekend van de ‘klassieke’ VTH-taken: vergunningverlening, toezicht en handhaving. En dat doen we goed en steeds beter. Het is onze ambitie om vooral op het punt van integrale aanpak van VTH beter te worden. Wat we concreet doen leggen we ieder jaar vast in werkprogramma’s en prestatieafspraken met onze partners. De uitbraak van COVID-19 is niet te voorzien geweest. Dat betekent een aanzienlijk verschuiving in het overzicht van onze werkzaamheden. In deze Jaarrekening nemen we u mee in de resultaten die we geboekt hebben en waar het nog beter kan.

WE HEBBEN ONDANKS DE BEPERKINGEN TOCH GROTE STAPPEN GEZET. DE STRUCTUUR VAN DE ORGANISATIE IS IN MAART AANGEPAST, ZODAT MEER TIJD IS VOOR ‘ONS MENSELIJK KAPITAAL, DE MEDEWERKERS’.

Ruben Vlaander Directeur Omgevingsdienst regio Arnhem

Omgevingsdienst Regio Arnhem

1

JAA RVER SLAG

06 ONZE PRESTATIES OP EEN RIJ

Met dit jaarverslag 2020 doen wij verslag over

Klanten zijn tevreden

onze prestaties. We laten zien waar het goed

We vinden het belangrijk om te weten hoe klanten ons werk waarderen. Om hier zicht op te krijgen voeren we maandelijks een online-onderzoek uit. Klanten kunnen aangeven hoe tevreden ze zijn over onze dienstverlening van vergunningverlening, controles en klachtbehandeling. In 2020 gaven gemiddeld meer dan 80% van alle ondervraagden aan tevreden of zelfs zeer tevreden te zijn over de dienstverlening van ODRA. De tevredenheid over de klachtbehandeling is een onderdeel hiervan, maar valt op door een lagere tevredenheidsscore. Positief hieraan is dat het percentage tevredenheid stijgt van 50% in 2019, naar 60% in 2020 (zie ook de prestaties van Toezicht). Sinds medio 2019 vragen we naast vergunningverlening de tevredenheid uit op de klachtbehandeling en controles. Dit verklaart de dip in 2019. Na diverse verbeteracties is de totale klanttevredenheid weer op het gewenste niveau. Denk hierbij aan het intensiveren van contactmomenten, maar ook de (digitale)informatievoorziening.

ging, maar melden ook waar we de doelen niet gehaald hebben en wat op die punten onze ambities zijn. Ons jaarverslag is het sluitstuk van de Planning en Controlcyclus, die altijd start met een uitgangs­ puntennotitie (najaar 2018) en die we samen met onze partners vertalen naar het werkprogramma 2020.

Financieel resultaat Een belangrijk doel voor ons en de partners betreft het financiële resultaat. ODRA heeft een begroting 2020 dat uitging van een negatief saldo van € 162.000. Dit betrof eenmalige kosten voor de opleidingen voor de omgevingswet. Het resultaat is € 169.700 positief. Het begrote bedrag voor de omgevingswet opleidingen is nagenoeg niet gebruikt (door uitstel van de wet). Daarnaast hebben we met name op huisvesting en ICT kunnen besparen (deels door Corona), en minder uitgegeven dan begroot.

07 Prestaties vergunningen

Milieuvergunningen

Drie gemeenten en provincie Voor drie gemeenten (Arnhem, Lingewaard, Renkum) en de provincie Gelderland hebben we in 2020 ook de meldingen en vergunning­ verlening afgehandeld die te maken hebben met de overige activiteiten van de Wabo. Denk aan adviezen op het gebied van constructie­ techniek, welstandstoets en monumentenzorg. Bij planologische afwijkingen zoeken we altijd afstemming met de partner in kwestie.

Wij beoordelen voor alle partners de milieuvergunningaanvragen en meldingen op juistheid en volledigheid en dat doen we binnen de wettelijke termijnen en zoveel mogelijk integraal door aansluiting te zoeken bij de disciplines van de partners. Het is een basistaak in het kader van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo).

We hebben voor Renkum, Lingewaard en provincie ook de bezwaaren beroepsprocedures afgehandeld. Dat doen we volgens de geldende kwaliteitsstandaarden en binnen de wettelijke termijnen. We ondersteunen inwoners en ondernemers professioneel en effectief bij de voorbereiding van (bouw)planontwikkeling, procedures en stappenplan en bij de beoordeling op juistheid en volledigheid. We kijken ook mee als het gaat om een constructieve toets.

Meer verbouwingen 2020 is vanwege de COVID-19-maatregelen een bijzonder jaar en dat heeft een verrassend effect op vergunningverlening voor de bouw. We tellen een hoger aantal aanvragen voor verbouwingen door particulieren. In december zien we, op de valreep en tegen de verwachting in, veel bouwaanvragen binnen komen. Dit is een effect van de invoering per 2021 van de Bijna Energie Neutraal Gebouw-regeling, de zogenoemde BENG-normen. De BENG-normen betekenen over het algemeen een verhoging van de kosten voor de aanvrager. We hebben in 2020 alles bij elkaar circa 10% meer bouwvergunningen en sloopmeldingen afgehandeld dan andere jaren. Samen bijna 3.500. Het is ons nog niet gelukt om de afhandeling van bouwvergunningen af te handelen binnen de wettelijke termijn. Daarentegen is de klant­ tevredenheid met 3% gestegen.

Het is voor ons ieder jaar weer lastig om te sturen op milieugerelateerde activiteiten. Die zijn vraag-gestuurd en moeilijk te plannen. De COVID-19 pandemie heeft effect en dat zien we terug in ons werk. Minder bedrijfswijzigingen en minder nieuwe bedrijven betekent dat wij minder milieuvergunningen hebben afgehandeld. Dat geldt ook voor het aantal klachten. Vooral horeca gerelateerde klachten zijn fors minder vanwege de lockdown: minder controles en geluidsmetingen verricht.

Omgevingswet De Omgevingswet mag dan een jaar zijn uitgesteld en waarschijnlijk 1 januari 2022 van kracht worden, we hebben in 2020 niet stil gezeten. We hebben geoefend met de wet door de pilot Viskwekerij Omgevingswet-proof uit te voeren. Met ondersteuning van het Rijk hebben we met veel verschillende partijen samengewerkt en de pilot succesvol afgerond. Met de Omgevingswet wordt ook de Wet kwaliteitsborging (Wkb) van kracht. Deze wet heeft impact op ons werk. We zijn in samenwerking met Arnhem, Lingewaard en Renkum gestart met de voorbereidingen. We hebben over de gevolgen van de Wkb een opinieartikel geschreven voor Binnenlands Bestuur. In december hebben we een begin gemaakt met een officieel landelijk proefproject in samenwerking met private partijen (onder meer aannemers).

Klanevredenheid

84

81

36

81

78

36 24

2017

2018

2019

percentage tevredenheid

Katern 1 | Jaarverslag 2020

30

2020 percentage respons

Omgevingsdienst Regio Arnhem

08

09 NALEEFGEDRAG VERBETEREN

Voor al onze partners voeren we het

Bouwtoezicht

milieutoezicht bij bedrijven uit, houden we toezicht op asbestsaneringen en behandelen

Voor Arnhem, Lingewaard en Renkum voeren we het toezicht uit op bouwprojecten, monumenten en verbouwingen en behandelen we gerelateerde overlastmeldingen. In opdracht van de provincie Gelderland houden we toezicht op vuurwerkevenementen.

we overlastmeldingen van omwonenden.

Niet gerealiseerd

Toezicht en handhaving zijn in onze ogen

We vinden dat preventief toezicht op

De werkprogramma’s toezicht en handhaving zijn in 2020 niet helemaal gerealiseerd. De COVID-19 pandemie is de belangrijkste verklaring voor dit achterblijven. Voor ons betekent afgelasten van evenementen, vuurwerkshows, optredens en gesloten horeca dat we minder op pad zijn geweest voor geluidsmetingen, controles op de vuurwerkevenementen en klachten over horeca.

Resultaten programma vergunningen (regulier voor partners, OD’s en derden (excl. PCH))

(bedrijfsmatige) activiteiten de kans verkleint

Terughoudend

Programma vergunningen

Beoogd resultaat

Realisae 2019

op ongevallen, incidenten of zelfs rampen.

Produce

Tussen de 95%-105% van de werkprogramma's + aanvullende opdrachten is gerealiseerd (bouw en milieu samen)

110% product

3.997 producten

prod. 4.254

106%

Wij zetten ons in om het naleefgedrag van

108% diensten

6.517 uren (diensten)

uren 10.515

161%

bedrijven te verbeteren. We toetsen de

We zijn ook vanwege het risico op verspreiding van COVID-19 terughoudend geweest met het uitvoeren van fysieke inspecties. Fysieke controles hebben plaats gemaakt voor digitale controles. Wat het precies betekent voor de kwaliteit van ons werk, is niet één-twee-drie te zeggen. Zelfcontrole en telefonisch doornemen van checklisten en relevante documenten met bedrijven is anders dan rondlopen bij een bedrijf.

cruciale schakels in de reguleringsketen.

Doel 2020 (iniele begrong)

Realisae 2020 aantal tov 2019

wettelijke voorschriften, zijn oplossings­

Actualiteit

Actualiteit omgevingsvergunningen milieu

Kwaliteit

Medewerkers voldoen aan kwaliteitscriteria

92%

90%

95%

gericht en bij een overtreding volgen we de

Klanttevredenheid

Klanten zijn (zeer) tevreden over de dienstverlening

82%

80%

85%

sanctiestrategie. Het gaat ons om een

Financiële realisae

• kosten (x €1.000) • baten (x €1.000)

Saldo € 172 € 4.488 € 4.659

Toelichting op de resultaten van programma vergunningen • Productie: De productie ligt gemiddeld 6% hoger dan begroot. Er is ten opzichte van 2019 vooral meer gerealiseerd op bouw­ vergunningen (+9%) en sloopmeldingen (+15%). Ook de advisering en vooroverleg hierover is toegenomen met circa 60% meer uren aan diensten. Daarnaast is er een ruime verdubbeling van het aantal uren op de dienst ‘besluit op bezwaar’. • Tijdigheid: De tijdsdruk voor het realiseren van vergunningen was soms hoog. Er was vooral aan het einde van het jaar een enorme toename van aanvragen. We hebben de tijdigheid ten opzichte van vorig jaar niet kunnen verbeteren. • Kwaliteit: De nieuwe VTH-kwaliteitscriteria (versie 2.2) zijn medio 2019 ingegaan. 95% van de vergunningverleners die getoetst zijn voldoen aan deze nieuwe norm.

Katern 1 | Jaarverslag 2020

Saldo - € 53 € 4.076 € 4.129

Saldo € 300 € 4.273 € 4.573

• Klanttevredenheid: De klanttevredenheid op vergunningen is gestegen van 82% naar 85%, ruim boven de norm (norm wordt gehanteerd door het Gelders Stelsel). Klanten van de afdeling ver­ gunningen zijn door ons actief benaderd om hun mening te geven over de dienst­verlening. De tevreden klanten geven de snelheid, goede bereikbaarheid, prettige communicatie en deskundige informatie­ versteking als belangrijkste pluspunten weer. De respondenten die ontevreden zijn (15%) noemen hierbij als redenen de onduidelijke informatievoorziening (OLO) en onvrede over het niet verlenen van de aangevraagde vergunning. • Kosten en baten: De kosten voor de programma’s bestaan uit de personeelskosten verdeeld op basis van de verhouding geleverde producten/diensten én de toegerekende overhead. De baten betreffen de gerealiseerde werkprogramma’s. De kosten en baten zijn in evenwicht en conform de begroting.

gezonde en veilige leefomgeving.

Ondersteuning BOA In de eerste weken van de lockdown en verbod op samenscholing, hebben we Arnhem en Overbetuwe ondersteund door medewerkers toe te voegen aan de BOA-poule. Dat is zeer gewaardeerd. Onze medewerkers brengen senioriteit mee en kennen veel ondernemers. Verder hebben we tijdens ‘de hamsterperiode’ niet gehandhaafd op de laad- en lostijden bij supermarkten.

Vuurwerkverbod Het vuurwerkverbod is door het Kabinet laat in het jaar ingesteld. Voor de uitwerking van een vergoeding voor handelaren, hebben wij informatie gedeeld met de landelijk Inspectie Leefomgeving en Transport over ons bekende vuurwerkhandelaren en – opslagen. We zijn proactief gaan controleren op carbidverkoop en hebben gespeurd op het internet en de illegale verkoop van carbid per direct stil gelegd.

LHS als referentie De landelijke handhavingsstrategie (LHS) is voor ons een belangrijke referentie­ document. De LHS verbindt het gedrag van de overtreder aan de impact van de overtreding. ‘Ruimte geven waar dat kan, maar direct doorpakken als het nodig is’, is het motto dat ons richting geeft in ons werk. Als overheid is gelijke monniken gelijke kappen vertrekpunt voor toezicht en handhaving. Dat wil zeggen dat de gelijke interpretatie van de LHS en samenwerking belangrijk zijn. We geven daar aandacht aan door periodiek casuïstiek te bespreken, ondersteuning van toezichthouders door bijzonder opsporingsambtenaren (boa’s) en uitwisseling en training binnen het Gelders Stelsel. In 2020 is extra aandacht besteed aan internaliseren van de LHS bij bouwtoezichthouders. De investering heeft een positief effect gehad in de aanpak van nietzichtbare overtredingen met schade voor het milieu. Bijvoorbeeld het ontdoen van afvalstoffen door dat aan te merken als bouwstof.

Omgevingsdienst Regio Arnhem

010 250 keer in actie

Overlastpanden aangepakt

De ODRA piketdienst is 24 uur per dag, zeven dagen per week bereikbaar om direct actie te ondernemen bij situaties van acute overlast en calamiteiten. Dat doen we voor onze eigen regio en voor het werkgebied van de Omgevingsdienst Achterhoek (ODA). Bijna iedere dag in 2020 zijn medewerkers in actie geweest. In totaal 250 keer, onder meer na dumpen van drugsafval en asbestplaten, bij enkele grote branden en bij een plofkraak.

Dit jaar zijn in samenwerking met Arnhem, brandweer en politie vanwege COVID-19 minder dan vorig jaar controles uitgevoerd op overlast gevende panden. Desondanks zijn toch een aantal panden gecontroleerd. Samenwerken als één overheid heeft meerwaarde. We delen actief de informatie die we tijdens controles tegenkomen met andere projecten, zoals Ondermijning en Kamerverhuur.

011

305 EML-controles We zien toe op de verplichting (per 1 juli 2019) voor bedrijven om energiebesparende maatregelen te nemen. Bedrijven dienen zelf het initiatief te nemen om de digitale tool in te vullen. We constateren dat 309 bedrijven in de regio Arnhem een melding hebben ingediend. Dat is een matige score en dus blijft toezicht nodig. In 2020 zijn door onze toezichthouders in totaal 305 zogenoemde EML-controles uitgevoerd (erkende maatregelen energiebesparing). Er is één handhavings­procedure gestart.

Nieuw kamerverhuurbeleid We werken intensief samen met de gemeente om het nieuwe kamerverhuurbeleid uit te voeren. De komende jaren (2021-2023) gaan wij alle kamerverhuurbedrijven met meer dan 4 wooneenheden controleren en het nieuwe klantenbeheer op orde brengen. De COVID-19maatregelen hebben ons beperkt in het toezicht op kamerverhuur.

Toelichting op de resultaten van programma toezicht en handhaving

Resultaten programma Toezicht (regulier voor partners, OD’s en derden (excl. PCH)) Programma toezicht & handhaving

Beoogd resultaat

Produce

Tussen de 95%-105% van de werkprogramma's + aanvullende opdrachten gerealiseerd

119% product

9.253 producten

prod. 8.999

97%

104% diensten

4.089 uren (diensten)

uren 5.357

131%

% van de klachtmeldigen, die in behandeling genomen zijn binnen de gestelde normen <3 dagen

80%

80%

Kwaliteit

Mdw. voldoen aan VTH • % volledige naleving • % opgeheven overtredingen

90% 76% 80%

90% 60% 85%

95% 72% 81%

Klanttevredenheid

Klanten zijn (zeer) tevreden over de dienstverlening • controles • klachta’andeling

77% 86% 51%

N.v.t.

77% 89% 60%

• kosten (x €1.000) • baten (x €1.000)

Saldo € 823 € 7.254 € 8.077

Tijdigheid

Financiële realisae

Katern 1 | Jaarverslag 2020

Realisae 2019

Doel 2020 (iniële begrong)

Nee Saldo - € 299 € 6.649 € 6.350

Realisae 2020 aantal

t.o.v. 2019

53%

Saldo € 956 € 6.888 € 7.844

• Productie: In 2020 hebben we de begrote productie als totaal niet gerealiseerd. Ten opzichte van 2019 is het aantal klachten afgenomen. De spreiding van de klachten is niet gelijk verdeeld over de regio’s bij een aantal specifieke (aandachts)bedrijven is het aantal onevenredig hoog. Het aantal controles is vanwege COVID-19 afgenomen. Het aantal diensten is minder geweest, met name ‘specifieke expertise inbreng’. Daarnaast is een deel van de producten/dienst ondergebracht bij het programma complexe handhaving; dit is niet in de begroting verwerkt. • Tijdigheid: Het percentage klachtmeldingen die in behandeling genomen zijn binnen de gestelde normen (<3 dagen) (uitgekomen op 53%) doet geen recht aan de werkelijkheid. Het zaaksysteem registreert de datum waarop de zaakbehandelaar de administratie verwerkt. In de praktijk is het veelal zo dat er binnen de gestelde norm contact opgenomen wordt met de klager, de administratie wordt echter later gedaan. Dit is een aandachtspunt voor het proces. Tijdig contact leggen, maar ook tijdig administreren. • Kwaliteit: De nieuwe VTH-kwaliteitscriteria (versie 2.2) zijn medio 2019 ingegaan. 95% van de toezichthouders die getoetst zijn voldoen aan deze nieuwe norm.

• Klanttevredenheid: 89% van de respondenten gaf aan (zeer) tevreden te zijn over de uitgevoerde controles. Ten opzichte van vorig jaar een stijging van 3%. De redenen die hiervoor gegeven worden zijn de professionaliteit van de controleur en het prettige persoonlijke contact. De respondenten die aangeven ontevreden te zijn (11%) noemen hierbij als redenen de afwezigheid van persoonlijk contact en het gemis van persoonlijke communicatie na een controle waarbij de toezichthouder ‘op zicht’ heeft gecontroleerd. • Tevredenheid klachtafhandeling: 60% van de respondenten geeft aan tevreden of zeer tevreden te zijn over de dienstverlening van ODRA. De reden die hiervoor gegeven wordt is de snelheid waarmee de klacht is opgepakt en dat de klacht is opgelost. De respondenten die aangeven ontevreden te zijn (40%) noemen hierbij als voornaamste reden dat de klacht nog bestaat ondanks genomen acties om het op te lossen. Vergeleken met andere OD’s in het stelsel die ook de klanttevredenheid meten rondom klachtmeldingen, scoort de ODRA niet afwijkend. • Klanttevredenheid op juridische producten: Er wordt hiervoor geen uitvraag gedaan middels een enquête. In plaats daarvan vindt regelmatig afstemming met de diverse partners plaats. • Kosten en baten: De kosten zijn iets lager en de baten iets hoger dan begroot. Samen grotendeels in evenwicht.

Omgevingsdienst Regio Arnhem

012 Resultaten programma advies (regulier voor partners, OD’s en derden (excl. PCH))

ADVISEURS GELUID, TRILLINGEN EN EMISSIES

ODRA beschikt over de expertise om partners

Meten en advies

en andere opdrachtgevers gericht en

Meten is weten en dat geldt zeker wanneer de kwaliteit van de leefomgeving in het geding is. We hebben geaccrediteerde experts in dienst, die in een adviesrol betrokken zijn bij vergunningverlening, toezicht en handhaving. Zij werken voor de eigen ODRA-teams, voor derden en werken ook samen met andere omgevingsdiensten. Zo heeft Milieudienst Rijnmond (DCMR) de ODRA lichtexperts ingezet voor de advisering over het Feyenoord stadion in Rotterdam.

gedegen te adviseren over geluid, trillingen, licht, emissies (lucht), luchtkwaliteit, bodem, duurzaamheid en externe veiligheid. We geven omgevingsadviezen en dat doen we

013

De provincie Gelderland is vaak opdrachtgever en zet onze deskundigen in voor luchtkwaliteitsmetingen en voor objectiveren van geurhinder in Renkum bijvoorbeeld, door het plaatsen van 10 e-noses (electronische geurmeters).

Programma advies

Beoogd resultaat

Produce

90% uren is geleverd

95% uren

Kwaliteit

Medewerkers voldoen aan kwaliteitscriteria

91% geaccrediteerd

90% Accreditae

Klanttevredenheid

Klanten zijn (zeer) tevreden over de dienstverlening

N.v.t.

80%

N.v.t.

Saldo -€ 937 € 2.985 € 2.048

Nee Saldo -€ 101 € 1.804 € 1.703

Saldo € 226 € 1.228 € 1.455

Financiële realisae

• kosten (x €1.000) • baten (x €1.000)

Realisae 2019

Doel 2020 (iniële begrong)

Realisae 2020 aantal t.o.v. 2019

18.714 uren (diensten)

uren 15.813

139%

100% geaccrediteerd

veelal op basis van concrete vragen (vraaggestuurd en maatwerk) van onze partners. We adviseren ook op projectbasis, zoals emissiemetingen bij bedrijven met een zware milieubelasting.

Voor het meten van roet is nieuwe apparatuur aangeschaft die op twee plekken binnen Gelderland operationeel is. Ook hier zien we dat de COVID-19 maatregelen tot gevolg hebben dat de vraag naar adviezen kleiner is en dat minder controles zijn uitgevoerd. De ambitie om voor gemeentelijke complexe bedrijven metingen uit te gaan voeren is vanwege de kosten niet gerealiseerd.

Meer juristen We geven leiding aan twee provinciale programma’s, Toezicht en handhaving complexe provinciale bedrijven en Aandachtsbedrijven, waar afgelopen jaar extra juridische capaciteit voor is aangetrokken. De eerste stappen naar verbetering van de kwaliteit van onze juridische diensten zijn gezet door meer en betere afstemming, frequenter contact en korte communicatielijnen met onze partners. De feedback van onze partners is waardevol voor ons en leidt tot verbetering van ons werk.

Toelichting op de resultaten van programma advies • Productie: Onze adviesproducten zijn (sterk) vraaggestuurd van aard én in de regel maatwerk, waarbij sprake is van grote(re) aantallen met een grote spreiding in de urenbesteding. Daardoor zijn deze moeilijk te begroten. De realisatie is lager, omdat een deel van de meetadviezen zijn ondergebracht in het programma complexe handhaving. Ze waren wel begroot onder advies.

• Klanttevredenheid: Wordt niet specifiek gemeten. • Kosten en baten: De kosten zijn lager dan begroot; heeft te maken met de overheveling naar programma complex, die niet in de begroting zijn verwerkt. Het saldo is in evenwicht.

• Kwaliteit: Wederom is de meetdienst volledig geaccrediteerd. 100% van de betreffende medewerkers die getoetst zijn voldoen aan de kwaliteitscriteria VTH 2.2

Minder verkeerslawaai In 2020 hebben we uitvoering gegeven aan een aantal geluidsaneringsprojecten in Arnhem: Velperweg, Huissensestraat, Apeldoornseweg en Trans. Met subsidie van Bureau Sanering Verkeerslawaai (BSV) is ook de geluidsoverlast van weg- en rail­verkeer verminderd. Denk aan bron-, gevel- en/of schermmaatregelen, sanerings­ programma’s voor wijken in Arnhem, advies over EU- geluidskaarten, actieplannen van gemeente Arnhem en beoordeling van maatregelen uit het Meerjarenplan geluidsanering (MJPG) voor weg en rail.

Toezicht met drone Sinds eind van het jaar kunnen we met een drone toezicht houden vanuit de lucht. Een aantal toezichthouders is opgeleid en mag vliegen met een drone, maar omdat wetgeving verandert (vanaf 31 december 2020 vervalt de Nederlandse wetgeving en is de Europese wetgeving van kracht geworden), kunnen we de drone pas in 2021 actief inzetten. Ondertussen is gewerkt aan een set privacy richtlijnen. De drone is onder meer geschikt voor toezicht bij grondverzet, in kaart brengen van groene daken, volumebepalingen bij afvalverwerkende inrichtingen en het uitvoeren van milieu-emissiemetingen. We maken gebruik van de ervaringen van de Omgevingsdienst Groningen en de werkgroep ‘Dronetoezicht door Omgevingsdiensten’.

Katern 1 | Jaarverslag 2020

Omgevingsdienst Regio Arnhem

014 Collectieve diensten

FOCUS OP PROJECTEN EN INNOVATIE

In maart hebben we de structuur van de

Omgevingswet

werkorganisatie vernieuwd. We werken nu

We hebben afgelopen jaar het programmaplan Omgevingswet herzien. Daarvoor waren meerdere aanleidingen: uitstel van de invoeringsdatum, groeiend belang van uniforme afspraken met partners, de impact omgevingsdiensten, onderliggende projecten en beoogde resultaten moesten opnieuw worden geformuleerd na de vier pilots.

met zes teams van circa 20-25 medewerkers, een kleine staf en een bureau Bedrijfsvoering. Het zevende team is Programma’s Projecten en Innovatie (PPI). De voor ons belangrijke strategische projecten zijn ondergebracht bij

015

De invoering van de Omgevingswet, naar aller waarschijnlijkheid in 2022, heeft grote impact op het werk van gemeenten, provincie en omgevingsdiensten. We hebben ter voorbereiding op de invoering een projectorganisatie ingericht. De voorbereiding is eind 2018 gestart. Er zijn standaarddocumenten en formats ontwikkeld en een routering DSO (digitale ondersteuning Omgevingswet) voor partners en de werk­ processen voor partners is beschreven.

het team PPI. We leveren een bijdrage aan de Taskforce van de Gelderse Omgevingsdiensten met op verschillende onderdelen de inzet van medewerkers voor werk- en expertgroepen en een opleidingscoördinator voor het Gelderse samenwerking. We denken op tal van fronten mee, proberen in de regio op een en dezelfde manier te gaan werken en hebben in vier pilots (bruidsschat gemeente Arnhem, bruidsschat gemeente Zevenaar, Viskwekerij, handhaving provincie Gelderland) ervaring opgedaan. De Omgevingswet vraagt van ons om na te denken over nieuwe functieprofielen. Daar zijn stappen ingezet.

Ondermijning Ondermijning en de dunne grens tussen onder- en bovenwereld, is voor ons en onze partners en belangrijk onderwerp. We hebben het thema ondergebracht in een project en willen daarmee bereiken dat we aan de voorkant proactief mee gaan denken over hoe we adequaat kunnen inspelen op signalen uit de praktijk. Dat doen we onder meer door het maken van analyses, gerichte controles en intensiever samenwerken met ketenpartners. Verder heeft ODRA een grote rol in het project Stuwdam dat eind 2020 is gestart.

Programma energie Samen met onze partners hebben we met behulp van toezicht en handhaving een grote bijdrage geleverd aan energiebesparing en de doelstellingen uit het Gelders Energieakkoord. 305 bedrijven zijn bezocht met energiecontroles en vanuit regulier toezicht zijn ongeveer 1100 en bedrijven geïnformeerd over energiebesparing. Ook via stimuleringstrajecten werden bedrijven bereikt en ondersteund bij het uitvoeren van maatregelen. De pilot heeft laten zien dat samenwerking met het betreffende bedrijf kan leiden tot meer energiebesparing dan het wettelijk minimum. De verbreding van het programma energiebesparing naar vergunning plichtige bedrijven is goed in gang gezet en zal het komende jaar verder worden ontwikkeld en opgeschaald. Belangrijkste aandachtspunt blijft om inzicht te krijgen in de energiegegevens van bedrijven en om bedrijven in kaart te brengen die nog niet in ons zaaksysteem staan.

Wij voeren voor alle partners en een aantal collega omgevings­­diensten collectieve diensten uit. Voorheen heette deze activiteiten ‘abonnementen’. De collectieve diensten zijn piket, strafrecht, gegevens­beheer, ketensamenwerking en klantendesk (bouw en milieu). Deze diensten worden bekostigd door alle partners op basis van fixed price. In de bijlage van katern 2 is een overzicht opgenomen van de kosten van de collectieve diensten.

• Kwaliteit: De werkzaamheden van projectleiders en ondersteunende projectmedewerkers worden niet benoemd in de VTH kwaliteitscriteria 2.2, dus ze zijn niet getoetst. Medewerkers die participeren (vanuit bijvoorbeeld toezicht of advies) hebben hun eigen specifieke criteria geënt op de functie. • Klanttevredenheid: Wordt niet specifiek gemeten op projecten • Kosten en baten: De kosten in dit programma betreffen alleen de kosten van de projecten. Deze zijn in katern 2 nader gespecificeerd.

Toelichting op de resultaten van programma Projecten • Productie: De realisatie van diensten is fors achtergebleven op de begroting. Grotendeels gerelateerd aan COVID-19, maar ook bijvoorbeeld door het uitstel van de verlenging A15. Ook is een deel van de producten overgeheveld naar het programma complexe handhaving.

Programma projecten

Beoogd resultaat

Produce

90% van het aantal begrote producten én 90% uren is geleverd

Juridische kwaliteit

% bezwaren en beroepen die ongegrond zijn verklaard, danwel

Klant tevredenheid

Klanten zijn (zeer) tevreden over de dienstverlening

Financiële realisae

• kosten (x € 1.000) • baten (x € 1.000)

Realisae 2019

95% product 70% diensten was er niet in

Saldo - € 109 € 2.749 € 2.640

Doel 2020 (iniële begrong)

Realisae 2020 aantal t.o.v. 2019

44 producten 13.225 uren (diensten)

producten 0 uren 5.503

90% N.v.t.

N.v.t.

Saldo - € 23 € 3.026 € 3.003

Saldo - € 312 € 2.465 € 2.153

SAMEN MET ONZE PARTNERS­­­ HEBBEN WE MET BEHULP VAN TOEZICHT­­­ EN HANDHAVING EEN GROTE BIJDRAGE GELEVERD­­­AAN ENERGIEBESPARING EN DE DOELSTELLINGEN UIT HET GELDERS ENERGIEAKKOORD.

Katern 1 | Jaarverslag 2020

Omgevingsdienst Regio Arnhem

016 STELSELTAKEN DOOR DE GELDERSE OMGEVINGSDIENSTEN

WE WERKEN SAMEN IN GELDERLAND

In Gelderland zijn sinds 2013 zeven autonome omgevings­ diensten actief. We werken als ODRA met de zes collega omgevingsdiensten samen waar het nuttig, effectief en efficiënt

WE WERKEN ALS ODRA MET DE ZES COLLEGA OMGEVINGSDIENSTEN

is. Deze afspraken gaan door het leven als ‘de stelseltaken’.

SAMEN WAAR HET

Wij nemen de stelseltaak handhaving en toezicht provinciale

NUTTIG, EFFECTIEF

complexe bedrijven voor onze rekening. Daarnaast voeren we als collectieve dienst het Diepgaand administratief toezicht (DAT) en het Landelijk meldpunt afval (LMA) uit.

017

EN EFFICIËNT IS.

BOA en BSBm door Omgevingsdienst Noord-Veluwe (ODNV, Harderwijk) • Door project ‘de basis op orde’ is brede impuls gegeven aan toepassing van de landelijke handhavingsstrategie en gewenste samenwerking en kennisdeling met ketenpartners; • Voor boa’s zijn profielen vastgesteld en uitrusting/faciliteiten bepaald; • Toename van de inzet van het strafrechtinstrument ‘de Bestuurlijke strafbeschikking’.

Stelseltaken

Saldo realisae 2019

Realisae 2020 Kosten Baten

I-Go Kennis en portaal Ketenhandhaving Kwaliteit en coördinae Personeel en organisae BSBm Complexe vergunningen Overig

43,5 103,8 91,9 26,7 21,4 10,5 2,4 12,3

63,1 111,5 101,4 17,0 19,9 13,2 15,4 13,7

Kosten vanuit OD’s

312,5

355,2

15,4

328,9

Stelseltaken ODRA Complexe handhaving Progr. aandachtsbedrijven/ samen sterk

162,7 -

2.854,6

3.141,9

3.072,5

61,8

61,8

3.271,6

3.219,2

Opbrengsten (kosten minus baten)

15,4

Portaal, Kennis en Communicatie door Omgevingsdienst Veluwe IJssel (OVIJ, Apeldoorn) • Bouw interactieve websites voor de afzonderlijke OD’s en GO. Dit faciliteert informatie- en kennisuitwisseling; • Het GO! Magazine verbindt de omgevingsdiensten en wordt doorontwikkeld; • Aanbesteding en organisatie opleidingen Omgevingswet; • Vroege afstemming over werkwijzen rondom complexe bestuurs- en strafrechtelijke dossiers; • GOO: Oprichten van bestuurlijk stuurgroep met daarin Gelderse Burgemeesters en wethouders; Bodemspecialisten wisselen kennis uit in themagroepen over onder andere bodemwet- en regelgeving, Omgevingswet en ondergrond; • Uitvoeren visie Gelders stelsel: in netwerkstructuur werken we krachtig samen op de inhoud.

Ketentoezicht door Omgevingsdienst Rivierenland (ODR, Tiel) • Ontwikkeling handelingskader met politie en omgevingsdiensten bij het aantreffen van een drugslab of drugsafval; • Meewerken aan het landelijk Dreigingsbeeld Milieucriminaliteit 2021.

Katern 1 | Jaarverslag 2020

Begroot 2020 37,8 104,2 93,3 27,7 23,9 10,8 31,1

Toelichting: De stelseltaken worden door de betreffende verantwoordelijke omgevingsdienst bij ODRA in rekening gebracht.

• Bestuurlijk & Juridisch door Omgevingsdienst Achterhoek (ODA, Hengelo) • De mandaatregeling voor AB/DB/voorzitters aan directeuren geactualiseerd. • Voorbereiding en omzetting mandaten onder de Omgevingswet.

Kwaliteit door Omgevingsdienst de Vallei (ODdV, Ede) • Nieuwe visie op samenwerking op het gebied van kwaliteit ontwikkeld; • Samenwerking gericht op kwaliteitsverbetering; • Proces voor borging van de robuustheid in kaart gebracht; • Inzicht in verbetermogelijkheden en kansen voor samenwerking.

I-GO door Omgevingsdienst de Vallei (ODdV, Ede) • In 2020 een aantal slimme innovaties op het gebied van informatie gestuurd werken ondersteund; • Bestaande voorzieningen beheerd en verbeterd; • Realisatie nieuwe voorzieningen: nieuw gegevensmodel (Kern­ registratie), technische aansluiting op het landelijke Register Externe Veiligheid, Informatie gestuurd Toezichtmodel veehouderijen; • Voorbereiden aansluiting van de afdeling VVHH van de provincie Gelderland op I-GO.

Omgevingsdienst Regio Arnhem

018 Resultaten programma Stelseltaken en Complexe handhaving Programma Complex Stelseltaken

Beoogd resultaat

Produc e PCH

90% van het aantal begrote producten én 90% uren is geleverd

Kwaliteit en tevredenheid

Realisae 2019

Voor PCH geldt geen outputfinanciering

Saldo € 44 € 83 € 127

• kosten (x € 1.000) • baten (x € 1.000)

• Corona maatregelen: Er is kennis gedeeld op het gebied van veilig en gezond thuiswerken; • Op 1 januari 2021 treedt een nieuwe cao SGO in werking. Met alle thema’s is ingestemd: (harmonisatie van Verlof en Vitaliteit, Bovenwettelijke sociale zekerheid, Toelagen, Salarisontwikkeling).

Complexe vergunningverlening door Omgevingsdienst Regio Nijmegen (ODRN, Nijmegen) • Verbetering werkprocessen rond complexe bedrijven: meer uniformiteit. ODRN en ODRA hebben in 2020 eerste stappen gezet voor gezamenlijk gedragen programma; • Landelijke samenwerking tussen de BRZO-diensten onderling en de BRZO teams verder geprofessionaliseerd.

Complexe handhaving door Omgevingsdienst Regio Arnhem (ODRA, Arnhem) In 2020 voerde ODRA als coördinerende OD complexe handhaving binnen het Gelders Stelsel uit. In 2020 voerde ODRA net als eerdere jaren toezicht uit bij complexe bedrijven bij drie omgevingsdiensten in De Vallei, Noord-Veluwe en de regio Veluwe IJssel. Per 1 januari 2020 is het programma complexe handhaving gestart. Hiermee is ODRA verantwoordelijk geworden voor het toezicht en handhaving bij alle complexe bedrijven in Gelderland, waarvoor de provincie het bevoegde gezag is. Enkele bedrijven zijn aangemerkt als aandachtsbedrijf en kennen een intensievere aanpak onder een projectleider. Milieuvergunningverlening ODRN Totaal Arnhem Lingewaard Overbetuwe Renkum Zevenaar

10

Aantal ‘20

Aantal ’19

3,9 2,9 7,3 0,0 1,2

1 1 1 1

1 3 4 1 2

15,4

4

10

Toelichting: ODRN heeft als taak de vergunningen voor de complexe bedrijven in Gelderland te verzorgen. Daaronder de complexe gemeentelijke bedrijven van de ODRA. In 2020 waren het er minder dan in 2019. De kosten voor de partners waren dan ook lager dan begroot. Katern 1 | Jaarverslag 2020

WERKEN AAN EEN DOELMATIGE BEDRIJFSVOERING

aantal PCH t.o.v. 2019 prod. 2.833 uren 32.995 61 overige uren

N.v.t. N.v.t.

Van de organisatie is in 2019 een analyse gemaakt. Die heeft onder meer aan het licht gebracht dat de bedrijfsvoering beter kan.

HRM door Omgevingsdienst Achterhoek (ODA, Hengelo)

1 3 4 2

2.805 producten 32.869 uren (diensten)

Realisae 2020

Afgesproken in projectplan met provincie

Financiële realisa e

l nningen

Doel 2020 (geactualiseerde begrong)

019

Nee Saldo - € 209 € 3.019 € 3.228

Saldo - € 1.001 € 4.133 € 3.132

Het programmatisch toezicht heeft betrekking op zowel milieu als op bouw/ruimtelijke ordening in de gebruiksfase. Het programma heeft tot doel om de kwaliteit van de uitvoering en de informatie te verbeteren. Dit is belangrijk met het oog op optimale bescherming van de leefomgeving en een effectieve inzet van het toezicht. Deze aanpak heeft geresulteerd in: • Het realiseren van het programmaplan toezicht en handhaving provinciale complexe bedrijven 2020; • Een medewerkerspool met toezichthouders van de Gelderse Omgevingsdiensten; • Aangepaste werkwijzen (uniform, gericht op creëren levelplaying-field); • Het structureel toepassen van de landelijke handhavingsstrategie; • Het starten van een brancheaanpak voor alle provinciale complexe bedrijven; • Door coördinatie en opvolging van diepgaand administratieve onderzoeken (DAT) en ketentoezicht bij afvalbedrijven beter zicht op opvolging constateringen; • Een ingerichte ‘governance’, met kortere lijnen tussen opdrachtgever en uitvoerende omgevingsdiensten; • Een programmaplan complexe handhaving 2021.

Aandachtsbedrijven Een kleine 20 van de ruim 200 complexe bedrijven in Gelderland is aangemerkt als aandachtsbedrijf. We zijn sinds medio 2020 verantwoordelijk voor toezicht en handhaving op deze groep provinciale bedrijven. Deze bedrijven worden projectmatig aangepakt. Voor elk bedrijf is een projectleider benoemd en een projectteam samengesteld. Het programma heeft tot doel om de kwaliteit van de uitvoering en de informatie te verbeteren. Dat doen we met het oog op optimale bescherming van de leefomgeving en een effectieve inzet van het toezicht.

Samenwerking in ‘samen sterk’ Daarnaast is in 2020 in opdracht van de provincie Gelderland gestart met een verbetertraject met ODRN. Door de samenwerking tussen vergunningverlening en toezicht en handhaving te versterken wordt de kwaliteit van de uitvoering verbeterd. De resultaten zijn bereikt door nauwe samenwerking tussen provincie Gelderland, de Gelderse Omgevingsdiensten en de betrokken.

Daar is aan gewerkt in 2020. Er zijn door ons flinke stappen gezet op weg naar een transparante, eenvoudige en doelmatige bedrijfsvoering, die het primaire VTH-proces optimaal ondersteunt. De bedrijfsvoering en inrichting van de administratieve organisatie zijn gebaseerd op de uitgangs­ punten voor de bekostiging conform

Grootste veranderingen • OpenWave is een ICT pakket dat de registratie van vergunningen, toezicht en handhaving vastlegt. We werken daarin samen met meer omgevingsdiensten. • Na een archiveringsscan is afgesproken dat wij voor onze partners DIV-taken (beheer van documenten) gaan uitvoeren. In 2021 rollen we dit uit. • In 2020 hebben we een eigen ERP-systeem ingevoerd (SAP by design voor financiën, tijdschrijven, HRM, salarissen, inkoop). In 2021 pakken we business intelligence-tool op. • Waar we diensten afnemen van De Connectie (servicebureau gemeente Arnhem, Rheden en Renkum), hebben we deze tegen het licht gehouden en hebben we de dienstverlening beter gestroomlijnd. Per saldo verwachten we dat de kosten van huisvesting en (facilitaire) ondersteuning kunnen worden verkleind. • We hebben eind 2020 tien eigen bedrijfsauto’s: vier personenauto’s en vijf speciaal ingerichte bussen (meten en advies, piket) in gebruik. • Met zeven omgevingsdiensten werken we samen aan arbeidsmarktcommunicatie. • De laatste hier te noemen grote verandering is de start van de outputfinanciering. Dit heeft veel impact gehad op de administratieve inrichting. We evalueren dit medio 2021. Outputfinanciering en outputsturing horen bij elkaar. Wij sturen op output en outcome.

Gemeenschappelijke Regeling.

Outputfinanciering Met ons bestuur hebben we in het voorjaar 2019 een nieuwe verdeelsleutel voor de collectieve diensten afgesproken. Een compromis waarbij zowel inwoneraantal van de deelnemende gemeenten als stemverhouding in de Gemeenschappelijke Regeling (GR) meetellen. Er is afgesproken dat deze sleutel de komende jaren geldt voor alle collectieve diensten. We zijn in lijn met deze afspraken aan het werk gegaan en per 1 januari 2020 hebben we een beheerste vorm van outputfinanciering ingevoerd. We kennen nu drie stromen in de bekostiging: • Producten - op basis van vaste kostprijs • Diensten – op basis van nacalculatiebasis • Collectieve diensten - op basis van fixed price (met verdeelsleutel)

Maandelijks rapporteren We zijn in 2020 doorgegaan met in 2018 in gezette lijn van maandelijkse partnerrapportages. Deze rapportages worden met elke partner afzonderlijk doorgesproken. De maandrapportage is het belangrijkste instrument voor (bij)sturing. Ook voor de interne bedrijfsvoering, met name voor productiemonitoring en verbetering van tijdschrijven, werkt de maandelijkse monitoring adequaat.

MT-dashboard Het managementteam stuurt de bedrijfsvoering aan de hand van een maandelijks dashboard. Het MT-dashboard is gebaseerd op de balanced score card en wordt eveneens gebruikt voor periodieke rapportages aan het Dagelijks bestuur en Algemeen bestuur. Met het dashboard wordt inzicht gegeven in de risico’s waarmee er ook gestuurd kan worden op langere termijn. Daarnaast bevat het dashboard inzicht in de productie en urenbestedingen (voortgang op de werkprogramma’s), financiën, bezetting, KPI’s, verzuim en speerpunten.

Omgevingsdienst Regio Arnhem

020 Organisatieontwikkeling De organisatieontwikkeling is voortvarend doorgezet en veel veranderingen zijn per 1 maart 2020 ingevoerd. Er zijn zes teams voor het primaire proces (VTH), een team Programma’s projecten en innovatie (PPI), een staf en een bureau bedrijfsvoering. Naast een nieuwe structuur is de focus gelegd op de zachte kanten van de organisatie: de vier kernwaarden (samen, verantwoordelijk, vertrouwen en vakmanschap), de cultuur en het people-management. Geplande fysieke bijeenkomsten met medewerkers over deze thema’s, hebben we omgezet naar online sessies. Sinds de zomer van 2020 adviseert een klankbordgroep van medewerkers uit alle geledingen gevraagd en ongevraagd over de organisatieontwikkeling.

Sociaal beleid We willen een goede werkgever zijn om medewerkers in staat te stellen zich optimaal te ontwikkelen en te ontplooien en dat is een continu proces van aanpassen aan de dynamiek op de arbeidsmarkt en de vraag van de partners naar expertises en kwaliteitsverbetering. Daar is in 2020 veel aandacht voor geweest. Professionaliseren en ontwikkelen, flexibiliteit en samenwerken zijn voor alle medewerkers, naast duurzame inzetbaarheid, vereiste competenties en randvoorwaarden.

Lerende organisatie

vertrouwen) geven richting aan ons handelen. Wij stellen de klant staat centraal, leveren kwalitatief hoogwaardige producten en diensten, onze medewerkers zijn taakvolwassen (dé professional) en werken met plezier. Daar past een nieuwe gesprekscyclus bij. Het najaar 2020 is ‘het goede gesprek’ geïntroduceerd met de nadruk op ontwikkeling in plaats van beoordeling. Medewerkers nemen zelf regie over eigen ontwikkeling.

021 Verzuim duur

Overige HR cijfers. (inclusief Arbo)

t/m december 90 ziekmeldingen

Lang 11%

• Aantal stagiaires: 6 (in 2019 negen) • WW-uitkeringen: 3 Eén loopt door in 2021 • Ouderschapsverlof: 15 Waarvan drie onbetaald • Zorgverlof: 5 Waarvan 2 geboorteverlof • Preventief spreekuur: Werken met vrije inloop. Geen aantallen beschikbaar • Spreekuur bedrijfsarts: 17 Door 8 medewerkers • Consult vertrouwens persoon: 1 • Bezwaar ingediend op besluit: 1

Middel 15%

Bedrijfsgezondheid

Kort 74%

IZA-bedrijfszorg biedt in 2020 medewerkers en leidinggevenden tweedelijnszorg, zoals psycholoog en fysiotherapeut en sinds 2020 kunnen medewerkers bij de bedrijfsgezondheidsdienst onder meer terecht voor een vitaliteitsgesprek, kortdurende psychologische zorg of langdurende herstelbegeleiding (fysiek). We werken samen met een nieuwe bedrijfsgezondheidsdienst. We constateren dat de inzet op preventie en vitaliteit langzaamaan tot effect heeft.

Duurzame inzetbaarheid Duurzame inzetbaarheid zien wij als een gedeelde verantwoordelijkheid. Het primaire belang van de medewerker is om een optimale ‘fit’ te hebben met het werk en om kansrijk te zijn op de arbeidsmarkt. Tegelijkertijd hebben we de uitdaging om goede, fitte en gemotiveerde medewerkers aan ons te binden. Zij dragen bij aan een flexibele en productieve organisatie.

In 2020 zijn stappen gezet in de transitie naar een lerende organisatie. De vier kernwaarden (verantwoordelijkheid, vakmanschap, samen,

Verzuim

Medewerkers met een (tijdelijke) aanstelling die ziek uit dienst gaan, ontvangen een ziektewetuitkering die door ons wordt betaald. We gaan nog een dienst­verlener inschakelen die het medische gedeelte van de re-integratie gaat uitvoeren. In 2020 is één medewerker voor 80 – 100% WGA gekeurd.

Het verzuim is afgelopen jaar 4,5%. Dit is gelijk aan 2019. De COVID-19 pandemie heeft geen zichtbaar effect gehad op het verzuim. Vanaf april is het verzuim stabiel rond de 4%. In 2020 viel 74% van de verzuimmelding in de categorie kort (< 1 week). Het percentage mensen die langdurig ziek is (> 6 weken) is gedaald naar 11%.

Eigenrisicodrager zijn we voor uitkeringen in het kader van de Werkloosheidswet (WW). Wanneer een ex-medewerker een Verzuim % 2019 WW-uitkering ontvangt, wordt deze uitkering betaald door ons. In totaal zijn in 2020 drie ex-medewerkers geweest die een WW-uitkering ontvangen.

Ziekte en werkloosheid 8% We zijn als organisatie verantwoordelijk voor de re-integratie van7% Ontwikkeling verzuim 2020 2019 2018 2017 een zieke medewerker (eerste spoor binnen eigen organisatie). In6% het Verzuimpercentage 4,5% 4,5% 5,9% 5% tweede jaar van ziekte moeten we het tweede spoor5,4% (passende functie Meldingsfrequene* 1,0 1,0 0,9 4% buiten de organisatie) door ons ingezet worden. 3% 2% Gem. verzuimduur (dagen) 14 30 26 1% Aantal 0-verzuimers 81 58 70 0% Aantal interne mdm. 153 140 120 jan - % 0-verzuimers 53% 42% 58%

feb mrt

apr mei

jun

jul aug sep

okt nov dec

* Aantal meldingen gedeeld door gemiddeld aantal medewerkers Verzuim 2020 = gemiddeld 4,5% totaal Gemiddelde 12 mnds gemiddelde leeijd

Leeijdsopbouw per dec 2019

Katern 1 | Jaarverslag 2020

man

40

in jaren

0%

47 46 45

2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 Gemiddelde leeijd

vrouw

50 49

30 20 10 0 < 26 jaar

2%

48

9 no v ‘1 9 de c ‘1 9 jan ‘20 feb ‘20 mr t ‘2 0 ap r ‘2 0 me i ‘2 0 jun ‘20 jul ‘20 au g ‘2 0 sep ‘20 ok t ‘2 0 no v ‘2 0 de c ‘2 0

13,8 26 30,1 81 70 58 120 140 153 Aantal interne mdm. 0 58% 42% 53% - gemiddeld % < 26 jaar 26-35 36-45 46-55 > 56 jaar * Aantal meldingen (148) gedeeld door gemiddeld aantal medewerkers (153) Leeijdsopbouw per dec 2020

4%

leeijd

Bureau Bedrijfsvoering

Teamleider

Juridische handhaving en advisering

Teamleider

Toezicht Bouw en Leefomgeving

Teamleider

Toezicht Bodem emissie en afval

Teamleider

Toezicht Bedrijven en Leefomgeving

Teamleider

Advies en toetsing Milieu en Leefomgeving

Teamleider

Manager Bedrijfsvoering

4,5% 1,0

‘19

5,9% 1,0

49

6%

t ‘1

5,4% 0,9

8%

ok

Verzuimpercentage 30 Meldingsfrequene* 20 Gem. verzuimduur (dagen) 10 Aantal 0-verzuimers jaren

man vrouw 2018 2019

jaren

Manager Uitvoering

Advies en toetsing Bouw en Leefomgeving

Programma’s, Projecten Innova e

Kwarermaker

2017

sep

Directeur

Staureau • Direc esecretaris • Controller • Adviseur kwaliteit • Organisa ejurist • Informa e manager • Communica e

Verzuim in40 %

48 47 46

26-35

36-45

46-55 > 56 jaar

45

2013

2014

2015

2016

2017

2018

2019

De gemiddelde leeftijd is gelijk gebleven naar iets boven de 46 jaar. Voor ons is de uitstroom vanwege pensionering van specialisten en borgen van hun kennis, een aandachtspunt. In de categorie 56-67 jaar (35 personen) hebben per 31 december 2020 tien medewerkers boven de 63 jaar in dienst. Met de zes omgevingsdiensten in Gelderland hebben we niet gekozen voor het Generatiepact. Dat betekent dat we individuele afspraken maken over geleidelijk minder werken.

Omgevingsdienst Regio Arnhem

022

Vrouw 34,15% Man 65,85%

Met de komst van de nieuwe normen is er ook een nieuwe werk­ wijze geïntroduceerd. Medewerkers kunnen in een digitaal E-portfolio de voortgang op de VTH-KC bijhouden. Door te werken met deze E-portfolio’s is er informatie beschikbaar over individuele mede­werkers en over de organisatie robuustheid. Deze wijze van inrichting van informatie is een verbetering ten opzichte van vorige jaren. Naast het verkrijgen van inzicht is geïnvesteerd in trainingen en opleidingen voor de medewerkers. In 2020 is 33% van de totale opleidingskosten (ad € 148.000,-) besteed ten behoeve van de VTH-criteria. Dit is 10% minder dan in 2019.

De verhouding man-vrouw (65%-35% per ultimo 2020) willen we graag anders zien. We zien vooral in bij handhaving en advies meer mannen dan vrouwen, bij bedrijfsvoering en staf is dat andersom.

In- uit en doorstroom 35 25 20 15 10

KUNNEN IN EEN

0

DIGITAAL E-PORTFOLIO DE VOORTGANG OP DE VTH-KC BIJHOUDEN­­­

5 2014

2015

2016

doorstroom

2017 instroom

2018

2019

2020

uitstroom

We kennen sinds 2017 hoge instroom– en uitstroom cijfers. In 2020 zijn 15 mensen uitgestroomd, 29 ingestroomd en 14 doorgestroomd + 12 mensen hebben andere functies gekregen ikv de organisatie verandering. De netto instroom hangt samen met de groei van de organisatie en het beleid om het aandeel externe inhuur te verminderen. De tabel laat zien dat we beter onze maatschappelijke rol pakken. Het aantal stageplaatsen is toegenomen. Ook kende ODRA, vanuit het mobiliteitsbeleid, een toename van coaching- en loopbaantrajecten van individuele medewerkers in 2020.

VTH Kwaliteitscriteria ODRA wil voldoen aan de VTH Kwaliteitscriteria. In 2020 rapporteren we alleen over de kritieke massa. De stand van zaken met Generiek betrekking tot de procescriteria is namelijk niet veranderd ten opzichte van vorige jaar. Daarentegen zijn de normen voor de kritieke massa wel ver­anderd. Per 1 juli 2019 zijn er nieuwe kwaliteitscriteria vastgesteld. In de praktijk betekent dit niet dat we direct volledig moeten voldoen aan Ruimtelijke Juridisch ordening de nieuwe criteria, maar dat we daar wel naartoe werken. 2020 stond in het teken van inzicht en overzicht. 2021 gaat in het teken staan van organisatierobuustheid. Het voldoen aan de VTH KC is direct gekoppeld Milieu aan in-, door-, en uitstroom van medewerkers. Er gaan mensen weg, er komen mensen bij. Het wel/niet kunnen voldoen aan de gestelde normen is daarom ook een flexibel gegeven. In 2020 zijn er veel nieuwe collega’s gestart die nog onvoldoende vlieguren en kennis hebben We voldoen aan de gestelde normen opgedaan om te voldoen aan de gestelde normen. Deze vlieguren en We voldoen nog niet aan de gestelde normen Taken behorende bij deze deskundigheidsgebieden voeren we niet uit kennis zullen eerst opgebouwd moeten worden, voordat zij getoetst Voor dit deskundigheidsgebied hebben we een samenwerking kunnen worden aan de VTH KC.

ODRA is goed op weg om volledig binnen het Gelders Stelsel robuust te zijn en blijven op de VTH KC 2.2. Dit zijn nieuwe gebieden binnen de KC 2.2 normen t.o.v. van de

KC 2.1 normen

In de bijlagen van katern 2 is een verdere verdieping van de VTH KC 2.2 Kritieke Massa opgenomen.

Katern 1 | Jaarverslag 2020

Facilitaire diensten ODRA huurt kantoorruimte van de gemeente Arnhem, de facilitaire dienstverlening voor kantoor en ICT wordt geleverd door de Connectie. ODRA beschikte aan het begin van 2020 over 128 werkplekken. Door COVID-19 is het duidelijk geworden dat meer thuiswerken structureel de norm gaat worden. Er is derhalve besloten om per 1 november een deel van het gehuurde op te zeggen. Eind 2020 beschikte ODRA over 102 werkplekken.

30

MEDEWERKERS

023

Huisvesting Gehuurde ruimte in m • aantal werkplekken Kosten huurkantoor 2019 (€) Kosten huur (alle-in) per m (€) Aantal fte’s (intern & extern) • gem. aantal mdw (intern/extern/stage) Beschikbare ruimte (m) per fte Kosten per fte

Per 1 jan 2020

Ultimo 2020

Verschil

2.371 128

1.992,2 102

-371,8 -26

481.730 203

387.600 194

-94.129 -9

158,7 197,5 14,9

174,8 203,7 11,4

16,1 6,2 -3,5

€ 3.036

€ 2.217

- € 819

* Structurele kosten (excl. incidenteel) Qua facilitaire dienstverlening liep 2020 totaal anders dan gepland. Werkruimtes zijn door de Connectie vanaf maart COVID-19- geschikt gemaakt, en thuiswerken werd gefaciliteerd. Na maart (met een korte opleving in de zomer) waren er gemiddeld rond de 20 mensen op kantoor. Een maatstaf voor de effectiviteit van de huisvesting is de verhouding tussen het aantal medewerkers en het aantal werkplekken. (rijksnorm 0,7). De totale bezetting is (intern en inhuur) in 2020 is 174,8 fte. Een stijging van 10% ten opzichte van 2019. De maatstaf is rekenkundig te bepalen (50%), maar geeft geen enkele inhoudelijke waarde vanwege het bijzondere jaar.