Bijlage 7b Jaarstukken 2024 Duiven

Hiermee heeft de Taalschool een instroomgroep kunnen openen waardoor alle nieuwkomerskinderen een plek op school hebben gekregen. Vanwege onvrede over de resultaten in de samenwerking, is de samenwerking met Vluchtelingenwerk voor de maatschappelijke begeleiding opgezegd. De opdracht is tijdelijk bij een andere partner belegd en in 2025 wordt een definitieve aanbieder aangesteld.

2.3 Wat heeft het ons gekost? Hieronder een tabel waarin de cijfers worden vergeleken van de jaarrekening 2023, de begroting voor wijziging, de begroting na wijziging, de werkelijke cijfers 2024 en het verschil tussen de begroting na wijziging met de werkelijke uitgaven. Resultaat programma Maatschappij

Lasten Baten Gerealiseerde totaal saldo Resultaatbestemming Gerealiseerde resultaat

Rekening 2023 45.778 12.627 - 33.151 - 687 - 33.838

Begroting 2024 v.w. 41.972 8.125 - 33.847 703 - 33.144

Begroting 2024 n.w. 47.978 10.373 - 37.605 696 - 36.909

Rekening 2024 49.657 13.951 - 35.705 207 - 35.498

Saldo 2024 -1.679 3.578 1.899 - 489 1.410

(Bedragen x € 1.000)

Verklaring van het saldo Het resultaat op het programma Maatschappij bedraagt vóór bestemming € 1.899.000 voordelig. Voor een verklaring van de grote verschillen verwijzen we naar de verschillenanalyse op pagina 107 en verder. Openbaar basisonderwijs Onderwijshuisvesting

23.000 -111.000

24

Onderwijsbeleid Sportbeleid en activering Sportaccommodaties Cultuur Musea Cultureel erfgoed Media Openbaar groen en recreatie Samenkracht en burgerparticipatie Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Inkomensregelingen WSW en beschut werk Arbeidsparticipatie Maatwerkvoorziening Wmo Maatwerkdienstverlening 18+ Hulp bij het huishouden (Wmo) Begeleiding (Wmo) Dagbesteding (Wmo) Overige maatwerkarrangementen (Wmo) Maatwerkdienstverlening 18Jeugdhulp begeleiding Jeugdhulp behandeling Jeugdhulp dagbesteding Jeugdhulp zonder verblijf overig Pleegzorg Gezinsgericht Jeugdhulp met verblijf overig Jeugdhulp behandeling GGZ zonder verblijf Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblijf Gesloten plaatsing Geëscaleerde zorg 18+ Beschermd wonen (Wmo) Maatschappelijke- en vrouwenopvang (Wmo) Geescaleerde zorg 18Jeugdbescherming Jeugdreclassering Volksgezondheid Doorbelasting 1Stroom Doorbelasting kapitaallasten Gerealiseerde totaal saldo van baten en lasten

Jaarstukken Duiven 2024 - Programma 2 Maatschappij

9.000 470.000 292.000 - 5.000 14.000 1.000 4.000 215.000 1.559.000 - 6.000 84.000 326.000 10.000 - 99.000 - 1.000 - 96.000 - 41.000 4.000 0 49.000 - 162.000 44.000 - 41.000 - 20.000 - 29.000 8.000 - 38.000 - 393.000 130.000 128.000 0 0 - 15.000 0 50.000 - 22.000 18.000 -404.000 -54.000 1.899.000

Bedragen in €

Directe kosten (€ 2.358.000) Op het taakveld Openbaar basisonderwijs zit een klein voordeel. Er waren hogere huuropbrengsten maar ook hogere kosten voor verzekeringen. Op het taakveld onderwijshuisvesting zijn meer bijdragen van de scholen geboekt in de bouw van het IKC. De kosten voor verzekeringen waren hoger en voor het IHP is niet het volledige bedrag uitgegeven. Er moesten extra kosten worden gemaakt voor noodlokalen en de bijdrage voor het GRHVOL viel hoger uit. De vergoeding voor het gymondewijs was hoger. Het taakveld onderwijsbeleid geeft een nadeel. Op leerlingenvervoer zit een nadeel omdat het gebruik hoger uit is gevallen dan verwacht en onderwijsbegeleiding laat een nadeel zien vanwege

Jaarstukken Duiven 2024 - Programma 2 Maatschappij

25

extra subsidie. Onderwijsachterstandenbeleid geeft een voordeel omdat alle kosten in de SPUKregeling vielen. Om dezelfde reden was er ook een voordeel op peuterspeelzalen. Op het taakveld sportbeleid is een voordeel ontstaan doordat het salaris van de combinatiefunctionarissen in 1Stroom is geboekt. Via de SPUK regeling is een deel van de betaalde BTW terugontvangen. Het taakveld sportaccommodaties laat per saldo een voordeel zien doordat er een incidentele verkoop was. De energiekosten van Triominos waren lager en het onderhoud duurder. Er waren meer huuropbrengsten bij Triominos en de vergoeding voor gymonderwijs viel hoger uit. Het taakveld Cultuur geeft een kleine overschrijding vanwege extra kosten voor het Cultuurpact. Op het taakveld Musea ontstaat een voordeel doordat de kosten van het streekarchivariaat lager uitvielen. Op het taakveld Cultureel Erfgoed zijn geen grote afwijkingen. Op het taakveld Media ontstond een voordeel vanwege een iets lagere subsidie. Op het taakveld groenonderhoud zijn de kosten voor de fonteininstallaties lager vanwege meevallende energieprijzen. De waterschapslasten voor alle groenstroken waren hoger. De kosten voor onderhoud openbaar groen vielen lager uit omdat door capaciteitsgebrek minder is toegekomen aan renovaties. Voor de intensivering van groen waren weinig initiatieven. De kosten voor boomonderhoud vielen hoger uit.

De kosten voor de aanbesteding van het groenonderhoud en voor biodiversiteit waren lager dan de ramingen. Ook voor speeltuinen en -weiden werden minder kosten gemaakt dan geraamd. Het voordeel op taakveld Samenkracht en burgerparticipatie bestaat voor het grootste deel uit overgebleven gelden voor de opvang van Oekraïners. Andere voordelen ontstaan op de kosten voor overheidsparticipatie, internationale samenwerking, mantelzorg en vrijwilligerswerk, kinderopvang, het Wijkhuis van Droo en het innovatiebudget Sociaal Domein. Er is een nadeel op subsidie voor de stichting SHO. Op het taakveld Toegang en eerstelijnsvoorzieningen ontstaat een nadeel omdat er meer kosten zijn gemaakt tolken. Voor de toegang van jeugd zijn minder kosten gemaakt. Op het taakveld Inkomensregelingen ontstaat een voordeel doordat de rijksbijdrage voor de BBZ/Buig hoger uitviel. Bij minimabeleid was een nadeel doordat er meer verstrekkingen zijn gedaan. Kwijtschelding heeft het vorig jaar minder geld gekost. Er waren minder ontvangsten vanwege de terugbetaling van leenbijstand. De eindafrekening van de TONK regeling leverde een voordeel op. Het taakveld Begeleide participatie laat een voordeel zien omdat de eindafrekening van de MGR lager was. Ook de plaatsingskosten waren lager. Het is ieder jaar lastig de juiste aantallen nieuwkomers in te schatten.

Doordat het aantal nieuwkomers lager was dan verwacht zijn de uitvoeringskosten lager uitgevallen. Op het onderdeel re-integratie valt de afrekening van de RSD hoger uit. Er is meer uitgegeven voor arbeidsmatige dagbesteding. Op het taakveld arbeidsparticipatie ontstaat hierdoor per saldo een klein voordeel. Bij het taakveld maatwerkvoorzieningen (Wmo) zijn de meeste kosten voor het doelgroepenvervoer ondergebracht. De kosten voor het doelgroepenvervoer zijn hoger geweest doordat het aantal ritten stijgt. Op dit taakveld zijn de kosten voor de verstrekkingen van rolstoelen tegen gevallen net als de kosten voor vervoersvoorzieningen. De kosten voor woonvoorzieningen vielen tegen vanwege een paar dure woningaanpassingen. Door het hogere aantal aanvragen viel de eigen bijdrage Wmo hoger uit. De kosten voor de digitale dienstverlening waren ook lager. Het betreft hier open einde regelingen die vooraf lastig zijn te ramen. Het taakveld Maatwerkdienstverlening 18+ geeft een nadeel vanwege de hoger uitgevallen regionale kosten. Op het taakveld Hulp bij het huishouden (Wmo) valt het aantal PersoonsGebondenBudget (PGB) cliënten lager dan geraamd waardoor er een voordeel ontstaat. Het budget voor zorg in natura laat daarentegen een nadeel zien. Er zijn meer huishoudelijke toelagen uitgekeerd en dat zorgt ook voor een nadeel. Voor eigen bijdrage Wmo ontvingen we een iets hoger bedrag.

Ook op het taakveld Begeleiding (Wmo) is er een voordeel op het PGB-budget. Op dit taakveld is er echter een nadeel op de zorg in natura.

26

Jaarstukken Duiven 2024 - Programma 2 Maatschappij

Bij het taakveld Dagbesteding (Wmo) zitten kleine voordelen op vervoerskosten en zorg in natura. De eigen bijdrage viel hier iets lager uit. Op taakveld Maatwerkdienstverlening 18- ontstaat een voordeel vanwege een gunstigere afrekening van de gemeente Arnhem over ambulantiseringsgelden. Op het taakveld Jeugdhulp begeleiding ontstaan de voordelen vooral door de lagere uitgaven voor de PGB-budgetten en de stijgende vraag naar zorg in natura. De lagere vraag naar zorg in natura in het laatste kwartaal zorgt voor een voordeel op het taakveld Jeugdhulp behandeling. Het nadeel op de PGB voor behandeling valt hier ruimschoots tegen weg. Bij het taakveld Jeugdhulp dagbesteding ontstaat een nadeel op de vervoerskosten. Hier viel de vraag in het laatste kwartaal hoger uit waardoor er een nadeel op zorg in natura ontstaat. Op het taakveld Jeugdhulp zonder verblijf overig ontstaat een nadeel op de zorg in natura. De kosten voor zorg in natura op het taakveld Pleegzorg vielen hoger uit. In het laatste kwartaal is er een stijgende vraag naar pleegzorg. De vraag naar gezinsgerichte zorg in natura was in het laatste kwartaal iets lager dan geraamd waardoor een voordeel ontstaat op het taakveld Gezinsgericht. Op het taakveld Jeugdhulp met verblijf overig ontstaat een nadeel dat wordt verklaard door de stijgende vraag in het laatste kwartaal.

De jeugdhulp behandelingen GGZ vielen in het laatste kwartaal veel hoger uit waardoor er een nadeel ontstaat op het taakveld Jeugdhulp behandeling GGZ zonder verblijf. Voor crisishulp in de jeugdzorg is het afgelopen jaar minder uitgegeven dan vooraf werd ingeschat. Daardoor ontstaat een voordeel op het taakveld Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblijf. De kosten voor gesloten plaatsing in de jeugdzorg waren in het afgelopen jaar lager omdat zich minder situaties hebben voorgedaan dan ingeschat. Dat levert een voordeel op bij het taakveld Gesloten plaatsing. De kosten voor Bemoeizorg waren hoger doordat er meer aanvragen waren dan vooraf is ingeschat. De kosten voor de WVGGZ vielen lager uit omdat de subsidieverstrekking lager was. Hierdoor ontstaat een nadeel op het taakveld Maatschappelijke- en vrouwenopvang (Wmo). Op het taakveld Jeugdbescherming vielen de kosten uiteindelijk lager uit waardoor er een voordeel ontstaat. Op het taakveld Jeugdreclassering vielen de kosten uiteindelijk hoger uit waardoor er een nadeel ontstaat. Niet alle uitgaven inzake de SPUK-uitkering Brede regeling zijn in 2024 gedaan. Er zijn geen uitgaven gedaan inzake de maatschappelijke stages. Wel zijn er hogere uitvoeringskosten en meer subsidies verstrekt. Inclusief een lagere bijdrage aan de VGGM levert dit een voordeel op bij het taakveld volksgezondheid.

Doorbelasting (-€ 459.000) De werkelijke lasten van 1stroom zijn volgens de in de begroting gehanteerde procentuele verdeling aan de taakvelden in Duiven en Westervoort doorbelast. In programma 2 zijn meer personeelskosten terecht gekomen dan geraamd doordat er meer uren aan jeugdzorg en Wmo zijn doorbelast. Er zijn meer kapitaallasten op dit programma geboekt vanwege het afboeken van de restwaarde van de Wiekslag. Saldo resultaatbestemming (mutaties reserves) Het saldo op de resultaatbestemming op dit programma is € 489.000 negatief. Dat betekent dat er minder aan de reserves is onttrokken dan geraamd. En dat is nadelig. Voor Beschermd Thuis werd meer gestort in de bestemmingsreserve € 99.000. Ook voor doelgroepenvervoer werd een bedrag (€ 224.000) in de reserve gestort. Er is geen onttrekking gedaan voor activerend werk (€ 90.000). Voor de Beschutte huiskamer is € 1.000 minder onttrokken en voor de Blijfwijk is € 17.000 minder onttrokken. Er is geen onttrekking (€ 57.000) geweest voor statushouders. Gerealiseerde totaal saldo van baten en lasten Beschermd thuis Doelgroepenvervoer

1.899.000 - 99.000 - 224.000

Jaarstukken Duiven 2024 - Programma 2 Maatschappij

Activerend werk Beschutte huiskamer Blijfwijk Statushouders Gerealiseerde resultaat

27

- 90.000 - 1.000 - 17.000 -57.000 1.410.000

Bedragen in €

2.4 Welke verbonden partijen waren betrokken?

Doel Taak

Beleidsrisico’s

Resultaat in 2024

Doel

Taak

Beleidsrisico’s

Gemeenschappelijke regeling huisvesting voortgezet onderwijs in de Liemers (GRHVOL) Gezamenlijke verantwoordelijkheid voorzieningen in het Voortgezet Onderwijs binnen de gemeenten Duiven, Zevenaar en Montferland (de Liemers). Verdeling van de kosten voor huisvesting van het voortgezet onderwijs in de Liemers, om het voortgezet onderwijs op adequate wijze in te richten en de kosten beheersbaar te houden voor de deelnemende gemeenten. De GRHVOL heeft geen rechtspersoonlijkheid en kan geen besluiten nemen, wat het risico nihil maakt. Niet de gemeente zelf maar de gemeenschappelijke regeling gaat over huisvesting gerelateerde investeringsvoorstellen aangaande voortgezet onderwijs binnen de 3 gemeenten. In Zevenaar heeft het Quadraam een haalbaarheidsstudie laten uitvoeren naar nieuwbouw en renovatie van het Liemers College locatie Heerenmäten. Dit in combinatie met het afstoten van de locatie Zonegge. Binnen de GRHVOL is er enerzijds steun voor de onderwijskundige visie en zijn er anderzijds verdiepende vragen gesteld. De GRHVOL hoopt in 2024 een gedragen plan te kunnen voorleggen voor realisatie van een onderwijskundige voorziening die de behoefte binnen de Liemerse gemeenten dekt. Vanaf 2022 is de egalisatiereserve GRHVOL leeg en zal deze enkel worden gebruikt voor de definitieve afrekening aan het einde van het jaar.

Deelnemende gemeenten verrekenen de kosten op de vastgestelde leerlingaantallen van dat jaar. Vanaf 2023 zal de jaarlijkse bijdrage per leerling structureel verhoogd worden om de egalisatiereserve op “nul” te houden en niet in de negatieve cijfers te belanden. Bedrijfsvoeringsorganisatie doelgroepenvervoer regio Arnhem-Nijmegen (BVO DRAN) Gezamenlijke sturing en (financiële) beheersing van uitvoeringstaken en ondersteunende processen op het gebied van doelgroepenvervoer en aanvullend vervoer. BVO DRAN dient als aanvullend vervoer, de Plusbus Liemers is voorliggend. De sturing en (financiële) beheersing van uitvoeringstaken en uitvoering van ondersteunende processen op het gebied van doelgroepenvervoer en aanvullend vervoer. Het risico is van financiële aard. Bijvoorbeeld als de beoogde efficiencyvoordelen niet worden behaald. Of als meerdere gemeenten uit deze regio vervoersstromen gaan onttrekken aan deze regeling.

28

Resultaat in 2024

Jaarstukken Duiven 2024 - Programma 2 Maatschappij

Als gevolg van gestegen brandstofprijzen en hogere cao-lonen is de bijdrage aan vervoersorganisatie BVO-DRAN (beter bekend onder de naam Avan) gestegen. Het aantal gereden kilometers en ritten is in zijn totaliteit gedaald. In het leerlingenvervoer is gekeken naar meer efficiënte routes door opstapplaatsen in meerdere gemeenten in te voeren. Vanuit de transformatieagenda Samen Sterk is ingezet op het versterken van het aanbod van vervoer in de sociale basis zodat minder vervoer vanuit het sociale vangnet (Avan) nodig is. Met name Graag Gedaan en de Plusbus zijn belangrijke vormen van vervoer in de sociale basis. Het aanbod van de Plusbus is verruimd door het inzetten van een extra bus. We zien een daling in het aantal ritten die worden afgenomen bij AVAN

Doel

Taak

Beleidsrisico's

Modulaire Gemeenschappelijke Regeling Sociaal Domein Regio Centraal Gelderland Het vormgeven van regionale samenwerking in het sociale domein in de vorm van drie programma's: 1. Zorg: op de gebieden Jeugd en Wmo zodat gemeenten effectief, efficiënt en in samenhang taken uitvoeren. 2. Onderwijszaken: het vormgeven van een intergemeentelijke samenwerking voor volwasseneducatie, leerplicht en RMC (Regionale Melden Coördinatiefunctie). 3. Participatie: werkgevers te ondersteunen bij hun personeelsvoorziening. In het bijzonder door vacatures te vervullen met kandidaten uit omschreven doelgroepen. Het (formeel) werkgeverschap zoals dat is gedefinieerd in de regeling vorm geven voor de ruim 2.000 SW-medewerkers die sinds 1 januari 2019 een aanstelling hebben bij de MGR. 1. Het inrichten en uitvoeren van de aanbesteding van regionale zorg. De inkoop en contractering van bovenregionale jeugdzorg. 2. Het zorgdragen voor een adequate uitvoering van de Leerplichtwet en coördinatie volwasseneneducatie. 3. Het plaatsen bij werkgevers van werkzoekenden uit omschreven doelgroepen. Vorm en inhoud geven aan het werkgeverschap voor SW medewerkers. 1. De organisatie heeft een eigen begroting en kan eigen besluiten nemen. Daardoor kan de gemeente achteraf met de gevolgen van deze besluiten worden geconfronteerd. 2. Er is een vaste verdeling van kosten op basis van het inwoneraantal per gemeente. 3.

Er is een verschil in de verdeelsleutel van de module Werkgeverschap SW, door verschil in uitstroom van SW medewerkers. Dit kan gevolgen hebben voor de bijdrage aan deze module.

Jaarstukken Duiven 2024 - Programma 2 Maatschappij

Resultaat in 2024

29

• Bij de module Inkoop Zorg wordt de operationele aansturing en strategische positie van het inkoopbeleid verbeterd. • Nieuw in 2024 was de module Regionale Facilitering Zorg. Op verzoek van het RPO Zorg voerde de MGR het regiosecretariaat Zorg uit evenals het regionaal advies en regionale projecten Jeugd. • Als gevolg van de aangepaste formatierichtlijn werd in 2024 de tweede stap in de formatie voor leerplicht uitgevoerd, en werd het organisatieonderzoek geïmplementeerd. • In 2024 werden verschillende regionale opdrachten uitgevoerd, waaronder de Harrie-trainingen en de inzet voor het RMT. Doel van HARRIE-trainingen is om werkgevers op te leiden zodat zij de juiste begeleiding kunnen geven aan werknemers die langdurig uit het arbeidsproces zijn geweest of die door een arbeidsbeperking extra begeleiding nodig hebben. Het RMT maakte het mogelijk om dienstverlening aan te bieden aanvullend op de reguliere dienstverlening; in eerste instantie voor mensen die door de coronacrisis werkloos werden of dreigden te worden, later voor een bredere doelgroep die met werkloosheid werd bedreigd. De afgelopen jaren zijn hiermee honderden inwoners geholpen. • De MGR heeft ook in 2024 op diverse manieren een bijdrage geleverd aan het leven van de Oekraïense vluchteling in onze regio.

Het Werk Service Punt (WSP) heeft zich ingezet voor het vinden van werk via het organiseren van banenmarkten en andere manieren om vraag en aanbod bij elkaar te brengen. • Het Regionaal Bureau Leerlingzaken (RBL) kreeg te maken met een passende plek en leerplicht voor Oekraïense leerlingen in het regulier onderwijs.

VGGM en SDL Zie programma 1. Programma 3 Omgeving 3.1 Wat hebben we bereikt? Programmadoel In Duiven is het goed leven, wonen en werken. De gemeente wil werken aan een aantrekkelijke werk-, woon- en leefomgeving die toekomstgericht en duurzaam is. Er is ruimte voor gerichte ontwikkeling, initiatief en innovatie. De thema’s uit de omgevingsvisie sluiten aan bij dit programmadoel. Hoofddoelen De hoofddoelen van programma 3 hebben samenhang in de Omgevingswet. De Omgevingswet is als het ware de kapstok. Het proces rondom de omgevingswet is weergegeven in het eerste speerpunt. De thema’s uit de omgevingsvisie vormen de basis voor de overige speerpunten. Deze thema’s zijn: • Een Duurzaam thuis • Gezonde, sociale en veilige leefomgeving • Vitale economie • Bereikbaarheid • Klaar voor de toekomst. Externe Ontwikkelingen

30

Jaarstukken Duiven 2024 - Programma 3 Omgeving

De gemeente wil de lokale en regionale economie verstevigen. Daarom wordt er binnen de Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen aan de verschillende opgaven samengewerkt. De gemeente is ambtelijk en bestuurlijk vertegenwoordigd binnen de Productieve Regio en werkt onder meer toe naar een nieuw Regionaal Programma Werklocaties 2025-2028. The Economic Board pakt in de regio Arnhem-Nijmegen met name op wat door samenwerking van ondernemers, onderwijsinstellingen en overheden moet worden georganiseerd. Na een evaluatie met aandachtspunten wordt gedurende de periode 2024 tot en met 2026 door de Liemerse Ambassade opnieuw uitvoering gegeven aan de Liemerse Economische Visie. De speerpunten zijn niet gewijzigd: maakindustrie, logistiek en vrijetijdseconomie inclusief retail. Op Synergiepark InnoFase wordt de laatste kavel uitgegeven. De Smart Energy Hub InnoFase heeft een pilot-status gekregen binnen Gelderland waardoor ruimte ontstond voor doorontwikkeling. De laatste maanden van 2024 zijn gebruikt om de oprichting van de energiecoöperatie voor te bereiden. Op Seingraaf is begonnen aan de bouw van Food Village: 8 gebouwen die plaats bieden aan horeca en verschillende vormen van vertier en ontspanning (leisure). Na de tender die niet heeft geleid tot volledige uitgifte van het bedrijventerrein konden belangstellenden zich inschrijven voor de laatste kavels op De Nieuweling.

De eerste gesprekken over de invulling met ondernemers worden daarover gevoerd. De ervaringen opgedaan met het project om ’t Holland CO2-neutraal te maken worden vertaald naar een aanpak om op te schalen naar de overige bedrijventerreinen in onze gemeente. Het college werkt aan de realisatie van de uitbreiding van de bedrijventerreinen Centerpoort-Noord en Graafstaete. Voor Centerpoort-Noord 2 wordt een omgevingsplan opgesteld en voor nagenoeg alle kavels is belangstelling van ondernemers. Een tweetal kavels is inmiddels verkocht. Voor Graafstaete 2 is een bestemmingsplan opgesteld, waartegen beroep is ingediend. Het project “ViA15” is een ontwikkeling die de komende jaren enorme impact heeft op de leefomgevingskwaliteit van Duiven, Groessen en Loo. Op 7 september 2021 heeft de minister van Infrastructuur en Waterstaat het Tracébesluit uit 2017 en 2019 gewijzigd vastgesteld. Het beroepsdossier ligt bij de Raad van State. Sindsdien zijn er drie tussenuitspraken geweest (januari 2021, april 2023, maart 2024). In zijn einduitspraak van 2 oktober 2024 gaf de Afdeling bestuursrechtspraak groen licht voor dit infrastructurele project. Daarmee is het Tracébesluit na zeven jaar definitief. Hierom is er in 2024 wederom weinig gemeentelijke inzet geweest. 3.2 Wat hebben we daarvoor gedaan? De wensen en de speerpunten in dit programma sluiten goed aan bij de opgaven uit het collegeakkoord.

De opgave: Versnelling woningbouw. De huidige plannen voor woningbouw gaan we zo snel mogelijk realiseren. We bouwen voor doelgroepen die een binding hebben met Duiven, Groessen of Loo. De ontsluiting van alle locaties moet goed geregeld zijn. We schenken aandacht aan een goede leefomgeving en sociale samenhang in de nieuwe wijken. Veranderingen in de behoefte aan woningen houden we goed in de gaten. Zo nodig stellen we onze koers bij. De opgave: Duurzaamheid. De energie die nodig is in de gemeente Duiven wil de gemeente zo duurzaam mogelijk opwekken. Woningen en ander vastgoed moeten duurzaam worden verwarmd.

Jaarstukken Duiven 2024 - Programma 3 Omgeving

De openbare ruimte wordt zo ingericht dat extreme hitte, droogte of regenval geen problemen veroorzaken. We investeren in biodiversiteit. We willen naar een duurzame gemeente Duiven zonder afval. A. Het waarborgen van een aantrekkelijke en duurzame fysieke leefomgeving. Dit zijn de speerpunten:

Doel Toelichting

Implementatie nieuwe Omgevingswet Doorontwikkeling van de verdere implementatie van de Omgevingswet. Op 1 januari 2024 treedt de Omgevingswet inwerking. Tegelijkertijd zal de Wet Kwaliteitsborging Bouwen inwerking treden. Na diverse besluiten tot uitstel met name in verband met knelpunten in het DSO (Digitale Stelsel Omgevingswet) acht de eerste kamer de voorbereiding van de wet voldoende robuust om tot invoering over te gaan. Alle decentrale overheden draaien mee in de diverse integrale testrondes die georganiseerd worden. Binnen onze organisatie ligt de focus op: • het werken met een tijdelijk omgevingsplan • het oefenen met onderdelen die de basis vormen voor een definitief omgevingsplan (moet klaar zijn in 2029) • het werken met een Omgevingstafel • het toepassen van het participatiebeleid specifiek voor de Omgevingswet en het voorbereiden en implementeren van de werkprocessen • Het opleiden van de medewerkers

31

32

Bereikt/nietbereikt

Jaarstukken Duiven 2024 - Programma 3 Omgeving

Implementatie nieuwe Omgevingswet De Wet Kwaliteitsborging is per 1-1-2024 in werking getreden. In 2023 is in de raad van december een nieuwe legesverordening omgevingsvergunning waarin de financiële gevolgen van de WKB verdisconteerd zijn. De impact van de inwerkingtreding van deze wet zal zoveel mogelijk geminimaliseerd worden. Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet op 1 januari 2024 zijn in de eerst paar maanden nog veel zaken onder het oude recht (WABO) afgehandeld. Bij de frontoffice is extra capaciteit (vanuit de backoffice VTH) ingezet om initiatiefnemers goed mee te nemen in de nieuwe wetgeving. De processen die in 2023 zijn voorbereidt op de komst van de Omgevingswet zijn verder gefinetuned. Het DSO is verder ingericht met vergunningenchecks zodat de initiatiefnemer hier beter zijn/haar weg ik kan vinden. Aangezien de gemeente afhankelijk is van het landelijke systeem kan niet alles naar eigen wens ingericht worden. Initiatiefnemers zijn ook in het gebruik van het DSO geholpen door de frontoffice. Afspraken met de ketenpartners (oa. ODRA, VGGM etc) zijn in de regio geformaliseerd zodat ook deze processen goed in beeld zijn. Per 1 januari 2024 is het tijdelijke omgevingsplan in werking getreden. Hierin zijn alle bestaande bestemmingsplannen en de bruidsschat (algemene regels vanuit rijksoverheid) in opgenomen.

Het tijdelijke omgevingsplan is echter een kleine opstart om initiatieven die op dit moment worden ingediend verder in behandeling te kunnen nemen. Er moet nog veel werk verricht worden om omgevingsplan goed vorm te geven. Hiertoe is een werkgroep geformeerd die nog veel tijd zal moeten besteden om het omgevingsplan goed neer te zetten. Het definitieve omgevingsplan dient uiterlijk 2031 gereed te zijn. Omdat er in 2024 eens start is gemaakt met het werken met een tijdelijk omgevingsplan, passen veel initiatieven hier niet in. Het werken met een buitenplanse omgevingsplan activiteit biedt een oplossing op toch door te kunnen gaan met initiatieven die niet in dit plan passen. Hiertoe is een nieuw werkproces/handboek ingericht met een format die hanteerbaar is ook voor kleinere initiatieven. Om nieuwe initiatieven integraler te kunnen benaderen is in 2024 gestart met de initiatieftafel en de omgevingstafel. De initiatieftafel is in 2024 goed van de grond gekomen. In de tafel worden initiatieven besproken die niet binnen het omgevingsplan passen en niet binnen de bestaande beleidsregels vallen. De initiatieftafel beoordeeld op een strategisch niveau of een initiatief al dan niet wenselijk is. De omgevingstafel laat nog wat op zich wachten, deze volgt veelal op de uitkomsten van de initiatieftafel. De omgevingstafel begeleid de initiatiefnemer tot een ontvankelijke aanvraag.

Dit gaat veelal om de grotere initiatieven.

3.A.1 Doel

Uitvoeren Woonvisie/ Versnellen woningbouw De omvang en kwaliteit van de woningvoorraad in Duiven sluiten aan bij de hedendaagse behoefte en initiatieven en ontwikkelingen vanuit de samenleving. Dit draagt bij aan het behouden van een aantrekkelijke en duurzame leef- en woonomgeving

Jaarstukken Duiven 2024 - Programma 3 Omgeving

3.A.1 Toelichting

Bereikt/nietbereikt

33

Uitvoeren Woonvisie/ Versnellen woningbouw Een actievere en proactieve houding vanuit het gemeentelijke woonbeleid heeft met het opstellen van de Woonvisie 2021 vorm gekregen. De noodzaak hiertoe is inmiddels via de Nationale Woon en Bouwagenda, het programma een duurzaam thuis en de nieuwe Woondeals ook op rijks-, provinciaal- en regioniveau vorm gekregen voor het langer zelfstandig thuis wonen, de grote (betaalbare) woningbouwopgave, de grote druk op de woningmarkt, de verduurzaming van de bestaande woningvoorraad, de toenemende regionale samenwerking en taken, een actievere rol richting woningbouwcorporaties en een aantal urgente vragen binnen het taakveld wonen, zoals huisvesting Rijkskader woonwagenstandplaatsen. De voor woningbouw ingezette versnelling moet dus worden doorgezet om aan de behoefte te voldoen. Daarvoor zijn zowel de al bekende inbreidingslocaties als uitbreidingslocaties nodig. De gemeente wil de juiste woningen realiseren rekening houdend met de geconstateerde woningbehoefte en met doorstroming uit de bestaande voorraad. De grootste opgave ligt in de kern Duiven. De nieuwbouw wordt daarom vooral in en bij de kern van Duiven gerealiseerd. In Loo en Groessen wordt naar behoefte gebouwd met extra aandacht voor lokale kenmerken als woonmilieus en sociale binding.

De gemeente stelt voor nieuwe woningen eisen op het gebied van betaalbaarheid en betaalbaar houden, energie, duurzaamheid, klimaatadaptatie en levensloopbestendigheid. Met de Woondeal 2023 is geconstateerd dat er voor de regio nog een grotere woningbehoefte is dan tot nu toe berekend. Dit betekent dat er dus met blijvende prioriteit uitvoering gegeven moet worden aan woningbouw op de nu bekende locaties en dat er nog ruimte is om de komende jaren te zoeken naar aanvullende locaties. In 2024 is de Woonagenda 2023-2024 geëvalueerd en met de gemeenteraad gedeeld. Tegelijkertijd is een nieuwe Woonagenda 2025-2026 opgesteld. In december 2024 is tijdens een informele avond wonen uitgebreid stil gestaan bij de landelijke ontwikkelingen en lokale ontwikkelingen waaronder de voortgang van de Woonagenda 2023-2024 en de voortgang woningbouw. In 2024 is onder meer een regionaal afsprakenkader huisvesting aandachtsgroepen vastgesteld en is de Woonzorgvisie afgerond en ter vaststelling naar uw raad gestuurd. Er zijn met de woningcorporaties prestatieafspraken en uitvoeringsafspraken gemaakt. In september 2024 is de Woningbouwevaluatie en vooruitkijk 2040 door uw raad vastgesteld. In 2024 zijn er woningen opgeleverd op de locaties de Timp en Onder de Toren. Het bestemmingsplan voor Plakse Weide is vastgesteld.

In 2024 is ook een versie van de programmacommunicatie over de totale woningbouwopgave waar we aan werken verschenen in de Duivenpost. De laatste informatie over de woningbouwprojecten is te vinden https://www.duiven.nl/projecten-induiven.

B: Gezonde, sociale en veilige leefomgeving Speerpunten en acties behorende tot dit thema zijn zowel in programma 1, programma 2 en programma 3 opgenomen. In deze voorjaarsnota 2025 is nog geen specifieke koppeling gemaakt tussen dit thema en een speerpunt vanuit programma 3. In de aanloop naar de begroting 2024-2027 zal, in samenhang met programma 1 en 2, het thema gezonde, sociale en veilige leefomgeving integraal binnen dit programma benaderd worden. C. Vitale Economie 3.C.1 Doel

Herontwikkeling Centrum Het realiseren van een aantrekkelijk "Vitaal Centrum Duiven (VCD)"

34

3.C.1 Toelichting

Bereikt/nietbereikt

Jaarstukken Duiven 2024 - Programma 3 Omgeving

Herontwikkeling Centrum De plannen van Woonzorg Nederland (WZN) en WP Retail Invest (WPRI) worden uitgewerkt. Naar verwachting kan na de zomer een integraal plan voor woningbouw, winkels en buitenruimte aan het Remigiusplein worden gepresenteerd. Aansluitend hierop wordt het ontwerp van het plein ter hand genomen De gedeeltelijke vervreemding van het opstal fase 2 maakt onderdeel uit van deze opgave. In vervolg op de besluitvorming over fase 2 wordt een tender in de markt gezet om een nieuwe exploitant voor het zwembad te vinden. Het bestemmingsplan voor IKC Remigius is inmiddels door de Raad vastgesteld. De plannen van Woonzorg Nederland (WZN) en WP Retail Invest (WPRI) zijn verder voorbereid en uitgewerkt. Het koopcontract met Woonzorg is verder uitgewerkt evenals de overeenkomst met WPRI. Met de horecaondernemers is overeenstemming bereikt over het plan van Woonzorg in verband met de schaduwwerking op het Remigiusplein. In de jaarrekening is een financiële uitsplitsing gemaakt in de diverse deelprojecten, grex Woonzorg, kostenverhaal WPRI en investeringskredieten voor de pleinen. Voor de ontwikkeling van het Woonpark achter het gemeentehuis is een tender in voorbereiding. Voor de locatie van de voormalige Remigiusschool aan het het Droopad is in 2024 een tender in de markt gezet. Het winnende ontwerp van Blauwhoed wordt verder uitgewerkt.

IKC Remigius is eind 2024 opgeleverd en begin 2025 in gebruik genomen. Bureau BRO werkt in opdracht van de gemeente en samen met ondernemers en vastgoedeigenaren aan de Centrumvisie Duiven. De visie is in concept gereed en wordt verder aangevuld met een uitvoeringsparagraaf. Bureau WijOndernemen heeft in 2024 het centrummanagement ingevuld, heeft stappen gezet om ondernemersvereniging OCD verder te professionaliseren, hun leden te activeren en de vastgoedpartijen te verenigen. De tender voor de vervreemding van de opstallen in fase 2, waaronder het zwembad, is in de markt gezet. Voor het zwembad is een nieuwe exploitant gevonden en voor Remigiusplein 3 is een koper.

3.C.2 Doel Toelichting

Uitbreiding bedrijventerreinen Centerpoort-Noord en Graafstaete Het realiseren van een aantrekkelijk "Vitaal Centrum Duiven (VCD)" Twee (wijzigingen van de tijdelijke) omgevingsplannen opstellen, in procedure brengen en laten vaststellen door college en gemeenteraad. Het gaat om de omgevingsplannen voor de uitbreiding van de bedrijventerreinen Centerpoort-Noord en Graafstaete met respectievelijk Centerpoort-Noord 2 en Graafstaete 2. Verdere duurzaamheidsuitgangspunten en -doelstellingen bepalen en in uitvoering brengen. En een uitgiftestrategie ontwikkelen en uitvoeren. De inwerkingtreding van de Omgevingswet is uitgesteld tot 1 januari 2024. Derhalve wordt voor Graafstaete 2 niet langer gewerkt aan een omgevingsplan, maar wordt hiervoor een (ontwerp van een) bestemmingsplan voorbereid. Voor Centerpoort-Noord 2 wordt een omgevingsplan opgesteld.

Jaarstukken Duiven 2024 - Programma 3 Omgeving

3.C.2 Bereikt/nietbereikt

35

Uitbreiding bedrijventerreinen Centerpoort-Noord en Graafstaete Centerpoort-Noord 2: Inmiddels zijn twee kavels verkocht en wordt over de overige gronden met kandidaatkopers gesproken over bedrijfsvestiging. De wijziging van het omgevingsplan voor dit bedrijventerrein is in 2024 opgesteld. Naar verwachting wordt het omgevingsplan in Q2 2025 ter vaststelling aan de gemeenteraad voorgelegd. Graafstaete 2: Voor Graafstaete 2 wordt geen omgevingsplan opgesteld, maar een bestemmingsplan. Het bestemmingsplan is op 23 april 2024 door de gemeenteraad vastgesteld. Door twee bedrijven is beroep aangetekend bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State.

3.C.3 Doel Toelichting

Bereikt/nietbereikt

Liemerse ambassade Optimale regionale samenwerking tussen de Liemerse gemeenten met onderwijs en ondernemers. De Liemerse Ambassade geeft onder meer uitvoering aan de Liemerse Economische Visie met als speerpunten vrijetijdseconomie, logistiek en maakindustrie. Deze visie is opgesteld door de gemeenten Duiven, Westervoort, Zevenaar, Montferland en Doesburg. Daarnaast is de Liemerse Ambassade indiener van de LEADER-aanvraag 2023-2027 voor de vijf Liemerse gemeenten. In het najaar volgt hierover besluitvorming door de provincie. De Ambassade is aan de slag gegaan met de aanbevelingen voortkomend uit de evaluatie van de Liemerse Economische Visie over de periode 2020-2023. Stappen zijn gezet om ondernemers en onderwijs beter aan te haken. Zo is een kwartiermaker gestart om voor de maakindustrie te komen tot een onderwijs- en arbeidsmarkttafel. Op het terrein van de vrijetijdseconomie incl. retail wordt gewerkt aan het uitbreiden en onderhouden van on- en offlinecommunicatie voor Kijkverderindeliemers, het verbinden van ondernemers aan Kijkverderindeliemers door nieuwsbrieven, het organiseren van Toeristisch Café de Liemers en het benutten van koppelkansen met LEADER. Met de daadwerkelijke uitvoering van het LEADER-programma is in 2024 gestart en niet in 2023.

Het wordt in de Liemerse samenleving gepromoot met de verwachting dat dit leidt tot projecten die in aanmerking komen voor financiële ondersteuning vanuit LEADER. Daarnaast heeft de Ambassade een eerste bijeenkomst belegd onder agrariërs om te komen tot een ontwikkelingsperspectief voor een duurzame landbouw in de Liemers.

D. Bereikbaarheid 3.D.1 Doel Toelichting

Borgen inpassing doortrekking A15 en verbreding A12 Een zo goed mogelijke inpassing van de doortrekking van de A15 en verbreding van de A12 voor de gemeenschap van de gemeente Duiven In 2024 is het Tracébesluit ViA15 naar verwachting onherroepelijk en is de (fysieke) voorbereiding van de realisatie van het project ViA15 weer opgepakt. De gemeente blijft inzetten op een pro-actieve en constructieve grondhouding. Samen met de regiopartners en de Stichting BOG A15 met Rijkswaterstaat, aannemersconsortium GelreGroen en andere opdrachtnemers blijft de gemeente zich hard maken voor meekoppelkansen en maatwerkoplossingen. Maatwerk kan ook betekenen dat afgeweken kan worden van bestaande gemeentelijke (planologische) beleidskaders.

36

3.D.1 Bereikt/nietbereikt

Jaarstukken Duiven 2024 - Programma 3 Omgeving

Borgen inpassing doortrekking A15 en verbreding A12 Tracébesluit en planning: De beroepsprocedure bij de Raad van State duurde veel langer dan gedacht. Sinds 2 oktober 2024 is er definitief groen licht. Nu moeten Rijkswaterstaat en GelreGroen hun werkzaamheden weer opstarten en voor wat betreft de logistiek helemaal opnieuw inplannen. Al met al verwachten wij de openstelling van het A15-tracé hierom niet eerder dan in 2030. Ontwerp en vergunningverlening: Gelet op de beroepsprocedure hebben Rijkswaterstaat en GerleGroen al in 2022 hun projectorganisaties afgeschaald. Dit heeft ook op gemeentelijk niveau tot een rustige periode geleid. In 2025 wordt dit weer opgeschaald. Bestemmingsreserve A15: De hoogte van de Bestemmingsreserve A15 bedroeg per 31 december 2024 € 971.162. Mede op basis van eerdere raadsbesluitvorming bedraagt de totale hoogte van de geoormerkte budgetten binnen deze reserve € 973.795. Het negatieve verschil van € 2.633 is te verklaren doordat voor het afstemmingstraject Landschap (zie kopje Landschap) na 2020 geen kosten bij RWS gedeclareerd. De afspraak was om dit per € 100.000 aan kosten te doen. Dit jaar pakken wij dit jaar weer op.

Voorziening A15: De hoogte van de voorziening voor vergunningverlening en toezicht bedroeg per 31 december 2024 € 532.699. Zoals voorgaande jaren gemeld wordt deze voorziening gevuld met de vier bijdragen vanuit RWS voor het gehele vergunningentraject. Er zijn drie (geïndexeerde) bijdragen voldaan en de laatste volgt afhankelijk van de start bouw. In 2024 is voor € 0 aan de voorziening onttrokken voor leges omgevingsvergunningen en kosten externe inhuur. Jaarbudgetten: Tijdens de besluitvorming over de Tussenrapportage 2020 is bepaald dat de eerder ontvangen jaarbudgetten niet meer uit de algemene middelen maar uit de Bestemmingsreserve A15 worden gedekt. Gelet op de verdere vertraging van het Project ViA15 doen we een extra kredietaanvraag indien blijkt dat de gelden uit de bestemmingsreserve en/of de voorziening onvoldoende blijken te zijn.

Jaarstukken Duiven 2024 - Programma 3 Omgeving

3.D.1

37

Borgen inpassing doortrekking A15 en verbreding A12 Landschap: Eind 2020 hebben we Stichting Landschapsbeheer Gelderland opdracht gegeven om via een gebiedsproces het afstemmingstraject tussen de verschillende landschapsplannen tot een goed einde te brengen. Mede door Corona is dit proces vertraagd. Eind 2021 zijn we gestart met het participatieproces. In de jaren 2022 tot en met 2024 hebben we de eerste resultaten tot uitvoering kunnen brengen. Ook de uitkijktoren ‘’Fibula’’ nabij Loo is hier deels van bekostigd. Van het bij RWS beschikbare budget van € 400.000 is in 2020 circa € 100.000 gedeclareerd. Op korte termijn worden de kosten tussen 2021 en 2024 gedeclareerd. Het gaat om een bedrag van € 175.000 inclusief toekomstige beheerkosten.

E. Klaar voor de toekomst 3.E.1 Doel

Toelichting

Bereikt/nietbereikt

3.E.2 Doel

Natuur inclusieve gebiedsontwikkeling Een natuurinclusieve gebiedsontwikkeling op gang helpen waarbij een ‘groenblauw raamwerk’ tot stand komt in combinatie met ontwikkel mogelijkheden voor landbouw, geclusterde sport- en recreatieve functies eventueel aangevuld met kleinschalige woonfuncties. Eén en ander in gezamenlijk opdrachtgeverschap met de gemeente Westervoort. In de programmabegroting/jaarschijf 2023 is budget toegekend voor het opstellen van een zogenaamd koers document. Dat behelst een ruimtelijk kwaliteitskader dat richting geeft aan de gewenste ontwikkeling voor het gehele gebied in het licht van de opgaven. Het biedt ook een ontwikkel perspectief voor concrete en kansrijke uitwerkingen. Na uitgebreide participatie met grondeigenaren, sportverenigingen, een gezamenlijke raadsavond, een inloopavond en een goede samenwerking met een actieve klankbordgroep is gekomen tot een koersdocument. Een richtinggevend kwaliteitskader voor het tussengebied. Deze is in januari 2025 door beide gemeenteraden vastgesteld. Daarnaast is er een uitvoeringsagenda opgesteld waarin twee focusgebieden benoemd staan. Focusgebied ‘de Duivense Eng’ en focusgebied Weteringzone. De uitvoering hiervan start in 2025. Duurzaamheid Doelstellingen per programmalijn zijn: • Energietransitie: 95% CO2 reductie in 2050 ten opzichte van 1990 en een CO2 neutrale elektriciteitsvoorziening in 2050.

• Klimaatadaptatie: Klimaatbestendig en water robuust in 2050.

Toelichting

• Circulariteit: 100% circulair in 2050 Het programma Duurzaamheid bestaat uit drie samenhangende programmalijnen: Energietransitie, Klimaatadaptatie en Circulariteit (grondstoffentransitie). Dwars door deze programmalijnen heen ontwikkelen we een integrale aanpak voor bedrijven(terreinen).

38

3.E.2 Bereikt/nietbereikt

Jaarstukken Duiven 2024 - Programma 3 Omgeving

Duurzaamheid Bereikt Vastgesteld Verrijking RES 1.0, doorontwikkeling wijkuitvoeringsplan de Vergert, ruimtelijke inpassing zonneparken rondom InnoFase, de doorontwikkeling van de Smart Energy Hub InnoFase, vervolg aanpak energie armoede, uitvoering Nationaal Isolatie programma (NIP), realiseren laadinfrastructuur, verduurzamen verenigen, uitvoering Winterfonds, Samenwerkingsovereenkomst Liander mbt verzwaring Laagspanning, inzet energiecoaches en uitrol programma junior energiecoaches, voorbereiding ‘vergroenen ’t Holland’ in samenwerking met de ondernemers aldaar, aftrap beleidskader biodiversiteit en -droogte onderzoek, groenstructuurkaart, voorbereiden ‘opleggerprojecten’, certificering trede 3 CO2 prestatieladder, etc Niet bereikt: Vaststelling monitoringsdashboard, structureren van Circulariteit in interne werkprocessen ivm vacature. NB Middels het zogenaamde ‘Resultatenoverzicht’ zal uw raad in Q1 van 2025 nader geïnformeerd worden over de resultaten 2024.

Aanvullende resultaten in het kader van het programma circulaire economie Naast de inhoudelijke successen hebben we ook in 2024 weer mooie resultaten geboekt waarin wij de samenleving konden betrekken. Enkele concrete voorbeelden: In 2024 is besloten om per 2025 te gaan samenwerken op het gebied van inzameling van huishoudelijk afval met Circulus. Het doel van de toetreding tot Circulus is het wegnemen van de kwetsbaarheid van de gemeente en het realiseren van een duurzame efficiënte samenwerking. Onze duurzaamheidsdoelstellingen kunnen daardoor beter en sneller gerealiseerd worden. Doorontwikkeling Wijkuitvoeringsplan de Vergert Met bewoners hebben we vervolgstappen gemaakt om toe te werken naar de uiteindelijke keuze voor de transitietechniek Inpassing zonneparken rondom InnoFase. De Omgevingsvergunning is verleend zonder dat er zienswijzen op zijn binnen gekomen. Dit is in Nederland redelijk uniek en een verdienste van de wijze waarop wij het participatieproces tezamen met ontwikkelaars vorm hebben gegeven. CO2 prestatieladder Ook in 2024 hebben we ons weer succesvol gecertificeerd voor trede 3 van de CO2 prestatie ladder. Als spin-off van het de verduurzaming van ’t Holland zijn wij in gesprek geraakt met ondernemers over het vergroenen van ’t Holland.

Hierbij gaan we zowel in de (beperkte) openbare ruimte als op terrein van de ondernemers ’t Holland vergroenen en meer klimaat adaptief maken. Een voorbeeldproject voor het verduurzamen van bedrijventerreinen, waarbij we kennis hebben opgedaan die toepasbaar is op andere bedrijventerreinen. Voorbereiding subsidieregeling kleine klimaat adaptieve maatregelen voor particulieren. Deze regeling is opgesteld in 2024 en gaat in Q1 2025 in uitvoering. Junior Energie-/Klimaatcoach Pilot Jr Klimaatcoach gestart in het voorjaar. Vier schoolklassen met in totaal 77 kinderen deden mee. Ze voerden gemiddeld 5 klimaatacties per deelnemer uit.

Jaarstukken Duiven 2024 - Programma 3 Omgeving

39

Jr Energiecoach gestart in het najaar. Eén schoolklas met 24 kinderen. Zij realiseerden gemiddeld 10+ energiebesparende acties per deelnemer. Afval In 2024 zijn besluiten genomen om toe te treden tot Circulus voor een aantal diensten in de afvalinzameling. Er is een DVO gesloten waardoor per 2025 de inzameling van huishoudelijk afval zal gebeuren door Circulus. In 2024 is vanuit het restant van de oude zwerfafvalvergoeding aandacht besteed aan de aanpak van zwerfafval. Wij enthousiasmeren en ondersteunen schoonwandelaars en scholen door o.a. het beschikbaar stellen van materialen zoals knijpers. We organiseerden het Rijnjutten in het voor- en najaar waarbij verenigingen een vergoeding ontvangen. Hiervoor werken we samen met GoClean. Wij ondersteunden GoClean bij activiteiten zoals de landelijke opschoondag. Ook organiseerden we de vuurwerkactie: Inwoners ontvingen een vergoeding voor opgeruimd vuurwerk. Met Circulus zijn afspraken gemaakt over de organisatie van afvallessen op basisscholen vanaf 2025. De lessen met inzet van de “Cruise to Reduce bus” zijn aangeboden aan de scholen. Vanaf 2025 kunnen de acties worden bekostigd uit de vergoeding die gemeenten gaan ontvangen vanuit de Uitgebreide Producentenverantwoordelijkheid- Single Use Plastics (UPV-SUP). Voor de besteding van de vergoeding wordt een zwerfafvalplan opgesteld.

3.3 Wat heeft het ons gekost? Hieronder een tabel waarin de cijfers worden vergeleken van de jaarrekening 2023, de begroting voor wijziging, de begroting na wijziging, de werkelijke cijfers 2024 en het verschil tussen de begroting na wijziging met de werkelijke uitgaven. Resultaat programma Omgeving

Lasten Baten Gerealiseerde totaal saldo Resultaatbestemming Gerealiseerde resultaat

Rekening 2023 15.915 10.915 - 5.000 75 - 4.925

Begroting 2024 v.w. 17.340 10.658 - 6.682 1.339 - 5.343

Begroting 2024 n.w. 23.332 16.473 - 6.859 1.609 - 5.250

Rekening 2024 17.022 12.354 - 4.669 1.293 - 3.376

Saldo 2024 6.311 - 4.120 2.190 - 316 1.874

(Bedragen x € 1.000)

Verklaring van het saldo Het positieve resultaat op het programma Omgeving bedraagt vóór bestemming € 2.190.000. Voor een verklaring van de grote verschillen verwijzen we naar de verschillenanalyse op pagina 107 en verder. Verkeer en vervoer Parkeren Fysieke bedrijfsinfrastructuur Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen Economische promotie Riolering Afval Milieubeheer Begraafplaatsen Ruimtelijke ordening Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen)

583.000 - 1.000 789.000 5.000 694.000 - 744.000 66.000 3.000 - 1.000 175.000 406.000

40

Wonen en bouwen Doorbelasting 1Stroom Doorbelasting kapitaallasten Gerealiseerde totaal saldo van baten en lasten

Jaarstukken Duiven 2024 - Programma 3 Omgeving

487.000 -1.006.000 734.000 2.190.000

Bedragen in €

Directe kosten (€ 2.462.000) Er was minder noodzakelijk onderhoud bij de civiele kunstwerken. Door het matige winterseizoen vielen de kosten voor de gladheidsbestrijding mee. Omdat we recent een groot deel van de lichtmasten hebben vervangen zijn er voordelen op de onderhoudskosten voor die lichtmasten maar de energiekosten van de openbare verlichting waren hoger. We betaalden minder bijdrage in de openbare verlichting. De vergoeding van het afvalfonds voor de openbare prullenbakken was niet geraamd. De kosten voor de verkeersregelinstallaties waren lager net als de waterschapslasten voor de openbare ruimte. De kosten voor het Schuttersplein en het Mondriaanplein vielen mee. Een deel van die projecten is doorgeschoven naar 2025. Er was meer klein onderhoud aan wegen en er zijn minder recognitiekosten geweest voor de wegen. Het digitale handboek voor de Openbare Ruimte is nog niet gerealiseerd en op het gronddepot waren de kosten ook lager. Er waren meerkosten op het maaien van bermen en sloten. Tenslotte was er nog een voordeel op de leges voor ondergrondse leidingen. Per saldo ontstaat een voordeel op taakveld verkeer en vervoer. Op het taakveld Parkeren ontstaat een nadeel vanwege minder ontvangsten van leges invalidenparkeerplaatsen.

Het resultaat op taakveld fysieke bedrijfsinfrastructuur ontstaat voornamelijk door winstnemingen op bedrijventerreinen Innofase, Seingraaf en De Nieuweling. Verder zijn er voor het verkennend onderzoek naar uitbreiding van de bedrijventerreinen nog geen uitgaven gedaan. Op het taakveld bedrijvenloket en bedrijfsregelingen is een voordeel doordat er minder kosten zijn gemaakt vanwege de matige bezetting van de markt. Op het taakveld economische promotie ontstaat het voordeel doordat de kosten voor circulaire economie lager waren omdat een aantal projecten nog in de startfase zijn. Bovendien werden er extra subsidies binnengehaald. Er zijn meer kosten geweest voor het centrumherstelplan en de liemers economische visie. Er was een voordeel op de opbrengst toeristenbelasting vanwege de nabetaling van het COA. De verplaatsing van de ijsbaan leverde meerkosten op vanwege verkeersmaatregelen en extra electrakosten. Er zijn meer subsidies verstrekt in het kader van vrijetijdseconomie. Er zijn minder kosten gemaakt voor onderhoud van riolen. Voor IBA's en rioolgemalen zijn meer kosten voor onderhoud gemaakt. Er is ook een storting in uit de voorziening riolering ter hoogte van het verschil tussen gemaakte kosten voor riolering en de ontvangen rioolheffing. De opbrengst voor de rioolheffing viel tegen vanwege het lagere verbruik. Hierdoor ontstaat op het taakveld riool een nadeel.

De kosten van het afvalaanbiedstation waren lager omdat de verwerkingskosten meevielen. De opbrengst van de afvalstoffenheffing viel tegen vanwege het lagere aantal aanbiedingen. De kosten voor het ophalen van grof vuil waren lager door minder aanbiedingen en dat was tevens de oplossing voor het voordeel op de huisvuilinzameling. Er werden ook minder gevaarlijke stoffen aangeboden waardoor de verwerkingskosten daarvan lager waren. De inzameling van papier was duurder omdat we niet meer met vrijwilligers mogen werken en de papierprijs daalde. Vanwege het grotere aanbod werd inzameling van PMD wel duurder. Per saldo was er een voordeel op het taakveld afval. Het voordeel op het taakveld milieubeheer ontstaat doordat er meer provinciale subsidie ontvangen voor de overdracht van bodemtaken. De bijdrage aan de ODRA was wel iets hoger dan geraamd vanwege kostenstijgingen. De leges voor de lijkbezorging vielen in 2024 hoger uit. Daartegenover stonden meer kosten voor het onderhoud van de begraafplaats. Per saldo een klein voordeel op het taakveld begraafplaatsen en crematoria.

Jaarstukken Duiven 2024 - Programma 3 Omgeving

41

Er zijn in 2024 uren doorbelast aan derden voor te ontwikkelen plannen waar via een anterieure overeenkomst vergoedingen voor worden ontvangen. Er zijn meer vergoedingen ontvangen in verband met kosten die in eerdere jaren zijn gemaakt. Veel kosten voor de aanleg van de A15 zijn doorgeschoven naar volgende jaren. Bij de implementatie van de Omgevingswet is een nadeel omdat er meer uren moesten worden gemaakt voor de invoering van de wet. Omdat er via het Gemeentefonds geld werd ontvangen is er na bestemming nog geld over. Dit alles levert een voordeel op bij het taakveld ruimtelijke ontwikkeling. Op het complex Werkterp de Ploen is winst genomen. Het complex Vitaal Centrum Duiven (VCD) verwacht een beter resultaat waardoor er geld vrij kan vallen uit de voorziening voor verliesgevende complexen. De kosten voor het opstellen van het vernieuwde grondbeleid waren lager dan geraamd. Dit zorgt voor een voordeel op het taakveld grondexploitatie. Er waren minder legesinkomsten voor omgevingsvergunningen als gevolg van minder aanvragen in het afgelopen jaar. Verder was er een voordeel doordat alle kosten voor inhuur personeel voor het versnellen van de woningbouw in 1Stroom zijn geboekt. In de doorbelasting wordt dat weer rechtgetrokken. De bouwvergunningen brachten meer geld op. Daardoor ontstond een voordeel op het taakveld wonen en bouwen.

Doorbelasting (-€ 272.000) De werkelijke lasten van 1stroom zijn volgens de in de begroting gehanteerde procentuele verdeling aan de taakvelden in Duiven en Westervoort doorbelast. In programma 3 zijn meer kosten terecht gekomen dan geraamd vanwege de extra inspanningen inzake de woningbouwplannen. Doordat er minder investeringen in wegen en riolering zijn gedaan en doordat er vanwege de lagere boekwaarden op de grondexploitatie minder rentekosten worden toegerekend werden er minder kapitaallasten op dit programma geboekt. Saldo resultaatbestemming (mutaties reserves) Het saldo op de resultaatbestemming op dit programma is -€ 316.000. Dat betekent dat er minder uit de reserves is onttrokken dan geraamd. En dat is nadelig. Er is een storting in de BR Stimuleringsfonds gedaan voor de SVN inzake startersleningen (-€ 4.000) die niet was geraamd. Er is € 1.000 meer gestort in de Bestemmingsreserve Groenfonds vanuit de bijdrage aan het windpark. Er zijn geen stortingen geweest de overschotten op de voorbereidingskredieten voor de Goudenregenstraat 1 en de Schoolstraat 14 (-€ 80.000). Er was een lagere onttrekking voor landschapsontwikkeling (-€ 8.000). Voor de kosten A15 werd vanwege de stilliggende activiteiten minder onttrokken (-€ 88.000).

Vanwege het eerdere uitstel van de invoering waren er al veel voorbereidingen getroffen waardoor er ook minder onttrokken is voor de implementatie van de Omgevingswet (-€ 129.000). De geraamde onttrekking voor het herinrichten van het Schuttersplein in Groessen (-€ 100.000) heeft nog niet plaatsgevonden omdat het werk nog is uitgesteld. Er is minder onttrokken uit de BR Circulaire Economie (-€ 66.000). Gerealiseerde totaal saldo van baten en lasten Startersleningen SVN Bijdrage windpark Goudenregenstraat 1 Schoolstraat 14 Landschapsontwikkeling A15 Implementatie Omgevingswet Herinrichting Schuttersplein Groessen Circulaire Economie Gerealiseerde resultaat Bedragen in €

2.190.000 - 4.000 - 1.000 40.000 40.000 - 8.000 - 88.000 - 129.000 - 100.000 - 66.000 1.874.000

42

Jaarstukken Duiven 2024 - Programma 3 Omgeving

3.4 Welke verbonden partijen zijn betrokken?

Doel

Taak

Beleidsrisico’s

Resultaat in 2024

Doel Taak

Beleidsrisico’s

Resultaat in 2024

Omgevingsdienst Regio Arnhem De gemeenschappelijke behartiging van de belangen van de deelnemers als het gaat om van vergunningverlening, toezicht en handhaving in het omgevingsrecht. De ODRA bundelt de krachten. Zo is er minder versnippering, meer deskundigheid en een meer efficiënte inzet van middelen. Het uitvoeren van taken op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving in het omgevingsrecht voor gemeenten in de regio Arnhem en Provincie Gelderland. Ook is Omgevingsdienst Regio Arnhem voor deze overheden het aanspreekpunt voor milieuvraagstukken. De ODRA is een uitvoeringsorganisatie. De beleidsrisico’s zijn dan ook zeer beperkt. Het uitvoerend beleid wordt afgestemd, maar de gemeente blijft zelf bevoegd om het resultaat van de afstemming over te nemen. In 2024 is iets meer uitgegeven dan begroot. De oorzaak hiervan is te vinden in de extra uren die zijn gemaakt in de piketdienst. Een drietal calamiteiten (illegale dumping drugsafval en olielekkage vanwege aanrijding vrachtauto op bomen) hebben veel uren gevraagd van de ODRA om de milieuschade zo veel mogelijk te beperken. Op de basistaken toezicht, vergunningverlening en advies zijn nagenoeg de begrootte uren gemaakt. Groene Metropoolregio Arnhem - Nijmegen Het realiseren van groei én het versterken van het groene karakter binnen de Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen en voor haar deelnemers.

Overleg voeren gericht op afstemming van beleid op de terreinen wonen, mobiliteit, economie en duurzaamheid. De gemeenschappelijke opgaven zijn vooral gericht op ruimtelijke en sociaaleconomische ontwikkeling. Onder ruimtelijke ontwikkeling valt wonen, landschap, verkeer en mobiliteit. Sociaaleconomische ontwikkeling betreft o.a. werkgelegenheid, bedrijvigheid, recreatie, toerisme en cultuur. Beperkt. Het orgaan is een afstemmingsplatform dat geen beslissingen kan nemen voor de afzonderlijke gemeenten. Beleid wordt afgestemd, maar het blijft een zelfstandige gemeentelijke bevoegdheid om het resultaat van de afstemming over te nemen. De gemeente wil de lokale en regionale economie verstevigen. Daarom wordt er binnen de Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen aan de verschillende opgaven samengewerkt. De gemeente is ambtelijk en bestuurlijk vertegenwoordigd binnen de Productieve Regio en werkt onder meer toe naar een nieuw Regionaal Programma Werklocaties 2025-2028. Na een evaluatie met aandachtspunten wordt gedurende de periode 2024 tot en met 2026 door de Liemerse Ambassade opnieuw uitvoering gegeven aan de Liemerse Economische Visie. De speerpunten zijn niet gewijzigd: maakindustrie, logistiek en vrijetijdseconomie inclusief retail. In de Liemers is de vraag naar bedrijventerreinen nog altijd groot.

In Duiven wordt gewerkt aan de uitbreiding van de bedrijventerreinen Centerpoort-Noord en Graafstaete en in Zevenaar aan de tweede fase van 7Poort. Het overvolle energienet plaatst gemeenten en ondernemers voor grote uitdagingen.

VGGM – Zie programma 1.

Jaarstukken Duiven 2024 - Algemene Dekkingsmiddelen

43

Algemene Dekkingsmiddelen In de nieuwe opzet van de programmabegroting zijn de diverse onderdelen van de Algemene Dekkingsmiddelen onder Programma 1 Bestuur opgenomen. Omdat de opsomming van Algemene Dekkingsmiddelen een verplicht onderdeel van de BBV is, zijn deze als aanvullend hoofdstuk in het Programmaplan opgenomen. Tevens zijn in dit hoofdstuk verplichte onderdelen over de post onvoorzien en de vennootschapsbelasting opgenomen. Als Algemeen Dekkingsmiddel worden de volgende onderdelen aangemerkt: • Belastingen. • Uitkering uit het Gemeentefonds. • Beleggingen. • Overige Algemene Dekkingsmiddelen. Belastingen Hieronder vallen de gemeentelijke belastingen, voor zover zijnde Algemene Dekkingsmiddelen. In Duiven zijn dat de onroerende-zaakbelastingen en de reclamebelasting. De toelichting op deze belastingen is opgenomen in de paragraaf Lokale Heffingen. Uitkering uit het Gemeentefonds De uitkering uit het Gemeentefonds bestaat uit de volgende onderdelen: de Algemene Uitkering (waar het Sociaal Domein inmiddels in is opgenomen), de Integratie-uitkeringen en de Decentralisatie-uitkeringen. De opbrengst van de uitkering uit het Gemeentefonds is ten opzichte van de Najaarsnota afgerond € 36.000 lager. Dat heeft te maken met de gevolgen van de decembercirculaire.

Verder is ook de maatstaf 'huishoudens met een laag inkomen met drempel' aangepast en zijn ook de door het ministerie gehanteerde WOZ-waarden aangepast. Tenslotte zijn er nog afrekeningen van de jaren 2022 en 2023 geweest. Uitgangspunt voor de jaarrekening is de betaalspecificatie gemeentefonds van januari 2025. Uitkering Gemeentefonds 2024

Algemene Uitkering Integratie-uitkering WSW Decentralisatie-uitkeringen Totaal

Rekening 2023 45.919 0 0 45.919

Begroting 2024 45.341 1.863 264 47.468

Begroting 2024 n.w. 46.187 2.060 288 48.534

Rekening 2024 48.499 0 0 48.499

Saldo 2024 2.312 - 2.060 -288 -36

Bedragen * € 1.000, (- is een nadeel, + is een voordeel)

Gemeentefonds Door de aanpassing van de hoeveelheden bij een aantal maatstaven (bijstandsontvangers, inwoners en jongeren) en voornamelijk door de gevolgen van de decembercirculaire komen de uitkeringen uit het Gemeentefonds per saldo € 36.000 lager uit. In de loop van de komende twee jaar worden de aantallen bij de maatstaven definitief vastgesteld. In de totale opbrengst 2024 zijn de aanpassingen van de maatstaven voor 2022 € 51.000 en 2023 € 86.000 ook verwerkt. Decentralisatie-uitkeringen De decentralisatie-uitkering is een variant op de integratie-uitkering. Het tijdstip van overheveling hoeft in het geval van een decentralisatie-uitkering nog niet bekend te zijn en daarnaast kan het ook om tijdelijke middelen gaan.

44

Jaarstukken Duiven 2024 - Algemene Dekkingsmiddelen

In 2023 heeft de gemeente Duiven een aantal uitkeringen ontvangen: de decentralisatie-uitkering Voorschoolse voorziening peuters, de decentralisatie-uitkering Armoedebestrijding kinderen, de decentralisatie-uitkering voor VTH provinciale taken, de decentralisatie-uitkering Jeugdhulp kinderen in een AZC, de decentralisatie-uitkering Versterking omgevingsveiligheidsdienst, de decentralisatie-uitkering Einde lening inburgeringsplicht, de decentralisatie-uitkering Extra capaciteit BOA's, de decentralisatie-uitkering Wet kwaliteitsborging bouw, de decentralisatieuitkering Meerkosten Oekraïne sociaal domein, de decentralisatie-uitkering Veilig wonen, de decentralisatie-uitkering LBV en LBV-plus, de decentralisatie-uitkering Uitvoeringskosten Omgevingswet, de decentralisatie-uitkering Gemeenschappelijke antidiscriminatie voorziening, de decentralisatie-uitkering Alleenverdieners, de decentralisatie-uitkering Landelijke aanpak adreskwaliteit, de decentralisatie-uitkering Wet betaalbare huur, de decentralisatie-uitkering Register externe veiligheidsrisico, de decentralisatie-uitkering Spreidingswet, de decentralisatieuitkering Vangnetregeling energietoelage en de integratie-uitkering Participatie.