Bijlage 2 Syntheserapport Financiële toekomst Avan

92% van de pashouders heeft minimaal 1 keer tijdens de piekuren (tussen 12:00 en 17:00 uur) gereisd.

4.6.5 Peiling pashouders • • • •

Positie 4: 32% (zeer) acceptabel - 30% (zeer) onacceptabel Van de respondenten krijgt 34% zelden, regelmatig of altijd het advies om op een ander tijdstip te reizen Slechts 5% van deze groep volgt dat advies nooit op. 39% zegt dit vrijwel altijd te doen. Voorwaarden o Houd rekening met noodzakelijke reizen o Duidelijke communicatie over het alternatieve moment o Wees bij alternatief wel op tijd

4.6.3 Peiling ambtenaren/ Consulenten • • • •

Positie 7: 72% acceptabel – 28% onacceptabel Deze maatregel moet altijd in goed overleg gebeuren in verband met de vervoersplicht. Een alternatief is om reizen op het gewenste tijdstip mogelijk te maken tegen een hoger tarief. Leg goed vast wie bepaalt wanneer de capaciteit vol is.

01-12-2020 | Onze referentie: 19099 | DEFINITIEF | VERTROUWELIJK

Pagina 25 van 55

Syntheserapport Financiële toekomst Vraagafhankelijk Wmo-verover Avan

Vervoersorganisatie Regio Arnhem Nijmegen

4.7 Kilometerdrempel invoeren Geen ritten uitvoeren die korter zijn dan 500 meter. Voor reizigers met een scootmobiel wordt de ondergrens 5 kilometer.

4.7.1 Gesprekken vervoerders/ Callcenter

4.7.4 Ritdata 2019

•

•

•

Korte ritten zijn relatief kostbaar door in- en uitstaptijden, zeker voor reizigers met een rolstoel of scootmobiel en genereren weinig omzet. De gemiddelde ritlengte is voor vervoerders een belangrijke indicator bij de tariefberekening in aanbestedingstrajecten. Minder korte ritten leidt voor vervoerders tot een lagere inschrijfprijs.

• •

4.7.2 Gesprek RAD • •

Deze maatregel is niet klantvriendelijk. Maatwerk is vereist voor (tijdelijke) mobiliteitsbeperkingen.

• •

4.7.3 Peiling ambtenaren/ Consulenten • • • •

Positie 6: 73% acceptabel – 27% onacceptabel Scootmobiel is juist bedoeld voor deze afstanden en op zichzelf al een dure voorziening. Voor kortere afstanden zijn vrijwilligersinitiatieven geschikt. Weersomstandigheden en tijdelijke mobiliteitsbeperkingen moeten worden meegewogen.

•

•

4.7.5 Peiling pashouders • •

01-12-2020 | Onze referentie: 19099 | DEFINITIEF | VERTROUWELIJK

0,8% (4.216) van alle gereden Wmo-ritten in 2019 was korter dan 500 meter. Deze ritten samen bedroegen 1.470 km (0,03% van het totaal aantal gereden kilometers). Deze ritten werden gereden door 420 unieke pashouders (2,8% van alle pashouders). 588 van deze korte ritten zijn door 1 pashouder gemaakt. 0,4% (2.108) van alle gereden Wmo-ritten met indicatie scootmobiel was korter dan 5 kilometer. Deze ritten samen bedroegen 6.661 km (0,2% van het totaal aantal gereden kilometers). Deze ritten werden gereden door 271 unieke pashouders, waarvan er één 142 van dergelijke ritten maakte. De daling van de reizigersbijdrage voor ritten onder de 500 meter zijn €4.382,-. De daling van de reizigersbijdrage van Avan voor scootmobielritten onder de 5 kilometer zijn €3.198,-. Ervan uitgaande dat de reizigersbijdrage circa 15% van de kosten dekt die BVO DRAN maakt voor de uitvoering van de ritten, bedraagt de besparing circa €50.000,-. De netto kostenbesparing is dan circa €40.000,-

Positie 3: 41% (zeer) acceptabel - 22% (zeer) onacceptabel Deze maatregel is acceptabel(er) onder de voorwaarde dat er ruimte is voor (tijdelijke) uitzonderingen.

Pagina 26 van 55

Syntheserapport Financiële toekomst Vraagafhankelijk Wmo-verover Avan

Vervoersorganisatie Regio Arnhem Nijmegen

4.8 Bindend OV-advies op maat Reizigers waarvoor het OV een reëel alternatief is, krijgen geen mogelijkheid om ritten te boeken met de Avan-pas. Hierbij wordt rekening gehouden met de mogelijkheden van de reiziger. 4.8.1 Gesprekken vervoerders/ Callcenter •

• • •

Met name in de stedelijke gebieden is het OV voor een deel van de ritten een alternatief. Vervoerders zien voornamelijk voordelen voor de kortere ritten. Ervaring leert dat pashouders vaker voor het OV kiezen als ze eenmaal over de drempel zijn. De vrijblijvende OV-adviezen zijn vaak te generiek, waardoor deze nauwelijks wordt opgevolgd. Een variant is om OV-advies op te nemen voor een deel van de reis, waarbij het voor- en/of natransport met Avan is.

• • •

In de praktijk lastig uit te voeren, ook in verband met her-indicering bij bestaande pashouders. OV-check wordt als het goed is aan de voorkant gedaan (bij indiceren). Wmo-consulenten moeten beter geïnformeerd worden over mogelijkheden.

4.8.4 Ritdata 2019 • • •

In 2019 is bij Wmo-ritten geen OV advies gegeven. In 4.067 (0,8% van de) uitgevoerde Wmo-ritten is een OV-advies afgegeven aan de reisbegeleiders. Circa 36% van de ritten (zonder aanvullende indicatie) voldoet aan de bestaande criteria voor OV-advies3. Dat zijn circa 140.000 ritten.

4.8.2 Gesprek RAD • •

Het OV is nog niet voldoende toegankelijk en beschikbaar voor een groot deel van de pashouders. De mate waarin OV een alternatief is verschilt per dag, reis en fysieke gesteldheid. Dit leidt tot veel variabelen, wat de toepassing van de maatregelen bemoeilijkt.

4.8.5 Peiling pashouders • • •

4.8.3 Peiling ambtenaren/ Consulenten • • •

3

Positie 10: 57% acceptabel – 43% onacceptabel De acceptatie in stedelijke gemeenten ligt lager dan in landelijke gemeenten (respectievelijk 45% en 57%). Alleen wanneer goed maatwerk wordt toegepast per reiziger of zelfs per rit.

•

•

Positie 9: 22% (zeer) acceptabel - 35% (zeer) onacceptabel Een klein deel (7%) zegt gebruik te kunnen maken van het OV, grotendeels minder dan 2 dagen per maand. Medische reden wordt het meest genoemd als reden om niet met het OV te kunnen reizen. Voor 10% is de halte te ver weg, 7% moet te vaak overstappen. Circa een kwart vindt het OV niet voldoende toegankelijk voor minder validen. 27% weet niet waar zij informatie kunnen vinden over de toegankelijkheid van het OV. Een kwart is geheel onbekend met het OV-aanbod in de woongemeente.

Op dit moment wordt alleen bij OV-ritten een OV advies gegeven om het tarief te bepalen voor de

rit. OV geldt als alternatief bij 1) loopafstand naar halte is maximaal 500 meter (zowel aan herkomstals bestemmingszijde; 2) Vertrektijd OV valt binnen -15 en +45 minuten van de gewenst vertrektijd; 3) Maximaal 1 overstap; 3) Maximale extra reistijd van +30 minuten t.o.v. directe reis.

01-12-2020 | Onze referentie: 19099 | DEFINITIEF | VERTROUWELIJK

Pagina 27 van 55

Syntheserapport Financiële toekomst Vraagafhankelijk Wmo-verover Avan

Vervoersorganisatie Regio Arnhem Nijmegen

4.9 Standaard OV-training

Alle pashouders trainen om zelfstandig met OV te kunnen reizen, zodat er minder gebruik wordt gemaakt van de Avan-pas.

4.9.1 Gesprekken vervoerders/ Callcenter

4.9.4 Ritdata 2019

•

•

• •

Vervoerders betwijfelen om de kosten voor een standaard OV-training opwegen tegen de besparing die het oplevert. Vervoerders geven aan dat dit mogelijk leidt tot minder inkomsten. In de optiek van enkele vervoerders worden de mogelijkheden van het OV momenteel nog niet voldoende benut, zeker gezien de grote investeringen in het toegankelijk maken van het OV.

4.9.2 Gesprek RAD • •

Het OV is nog niet voldoende toegankelijk en beschikbaar voor een groot deel van de pashouders. De mate waarin OV een alternatief is verschilt per dag, reis en fysieke gesteldheid. Dit leidt tot veel variabelen, wat de toepassing van de maatregelen bemoeilijkt.

4.9.3 Peiling ambtenaren/ Consulenten • • • •

Positie 5: 75% acceptabel – 25% onacceptabel. De verschillen tussen gemeenten zijn minimaal. Voor een specifiek deel van de reizigers nuttig, maar het is niet nuttig als generieke maatregel. Als iemand met het OV kan reizen, zou hij/zij gaan aanvraag indienen en zeker geen vervoerspas moeten krijgen.

01-12-2020 | Onze referentie: 19099 | DEFINITIEF | VERTROUWELIJK

•

• •

In totaal is bij 4.067 uitgevoerde Wmo-ritten een OV-advies afgegeven (0,8%). Deze ritten zijn gereden door 1.455 individuele pashouders. 136 pashouders hebben bij 75% tot 100% van de ritten een OV-advies gekregen, 117 pashouders bij 50% tot 75%, 202 pashouders bij 25% tot 50% en 1.000 pashouders bij 0% tot 25% van de ritten. Circa 36% van de ritten zonder aanvullende indicatie voldoet volgens aan de bestaande criteria voor een OV-advies. In 2019 waren er 11.562 actieve pashouders zonder aanvullende indicaties. Uit de OV scan blijkt dat er voor 5.650 van deze pashouders een reëel OV alternatief is voor minstens één van hun reizen. OV-training zal voor een deel van hen een mogelijke optie zijn.

4.9.5 Peiling pashouders • • •

Positie 12: 10% (zeer) acceptabel - 55% (zeer) onacceptabel. De onbekendheid met (toegankelijkheid van) het OV is groot. Voorwaarden: o OV moet beter (toegankelijk) zijn. o Niet standaard training voor iedereen, maar inzetten bij de mensen waarvoor het ook echt een alternatief is.

Pagina 28 van 55

Syntheserapport Financiële toekomst Vraagafhankelijk Wmo-verover Avan

Vervoersorganisatie Regio Arnhem Nijmegen

4.10 Tarief Wmo zonder korting verhogen Het Wmo-tarief zonder korting geldt in sommige gemeenten voor Wmo-reizigers die hun kilometerbudget hebben overschreden. Op dit moment is het Wmo-tarief zonder korting gelijk aan het OV-tarief zonder passend OV alternatief. Het voorstel is om dit te verhogen. Het Wmo-tarief zonder korting geldt in sommige gemeenten voor Wmo-reizigers

4.10.1 Gesprekken vervoerders/ Callcenter

4.10.4 Ritdata 2019

•

•

De verwachting is dat dit een beperkte kostenbesparing oplevert, gezien er een klein aantal ritten/ pashouders is waarvoor het tarief zonder korting geldt.

4.10.2 Gesprek RAD •

• •

Niet hoger maken dan OV-tarief, want dan is er geen sprake meer van gelijkwaardigheid.

Uit de MaRap blijkt dat 0,3% van de kilometers en 0,3% van de ritten zijn gereden met het tarief Wmo zonder korting. In 2019 zijn 1.912 ritten Wmo zonder korting verreden, met in totaal 18.004 kilometer. De totale reizigersbijdrage was €4.877,-. Bij een verhoging van 10% bedraagt de aanvullende reizigersbijdrage dus circa €487,-.

4.10.5 Peiling pashouders 4.10.3 Peiling ambtenaren/ Consulenten • • • •

Positie 8: 69% acceptabel – 31% onacceptabel Hierdoor gaan mensen bewuster reizen. Tarief mag niet hoger worden dan het OV-tarief. In de gemeenten met beperkte OV-voorzieningen zou het kilometerbudget. hoger moeten liggen, omdat reizigers daar sneller aan hun plafond zitten.

01-12-2020 | Onze referentie: 19099 | DEFINITIEF | VERTROUWELIJK

• •

•

Positie 11: 14% (zeer) acceptabel - 24% (zeer) onacceptabel. Er is een relatief hoog aandeel respondenten dat ‘neutraal’ heeft geantwoord. Dit is te verklaren door de kleine groep reizigers die met dit tarief te maken krijgen. Voorwaarden: o Niet hoger maken dan OV-tarief. o Inkomensafhankelijk maken.

Pagina 29 van 55

Syntheserapport Financiële toekomst Vraagafhankelijk Wmo-verover Avan

Vervoersorganisatie Regio Arnhem Nijmegen

4.11 Vaste eigen bijdrage van Avan-pas

Het voorstel is om een jaarlijkse bijdrage van € 25,- in te voeren voor alle houders van een Avan-vervoerspas.

4.11.1 Gesprekken vervoerders/ Callcenter

4.11.4 Ritdata 2019

•

•

• •

Afhankelijk van de hoogte van de bijdrage zorgt dit voor een filter aan de voorkant. Dan zijn er minder pashouders en dus minder ritten per jaar. Anderzijds kan het ook leiden tot meer reizen door de mensen in het systeem: ‘Als ik ervoor betaal, maak ik er ook gebruik van’. Een mogelijke variant is om pashouders een kilometerbudget te laten inkopen: voor € 25,- kunt u 2.500 kilometer reizen met Avan. Dit biedt ook mogelijkheid voor meer maatwerk.

•

In 2019 waren er 14.505 actieve Wmo-pashouders (die minimaal 1 rit hebben gemaakt in 2019). De aanvullende reizigersbijdrage van € 25,- voor het bezit van een Avan-pas bedraagt €362.625,- per jaar. Uit de MaRap blijkt dat er in totaal ongeveer 21.000 Wmo-pashouders zijn. Wanneer ook de inactieve Wmo-pashouders worden meegenomen, bedraagt de aanvullende reizigersbijdrage €522.575,-. Hierbij is geen rekening gehouden met een afname van het aantal pashouders.

4.11.2 Gesprek RAD

4.11.5 Peiling pashouders

•

• •

•

Feitelijk worden reizigers geweigerd die de eigen bijdrage niet kunnen betalen. Anderzijds kost het aanschaffen van een OV-chipkaart ook geld, maar wel beduidend minder dan € 25,- per jaar.

•

4.11.3 Peiling ambtenaren/ Consulenten • • • • •

Positie 2: 86% acceptabel – 14% onacceptabel Maak de bijdrage inkomensafhankelijk en houd mogelijkheden voor uitzonderingen. Past dit binnen de wettelijke kaders van het Wmo? Er is al sprake van eigen bijdrage in de kilometerprijs. € 25,- is voor een grote groep pashouders veel geld.

01-12-2020 | Onze referentie: 19099 | DEFINITIEF | VERTROUWELIJK

Positie 7: 24% (zeer) acceptabel – 43% (zeer) onacceptabel Wanneer de 43% die deze maatregel (zeer) onacceptabel vindt ervoor kiest om de Avan-vervoerspas stop te zetten, dan bedraagt de extra reizigersbijdrage voor Avan €728.876,-. Voorwaarden o Inkomensafhankelijk maken o Geen jaarlijkse verhoging o Lager bedrag van maken

Pagina 30 van 55

Syntheserapport Financiële toekomst Vraagafhankelijk Wmo-verover Avan

Vervoersorganisatie Regio Arnhem Nijmegen

4.12 Ondergrens toewijzing Avan-pas

Alleen een Avan-vervoerspas verstrekken wanneer minimaal zes keer per jaar met Avan wordt gereisd.

4.12.1 Gesprekken vervoerders/ Callcenter

4.12.4 Ritdata 2019

•

•

• •

Wellicht heeft de tegenovergestelde maatregel meer effect: een maximum stellen aan het aantal reizen per jaar. We moeten juist blij zijn met pashouders die het systeem selectief ‘belasten’. Deze maatregel kan ook leiden tot meer ‘onnodige’ reizen door mensen die hun pas willen behouden.

• • •

4.12.2 Gesprek RAD

•

• •

•

Deze maatregel is niet in lijn met VN-verdrag en zeker niet klantvriendelijk. Maatwerk is vereist voor (tijdelijke) mobiliteitsbeperkingen.

4.12.3 Peiling ambtenaren/ Consulenten • • • •

Positie 3: 83% acceptabel – 17% onacceptabel De vervoersvoorziening is bedoeld voor invulling van een structurele vervoersbehoefte. Voor klein aantal ritten kan waarschijnlijk beroep worden gedaan op het eigen netwerk of voorliggende voorzieningen. De uitdaging zit in de handhaving: hoe en wanneer controleren? Pas intrekken na één jaar geeft een (veel) hogere workload bij gemeenten en is belastend voor pashouders.

01-12-2020 | Onze referentie: 19099 | DEFINITIEF | VERTROUWELIJK

•

28% van de unieke actieve pashouders reist minder dan 6 keer per jaar. Dat zijn 3.999 pashouders. 2,1% van alle gereden ritten is gemaakt door pashouders die minder dan 6 keer hebben gereisd (dat zijn 10.845 ritten). Cumulatief heeft deze groep 105.248 kilometers gereisd, met gemiddeld 9,7 kilometer per rit. Uit de MaRap blijkt dat er in totaal ongeveer 21.000 Wmo-pashouders zijn. Deze maatregel bereikt dus circa 20% van alle Wmo-pashouders bereiken. Deze maatregel had in 2019 geleid tot circa €28.000,- minder reizigersbijdrage. Ervan uitgaande dat de reizigersbijdrage circa 15% van de kosten dekt die BVO DRAN maakt voor de uitvoering van de rit, bedraagt de besparing circa €187.000,-. De netto kostenbesparing is circa €160.000,- (€187.000,- minus €28.000,-).

4.12.5 Peiling pashouders • •

Positie 5: 30% (zeer) acceptabel - 34% (zeer) onacceptabel Voorwaarden: o Houd rekening met minder reizen als gevolg van corona o Goed kijken naar de oorzaak van lage frequentie

Pagina 31 van 55

Syntheserapport Financiële toekomst Vraagafhankelijk Wmo-verover Avan

Vervoersorganisatie Regio Arnhem Nijmegen

CONCLUSIES & AANBEVELINGEN

01-12-2020 | Onze referentie: 19099 | DEFINITIEF | VERTROUWELIJK

Pagina 32 van 55

Syntheserapport Financiële toekomst Vraagafhankelijk Wmo-verover Avan

5

Vervoersorganisatie Regio Arnhem Nijmegen

5.1 Hoe is het uitvoerend draagvlak binnen de deelnemende gemeenten voor de maatregelen? Definitie

Beantwoording onderzoeksvragen

Bron(nen)

Dit hoofdstuk geeft antwoord op de deelvragen van het onderzoek. Hierbij is gebruik gemaakt van een Multicriteria-analyse (MCA). De MCA is een instrument waarmee voor- en nadelen vanuit verschillende invalshoeken tegen elkaar afgewogen kunnen worden. Met de MCA zijn de maatregelen op basis van een aantal criteria beoordeeld, onderling vergeleken en gerangschikt. De criteria zijn bepaald aan de hand van de verschillende onderzoeksvragen (zie §1.2). Alle maatregelen zijn op dezelfde wijze beoordeeld (‘gescoord’) per criterium met een vijfpuntsschaal, welke per criterium is geoperationaliseerd. De uitkomst is een gemiddelde score aan de hand waarvan alle maatregelen gerangschikt worden op grootste bijdrage aan de optimale balans tussen kostenreductie/

Scores

De mate waarin contactambtenaren en Wmo-consulenten de maatregel ‘acceptabel’ vinden’. •

Peiling contactambtenaren en consulenten

-2 : 0 – 20% vindt de maatregel acceptabel -1 : 20 – 40% vindt de maatregel acceptabel 0 : 40 – 60% vindt de maatregel acceptabel 1 : 60 – 80% vindt de maatregel acceptabel 2 : 80 – 100% vindt de maatregel acceptabel

In de peiling onder de contactambtenaren is gevraagd om per maatregel aan te geven of zij deze acceptabel vinden. Hierop kon met ‘ja’ of ‘nee’ worden geantwoord (in een open invulveld konden toelichtingen en nuances worden gegeven). De toekenning van de scores is gebaseerd op de uitkomsten van deze vraag. Het resultaat wordt in bijlage 2 getoond. Voor vrijwel alle maatregel bestaat (in meer of mindere mate) uitvoerend draagvlak binnen de gemeenten. Met name het toekennen van een boete bij verwijtbare loosmeldingen, een eigen bijdrage voor de Avan-pas en een ondergrens bij het toewijzen van een Avan-pas worden breed geaccepteerd.

-beheersing en behoud van een passend voorzieningenniveau. De meningen over een bindend OV-advies op maat zijn verdeeld. Bij het proces van het ontwerpen en vullen van de MCA stonden de reproduceerbaarheid en de onderbouwing van de gemaakte keuzes centraal. Het vullen van het instrument is geen exacte wetenschap. Doordat verschillende

Het verruimen van de ophaalmarges en het verhogen van de maximale omrijtijden worden het minst geaccepteerd, voornamelijk omdat dit te veel afbreuk zou doen aan het voorzieningenniveau.

invalshoeken en nuances moeten worden meegenomen, blijft er altijd ruimte voor interpretatie. Deze ruimte hebben we tot het minimum beperkt.

In dit hoofdstuk nemen we u mee in het proces en de uitkomsten ervan aan de hand van de onderzoeksvragen/ criteria.

01-12-2020 | Onze referentie: 19099 | DEFINITIEF | VERTROUWELIJK

Pagina 33 van 55

Syntheserapport Financiële toekomst Vraagafhankelijk Wmo-verover Avan

5.2 Hoe groot is de systeemtechnische en praktische uitvoerbaarheid van de maatregelen? Definitie Bron(nen)

Scores

De mate waarin een maatregel uitvoerbaar is, onderverdeeld in technische en praktische uitvoerbaarheid. • Gesprekken vervoerders, callcenter en RAD • Oordeel werkgroep -2 : Zeer complex -1 : Complex 0 : Neutraal 1 : Eenvoudig 2 : Zeer eenvoudig

Het antwoord op deze vraag is opgebouwd uit twee elementen: een kwalitatieve score op technische en praktische uitvoerbaarheid. Bij het opstellen van het Knoppenplan is al getoetst op de juridische uitvoerbaarheid, dus dat is in de onderhavige analyse niet meegenomen. In bijlage 3 worden de resultaten getoond. De gesprekken met alle stakeholders hebben als voornaamste input gediend bij het toekennen van de scores. Aanvullend is de kennis en ervaring van de werkgroep meegenomen. Technisch zijn vrijwel alle maatregelen (zeer) eenvoudig door te voeren, behalve een bindend alternatief bij drukte en een bindend OV-advies op maat. De complexiteit zit voornamelijk in het beheren en definiëren van de maatregelen en op welke manier dit vervolgens vertaald wordt in de systemen. Voor het bindend OV-advies geldt aanvullend dat het grote aantal factoren dat een rol speelt en eventuele uitzonderingssituaties zorgen voor complexiteit. De praktische uitvoerbaarheid is van een aantal maatregelen wat complexer. Zo is het in de praktijk complex om de verwijtbaarheid van een loosmelding vast te stellen, zeker bij gebouwen met meer ingangen. Het vergt tijd en kosten om de verwijtbaarheid vast te stellen en om het boetegeld daadwerkelijk te innen. Het bindend OV-advies leidt in de praktijk ook tot complexiteit.

In verband met de vervoersplicht moet in dit kader worden gedefinieerd wat noodzakelijke reizen zijn en welke partij hier wanneer op toetst. Het instellen van een ondergrens bij het toekennen van een Avan-pas leidt mogelijk tot ‘onnodig’ reizen. Hier moet een oplossing voor worden gevonden. Ook is het in de praktijk slecht mogelijk om op voorhand te bepalen hoe groot de vervoersvraag exact wordt.

01-12-2020 | Onze referentie: 19099 | DEFINITIEF | VERTROUWELIJK

Vervoersorganisatie Regio Arnhem Nijmegen

5.3 Wat is het advies van de Regionale Adviesraad Doelgroepenvervoer? Definitie Bron(nen)

Scores

De mate waarin de RAD de maatregelen acceptabel vindt •

Gesprek RAD

-2 : Zeer onacceptabel -1 : Onacceptabel 0 : Neutraal 1 : Acceptabel 2 : Zeer acceptabel

Tijdens het gesprek met de RAD zijn alle 12 maatregelen besproken en heeft de RAD aangegeven in hoeverre deze in hun optiek acceptabel zouden zijn. Op basis hiervan is een kwalitatieve score toegekend per maatregel. Het resultaat is in bijlage 4 opgenomen. Wanneer de OV-training op vrijwillige basis wordt aangeboden, is de RAD positief over deze maategel. Ook het invoeren van een toeslag bij kort reserveren kan op (enige) steun rekeningen, maar de RAD zou liever een korting zien voor reizigers die vroeg boeken. Een spitstarief is acceptabel, aangezien dit ook voor OV-reizen geldt, al liggen de spitstijden in het Wmo-vervoer anders dan in het OV. Het verruimen van de ophaalmarges is zeer onacceptabel in de optiek van RAD, omdat dit de bewegingsvrijheid te veel beperkt. Zeker in combinatie met het verhogen van de maximale omrijtijd. Voor beide maatregelen geldt dat dit alleen acceptabel is bij reizigers die hier expliciet toestemming voor hebben gegeven (en hier financieel voordeel van hebben). Het verhogen van het Wmo-tarief zonder korting is zeer onacceptabel voor de RAD, aangezien dit tarief niet hoger mag liggen dan het OV-tarief.

Voor een groot deel van de maatregelen geldt dat de acceptatie van de RAD grotendeels afhangt van een drietal kernelementen: de exacte invulling ervan, de mate waarin maatwerk kan worden toegepast en in hoeverre de maatregel strookt met het VN-verdrag.

Pagina 34 van 55

Syntheserapport Financiële toekomst Vraagafhankelijk Wmo-verover Avan

5.4 Hoe groot is de netto kostenbesparing voor BVO DRAN op korte termijn (binnen 4 jaar)? Definitie

Bron(nen)

Scores

De mate verwachtte kostenbesparing binnen nu en 4 jaar, met aftrek van de implementatiekosten • Gesprekken stakeholders • Kwantitatieve analyse • Peiling pashouders • Oordeel werkgroep/ BVO DRAN Zie scoretabel in bijlage 5

Vervoersorganisatie Regio Arnhem Nijmegen

5.5 Hoe groot is de netto kostenbesparing voor BVO DRAN op lange termijn (over 4 jaar)? Definitie

Bron(nen)

Scores

De mate verwachtte kostenbesparing over 4 jaar, met aftrek van de implementatiekosten • Gesprekken stakeholders • Kwantitatieve analyse • Peiling pashouders • Oordeel werkgroep/ BVO DRAN Zie scoretabel in bijlage 6

Het antwoord op deze vraag is gebaseerd op een cijfermatig onderbouwde kwalificatie van de implementatiekosten, de aanvullende opbrengsten en de mogelijke besparingen per maatregel. Deze subcriteria worden even zwaar meegewogen in de score. De uitkomsten zijn in bijlage 5 opgenomen.

Het antwoord op deze vraag is gebaseerd op een cijfermatig onderbouwde kwalificatie van de implementatiekosten, de aanvullende opbrengsten en de mogelijke besparingen per maatregel. Deze subcriteria worden even zwaar meegewogen in de score. De uitkomsten zijn in bijlage 6 opgenomen.

Op korte termijn kunnen besparingen voornamelijk worden gerealiseerd door het aantal ritten en pashouders te verminderen. Elke rit die niet wordt uitgevoerd leidt immers direct tot besparing. Het invoeren van een ondergrens bij het toewijzen van een Avan-pas en een kilometerdrempel scoren dan ook goed op dit criterium. De implementatiekosten van deze maatregelen zijn laag.

De besparing op lange termijn is mede afhankelijk van de invloed van de maatregelen op de combinatiegraad van het vervoer en de benodigde capaciteit. Dit laatste is met name voor het infaseringsplan zero emissie vervoer een belangrijke component, elk ZE-voertuig dat niet aangeschaft hoeft te worden leidt tot directe besparing.

Het invoeren van een eigen bijdrage voor het bezit van een Avan-pas scoort hoog, door het effect van de aanvullende reizigersbijdrage die dit oplevert in combinatie met de lage implementatiekosten.

De potentiële besparing van de maatregelen die leiden tot meer efficiënte of een lagere benodigde capaciteit zijn dan ook hoog. Met name het invoeren van een toeslag bij kort van tevoren reserveren en het invoeren van een spitstarief scoren hoog op dit criterium.

Ook de toeslag bij het kort van tevoren reserveren en het invoeren van een spitstarief en het scoren relatief goed op dit criterium, voornamelijk als gevolg van de aanvullende reizigersbijdragen die deze maatregelen genereren.

Het effect van wijzigingen in de systeemkenmerken (verruimen ophaalmarges en omrijtijden) op de mogelijke besparing is relatief klein.

Het besparingspotentieel van de maatregelen die betrekking hebben op meer OV-gebruik zijn hoog. Hier staat tegenover dat de implementatiekosten ook relatief hoog zijn en de aanvullende reizigersbijdragen laag. Het wijzigen van systeemkenmerken zoals het verruimen van de ophaalmarges en het verhogen van de maximale omrijtijd leiden op korte termijn tot zeer beperkte besparing. Het grootste deel van de ritten wordt immers nog steeds gereden en tot 2024 ligt het kilometertarief van de vervoerders vast. 01-12-2020 | Onze referentie: 19099 | DEFINITIEF | VERTROUWELIJK

Pagina 35 van 55

Syntheserapport Financiële toekomst Vraagafhankelijk Wmo-verover Avan

5.6 Hoe groot zijn de (negatieve) gevolgen voor de pashouders? Definitie

Bron(nen)

De mate waarin de gevolgen merkbaar zijn voor de pashouders, onderverdeeld naar: - Bereik: hoeveel pashouders merken de gevolgen? - Impact: hoe groot zijn de gevolgen voor deze pashouders • Kwantitatieve analyse • Peiling pashouders

Vervoersorganisatie Regio Arnhem Nijmegen

5.7 In welke mate worden de maatregelen geaccepteerd door de pashouders? Definitie Bron(nen)

Scores

De mate waarin de pashouders de maatregel accepteren •

Peiling pashouders

-2 : Gemiddelde score < -0,5 -1 : Gemiddelde score > -0,5 en < -0,2 0 : Gemiddelde score > -0,2 en < 0,2 1 : Gemiddelde score > 0,2 en < 0,5 2 : Gemiddelde score > 0,5

Scores

Om deze vraag te beantwoorden is een cijfermatig onderbouwde kwalificatie gegeven aan het bereik (op basis van de kwantitatieve analyse) en de impact (op basis van de peiling onder de pashouders) van de maatregel. Met deze beide elementen samen is de score bepaald middels de hierboven getoonde scoretabel. Aangezien alle maatregelen een negatief effect hebben voor de reiziger, wordt de score lager naarmate het bereik en de impact groter worden. Het resultaat is opgenomen in bijlage 7. De gevolgen voor pashouders zijn het kleinst wanneer alleen een Avan-pas wordt toegewezen bij een structurele vervoersbehoefte (ondergrens van 6 ritten per jaar). Gevolgd door het instellen van een kilometerdrempel, het verhogen van het tarief Wmo zonder korting en boete bij verwijtbare loosmelding.

De pashouders is gevraagd op basis van een vijfpuntsschaal aan te geven in hoeverre zij de 12 maatregelen acceptabel vinden. Aan de individuele antwoorden hebben wij scores toegekend: Zeer acceptabel (2); Acceptabel onder de voorwaarde dat… (1); Neutraal (0); Onacceptabel, tenzij… (-1); Zeer onacceptabel (-2). Op basis van het gemiddelde van alle respondenten zijn de scores bepaald voor dit criterium, het resultaat is te zien in bijlage 8. Het toekennen van een boete bij verwijtbare loosmelding is het meest acceptabel voor de pashouders. Het invoeren van een kilometerdrempel en een toeslag bij kort van tevoren reserveren vallen in de score 1 (acceptabel). Het aanbieden van een standaard OV-training komt als minst acceptabel uit de bus. Opvallend, aangezien in de beschrijving van de maatregelen geen verdere consequenties zijn verbonden aan (de uitkomst van) deze OV-training.

Het invoeren van een spitstarief, een eigen bijdrage voor het bezit van een Avanpas en een bindend OV-advies op maat hebben de grootste gevolgen. De gevolgen van het spitstarief hangen echter in grote mate af van het tijdsblok dat wordt aangemerkt als spits (en de hoogte van de toeslag). De hoogte van de eigen bijdrage is bepalend voor de gevolgen van de maatregel om een eigen bijdrage te heffen voor het bezit van een Avan-vervoerspas.

01-12-2020 | Onze referentie: 19099 | DEFINITIEF | VERTROUWELIJK

Pagina 36 van 55

Syntheserapport Financiële toekomst Vraagafhankelijk Wmo-verover Avan

6

Beantwoording hoofdvraag en aanbevelingen

In dit hoofdstuk wordt de hoofdvraag beantwoord aan de hand van de integrale uitkomsten van de MCA. In het voorgaande hoofdstuk is per onderzoeksvraag toegelicht hoe de verschillende criteria scoren. Door het gemiddelde van deze scores te berekenen, wordt bepaald hoe de verschillende maatregelen overall scoren op de mate waarin deze de komende bijdragen aan een goede balans tussen behoud van een passend voorzieningenniveau en het beheersen van de

Vervoersorganisatie Regio Arnhem Nijmegen

6.1 Uitkomsten MCA Onderstaande tabel geeft het overzicht van de scores per criterium van alle getoetste maatregelen. Tevens wordt de MCA score weergegeven, dat is de gemiddelde score, waarin alle criteria even zwaar mee zijn meegewogen. Op basis van de gemiddelde score is als volgt een kleur toegekend aan de MCAscores. MCA score - 2,0 tot - 1,5 - 1,5 tot - 0,5 - 0,5 tot + 0,5 + 0,5 tot + 1,5 + 1,5 tot + 2,0

Bijdrage aan goede balans voorzieningenniveau / kosten Zeer klein Klein Neutraal Groot Zeer groot

(maatschappelijke) kosten.

01-12-2020 | Onze referentie: 19099 | DEFINITIEF | VERTROUWELIJK

Pagina 37 van 55

Syntheserapport Financiële toekomst Vraagafhankelijk Wmo-verover Avan

Vervoersorganisatie Regio Arnhem Nijmegen

6.2 Advies per maatregel Maatregel

MCA score

Beoogd effect

Toeslag bij kort van tevoren reserveren

0,8

Efficiënter vervoer

Kilometerdrempel invoeren

0,7

Minder ritten

Implementeren: Leidt tot relatief weinig weerstand, heeft weinig impact op het voorzieningenniveau en kan op lange termijn aanzienlijke kostenbesparing opleveren. Stimuleer daarnaast online reserveren, hier zit nog onbenut potentieel. Implementeren: De mogelijke besparing is gemiddeld. Wanneer er in specifieke gevallen uitzonderingen mogelijk blijven is de weerstand beperkt.

Boete bij verwijtbare loosmelding

0,6

Efficiënter vervoer

Implementeren, maar: Groot draagvlak (want rechtvaardig), maar verwijtbaarheid is lastig vast te stellen. Pas dit gericht toe op pashouders met veel loosmeldingen.

Ondergrens toewijzing Avan-pas

0,5

Minder pashouders

Eigen bijdrage Avan-pas

0,5

Minder pashouders

Spitstarief invoeren

0,2

Lagere capaciteit

Standaard OV-training

0,0

Minder ritten

Implementeren: Relatief groot draagvlak (met name binnen gemeenten) en levert grote besparing op (> €100.000,-). Behoud wel ruimte voor (tijdelijke) uitzonderingen. Implementeren, maar: De basisgedachte wordt ondersteund, maar € 25,- per jaar is te veel. De kosten moeten in worden gebracht met de kosten voor een OV-chipkaart. Het gevolg is dan wel dat het financieel voordeel kleiner wordt door een lagere reizigersbijdrage en lagere drempel. Implementeren, maar: Naar analogie met het OV, dus relatief groot draagvlak. Beperk de spitsperiode tot twee korte tijdvensters, zodat de betaalbaarheid, toegankelijkheid en gebruiksvriendelijkheid van het systeem niet te veel worden aangetast. Niet implementeren, tenzij: Generiek invoeren is schieten met hagel. Breng o.b.v. reisgedrag (en OV-scan) gericht in kaart bij welke pashouders een training opportuun is.

Tarief Wmo zonder korting verhogen

-0,1

Minder ritten

Bindend alternatief bij drukte

-0,4

Lagere capaciteit

Maximale omrijtijd verhogen

-0,6

Efficiënter vervoer

Bindend OV-advies op maat

-0,8

Minder ritten

Verruimen ophaalmarges

-0,9

Efficiënter vervoer

01-12-2020 | Onze referentie: 19099 | DEFINITIEF | VERTROUWELIJK

Advies

Niet implementeren: De (financiële) voordelen zijn te klein gezien het beperkte aantal ritten waarop dit tarief van toepassing is Implementeren, maar: Beperk de spitsperiode tot twee korte tijdvensters, zodat de toegankelijkheid en gebruiksvriendelijkheid van het systeem niet te veel worden aangetast. Niet implementeren, tenzij: De negatieve impact op het voorzieningenniveau weegt niet op tegen de mogelijke (financiële) voordelen, tenzij vervoerders zich kunnen en willen committeren aan lagere tarieven bij X% hogere combinatiegraad na 2024. Implementeren, maar: Ondanks lage MCA score heeft meer toeleiding naar OV veel potentie. Maak het advies niet direct bindend en zorg voor concrete adviezen. Combineer dit met OV-training voor specifieke doelgroep. Niet implementeren, tenzij: De negatieve impact op het voorzieningenniveau weegt niet op tegen de mogelijke (financiële) voordelen, tenzij vervoerders zich kunnen en willen committeren aan lagere tarieven bij X% hogere combinatiegraad na 2024.

Pagina 38 van 55

Syntheserapport Financiële toekomst Vraagafhankelijk Wmo-verover Avan

6.3

Generieke aanbevelingen

Aanvullend op de adviezen per maatregel, komen wij op basis van de studie tot de volgende generieke aanbevelingen:

1. Benut de potentie van OV als voorliggende voorziening Er ligt veel potentie in het beter benutten van het OV als voorliggende voorziening. Uit de OV-scan blijkt dat ruim een derde van de Wmo-ritten (waarbij geen sprake was van aanvullende indicaties) aan de OV-criteria voldeed. Een eerste grote slag kan in onze optiek al worden geslagen door bij de ritaanname structureel vrijblijvende OV-adviezen te verstrekken bij ritten die voldoen aan de OV-criteria. Pashouders hebben hierbij behoefte aan zo concreet mogelijke adviezen inclusief lijnnummers, vertrek- en aankomsttijden en -locaties en looproutes. Een belangrijke voorwaarde is dat hier energie wordt gestoken om de grote onbekendheid die pashouders hebben met het OV weg te nemen. Het meest effectief is door specifiek aandacht te geven aan de pashouders die vaak ritten boeken met een reëel OV alternatief.

2. Inventariseer vrijwilligersinitiatieven inclusief systeemkenmerken Alle partijen hebben de wil om en zien de voordelen van meer samenwerking met vrijwilligersinitiatieven. Het belangrijkste struikelblok is een goede centrale ontsluiting van alle bestaande initiatieven, inclusief de noodzakelijke informatie om deze als alternatief aan te kunnen bieden bij een reservering. Onderzoek de mogelijkheden om dit overzicht te verkrijgen en op te kunnen nemen in de planning van het callcenter.

3. Bevorder uitwisseling van kennis en ervaringen tussen en binnen gemeenten De studie heeft geleerd dat de afstemming tussen beleid en uitvoering binnen de gemeenten en de uitwisseling van kennis tussen de individuele gemeenten nog niet optimaal is. Uiteraard heeft elke gemeente de vrijheid om lokaal maatwerk toe te passen, maar wij zien toegevoegde waarde in het organiseren van meer uitwisseling van kennis, ervaringen en lessen. BVO DRAN kan hierin een faciliterende rol spelen. In het licht van deze studie kan dit betekenen dat maatregelen worden geïmplementeerd in een (deel van de) gemeente(n), en afhankelijk van de successen vervolgens al dan niet regionaal uitgerold worden.

01-12-2020 | Onze referentie: 19099 | DEFINITIEF | VERTROUWELIJK

Vervoersorganisatie Regio Arnhem Nijmegen

4. Neem duurzaamheid mee in de overwegingen Binnen deze studie is duurzaamheid niet expliciet opgenomen. De effecten van de individuele maatregelen op duurzaamheid zijn immers nauwelijks te kwantificeren. De financiële gevolgen van meer duurzaam vervoer worden concreet bij het opstellen van het infaseringsplan Zero Emissie, waarbij onder meer het aantal aan te schaffen ZE-voertuigen moet worden bepaald. Op korte termijn geldt dat elke voertuigkilometer die bespaard wordt, de meest duurzame kilometers zijn. Afhankelijk van het eventuele alternatieve vervoermiddel waarmee pashouders zich verplaatsen.

5. Stimuleer online reserveren Alhoewel het aantal online reserveringen relatief hoog ligt, zien wij dat de potentie op korte termijn nog niet optimaal is benut: van de pashouders die regelmatig gebruikmaken van internet, boekt twee derde nooit online. Communiceer over de voordelen van online boeken, in combinatie met vroeg boeken. Benoem hierbij dat ook een online bevestiging van de reservering geldig is.

6. Minder is niet altijd beter Er is een ondergrens in het aantal pashouders en ritten. Keerzijde van het terugbrengen van het reduceren van de vervoersvraag is namelijk dat de mogelijkheden om te combineren afnemen. Er is een optimum tussen besparing op aantal ritten versus het verhogen van de combinatiegraad. Dit geldt zeker voor de landelijke gebieden op de rustige momenten. Ga hierover in gesprek met vervoerders en callcenter en formuleer samen met hen duidelijke en realistische doelstellingen als het gaat om vervoersomvang en combinatiegraad.

7. Overweeg kortere openingstijden De maatregelen die in deze studie zijn getoetst zijn niet uitputtend. Een suggestie voor een aanvullende/alternatieve maatregel is om in de avonduren minder lang ‘open te zijn’. Dit zijn relatief dure uren in verband met onregelmatigheidstoeslagen voor personeel, beperkte combinatiemogelijkheden en lage bezettingsgraad. Eerder sluiten heeft voor een beperkte groep reizigers impact. Alternatief is om een hoger tarief in te voeren voor de late avonduren.

Pagina 39 van 55

Syntheserapport Financiële toekomst Vraagafhankelijk Wmo-verover Avan

Vervoersorganisatie Regio Arnhem Nijmegen

8. Onderzoek automatische communicatie over ophaaltijden De acceptatie van een grotere ophaalmarge wordt significant hoger als de exacte aankomsttijd minimaal één uur van tevoren wordt gecommuniceerd, zo blijkt uit de pashoudersenquête. Enkele vervoerders geven aan dat het technisch al mogelijk is om deze communicatie te automatiseren, maar dat de doelgroep hier niet altijd klaar voor is. Onderzoek samen met het callcenter en de vervoerders de mogelijkheden om automatisch gegenereerde stem- of tekstberichten te sturen over de actuele ophaaltijd.

9. Maak kosten inzichtelijk van (aanvullende) indicaties Geef Wmo-consulenten inzicht in de (extra) kosten die aanvullende indicaties met zich meebrengen. Een meerderheid mist dit inzicht en heeft hier behoefte aan.

10.

Volg reisgedrag van bestaande pashouders en handel daarnaar Benut het reizigersregistratiesysteem om de pashouder beter te kunnen volgen, adviseren en (waar mogelijk) toe te leiden naar alternatieven of te herindiceren. Voer op basis van daadwerkelijk reisgedrag gericht gesprekken met de pashouders en neem indien nodig maatregelen. Concreet kan hierbij worden gedacht aan: • Het geven van gerichte adviezen en training aan pashouders die (terugkerende) ritten maken waarvoor het OV een goed alternatief. Hierdoor kan de zelfredzaamheid worden vergroot • Het in overleg met de pashouder stopzetten van indicaties bij geen of langdurig zeer laagfrequent gebruik. Hiermee kan invulling gegeven worden aan de maatregel ondergrens bij toewijzing (en behoud) Avan-pas; • Het herkennen van en handelen bij veelvuldige loosmeldingen; • Actief sturen op langere aanmeldtijden bij pashouders die structureel kort van tevoren reserveren; • Zicht houden op ‘oneigenlijk’ gebruik van de Wmo-vervoersvoorziening voor ritten naar dagbesteding en sociale werkplaatsen; Een belangrijke voorwaarde hiervoor is dat dit AVG-proof wordt ingericht. Dit is eenvoudig af te dekken middels de privacyverklaring.

01-12-2020 | Onze referentie: 19099 | DEFINITIEF | VERTROUWELIJK

Pagina 40 van 55

Syntheserapport Financiële toekomst Vraagafhankelijk Wmo-verover Avan

Vervoersorganisatie Regio Arnhem Nijmegen

Bijlagen

01-12-2020 | Onze referentie: 19099 | DEFINITIEF | VERTROUWELIJK

Pagina 41 van 55

Syntheserapport Financiële toekomst Vraagafhankelijk Wmo-verover Avan

Vervoersorganisatie Regio Arnhem Nijmegen

Bijlage 1 – De maatregelen

7. Maximale omrijtijd verhogen

1. Toeslag bij kort van tevoren reserveren

Op dit moment is de omrijtijd bij korte ritten (<8 kilometer) maximaal 15 minuten en bij lange ritten maximaal 30 minuten. Het voorstel is om de maximale omrijtijd te verlengen naar respectievelijk 30 en 45 minuten.

Op dit moment kan tot 1 uur van tevoren een rit geboekt worden (de vooraanmeldtijd). Het voorstel is de vooraanmeldtijd te verlengen naar minimaal 3 uur. Een kortere vooraanmeldtijd blijft mogelijk, maar dan wordt een toeslag in rekening gebracht ter grootte van het instaptarief: € 0,98.

2. Verruimen ophaalmarges Op dit moment worden reizigers 15 minuten voor of na de gereserveerde tijd opgehaald. Het voorstel is om deze margetijd te verruimen tot 30 minuten voor of na de reserveringstijd. Voorbeeld: Bij een reservering om 13:00 uur, wordt de reiziger opgehaald tussen 12.30 en 13.30 uur.

3. Invoeren spitstarief Het voorstel is om de eigen bijdrage voor het reizen tijdens de spits te verhogen. De spitstijden zijn de tijden waarop veel wordt gereisd met Avan.

4. Ondergrens voor toewijzing Wmo-pas Het voorstel is om alleen een Avan-vervoerspas te verstrekken wanneer er sprake is van een structurele vervoersbehoefte. De ondergrens komt te liggen op zes ritten per jaar.

5. Bindend alternatief bij drukte In drukke periodes worden reizigers in overleg eerder of later ingepland dan gewenst. Op dit moment is er al sprake van een vrijblijvend advies, het voorstel is om hier een bindend advies van te maken.

6. Bindend OV-advies op maat Het voorstel is om reizigers waarvoor het OV een reëel alternatief is, geen mogelijkheid te geven om ritten te boeken met de Avan-pas. Hierbij wordt rekening gehouden met de mogelijkheden van de reiziger.

01-12-2020 | Onze referentie: 19099 | DEFINITIEF | VERTROUWELIJK

8. Kilometerdrempel Het voorstel is om geen ritten te rijden die korter zijn dan 500 meter. Voor reizigers met een scootmobiel wordt de ondergrens 5 kilometer (die ligt nu in een aantal gemeenten op 3 kilometer).

9. Tarief ‘Wmo zonder korting’ verhogen In sommige gemeenten hebben reizigers een kilometerbudget. Wanneer zij dit overschrijden, moeten zij een hoger tarief betalen als zij gebruikmaken van Avan. Het voorstel is om het tarief ‘Wmo zonder korting te verhogen. Enkele gemeenten hebben Avan-passen uitgereikt waarbij reizigers altijd het Wmo-tarief zonder korting betalen. Op dit moment is het Wmo-tarief zonder korting gelijk aan het OV-tarief zonder passend OV alternatief. Het voorstel is om dit te verhogen.

10. Standaard beginnen met OV-training voor reizigers Het voorstel is om reizigers te trainen, zodat zij beter in staat zijn om zelfstandig met OV te reizen.

11. Een bijdrage voor bezit van een Avan-vervoerspas Het voorstel is om een jaarlijkse bijdrage van € 25,- te introduceren voor alle houders van een Avan-vervoerspas.

12. Boete toekennen bij verwijtbare loosmelding Volgens het vervoerreglement is Avan gemachtigd een boete van € 10,- toe te kennen bij een verwijtbare loosmelding. Dit wordt momenteel te beperkt tot uitvoering gebracht.

Pagina 42 van 55

Syntheserapport Financiële toekomst Vraagafhankelijk Wmo-verover Avan

Vervoersorganisatie Regio Arnhem Nijmegen

Bijlage 2 – Uitvoerend draagvlak gemeenten MAATREGEL

Score

% Acceptabel

% Onacceptabel

12. Boete bij verwijtbare loosmelding

2

90%

10%

11. Eigen bijdrage Avan-pas

2

86%

14%

04. Ondergrens toewijzing Avan-pas

2

83%

17%

01. Toeslag bij kort van tevoren reserveren

1

78%

22%

10. Standaard OV-training

1

75%

25%

08. Kilometerdrempel invoeren

1

73%

27%

05. Bindend alternatief bij drukte

1

72%

28%

09. Tarief Wmo zonder korting verhogen

1

69%

31%

03. Spitstarief

1

66%

34%

06. Bindend OV-advies op maat

0

54%

46%

07. Maximale omrijtijd verhogen

-1

39%

61%

02. Verruimen ophaalmarges

-1

30%

70%

01-12-2020 | Onze referentie: 19099 | DEFINITIEF | VERTROUWELIJK

Pagina 43 van 55

Syntheserapport Financiële toekomst Vraagafhankelijk Wmo-verover Avan

Vervoersorganisatie Regio Arnhem Nijmegen

Bijlage 3 – Uitvoerbaarheid

MAATREGEL 07. Maximale omrijtijd verhogen 09. Tarief Wmo zonder korting verhogen 11. Eigen bijdrage Avan-pas 01. Toeslag bij kort van tevoren reserveren 03. Spitstarief 08. Kilometerdrempel invoeren 02. Verruimen ophaalmarges 04. Ondergrens toewijzing Avan-pas 10. Standaard OV-training 12. Boete bij verwijtbare loosmelding 06. Bindend OV-advies op maat 05. Bindend alternatief bij drukte

MCA-Score 1,5 1,5 1,5 1,0 1,0 1,0 0,5 0,0 0,0 -0,5 -1,0 -1,5

Score technische uitvoerbaarheid 2 2 2 1 1 2 1 1 1 1 -1 -1

Score praktische uitvoerbaarheid 1 1 1 1 1 0 0 -1 -1 -2 -1 -2

TOELICHTING BIJ TECHNISCHE UITVOERBAARHEID Maatregel 01. Toeslag bij kort van tevoren reserveren 02. Verruimen ophaalmarges 03. Spitstarief 04. Ondergrens toewijzing Avan-pas 05. Bindend alternatief bij drukte 06. Bindend OV-advies op maat 07. Maximale omrijtijd verhogen 08. Kilometerdrempel invoeren 09. Tarief Wmo zonder korting verhogen 10. Standaard OV-training 11. Eigen bijdrage Avan-pas 12. Boete bij verwijtbare loosmelding

Oordeel Eenvoudig Eenvoudig Eenvoudig Eenvoudig Complex Complex Zeer eenvoudig Zeer eenvoudig Zeer eenvoudig Eenvoudig Zeer eenvoudig Eenvoudig

Toelichting bij oordeel

Wanneer Vol? Hoe te beheren? Afhankelijk van veel factoren die per dag en reis kunnen verschillen

Verwijtbaarheid blijft aandachtspunt

Zie toelichting praktische uitvoerbaarheid op volgende pagina

01-12-2020 | Onze referentie: 19099 | DEFINITIEF | VERTROUWELIJK

Pagina 44 van 55

Syntheserapport Financiële toekomst Vraagafhankelijk Wmo-verover Avan

Vervoersorganisatie Regio Arnhem Nijmegen

PRAKTISCHE UITVOERBAARHEID Maatregel 01. Toeslag bij kort van tevoren reserveren 02. Verruimen ophaalmarges 03. Spitstarief

score Eenvoudig Gemiddeld Eenvoudig

04. Ondergrens toewijzing Avan-pas

Complex

05. Bindend alternatief bij drukte

Zeer complex

06. Bindend OV-advies op maat

Complex

07. Maximale omrijtijd verhogen

Eenvoudig

08. Kilometerdrempel invoeren

Gemiddeld

09. Tarief Wmo zonder korting verhogen

Eenvoudig

10. Standaard OV-training

Complex

11. Eigen bijdrage Avan-pas 12. Boete bij verwijtbare loosmelding

Eenvoudig Zeer complex

01-12-2020 | Onze referentie: 19099 | DEFINITIEF | VERTROUWELIJK

Toelichting bij score Hoe omgaan met ritten die niet eerder gereserveerd kunnen worden? Hoe omgaan met reizigers die niet op een ander moment kunnen reizen? Wanneer/hoe vindt controle plaats? Hoe omgaan met 'onnodig' reizen om de pas te behouden? Hoe om te gaan met noodzakelijke reizen? En hoe noodzaak bepalen? Alleen zinvol voor reizen en reizigers waar OV reëel alternatief is. Dit kan per reis en dag verschillen. Sommige reizigers hebben voor korte ritten geen alternatief. Ook bij slecht weer te handhaven? Alleen zinvol voor reizen en reizigers waar OV reëel alternatief is. Dit kan per reis en dag verschillen Discussie over verwijtbaarheid. Effort (kosten) om boetes te innen kunnen hoog oplopen.

Pagina 45 van 55

Syntheserapport Financiële toekomst Vraagafhankelijk Wmo-verover Avan

Vervoersorganisatie Regio Arnhem Nijmegen

Bijlage 4 – Advies RAD MAATREGEL

Score

Toelichting

10. Standaard OV-training

2,0

"Wel op vrijwillige basis"

01. Toeslag bij kort van tevoren reserveren

1,0

"Voorkeur voor omgekeerde regeling: Korting bij vroeg boeken."

03. Spitstarief

1,0

"Ook in het OV gelden spitstarieven". Wel andere spitstijden aanhouden

08. Kilometerdrempel invoeren

1,0

"Mensen met scootmobiel krijgen al minder zones, dus 5 km is te ver."

12. Boete bij verwijtbare loosmelding

1,0

"Wel lastig te handhaven en belangrijk om goede afspraken te maken."

04. Ondergrens toewijzing Avan-pas

0,0

"Je moet juist blij zijn met laagfrequente reizigers. Die maken bewust gebruik van het systeem. Kleine besparing"

06. Bindend OV-advies op maat

0,0

"Afhankelijk van dag, weer, gesteldheid, etc. Voorwaarde is maatwerk."

11. Eigen bijdrage Avan-pas

0,0

"Voor de OV-chipkaart betaal ik ook een (gering) bedrag per jaar, maar € 25,- is te hoog."

05. Bindend alternatief bij drukte

-1,0

"Advies kan, plicht niet. Verre van gelijkheid."

07. Maximale omrijtijd verhogen

-1,0

"Alleen wanneer reizigers die langere omrijtijd accepteren beloond worden."

02. Verruimen ophaalmarges

-2,0

"Absoluut niet". Alleen wanneer individuele reizigers dit expliciet goedkeuren en korting krijgen

09. Tarief Wmo zonder korting verhogen

-2,0

"Het tarief moet OV-gerelateerd zijn anders gooi je gelijkwaardigheid overboord. Dus uitgesloten."

01-12-2020 | Onze referentie: 19099 | DEFINITIEF | VERTROUWELIJK

Pagina 46 van 55

Syntheserapport Financiële toekomst Vraagafhankelijk Wmo-verover Avan

Vervoersorganisatie Regio Arnhem Nijmegen

Bijlage 5 – Kostenbesparing korte termijn (< 4 jaar)

MAATREGEL 01. Toeslag bij kort van tevoren reserveren 02. Verruimen ophaalmarges 03. Spitstarief 04. Ondergrens toewijzing Avan-pas 05. Bindend alternatief bij drukte 06. Bindend OV-advies op maat 07. Maximale omrijtijd verhogen 08. Kilometerdrempel invoeren 09. Tarief Wmo zonder korting verhogen 10. Standaard OV-training 11. Eigen bijdrage Avan-pas 12. Boete bij verwijtbare loosmelding

Score 0,0 -2,0 0,0 0,7 -1,3 -0,7 -2,0 0,0 -0,7 -0,7 1,3 -0,7

Implementatiekosten middel hoog middel laag middel hoog hoog laag laag hoog laag middel

Aanvullende reizigersbijdrage hoog laag hoog laag laag laag laag laag laag laag hoog middel

Mogelijke besparing laag laag laag hoog laag hoog laag middel laag hoog middel laag

N.B.: Een negatieve score bij dit aspect betekent dat er sprake is van een lage kostenbesparing. Dit wil dus niet zeggen dat er sprake is van een negatieve kostenbesparing. Op volgende pagina’s worden de oordelen op implementatiekosten, aanvullende reizigersbijdrage en mogelijke besparing toegelicht.

01-12-2020 | Onze referentie: 19099 | DEFINITIEF | VERTROUWELIJK

Pagina 47 van 55

Syntheserapport Financiële toekomst Vraagafhankelijk Wmo-verover Avan

Vervoersorganisatie Regio Arnhem Nijmegen

Implementatiekosten Maatregel 01. Toeslag bij kort van tevoren reserveren

Oordeel middel

02. Verruimen ophaalmarges

hoog

03. Spitstarief 04. Ondergrens toewijzing Avan-pas

middel laag

05. Bindend alternatief bij drukte

middel

06. Bindend OV-advies op maat

hoog

07. Maximale omrijtijd verhogen

hoog

08. Kilometerdrempel invoeren 09. Tarief Wmo zonder korting verhogen 10. Standaard OV-training 11. Eigen bijdrage Avan-pas 12. Boete bij verwijtbare loosmelding

laag laag hoog laag middel

Toelichting bij oordeel Systeemwijzigingen bij callcenter Aanpassen contracten met vervoerders en systeemtechnische wijziging callcenter en vervoerders (t.b.v. MaRap en plansystemen) Systeemwijzigingen bij callcenter Aanvullende uren van consulenten en diepere analyse bestaande pashouders Systeemwijzigingen bij callcenter en opstellen protocol om vast te stellen wanneer capaciteit is bereikt Systeemwijzigingen bij callcenter en mybility (reizigersregistratiesysteem) Aanpassen contracten met vervoerders en systeemtechnische wijziging callcenter en vervoerders (t.b.v. MaRap en plansystemen) Bestaat nu al als collectieve regeling voor aantal gemeenten. Minimale wijzigingen noodzakelijk Geen wijzigingen noodzakelijk, dit gebeurt al jaarlijks Jaarlijks terugkerende kosten voor verzorgen OV-training Systeemwijzigingen bij callcenter en mybility (reizigersregistratiesysteem) Juridische kosten + terugkerende kosten voor vaststellen verwijtbaarheid

De inschatting van de implementatiekosten is gedaan door BVO DRAN

Aanvullende Reizigersbijdrage Maatregel 01. Toeslag bij kort van tevoren reserveren 02. Verruimen ophaalmarges 03. Spitstarief 04. Ondergrens toewijzing Avan-pas 05. Bindend alternatief bij drukte 06. Bindend OV-advies op maat 07. Maximale omrijtijd verhogen 08. Kilometerdrempel invoeren 09. Tarief Wmo zonder korting verhogen 10. Standaard OV-training 11. Eigen bijdrage Avan-pas 12. Boete bij verwijtbare loosmelding

Oordeel hoog laag hoog laag laag laag laag laag laag laag hoog middel

01-12-2020 | Onze referentie: 19099 | DEFINITIEF | VERTROUWELIJK

Toelichting bij oordeel Bij toeslag van € 0,95 (instaptarief 2019): €90.628,- en €119.843,Geen aanvullende reizigersbijdrage Bij spitstoeslag van 50% tussen 12:00 en 17:00 uur: €227.000,Lagere reizigersbijdrage €28.000,Geen aanvullende reizigersbijdrage Geen aanvullende reizigersbijdrage Geen aanvullende reizigersbijdrage Lagere reizigersbijdrage door wegvallen ritten: €4.382,- en €3.198,Aanvullende reizigersbijdrage circa €500,- (bij verhoging van 10%). Geen aanvullende reizigersbijdrage Bij € 25,- per jaar voor alle pashouders: €522.575,Bij € 10,- per loosmelding verwijtbaar aan reiziger: €83.562,-

Pagina 48 van 55

Syntheserapport Financiële toekomst Vraagafhankelijk Wmo-verover Avan

Vervoersorganisatie Regio Arnhem Nijmegen

Mogelijke besparing Maatregel

Oordeel

01. Toeslag bij kort van tevoren reserveren

laag

02. Verruimen ophaalmarges

laag

03. Spitstarief

laag

04. Ondergrens toewijzing Avan-pas

hoog

05. Bindend alternatief bij drukte

laag

06. Bindend OV-advies op maat

hoog

07. Maximale omrijtijd verhogen

laag

08. Kilometerdrempel invoeren 09. Tarief Wmo zonder korting verhogen 10. Standaard OV-training 11. Eigen bijdrage Avan-pas 12. Boete bij verwijtbare loosmelding

middel laag hoog middel laag

01-12-2020 | Onze referentie: 19099 | DEFINITIEF | VERTROUWELIJK

Toelichting bij oordeel Na 2024 mogelijk betere prijsafspraken met vervoerder als gevolg van hogere combinatiegraad. Op korte termijn daalt vervoersvraag mogelijk licht. Na 2024 mogelijk betere prijsafspraken met vervoerder als gevolg van hogere combinatiegraad. Op korte termijn daalt vervoersvraag mogelijk licht Na 2024 mogelijk betere prijsafspraken met vervoerder als gevolg van hogere combinatiegraad. Op korte termijn daalt vervoersvraag mogelijk licht Netto jaarlijkse besparing ca.: € 160.000,Na 2024 mogelijk voordeel door betere prijsafspraken met vervoerder als gevolg van hogere combinatiegraad. Op korte termijn daalt vervoersvraag mogelijk licht Uit OV-scan blijkt dat 36% van de Wmo-ritten zonder aanvullende indicaties voldoet aan OV-criteria. Na 2024 mogelijk voordeel door betere prijsafspraken met vervoerder als gevolg van hogere combinatiegraad. Op korte termijn daalt vervoersvraag mogelijk licht Netto jaarlijkse besparing ca.: € 40.000,Mogelijk minder ritten a.g.v. vraaguitval. Uit OV-scan blijkt dat 36% van de Wmo-ritten zonder aanvullende indicaties voldoet aan OV-criteria. Uitval van pashouders, dus minder ritten Maximale theoretische besparing ca. € 50.000,- (als alle loosritten worden vermeden).

Pagina 49 van 55

Syntheserapport Financiële toekomst Vraagafhankelijk Wmo-verover Avan

Vervoersorganisatie Regio Arnhem Nijmegen

Bijlage 6 – Kostenbesparing lange termijn (> 4 jaar)

MAATREGEL 01. Toeslag bij kort van tevoren reserveren 02. Verruimen ophaalmarges 03. Spitstarief 04. Ondergrens toewijzing Avan-pas 05. Bindend alternatief bij drukte 06. Bindend OV-advies op maat 07. Maximale omrijtijd verhogen 08. Kilometerdrempel invoeren 09. Tarief Wmo zonder korting verhogen 10. Standaard OV-training 11. Eigen bijdrage Avan-pas 12. Boete bij verwijtbare loosmelding

Score 1,3 -0,7 1,3 0,7 0,0 -0,7 -0,7 0,0 -0,7 -0,7 1,3 -0,7

Implementatiekosten middel hoog middel laag middel hoog hoog laag laag hoog laag middel

Aanvullende reizigersbijdrage hoog laag hoog laag laag laag laag laag laag laag hoog middel

Mogelijke besparing hoog hoog hoog hoog hoog hoog hoog middel laag hoog middel laag

N.B.: Een negatieve score bij dit aspect betekent dat er sprake is van een lage kostenbesparing. Dit wil dus niet zeggen dat er sprake is van een negatieve kostenbesparing. Op volgende pagina’s worden de oordelen op implementatiekosten, aanvullende reizigersbijdrage en mogelijke besparing toegelicht.

01-12-2020 | Onze referentie: 19099 | DEFINITIEF | VERTROUWELIJK

Pagina 50 van 55

Syntheserapport Financiële toekomst Vraagafhankelijk Wmo-verover Avan

Vervoersorganisatie Regio Arnhem Nijmegen

Implementatiekosten Maatregel 01. Toeslag bij kort van tevoren reserveren

Oordeel middel

02. Verruimen ophaalmarges

hoog

03. Spitstarief 04. Ondergrens toewijzing Avan-pas

middel laag

05. Bindend alternatief bij drukte

middel

06. Bindend OV-advies op maat

hoog

07. Maximale omrijtijd verhogen

hoog

08. Kilometerdrempel invoeren 09. Tarief Wmo zonder korting verhogen 10. Standaard OV-training 11. Eigen bijdrage Avan-pas 12. Boete bij verwijtbare loosmelding

laag laag hoog laag middel

Toelichting bij oordeel Systeemwijzigingen bij callcenter Aanpassen contracten met vervoerders en systeemtechnische wijziging callcenter en vervoerders (t.b.v. MaRap en plansystemen) Systeemwijzigingen bij callcenter Aanvullende uren van consulenten en diepere analyse bestaande pashouders Systeemwijzigingen bij callcenter en opstellen protocol om vast te stellen wanneer capaciteit is bereikt Systeemwijzigingen bij callcenter en mybility (reizigersregistratiesysteem) Aanpassen contracten met vervoerders en systeemtechnische wijziging callcenter en vervoerders (t.b.v. MaRap en plansystemen) Bestaat nu al als collectieve regeling voor aantal gemeenten. Minimale wijzigingen noodzakelijk Geen wijzigingen noodzakelijk, dit gebeurt al jaarlijks Jaarlijks terugkerende kosten voor verzorgen OV-training Systeemwijzigingen bij callcenter en mybility (reizigersregistratiesysteem) Juridische kosten + terugkerende kosten voor vaststellen verwijtbaarheid

De inschatting van de implementatiekosten is gedaan door BVO DRAN

Aanvullende Reizigersbijdrage Maatregel 01. Toeslag bij kort van tevoren reserveren 02. Verruimen ophaalmarges 03. Spitstarief 04. Ondergrens toewijzing Avan-pas 05. Bindend alternatief bij drukte 06. Bindend OV-advies op maat 07. Maximale omrijtijd verhogen 08. Kilometerdrempel invoeren 09. Tarief Wmo zonder korting verhogen 10. Standaard OV-training 11. Eigen bijdrage Avan-pas 12. Boete bij verwijtbare loosmelding

Oordeel hoog laag hoog laag laag laag laag laag laag laag hoog middel

01-12-2020 | Onze referentie: 19099 | DEFINITIEF | VERTROUWELIJK

Toelichting bij oordeel Bij toeslag van € 0,95 (instaptarief 2019): €90.628,- en €119.843,Geen aanvullende reizigersbijdrage Bij spitstoeslag van 50% tussen 12:00 en 17:00 uur: €227.000,Minder reizigersbijdrage uit eigen bijdrage door wegvallen ritten: €28.000,Geen aanvullende reizigersbijdrage Geen aanvullende reizigersbijdrage Geen aanvullende reizigersbijdrage Minder reizigersbijdrage door wegvallen ritten: €4.382,- en €3.198,Aanvullende reizigersbijdrage circa €500,- (bij verhoging van 10%). Geen aanvullende reizigersbijdrage Bij € 25,- per jaar voor alle pashouders: €522.575,Bij € 10,- per loosmelding verwijtbaar aan reiziger: €83.562,-

Pagina 51 van 55

Syntheserapport Financiële toekomst Vraagafhankelijk Wmo-verover Avan

Vervoersorganisatie Regio Arnhem Nijmegen

Mogelijke besparing Maatregel

Oordeel

Toelichting bij oordeel

01. Toeslag bij kort van tevoren reserveren

hoog

hogere combinatiegraad. Mogelijk deel vraaguitval: 25% pashouders kunnen niet minimaal 3 uur van tevoren reserveren. Minder voertuigen nodig

02. Verruimen ophaalmarges

hoog

Betere combinatiegraad. Mogelijk vraaguitval: voor 30% is een ruimere ophaalmarge nooit acceptabel. Minder voertuigen nodig

03. Spitstarief

hoog

Lagere piekcapaciteit: Volgens vervoerder zijn 10 rolstoelbussen minder nodig bij 20% afvlakking van de piek.

04. Ondergrens toewijzing Avan-pas

hoog

Netto besparing circa €160.000,- per jaar

05. Bindend alternatief bij drukte

hoog

06. Bindend OV-advies op maat

hoog

07. Maximale omrijtijd verhogen

hoog

08. Kilometerdrempel invoeren 09. Tarief Wmo zonder korting verhogen 10. Standaard OV-training

middel laag hoog

11. Eigen bijdrage Avan-pas

middel

12. Boete bij verwijtbare loosmelding

laag

01-12-2020 | Onze referentie: 19099 | DEFINITIEF | VERTROUWELIJK

Lagere piekcapaciteit: Volgens vervoerder zijn 10 rolstoelbussen minder nodig bij 20% afvlakking van de piek. Uit OV-scan blijkt dat 36% van de Wmo-ritten voldoet aan OV-criteria. Betere combinatiegraad. Mogelijk deel vraaguitval: Voor 42% van pashouders is deze maatregel (zeer) onacceptabel. Minder voertuigen nodig Netto besparing circa € 0.000,- per jaar Mogelijk minder ritten als gevolg vraaguitval, maar zeer beperkte doelgroep. Uit OV-scan blijkt dat 36% van de ritten voldoet aan OV-criteria. In potentie is hier veel op te besparen. Uitval van pashouders, dus minder ritaanvragen. 43% van de pashouders vindt de maatregel (zeer) onacceptabel. Maximale theoretische besparing circa €50.000,- (als alle loosritten worden vermeden).

Pagina 52 van 55

Syntheserapport Financiële toekomst Vraagafhankelijk Wmo-verover Avan

Vervoersorganisatie Regio Arnhem Nijmegen