Bijlage 3: Ontwerpbegroting 2026
Tekst van het document
www.vggm.nl
Begroting 2026 Bevat tevens de eerste geactualiseerde begroting 2025
Versie voor gemeentelijke consultatie
pagina 1
Begroting 2026 VGGM
1. Inleiding Met deze begroting stuurt het bestuur van de Veiligheids- en Gezondheidsregio Gelderland-Midden op zowel de taken en activiteiten voor het jaar 2026. In deze begroting zijn tevens de beleidsmatige en financiële kaders opgenomen, zoals het Algemeen Bestuur op 27 november 2024 heeft besproken. Aansluitend zijn de kaders in colleges en gemeenteraden besproken, waarna zienswijzen zijn vanuit de gemeenten zijn ontvangen. De rode lijn van de ontvangen zienswijzen hebben betrekking op het voorstel om mogelijke besparingen in beeld te brengen, zorgen rondom de continuïteit van dienstverlening en de zienwijze periode vanaf 2 december tot 14 februari 2025 werd door meerdere gemeenten als kort ervaren. In beeld brengen besparingen De reacties op het voorstel om besparingen in beeld te brengen worden door de gemeenten goed ontvangen. Een aantal gemeenten vragen om een zorgvuldig te doorlopen proces en andere gemeenten vragen om een taakstellende besparingspercentage. Het Dagelijks Bestuur is van mening dat een zorgvuldig proces is uitgezet, waarbij eerst de gevolgen van eventuele besparingen tegen het licht worden gehouden alvorens hierover te besluiten.
Zorgen rondom continuïteit dienstverlening Gemeenteraden uiten hun zorgen over de continuïteit van dienstverlening als gevolg van een grotere opgave voor VGGM om haar taken uit te voeren door oplopende druk op zorg- en veiligheidsketen en afnemende budgetten. Het Dagelijks Bestuur heeft oog voor deze zorgen. In deze begroting staan de verschillende uitdagingen verder uitgewerkt. Ook vraagt het Dagelijks Bestuur aandacht voor voldoende Rijksmiddelen om de continuïteit te waarborgen en is ten aanzien van de gemeentelijke besparingen een zorgvuldig proces uitgelijnd. Doorlooptijd zienswijzen procedure De zienswijze procedure besloeg 11 weken, waarvan 2 weken kerstreces. Deze 9 weken werd door een aantal gemeenten als te kort ervaren. Het Dagelijks Bestuur gaat in overleg met de ambtelijke organisatie om te bezien of een langere zienswijze procedure voor de kaderbrief 2027 mogelijk is. De ontvangen zienswijzen leiden niet tot aanpassing van de beleidsmatige en financiële kaders voor 2026. In de voorliggende begroting zijn deze kaders per programma nader uitgewerkt in doelstellingen en activiteiten. Daar waar voortschrijdende informatie beschikbaar is, is deze betrokken bij het opstellen van deze ontwerp begroting voor 2026.
Deze begroting geeft eveneens de mogelijkheid om de geactualiseerde begroting 2025 nauwkeuriger op te stellen, doordat diverse bekostigingsgesprekken voor diensten en producten die niet middels de gemeentelijke bijdrage worden bekostigd recent zijn afgerond. Denk hierbij aan afspraken met subsidiegevers, gemeenten inzake lokaal aanbod GGD en zorgverzekeraars. De begroting is opgebouwd rondom de volgende programma’s:
3a. Programma Crisisbeheersing 3b. Programma Brandweer 3c. Programma GGD 3d. Programma Ambulancezorg 3e. Programma Bedrijfsvoering Binnen het programma GGD bestond tot en met begrotingsjaar een separate pijler Monitoring & Advies. Met ingang van deze ontwerp begroting is deze pijler samengevoegd met de pijler Algemene Gezondheidszorg. De vergelijkende cijfers zijn hierop aangepast.
Pagina 2
Begroting 2026 VGGM
Per programma zijn de beleidsontwikkelingen en beoogde resultaten beschreven, inclusief de begrote baten en lasten. Op totaalniveau geeft dat de volgende organisatie-begroting voor 2026:
Pagina 3
Begroting 2026 VGGM
Inhoudsopgave 1. Inleiding ..................................................................................................................................... 2 Inhoudsopgave .............................................................................................................................. 4 2. Druk op financiën ...................................................................................................................... 5 3. Programma-indeling .................................................................................................................. 6 3a. Programma Crisisbeheersing........................................................................................... 6 3b. Programma Brandweer ................................................................................................ 16 3c. Programma GGD ......................................................................................................... 25 3d.
Programma Ambulancezorg ................................................................................... 37
3e.
Programma Bedrijfsvoering .................................................................................... 43
4. Financiën ................................................................................................................................. 49 4.1
Nominale ontwikkelingen ....................................................................................... 49
4.2
Investeringen........................................................................................................... 49
4.3
Effect op lopende begrotingsjaar 2025 ................................................................... 50
4.4
Voorstel bestemming resultaat over 2024.............................................................. 50
4.5
Gemeentelijke bijdragen ......................................................................................... 51
4.6
Overzicht incidentele baten en lasten .................................................................... 51
5.
Paragrafen ...................................................................................................................... 52 5.1
Weerstandsvermogen en risicobeheersing............................................................. 52
5.2
Onderhoud kapitaalgoederen ................................................................................. 53
5.3
Financiering ............................................................................................................ 55
6. Planning en control cyclus ....................................................................................................... 56 Bijlagen ........................................................................................................................................ 57 Bijlage 1: Ontwikkelingen in gemeentelijke bijdragen ............................................................ 57 Bijlage 2: Specificatie gemeentelijke bijdrage per gemeente ................................................. 61 Bijlage 3: Geprognotiseerde balans ........................................................................................ 65 Bijlage 4: Reserves en voorzieningen ...................................................................................... 67 Bijlage 5: Meerjaren investeringsplan 2025 – 2029 ................................................................ 68 Bijlage 6: Taakvelden............................................................................................................... 69
Pagina 4
Begroting 2026 VGGM
2. Druk op financiën Met het oog op het Ravijnjaar in 2026 verkennen gemeenten in hoeverre VGGM een bijdrage kan leveren aan de spanning op de gemeentelijke financiën. Daarom heeft het Algemeen Bestuur aanvullend op de ontwerpbegroting 2025 gevraagd om een indicatieve incidentele besparing van tenminste 2% én een mogelijk grotere besparing voor de jaren daarna. Voor de structurele maatregelen in de taakuitvoering heeft het bestuur verschillende scenario’s besproken. Met het gegeven dat VGGM een breed dienstverleningspakket uitvoert tegen een relatief lage prijs betekent dat veelal pijnlijke keuzes worden gemaakt. Op dit moment werkt de organisatie verschillende maatregelen nader uit. Deze uitwerking omvat: -
Effect op de beleidsdoelstellingen; Gevolgen op de activiteiten van VGGM; De besparing die met de maatregel gerealiseerd kan worden De snelheid waarmee de besparing gerealiseerd kan worden.
In het voorjaar van 2025 bespreken we in het algemeen bestuur deze uitwerking en maken we keuzes in de taakuitvoering. Deze keuzes worden verwerkt in een gewijzigde begroting 2026 en/of in de kaderbrief 2027. Voor de incidentele besparing over 2025 en 2026 van 2% heeft in 2024 een nadere uitwerking plaatsgevonden, welke in deze begroting nader is uitgewerkt. Beleidskader 2025 en 2026 De besparing van 2% is voor 2025 en 2026 te vinden in de volgende onderwerpen: Begroten van hogere rentebaten VGGM factureert conform gemeenschappelijke regeling de gemeentelijke dienstverlening voor een belangrijk deel vooruit. Hierdoor heeft VGGM gedurende een groot deel van het jaar een positief banksaldo. Door de opgelopen marktrente ontvangt VGGM een hogere rentevergoeding dan initieel begroot. Het bestuur stelt voor om deze hogere rentevergoeding van € 600.000 voor 2026 net zoals in 2025 vooraf te begroten. Keerzijde is dat VGGM op deze begrote post een renterisico loopt. Dat doet zich voor als de marktrente daalt. Begroten van lagere kapitaallasten De markt voor specifiek materieel is momenteel erg krap. Dit leidt tot oplopende levertijden. Hierdoor ontstaat een vertraging in de reguliere vervanging van materieel en daarmee een (incidenteel) voordeel op de kapitaallasten. Het bestuur stelt voor om de kapitaallasten voor 2026 net zoals in 2025 € 500.000 lager te begroten.
Begroten van hogere opbrengst verkoop afgestoten materieel Door de krappe markt van specialistisch materieel lopen nieuwprijzen aanzienlijk op. Als gevolg van de oplopende prijzen nemen eveneens de prijzen van gebruikt materieel toe. Het bestuur stelt voor om voor 2026 net zoals in 2025 een € 50.000 hogere opbrengstwaarde van afgestoten materieel te begroten. Temporiseren versterkingsprogramma Samen. Beter. Bedrijfsvoeren. VGGM is in 2024 gestart met het meerjarige programma Samen. Beter. Bedrijfsvoeren. Doel van dit programma is om de organisatie te ontwikkelen van ad-hoc georganiseerd naar een gestandaardiseerde werkwijze. De noodzaak voor het meerjarige programma wordt onderkend. Tegelijkertijd bestaat de behoefte voor grip op de kostenstijgingen in de meerjarenbegroting. Ook diverse gemeenteraden vragen daarom. Jaarlijks wordt in de begroting een specifieke onderbouwing van de kostenstijging voor dat jaar opgenomen. Voor nu wordt de keuze gemaakt om de noodzakelijke stijging van de bedrijfsvoeringskosten bij te stellen tot € 3 miljoen (in plaats van € 4 miljoen) en deze tegelijkertijd te temporiseren voor zowel 2025 en 2026 met € 500.000. Daarmee laten we de kostenstijging langzamer opbouwen en minder ver doorgroeien dan in de afgelopen meerjarenbegroting opgenomen.
Daardoor wordt de versterking minder snel gerealiseerd en Versie:2 december 2024 Pagina 7 loopt het programma langer door. Het terugbrengen van de risico’s in de kwetsbare bedrijfsvoering lopen dan ook langer door. Of ultimo 2027 of verder alsnog meer middelen nodig zijn, kan dan zowel inhoudelijk als financieel in 2026 worden afgewogen. Risico's voor VGGM als gevolg van deze besparingen Het aanpassen van de begrotingsuitgangspunten leidt tot de volgende risico’s: De rente valt lager uit dan de begrote 2,5% rente die in lijn is met de DNB-verwachting; Prijsstijgingen in de markt zijn hoger dan de indexatie na besparingen; Door het temporiseren van het programma Samen. Beter. Bedrijfsvoeren worden de geïdentificeerde risico's minder snel teruggebracht. Temporiseren leidt tot efficiëntieverlies en hogere kosten voor het programma.
Pagina 5
Begroting 2026 VGGM
3. Programma-indeling 3a. Programma Crisisbeheersing De afdeling Crisisbeheersing richt zich op het uitvoeren van de taken genoemd in de Wet veiligheidsregio’s. De GHOR en de gemeentelijke samenwerking op het gebied van bevolkingszorg maken hier onderdeel vanuit. Crisisbeheersing richt zicht op het voorkomen, beperken en bestrijden van rampen en crises. Dit doen we door onze crisisorganisatie voor te bereiden op het voeren van regie tijdens situaties waarin een vitaal belang van de samenleving is aangetast of dreigt te worden. Ook zorgen we ervoor dat de samenleving zoveel mogelijk overeind blijft tijdens een crisis en helpen terug te veren naar een gewenste situatie. Sinds 2024 wordt er door het Ministerie van Justitie en Veiligheid gewerkt aan een wijziging van de Wet Veiligheidsregio’s. Na een openbare consultatie in 2025, zal de wet naar verwachting in 2026 naar de Tweede Kamer worden gestuurd ter besluitvorming. Met de wetswijziging wordt beoogd de nationale crisisstructuur te versterken en het stelsel van crisisbeheersing toekomstbestendig te maken.
Versterken crisisbeheersing Om onze taken uit te voeren, is versterking van crisisbeheersing nodig. We zien dat de wereld verandert en er nieuwe dreigingen op ons afkomen. Denk aan klimaatverandering, geopolitiek spanningen in de wereld, energietransitie en verdergaande digitalisering. De samenleving staat hierdoor voor grote uitdagingen. We moeten ons goed voorbereiden op huidige en toekomstige crises. Die kunnen ingewikkeld, onvoorspelbaar, groot en langdurig zijn. Daarom moeten overheden, bedrijfsleven, maatschappelijke organisaties, kennisinstellingen en burgers samenwerken om de weerbare samenleving te versterken. De weerbaarheidsopgave en veranderende omgeving hebben de basis gevorm voor ons beleidsplan 2025-2026. In 2026 werken we de ontwikkeling van het beleidsplan crisisbeheersing 2027-2030. In 2026 werken we verder aan de uitvoering van ons beleidsplan. Daarin zijn de volgende speerpunten benoemd: 1. Een flexibele en robuuste crisisorganisatie. We werken aan het versterken van onze crisisorganisatie zodat bij een flitscrisis én bij een langdurige crisis, zij haar crisisprocessen efficiënt en effectief kan uitvoeren ongeacht de aard van de crisis. 2. Een flexibele netwerksamenwerking. We werken aan het versterken en bestendigen van ons netwerk met crisispartners, vitale bedrijven, kennisinstellingen, medeoverheden en maatschappelijke organisaties.
We zijn actief in ons contact met partners en opzoek naar nieuwe partners met wie toekomstige crises kunnen bestrijden. 3. Versterking en verbinding van risico- en crisiscommunicatie. We werken aan het vergroten van de weerbaarheid en het uithoudingsvermogen van de samenleving door risico- en crisiscommunicatie in alle fasen van preparatie tot en met nafase. 4. Versterking van de informatiepositie van de veiligheidsregio. We werken vaan het versterken van de informatiepositie van de veiligheidsregio door samenwerking met crisispartners en andere veiligheidsregio’s. We investeren in een goede informatiemanagementorganisatie die ervoor kan zorgen dat de juiste informatie, op de juiste plek, bij de juiste mensen op het juiste moment beschikbaar is. In 2022 is in een bestuurlijk akkoord afgesproken dat de Rijksoverheid structureel de Brede Doeluitkering Rampenbestrijding (BDuR) aan veiligheidsregio’s verhoogd in vier stappen tussen 2023 en 2026. Uit de miljoenennota 2025 blijkt dat er in 2026 een 10% bezuiniging op de totale BDuR wordt doorgevoerd. Hierdoor wordt de eerdere investering in crisisbeheersing gedeeltelijk tenietgedaan. Als gevolg hiervan moeten de ambities, zoals vastgelegd in het inrichtings- en versterkingsplan crisisbeheersing, naar beneden toe worden bijgesteld.
Pagina 6
Begroting 2026 VGGM
Wat mag het kosten
In 2024 hee een organisatorische wijziging plaatsgevonden. Alle ac viteiten en bijbehorende budge en met betrekking tot crisisbeheersing zijn binnen een nieuw opgerichte afdeling crisisbeheersing ondergebracht. Als gevolg van deze wijziging is zijn gemeentelijke bijdragen en rijksbijdragen beter aan de taken gekoppeld, leidend tot een technische aanpassing van de begro ng per 2025. Hierdoor is gewijzigde begro ng 2025 en 2026 minder goed vergelijkbaar met de realisa e 2024 en de ini ële begro ng 2025.
Risico’s Risico
Beheersmaatregel
Er dreigt een spagaat te ontstaan tussen de benodigde versterking van crisisbeheersing en de bekostiging ervan. Crisisbeheersing wordt betaald uit de Brede Doeluitkering Rampenbestrijding (BDuR) en uit een gemeentelijke bijdrage. In lijn met de miljoenennota 2025 wordt vanaf 2026 een 10% bezuiniging op de BDuR doorgevoerd. Ook de gemeentelijke bijdrage staat onder druk. De versterking van crisisbeheersing richt zich ook op het uithoudingsvermogen bij een langdurige crisis en het robuuster maken van onze crisisorganisatie. Als de versterking onvoldoende is, heeft dat een negatief effect op de (langdurige) beschikbaarheid en inzetbaarheid van medewerkers in onze crisisorganisatie. Een uitputtingsslag van mens en organisatie dreigt dan. Crisisbeheersing kan te maken krijgen met extra uitdagingen in de uitvoering van haar wettelijke taak. Onze netwerkpartners hebben te maken met schaarste in capaciteit en middelen. Een voorbeeld hiervan is de beperkte toegankelijkheid van de zorg als gevolg van krapte van personeel en/of een groot aanbod van patiënten.
Als gevolg hiervan zullen de ambities van de afdeling crisisbeheersing, zoals vastgelegd in het inrichtingsen versterkingsplan crisisbeheersing, herijkt en naar beneden toe moeten worden bijgesteld.
Er is op de balans een reserve rijksbijdragen gevormd met niet-bestede BDuR-gelden die onder andere kan worden aangewend in geval van (langdurige) crisis om de crisisorganisatie te versterken.
Voor dit risico is niet direct een beheersmaatregel beschikbaar. Afhankelijk van de situatie zal gezamenlijk met andere partners moeten worden gezocht naar oplossingen. Tegelijkertijd dragen we bij aan het versterken van de weerbaarheid in Nederland zodat de samenleving de gevolgen beter kan opvangen.
3a.1 Pijler veiligheidsregio taken Onder veiligheidsregio taken verstaan we de werkzaamheden die worden uitgevoerd door de taakvelden (multi) risicobeheersing, crisisorganisatie en informatievoorziening. We geven uitvoering aan het beleidsplan crisisbeheersing 2025-2026. Binnen het thema risicobeheersing werken we aan het analyseren van risico’s en dreigingen, risicocommunicatie, planvorming, evenementenadvisering en netwerkmanagement, met als doel het voorkomen van en voorbereiden op Pagina 7
Begroting 2026 VGGM
crises. In 2026 werken we aan het ontwikkelen van een nieuw regionaal risicoprofiel. De resultaten zijn input voor onze risicocommunicatie naar inwoners, gemeenten en crisispartners en helpen bij het adviseren over evenementenveiligheid. We werken in verschillende netwerken samen om voorbereid te zijn op crises. In 2026 werken we verder aan het thema crisisorganisatie door het verhogen van de paraatheid en geoefendheid van onze crisisfunctionarissen en crisisteams zodat zij, ongeacht de oorzaak, ieder korte en langdurige crisis efficiënt en effectief kunnen bestrijden. In 2026 voltooien we de transitie van OTO (opleiden, trainen en oefenen) naar OTOTEL (Opleiden, Trainen, Oefenen, Testen, Evalueren en Lessons Learned). Met de toevoeging van testen, evalueren en lessons learned, wordt de leercyclus rondgemaakt. Op het thema Informatievoorziening werken we ook in 2026 aan de versterking van de informatiepositie van de veiligheidsregio. We trekken hierin gezamenlijke op met onze partners, andere veiligheidsregio’s en de rijkoverheid. Hierdoor kunnen we ons Veiligheidsinformatieknooppunt (VIK) verder uitbouwen. Daarnaast werken we continue aan het beheer van onze crisissystemen.
Doelenboom Wat wilden we bereiken?
Wat gaan we ervoor doen?
Wat is het beoogd effect?
Strategisch doel
Operationeel doel
Prestaties
Voorkomen, voorbereiden en beperken Het hebben van regie op voorbereiding van rampen en crises
Risicomanagement Het hebben van inzicht in en adviseren over risico’s van rampen en crises.
-
Maatschappelijk effect Het beperken van veiligheids- en gezondheidsschade voor inwoners van Gelderland-Midden.
-
Planvorming Het hebben actuele, bruikbare en 24/7 beschikbare (inter)regionale plannen die tijdens een ramp of crisis handvatten bieden.
-
OTOTEL Het hebben van een gevarieerd en op de actualiteiten gebaseerd programma van multidisciplinaire opleidingen, oefeningen en trainingen voor multidisciplinaire crisisfunctionarissen en -teams. De prestaties van crisisteams en functionarissen stapsgewijs en continu verbeteren.
-
Middelen en voorzieningen Het 24/7 beschikbaar hebben van alle vaste en mobiele ruimten, systemen, en middelen t.b.v. de crisisorganisatie die goed beheerd en regelmatig getest worden op hun functioneren en cyberweerbaarheid.
-
Netwerkmanagement Het hebben van inzicht in ons netwerk en actief contact met relevante crisispartners en relevante burger- en belangenorganisaties.
-
-
-
-
Pagina 8
Procesmatig houden we zicht op de actuele dreigingen in onze regio, bepalen de impact en voeren acties uit om de risico’s te voorkomen, beperken en bestrijden. Oplevering van en nieuwe Regionaal Risicoprofiel. Coördinatie van multidisciplinaire advisering over evenementen. Op basis van onze visie op planvorming zorgen we voor actuele planvorming. We hebben extra aandacht voor onze continuïteitsplannen.
Goede en actuele planvorming helpt de crisisorganisatie efficiënt en effectief op te treden en de gevolgen van een crisis te beperken.
Uitvoering geven aan het programma OTOTEL 2026. Ontwikkeling beleidsplan OTOTEL (als onderdeel van het beleidsplan crisisbeheersing 2027-2030).
Er is een goed geprepareerde crisisorganisatie die zoveel mogelijk de samenleving overeind kan houden tijdens crises en helpen terug te veren naar het oude normaal of de nieuwe gewenste situatie.
We ontvangen onze Mobiele Commando Unit (MCU) en maken hem gereed voor ingebruikname. Onze middelen en voorzieningen worden procesmatig beheerder.
De samenleving zoveel mogelijk overeind houden tijden crises en helpen terug te veren naar het oude normaal of de nieuwe gewenste situatie.
Uitvoering geven aan het programma netwerkmanagement.
Overheden, maatschappelijke organisaties en bedrijfsleven werken nauw samen om de samenleving overeind te houden tijdens
Begroting 2026 VGGM
crises en helpen terug te veren naar het oude normaal of de nieuwe gewenste situatie. Risicocommunicatie Het zorgen dat burgers zich veiliger voelen, beter in staat zijn om gevaarlijke situaties te herkennen en deze kunnen duiden zodat de zelfredzaamheid vergroot wordt.
-
Informatievoorziening Adequate informatievoorziening, dus het hebben van juiste informatie, op de juiste plek, voor de juiste mensen op het juiste moment beschikbaar.
-
Bestrijden Het organiseren van 24/7 slagkracht en het hebben van uithoudingsvermogen met onze crisisorganisatie.
Leiding en coördinatie Slagkracht en uithoudingsvermogen hebben met onze crisisorganisatie. Zowel tijdens een flitsincident als bij een langdurige crisis kunnen wij voorzien in de vier basisprocessen van crisisbeheersing: alarmering, op- en afschalen, leiding & coördinatie, informatiemanagement.
-
Terug naar het (nieuwe) normaal Het voorbereiden van goede overdracht van acute fase naar de nafase ten behoeve van herstel en nazorg.
Evalueren en leren We schikken over voldoende capaciteit en kwaliteit om in te zetten op kennisontwikkeling en het zelflerende vermogen volgens gestelde kwaliteitsnormen. We zijn een organisatie en hebben crisisfunctionarissen met een actieve leerhouding
-
-
-
-
Pagina 9
Oplevering vernieuwde pagina risicocommunicatie. Uitvoering geven aan het programma risicocommunicatie.
Bijdrage aan het vergroten van een veerkrachtige, voorbereide en weerbare samenleving.
Informatiebronnen- en systemen worden procesmatig beheerder. Uitbouwen Veiligheidsinformatieknooppunt (VIK).
Adequate informatievoorziening ondersteunt crisisfunctionarissen bij het zoveel mogelijk overeind houden van de samenleving tijdens crises en helpen terug te veren naar het oude normaal of de nieuwe gewenste situatie.
Nieuw Regionaal Crisisplan implementeren. Uitvoering geven aan het crisisplan in geval van dreigingen en crises. Crisisorganisatie voldoet aan toetsingskader inspectie J&V.
De samenleving zoveel mogelijk overeind houden tijden crises en helpen terug te veren naar het oude normaal of de nieuwe gewenste situatie.
Evaluaties uitvoeren volgens vastgestelde evaluatiesystematiek Crisisbeheersing.
We evalueren ons handelen en informeren gemeenten ten behoeve van een goede democratische legitimatie en verantwoording.
Begroting 2026 VGGM
Wat mag het kosten
In 2024 hee een organisatorische wijziging plaatsgevonden. Alle ac viteiten en bijbehorende budge en met betrekking tot crisisbeheersing zijn binnen een nieuw opgerichte afdeling crisisbeheersing ondergebracht. Als gevolg van deze wijziging is zijn gemeentelijke bijdragen en rijksbijdragen beter aan de taken gekoppeld, leidend tot een technische aanpassing van de begro ng per 2025. Hierdoor is gewijzigde begro ng 2025 en 2026 minder goed vergelijkbaar met de realisa e 2024 en de ini ële begro ng 2025.
3a.2 Pijler bevolkingszorg Binnen de afdeling Crisisbeheersing faciliteert Bevolkingszorg de gemeentelijke crisisbeheersingstaken voor de vijftien gemeenten van onze veiligheidsregio. Daarnaast vormt Bevolkingszorg de verbindende schakel tussen gemeenten, de veiligheidsregio en het land. Onze gemeenten zijn gezamenlijk procesverantwoordelijk voor de bevolkingszorg. Door middel van een convenant werken zij slim en nauw samen op het gebied van bevolkingszorg. Deze gemeentelijke samenwerking wordt voor de bedrijfsvoering ondersteund door VGGM. Bevolkingszorg geeft in 2026 uitvoering aan het beleidsplan Crisisbeheersing. Dit doet Bevolkingszorg in nauwe samenwerking met onze gemeenten en crisispartners. Binnen het thema risicobeheersing werken we aan planvorming, netwerkmanagement en een weerbare samenleving. Samen met onze gemeenten bouwen we verder aan de voorbereiding op crises. In het thema crisisorganisatie werkt Bevolkingszorg aan het verhogen van de paraatheid en geoefendheid van onze crisisfunctionarissen en crisisteams. We zoeken samen met gemeenten naar mogelijkheden om niet alleen bij een flitscrisis, maar ook bij een langdurige crisis onze weerbaarheid te kunnen vergroten. Dit doen we onder andere door een verdere versterking van onze piketorganisatie en het versterken van het proces crisiscommunicatie.
Daarnaast werken we in lijn met de uitkomsten van het project Uniform Kwaliteitsniveau Bevolkingszorg aan het in kaart brengen en monitoren van de vakbekwaamheid. Uitgangspunt van deze ontwikkelingen is dat deze budgetneutraal uitgevoerd worden. Ten aanzien van het thema Informatievoorziening werken we aan een sterke informatiepositie bij rampen en crises.
Pagina 10
Begroting 2026 VGGM
Doelenboom Wat wilden we bereiken?
Wat gaan we ervoor doen?
Strategisch doel
Operationeel doel
Prestaties
Voorkomen, voorbereiden en beperken Het hebben van regie op voorbereiding van rampen en crises
Planvorming Het hebben actuele, bruikbare en 24/7 beschikbare plannen die tijdens een ramp of crisis handvatten bieden.
-
We beheren onze taakkaarten actief zodat ze altijd actueel zijn.
OTOTEL Het hebben van een gevarieerd en op de actualiteiten gebaseerd programma van opleidingen, oefeningen en trainingen voor crisisfunctionarissen.
-
Uitvoering geven aan het programma OTOTEL Bevolkingszorg 2026. Registeren vakbekwaamheid piketmedewerkers.
De prestaties van crisisfunctionarissen stapsgewijs en continu verbeteren. Middelen en voorzieningen Het 24/7 beschikbaar hebben van alle systemen en middelen t.b.v. de crisisorganisatie die goed beheerd en regelmatig getest worden op hun functioneren en cyberweerbaarheid.
Bestrijden Het 24/7 in staat zijn om tijdens rampen en crises te coördineren en aan te sturen
Terug naar het (nieuwe) normaal Het voorbereiden van goede overdracht van acute fase naar de
-
-
Onze middelen en voorzieningen worden procesmatig beheerd.
Netwerkmanagement Het hebben van inzicht in ons netwerk en actief contact met relevante crisispartners en relevante burger- en belangenorganisaties.
-
We voeren twee keer per jaar accountgesprekken gemeenten. We voeren accountgesprekken met partners (o.a. omgevingsdiensten, rode kruis en Stichting Salvage).
Leiding en coördinatie Slagkracht en uithoudingsvermogen hebben met onze bevolkingszorg crisisorganisatie tijdens een flitsincident en bij een langdurige crisis.
-
We werken continue aan het op orde houden van onze piketorganisatie.
Crisiscommunicatie Er wordt geïnformeerd over de dreiging en/of gevaren en de maatregelen die de overheid getroffen heeft tijdens crises.
-
We gaan aan de slag met het verbeteren van het proces crisiscommunicatie in nauwe samenwerking met onze gemeenten.
Overdracht Het zorgdragen voor een duidelijke overdracht van de crisisorganisatie naar de nafase-organisatie
-
Na afloop van multidisciplinaire opschalingen vindt overdracht plaats tussen de crisisorganisatie en de betreffende gemeente.
-
Pagina 11
Wat is het beoogd effect? Maatschappelijk effect Goede en actuele planvorming helpt de crisisorganisatie efficiënt en effectief op te treden en de gevolgen van een crisis te beperken. De samenleving zoveel mogelijk overeind houden tijden crises en helpen terug te veren naar het oude normaal of de nieuwe gewenste situatie.
Er is een goed geprepareerde crisisorganisatie die zoveel mogelijk de samenleving overeind kan houden tijdens crises en helpen terug te veren naar het oude normaal of de nieuwe gewenste situatie. Overheden, maatschappelijke organisaties en bedrijfsleven werken nauw samen om de samenleving overeind te houden tijdens crises en helpen terug te veren naar het oude normaal of de nieuwe gewenste situatie. De samenleving zoveel mogelijk overeind houden tijden crises en helpen terug te veren naar het oude normaal of de nieuwe gewenste situatie. Het goed informeren van inwoners draagt bij aan het zoveel mogelijk overeind houden van de samenleving tijdens crises en helpen terug te veren naar het oude normaal of de nieuwe gewenste situatie. Een effectieve terugkeer naar normaal of een nieuw normaal.
Begroting 2026 VGGM
nafase ten behoeve van herstel en nazorg.
Evalueren en leren We schikken over voldoende capaciteit en kwaliteit om in te zetten op kennisontwikkeling en het zelflerende vermogen volgens gestelde kwaliteitsnormen.
-
We evalueren de inzet van onze crisispiketten tijdens monoinzetten en opschalingen.
We evalueren ons handelen om hiervan te leren en een effectievere crisisorganisatie te worden.
Wat mag het kosten
3a.3 Pijler GHOR De Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de regio (GHOR) coördineert bij crises de opgeschaalde publieke en acute gezondheidszorg in de regio en stuurt op zorgcontinuïteit in de keten. De GHOR werkt daarvoor samen in een groot netwerk met acute en niet-acute zorgpartners. De GHOR geeft in 2026 uitvoering aan de speerpunten zoals genoemd in het beleidsplan Crisisbeheersing. Dit doet de GHOR in samenwerking met de zorgpartners en crisispartners. Binnen het thema risicobeheersing werken we aan het analyseren van risico’s en dreigingen, planvorming, evenementen- en omgevingsadvisering en netwerkmanagement. Samen met onze zorgpartners bouwen we verder aan de voorbereiding op crises in relatie tot de uitdagingen binnen de zorgsector. Het zorgrisicoprofiel is hier helpend in. Voor het thema crisisorganisatie werkt de GHOR aan het verhogen van de paraatheid en geoefendheid van onze crisisfunctionarissen, crisisteams en zorgpartners in de acute- en publieke gezondheidszorg. We zoeken samen met zorgpartners naar mogelijkheden om niet alleen bij een flitscrisis, maar ook bij een langdurige crisis onze weerbaarheid en die van de zorgpartners te kunnen vergroten. Ten aanzien van het thema informatievoorziening werken we aan een sterke informatiepositie bij rampen en crises in de zorgketen.
Doelenboom Wat wilden we bereiken?
Wat gaan we ervoor doen?
Strategisch doel
Operationeel doel
Prestaties
Voorkomen, voorbereiden en beperken
Risicomanagement Het hebben van inzicht in en adviseren over risico’s van rampen en crises
-
Actualiseren zorgrisicoprofiel
Pagina 12
Wat is het beoogd effect? Maatschappelijk effect Beperken veiligheids- en gezondheidsschade voor inwoners van GelderlandMidden.
Begroting 2026 VGGM
Het hebben van regie op de voorbereiding van de geneeskundige hulpverlening bij rampen en crises
Advisering van andere overheden en organisaties op het gebied van de geneeskundige hulpverlening bij rampen en crises
Bestrijden Het 24/7 in staat zijn om tijdens rampen en crises de geneeskundige hulpverlening te coördineren, aan te sturen en te regisseren.
Netwerkmanagement Zorginstellingen zijn zich bewust van hun rol en eigen verantwoordelijkheid binnen de zorgketen
-
OTOTEL Het hebben van een gevarieerd en op de actualiteiten gebaseerd programma van opleidingen, oefeningen en trainingen voor geneeskundige crisisfunctionarissen en teams. Informatievoorziening Het hebben van juiste informatie, op de juiste plek, voor de juiste mensen op het juiste moment beschikbaar in de keten van zorg bij rampen en crisis
-
Uitvoering geven aan het programma OTOTEL GHOR 2026.
-
Informatie-uitwisseling in de zorgketen in het kader van rampenbestrijding en crisisbeheersing
Adviseert over crisisbeheersing (het optreden tijdens rampen en crises of (dreigende) verstoring van de zorg continuïteit)
-
Uitvoering geven aan het programma netwerkmanagement zorg.2026. Adviseren en bieden van ondersteuning aan partners in de zorgketen om hun zorgcontinuïteit te garanderen
Adviseert over risicobeheersing (evenementen en omgeving)
-
Leiding en coördinatie Slagkracht en uithoudingsvermogen hebben met onze geneeskundige crisisorganisatie tijdens een flitsincident en bij een langdurige crisis. Verbinden van de geneeskundige hulpverlening met openbare orde en veiligheid tijdens crises of rampen.
-
-
-
-
Uitvoering geven aan het programma netwerkmanagement zorg 2026. Actuele schriftelijke afspraken met acute- en publieke zorgpartners.
Bijdragen aan multidisciplinaire advisering over evenementen en infrastructurele projecten aan gemeenten, andere overheden en bedrijven Uitvoering geven aan het crisisplan. Crisisorganisatie voldoet aan toetsingskader inspectie J&V
Pagina 13
Zorgorganisaties en veiligheidsregio werken nauw samen om de samenleving overeind te houden tijdens crises en helpen terug te veren naar het oude normaal of de nieuwe gewenste situatie. Er is een goed geprepareerde crisis (zorg)organisatie die zoveel mogelijk de samenleving overeind kan houden tijdens crises en helpen terug te veren naar het oude normaal of de nieuwe gewenste situatie. Er is een goed geprepareerde crisis (zorg)organisatie die zoveel mogelijk de samenleving overeind kan houden tijdens crises en helpen terug te veren naar het oude normaal of de nieuwe gewenste situatie. Zorgorganisaties en veiligheidsregio werken nauw samen om de samenleving overeind te houden tijdens crises en helpen terug te veren naar het oude normaal of de nieuwe gewenste situatie. Beperken gezondheidsschade voor inwoners van GelderlandMidden De samenleving zoveel mogelijk overeind houden tijden crises en helpen terug te veren naar het oude normaal of de nieuwe gewenste situatie.
Begroting 2026 VGGM
Terug naar het (nieuwe) normaal Het voorbereiden van een goede overdracht van acute fase naar de nafase ten behoeve van herstel en nazorg.
Evalueren en leren We beschikken over voldoende capaciteit en kwaliteit om in te zetten op kennisontwikkeling en het zelflerende vermogen volgens gestelde kwaliteitsnormen. We zijn een organisatie en hebben crisisfunctionarissen met een actieve leerhouding
-
Evaluaties uitvoeren conform vastgestelde evaluatiesystematiek Crisisbeheersing.
Pagina 14
We evalueren ons handelen en informeren gemeenten ten behoeve van een goede democratische legitimatie en verantwoording.
Begroting 2026 VGGM
Wat mag het kosten
In 2024 hee een organisatorische wijziging plaatsgevonden. Alle ac viteiten en bijbehorende budge en met betrekking tot crisisbeheersing zijn binnen een nieuw opgerichte afdeling crisisbeheersing ondergebracht. Als gevolg van deze wijziging is zijn gemeentelijke bijdragen en rijksbijdragen beter aan de taken gekoppeld, leidend tot een technische aanpassing van de begro ng per 2025. Hierdoor is gewijzigde begro ng 2025 en 2026 minder goed vergelijkbaar met de realisa e 2024 en de ini ële begro ng 2025.
Pagina 15
Begroting 2026 VGGM
3b. Programma Brandweer Het programma Brandweer valt uiteen in 3 pijlers, namelijk Brandweerzorg, Risicobeheersing en Meldkamer.
Begroting 2026: Investeren in paraatheid, veiligheid en gezonde en veilige leefomgeving Om de brandweerparaatheid 24/7 te kunnen garanderen, is voortdurende inzet nodig op meerdere vlakken. In 2026 investeren we in: Goed werkgeverschap; Een veilige werkomgeving; Opleiding en training; Materieel dat onze slagkracht versterkt. De activiteiten van risicobeheersing hebben een gezonde en veilige leefomgeving tot doel. Centraal hierin staan: Mensen helpen beschermen tegen gevaren uit de omgeving; Mensen uitnodigen gezond en veilig te leven; Randvoorwaarden scheppen zodat hulpdiensten veilig kunnen optreden. Zowel Brandweerzorg als Risicobeheersing hebben de afgelopen jaren structureel vacatures open staan. Het gebrek aan personeel op de arbeidsmarkt maakt het uitvoeren van onze werkzaamheden lastig. Daarnaast spelen voor heel de brandweer de thema’s klimaatverandering, een weerbare samenleving en geopolitieke dreigingen een steeds grotere rol in ons werk. De snelle ontwikkelingen op het gebied van duurzaamheid en energietransitie lopen voor op de bijbehorende veiligheidswetgeving. Dit vraagt van ons een proactieve en flexibele aanpak om de veiligheid te blijven waarborgen. Elke dag willen we leren, ontwikkelen en data toepasbaar maken.
Informatie gestuurd werken is het continue proces waarmee de brandweer op gerichte wijze ruwe data kan verzamelen, registeren, analyseren en de daaruit resulterende informatie en kennis gebruiken om daarmee processen beter en effectiever te laten verlopen.
Wat mag het kosten
In 2024 hee een organisatorische wijziging plaatsgevonden. Alle ac viteiten en bijbehorende budge en met betrekking tot crisisbeheersing zijn binnen een nieuw opgerichte afdeling crisisbeheersing ondergebracht. Als gevolg van deze wijziging is zijn gemeentelijke bijdragen en rijksbijdragen beter aan de taken gekoppeld, leidend tot een technische aanpassing van de begro ng per 2025. Hierdoor is gewijzigde begro ng 2025 en 2026 minder goed vergelijkbaar met de realisa e 2024 en de ini ële begro ng 2025.
Pagina 16
Begroting 2026 VGGM
3b.1 Pijler brandweerzorg De afdeling Brandweerzorg De afdeling Brandweerzorg bestaat uit zeven teams: vier repressieve teams, team Techniek & Logistiek, team Vakbekwaam en team Advies & Ondersteuning. Deze teams zorgen ervoor dat de brandweer 24 uur per dag, zeven dagen per week paraat kan staan met goed opgeleide en geschoolde medewerkers.
Goed werkgeverschap en een veilige werkomgeving Onze medewerkers vormen de ruggengraat van de brandweer. Een veilige en gezonde werkomgeving is essentieel om hun inzetbaarheid en welzijn te garanderen. Daar maken de teams Collegiale Opvang onderdeel van uit. Dit betekent investeren in goede ondersteuning door middel van trainingen en een cultuur waarin openheid en samenwerking centraal staan. Daarnaast blijven we aandacht besteden aan de balans tussen werk en privé.
Paraatheid brandweer en de beschikbaarheid van vrijwilligers Vrijwilligers vormen een cruciaal onderdeel van de brandweerorganisatie en spelen een belangrijke rol in de paraatheid. De beschikbaarheid van vrijwilligers staat echter onder druk door maatschappelijke veranderingen en regelgeving. We blijven daarom investeren in wervings- en behoudsprogramma's om voldoende inzetbare vrijwilligers te garanderen.
Nieuw opleidingsstelsel en extra scholing voor (hoofd)officieren en bevelvoerders Er wordt landelijk gewerkt een nieuw opleidingsstelsel dat beter aansluit op de actuele eisen en uitdagingen in het brandweervak. Dit betekent gerichte opleidingen die niet alleen de basisvaardigheden versterken. Ook moeten we extra scholing bieden voor (hoofd) officieren en bevelvoerders. Deze extra scholing richt zich op crisisbeheersing, strategisch leiderschap en besluitvorming onder druk. Hiermee zorgen we ervoor dat onze leidinggevenden optimaal zijn voorbereid op complexe situaties.
Klimaatverandering en een weerbare samenleving De impact van klimaatverandering is steeds zichtbaarder in ons werkveld. Extreem weer, bosbranden en wateroverlast vragen om een brandweerorganisatie die snel en effectief kan reageren. We moeten investeren in training en materieel om beter voorbereid te zijn op deze nieuwe uitdagingen. Daarnaast moeten we nauw samen werken met andere hulpdiensten en gemeenten om een weerbare samenleving te bouwen waarin preventie en crisisrespons hand in hand gaan.
Geopolitieke dreigingen De veranderende geopolitieke situatie vereist dat we als brandweer flexibel en goed voorbereid blijven. In crisissituaties, zoals cyberaanvallen of terroristische dreigingen, speelt de brandweer een cruciale rol in de hulpverlening en coördinatie. We werken hiervoor nauw samen met de afdeling Crisisbeheersing.
Technologische en maatschappelijke ontwikkelingen De brandweer staat voor nieuwe uitdagingen door technologische en maatschappelijke ontwikkelingen. Innovaties zoals drones, kunstmatige intelligentie en verbeterde communicatiemiddelen kunnen de efficiëntie en veiligheid van onze operaties vergroten. Tegelijkertijd veranderen maatschappelijke structuren, waardoor de verwachtingen en rol van de brandweer ook veranderen.
Conclusie Door in 2026 te investeren in onze mensen, opleidingen, veiligheid en materieel, zorgen we ervoor dat de brandweer ook in de toekomst paraat blijft om de burgers van de Veiligheids- en Gezondheidsregio GelderlandMidden te beschermen.
Investeringsschema materieel Brandweer heeft een omvangrijk investeringsprogramma vastgesteld waarmee onder meer de structurele vervanging van voertuigen en materialen is geborgd (ca € 84 mln).
Pagina 17
Begroting 2026 VGGM
Doelenboom Wat wilden we bereiken?
Wat gaan we ervoor doen?
Wat is het beoogd maatschappelijk effect?
Strategisch doel
Operationeel doel
Prestaties
Het beperken en bestrijden van incidenten, rampen en crises
Het bieden van zo snel mogelijke hulp
Snelle en doeltreffende hulpverlening beperkt schade en redt levens.
Slagvaardig
Basis op orde
Brandweerzorg levert dit vanuit een compact, slagvaardig en fijnmazig netwerk van brandweerposten met repressieve medewerkers die veilig en bekwaam optreden, conform het dekkingsplan. Uitvoeren van lesprogramma’s/instructies die aansluiten op de eisen en uitdagingen voor de blijvende vakbekwaamheid van o.a. bevelvoerders en (hoofd)officieren in een veranderende wereld. Investeren in moderne en duurzame apparatuur voorbereid op een veranderende wereld. Het waarborgen van de beschikbaarheid, betrouwbaarheid en functionaliteit van materieel en materiaal, zodat dit ten alle tijden inzetbaar is voor een effectieve en efficiënte hulpverlening. Versterken van de digitale omgeving van de brandweermedewerker.
Betrouwbaar materieel verhoogt de kans op succesvolle interventies, wat levens redt en eigendommen beschermt.
Paraatheid (Materieel en materiaal)
Toekomstbestendig
Goed werkgeverschap en duurzame inzetbaarheid
Informatie gestuurd
Technologische ontwikkelingen
Investeren in gespecialiseerde teams om technologische vooruitgang op het gebied van duurzaamheid en de energietransitie te bevorderen en te beheersen.
Klimaatverandering
Investeren in training en materieel om beter voorbereid te zijn op deze nieuwe uitdagingen
Geopolitieke dreigingen
Investeren in trainingen, bewustwording en materialen
Aandacht en Verbinden
Investeren in communicatie naar het personeel toe, door weekberichten en meningsvormende onderwerpen in het ploegcommandanten / bevelvoerders overleg te bespreken.
Vitaliteit
Vanuit het programma ‘Goed werkgeverschap en duurzame inzetbaarheid’. Het doel van dit programma is het bevorderen van fysieke en mentale gezondheid en het verbeteren van de arbeidsomstandigheden.
Nazorg
Ondersteuning eigen personeel bij o.a. traumatische ervaringen die zijn opgedaan tijdens het bestrijden van incidenten.
Pagina 18
De gemeenschap ervaart een grotere betrouwbaarheid en kwaliteit van hulpverlening.
Blijvende ontwikkeling zorgt voor efficiëntere methoden en inspirerende samenwerkingen met andere partijen. Specialistische kennis stelt de brandweer in staat om efficiënter te reageren op incidenten met nieuwe energiebronnen en duurzame technologieën. De brandweer blijft effectief en toekomstbestendig in een veranderend weersklimaat. De brandweer blijft in staat om op te blijven treden bij incidenten onder verslechterde omstandigheden en kan een aanvullende lokale rol spelen in de bevolkingszorg Goed geïnformeerde en betrokken medewerkers werken effectiever samen tijdens incidenten, wat leidt tot een betere dienstverlening naar de samenleving. Gezonde, gemotiveerde medewerkers dragen bij aan een stabiele en toekomstbestendige organisatie. Een verbonden team, dat zich gehoord en gesteund voelt, functioneert beter onder druk en kan daardoor doeltreffender bijdragen aan de
Begroting 2026 VGGM
veiligheid van burgers tijdens branden en andere incidenten. Risico Paraatheid brandweer onder druk als gevolg van afnemende beschikbaarheid vrijwilligers en gevolgen invoering WNRA. Een afnemende beschikbaarheid van vrijwilligers leidt eveneens tot een grotere instroom van nieuwe vrijwilligers. Dit leidt tot hogere opleidingskosten.
Beheersmaatregel Vanuit Brandweer Gelderland-Midden vroegtijdig inspelen op maatschappelijke verandering en landelijke ontwikkelingen van de arbeidsmarkt en het toepassen van een strategische personeelsplanning
Gevolgen tweede loopbaan beleid (20 jaar) beroepsbrandweermensen repressieve dienst
Personeelsplanning afstemmen door in-, door- en uitstroombeleid. Landelijk is dit deels uitgesteld vanwege het onderzoek van de Universiteit Maastricht Landelijke gedragsbeïnvloeding risicogroepen, woningcorporaties, verzekeraars, zorgaanbieders e.d., versterken samenwerking met externe partijen en inzet van innovaties die bijdragen aan brandveiligheid
Vergrijzing samenleving en uitbreiding participatiemaatschappij waardoor minder zelfredzame mensen langer zelfstandig wonen Verscherping milieuregels en invoering milieuzones voor diesel (brandweer)voertuigen met mogelijke versnelde afschrijving wagenpark met bijkomende extra financiële gevolgen
Vroegtijdig anticiperen vanuit investeringsschema en incorporeren in vervangingsschema wagenpark
Extra kosten door afkopen contracten waterleidingbedrijven Vroegtijdig voldoende financiële middelen door gemeenten en verwijderen brandkranen door gemeenten. reserveren. Op de lange termijn reductie kosten onderhoud en beheer brandkranen door gemeenten. Poly- en perfluoralkylstoffen (PFAS) kunnen een risico voor de Reeds in 2021 heeft de brandweer het project afgerond om alle gezondheid vormen en worden daarom zoveel als mogelijk fluor houdende schuimvormende middelen te vervangen door een uit de samenleving geweerd. PFAS komt in veel producten fluorvrij alternatief, nog voordat dit verplicht werd. Locaties, veelal voor die ook door de brandweer gebruikt worden of werden. in eigendom van gemeenten, die in het verleden gebruikt zijn voor Denk hierbij aan blusschuim of impregneermiddel om schuimblusoefeningen zijn mogelijk vervuild en moeten wellicht persoonlijke beschermingsmiddelen waterafstotend te gesaneerd worden. Het is niet ondenkbaar dat sporen van PFAS zich maken. nog in armaturen en opslagtanks van schuimblussystemen bevinden. Door aangescherpte regelgeving leidt dit mogelijk tot verplichte aanvullende maatregelen.
Wat mag het kosten
In 2024 hee een organisatorische wijziging plaatsgevonden. Alle ac viteiten en bijbehorende budge en met betrekking tot crisisbeheersing zijn binnen een nieuw opgerichte afdeling crisisbeheersing ondergebracht. Als gevolg van deze wijziging is zijn gemeentelijke bijdragen en rijksbijdragen beter aan de taken gekoppeld, leidend tot een technische aanpassing van de begro ng per 2025. Hierdoor is gewijzigde begro ng 2025 en 2026 minder goed vergelijkbaar met de realisa e 2024 en de ini ële begro ng 2025.
Pagina 19
Begroting 2026 VGGM
3b.2 Pijler Risicobeheersing Meerjarenbeleidsplan 2025 – 2028: expertisecentrum voor een veilige en gezonde leefomgeving De visie van ons meerjarenbeleidsplan is dat we de lijn voortzetten die we al eerder hadden. We willen (nog meer) een expertisecentrum voor een veilige en gezonde leefomgeving zijn. Dat betekent dat we ons richten op de risico’s die ertoe doen en deze actief proberen te beïnvloeden. We werken aan ‘onzichtbare’ veiligheid. Maar precies daarom willen we zichtbaar zijn en er invloed op hebben. We bewegen van een manier van werken op basis van regelgeving naar een manier van samenwerken die behalve projectmatig, integraal en opgavegericht, vooral ook: Informatie gestuurd (het veranderen van data naar informatie en daarna informatie naar kennis en naar passende acties) en Risicogericht (het zien en uitleggen van risico’s die ertoe doen en deze actief en passend beïnvloeden) is. In dit meerjarenbeleidsplan hebben we praktisch gemaakt hoe we de volgende jaren daaraan gaan werken. Namelijk door een programma uit te voeren, waarin elk jaar één maatschappelijke opgave centraal staat. Voor 2026 is dat de verstedelijking, met aandacht voor nieuwe risico’s zoals verdichting en meervoudig ruimtegebruik. Dit gaan we doen dit met het bestaande personeel en budgetneutraal.
Gebiedsgerichte aanpak Natuurbrandbeheersing Eind 2023 is op bestuurlijk niveau (betrokken Gelderse gemeenten en de provincie) besloten om de programmatische aanpak van gebiedsgerichte natuurbrandbeheersing maatregelen te versnellen. We verwachten dat de risico's en geschikte beheersmaatregelen halverwege 2026 helemaal geprioriteerd en gedeeltelijk uitgevoerd zijn. Langs de lijn van bestuurlijke verantwoordelijkheid op twee sporen:
Spoor 1 zorgt voor veiligheid in relatie tot het natuurbrandrisico van kwetsbare objecten en voorzieningen in de natuurgebieden in Gelderland. Dit spoor valt onder verantwoordelijkheid van de betreffende gemeenten. Spoor 2 zorgt voor het uitwerken van een natuurbrandpreventieplan voor de (vitale) infrastructuur en de inrichting van de natuurgebieden onder verantwoordelijkheid van de Provincie.
De opgave om de gerealiseerde beheersmaatregelen te monitoren gaat halverwege 2026 over naar de bestaande organisatie Risicobeheersing. Hiermee is 1 fte binnen de bestaande capaciteit gemoeid.
Brandveilig Leven Onze visie Brandveilig Leven is alweer van 2014. Daarom ontwikkelen we een nieuwe visie in 2025. Daarin zullen we de lijn die we hadden grotendeels voortzetten en nieuwe zaken opnemen. In 2026 gaan we daarmee aan de slag. Uitgangspunt blijft dat brandveilig leven om te beginnen de taak van mensen en ondernemers zelf is. Wij kunnen dat aanmoedigen en daarbij helpen, want brandveiligheid is een coproductie. Dus (net)werken we met logische partners, zoals zorgorganisaties, scholen, woningcorporaties en het sociaal domein (WMO) van onze gemeenten. Uiteraard werken we intern ook samen, vooral met vrijwillige brandweermensen om in de lokale gemeenschap mensen aan te moedigen brandveilig te leven. Bij dit alles richten we ons twee risicogroepen: schoolgaande jongeren (brandveilige generatie) en kwetsbare inwoners bij brand. Deze laatste groep bestaat uit thuiswonende ouderen en zorgbehoevenden, zorginstellingen en inwoners van kwetsbare wijken. Belangrijk nieuw punt vanaf 2026 is dat we onze aandacht meer en meer van voorlichting naar gedragsbeïnvloeding gaan verleggen. Want we willen met onze activiteiten meer effect halen. We gaan ervan uit dat de nieuwe visie brandveilig leven budgetneutraal is.
Risicorelevante bedrijven Met de invoering van de Omgevingswet (januari 2024) is het bestuur van de veiligheidsregio de wettelijke adviseur voor milieubelastende activiteiten. Dit gaat verder dan alleen adviseren op externe veiligheid. Het gaat ook om de brandveiligheid. Bij bedrijven met veel gevaarlijke of ontplofbare stoffen of grote aantallen vuurwerk. In onze regio zijn er ongeveer 100 risicorelevante bedrijven. Op basis het project risicorelevante bedrijven is eind 2025 een beeld klaar hoeveel van deze bedrijven er zijn. Bij vijf van deze bedrijven is dan een proef voor het toezicht uitgevoerd. Op basis van de resultaten van deze proef bepalen we in 2026 de methode voor toezicht. En gaan we die methode toepassen op de andere risicorelevante bedrijven. Voor het houden van (de proef met) dit toezicht werven we in 2025 extra personeel (0,5 fte adviseur). Dit heeft VGGM als aanloop- en implementatiekosten voor 2024 en 2025 in de begroting opgenomen. Voor de blijvende inzet van dit toezicht hebben we vanaf 2027 deze formatie structureel nodig.
Veilige energietransitie borgen De regiegroep VET volgt de ontwikkelingen over de energietransitie en deelt kennis hierover. Dit gaat om nieuwe risico’s die vaak ook ingewikkeld zijn. De innovaties op dit gebied gaan vele malen sneller dan de wetgeving kan voorzien in passende veiligheidsmaatregelen. Dit vraagt om risicogerichte advisering en conceptueel denken om Pagina 20
Begroting 2026 VGGM
antwoordt te hebben op een toekomstige veilige leefomgeving. Hiervoor is extra personeel nodig om nieuwe kennis te vertalen naar een praktisch advies, dat én risicogericht is én het initiatief mogelijk maakt. De hiervoor noodzakelijke uitbreiding van de bestaande capaciteit met 1,5 fte, adviseurs (schaal 10) wordt gefinancierd vanuit het budget voor de energietransitie.
Meldingsplicht Wonen met zorg In de afgelopen jaren is het aantal ouderen fors toegenomen. En is er beleid van de overheid om mensen zo lang mogelijk thuis te laten wonen. Daardoor zijn in deze periode gebouwen gekomen voor mensen die zorg nodig hebben. Deze gebouwen hebben een verhoogd veiligheidsrisico, want de bewoners zijn bij een brand (of ander incident) vaak niet zelfredzaam, bijv. om zelfstandig het gebouw uit te komen. Met de komst van de Omgevingswet, is ook het Besluit Bouwwerken Leefomgeving (BBL) van kracht geworden. Nieuw in dit besluit is de verplichting om wonen met zorg te melden (art 6.7, lid 1). Op basis van een melding kan toezicht worden uitgevoerd. Wonen met zorg gaat om een groep kwetsbare burgers (hoog-risico groep). Daarom is het nodig om actief te onderzoeken of werkelijk een melding is gedaan. Als dat niet is gebeurd, dan is het noodzakelijk om gebruikers op te roepen een gebruiksmelding te doen. De aangewezen wettelijke route (het beperken van het gebruik) is een te stevig middel in deze fase. Vervolgens is het nodig om te bepalen, meestal door een schouw op locatie, of de kwetsbare groep ouderen het gebouw echt veilig kan gebruiken. Uiteindelijk maken deze gebouwen dan onderdeel uit van alle gebouwen waarop we regelmatig toezicht op het brandveilig gebruik uitvoeren. Voor dit traject is uitbreiding van het personeel met totaal 2,5 fte nodig.
Dit is 1 fte voor advisering (1 fte, schaal 8, voor beperkte duur) en 1,5 fte voor toezicht (schaal 7). Voor deze laatste hebben de formatie vanaf 2027 structureel nodig
Doelenboom Wat willen we bereiken
Wat gaan we ervoor doen
Wat is het beoogd maatschappelijk effect
Strategisch doel
Operationeel doel
Een veilige (en gezonde) leefomgeving. Centraal hierin staan: • Mensen helpen beschermen tegen gevaren uit de omgeving; • Mensen uitnodigen gezond en veilig te leven; Randvoorwaarden scheppen zodat hulpdiensten veilig kunnen optreden.
De basis voor een veilige Bijdragen aan de fysieke veiligheid 1) van bedrijven en hun leefomgeving leggen we met advisering en toezicht: omgeving. Dit doen we in samenwerking met de gemeente en/of de omgevingsdienst. We brengen de nieuwe functie wonen met zorg in beeld en zorgen actief dat de gebruiksmeldingen hiervoor binnen komen en gaan regelmatig bij 1) Dit betreft brand-, industriële - deze risicogroep toezicht uitvoeren. en omgevingsveiligheid. Op basis van de proef in 2025 werken we een methode van toezicht uit voor de risicorelevante bedrijven en gaan op basis daarvan het toezicht uitvoeren.
Een grotere veiligheid en een groter veiligheidsgevoel in de samenleving.
Regionale plannen verbinden met gemeentelijke plannen en zo onderdeel uit laten maken van de gemeentelijke plancyclus. Samenwerking met betrokken gemeenten en netwerkpartners voortzetten en zo mogelijk uitbreiden. Denk aan: Keurmerk Veilig Ondernemen, Brandweer op School, Samen brandveilig en Geen Nood Bij Brand! De beheersmaatregelen in het kader van Spoor 1 aanpak gebiedsgerichte aanpak
Meer kennis over (rest-) risico’s en een groter veiligheidsgevoel in de samenleving. Ook resulterend in betere samenwerking met partners en organisaties ter bevordering van een veilige (en gezonde) leefomgeving.
Bewustzijn creëren over fysieke veiligheid bij inwoners, bedrijven, organisaties en partners.
Pagina 21
Prestaties
Begroting 2026 VGGM
natuurbrandbeheersing borgen in de bestaande organisatie. Kennis overdragen en een veilige leefomgeving stimuleren bij initiatiefnemers en risicodoelgroepen. Nadrukkelijk ook op nieuwe risico’s, zoals verdicht bouwen, meervoudig ruimtegebruik, klimaatadaptatie en energietransitie. Samenwerking zowel extern met gemeenten en omgevingsdiensten als intern met Crisisbeheersing, GHOR, GGD en politie.
In afstemming uitvoering geven aan onze uitvoeringsprogramma’s: Vooroverleg, advies, toezicht brandveilig gebruik, beleidsontwikkeling op basis van gezamenlijke samenwerkingsafspraken; Multi-Risicobeheersing, (verbinding Crisis- en Risicobeheersing op het voorkomen/beperken van de prioritaire risico’s van het regionaal risicoprofiel; Advisering van Cevenementen; Samenwerking multiadvisering bij ruimtelijke initiatieven en bij de beleidsmatige voorbereiding in omgevingsvisies en plannen en -programma’s.
Kennisoverdracht/samenwerking Betrekken van Brandweerzorg bij bijzondere/ complexe tussen risicobeheersing en objecten en de Brandweerzorg’ kennisoverdracht via repressieve object informatie. Kennisoverdracht over gebiedsontwikkeling/ complexe gebouwen naar Brandweerzorg
Nauwe afstemming en samenwerking met de meest betrokken ketenpartners (in- en extern) bevordert het sluiten van de veiligheidsketen en een veilige en gezonde leefomgeving.
Basis randvoorwaarden organiseren voor adequaat en veilig repressief optreden.
Een goed beeld van de In beeld hebben van risico’s met Gebruik maken van risico’s biedt een sterke risicoprofielen voor allerlei behulp van data. basis om de risico’s in risicobronnen (brand, onze samenleving te natuurbrand, gevaarlijke voorkomen of te stoffen, etc.) om verdiepende verminderen, wat analyses te maken die de bijdraagt aan een (advies)werkzaamheden veilige (en gezonde) ondersteunen. leefomgeving. Voortdurend beheer en doorontwikkeling van de risicoprofielen, zowel technisch als inhoudelijk. Expertisecentrum voor een veilige en gezonde leefomgeving.
Toekomstbestendige Risicobeheersing die meebeweegt met de maatschappelijke opgaven.
Pagina 22
Proactief bijdragen aan een integrale en samenhangende benadering van risico’s in de fysieke leefomgeving. Meer en meer informatiegestuurd en met het oog op (nieuwe) risico’s en maatschappelijke opgaven. Om optimaal in te spelen op de vragen die spelen.
Een meebewegende Risicobeheersing kan beter inspelen op ontwikkelingen en risico’s. Dus beter bijdragen aan een vellige (en gezonde) leefomgeving.
Begroting 2026 VGGM
Bij voorkeur in samenwerking intern (met GGD en GHOR) en met externe partners zoals gemeente, politie, zorgorganisaties of andere organisaties in onze samenleving.
Wat mag het kosten
In 2024 hee een organisatorische wijziging plaatsgevonden. Alle ac viteiten en bijbehorende budge en met betrekking tot crisisbeheersing zijn binnen een nieuw opgerichte afdeling crisisbeheersing ondergebracht. Als gevolg van deze wijziging is zijn gemeentelijke bijdragen en rijksbijdragen beter aan de taken gekoppeld, leidend tot een technische aanpassing van de begro ng per 2025. Hierdoor is gewijzigde begro ng 2025 en 2026 minder goed vergelijkbaar met de realisa e 2024 en de ini ële begro ng 2025.
3b.3 Pijler meldkamer De meldkamer is dé betrouwbare verbinding tussen de hulpverlening en de bevolking en werkt als meld-, regel- en coördinatiecentrum, waar alle meldingen van brandweer, politie en geneeskundige zorg binnen komen. De meldkamer alarmeert de hulpverleningsdiensten, stuurt deze aan en verzorgt de multidisciplinaire opschaling. De Meldkamer Oost-Nederland (MKON) bedient Gelderland en Overijssel en is actief sinds maart 2023. De MKON is gevestigd in Apeldoorn. De MKON wordt ondersteund door de Landelijke Meldkamersamenwerking (LMS), die de meldkamervoorzieningen levert, namelijk het gebouw en de ICT infrastructuur. De ondersteunende taken op het gebied van Facilitair en IV/ICT zijn ook bij LMS georganiseerd. Een zelfstandig organisatieonderdeel binnen de MKON is de Meldkamer Brandweer/Multidisciplinair samenwerking (MKBM). Deze MKBM valt onder verantwoordelijkheid van de vijf veiligheidsregio’s in Gelderland en Overijssel. MKBM verzorgt de meldkamerfunctie van de brandweer en voert alarmerings- en coördinatietaken uit ten behoeve van de rampenbestrijding en de crisisbeheersing. Het centrale werkgeverschap voor de MKBM is door de vijf veiligheidsregio’s belegd bij VNOG; de medewerkers zijn dan ook bij VNOG in dienst en uitgaven verlopen via de VNOG-begroting.