Jaarstukken 2024 ODRA

JAARVERSLAG 2024

Katern

OMGEVINGSDIENST REGIO ARNHEM

I N H O U D S O P G AV E KATERN 1

KATERN 2

04

Voorwoord Jaarverslag 2024 034

I: Inleiding, grondslagen en uitgangspunten

06 09

A: Onze prestaties op een rij B. Omgevingsvergunningen

011

C. Naleefgedrag verbeteren (toezicht en handhaving)

014

D. Adviseurs geluid, trillingen en emissies

017

E. Focus op projecten en innovatie

022

F. We werken samen in Gelderland

024

028

036

042

K. Staat van baten en lasten - categoriale indeling

045

L. Balans per 31 december 2024

054

M. Financiële weerbaarheid en risico’s

057

N. Rechtmatigheidsverklaring dagelijks bestuur

058

O. Ondertekening

G. Werken aan goede dienstverlening en doelmatige bedrijfsvoering H. Sociaal jaarverslag

J. Baten en lasten; programma-indeling, product – en klantgroepen

BIJLAGEN 060

1: Specificatie per partner

062

2: Specificatie producten

063

3: Specificatie diensten

064

4: Specificaties productie/ bestedingen gezamenlijke diensten en projecten

065

4: Organogram ODRA

066

Controleverklaring accountant

COLOFON Het jaarverslag 2024 van de Omgevingsdienst Regio Arnhem (ODRA) is een weerslag van onze collectieve prestaties en is geschreven door teamleiders, management, staf en communicatie (eindredactie).

De foto’s zijn van Karin Veenendaal (www.karinveenendaal.nl) en StudioBont (www.studio-bont.nl) heeft het jaarverslag vormgegeven.

We verspreiden ons jaarverslag naar onze partners, raadsleden en statenleden en publiceren dit verslag op www.odregioarnhem.nl Voor reacties of vragen communicatie@odra.nl

VOORWOORD

04

EEN BEWOGEN JAAR In het voorjaar van 2021 presenteerde de commissie Van Aartsen haar bevindingen over het stelsel van vergunningen, toezicht en handhaving (VTH). De Algemene Rekenkamer deed met een scherpe analyse over het gebruik van data en informatie door omgevingsdiensten, ook een duit in het zakje. Beide rapporten openbaren wat beter kan in onze wereld. Het zijn wake up calls die ons hebben aangespoord werk te maken van verbetering en versterking van het stelsel. Niet dat ik het met alle constateringen eens was, maar ik heb de rapporten wel omarmd. Maar de twee rapporten zijn als de eerste zwaluw die nog geen zomer brengt. Wat ik wil zeggen, de analyse is één, maar aanpakken en doorpakken is twee. We kunnen stellen dat het milieu weer de politieke aandacht heeft die het verdient. De staatssecretaris van I&W heeft de Kamer begrepen en stelde het Interbestuurlijk Programma versterking VTH in. En dat programma, waarin gemeenten, provincies, waterschappen, Rijk, ILT, Rijkswaterstaat en omgevingsdiensten hebben samengewerkt aan de opdracht van de politiek, is in september 2024 afgerond. Goede voorstellen, inspirerende vergezichten en concrete projecten. We weten nu wat ons te doen staat. En dat hebben we binnen ODRA gemerkt. Er is met stoom en kokend water een plan van aanpak gemaakt hoe we robuust kunnen worden. Eind 2024 kregen we de score ‘groen’ van het ministerie van I&W.

Dat wil zeggen dat ODRA voldoet aan de 11 criteria en robuust is. We voldoen ook aan nagenoeg alle 43 kwaliteitscriteria voor onze mensen in het veld. Met dank aan de landelijke campagne ‘Omdat je staat voor je leefomgeving’ lukt het ons om vacatures snel en met goed

Katern 1 | Jaarverslag 2024

opgeleide mensen in te vullen. We hebben de begroting en bedrijfsvoering op orde en bijna het laagste uurtarief in Gelderland. We hebben het Meerjarenprogramma afgerond. Maar dat alles is geen reden om de duimen achter de bretels te steken en te denken dat we klaar zijn voor de toekomst. In 2024 zijn in opdracht van beide besturen de eerste verkenningen uitgevoerd over een samenwerking met Omgevingsdienst Regio Nijmegen (ODRN). De verkenning heeft veel inzicht gegeven in hoe beide diensten ervoor staan. In 2024 zijn op verschillende momenten en in verschillende samenstellingen gesprekken gevoerd over de samenwerking. Die gesprekken lopen nog door. Ondertussen moeten we niet verwaarlozen waar we voor staan. Wat ons alledaagse werk is: dat is voorkomen van milieuschade. We hebben een belangrijke rol in bevorderen van een schone, (bouw)veilige en gezonde leefomgeving. Uiteindelijk is dat waar wij van zijn. Het VTH-stelsel als zodanig, krijgt soms te veel aandacht. Natuurlijk moeten we de processen organiseren en ook het stelsel goed inrichten. Maar onze core business is niet vergaderen, maar zorg hebben voor de omwonenden van een fabriek, inwoners van de stad, medewerkers op een bedrijventerrein, kinderen spelend in de zandbak in hun wijk. Ze hebben allemaal recht op een schone, veilige en gezonde leefomgeving.

Het was in alle opzichten een bewogen jaar! Ruben Vlaander Directeur Omgevingsdienst Regio Arnhem

05

ER IS MET STOOM EN KOKEND WATER EEN PLAN VAN AANPAK GEMAAKT HOE WE ROBUUST KUNNEN WORDEN

Omgevingsdienst Regio Arnhem

A ONZE PRESTATIES OP EEN RIJ

07

1. ONZE DOELEN EN RESULTATEN: HET PLANNING & CONTROL PROCES Met dit jaarverslag doen wij verslag over onze prestaties in 2024. We laten zien waar het goed ging, maar melden ook waar we de doelen niet gehaald hebben en wat op die punten onze ambities waren voor 2024. Ons jaarverslag is het sluitstuk van de Planning en Control-cyclus (P&C). De start van de cyclus 2024 was in het najaar 2022. Het Algemeen Bestuur heeft toen de kadernota voor de begroting 2024 vastgesteld. In juli 2023 is de begroting 2024 vastgesteld. Deze hebben we samen met onze partners geconcretiseerd in werkprogramma’s voor 2024. De werkprogramma’s bevatten het aantal te leveren producten en diensten voor het reguliere VTH-werk.

Tabel 2: ‘Ik ben vriendelijk behandeld” 10 9 8

8,4

8,7 7,7

7 6 5 4 3 2

2. TEVREDENHEID VAN ONZE AANVRAGERS, INDIENERS, ONDERNEMERS EN BEWONERS. ODRA verleent vergunningen, houdt toezicht en handhaaft. De wijze waarop het contact met bewoners en ondernemers verloopt, meten we doorlopend; de resultaten vormen een belangrijke maatstaf voor kwaliteit van de publieke dienstverlening door ODRA. De uitkomsten van deze tevredenheidsmetingen zijn in onderstaande grafiek samengevat: Tabel 1: Tevredenheid Publieke Dienstverlening 10 9

8

8 7 6

8,2

7,7

8,1

7

5 4 3

0

Vergunningen

Controles

Meldingen overlast

Financieel resultaat De gemeenten en provincie waarvoor ODRA de taken uitvoert, zijn naast opdrachtgever ook eigenaar (financier) van ODRA. We streven ernaar om het financieel resultaat in balans te hebben met de prestaties (prijskwaliteit). Dit is waar gemeenteraden en Provinciale Staten mede naar kijken. ODRA heeft afgelopen jaren de kosten steeds beperkt weten te houden, ondanks de hoge inflatie en een CAO met aanzienlijke loonstijgingen. ODRA is er trots op dat we een omgevingsdienst zijn met één van de laagste tarieven in Nederland. Vanwege echter het gegeven dat het leeuwendeel van de kosten van ODRA uit personeel bestaat en ODRA vrijwel uitsluitend wettelijke taken uitvoert, zijn grote besparingen niet mogelijk. Ook komende jaren zullen wij echter continu blijven sturen op niet alleen een effectieve maar ook efficiënte uitvoering. Het uiteindelijke resultaat over 2024 is € 67.300 positief. De jaarrekening laat een exploitatie zien van € 26,1 miljoen, 300K lager dan de begroting.

3. SAMENVATTING VTH-RESULTATEN

2 1 0

1

Bouw Vergunningen

Milieu Controles

Doellijn

Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet per 1 januari 2024 is er een nieuw systeem voor het indienen van aanvragen en meldingen gelanceerd, het Omgevingsloket. Het Omgevingsloket is onderdeel van het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO). Daarnaast zijn er de Omgevingsplannen en de Omgevingsvisies ter vervanging van de bestemmingsplannen. Hierdoor was er een periode van onduidelijkheid over welke regels gelden voor bedrijven en inwoners. Dit zagen we terug in de tevredenheid over onze dienstverlening. We zien dat indieners van meldingen en aanvragers van vergunningen met name ontevreden zijn over het systeem achter het Omgevingsloket. Als we kijken naar de stelling “Ik ben vriendelijk behandeld” dan scoren we aanzienlijk hoger en hier blijven wij, ten opzichte van voorgaande jaren, op verbeteren.

Het kwantitatieve doel om tenminste 98% van de afgesproken werkpakketten te realiseren, is ook in 2024 weer gehaald. Nu zeggen aantallen niet zo veel, het gaat in de werkzaamheden van ODRA toch vooral om de impact (meerwaarde) van onze inspanningen op de leefomgevingskwaliteit. En die kwaliteit staat onder druk. Dit concluderen we vooral uit het over de hele linie blijvend stijgen van het aantal klachten van burgers over allerlei vormen van overlast (vooral geluid en geur/lucht). Met onze inzet pogen we de ervaren aantasting van de leefomgevingskwaliteit te verminderen. Dat lukt vaak, maar niet altijd. Onder andere omdat we de klacht niet altijd kunnen oplossen. Middels milieu- en bouwvergunningen en afhandeling van milieumeldingen, hebben we initiatiefnemers ruimte voor ontwikkeling gegeven en tegelijkertijd de belasting op de leefomgevingskwaliteit zo goed mogelijk geborgd (een vergunning is immers in feite een toestemming om te mogen belasten). Door middel van gericht en zorgvuldig uitgevoerd toezicht (milieucontroles, bodemcontroles en bouwcontroles), zien we er bovendien op toe dat de belasting van de omgeving ook beperkt blijft tot hetgeen is toegestaan (vergund). Daar waar we constateren dat dit niet gebeurt, treden we handhavend op. Dat leidt tot het opleggen van dwangsommen en het zo nodig innen hiervan.

Daarnaast dragen we steeds meer bij aan het adviseren van onze eigenaren bij ruimtelijke ontwikkelingen. Daarmee proberen we samen problemen na realisatie van de ontwikkelingen te voorkomen.

Omgevingsdienst Regio Arnhem

08

4. SAMENVATTING ORGANISATORISCHE DOELEN De vraag naar regulering wordt groter en dat betekent dat ook ODRA groeit. In 2024 is een extra team milieutoezicht van start gegaan. Ook investeren we in het aantrekken van vaste medewerkers, hetgeen kostenbesparend werkt. Daarnaast hebben we in 2024 de voorbereidingen getroffen voor de overgang naar een nieuw financieel systeem dat op 1 januari 2025 actief moet zijn. Dit systeem sluit beter aan op het werk dat we doen en maakt sturing op de resultaten makkelijker. Ook is de ontwikkelbaarheid van deze applicatie beter door onszelf in te vullen en wordt het breed door Omgevingsdiensten gebruikt. Dit alles maakt dit systeem toekomstbestendig. Daarnaast is in 2024 geïnvesteerd in de kwaliteit van data en het beter inzichtelijk maken van deze data door middel van informatie over vergunning gerelateerde activiteiten in de regio Arnhem. Dankzij een zogeheten geo-viewer kunnen nu niet alleen medewerkers maar ook andere geïnteresseerden een goed beeld krijgen van wat er in de omgeving aan activiteiten plaatsvindt. Dit wordt de komende jaren verder ingevuld.

Katern 1 | Jaarverslag 2024

B

OMGEVINGSVERGUNNINGEN

010

1. OMGEVINGSVERGUNNINGEN (BOUW) In 2024 is, samen met de Omgevingswet, de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (WKB) van kracht geworden. Vooralsnog is WKB alleen voor de gevolgklasse 1 in werking getreden. Het verbouwgedeelte is voor de komende jaren uitgesteld en bij de overheid gebleven. De eerste vergunningen zijn afgegeven, bouwmeldingen zijn ontvangen en het toezicht wordt door de externe kwaliteitsborger uitgevoerd. Aanvankelijk kwamen de (grotere) bouwplannen (m.n. woningbouw) niet op gang. De verwachte aantal bouwplannen met bijbehorende uren zijn dan ook niet gerealiseerd in 2024 Voor de gemeenten Arnhem, Lingewaard, Renkum en Doesburg hebben we in 2024 de resterende aanvragen omgevingsvergunningen voor de activiteit Bouwen en voor de overige Wabo-activiteiten afgehandeld en zijn we gestart met het werken onder de Omgevingswet. Aanvragen worden getoetst aan de diverse geldende wet- en regelgeving en de besluiten worden (grotendeels) binnen de wettelijke termijnen genomen. Daarnaast hebben we meldingen voor sloopwerkzaamheden en brandveilig gebruik gebouwen afgehandeld en de eerste technische meldingen die gelden voor het bouwen onder de wet Kwaliteitsborging. Ook hebben we adviezen verstrekt over constructies, stikstof, de welstandstoets, monumentenzorg en natuur inclusief bouwen.

Een mooi voorbeeld van een project dat dankzij de kennis en expertise van onze mensen tot stand is gekomen is de transformatie van de Walburgiskerk in Arnhem naar hotel en horeca. Het behoud van de monumentale waarden, gecombineerd met de huidige eisen voor wat betreft energiebesparing en natuurinclusief bouwen was een stevige uitdaging. Met een uiteindelijk mooi resultaat.

we binnen de wettelijke termijnen. We ondersteunen inwoners en ondernemers professioneel en effectief bij de voorbereiding van (bouw)planontwikkeling. Dit houdt in dat we inwoners begeleiden in de procedures en het stappenplan en bij de beoordeling letten we op juistheid en volledigheid.

2. OMGEVINGSVERGUNNINGEN (MILIEU) Wij behandelen voor alle partners de aanvragen voor een milieuvergunning en de milieumeldingen. Dit is een basistaak in het kader van de Omgevingswet We beoordelen op juistheid en volledigheid en zorgen dat de aanvragers binnen de wettelijke termijnen een antwoord krijgen. We streven naar een zo integraal mogelijk antwoord door intern met specialisten af te stemmen en door aansluiting te zoeken bij de inhoudelijke deskundigen van de partners. In 2024 is het aantal aanvragen wat achtergebleven ten opzichte van de verwachting. We schrijven dit toe aan de onbekendheid bij ondernemers met de Omgevingswet en daardoor een wat afwachtende houding. We signaleerden ook dat adviseurs van bedrijven onvoldoende kundig zijn met de nieuwe regelgeving en procedures, wat onder andere leidde tot foutieve aanvragen in het DSO. Een resultaat over 2024 dat we graag vermelden is dat er Omgevingswet vergunningtrajecten zijn gestart waarbij de energietransitie een grote rol is gaan spelen. Zoals energie opslagsystemen, waterstof en windmolens.

3. KWANTITATIEVE RESULTATEN VERGUNNINGEN In 2024 hebben we de begrote productie niet gerealiseerd. Het negatieve verschil begroting ten opzichte van de realisatie is 15%.

Om ons werk goed te kunnen doen, zoeken we altijd afstemming met de inhoudelijk deskundigen en betreffende afdelingen van de gemeenten over planologische afwijkingen, landschappelijke waarden, mobiliteit en erfgoed. We hebben voor Renkum, Lingewaard en provincie Gelderland de bouw gerelateerde bezwaar- en beroepsprocedures afgehandeld. Daarbij hanteren we de geldende kwaliteitsstandaarden en beschikken

Programma Beoogd resultaat vergunningen milieu

Real. 2023

Begroot 2024

Real. 2024

649 8.893

765 8.485

705 7.827

7,4

8,0

6,4

• kosten (x €1.000) • baten (x €1.000) Saldo

1.691 1.527 -164

1.880 1.899 19

1.629 1.535 -94

Programma Beoogd resultaat vergunningen bouw

Real. 2023

Begroot 2024

Real. 2024

3.845 8.692

3.852 8.248

3.512 10.810

7,4

6,0

6,0

3.573 3.350 -223

3.380 3.414 34

3.820 2.965 -855

Productie

Aantal producten Aantal diensten (in uren)

Gemiddeld kengetal producten Financiële realisatie

Productie

Aantal producten Aantal diensten (in uren)

Gemiddeld kengetal producten Financiële realisatie

Katern 1 | Jaarverslag 2024

• kosten (x €1.000) • baten (x €1.000) Saldo

Verschil tov 2023 -15% -8%

0% -12%

-13% -19%

-4% 1%

Verschil tov 2023 -9% 31%

-9% 24%

13% -13%

7% -11%

C 011

NALEEFGEDRAG VERBETEREN (TOEZICHT EN HANDHAVING)

Omgevingsdienst Regio Arnhem

012

Voor al onze partners voeren we het milieutoezicht bij bedrijven uit, houden we toezicht op grondverzet / bodemsaneringen en asbestsaneringen en behandelen we overlastmeldingen van omwonenden. Daarnaast voeren we voor vier gemeentelijke partners ook het bouwtoezicht uit. Toezicht en handhaving zijn in onze ogen cruciale schakels in de reguleringsketen: preventief toezicht op (bedrijfsmatige) activiteiten verkleint immers de kans op ongevallen, incidenten of zelfs rampen. Wij zetten ons in om het naleefgedrag van bedrijven te verbeteren. We toetsen de wettelijke voorschriften, zijn oplossingsgericht en bij een overtreding volgen we de sanctiestrategie. Het gaat ons om een gezonde en veilige leefomgeving te bieden aan omwonenden en werknemers.

1. BOUWTOEZICHT Voor Arnhem, Doesburg, Lingewaard en Renkum voeren we het toezicht uit op bouwprojecten, monumenten, (asbest)sloop, verbouwingen en bestaande bouw. Tevens behandelen we bouwgerelateerde overlastmeldingen. De eerste bouwplannen zijn in uitvoering die onder de WKB vallen en daar wordt geen technisch toezicht gehouden, dit is bij de markt ondergebracht. De WKB voor de gevolgklasse 1 is ook niet totaliteit in uitvoering genomen. Alleen de nieuwbouw projecten zijn onder de WKB gebracht, de verbouw (van woningen) blijft voorlopig nog bij lokale overheid. De technische toets voor de nieuwbouw wordt door een private kwaliteitsborger uitgevoerd en ODRA controleert alleen nog op de overige aspecten, o.a. als verschijningsmassa, welstand en natuurinclusief bouwen.

2. MILIEU TOEZICHT Het aantal geprogrammeerde, preventieve controles voor 2024 is niet volledig gerealiseerd. Dit heeft ook gevolgen voor de hercontroles die daarom ook niet volledig zijn gerealiseerd Oorzaak is dat los van de extra tijd in verband met de implementatie van de Omgevingswet, het kengetal ontoereikend is. Omdat klachten wel opgevolgd moeten worden zijn andere werkzaamheden blijven liggen, veroorzaakt door het ontbreken van budget voor extra capaciteit. Bij de gemeentelijk complexe bedrijven zijn we ook actiever onze meetdienst gaan inzetten voor luchtmetingen, bijvoorbeeld bij de steenfabrieken en asfaltcentrales. De resultaten hiervan geven een nog beter inzicht in de milieubelasting en waar wij op moeten inzetten bij toezicht. In 2024 zijn we ook begonnen met het vergroten van de kennis op het gebied van de indirecte lozingen. De doelstellingen uit de Europese Kaderrichtlijn water (KRW) worden niet gehaald en daar ligt ook voor gemeenten en provincie een taak. Een groepje van toezichthouders en een vergunningverlener is geschoold in het onderwerp en helpen mee om bij de ODRA de uitvoering op vlieghoogte te brengen. LHSO als referentie voor controles De Landelijke Handhavingsstrategie Omgevingsrecht (LHSO) is voor onze gemeenten en provincie het beleidskader waar en hoe handhaving in te zetten.

De LHSO verbindt het gedrag van de overtreder aan de impact van de overtreding. ‘Ruimte geven waar dat kan, maar direct doorpakken als het nodig is’, is de leidraad. Als overheid is gelijke monniken gelijke kappen vertrekpunt voor toezicht en handhaving. Dat wil zeggen dat de gelijke interpretatie van de LHS en samenwerking belangrijk zijn. We geven daar aandacht aan door periodiek casuïstiek te bespreken en toezichthouders te ondersteunen door

Katern 1 | Jaarverslag 2024

bijzondere opsporingsambtenaren (boa’s). Afgelopen jaar hebben we een toename gezien in de inzet van boa’s voor strafrecht, zowel voor milieu-, bodem- en bouwtoezicht. Dit is toe te schrijven aan het feit dat bij ODRA de toepassing van de LHSO steeds beter gebeurt. Er zit wel een zorg in zowel de aantallen zaken die het Openbaar Ministerie kan oppakken gezien capaciteitsproblemen en daarmee samenhangend ook de snelheid van strafrechtelijke afhandeling verderop in de keten, het lik-op-stuk gevoel verdwijnt hierdoor bij overtreders. We zijn hierover in gesprek met het Openbaar Ministerie. Dit is overigens een landelijk probleem. Piket: Ruim 151 keer in actie Onze piketdienst is 24/7 het hele jaar beschikbaar om direct actie te ondernemen bij situaties van acute overlast en calamiteiten. In 2024 is ons piketteam weer veelvuldig opgeroepen en zijn we voor 139 milieu- en 12 keer voor bouw- en bodemcalamiteiten op pad geweest. De belangrijkste calamiteiten in 2024 waarbij de piketdienst in actie moest komen zijn geweest: Drugsdumpingen (9x) in de omgeving en geurhinder (61x) Bodemtoezicht In 2024 is er op bodemgebied het nodige veranderd door de invoering van de Omgevingswet. Zo zijn gemeenten nu bevoegd gezag voor bodem. Concreet betekent dit dat de ODRA nu voor de eigen gemeenten ook voor bodemsanering aan de slag is geweest, naast nog lopende bodemzaken voor de provincie.

Voor alle saneringen is in principe de gemeente bevoegd gezag. De ODRA is daarmee afhankelijk van wat er via DSO namens de gemeente binnenkomt. Het project “Warme Overdracht” gesteund door provinciale subsidie heeft bijgedragen aan het vormgeven van de rol van de gemeenten. We voorzagen een daling in het aantal meldingen voor de milieubelastende activiteiten omdat men nog moest wennen aan het meldingenregime via het Digitaal Stelsel Omgevingswet. Dit is ook bewaarheid. Deels is dit ondervangen door zogenaamde vrije veldcontroles: letterlijk met de ogen goed open het veld in op zoek naar graafwerkzaamheden. In 2025 gaan we er van uit dat men weet hoe te melden. Blijvende aandacht heeft de toepassing van secundaire bouwstoffen en door ons toezicht is op een aantal locaties onwenselijke toepassing voorkomen. We hebben regionaal, provinciaal en landelijk bemoeienis betreffende de toepassing van secundaire bouwstoffen. Onze praktijkervaringen leveren een belangrijke bijdrage in de van rijkswege ingezette herijking van het beleid rondom die bouwstoffen. Eveneens heeft het werken met Geografische Informatie systemen binnen toezicht op bodem een belangrijke rol gekregen. We nemen deel in diverse overleggen regionaal en provinciaal. In samenwerking met Arnhem is er een kaart ontwikkeld die in onze regio in beeld brengt waar secundaire bouwstoffen zijn toegepast.

Waar vorig jaar nog de bouwcollegae zijn betrokken bij onze taak heeft dit zeker vruchten afgeworpen en vindt heen en weer signalering plaats van relevante zaken voor beide disciplines. Eind 2024 is iom support in gang gezet hoe we efficiënter onze meldingen kunnen gaan afhandelen m.b.v. automatisering. Met Arnhem is er gesproken over de vele ontwikkelingen i.r.t het geschikt maken voor woningbouw van bedrijventerreinen. Hier moet meer nauw worden samengewerkt, liefst al in de planfase.

013

3. KWANTITATIEVE RESULTATEN TOEZICHT & HANDHAVING In 2024 hebben we de begrote productie als totaal ruim gerealiseerd. Het aantal vervolgcontroles is ook gestegen ten opzichte van vorig jaar.

Programma toezicht & hh. milieu

Beoogd resultaat

Real. 2023

Begroot 2024

Productie

Aantal producten Aantal diensten (in uren)

6.991 53.426

2.841 57.428

5,9

9,8

• kosten (x €1.000) • baten (x €1.000) Saldo

8.458 9.318 860

Programma toezicht & hh. bouw

Beoogd resultaat

Productie

Aantal producten Aantal diensten (in uren)

Gemiddeld kengetal producten Financiële realisatie

Gemiddeld kengetal producten Financiële realisatie

• kosten (x €1.000) • baten (x €1.000) Saldo

Real. 2024

Verschil tov 2023

2.337 66.206

-18% 15%

-67% 24%

8.762 8.635 -127

8.696 9.155 459

-1% 6%

3% -2%

Real. 2023

Begroot 2024

Real. 2024

1.761 6.470

1.593 7.186

1.626 7.360

2% 2%

-8% 14%

5,9

9,8

2.737 2.132 -605

2.711 2.672 -39

2.587 2.479 -107

-5% -7%

-5% 16%

Verschil tov 2023

Omgevingsdienst Regio Arnhem

D 014

ADVISEURS GELUID, TRILLINGEN EN EMISSIES

Katern 1 | Jaarverslag 2024

015

ODRA beschikt over de expertise om partners en andere opdrachtgevers gericht en gedegen te adviseren over geluid, trillingen, licht, emissies, luchtkwaliteit, bodem, energie, circulariteit en externe veiligheid. We geven omgevingsadviezen en dat doen we veelal op basis van concrete vragen (vraag-gestuurd en maatwerk) van onze partners. We adviseren ook op projectbasis, zoals emissiemetingen bij bedrijven met een zware milieubelasting.

1. METEN EN ADVIES Met Het Schone Lucht Akkoord (SLA), het scherper vergunnen en een groeiende lijst van stoffen in de categorie Zeer Zorgwekkende Stoffen (ZZS) blijven resultaten van metingen een belangrijke informatiebron. Meten is weten en dat geldt zeker wanneer de kwaliteit van de leefomgeving in het geding is. Als geaccrediteerde inspectiedienst zijn onze experts betrokken als adviseur bij vergunningverlening, toezicht en handhaving en leveren zij input voor uitvoeringsbeleid. Zij werken voor ODRA-teams en de omgevingsdiensten in Gelderland. Ook zijn het afgelopen jaar metingen verricht voor de Omgevingsdienst in Overijssel en de Omgevingsdienst Drenthe, naast andere omgevingsdiensten ook voor o.a. gemeente Nijmegen. In 2024 is onze accreditatie verlengd met nul afwijkingen. Er wordt steeds meer gebruik gemaakt van de expertise van onze meetdienst. Provincie Gelderland is onze belangrijkste opdrachtgever voor meten bij complexe bedrijven. Naast metingen bij bedrijven waar de Provincie het bevoegd gezag is (in 2024: 34 metingen en 75 adviezen) zijn er veel adviezen verstrekt aan toezichthouders en hebben de luchtexperts de nodige ondersteuning gegeven in rechtszaken rondom aandachtsbedrijven. Naast metingen aan schoorstenen voeren onze deskundigen luchtkwaliteitsmetingen uit langs wegen, zoals op 2 plekken

langs de Pleijroute. In opdracht van de provincie Gelderland is gestart met de bouw van twee mobiele meetstations. Deze worden in 2025 voor een half jaar op twee locaties in Gelderland geplaatst. De luchtkwaliteit kan via een app door burgers gevolgd worden. De provincie Gelderland bepaalt de locaties. In totaal 55 metingen, 129 adviezen en 30 lichthindermetingen. Daarnaast op diverse locaties drone gevlogen. Landelijk waren we naast de gebruikelijke deelname aan 2 normcommissies (geur en emissiemetingen), het platform kwaliteit luchtmetingen (PKL) en het Kago (kennis alliantie geur overheden), ZZS werkgroep Gelderland/Overijssel en diverse werkgroepen op het gebied van luchtkwaliteit betrokken of aanjager van: • Invulling gegeven en consensus gegeven aan het voorstel nationaal beoordelingskader geur. De landelijke werkgroep start begin 2025. • Tweede ODNL advies document asfaltcentrales (waarbij wij uiteindelijk het document hebben opgesteld); • Herziening van de NPR 8117 (binnen de accreditatie omgaan met afwijkingen), ligt ter inzage; • Opstellen van uit ons van de NTA 5675 (aanvullende eisen uit de ISO 17025 voor inspectie-instellingen), ligt ter inzage; • En hebben we voor ODNL een cursus ‘praktijktraining emissiemetingen’ gegeven.

2. JURIDISCHE DIENSTEN Voor de reguliere werkzaamheden van onze partners geven we juridisch advies en verzorgen we de juridische handhaving in de vorm van het behandelen van handhavingsverzoeken, handhavingsbesluiten, bezwaar en beroep en WOO-verzoeken. Om de kwaliteit op een nog hoger peil te brengen hebben wij het afgelopen jaar gewerkt aan een betere afstemming, verbetering van de werkprocessen en frequenter contact

Omgevingsdienst Regio Arnhem

016

en kortere communicatielijnen met onze partners. De feedback van onze partners is waardevol voor ons en leidt tot verbetering van ons werk. Er is flink geïnvesteerd in de kennis van de Omgevingswet en alle juridische aspecten hiervan.

3. MINDER VERKEERSLAWAAI In 2024 hebben we de uitvoering van het geluidsaneringsproject Apeldoornseweg in Arnhem afgerond. Met rijkssubsidie van Bureau Sanering Verkeerslawaai (BSV) zijn maatregelen getroffen om geluidniveaus van wegverkeer te verminderen. Er zijn geluid reducerende wegdekken aangelegd en geluidwerende voorzieningen aan gevels aangebracht. Voor diverse partners is subsidie aangevraagd (en verleend) om meer saneringsprojecten te kunnen uitvoeren. Verder is geadviseerd bij nieuwbouwprojecten en transformaties om de geluidhinder van wegverkeer in nieuwe situaties zo veel mogelijk te voorkomen 1. Externe veiligheid ODRA adviseert over externe veiligheid voor RO-ontwikkelingen, waarbij het gaat over risico’s voor mensen en milieu bij gebruik, opslag en vervoer van gevaarlijke stoffen. Verder worden verplichte risicovolle activiteiten geregistreerd en informeren wij onze partners over ontwikkelingen op gebied van externe veiligheid. Met de invoering van de Omgevingswet zijn er enkele beleidswijzigingen doorgevoerd die betrekking hebben op de externe veiligheidswetgeving. Daarnaast zorgt de ontwikkeling van de leefomgeving, zoals de energietransitie, voor uitbreiding van de verscheidenheid aan risicovolle activiteiten.

Na de komst van het Register Externe Veiligheidsrisico’s (REV) in 2023 en de migratie van alle oude gegevens naar het REV, stond 2024 in het teken van het aanvullen van de REV-data met de diverse activiteiten die door de wetgeving zijn toegevoegd. Ook een wijziging in de rekenmethodiek van het gifwolkaandachtsgebied zorgden voor een wijziging in deze data. Deze werkzaamheden stonden voor 2024 en 2025 gepland, maar is voor het grootste deel in 2024 doorgevoerd.

2. KWANTITATIEVE RESULTATEN PROGRAMMA ADVIES De realisatie ten opzichte van de begroting is 97%. Programma advies milieu

Beoogd resultaat

Productie

Aantal producten Aantal diensten (in uren)

Gemiddeld kengetal producten Financiële realisatie

Real. 2023

Begroot 2024

0 21.618

0 23.522

nvt

Real. 2024 0 23.450

3.030 2.531 -499

2.252 2.329 77

2.481 2.519 38

Programma advies bouw

Beoogd resultaat

Real. 2023

Begroot 2024

Real. 2024

Productie

Aantal producten Aantal diensten (in uren)

0 2.085

0 2.505

0 1.671

Financiële realisatie

Katern 1 | Jaarverslag 2024

• kosten (x €1.000) • baten (x €1.000) Saldo

nvt 200 198 -2

0%

8%

10% 8%

-18% 0%

nvt

• kosten (x €1.000) • baten (x €1.000) Saldo

Gemiddeld kengetal producten

Verschil tov 2023

Verschil tov 2023 -33%

-20%

-7% -40%

210% 109%

nvt 668 691 23

620 413 -207

E 017

FOCUS OP PROJECTEN EN INNOVATIE

Omgevingsdienst Regio Arnhem

Projecten en projectmatig werken krijgt, naast de reguliere werkprogramma’s, steeds meer gewicht binnen ODRA. Het team Programma’s, Projecten en Innovatie (PPI) speelt in die ontwikkeling een belangrijke rol. Met ingang van 2024 hebben we een vaste teamleider op dit team die vooral aan de slag is gegaan met het ontwikkelen van het team en de inbedding van het team in de organisatie, zowel in financiële als in personele zin. De belangrijkste programma’s en projecten en hun resultaten zijn hierna samengevat:

1.WARME OVERDRACHT BODEM Door de provincie Gelderland is in 2023 subsidie beschikbaar gesteld voor de voorbereiding van de bodemtaken onder de Omgevingswet. Alle gemeenten hebben deze subsidie aangevraagd en ontvangen. Het budget hebben we voor een deel in 2024 ingezet. Vanuit het projectplan dat vanuit het regionale vakberaad Bodem is vormgegeven zijn dit jaar o.a. de volgende resultaten behaald. Processen rondom de nieuwe bodemtaken zijn bijgesteld en verduidelijkt. Teksten op websites zijn geactualiseerd en aangevuld met een tabel en meldingsvereisten. Verder zijn gemeenten met ondersteuning van Odra begonnen met het opnemen van bodemregels in het Omgevingsplan. Als laatste is er een start gemaakt met een risicoanalyse naar (voormalige) stortplaatsen.

2. THESEUS EN ONDERMIJNING Ook in 2024 is weer met succes het programma Theseus uitgevoerd. Het programma richt zich op het opsporen van ondermijnende activiteiten op bedrijventerreinen. Dit doen wij voor heel Gelderland in nauwe samenwerking met onder andere gemeenten, douane en politie. Inmiddels heeft het projectteam 23 Gelderse gemeenten ondersteuning gegeven in de aanpak van ondermijning op bedrijventerreinen. Er zijn bedrijventerreinen gecontroleerd en meer dan 2600 constateringen gedaan. Vanuit het team zijn ook een aantal trainingen gegeven aan toezichthouders/boa’s van gemeenten en heeft het team een grote bijdrage geleverd aan een 5-tal bijeenkomsten in het land. Het project stopt op 1 april 2025. Verder hebben wij in 2024 regionaal bijgedragen in de aanpak van ondermijnende criminaliteit. Zo zijn door de informatieanalist signalen van ondermijnende criminaliteit uitgewerkt en gedeeld met onze (regio) partners. Daarnaast hebben toezichthouders van ODRA-ondersteuning gegeven bij het uitvoeren van controles. Ook is er een 2024 een crime-week georganiseerd. Collega’s van ODRA hebben een bewustwordingsbijeenkomst bij kunnen wonen, kennis kunnen nemen van internetcriminaliteit en is de door de week heen de mogelijkheid geweest om meer kennis / bewust te worden van witwassen.

3. CIRCULAIRE ECONOMIE Binnen ODRA zetten wij ons actief in voor het stimuleren van de circulaire economie. Dit jaar hebben we ons gericht op verschillende initiatieven die bijdragen aan de circulaire economie en bereiden we ons verder voor op de toekomst, met een ambitieuze agenda voor 2025. Een van de behaalde resultaten is ons onderzoek naar de Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD) bedrijven. Hoewel we hebben geconcludeerd dat deze bedrijven grotendeels niet binnen onze primaire doelgroep vallen, heeft dit onderzoek ons waardevolle inzichten opgeleverd voor toekomstige strategieën.

Daarnaast hebben we onze samenwerking met ODRN versterkt, waarbij we samen verschillende vergunningen en ontwikkelingen hebben besproken. Deze samenwerking wordt in 2025 voortgezet en mogelijk uitgebreid met een ketenonderzoek. Ook de samenwerking met KNB-Keramiek heeft bijgedragen aan onze zichtbaarheid binnen de sector. We zetten ons in om deze samen met de provincie nieuw leven in te blazen. Onze betrokkenheid bij de baksteenen keramische industrie heeft ervoor gezorgd dat bedrijven ons eenvoudiger kunnen vinden en met ons in gesprek gaan over circulaire strategieën. Daarnaast hebben we meerdere proefnemingen gedaan met circulaire alternatieven voor klei vergund, die succesvol zijn gebleken. Ook zijn we actief betrokken bij het thema ‘einde afval’. ODRA beschikt over expertise die vergunningverleners en toezichthouders ondersteunt bij het beoordelen van mogelijk circulaire initiatieven. In 2024 hebben we deze expertise ook ingezet om op landelijk niveau – als één van de resultaten van het IBP-VTH – te komen tot een kennisplatform afval of grondstof. Dit platform, dat in 2025 echt gaat draaien, maakt dat kennis over circulaire initiatieven samen komt op één plek en ook gaat leiden tot het uniform adviseren over dergelijke initiatieven. Een belangrijke mijlpaal dit jaar was de ontwikkeling van ons strategische meerjarenplan.

We hebben met andere omgevingsdiensten, partners en overheidsinstanties in kaart gebracht wat de behoeften en mogelijkheden zijn. Dit heeft geresulteerd in een helder jaarplan voor 2025, waarin prioriteiten zijn vastgesteld en concrete actiepunten zijn geformuleerd. In 2024 hebben we 14 circulaire initiatieven gerealiseerd, waarbij bij enkele de circulaire voorschriften zijn toegepast. Hoewel ons initiële doel op 20 initiatieven lag, zien we dit als een sterke basis voor verdere groei.

019

4. PROGRAMMA ENERGIE In 2024 is door ODRA volop invulling gegeven aan de opgave met betrekking tot energiebesparing. Het energieteam is verstrekt met 4 nieuwe toezichthouders en waar in voorgaande jaren sprake was van een jaarplan/projectplan is in 2024 een Programmaplan Energie voor de jaren 2025 t/m 2028 opgesteld met daarin vier hoofdlijnen. EML-controles In 2024 zijn de doelstellingen behaald; de controles zijn volgens voornemen uitgevoerd. Tot en met 2024 was de subsidieregeling ‘Gemeentelijk toezicht op energiebesparing 2021 – 2024’ van de Provincie Gelderland van kracht. Een belangrijke voorwaarde was om ten minste 50% van de informatieplichtige energieverbruikers in onze regio te bezoeken. Op basis van de meeste recente cijfers van het CBS kunnen we aangeven dat 80% is bezocht; 30 % meer dan de vereiste. SPUK THE De SPUK THE loopt t/m 2026 en beslaat verschillende onderdelen zoals toezichthoudende activiteiten, kennisvergroting en overheadkosten. In 2024 hebben wij op de jaarbegroting van bijna 5 ton, 15% meer gerealiseerd. Deze overschrijding wordt de resterende looptijd (2025 en 2026) van de SPUK THE gecompenseerd. De SPUK THE wordt gefinancierd door de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO).

Provincie (toezicht energie provinciale bedrijven) In 2024 is de projectmatige aanpak provinciale bedrijven verder uitgevoerd en zijn de resterende provinciale bedrijven gecontroleerd op de verplichtingen m.b.t. energie. Bij een aanzienlijk deel van de bedrijven zijn één of meerdere energieovertredingen geconstateerd. Ook is in 2024 een deel van de provinciale bedrijven gecontroleerd op de verplichtingen in het kader van de Onderzoeksplicht. 2025 staat in het teken van uitvoering hercontroles en controle op verdere onderzoeksplicht. In 2024 heeft een rekenkameronderzoek naar energiebesparing bij de provincie Gelderland plaatsgevonden. ODRA heeft een relevant aandeel gehad in het aanleveren van de benodigde informatie. De uitkomsten van dit onderzoek worden in 2025 definitief gerapporteerd. Toezicht Label C Kantoren De werkzaamheden in het kader van projectmatige aanpak toezicht Label C Kantoren zijn in 2024 afgerond. Hier zijn vrijwel geen overtredingen geconstateerd. Vervolgstappen naar aanleiding van de projectmatige aanpak toezicht Label C worden van af 2025 door het reguliere toezicht uitgevoerd. Platform overleg Energie In 2024 is een start gemaakt met het Platformoverleg energie en zijn er drie bijeenkomsten geweest.

In dit overleg zijn de lange termijn ontwikkelingen op het gebied van energie besproken waar onze partners en wij mee te maken krijgen zoals gevolgen van netcongestie en energieopslag. In het platform worden ervaringen en kennis uitgewisseld. GOED – start diepduik Het Gelders Overleg Energie Deskundigen (GOED) is een overleg tussen energiedeskundigen van alle Gelderse Omgevingsdiensten en wordt door ODRA voorgezeten. Onder leiding van het ministerie van Klimaat en Groene Groei is in 2024 verdiepingsslag gemaakt. Deze “diepduik” heeft als doel een aantal zaken met betrekking tot het GOED verder te

professionaliseren, bijvoorbeeld m.b.t. communicatie met stakeholders zoals partners. In 2025 zullen wij de aanbevelingen uit het plan van aanpak dat n.a.v. de diepduik is opgesteld verdere invulling gaan geven.

5. SPUK UITVOERING IBP In 2024 hebben we als ODRA een aantal projecten uitgevoerd waarvoor we vanuit het Rijk zogeheten SPUK-subsidie hebben ontvangen. Dit zijn: Datakwaliteit: Het project “Data Kwaliteit” heeft als doel het verbeteren van de betrouwbaarheid en consistentie van dataregistraties binnen de organisatie. Bereikte resultaten In november 2023 is een werkgroep opgericht. De eerste activiteiten richtten zich op het opschonen van het zaaksysteem. Zo zijn bij meer dan 5.000 inrichtingen ontbrekende datavelden aangevuld Daarnaast zijn gesprekken gevoerd met medewerkers van diverse teams om wensen en knelpunten op het gebied van datakwaliteit in kaart te brengen. Hieruit zijn de volgende criteria naar voren gekomen: • Accuraatheid: Het streven is dat gegevens 100% correct zijn. Praktisch is dit lastig haalbaar, maar fouten zoals verkeerde adresgegevens of spelfouten worden proactief aangepakt. • Volledigheid: Gegevens dienen volledig ingevuld te zijn, bijvoorbeeld inclusief volledige postcodes. Tijdens de gesprekken bleek dat onduidelijkheid bestaat over wat en hoe data ingevuld moet worden. Dit komt deels door verouderde werkinstructies. Ook hebben teams behoefte om aanvullende zaken te registreren. Om structureel verbeteringen te realiseren, is samen met Abeltalent gestart met het opstellen van eenvoudige en verbeterde werkinstructies.

In oktober 2024 is de eerste versie van deze instructies opgeleverd en gedeeld met de adviseur Kwaliteit, Processen & Organisatie. Verstevigen regionale beleidsadviesrol In 2024 is het project Verstevigen regionale beleidsadviesrol uitgevoerd om gemeenten te ondersteunen bij beleidsafwegingen op milieuthema’s in het omgevingsplan. Door regionale samenwerking zijn de uitvoering en het beleid beter verbonden, en zijn kosten bespaard. Extra opgeleverde producten omvatten: de Handreiking Bruidsschat en Omgevingsplan, Bouwsteen Regionaal Energiebeleid, en Bouwsteen Circulaire Economie. Dit project draagt bij aan uniforme beleidsontwikkeling, versterking van milieutaken en kennisdeling. De integratie van bouwstenen in pilots zoals Arnhem helpt gemeenten praktisch toepasbaar beleid te ontwikkelen, wat de uitvoeringskwaliteit en toezicht in de regio versterkt. Opleiden dronepiloten en opzetten droneorganisatie In 2024 is de Centrale Drone-Beheersorganisatie ODNL opgezet om toezicht en handhaving te verbeteren. Drones verhogen de efficiëntie, maken moeilijk bereikbare locaties toegankelijk en versterken de veiligheid. Dit project draagt bij aan kennisdeling en schaalvoordelen binnen omgevingsdiensten. Een gezamenlijke vliegvergunning is gerealiseerd en operationele rollen zijn verdeeld over regionale diensten.

De inzet van drones ondersteunt informatievoorziening en bestrijdt ondermijning. Dankzij de SPUK-IBP-subsidie zijn de benodigde uren gefinancierd, waardoor meer omgevingsdiensten kunnen deelnemen. De droneorganisatie draagt bij aan een uniforme en innovatieve handhavingsaanpak, wat de kwaliteit en effectiviteit van VTH-taken verhoogt.

Omgevingsdienst Regio Arnhem

020

Sturen op outcome In 2024 is de methodiek Sturen op Outcome toegepast om de effectiviteit van VTH-taken inzichtelijk te maken. Het project richtte zich op Zeer Zorgwekkende Stoffen (ZZS) en Energiebesparing. Door outcomeindicatoren te ontwikkelen, wordt beter gestuurd op maatschappelijke impact zoals schonere lucht en energiebesparing. De aanpak verbindt strategische beleidsdoelen met operationele uitvoering en stimuleert kennisdeling tussen omgevingsdiensten. De methode draagt bij aan effectiever toezicht en rijkere verantwoording die gaat bijdragen aan de regionale beleidsdoelstellingen. Landelijke en regionale aanbevelingen bevorderen verdere implementatie. Dit project versterkt de sturing op maatschappelijke resultaten en draagt bij aan een betere leefomgeving. Visitatie In 2024 heeft de Omgevingsdienst Regio Arnhem (ODRA) de visitatiecommissie ontvangen als onderdeel van de landelijke kwaliteitsverbetering van omgevingsdiensten. De visitatie evalueerde de effectiviteit van VTH-taken en formuleerde aanbevelingen voor verbetering. ODRA heeft de visitatie-uren gefinancierd via de SPUKregeling. De commissie erkende sterke punten zoals bevlogen medewerkers en bestuurlijke betrokkenheid, maar deed ook aanbevelingen over procesverbeteringen en outcome-gerichte sturing.

Dit traject draagt bij aan continue professionalisering en versterking van de omgevingsdienst, met als doel een robuuste en effectieve uitvoering van milieutoezicht en -handhaving.

6. WERKEN MET DIGITALE KAARTEN (GIS) Het kunnen gebruiken van geografische informatie (GIS) is een must voor ODRA. In 2023 is gestart met het project kaartviewer en in 2024 is het project afgerond. Twee medewerkers zijn opgeleid om zelf informatie op de kaart te laten zien. Zo zijn diverse databronnen nu zichtbaar gemaakt op 1 kaart, is er een bodemkaart gemaakt die gedeeld kan worden met externe en is er een koppeling met ons eigen zaaksysteem. Door informatie toegankelijker te maken voor gebruikers is men minder zoektijd kwijt. In 2024 is ook een start gemaakt met het beheer van het GIS-systeem. Het door ontwikkelen van GIS is essentieel. Omdat meerdere Omgevingsdiensten in Nederland gebruik maken van dezelfde leverancier zal in 2025 ook meer de samenwerking worden gezocht met deze partijen.

7. ADVISEURS BELEID EN UITVOERING In navolging van de resultaten van het IBP-VTH, hebben de adviseurs uitvoeringsbeleid in 2024 initiatief genomen om de regionale afstemming op diverse milieuthema’s te verbeteren. Zo richtten de adviseurs platforms op met vertegenwoordigers van alle ODRA-partners (veelal RO-ers) op de volgende thema’s: geluid, bodem, geur/licht/lucht, externe veiligheid, bodem, energie, circulaire economie en omgevingsplan. In 2024 faciliteerden de platforms actief gemeenten bij de te maken keuzes op deze onderwerpen in de omgevingsplannen. Het doel van de platforms is het harmoniseren van het beleid(skeuzes) in de regio en het versterken van de uitvoerbaarheid. Een concreet voorbeeld is de afspraak om tot een gezamenlijk geluidsbeleid op te gaan stellen. Ter ondersteuning hiervan zijn bij een aantal aspecten bouwstenen opgesteld. Deze dienen als een advies aan gemeenten over het opstellen van regels die landen in het omgevingsplan. De adviseurs uitvoeringsbeleid zijn hierin de penvoerder in samenwerking met specialisten van de ODRA.

8. MEERJARENPROGRAMMA 2025-2028 Voor het eerst heeft ODRA samen met haar partners een meerjaren-

Katern 1 | Jaarverslag 2024

programma opgezet. Daarmee kan de publieke waarde van ODRA inzichtelijk worden gestuurd en de wordt de adviserende rol van ODRA concreet. Het programma is bestuurlijk vastgesteld door alle partners in 2024 en gaat in 2025 van start. De implementatie van het meerjarenprogramma vraagt om een verdieping in het monitoren en het sluiten van de beleidscyclus met de partners in 2025. Ook is er in het meerjarenprogramma ruimte voor bijsturing als de opgaven van gemeenten en provincie dit vragen, en tegelijk het robuuster maken van de rol van de Omgevingsdienst (vanuit de basistaken) in een meerjarig perspectief.

9. PROGRAMMA COMPLEXE HANDHAVING (PCH) De ODRA voert voor de provincie Gelderland het Programma Complexe Handhaving uit. Het programma richt zich op toezicht en handhaving van de regels die gelden voor de zgn. complexe bedrijven. Dit is een specifieke groep van ca. 175 bedrijven, waarvoor de provincie bevoegd is voor de uitvoering van de VTH-taken. Dat kunnen zowel afvalbedrijven zijn (bijv. stortplaatsen of afvalverbrandingsinstallaties) als industriële bedrijven (bijv. ijzergieterijen of papierfabrieken). Met ingang van 2024 is de samenwerkingsconstructie met andere Gelderse omgevingsdiensten beëindigd. De provincie heeft besloten deze taak volledig bij de ODRA te bundelen. De aansturing van het programma is daardoor efficiënter en effectiever geworden. We hebben in 2024 gezien dat dit vruchten afwerpt. In 2024 was het (leren) werken met de nieuwe systematiek van de Omgevingswet en bijbehorende uitvoeringsbesluiten (bijv. het Besluit activiteiten leefomgeving) een belangrijk speerpunt. We hebben hierdoor gemiddeld per controle meer voorbereidingstijd nodig gehad. Als gevolg van het inwerkingtreden van de Omgevingswet, is een aantal bedrijven overgedragen van provincie naar gemeenten en vice versa. Op 1 januari zijn we gestart met een kleiner bedrijvenbestand, dan waarmee we 2023 afsloten. In de loop van 2024 is het aantal provinciale bedrijven weer enigszins toegenomen.

In 2024 zijn de branche- en toezichtplannen voor de complexe bedrijven geactualiseerd en deels samengevoegd. We werken nu met 7 brancheplannen in plaats van 12. In een driejaarlijkse cyclus worden de complexe bedrijven volledig gecontroleerd, waarbij per jaar de aspecten zijn aangegeven die bijzondere aandacht krijgen. Sommige bedrijven zijn niet eenduidig in te delen in een brancheplan. Dit komt omdat daar sprake is van meerdere milieubelastende activiteiten (de zgn. gecombineerde bedrijven). Voor die bedrijven (10) is een toezichtplan op maat gemaakt. In 2024 moesten 147 complexe bedrijven rapporteren over de emissies naar lucht, water en bodem en afval in een integraal E-PRTR-verslag (PRTR = Pollutant Release and Transfer Register). Deze verplichting staat in een Europese verordening. Alle 147 verplichte beoordelingen zijn voor 1 september door onze toezichthouders afgerond. Verder is in 2024 het datagedreven werken bij met name afvalbedrijven doorontwikkeld. Met behulp van een door onze dataspecialisten ontwikkelde tool kunnen veel data worden ontsloten, zodat een goed beeld ontstaat van in- en uitgaande afvalstromen. Vanuit het programma PCH wordt samengewerkt met de Omgevingsdienst Regio Nijmegen (ODRN) en de afdeling VTH van de provincie (natuurvergunningverlening). De ODRN verzorgt de vergunningverlening voor de complexe bedrijven.

PCH heeft er belang bij dat vergunningprocedures zo snel mogelijk worden afgewikkeld en dat de vergunningen

021

handhaafbaar en actueel zijn. Dit om knelpunten in het toezicht en de handhaving te voorkomen (bijv. ongewenste gedoogsituaties).

uniformeert het meten van luchtemissies en investeert in samenwerking tussen de verschillende toezichthouders.

10. PROGRAMMA AANDACHTSBEDRIJVEN (PAB) Het Programma Aandachtsbedrijven richt zich op de complexe provinciale bedrijven waar op VTH-gebied sprake is van een meervoudige problematiek. Bij een aandachtsbedrijf kan bijvoorbeeld sprake zijn van een slecht naleefgedrag, hinder in de omgeving, een verouderde vergunning, langlopende vergunningprocedures, aandacht in de media of in de politiek. Het programma Aandachtbedrijven heeft op strategisch en bestuurlijk niveau twee hoofddoelen: • Aandachtbedrijven terug in het reguliere spoor; • Geen voorkombare problematiek en geen bestuurlijke zorgen. Er wordt gewerkt met een projectmatige aanpak. Ieder aandachtbedrijf heeft een eigen projectleider, die samen met het projectteam interventies ontwikkelt om het bedrijf zo snel mogelijk weer in het reguliere VTH-spoor te krijgen. Een projectteam bestaat uit deelnemers die vanuit de verschillende VTH-disciplines bij het bedrijf betrokken zijn. Per 31 december 2024 waren er negentien bedrijven met de status “aandachtsbedrijf”. Deze bedrijven zijn verdeeld over zes projectleiders. Het vroegtijdig signaleren van potentiële aandachtsbedrijven is belangrijk. Dit doen we via de methodiek van “Bedrijf in Beeld”. Vier keer per jaar nemen we samen met de ODRN gericht een deel van het bedrijvenbestand onder de loep. Waar nodig wordt een zgn. light scan uitgevoerd. In 2024 zijn 32 bedrijven beoordeeld.

Er is bij 18 bedrijven een light scan uitgevoerd. In 2 gevallen is als vervolgactie een volledige omgevingsscan gedaan, op basis waarvan het bedrijf als aandachtsbedrijf is aangewezen. In 5 gevallen is ervoor gekozen een projectleider als procesregisseur aan een bedrijf te koppelen. Doel is verdere escalatie te voorkomen. Per 31 december 2024 is er sprake van 11 regiebedrijven. PCH en PAB zijn nu nog in de jaarstukken als afzonderlijke programma’s opgenomen met een eigen kostenplaats. We streven ernaar beide programma’s op afzienbare termijn samen te voegen om de aansturing en de uitvoering van de P&C-cyclus verder te stroomlijnen.

11. PROGRAMMA GEMEENTELIJKE COMPLEXE HANDHAVING (GCH) In Gelderland identificeren wij 186 bedrijven die een relatief grote impact kunnen hebben op de leefomgeving en onder gemeentelijk bevoegd gezag vallen. Dit noemen wij de gemeentelijk complexe bedrijven. Sinds 1 januari 2024 werken de Gelderse Omgevingsdiensten samen in een structureel programma om deze groep bedrijven op een uniforme en hoogwaardige manier van toezicht te voorzien. Het programmamanagement, belegd bij de ODRA, organiseert kennisbijeenkomsten, ontwikkelt werkwijzen, maakt de werkprogramma’s, Programma projecten

Beoogd resultaat

Productie

Aantal producten Aantal diensten (in uren)

Gemiddeld kengetal producten Financiële realisatie • kosten (x €1.000) • baten (x €1.000) Saldo

Real. 2023

Begroot 2024

0 44.316

0 50.342

nvt 4.542 5.382 835

Real. 2024 0 46.656

Verschil tov 2023 -7%

5%

-6% -24%

31% -7%

nvt 6.306 6.534 228

5.951 6.873 923

Omgevingsdienst Regio Arnhem

F 022

WE WERKEN SAMEN IN GELDERLAND

Katern 1 | Jaarverslag 2024

023

In Gelderland kennen we zes omgevingsdiensten die samenwerken waar dat nuttig en nodig is. Deze afspraken gaan door het leven als ‘de stelseltaken’. Wij nemen de stelseltaak handhaving en toezicht provinciale complexe bedrijven voor onze rekening (programma’s PCH en PAB). Daarnaast voeren we als gezamenlijke dienst het Diepgaand administratief toezicht (DAT) en het specialisme Landelijk meldpunt afval (LMA) uit. Specifiek hebben we een afvalspecialist, data- en een informatiespecialist die zowel onze eigen toezichthouders alsook de collegae van andere diensten behulpzaam zijn (dmv het geven van cursussen en het opwerken van toezicht signalen etc) De taken van de andere omgevingsdiensten zijn te verdelen in de taken op het VTH-gebied, en taken die in de overheadsfeer liggen. Ten behoeve van het primaire proces zijn dat: • ODR voor ketentoezicht; • ODRN heeft als taak de vergunningen voor de complexe bedrijven in Gelderland te verzorgen. ODV verzorgt het portaal; (website en communicatie) • ODA; gezamenlijk beleid op HRM en coördinatie richting SGO • ODdV; Coördinatie in algemene zin van het Gelders stelsel. In 2024 zijn de gesprekken gestart over de toekomst van het stelsel, eea bezien in het licht van de eis om te komen tot individueel robuuste omgevingsdiensten in heel Nederland.

Omgevingsdienst Regio Arnhem

G 024

WERKEN AAN GOEDE DIENSTVERLENING EN DOELMATIGE BEDRIJFSVOERING Katern 1 | Jaarverslag 2024

025

1. GOEDE DIENSTVERLENING In 2024 heeft de Rekenkamer Arnhem een onderzoeksrapport uitgebracht over de dienstverlening van Arnhem aan haar burgers en ondernemers door het eigen contactcentrum en door ODRA. Uit dit rapport is een aantal aanbevelingen naar voren gekomen, die ODRA ter harte heeft genomen. Eén aanbeveling gaat over de telefonische bereikbaarheid van ODRA. In onze huidige samenleving, waarin inwoner tevredenheid en responsiviteit centraal staan, is telefonische bereikbaarheid een cruciale pijler. Om hier een verbeterd inzicht in te verkrijgen, heeft ODRA in 2024 Key Performance Indicators geïmplementeerd in haar telefoniepakket. Deze KPI’s bieden een meetbare- en effectieve manier om inzicht te krijgen in o.a. het aantal telefoongesprekken, wachttijden en de lengte van gesprekken, waardoor ODRA gerichte acties kan nemen. De eerste resultaten hiervan verwachten wij in Q1 2025 te kunnen duiden. In het jaarverslag 2025 kunnen deze KPI’s en resultaten worden weergegeven. De tweede aanbeveling gaat over een live bezoekmogelijkheid aan ODRA. Kostentechnisch is het niet haalbaar om een live receptie/balie in te richten voor ontvangst van inwoners. Als alternatief heeft ODRA bij één van haar bouwpartners medewerkers ingezet die in het stadskantoor aanwezig zijn voor vragen van inwoners.

Begin 2025 zal ODRA samen met de afdeling Ruimtelijke Juridische Zaken van Arnhem starten met een baliefunctie. De derde aanbeveling handelt over de snelheid en empathie van de reactie van ODRA op brieven, contactformulieren en e-mails. In 2024 heeft ODRA de tekst van haar contactformulieren aangepast en deze persoonlijker opgesteld. Ook ontvangt de verzender van het contactformulier automatisch een ontvangstbevestiging met daarin een termijn wanneer men antwoord kan verwachten. Naast bovenstaande verbeteringen in de dienstverlening, zijn in 2024 voorbereidingen getroffen om een teamleider Dienstverlening aan te stellen. In 2025 zal door dit nieuwe team Dienstverlening gewerkt worden aan het uitwerken van de visie van ODRA op dienstverlening: In het directe contact met inwoners en ondernemers behandelen wij hen, zoals wij zelf ook behandeld zouden willen worden. Burgers en ondernemers beleven de interactie met onze medewerkers als vriendelijk, behulpzaam, geïnteresseerd en vakkundig. Door duidelijke en zichtbare servicenormen over onze dienstverlening, samengevat ineen online kwaliteitshandvest, weet de inwoner/ondernemer wat zij kan verwachten. De dienstverlening is afgestemd op een inclusieve samenleving.

We sluiten niemand uit, de digitale externe informatievoorziening is helder, begrijpelijk en toegankelijk voor iedereen, ook voor mensen met een specifieke beperking (denk aan laaggeletterdheid, digitaal-vaardigheid etc.). Doelen in 2025: Het verbeteren van de infrastructuur van het contact met inwoners/ ondernemers; Leren van de ervaringen van inwoners/ondernemers met ODRA; Verbeteren van kennis en vaardigheden van medewerkers met 1e-lijns contact met inwoners/ondernemers

2. DOELMATIGE BEDRIJFSVOERING Huisvesting en facilitair In 2024 is de Risico-inventarisatie en evaluatie geactualiseerd. Hieruit

zijn diverse acties voortgekomen die we in 2025 in een plan van aanpak oppakken. Veel aandacht is daarbij voor de fysieke en sociale veiligheid van onze medewerkers, gezondheid en vitaliteit. In 2024 is de BHV organisatie versterkt en geprofessionaliseerd. Aansluitend op ons doel om duurzame mobiliteit te stimuleren is er in 2024 doorgepakt op de leaseregeling voor e-bikes voor medewerkers, het gebruik van openbaar vervoer al dan niet in combinatie met de fiets i.p.v. de auto. In de parkeergarage is een fietsenstalling gerealiseerd met oplaadpunten voor de e-bikes. Tenslotte is het wagenpark uitgebreid met twee hybride dienstauto’s en zijn twee bedrijfsbussen vervangen door elektrische varianten. Al langer richten we ons met andere gebruikers van Stadskantoor en Airborne op het creëren van duurzame oplaadmogelijkheden voor elektrische auto’s. Vanwege de netcongestie is dit een blijvende uitdaging omdat het net niet kan worden uitgebreid. Dit vraagt om slimme en uitwisselbare oplaadfaciliteiten. In de initiatiefgroep bestuurskwartier Slim Schoon Onderweg zoeken we samen met andere nabije publieke organisaties naar mogelijkheden om de binnenstad beter bereikbaar te maken door gebruik te maken van mobiliteitshubs. Hier verwachten we in 2025 een pilot mee te kunnen gaan uitvoeren.

Tenslotte zijn we sinds het najaar van 2024 in gesprek met de Provincie op zoek naar nieuwe huisvesting voor de Meetdienst. Om dit team te kunnen doorontwikkelen is grotere huisvesting noodzakelijk. We verwachten hier in 2025 concrete stappen in te kunnen zetten. Huisvesting & facilitair x € 1.000

Act. begroting 2024

Real. 2024

Real. 2023

Kengetallen • huur en afschrijvingen • facilitaire kosten per fte

361 337 697

328 373 702

306 346 652

1.574 1.467

1.416 1.611

1.382 1.564

• huurkosten per m2 • aantal fte’s (incl. extern) • aantal m2 HV en fac per werkplek

121 229 2.023 5.764

119 232 2.023 5.798

109 221 2.023 5.389

Huur- en afschrijvingen Facilitaire-/servicekosten

Een maatstaf voor de effectiviteit van de huisvesting is de verhouding Real. (rijksnorm Verschil tov 2023 Real. 2023en hetBegroot tussen het aantal medewerkers aantal werkplekken 2024 van werken 2024 0,7). In ons werkplekconcept, welke uitgaat op locatie (bij bedrijven, partners klant), thuiswerken en ontmoeten op kantoor, hebben we een inrichting kunnen realiseren op een flexfactor van 0,6 werkplek per fte. Door de groei van ODRA staat deze inmiddels wel onder druk. We vergelijken ons met de landelijke benchmark ‘overheidstarieven’. Onze huisvestingskosten en kosten per werkplek (€ 5.800) liggen ruim onder de gemiddelden. ICT transitie In 2024 is ingezet op het beter leren werken met O365. Dit heeft geleid tot diverse trainingen, vernieuwde samenwerkingsprocessen en werkafspraken teneinde data en informatie op de juiste plek en volgens standaarden vast te leggen. De GIS applicatie is verder ontwikkeld en krijgt inmiddels een stevige plek in het ICT landschap. Ook is geëxperimenteerd met robot proces automatisering in de vorm van een adviesrobot. Medio 2024 is gestart met de implementatie van een nieuw bedrijfsvoeringssysteem (AFAS), dit zal per 1 januari 2025 de livegang hebben. Rapportages voor sturing en informatieverstrekking worden

Omgevingsdienst Regio Arnhem

026

doorontwikkeld met als basis Power BI; dit levert ons wendbaarheid en effectiviteitsverbetering. Deze rapportages worden in het voorjaar van 2025 in gebruik genomen. Door het uitvoeren van twee Europese aanbestedingen in 2024 voor het bedrijfsvoeringssysteem en voor de Microsoft licenties is bijgedragen aan rechtmatige inkoop en besparing op jaarlijkse kosten. ICT Kosten ICT (x €1000) • ICT kosten per fte • ICT kosten per werkplek

Act. begroting 2024

Real. 2024

Real. 2023

900 3.924 7.438

806 3.480 6.664

897 4.051 7.410

BBV-richtlijnen (Besluit begroting verantwoording) In het BBV is een aantal, voor het jaarverslag verplichte onderdelen benoemd, waarover een toelichting moet worden opgenomen. Dit betreft: • Verbonden partijen, ODRA kent geen verbonden partijen; • Lidmaatschappen, ODRA is lid van de werkgeversvereniging WSGO en lid van ODNL; • Grondbeleid, ODRA heeft geen grond in bezit of pacht, dit hoort niet bij het takenpakket; • Vennootschapsbelasting, ODRA is vrijgesteld van deze belasting na afspraak met Belastingdienst; • Lokale heffingen, ODRA heft geen leges en heeft geen andere inkomsten uit hoofde van vergunningverlening dan wel handhaving. ODRA levert wel informatie aan partners ter berekening van de leges.

In de benchmark komen we onder het gemiddelde uit. We zien dat de kosten voor ICT zijn gedaald.

AVG / WPG / privacy / BIO-richtlijn In het afgelopen jaar is er 1 datalek gemeld bij de Functioneel Gege3. PLANNING EN CONTROL CYCLUS vensbeschermer van ODRA. Dit datalek was niet van dusdanige aard Interne sturing dat deze gemeld moest worden bij de Autoriteit Persoonsgegevens. Sturing van de organisatie vindt onder meer plaats aan de hand van een Sinds 2023 maakt ODRA gebruik van anonimiseringssoftware om douitgebreid maandelijks dashboard. Het MT-dashboard is gebaseerd op cumenten te anonimiseren. In 2025 wordt gekeken naar een mogelijke Begroot Real. opVerschil Real. 2023 (BSC) de balanced scorecard-methodiek en qua detaillering teamni- tov 2023 uitbreiding van deze software. 2024 2024 veau. Voor de team- en projectleiding zijn met ons bedrijfsinformatieDaarnaast zijn we in 2024 de gesprekken gestart met de deelnemers systeem (SAC) specifieke dashboards beschikbaar met tijdsbesteding over de verhoudingen tussen de deelnemers en ODRA in het kader van en zaakrealisatie per team, per partner. de AVG. Deze gesprekken en het omschrijven en vastleggen van de rollen en verantwoordelijkheden krijgt een vervolg in 2025. Output – en outcome sturing Sinds 2020 werken we met een systeem van beheerste outputfinanBegin 2024 zijn de resultaten van de hercontrole ten behoeve van ciering voor de partners en OD’s. In deze methodiek wordt een mix de Wet Politie Gegevens (WPG) ontvangen.