Bijlage 3: Jaarverslagen toezicht en handhaving 2020, 2021, 2022 en 2023 gemeente Doesburg
Tekst van het document
Jaarverslag Handhaving 2020 - 2023
Inhoud 1. Inleiding .......................................................................................................................................... 3 2. Uitvoering ....................................................................................................................................... 4 2.1
Bouwzaken Vergunningen, Toezicht en Handhaving en APV ...................................... 4
2.1.1 Inleiding ..................................................................................................................................... 4 2.1.2 Ketenpartners ........................................................................................................................... 4 2.1.3 Uitgevoerde werkzaamheden ................................................................................................ 4 2.1.4 Conclusies en aanbevelingen ................................................................................................ 8 2.2
Ruimtelijke Ordening ............................................................................................................... 8
2.2.1 Inleiding ..................................................................................................................................... 8 2.2.2 Formatie en ingezette uren ..................................................................................................... 9 2.2.3 Uitgevoerde werkzaamheden ................................................................................................ 9 2.2.4 Conclusies en aanbevelingen .............................................................................................. 10 2.3
Milieu ........................................................................................................................................ 11
2.3.1 Inleiding ................................................................................................................................... 11 2.3.2 Formatie en ingezette uren ................................................................................................... 11 2.3.3 Uitgevoerde werkzaamheden .............................................................................................. 11 2.3.4 Conclusies en aanbevelingen .............................................................................................. 11 2.4
Toezicht en Handhaving door Boa’s ..................................................................................... 12
2.4.1 Inleiding ................................................................................................................................... 12 2.4.2 Formatie en ingezette uren ................................................................................................... 12 2.4.3 Uitgevoerde werkzaamheden .............................................................................................. 13 2.4.4 Conclusies en aanbevelingen .............................................................................................. 17 2.5
Brandveiligheid ....................................................................................................................... 18
2.5.1 Inleiding ................................................................................................................................... 18 2.5.2 Formatie en ingezette uren ................................................................................................... 18 2.5.3 Uitgevoerde werkzaamheden .............................................................................................. 18 2.5.4 Conclusies en aanbevelingen .............................................................................................. 19 3. Slotwoord ..................................................................................................................................... 20 4. Bijlagen ......................................................................................................................................... 21
Jaarverslag Handhaving 2020 – 2023
Pagina 2 van 27
1. Inleiding Voor u ligt het jaarverslag op het gebied van toezicht en handhaving over de jaren 2020 tot en met 2023 van de gemeente Doesburg. Op 25 oktober 2016 heeft het college van Burgemeester en Wethouders (B&W) het “Integraal handhavingsbeleid 2017 2020” vastgesteld. Dit beleidsplan heeft betrekking op de toezicht en handhaving van het omgevingsrecht. Er dient door het college van B&W voor twee jaren een uitvoeringsprogramma en jaarverslag te worden vastgesteld en deze ter kennisname aan de raad te zenden. De ervaring leert dat het vaststellen van het uitvoeringsprogramma en jaarverslag over een termijn van twee jaren positief uitpakt. De te verwachten wijzigingen op kortere termijn (lees: jaarlijks) in het uitvoeringsprogramma zijn wederom dusdanig gering te noemen, dat dezelfde lijn is aangehouden als voorgaande jaren. Het jaarlijks evalueren blijft echter gebeuren. Dit ter waarborging van de actualiteit en indien noodzakelijk bijsturing van het uitvoeringsprogramma. Omdat de Omgevingswet (Ow) en de Wet kwaliteitsborging (Wkb) op 1 januari 2024 in werking is getreden zijn de jaarverslagen nog gebaseerd op de Wabo, Wro, etc. Het “Uitvoeringsprogramma Handhaving 2024 en 2025“ is gebaseerd op actuele ontwikkelingen waaronder de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging en beschrijft de onderwerpen waarop toezicht wordt gehouden en handhavend wordt opgetreden.
De jaarverslagen worden tezamen met het uitvoeringsprogramma ter vaststelling in het college van B&W behandeld en worden beide ter kennisname aan de gemeenteraad gebracht. De onderdelen waarvoor de gemeente bevoegd gezag is zijn divers en verdeeld over de taakvelden: Bouwzaken, Ruimtelijke Ordening, Milieu, APV en Openbare orde en veiligheid (OO&V) en Brandveiligheid. De milieutaken en sinds vierde kwartaal 2022 de taken op het gebied van de VTH voor de Wabo zijn ondergebracht bij de Omgevingsdienst Regio Arnhem (ODRA). Toezicht op het gebied van brandveiligheid vindt plaats in samenwerking met de Veiligheids- en Gezondheidsregio Gelderland Midden (VGGM). De Boa taken zijn ondergebracht bij de gemeente Rheden. Alle taakvelden zijn gecombineerd in het jaarverslag. Per taakveld hebben wij een inleiding opgenomen en verantwoorden wij de behaalde resultaten over de jaren 2020 tot en met 2023 op het gebied van toezicht en handhaving. De jaarverslagen van de ODRA over 2020 tot en met 2023 zijn als bijlagen toegevoegd. Vervolgens zijn conclusies getrokken en aanbevelingen gedaan voor in het uitvoeringsprogramma. De evaluatie en de inhoud van dit jaarverslag zijn dan ook reeds in het uitvoeringsprogramma verwerkt.
Jaarverslag Handhaving 2020 – 2023
Pagina 3 van 27
2. Uitvoering In dit hoofdstuk is per taakveld een inleiding van de werkzaamheden opgenomen en zijn de behaalde resultaten voor toezicht en handhaving uitgewerkt. Afsluitend is per taakveld een conclusie en eventuele aanbevelingen gedaan voor opvolgende uitvoeringsprogramma.
2.1
Bouwzaken Vergunningen, Toezicht en Handhaving en APV
2.1.1 Inleiding Bouwzaken VTH richten zich hoofdzakelijk op het naleven van de geldende wet- en regelgeving in het kader van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo), Woningwet (Ww), de Wet ruimtelijke ordening (Wro), Wet milieubeheer (Wm), Erfgoedwet, de Monumentenwet 1988 en alle aan de genoemde wetten verwante wet- en regelgeving. Daarnaast zijn er taken gericht op de Algemene Plaatselijke Verordening (APV) en Openbare Orde & Veiligheid.
2.1.2 Ketenpartners In het vierde kwartaal 2022 zijn de bouwzaken VTH voor vergunningverlening op het gebied van de Wabo overgedragen aan de ODRA. Binnen de gemeente Doesburg is een regisseur voor de ODRA. Indien er sprake is van strijd met het bestemmingsplan wordt vanuit de ODRA advies aan Doesburg gevraagd. De boa taken zijn sinds 2020 ondergebracht bij de gemeente Rheden.
2.1.3 Uitgevoerde werkzaamheden Vergunningverlening Bouwzaken VTH In de jaren 2020 tot en met 2023 en ter vergelijking 2018 en 2019, hebben wij de volgende resultaten op Bouwzaken, onderdeel vergunningverlening, behaald. Besluiten omgevingsvergunningen 2018 t/m 2023 2018
2019
2020
2021
2022
2023
Verleend
123
127
137
119
109
143
Niet ontvankelijk
16
14
3
9
8
29
Afgewezen (geweigerd)
4
2
5
5
3
5
Van rechtswege
0
0
0
0
0
0
Vergunningsvrij
0
0
0
0
1
14
Ingetrokken
n.b.
n.b.
1
0
3
0
Totaal
143
143
146
133
124
191
Tabel 2.1: Besluiten omgevingsvergunningen 2018 t/m 2023 Jaarverslag Handhaving 2020 – 2023
Pagina 4 van 27
Omgevingsmeldingen 2018 t/m 2023 2018
2019
2020
2021
2022
2023
Sloopmelding (asbest) akkoord
31
34
17
33
22
28
Sloopmelding (asbest) niet akkoord
6
3
4
2
1
7
Brandveilig gebruik akkoord
2
1
1
0
5
3
Brandveilig gebruik niet akkoord
1
1
1
0
2
0
40
36
23
35
30
38
Totaal
Tabel 2.2: Omgevingsmeldingen 2018 t/m 2023 Algemeen Van bovenstaande vergunningen en meldingen is bij benadering 20% zodanig, dat meerdere controles tijdens de uitvoering nuttig zijn. Van de overige vergunningen wordt de controle meegenomen in een reguliere ronde of bij het afschouwen na de gereed melding. Controle op het verwijderen van asbest wordt op afroep uitgevoerd door de ODRA. Enerzijds wordt een inschatting gemaakt van het aantal verwachte aanvragen voor een omgevingsvergunning, anderzijds kan men niet bepalen wanneer deze worden aangevraagd, wat de doorlooptijd wordt en wanneer de vergunning wordt verleend. Daarnaast mag een vergunninghouder (na verlening) zelf bepalen wanneer de werkzaamheden worden uitgevoerd. Wel dient voorafgaand aan de start dit te worden gemeld (daarna vindt de controle plaats). Dit is zowel een voorwaarde uit het Bouwbesluit 2012 als een voorwaarde die is opgenomen in de verleende omgevingsvergunning. In de praktijk blijkt het zo te zijn, dat de start en gereedmelding van werkzaamheden bij vergunningplichtige bouwwerkzaamheden, vergeleken met andere bouwpartners, juist veel wordt gemeld. Er blijken wel verschillen te zijn in het melden van bouwwerkzaamheden naar gelang de omvang van het werk.
Bij grotere bouwwerken (lees: grotere aannemers) worden de voorwaarden uit de vergunning beter nageleefd, waardoor essentiële controles kunnen worden uitgevoerd. Bij de grotere omgevingsvergunningen is, naast de vergunninghouder, vaak een gemachtigde (architect / bouwadviseur) aanwezig. Deze zorgt ervoor dat de bouwer de voorwaarden van de vergunning nakomt, zodat de controles op afspraak kunnen plaatsvinden. Met de 191 besluiten omgevingsvergunningen in 2023 heeft er een forse stijging plaatsgevonden in werkzaamheden (135% t.o.v. 2022). Dit resulteert in hogere kosten bij ODRA en dus begroting opvolgende jaren. In de raad speelt namelijk de gedachte dat ODRA fors duurder is geworden. Dat is dus deels het gevolg van meer aanvragen. Het aantal vooroverleggen laat ook een flinke stijging zien (59 in 2023 t.o.v. 22 in 2022 (stijging 168%)).
Jaarverslag Handhaving 2020 – 2023
Pagina 5 van 27
Het aantal meldingen sloop (asbest) is na een kleine dip op hetzelfde niveau gebleven. Melding brandveilig gebruik laten in de afgelopen twee jaar een stijging zien. Overige werkzaamheden Bouwzaken Van 2020 – 2023 en ter vergelijking 2018 en 2019, hebben wij de volgende resultaten op Bouw- en Woningtoezicht, onderdeel overige reguliere werkzaamheden, behaald. Overige werkzaamheden 2018 t/m 2023 2018
2019
2020
2021
2022
2023
3
2
-
3
3 (2 door
2
-
14
22(5 door 59 odra)
2020
2021
2022
2023
Gebruik gemeentegrond (art. 2:10 APV)
-
*
*
*
Evenementenvergunningen
0**
0**
25
40
Alocoholwetvergunningen
3
3
4
5
Standplaatsvergunningen
5
5
5
6
Aanwezigheidsvergunningen
3
3
3
3
Evenementenmeldingen
0**
0**
20
34
Handhaving Vooroverleg
24
27
odra)
Tabel 2.3: Overige reguliere werkzaamheden 2018 t/m 2023 Vergunningverlening APV Van 2020 – 2023 hebben wij de volgende resultaten op APV behaald. APV
Tabel 2.4: APV vergunningen en meldingen 2020 t/m 2023 * De 'ontheffingen gebruik gemeentegrond' zijn sinds 2021 overgeheveld naar de adviseur verkeer & vervoer en van een vergunningplicht aangepast naar een meldingsplicht (onder voorwaarden). Sinds 2023 (onder voorwaarden) toestemmingsvrij gemaakt in de APV. ** vanwege de coronamaatregelen konden er geen evenementen plaatsvinden. Handhaving Tijdens controles wordt met een integraal oog gekeken. Dit houdt in, dat een toezichthouder Bouwzaken VTH niet alleen voor het taakveld bouwen en wonen onderweg is, maar tegelijk zijn blik ruim laat rondgaan in het kader van de APV, Wmb en de Wro, zoals strijdig gebruik met bestemmingsplan. Het is dus van groot belang, dat doormelding tussen de verschillende onderdelen van toezicht en handhaving plaatsvindt. Hierdoor kan efficiënt worden omgegaan met de beschikbare uren. Jaarverslag Handhaving 2020 – 2023
Pagina 6 van 27
Ondanks de lage aantallen zijn alle handhavingsacties met een hoge prioriteit én een wettelijke verplichting (verzoeken om handhaving) uitgevoerd. Echter kunnen, net zoals voorgaande jaren, nog vele handhavingszaken opgestart worden, welke onder de lage prioriteit in het uitvoeringsprogramma vallen. Voorbeelden hiervan zijn illegale uit- en aanbouwen, dakopbouwen, dakkapellen en erf- of perceelafscheidingen. Anderzijds komt het lage aantal handhavingszaken voort uit het feit, dat tegenwoordig eerder informatie wordt gevraagd of overleg wordt gepleegd. Door ook ter plaatse voorlichting te geven of de situatie met een oplossingsgerichte aanpak te bespreken, wordt voorkomen, dat een handhavingdossier moet worden opgestart. Overtreders of potentiële overtreders worden op deze wijze erop gewezen, dat de omgevingsvergunning eerst moet worden geregeld, alvorens de werkzaamheden uit te voeren of door te gaan met werkzaamheden. Wij blijven deze trend voortzetten. Vooroverleg Initiatiefnemers (burgers en bedrijven) hebben de mogelijkheid om hun (bouw)plannen vooraf te laten toetsen op haalbaarheid. Dit kan via een officieel verzoek om vooroverleg, maar ook desgewenst op een minder formele wijze door contact op te nemen met de medewerkers van de gemeente. Het grote voordeel hierbij is dat de meeste onderdelen van een aanvraag al bij het vooroverleg zijn bekeken.
De eventuele aanvraag zal hierdoor sneller afgehandeld kunnen worden en resulteert in (mogelijk) minder afwijzingen (lees: weigeringen). In de periode 2020 tot en met 2023 is het aantal officiële vooroverleggen flink gestegen. Zoals uit tabel 2.3 is op te maken, heeft er een stijging plaatsgevonden in het aantal ingediende (en behandelde) vooroverleggen. Het merendeel van deze vooroverleggen hebben geresulteerd in een omgevingsvergunning (of het is aannemelijk dat deze nog gaan resulteren in een aanvraag voor een omgevingsvergunning). Omdat de werkwijze van ‘nee, tenzij’ steeds meer richting ‘ja, mits’ verschuift, is deze stijging grotendeels te verklaren. Steeds meer wordt gekeken naar de mogelijkheden in plaats van de onmogelijkheden. Vanuit financieel oogpunt wordt door de initiatiefnemer steeds vaker gekozen voor het indienen van een vooroverleg, omdat slechts 25% van de totale legeskosten (ten opzichte van een definitieve aanvraag voor een omgevingsvergunning) in rekening worden gebracht. Deze legeskosten worden vervolgens, indien de definitieve aanvraag voor een omgevingsvergunning binnen één jaar na afhandeling van het vooroverleg volgt, weer verrekend. Hierdoor wordt de initiatiefnemer niet opgezadeld met extra kosten. De extra uren die aan een dergelijke vooroverleg besteed zijn, worden dus niet direct verrekend.
Echter, opgemerkt moet worden dat dergelijke vooroverleggen over het algemeen de ‘grotere’ (bouw)plannen betreffen, welke dus tevens de grootste legesinkomsten met zich meebrengen en op die wijze zichzelf indirect terugverdienen. Gebruik gemeentegrond voor o.a. steigers Vooral in de binnenstad komt het oneigenlijk gebruik van gemeentegrond frequent voor. Vaak ten behoeve van het plaatsen van (bouw)steigers, containers, hoogwerkers of dergelijke. Het (illegaal) gebruik van gemeentegrond zorgt ervoor, dat een straat onbegaanbaar wordt voor de calamiteitendiensten (politie/ambulance/brandweer), door het versmallen van de rijweg. Vooral in onze binnenstad zijn smalle historische straatprofielen aanwezig. Het reguliere laden en lossen is mogelijk, maar dit mag niet tot onnodig oponthoud leiden van achteropkomend gemotoriseerd verkeer. Jaarverslag Handhaving 2020 – 2023
Pagina 7 van 27
Door het ‘verlenen van toestemming voor het gebruik van gemeentegrond onder voorwaarden’ is het bekend waar een obstakel kan staan en kunnen we goed toezicht houden. Indien nodig wordt dit direct doorgegeven aan de calamiteitendiensten, die dit weer aan de meldkamer doorgeeft. Hierdoor kan worden gewaarborgd, dat een calamiteitendienst niet onnodig om moet rijden of plots wordt geconfronteerd met een afgesloten rijweg. Daarnaast worden in de voorwaarden ook zaken als afzetting, periode, aansprakelijkheid en parkeren aangegeven. APV vergunningen en meldingen In de afgelopen jaren zijn diverse aanvragen om een vergunning op grond van de APV en de Alocoholwet ongeveer gelijk gebleven. Echter zien we dqat er na de coronaperiode waarin er geen evenementen gehouden mochten worden er in de 2023 een flinke stijging heeft plaatsgevonden in het aantal evenementenvergunningen en evenementenmeldingen. Los van meer capaciteit op het gebied van vergunningverlening levert dit ook meer werkzaamheden op voor toezicht.
2.1.4 Conclusies en aanbevelingen De regelgeving op het gebied van brandveiligheid is door de in werking treding van het Bbl vanaf 1 januari 2024 gewijzigd. Omgevingsvergunningen brandveilig gebruik zijn gewijzigd naar een gebruiksmelding. Ondergrens voor een gebruiksmelding bij bijvoorbeeld een kantoor is gewijzigd van >50 personen naar >150 personen waardoor het aantal gebruiksmeldingen in 2024 en 2025 mogelijk op hetzelfde niveau zal blijven. Voor 2024 en 2025 dient nagegaan te worden welk effect de wijziging heeft op de werkzaamheden. Zoals is te herleiden uit de resultaten is sprake van een flinke stijgende lijn in het aantal voor-overleggen en omgevingsvergunningen. De Wkb en de Ow zijn per 1 januari 2024 in werking getreden.
Er is daardoor een knip ontstaan in de werkzaamheden. Voor het uitvoeringsprogramma 2024 en 2025 is het van belang om te monitoren wat het effect is van de nieuwe wetgeving op het aantal vooroverleggen, aanvragen en de gewijzigde werkzaamheden. Door de Wkb vervalt de bouwtechnische toets bij nieuwbouw risicoklasse 1, bij verbouw vanaf 1 januari 2025. Daarvoor in de plaats komt er een melding bouwnemen en start en gereedmelding bouw en een kwaliteitsborger die meldingen van overtredingen kan doen. Doesburg blijft verantwoordelijk op de controle bouwveiligheid buiten het bouwterrein en voor toezicht op de bestaande bouw. Verwachting is derhalve dat er een meer toezicht zal moeten plaatsvinden.
2.2
Ruimtelijke Ordening
2.2.1 Inleiding Op het gebied van handhaving betreft de belangrijkste taak van Ruimtelijke Ordening (RO) het handhaven van bestemmingsplannen. Bij strijdig gebruik van percelen of gebouwen dient immers in beginsel gehandhaafd te worden. Handhaving op het gebied van RO wordt regelmatig in overleg met toezichthouders en medewerkers van Bouwzaken VTH ingezet. Op deze taakvelden kunnen zij de eerste controle meenemen tijdens de reguliere buitencontroles of controles in het kader van brandveiligheid of bouwwerkzaamheden zonder vergunning. Jaarverslag Handhaving 2020 – 2023
Pagina 8 van 27
2.2.2 Formatie en ingezette uren Binnen het team Leefomgeving (tot april 2023 het team Strategie, Beleid & Projecten) is één beleidsmedewerker Ruimtelijke Ordening werkzaam. De afgelopen periode is er niet gewerkt met een teamplan of geraamde uren. Een verzoek om handhaving wordt opgepakt en afgehandeld. Als er een overtreding wordt geconstateerd dat onwenselijk is, wordt deze opgepakt. Handhaving op het gebied van Ruimtelijke Ordening wordt sinds de overdracht van de taken door de ODRA uitgevoerd, waarbij Ruimtelijke Ordening inhoudelijk advies verstrekt. Dit tenzij het een complex dossier betreft, dan kan hiervan worden afgeweken. Betreft dus maatwerk (per situatie beoordelen wat het meest praktisch is).
2.2.3 Uitgevoerde werkzaamheden Van 2020 tot en met 2023 is net als 2019 gewerkt met de onderstaande prioriteiten voor taakveld RO. Activiteit Prioriteit N.v.t.
HOOG
Strijdig gebruik bestemmingsplan
MIDDEL
Tegengaan illegale permanente bewoning campings Strijdig gebruik bedrijfswoning op bedrijfsterreinen N.v.t.
LAAG
Tabel 2.6: Prioriteiten ruimtelijke ordening 2020 – 2023 Onderstaande tabel geeft de dossieronderzoeken en/of resultaten weer op het gebied van RO voor de jaren 2020 tot en met 2023 en ter vergelijking 2018 en 2019. Handhavingsdossiers Ruimtelijke 2018 2019 2020 2021 2022 2023 Ordening Strijdig gebruik bestemmingsplan
5
4
2
2
2(odra)
-
Permanente bewoning camping
0
1
0
0
0
-
Strijdig gebruik bedrijfswoning bedrijfsterrein
0
1
0
0
-
-
Handhavingsverzoek derden
0
1
2
1
0
2
Toepassen Dwangsom / bestuursdwang
0
0
1
0
0
-
Tabel 2.5: Resultaten RO 2018-2023 In 2021 is Project Ariadne uitgevoerd (in samenwerking met de provincie). Het accent lag uiteindelijk op het versterken van de informatiepositie (zich op activiteiten op de camping) en aanpak permanente bewoning. Jaarverslag Handhaving 2020 – 2023
Pagina 9 van 27
Tegengaan illegale permanente bewoning campings (middel) B&W heeft met de campings een overeenkomst afgesloten om de toename van permanente bewoning te voorkomen. De campings doen veel om permanente bewoning te voorkomen. Zo vermelden zij in pacht- en koopovereenkomsten uitdrukkelijk, dat het gaat om recreatieve onderkomens en dat geen sprake kan (mag) zijn van permanente bewoning. Daarnaast neemt zij contact op met de gemeente, indien zij vermoedt, dat een potentiële koper of huurder permanent wil verblijven op de camping. Door de gemeente wordt aan de balie, zodra mensen zich op deze adressen komen inschrijven, gemeld dat hier niet permanent gewoond mag worden. Inschrijving vindt dan echter wel plaats, aangezien gemeenten te allen tijde verplicht zijn burgers in te schrijven op een door deze burgers opgegeven adres in de gemeente ook al is het adres gekoppeld aan een recreatiewoning. Inschrijving vormt daarmee geen bewijs van permanente bewoning. In de jaren 2020 tot en met 2023 hebben er gezien voorgaande dan ook niet op het thema illegale permanente bewoning controles plaatsgevonden. Indien er signalen binnenkomen dat het toch net als 2018 en 2019 weer intensiever te controleren zal dit worden uitgevoerd.
Handhaving strijdig gebruik bestemmingsplan (middel) Als een klacht wordt ingediend of een constatering wordt gedaan over een overtreding, wordt altijd een onderzoek gestart. Dit onderzoek bestaat in eerste instantie uit een bureau-onderzoek en het uitvoeren van een inspectie ter plaatse. Voordat bij illegaal gebruik wordt overgegaan tot een handhavingsactie, wordt eerst gekeken naar de mogelijkheid om de bouw of het gebruik alsnog middels een vergunning te legaliseren.
2.2.4 Conclusies en aanbevelingen Zoals is te herleiden uit de resultaten is sprake van een constante lijn van uitgevoerde werkzaamheden. Er is geen trendbreuk te verwachten. Om die reden worden geen verdere aanbevelingen gedaan ten behoeve van het uitvoeringsprogramma 2024 en 2025.
Jaarverslag Handhaving 2020 – 2023
Pagina 10 van 27
2.3
Milieu
2.3.1 Inleiding Sinds 2013 voert de ODRA voor Doesburg de toezicht- en handhavingstaken uit met betrekking tot de Wet milieubeheer. Het gaat hierbij om toezicht op en controles bij bedrijven, controle op grondstromen, op geluid- en luchtkwaliteit, externe veiligheid, asbest en ketentoezicht. Voorgaand werden de behaalde resultaten aan de hand van kwaliteitscriteria beoordeeld ter waarborging van de professionaliteit en kwaliteit van de overgedragen VTH-taken (vergunningverlening, toezicht en handhaving). De criteria gingen over proces, inhoud en kritieke massa en zorgde ervoor dat inzichtelijk was welke kwaliteit de VTH-taken burgers, bedrijven en instellingen, maar ook overheden onderling en als opdrachtgevers, mochten verwachten. Geconcludeerd wordt dat over het kalenderjaar 2023 dat 95% van de geraamde tijd is besteed wat goed aansluit op de daadwerkelijk gerealiseerde producten en diensten. De raming maakt onderscheidt in vijf werkprogramma’s, namelijk: vergunningverlening, toezicht en handhaving, advies, algemeen en projecten. Vastgesteld kan worden dat de afgelopen jaren geen benoemingswaardige resultaten naar voren zijn gekomen.
2.3.2 Formatie en ingezette uren In de jaarverslagen (bijlagen 3 en 4) is de inzet voor vergunningverlening, toezicht en handhaving, advies en algemeen en projecten opgenomen.
2.3.3 Uitgevoerde werkzaamheden Jaarlijks wordt met de ODRA een werkovereenkomst afgesloten, waarin de verwachte werkzaamheden zijn vastgesteld. Jaarlijks wordt ook verslag gedaan van de in het voorgaande jaar uitgevoerde werkzaamheden, welke over de jaren 2020 tot en met 2023 zijn toegevoegd als bijlage. De beoogde producten en diensten vanuit de vier jaren zijn gerealiseerd.
2.3.4 Conclusies en aanbevelingen Er heeft extra toezicht en handhaving plaatsgevonden op illegale afvaldumping en/of bewust verkeerd aanbieden van afval. Dit heeft een positief effect gehad. Verder is in de afgelopen
periode gestart met de implementatie van het opleggen van spoedeisende bestuursdwang voor de bij plaatsingen en dumping. Hier is de ODRA overigens niet bij betrokken. Doesburg heeft het mandaat daarvoor en gaat dit zelf uitvoeren met eigen toezichthouders. Doesburg is wel op het gebied van illegale textielcontainers in samenwerking met de ODRA bezig.
Jaarverslag Handhaving 2020 – 2023
Pagina 11 van 27
2.4
Toezicht en Handhaving door Boa’s
2.4.1 Inleiding Een veilige en leefbare woonomgeving is belangrijk voor inwoners. De Boa’s, die de controles op de openbare ruimte uitvoeren, hebben daarbij een steeds belangrijkere rol. Zij zijn zichtbaar op straat en treden zo nodig op om buurten en wijken veilig en leefbaar te maken en te houden. Een Boa is volgens de letterlijke betekenis een buitengewoon opsporingsambtenaar. Maar in de praktijk is een Boa meer dan dat. Hij stimuleert mensen om zich aan de regels te houden en zo bij te dragen aan een plezierige woonomgeving. Hij is een extra paar ogen en oren voor de gemeente, voor de politie, voor jeugdwerkers en het sociale team. Bevoegdheden Boa’s / Toezichthouders hebben een belangrijke rol bij het handhaven van veiligheid en het tegengaan van overlast en criminaliteit. De Boa / Toezichthouder mag identiteiten controleren, proces-verbaal opmaken en personen staande houden/aanhouden als deze worden verdacht van een strafbaar feit. In Nederland werken de Boa’s in domeinen, wat inhoud dat alle strafbare feiten per categorie zijn onderverdeeld in 6 verschillende domeinen waarin zij specialistisch werken. De Boa’s in Doesburg worden ingezet op Domein 1: Openbare Ruimte. De toezichthouder en direct toezichthouder op de Boa is de hoofd officier van justitie en de korpschef van het regionaal politiekorps. De Boa kan gebruik maken van 2 soorten bevoegdheden: 1.
als toezichthouder kan hij gebruik maken van bevoegdheden genoemd in hoofdstuk 5 van de Algemene wet bestuursrecht. Hij is benoemd door het college van burgemeester en wethouders; 2. als buitengewoon opsporingsambtenaar kan hij gebruik maken van zijn bevoegdheden welk hem of haar zijn toegekend in de acte van beëdigen. Voor het uitvoeren van deze taak heeft hij een ambtseed of ambtsbelofte bij de korpschef afgelegd.
2.4.2 Formatie en ingezette uren Voor 2020 tot en met 2022 was 3 fte beschikbaar voor de inzet voor de Toezichthouders / Boa’s. In de periode 2020 tot en met 2023 zijn er wisselingen geweest en is gebruik gemaakt van externe inhuur. Voor de vier jaren was in theorie 4200 uur beschikbaar. Door wisselingen van personeel en tijdelijke externe inhuur (zonder boa-bevoegdheid) is de continuïteit van de werkzaamheden voor een deel in het geding gekomen. We hebben niet kunnen bouwen aan een robuust boa-team. De hoofdtaken van de Boa’s binnen Doesburg zijn: toezien/handhaven op veiligheid en leefbaarheid; toezien/handhaven op de parkeerverordening; toezien/handhaven op de naleving van de afvalstoffenverordening; toezien/handhaven op de regels uit de APV; toezien/handhaven op hondenbeleid; Jaarverslag Handhaving 2020 – 2023
Pagina 12 van 27
toezien/handhaven op de havenverordening; toezien/handhaven op jeugdoverlast; toezien/handhaven op het evenementenbeleid; toezien/handhaven op de Alcoholwet (voor 1 juli 2021 Drank- en Horecawet); toezien/handhaven op de monumentenwet met als doel ‘oog- en oorfunctie’ voor Bouwzaken VTH; noodhulpverlening (ongevallen, reanimaties etc.); meldingen via politie meldkamer (verdachte of gevaarlijke situaties, overlast etc.); eerstelijns onderhoud van de parkeermeters; GBA controle.
2.4.3 Uitgevoerde werkzaamheden Processen verbaal Na de overdracht van de taken van de boa’s aan de gemeente Rheden heeft er geen registratie van cijfers zoals voorgaande jaren meer plaatsgevonden. Het is daardoor niet mogelijk om conclusies te trekken. Onderstaand allereerst de cijfers van 2017 t/m 2019 en daaronder de gegevens die slechts verstrekt konden worden voor de jaren 2020, 2021 en 2022. 2017
2018
2019
Parkeerverbod Parkeren buiten de vakken
14 -
20 10
44 53
Parkeren in vergunning- houdersgebied1
37
0
124
Foutief parkeren (trottoir, kruispunt, mindervalide)
80
18
41
Parkeren zonder betalen Geen helm bromfiets/- mobiel
772 0
291 0
93 0
4 0
0 12 59 0 0 4 430
Eénrichtingsverkeer Geslotenverklaring vrachtwagens Niet de rijbaan gebruiken (rijden/stilstaan) Huishoudelijk afval Hondenpoep Overig
3 0 15
0 25² 19 0 0 31
Totaal
925
414
-
1 Sinds het tweede kwartaal in 2015 is het parkeerbeleid gewijzigd waardoor er in veel straten
in de binnenstad een “vergunning-houdersgebied” is ontstaan, waar voorheen een “parkeerverbod” gold. In 2015 zijn de PV`s van “parkeerverbod” dan ook gesplitst in “parkeerverbod” en “parkeren in vergunninghoudersgebied”. 2 Voor 2018 en 2019 inclusief bestuurders en motorvoertuigen
Jaarverslag Handhaving 2020 – 2023
Pagina 13 van 27
Boa taken
2020
2021
2022
Domein openbare ruimten
30
0
0
116
Aantal trainingsuren besteed aan RGTB
32
0
0
32
Mulderfeiten
¤
0
88
116
Strafbeschikkingen
15
-
29
0
Bestuursrechtelijke strafbeschikkingen
0
-
0
0
Tik processen verbaal
0
-
0
0
1 4 2
2023
9 Percentage BOA activiteiten aan Handhaving
2020
2021
2022
2023
Toezicht en controle
65%
-
70%
70%
Bestuursrechtelijke handhaving
15%
-
15%
15%
Strafrechtelijke handhaving
10%
-
10%
10%
Andere werkzaamheden
10%
-
5%
5%
-
Niet alle cijfers waren door wisseling van systemen beschikbaar. Met Rheden is afgesproken om in 2024 af te stemmen welke gegevens vanuit Doesburg benodigd zijn voor monitoring en sturing. Dit is opgenomen in het Uitvoeringsprogramma 2024 en 2025.
Gezien de sterk afwijkende gegevens van de jaren 2020 tot en met 2023 kunnen er geen conclusies worden getrokken. Waarschuwingen Door de toezichthouder en de Boa`s worden ook waarschuwingen afgegeven. Opgemerkt wordt, dat de bevoegdheden van de toezichthouder, buiten eventuele dwangmiddelen, voor een groot deel bestaan uit het geven van waarschuwingen (preventief optreden). De waarschuwingen, die worden gegeven, hebben betrekking op allerlei gebieden, zoals het parkeren, het RVV, de APV, milieuwetgeving en bouwregelgeving. In de dagelijkse praktijk blijkt het onmogelijk te zijn om alle waarschuwingen bij te houden. Klachten en meldingen De dagelijkse meldingen die bij de gemeente binnen komen zijn divers. Het kan gaan om een zak vuilnis dat gedumpt is, een auto waar motorolie uitlekt of jongeren die overlast veroorzaken.
Jaarverslag Handhaving 2020 – 2023
Pagina 14 van 27
De meldingen die we hier benoemen zijn via de website of receptie binnen gekomen. Het gaat hier niet om meldingen die de Boa’s tijdens hun werkzaamheden op straat tegen komen uit eigen waarnemingen of via de politie meldkamer aan de Boa’s worden doorgegeven. Medio 2019 kunnen inwoners via de App Fixi zelf een melding doen en de status en afhandeling daarvan volgen. Van 2016 en 20191 , hebben wij de volgende resultaten op Openbare Ruimte, onderdeel klachten en meldingen. 2016
2017
2018
20191
148
136
149
112
Bouwen en wonen
2
6
3
1
Gemeentelijke eigendommen
26
27
28
13
Groen
222
284
247
194
Openbare verlichting
278
393
606
165
Overige
15
20
13
7
Riolering
32
53
40
11
Straatmeubilair
73
73
60
24
Verkeersvoorzieningen
96
72
113
117
Wegen
119
153
131
60
Toezicht en handhaving
171
182
178
92
0
0
0
0
1.182
1.399
1.568
796
Hoofdcategorie Afval en milieu
Niet in te delen Totaal
Tabel 2.9a: Klachten en meldingen 2016-2019 1 Met uitzondering van de meldingen uit Fixi.
Jaarverslag Handhaving 2020 – 2023
Pagina 15 van 27
Vanwege de overgangssituatie in 2019 naar Fixi zijn twee tabellen ontstaan. Meldingen Fixi Hoofdcategorie
2e helft 2019
Controle op hondenbezit
2
Geluidsoverlast bedrijven
6
Geluidsoverlast particulier
11
Gevonden fiets
3
Illegaal dumpen gevaarlijke stoffen
1
Illegale bewoning
1
In gebruikname gemeente grond
10
Overlast hondenpoep
11
Overlast jongeren
13
Overlast loslopende honden
3
Stankoverlast bedrijven
5
Terrassen
5
(leeg)
7
Eindtotaal
78
Tabel 2.9b: Klachten en meldingen Fixi 2e helft 2019
Jaarverslag Handhaving 2020 – 2023
Pagina 16 van 27
2.4.4 Conclusies en aanbevelingen De gemeente Doesburg heeft per 1 januari 2020 een pilot voor twee jaar gestart om de boa taken onder te brengen bij de gemeente Rheden. Beide gemeenten vallen in het gebied van het politiebasisteam IJsselwaarden waardoor het werkgebied van de Boa’s overeenkomt met dat van de politie. Met één team Boa’s, aangestuurd vanuit de gemeente Rheden, is de basis gelegd om te bouwen aan een robuust team waarbinnen de Boa’s zich verder kunnen specialiseren. Na de pilot zijn de boa taken bij de gemeente Rheden ondergebracht. Het team werkt dan binnen hetzelfde gebied als het politie basisteamteam IJsselwaarden waardoor een goede afstemming van taken kan plaatsvinden. De samenwerking zorgt voor efficiëntere inzet van toezichtcapaciteit en het waarborgt de continuïteit in piekperioden of bijvoorbeeld bij ziekte. Daarnaast kan het soms nuttig zijn als toezichthouders ‘anoniem’ kunnen optreden in een andere gemeente of wijk dan hun eigen. Een aanbeveling is om samen met Rheden af te stemmen welke cijfers Doesburg geregistreerd wil hebben. Dit om een goed beeld te krijgen van de taken die worden uitgevoerd, of dit aansluit bij de wensen en prioriteiten van Doesburg.
Jaarverslag Handhaving 2020 – 2023
Pagina 17 van 27
2.5
Brandveiligheid
2.5.1 Inleiding Op verzoek van de gemeenten binnen het verzorgingsgebied van VGGM is de brandweer weer zichtbaar aanwezig bij de gemeenten. De brandweer is op dinsdagmorgen in het stadhuis van Doesburg aanwezig om de verschillende afdelingen te woord te staan in het kader van vragen met betrekking tot brandveiligheid in de brede zin van het woord. Er wordt gewerkt vanuit een toezicht en handhavingsplan, dat formeel goedgekeurd is door het algemeen bestuur van de VGGM.
2.5.2 Formatie en ingezette uren Omdat gewerkt wordt vanuit een dienstverleningsovereenkomst tussen de gemeente Doesburg en de Veiligheids- en Gezondheidsregio Gelderland-Midden (VGGM), die VGGM breed wordt berekend, is geen exacte formatie of ingezette uren te herleiden. Gemiddeld is een coördinerend medewerker risicobeheersing (lees: adviseur) van de brandweer voor 4 uren per week in het stadhuis aanwezig. Hij vult een adviserende rol in voor zowel vergunningverlening als handhaving en toezicht, maar ook voor ruimtelijke opgaven zoals nieuwe bestemmingsplannen. De meeste formele adviesverzoeken verlopen echter digitaal en worden ook op die wijze afgehandeld. De adviserende rol in deze zit hem in de externe locatiebezoeken (toezicht en handhaving) als eerste sparringpartner voor de interne organisatie. In de systematiek wordt geen onderscheid gemaakt tussen deze taken en worden ook de uren van het op treden bij incidenten en operationeel zijn en houden van de brandweer in Doesburg meegeteld.
2.5.3 Uitgevoerde werkzaamheden Adviezen en toezicht Van 2020 tot en met 2023 en ter vergelijking 2017 tot en met 2019 heeft Brandweer Gelderland-Midden de volgende werkzaamheden voor Doesburg verricht. Advies vergunningverlening brandveiligheid 2017 t/m 2023 2017
2018
2019
2020
2021
2022 2023
Advies bouwen
14
5
10
8
8
6
1
Advies milieu
1
0
0
0
0
0
0
Advies evenementen
14
11
17
3
1
5
10
Jaarverslag Handhaving 2020 – 2023
Pagina 18 van 27
Advies meldingen (gebruiksmelding)
7
1
1
3
0
1
0
Advies vergunning (brandveilig gebruik)
3
0
0
0
0
2
0
Advies ontbrandingstoestemmingen
4
1
2
0
0
0
0
Advies aanvullende stukken
19
5
11
5
*
*
*
Advies omgevingsveiligheidRO
-
-
2
3
1
7
3
Totaal
52
23
43
22
10
21
14
* Met ingang van 2020 worden aanvullende stukken aangeboden en behandeld als een compleet nieuw advies. Tabel 2.10a: Advies vergunningverlening brandveiligheid 2017 t/m 2023 Toezicht en advies handhaving brandveiligheid 2017 t/m 2023 2017
2018
2019
2020
2021
2022
2023
Toezicht
49
40
43
43
30
4
21
Advies handhaving
0
2
0
0
0
0
0
Tabel 2.10b: Toezicht en advies handhaving brandveiligheid 2017 t/m 2023 In het kader van de Omgevingswet en risicogericht werken vanuit de VGGM is het product ‘Advies omgevingsveiligheid-RO’ vormgegeven. Hierin wordt voortijdig het ontwerpen van een nieuw bestemmingsplan geadviseerd op het gebied van brandveiligheid. Hierbij kan gedacht worden aan de toegankelijkheid van de toegangswegen, opstelplaatsen brandweervoertuigen, aansluitpunten bluswatervoorzieningen, enzovoorts. De verwachting is dat dit product in de toekomst vaker gebruikt gaat worden om de integraliteit te verhogen en de brandveiligheid vooraf te waarborgen. De uitgevoerde toezichtstaken zijn overeenkomstig de vastgestelde planning verlopen. Binnen de gemeente Doesburg wordt continu gewerkt aan het verhogen van brandveiligheid. Dit verhogen vindt niet alleen plaats bij de industriegebouwen, maar ook bij de woningen, gelegen boven de winkelfuncties in de stad. Zover bekend, voldoen alle bouwwerken aan het minimale brandveiligheidsniveau, zoals gesteld in het Bouwbesluit 2012.
2.5.4 Conclusies en aanbevelingen Voor wat betreft de gemeente Doesburg en brandveiligheid kunnen we spreken over een beheersmatige gemeente waarbij de vermelding kan worden gemaakt dat er geen langdurige handhavingszaken aan de orde zijn geweest. Er is om die reden geen aanleiding om de huidige werkwijze te wijzigen. Om die reden worden geen verdere aanbevelingen gedaan ten behoeve van het uitvoeringsprogramma 2024 en 2025. Jaarverslag Handhaving 2020 – 2023
Pagina 19 van 27
3. Slotwoord Bij het opstellen van het jaarverslag is gebleken, dat de monitoring van met name de boa taken nog steeds niet optimaal is geregeld. Met de bestaande applicaties en systemen zijn bepaalde gegevens lastig tot niet terug te halen, of niet te rangschikken. Wij hebben ons in de afgelopen periode voorbereid op de in werking treding van de Ow en de Wkb die inmiddels in werking zijn getreden. De Ow en de Wkb brengen voor de verschillende taakvelden de nodige impact in formatie en uren met zich mee. Wat de gevolgen exact zullen zijn, is nog niet bekend. Ondanks bovenstaande hebben wij wel noodzakelijke en bruikbare conclusies en aanbevelingen per taakveld kunnen omschrijven. Om die reden blijven we de lijn van voorgaande jaren voortzetten en zijn de conclusies en aanbevelingen van dit jaarverslag meegenomen worden in het volgende uitvoeringsprogramma (2024 en 2025).
Jaarverslag Handhaving 2020 – 2023
Pagina 20 van 27
4. Bijlagen 1. 2. 3. 4.
Partnerrapportage ODRA 2020 Partnerrapportage ODRA 2021 Partnerrapportage ODRA 2022 Partnerrapportage ODRA 2023
2020 IS EEN BIJZONDER JAAR, ONZE PRESTATIES OP EEN RIJ ! JAARREKENING 2020 OMGEVINGSDIENST REGIO ARNHEM
1
1 IN HO UD
KATERN 2
KATERN 1 2020 een bijzonder jaar
04
Voorwoord Ruben Vlaander
Onze prestaties op een rij
06
. Klanten zijn tevreden . Financieel resultaat . Drie gemeenten en provincie . Meer verbouwingen . Milieuvergunningen . Omgevingswet . Resultaten programma Vergunningen
Naleefgedrag verbeteren
09
012
. Meten en advies . Meer juristen . Minder verkeerslawaai . Toezicht met drone . Resultaten programma Advies
Focus op projecten en innovatie . Omgevingswet . Ondermijning . Programma energie . Collectieve diensten . Resultaten programma Projecten
014
016
. Stelseltaken door de Gelderse Omgevingsdiensten . Complexe handhaving door Omgevingsdienst Regio Arnhem . Aandachtsbedrijven . Samenwerken in ‘samen sterk’ . Resultaten en kosten van de Stelseltaken .Complexe vergunningen
Werken aan een doelmatige bedrijfsvoering
. Bouwtoezicht . Niet gerealiseerd . Terughoudend . Ondersteuning BOA . Vuurwerkverbod . LHS als referentie . 250 keer in actie . 305 EML-controles . Nieuw kamerverhuurbeleid . Overlastpanden aangepakt . Resultaten programma Toezicht
Adviseurs geluid, trillingen en emissies
We werken samen in Gelderland
019
. Grootste veranderingen . Outputfinanciering . Maandelijks rapporteren . MT-dashboard . Organisatieontwikkeling . Sociaal beleid . Lerende organisatie . Bedrijfsgezondheid . Duurzame inzetbaarheid . Verzuim . Ziekte en werkloosheid . Overige HR cijfers. (inclusief arbo) . Leeftijd medewerkers . In-, door- en uitstroom . VTH Kwaliteitscriteria . Facilitaire diensten . Governance . Bestuur . Managementteam . Algemeen bestuur . Regeling Besluit begroting verantwoording (BBV)
Verantwoording en toelichting financiële cijfers
026
. Inleiding . Grondslagen en uitgangspunten
Baten en lasten programma-indeling
028
. Drie klantcategorieën . Toerekening kosten en baten in de programma begroting en realisatie . Output (financiering) op hoofdlijnen . Specificatie overhead . Specificatie programma’s en projecten . Financiering
Staat van baten en lasten categoriale indeling
033
. Begroting en Realisatie 2020 - categoriaal
Toelichting op de staat van baten en lasten
035
. Loonkosten intern en inhuur externe capaciteit . Salariskosten . Bijzonder inhuur . Opleidingskosten . Algemene personeelskosten + dotatie personeelsvoorziening . Wet normering topinkomens (WNT) . Huisvesting, ICT- en facilitaire kosten . Thuiswerken . ICT kosten . Inhuur adviesdiensten . Baten
Balans per 31 december
039
. Vaste activa . Vlottende activa . Vaste passiva . Vlottende passiva
Financiële weerbaarheid en risico’s
045
. Weerstandsvermogen . Risico’s . Financiële kengetallen . Financiering, treasury, bankieren
Bijlagen
Colofon De Jaarrekening 2020 van de Omgevingsdienst Regio Arnhem (ODRA) is een weerslag van onze collectieve prestaties en is geschreven door teamleiders, management, staf en communicatie (eindredactie). De foto’s zijn van Karin Veenendaal (karinveenendaal.nl) en StudioBont (studio-bont.nl) heeft het jaarverslag vormgegeven.
048
We verspreiden ons jaarverslag naar onze partners, raadsleden en statenleden en publiceren dit verslag opodra.nl/ overons Voor reacties of vragen communicatie@odra.nl.
1
VOO RWO ORD
04 2020 EEN BIJZONDER JAAR Voorwoord Ruben Vlaander
Voor velen is 2020 een bijzonder jaar geweest. Een jaar met meerdere gezichten. In het eerste kwartaal over heersen het optimisme en de gunstige perspectieven voor het bedrijfsleven en de samenleving als geheel. Het tweede, derde en vierde kwartaal zijn totaal anders. In kwartaal één kan het niet op, zo lijkt het, in de daarop volgende kwartalen steekt het Kabinet tientallen miljardeneuro’s in de economie. We leven het eerste kwartaal in een hoogconjunctuur, de rest van het jaar spreken we over crisis. Tot medio maart is de dynamiek in economie en samen- leving hoog. Dat merken wij bij ODRA bijvoorbeeld in het aantal vergunningaanvragen, in de regel een graadmeter voor de stand van de economie. De stikstof problematiek tempert echter het bouwtempo. De uit- spraak van de Raad van State dat we niet op de pof kunnen (PAS-regeling) leven, beïnvloedt het milieubeleid. De COVID-19 pandemie dringt de stikstofproblematiek enigszins naar achtergrond, maar de afdeling in het provinciehuis belast met dit dossier is drukker dan ooit. Stikstof vraagt om een oplossing, maar die oplossing is razend ingewikkeld en duur. Tijdens de eerste lockdown zien we nog een toename van klussen in en om het huis. Bij de milieustraten bijvoorbeeld, is het aanbod asbest uit de schuurtjes, kelders, tuinen en van de zolder groter.
Met Omroep Gelderland geven we voorlichting over verantwoord omgaan met asbest. Ook het beroep dat op handhavers wordt gedaan is groot. De anderhalve- meter-maatregel handhaven in parken en openbare ruimtes is voor een aantal gemeenten bijna niet te doen. We springen bij en onze toezichthouders lopen samen met gemeentelijke Boa’s in de parken en over de markt. COVID-19 beheerst sinds maart niet alleen de economie en het openbare leven, maar ook achter de voordeur is de pandemie voelbaar. COVID-19 gooit het dagelijkse doen en laten van onze medewerkers zo goed als op slot: beperkt collegiaal contact, thuiswerken, de eigen kinderen les geven, minder fysieke controles en bij de jaarwisseling is er geen perspectief. We hebben dit jaar met vallen en opstaan nieuwe manieren van werken uitgevonden. We beseffen hoe belangrijk goed functionerende ICT-systemen en hardware zijn om niet stil te vallen en onze taken ‘gewoon’ te kunnen uitvoeren. Uit de huisvestingsenquête wordt duidelijk dat ICT en thuiswerken extra aandacht vragen. We zullen, zo blijkt uit die enquête, in de toekomst minder kantoorruimte nodig hebben. Thuiswerken wordt normaal. We erkennen de potentie van ICT voor onze reguliere taken, maar benutten nog onvoldoende de kansen van data-analyse voor de aanpak van ondermijning, keten
Katern 1 | Jaarverslag 2020
05
samenwerking en risicogericht toezicht en handhaving. We zien het belang van goede registratie en archivering en hebben geïnvesteerd in een nieuw zaaksysteem, OpenWave. Een systeem dat klantvriendelijker is, gegevens kan uitwisselen met andere diensten en op termijn kunnen onze klanten online meekijken. We zijn op weg om de informatiebehoefte van de ondernemer en burger beter te organiseren, en maken in 2020 de start van een nieuwe website. Digitale ondersteuning (DSO) is onmisbaar als in 2022 de Omgevingswet van kracht wordt, maar kampt met kinderziektes en vertraging. COVID-19 stak een spaak in het wiel van de geplande voorbereiding en opleidingen van medewerkers. Dat de Omgevingswet een jaar is doorgeschoven geeft meer voorbereidingstijd. Het geeft ook politiek ruimte om nog eens na te denken over de Wet kwaliteitsborging en de bodemtaken die terug gaan naar de gemeenten. De impact van de wet voor onze organisatie is nog niet in zijn geheel te overzien. Hoe dan ook de voorbereidingen op de nieuwe wet en de nieuwe manier van werken, doet een beroep op onze professionele vaardigheden. We hebben ondanks de beperkingen toch grote stappen gezet. De structuur van de organisatie is in maart 2020 aangepast, zodat meer tijd is voor ‘ons menselijk kapitaal, de medewerkers’.
Naast de aanpassingen in de structuur en indeling in nieuwe teams, hebben we aandacht gehad voor de internalisering van onze kernwaarden: samen, verantwoordelijk, vertrouwen, vakmanschap en ‘het goede gesprek’ geïntroduceerd met video en online bijeenkomsten. Thuiswerken, vergaderen en collega’s ontmoeten via Teams en Zoom, trekt een zware wissel op de motivatie. Maar de spirit en de betrokkenheid van medewerkers bij de organisatie en de uitvoering onze taken hebben de wind in de rug. We hebben onze kijk op relatiebeheer geactualiseerd en in praktijk gebracht, de teamleiders zijn nu elk voor één van onze partners het aanspreekpunt. Waar economie en samenleving een groot deel van het jaar op een laag pitje door draait, zien we dat de ‘drugsindustrie’ zich niet houdt aan het COVID-19 regime. Onze piketcollega’s rukken bij nacht en ontij uit om steeds opnieuw geconfronteerd te worden met de brutaliteit van het dumpen van drugsafval. De kosten van opruimen en saneren komen voor rekening van de gemeenten. Geld dat gemeenten niet kunnen besteden aan andere nuttige zaken. We maken met onze partners werk van terugdringen van de invloed van de onderwereld in de bovenwereld. We werken samen met ketenpartners in projecten en starten de voor bereidingen voor het project Theseus (ondermijning op bedrijventerreinen).
‘Samen Sterk’ is de paraplu voor de intensivering van de samenwerking met ODRN (Nijmegen), provincie Gelderland en ODRA. We zijn uit gedaagd om in twee jaar tijd het toezicht en de handhaving voor provinciale bedrijven nog verder te verbeteren. De lat ligt hoog, het moet anders, het moet beter. In het programma ‘Toezicht en Handhaving complexe provinciale bedrijven’ werken van begin januari 2020 circa twintig toezichthouders van verschillende Omgevingsdiensten intensief samen en de beoogde resultaten zijn in dit eerste jaar gehaald. De project matige aanpak van de ‘Aandachtsbedrijven’ is eind 2020 gaan lopen. Als uitvoeringsdienst worden we ook dagelijks geconfronteerd met de effecten van (Rijks)beleid, wet- en regelgeving en visie op handhaving. Onze mensen komen ‘in het veld’ de excessen tegen. We zitten aan tafel bij een ondernemer en zien daar enerzijds de onmogelijkheden van de wet- en regelgeving en anderzijds de mazen in de wet. Wij komen in onze controles de soms dunne grenzen tegen tussen onder- en bovenwereld en dat is waardevolle informatie voor partners in de keten. Onze ervaring en deskundigheid kunnen we inzetten voor de ontwikkeling van beleid op lokaal, nationaal- en internationaal niveau. Met onze kennis kunnen beleidsmakers en wetgevers juist hun voordeel doen. En dat wordt gewaardeerd, blijkt uit het klanttevredenheids onderzoek.
Tachtig procent van onze klanten is tevreden. We zijn nu nog vooral bekend van de ‘klassieke’ VTH-taken: vergunningverlening, toezicht en handhaving. En dat doen we goed en steeds beter. Het is onze ambitie om vooral op het punt van integrale aanpak van VTH beter te worden. Wat we concreet doen leggen we ieder jaar vast in werkprogramma’s en prestatieafspraken met onze partners. De uitbraak van COVID-19 is niet te voorzien geweest. Dat betekent een aanzienlijk verschuiving in het overzicht van onze werkzaamheden. In deze Jaarrekening nemen we u mee in de resultaten die we geboekt hebben en waar het nog beter kan.
WE HEBBEN ONDANKS DE BEPERKINGEN TOCH GROTE STAPPEN GEZET. DE STRUCTUUR VAN DE ORGANISATIE IS IN MAART AANGEPAST, ZODAT MEER TIJD IS VOOR ‘ONS MENSELIJK KAPITAAL, DE MEDEWERKERS’.
Ruben Vlaander Directeur Omgevingsdienst regio Arnhem
Omgevingsdienst Regio Arnhem
1
JAA RVER SLAG
06 ONZE PRESTATIES OP EEN RIJ
Met dit jaarverslag 2020 doen wij verslag over
Klanten zijn tevreden
onze prestaties. We laten zien waar het goed
We vinden het belangrijk om te weten hoe klanten ons werk waarderen. Om hier zicht op te krijgen voeren we maandelijks een online-onderzoek uit. Klanten kunnen aangeven hoe tevreden ze zijn over onze dienstverlening van vergunningverlening, controles en klachtbehandeling. In 2020 gaven gemiddeld meer dan 80% van alle ondervraagden aan tevreden of zelfs zeer tevreden te zijn over de dienstverlening van ODRA. De tevredenheid over de klachtbehandeling is een onderdeel hiervan, maar valt op door een lagere tevredenheidsscore. Positief hieraan is dat het percentage tevredenheid stijgt van 50% in 2019, naar 60% in 2020 (zie ook de prestaties van Toezicht). Sinds medio 2019 vragen we naast vergunningverlening de tevredenheid uit op de klachtbehandeling en controles. Dit verklaart de dip in 2019. Na diverse verbeteracties is de totale klanttevredenheid weer op het gewenste niveau. Denk hierbij aan het intensiveren van contactmomenten, maar ook de (digitale)informatievoorziening.
ging, maar melden ook waar we de doelen niet gehaald hebben en wat op die punten onze ambities zijn. Ons jaarverslag is het sluitstuk van de Planning en Controlcyclus, die altijd start met een uitgangs puntennotitie (najaar 2018) en die we samen met onze partners vertalen naar het werkprogramma 2020.
Financieel resultaat Een belangrijk doel voor ons en de partners betreft het financiële resultaat. ODRA heeft een begroting 2020 dat uitging van een negatief saldo van € 162.000. Dit betrof eenmalige kosten voor de opleidingen voor de omgevingswet. Het resultaat is € 169.700 positief. Het begrote bedrag voor de omgevingswet opleidingen is nagenoeg niet gebruikt (door uitstel van de wet). Daarnaast hebben we met name op huisvesting en ICT kunnen besparen (deels door Corona), en minder uitgegeven dan begroot.
07 Prestaties vergunningen
Milieuvergunningen
Drie gemeenten en provincie Voor drie gemeenten (Arnhem, Lingewaard, Renkum) en de provincie Gelderland hebben we in 2020 ook de meldingen en vergunning verlening afgehandeld die te maken hebben met de overige activiteiten van de Wabo. Denk aan adviezen op het gebied van constructie techniek, welstandstoets en monumentenzorg. Bij planologische afwijkingen zoeken we altijd afstemming met de partner in kwestie.
Wij beoordelen voor alle partners de milieuvergunningaanvragen en meldingen op juistheid en volledigheid en dat doen we binnen de wettelijke termijnen en zoveel mogelijk integraal door aansluiting te zoeken bij de disciplines van de partners. Het is een basistaak in het kader van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo).
We hebben voor Renkum, Lingewaard en provincie ook de bezwaaren beroepsprocedures afgehandeld. Dat doen we volgens de geldende kwaliteitsstandaarden en binnen de wettelijke termijnen. We ondersteunen inwoners en ondernemers professioneel en effectief bij de voorbereiding van (bouw)planontwikkeling, procedures en stappenplan en bij de beoordeling op juistheid en volledigheid. We kijken ook mee als het gaat om een constructieve toets.
Meer verbouwingen 2020 is vanwege de COVID-19-maatregelen een bijzonder jaar en dat heeft een verrassend effect op vergunningverlening voor de bouw. We tellen een hoger aantal aanvragen voor verbouwingen door particulieren. In december zien we, op de valreep en tegen de verwachting in, veel bouwaanvragen binnen komen. Dit is een effect van de invoering per 2021 van de Bijna Energie Neutraal Gebouw-regeling, de zogenoemde BENG-normen. De BENG-normen betekenen over het algemeen een verhoging van de kosten voor de aanvrager. We hebben in 2020 alles bij elkaar circa 10% meer bouwvergunningen en sloopmeldingen afgehandeld dan andere jaren. Samen bijna 3.500. Het is ons nog niet gelukt om de afhandeling van bouwvergunningen af te handelen binnen de wettelijke termijn. Daarentegen is de klant tevredenheid met 3% gestegen.
Het is voor ons ieder jaar weer lastig om te sturen op milieugerelateerde activiteiten. Die zijn vraag-gestuurd en moeilijk te plannen. De COVID-19 pandemie heeft effect en dat zien we terug in ons werk. Minder bedrijfswijzigingen en minder nieuwe bedrijven betekent dat wij minder milieuvergunningen hebben afgehandeld. Dat geldt ook voor het aantal klachten. Vooral horeca gerelateerde klachten zijn fors minder vanwege de lockdown: minder controles en geluidsmetingen verricht.
Omgevingswet De Omgevingswet mag dan een jaar zijn uitgesteld en waarschijnlijk 1 januari 2022 van kracht worden, we hebben in 2020 niet stil gezeten. We hebben geoefend met de wet door de pilot Viskwekerij Omgevingswet-proof uit te voeren. Met ondersteuning van het Rijk hebben we met veel verschillende partijen samengewerkt en de pilot succesvol afgerond. Met de Omgevingswet wordt ook de Wet kwaliteitsborging (Wkb) van kracht. Deze wet heeft impact op ons werk. We zijn in samenwerking met Arnhem, Lingewaard en Renkum gestart met de voorbereidingen. We hebben over de gevolgen van de Wkb een opinieartikel geschreven voor Binnenlands Bestuur. In december hebben we een begin gemaakt met een officieel landelijk proefproject in samenwerking met private partijen (onder meer aannemers).
Klanevredenheid
84
81
36
81
78
36 24
2017
2018
2019
percentage tevredenheid
Katern 1 | Jaarverslag 2020
30
2020 percentage respons
Omgevingsdienst Regio Arnhem
08
09 NALEEFGEDRAG VERBETEREN
Voor al onze partners voeren we het
Bouwtoezicht
milieutoezicht bij bedrijven uit, houden we toezicht op asbestsaneringen en behandelen
Voor Arnhem, Lingewaard en Renkum voeren we het toezicht uit op bouwprojecten, monumenten en verbouwingen en behandelen we gerelateerde overlastmeldingen. In opdracht van de provincie Gelderland houden we toezicht op vuurwerkevenementen.
we overlastmeldingen van omwonenden.
Niet gerealiseerd
Toezicht en handhaving zijn in onze ogen
We vinden dat preventief toezicht op
De werkprogramma’s toezicht en handhaving zijn in 2020 niet helemaal gerealiseerd. De COVID-19 pandemie is de belangrijkste verklaring voor dit achterblijven. Voor ons betekent afgelasten van evenementen, vuurwerkshows, optredens en gesloten horeca dat we minder op pad zijn geweest voor geluidsmetingen, controles op de vuurwerkevenementen en klachten over horeca.
Resultaten programma vergunningen (regulier voor partners, OD’s en derden (excl. PCH))
(bedrijfsmatige) activiteiten de kans verkleint
Terughoudend
Programma vergunningen
Beoogd resultaat
Realisae 2019
op ongevallen, incidenten of zelfs rampen.
Produce
Tussen de 95%-105% van de werkprogramma's + aanvullende opdrachten is gerealiseerd (bouw en milieu samen)
110% product
3.997 producten
prod. 4.254
106%
Wij zetten ons in om het naleefgedrag van
108% diensten
6.517 uren (diensten)
uren 10.515
161%
bedrijven te verbeteren. We toetsen de
We zijn ook vanwege het risico op verspreiding van COVID-19 terughoudend geweest met het uitvoeren van fysieke inspecties. Fysieke controles hebben plaats gemaakt voor digitale controles. Wat het precies betekent voor de kwaliteit van ons werk, is niet één-twee-drie te zeggen. Zelfcontrole en telefonisch doornemen van checklisten en relevante documenten met bedrijven is anders dan rondlopen bij een bedrijf.
cruciale schakels in de reguleringsketen.
Doel 2020 (iniele begrong)
Realisae 2020 aantal tov 2019
wettelijke voorschriften, zijn oplossings
Actualiteit
Actualiteit omgevingsvergunningen milieu
Kwaliteit
Medewerkers voldoen aan kwaliteitscriteria
92%
90%
95%
gericht en bij een overtreding volgen we de
Klanttevredenheid
Klanten zijn (zeer) tevreden over de dienstverlening
82%
80%
85%
sanctiestrategie. Het gaat ons om een
Financiële realisae
• kosten (x €1.000) • baten (x €1.000)
Saldo € 172 € 4.488 € 4.659
Toelichting op de resultaten van programma vergunningen • Productie: De productie ligt gemiddeld 6% hoger dan begroot. Er is ten opzichte van 2019 vooral meer gerealiseerd op bouw vergunningen (+9%) en sloopmeldingen (+15%). Ook de advisering en vooroverleg hierover is toegenomen met circa 60% meer uren aan diensten. Daarnaast is er een ruime verdubbeling van het aantal uren op de dienst ‘besluit op bezwaar’. • Tijdigheid: De tijdsdruk voor het realiseren van vergunningen was soms hoog. Er was vooral aan het einde van het jaar een enorme toename van aanvragen. We hebben de tijdigheid ten opzichte van vorig jaar niet kunnen verbeteren. • Kwaliteit: De nieuwe VTH-kwaliteitscriteria (versie 2.2) zijn medio 2019 ingegaan. 95% van de vergunningverleners die getoetst zijn voldoen aan deze nieuwe norm.
Katern 1 | Jaarverslag 2020
Saldo - € 53 € 4.076 € 4.129
Saldo € 300 € 4.273 € 4.573
• Klanttevredenheid: De klanttevredenheid op vergunningen is gestegen van 82% naar 85%, ruim boven de norm (norm wordt gehanteerd door het Gelders Stelsel). Klanten van de afdeling ver gunningen zijn door ons actief benaderd om hun mening te geven over de dienstverlening. De tevreden klanten geven de snelheid, goede bereikbaarheid, prettige communicatie en deskundige informatie versteking als belangrijkste pluspunten weer. De respondenten die ontevreden zijn (15%) noemen hierbij als redenen de onduidelijke informatievoorziening (OLO) en onvrede over het niet verlenen van de aangevraagde vergunning. • Kosten en baten: De kosten voor de programma’s bestaan uit de personeelskosten verdeeld op basis van de verhouding geleverde producten/diensten én de toegerekende overhead. De baten betreffen de gerealiseerde werkprogramma’s. De kosten en baten zijn in evenwicht en conform de begroting.
gezonde en veilige leefomgeving.
Ondersteuning BOA In de eerste weken van de lockdown en verbod op samenscholing, hebben we Arnhem en Overbetuwe ondersteund door medewerkers toe te voegen aan de BOA-poule. Dat is zeer gewaardeerd. Onze medewerkers brengen senioriteit mee en kennen veel ondernemers. Verder hebben we tijdens ‘de hamsterperiode’ niet gehandhaafd op de laad- en lostijden bij supermarkten.
Vuurwerkverbod Het vuurwerkverbod is door het Kabinet laat in het jaar ingesteld. Voor de uitwerking van een vergoeding voor handelaren, hebben wij informatie gedeeld met de landelijk Inspectie Leefomgeving en Transport over ons bekende vuurwerkhandelaren en – opslagen. We zijn proactief gaan controleren op carbidverkoop en hebben gespeurd op het internet en de illegale verkoop van carbid per direct stil gelegd.