Bijlage 2: Jaarverslag 2024
Tekst van het document
www.vggm.nl
Jaarverslag 2024
Versie Algemeen Bestuur april 2025
Inhoudsopgave Inhoud 1 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5
Jaarverslag Programma Crisisbeheersing Programma Brandweer Programma GGD Programma Ambulancezorg Programma Bedrijfsvoering
4 4 11 22 38 43
2.1 2.2 2.3 2.4 2.5 2.6
Paragrafen Weerstandsvermogen en risicobeheersing Onderhoud kapitaalgoederen Verbonden partijen Financiering Bedrijfsvoering Paragraaf WOO
49 49 51 52 55 58 59
3.1 3.2 3.3 3.4 3.5 3.6 3.7 3.8 3.9 3.10
Jaarrekening Balans en toelichting Overzicht van baten en lasten Waarderingsgrondslagen Toelichting op de balans Toelichting op de baten en lasten Normering topinkomens Verantwoording in het kader van SISA Rechtmatigheidsverantwoording Overige Controleverklaring van de onafhankelijke accountant
60 60 62 63 65 74 78 80 81 82 83
Bijlagen
84
2
3
4
Digitale toegankelijkheid Dit document voldoet niet aan de toegankelijkheidseisen voor digitale informatie volgens de Web Content Accessibility Guidelines (WCAG 2.1). Als u meer informatie over het rapport wilt, of alsnog een toegankelijke complete versie van een rapport, kunt u contact opnemen met de auteurs via telefoonnummer 0800 8446 000. Als u ondanks de maatregelen die wij al hebben genomen een toegankelijkheidsprobleem ervaart, laat het ons dan weten. De contactmanieren en toegankelijkheidsverklaringen vindt u op: https://vggm.nl/digitale-toegankelijkheid
Versie: april 2025
Pagina
2
Voorwoord In 2024 zijn belangrijke stappen gezet in het versterken van de basis van de organisatie. De reorganisatie van Brandweer en Crisisbeheersing is in belangrijke mate afgerond. Hiermee is een aparte afdeling Crisisbeheersing ontstaan die de komende jaren met extra middelen vanuit het Rijk versterkt wordt. Het nieuwe kabinet heeft echter aangekondigd de omvang van deze extra middelen te verlagen en stelt gelijktijdig dat er extra investeringen noodzakelijk zijn door verschillende partijen om de weerbaarheid van de samenleving te vergroten. Deze spagaat is door het bestuur onderkend en staat in 2025 prominent op de landelijke en regionale agenda. Ook is de basis van de GGD substantieel versterkt, met als uitgangspunt dat het nooit meer nodig hoeft te zijn om de basisdienstverlening af te schalen. De toekomstbestendigheid van de GGD staat opnieuw onder druk door toenemende zorgvragen en aangekondigde besparingen door het Rijk en mogelijk door gemeenten. Ten aanzien van de versterking van de bedrijfsvoering zijn in het programma ‘Samen. Beter. Bedrijfsvoeren.’ het afgelopen jaar flinke stappen gezet, vooral door de implementatie van AFAS, het beschrijven van de processen van AFAS, opstellen van een visie op bedrijfsvoering en IT en de daarmee samenhangende inrichting van de organisatie. Daarnaast heeft een cultuuronderzoek plaatsgevonden.
Overall is het programma halverwege haar doelstelling van gestandaardiseerd werken. In financiële zin resteert een overschot op de beschikbare budgetten van € 4,0 miljoen. Specifiek voor het programma GGD geldt dat door toenemende zorgvragen een voordeel is gerealiseerd door een hogere dan begrote activiteitenniveau. Hierdoor is een bezettingsvoordeel van € 1,5 miljoen is gerealiseerd. Anderzijds heeft dit voordeel tot een stevige werkbelasting voor onze GGD medewerkers geleidt. De resterende € 2,5 miljoen wordt gerealiseerd door lagere kapitaallasten door vertraging van projecten en investeringen en oplopende rentebaten. Kortom: de basis is gelegd. 2025 is het jaar om door te pakken, rekening houdend met onzekerheden en het risico van een zekere mate van plan-optimisme. De arbeidsmarkt is immers nog steeds krap en dit drukt op de realisatie van ambities. Dit jaarverslag start met een toelichting op de ontwikkelingen en resultaten die binnen onze programma’s zijn gerealiseerd. Daarmee nemen we de gelegenheid om ook vooruit te kijken. Hoofdstuk 2 gaat nader in op de (financiële) weerbaarheid van de organisatie aan de hand van risico’s, vermogenspositie en naleving van financiële wet- en regelgeving. In hoofdstuk 3 is de jaarrekening opgenomen. Anton Slofstra en Henk Bril Directie VGGM
Versie: april 2025
Pagina
3
1
Jaarverslag
1.1
Programma Crisisbeheersing
Sinds 1 maart 2024 heeft VGGM een eigenstandige afdeling Crisisbeheersing. De afdeling richt zich op het uitvoeren van de taken genoemd in de Wet veiligheidsregio’s. Hierbij horen ook de GHOR en de gemeentelijke samenwerking op het gebied van Bevolkingszorg. Het jaar 2024 stond hierdoor grotendeels in het teken van het inrichten van de afdeling zoals is vastgelegd in het inrichtings- en versterkingsplan crisisbeheersing. Naar verwachting wordt eind 2025 volledig volgens dit plan gewerkt. De samenleving staat voor grote uitdagingen door onder andere klimaatverandering, toenemende spanningen in de wereld, energietransitie en verdergaande digitalisering. De afdeling is ingericht om voorbereid te zijn op huidige en toekomstige dreigingen en crises die voor kunnen komen in de veranderde wereld. Die kunnen ingewikkeld, onvoorspelbaar, groot en langdurig zijn.
1.1.1
Veiligheidsregio taken
Onder veiligheidsregio taken verstaan we de werkzaamheden die worden uitgevoerd door de taakvelden (multi) risicobeheersing, crisisorganisatie en informatievoorziening. Behalve het inrichten van deze nieuwe taakvelden is er uitvoering gegeven aan het beleidsplan Veiligheidsregio 2020-2024 multidisciplinaire taakuitvoering. In 2024 is een nieuw beleidsplan Crisisbeheersing 2025-2026 vastgesteld, als onderdeel van het beleidsplan VGGM. De eerste stappen voor de benodigde versterking crisisbeheersing zijn gezet. Met de BDUR-versterkingsgelden is geïnvesteerd in het op orde brengen van de personele capaciteit van onder andere de processen informatievoorziening en partnermanagement. Ditzelfde geldt voor OTOTEL. Ook inhoudelijk is gewerkt om de omslag van OTO (opleiden, trainen en oefenen) naar OTOTEL (Opleiden, Trainen, Oefenen, Testen, Evalueren en Lessons Learned) mogelijk te maken. Met de toevoeging van testen, evalueren en lessons learned, wordt de leercyclus rondgemaakt. Een hoogtepunt uit ons oefenprogramma was de reeks multidisciplinaire realistische oefeningen (MRO) waaraan iedere avond meer dan 100 hulpverleners hebben deelgenomen.
Versterken van een weerbare samenleving Ingegeven door geopolitieke spanningen en de toenemende kans op uitval van vitale voorzieningen, moeten overheden, bedrijfsleven, maatschappelijke organisaties, kennisinstellingen en burgers samenwerken aan het versterken van een weerbare samenleving. Vooruitlopend op dit speerpunt uit het beleidsplan 2025-2026 zijn we in 2024 begonnen met visievorming rondom dit thema. Incidenten en dreigingen In 2024 hebben zes GRIP1-incidenten plaatsgevonden in de regio. Bijzondere incidenten waren onder andere een brand op een opvangboot van het Centraal Orgaan opvang asielzoekers in Arnhem, de gijzeling bij café Petticoat in Ede in het paasweekend en de onwel wording van Vitesse-supporters in een bus op de terugweg van een uitwedstrijd. Ook zijn onderdelen van de crisisorganisatie, zoals het VIK (veiligheidsinformatieknooppunt), actief ingezet in dreigende situaties onder andere tijdens diverse digitale verstoringen, demonstraties van Pediga in Arnhem en weerswaarschuwingen. Alle GRIP-incidenten zijn geëvalueerd volgens de vastgestelde evaluatiesystematiek.
Versie: april 2025
Pagina
4
Doelenboom Wat wilden we bereiken?
Wat hebben we bereikt?
Wat is het beoogd effect?
Strategisch doel
Operationeel doel
Prestaties 2024
Maatschappelijk effect
Voorkomen, voorbereiden en beperken Het hebben van regie op voorbereiding van rampen en crises
Risicomanagement Het hebben van inzicht in en adviseren over risico’s van rampen en crises.
-
Regionale trendverkenning uitgevoerd. Gestart met de ontwikkeling van een nieuw regionaal risicoprofiel. We zijn gestart met het organiseren van dreigingstafels rondom belangrijke dreigingsthema’s.
Het beperken van veiligheids- en gezondheidsschade voor inwoners van GelderlandMidden.
-
-
Planvorming Het hebben van actuele, bruikbare en 24/7 beschikbare (inter)regionale plannen die tijdens een ramp of crisis handvatten bieden.
-
6 rampenbestrijdingsplannen geactualiseerd.
Goede en actuele planvorming helpt de crisisorganisatie efficiënt en effectief op te treden en de gevolgen van een crisis te beperken.
OTOTEL Het hebben van een gevarieerd en op de actualiteiten gebaseerd programma van multidisciplinaire opleidingen, oefeningen en trainingen voor multidisciplinaire crisisfunctionarissen en -teams. De prestaties van crisisteams en -functionarissen stapsgewijs en continu verbeteren.
-
Alle crisisteams hebben in verschillende oefeningen en trainingen gewerkt aan vakbekwaamheid. Nieuwe crisisfunctionarissen hebben een opleiding voor de uitvoering van hun functie gevolgd. Indien van toepassing inclusief certificering. Diverse leerfilms, webinars en podcasts opgeleverd.
Er is een goed geprepareerde crisisorganisatie die zoveel mogelijk de samenleving overeind kan houden tijdens crises en helpen terug te veren naar het oude normaal of de nieuwe gewenste situatie.
Middelen en voorzieningen Het 24/7 beschikbaar hebben van alle vaste en mobiele ruimten, systemen en middelen t.b.v. de crisisorganisatie die goed beheerd en regelmatig getest worden op hun functioneren en cyberweerbaarheid.
-
We hebben onderhoud gepleegd aan onze crisisruimtes en middelen op de 24/7 beschikbaarheid van onze middelen en voorzieningen te garanderen. Er is een Mobiele Commando Unit aanbesteed die in 2025 wordt geleverd.
De samenleving zoveel mogelijk overeind houden tijden crises en helpen terug te veren naar het oude normaal of de nieuwe gewenste situatie.
Netwerkmanagement Het hebben van inzicht in ons netwerk en actief contact met relevante crisispartners en relevante burger- en belangenorganisaties.
-
Er is een nieuwe aanpak netwerkmanagement in concept opgeleverd. We bouwen aan zicht op onze belangrijkste stakeholders en partners en hebben actief contact met ons netwerk.
Overheden, maatschappelijke organisaties en bedrijfsleven werken nauw samen om de samenleving overeind te houden tijdens crises en helpen terug te veren naar het oude normaal of de nieuwe gewenste situatie.
Risicocommunicatie Het zorgen dat burgers zich veiliger voelen, beter in staat zijn om gevaarlijke situaties te herkennen en deze kunnen duiden zodat de zelfredzaamheid vergroot wordt.
-
Landelijke campagne weerbaarheid gestart. Deze is gedeeld met de gemeenten.
Bijdrage aan het vergroten van een veerkrachtige, voorbereide en weerbare samenleving.
-
-
-
-
Versie: april 2025
Pagina
5
Bestrijden Het organiseren van 24/7 slagkracht en het hebben van uithoudingsvermogen met onze crisisorganisatie.
Informatievoorziening Adequate informatievoorziening; het hebben van de juiste informatie, op de juiste plek, voor de juiste mensen op het juiste moment beschikbaar.
-
Leiding en coördinatie Slagkracht en uithoudingsvermogen hebben met onze crisisorganisatie. Zowel tijdens een flitsincident als bij een langdurige crisis kunnen wij voorzien in de vier basisprocessen van crisisbeheersing: alarmering, open afschalen, leiding & coördinatie, informatiemanagement.
-
-
-
-
-
-
Terug naar het (nieuwe) normaal Het voorbereiden van goede overdracht van acute fase naar de nafase ten behoeve van herstel en nazorg.
1.1.2
Evalueren en leren We schikken over voldoende capaciteit en kwaliteit om in te zetten op kennisontwikkeling en het zelflerende vermogen volgens gestelde kwaliteitsnormen. We zijn een organisatie en hebben crisisfunctionarissen met een actieve leerhouding
-
Functioneel beheer is verder versterkt. Het VIK (Veiligheidsinformatieknooppunt) is verder ontwikkeld. Database basisregistratie GRIPincidenten opgezet.
Adequate informatievoorziening ondersteunt crisisfunctionarissen bij het zoveel mogelijk overeind houden van de samenleving tijdens crises en helpen terug te veren naar het oude normaal of de nieuwe gewenste situatie.
Onze crisisorganisatie is iedere dag 24/7 inzetbaar geweest. De crisisorganisatie is actief geweest tijdens zes GRIP1-incidenten. (Delen van) de crisisorganisatie is ingezet tijdens 9 dreigende situaties in de regio. Crisisorganisatie die voldoet aan toetsingskader inspectie J&V. Versterking samenwerking met Meldkamer Oost-Nederland.
De samenleving zoveel mogelijk overeind houden tijden crises en helpen terug te veren naar het oude normaal of de nieuwe gewenste situatie.
Er zijn zes GRIP-evaluaties opgeleverd. De leerpunten worden meegenomen in het oefenprogramma of leiden tot aanpassing van procedures e.d.
We evalueren ons handelen en informeren gemeenten ten behoeve van een goede democratische legitimatie en verantwoording.
Bevolkingszorg
Binnen de afdeling Crisisbeheersing faciliteert Bevolkingszorg de gemeentelijke crisisbeheersingstaken voor de vijftien gemeenten van onze veiligheidsregio. Daarnaast vormt Bevolkingszorg de verbindende schakel tussen gemeenten, de veiligheidsregio en het land. Onze gemeenten zijn gezamenlijk procesverantwoordelijk voor de bevolkingszorg. Door middel van een convenant werken zij slim en nauw samen op het gebied van bevolkingszorg. Deze gemeentelijke samenwerking wordt voor de bedrijfsvoering ondersteund door VGGM. Het jaar 2024 heeft in het teken gestaan van het inrichten van Bevolkingszorg binnen de afdeling Crisisbeheersing. Door personele wijzigingen is er een half jaar onderbezetting geweest. De focus lag hierdoor op het in orde houden van de basis en het voortzetten van het opleidings-, trainings- en oefenprogramma en minder op de versterking van bevolkingszorg. Sinds eind 2024 is Bevolkingszorg weer op sterkte. In het voorjaar van 2024 is de houtskoolschets Piketorganisatie Bevolkingszorg vastgesteld door de gemeentesecretarissen. Deze biedt een richting voor de doorontwikkeling van de piketorganisatie. In de tweede helft van 2024 hebben we ingezet op het vullen van de piketten. Deze inspanning heeft geresulteerd in nieuwe piketmedewerkers en een pool van geïnteresseerde mensen. Hierdoor zijn de tekorten grotendeels weggewerkt.
De aangepaste governance van Bevolkingszorg heeft geleid tot een sterkere verbinding tussen Bevolkingszorg en de gemeentesecretarissen van onze vijftien gemeenten. De houtskoolschets en de inspanning voor de piketorganisatie zijn hier voorbeelden van. Eind 2023 is het project Versterking Crisiscommunicatie afgerond met de oplevering van een reeks aanbevelingen. In 2024 heeft dit geleid tot het werven van een coördinator Risico- en Crisiscommunicatie. Daarnaast is
Versie: april 2025
Pagina
6
gestart met een traject om te komen tot een alternatief voor het gebruik van X (voorheen Twitter) in het proces crisiscommunicatie. Doelenboom Wat wilden we bereiken?
Wat hebben we bereikt?
Wat is het beoogd effect?
Strategisch doel
Operationeel doel
Prestaties 2024
Maatschappelijk effect
Voorkomen, voorbereiden en beperken Het hebben van regie op voorbereiding van rampen en crises
Planvorming Het hebben actuele, bruikbare en 24/7 beschikbare plannen die tijdens een ramp of crisis handvatten bieden.
-
Taakkaarten en plannen zijn actueel.
Goede en actuele planvorming helpt de crisisorganisatie efficiënt en effectief op te treden en de gevolgen van een crisis te beperken.
OTOTEL Het hebben van een gevarieerd en op de actualiteiten gebaseerd programma van opleidingen, oefeningen en trainingen voor crisisfunctionarissen.
-
Alle crisisfunctionarissen hebben in verschillende oefeningen en trainingen gewerkt aan vakbekwaamheid. Nieuwe crisisfunctionarissen hebben een opleiding voor de uitvoering van hun functie gevolgd.
De samenleving zoveel mogelijk overeind houden tijden crises en helpen terug te veren naar het oude normaal of de nieuwe gewenste situatie.
Uitbreiding crisis connect met roosters van alle piketten Crisis connect actueel gehouden.
Er is een goed geprepareerde crisisorganisatie die zoveel mogelijk de samenleving overeind kan houden tijdens crises en helpen terug te veren naar het oude normaal of de nieuwe gewenste situatie.
We hebben zicht op onze belangrijkste stakeholders en partners. We hebben actief contact met ons netwerk; Belangrijkste stakeholders zijn gemeenten, omgevingsdiensten, Salvage en rode kruis.
Overheden, maatschappelijke organisaties en bedrijfsleven werken nauw samen om de samenleving overeind te houden tijdens crises en helpen terug te veren naar het oude normaal of de nieuwe gewenste situatie.
Onze crisisorganisatie is iedere dag 24/7 inzetbaar geweest. Er is éénmaal monodisciplinair opgeschaald.
De samenleving zoveel mogelijk overeind houden tijden crises en helpen terug te veren naar het oude normaal of de nieuwe gewenste situatie.
Er is gestart met een traject om te komen tot een nieuw crisiscommunicatieplatform voor VGGM. Netwerkdag voor adviseurs crisiscommunicatie in Oost-5 verband.
Het goed informeren van inwoners draagt bij aan het zoveel mogelijk overeind houden van de samenleving tijdens crises en helpen terug te veren naar het oude normaal of de nieuwe gewenste situatie.
-
De prestaties van crisisfunctionarissen stapsgewijs en continu verbeteren.
Bestrijden Het 24/7 in staat zijn om tijdens rampen en crises te coördineren en aan te sturen
Middelen en voorzieningen Het 24/7 beschikbaar hebben van alle systemen en middelen t.b.v. de crisisorganisatie die goed beheerd en regelmatig getest worden op hun functioneren en cyberweerbaarheid.
-
Netwerkmanagement Het hebben van inzicht in ons netwerk en actief contact met relevante crisispartners en relevante burger- en belangenorganisaties.
-
Leiding en coördinatie Slagkracht en uithoudingsvermogen hebben met onze bevolkingszorg crisisorganisatie tijdens een flitsincident en bij een langdurige crisis.
-
Crisiscommunicatie Er wordt geïnformeerd over de dreiging en/of gevaren en de maatregelen die de overheid getroffen heeft tijdens crises.
-
-
-
-
-
Versie: april 2025
Pagina
7
Terug naar het (nieuwe) normaal Het voorbereiden van goede overdracht van acute fase naar de nafase ten behoeve van herstel en nazorg.
1.1.3
Overdracht Het zorgdragen voor een duidelijke overdracht van de crisisorganisatie naar de nafaseorganisatie
-
Na afloop van multidisciplinaire opschalingen heeft overdracht plaatsgevonden tussen de crisisorganisatie en de betreffende gemeente.
Een effectieve terugkeer naar normaal of een nieuw normaal.
Evalueren en leren We schikken over voldoende capaciteit en kwaliteit om in te zetten op kennisontwikkeling en het zelflerende vermogen volgens gestelde kwaliteitsnormen.
-
De GRIP1 Gijzeling Ede is monodisciplinair nabesproken. De ontploffing in een flat in Ede is nabesproken.
We evalueren ons handelen om hiervan te leren en een effectievere crisisorganisatie te worden.
-
GHOR
De Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de regio (GHOR) coördineert bij crises en rampen de opgeschaalde publieke en acute gezondheidszorg in de regio en stuurt op zorgcontinuïteit in de keten. De GHOR werkt daarvoor samen in een groot netwerk met acute en niet-acute zorgpartners. Versterken zorgnetwerk In navolging van het opgeleverde zorgrisicoprofiel met zorgpartners in 2023, heeft er in 2024 een netwerkdag GHOR met zorgpartners plaatsgevonden. Gezamenlijk is de voorbereiding op het thema ontruimen en evacueren aangepakt. Gedurende het jaar is invulling gegeven aan een intensieve samenwerking met de zorgpartners, de acute zorgregio Oost en de veiligheidsregio ten behoeve van een maximale voorbereiding. Versterken OTOTEL In 2024 is gewerkt aan de verdere professionalisering van het opleiden, trainen, oefenen, evalueren en leren van de crisisfunctionarissen GHOR en functionarissen met sleutelposities bij publieke en acute zorgpartners. Naast diverse oefeningen gericht op leiding, coördinatie en informatiemanagement bij GHOR-functionarissen vindt ondersteuning plaats bij het onderwijsprogramma van de zorgketen. Versterken informatiepositie GHOR Het hebben van juiste informatie, op de juiste plek, voor de juiste mensen op het juiste moment, zodat deze beschikbaar is in de keten van zorg bij rampen en crisis is van groot belang.
In 2024 is het netcentrisch systeem LCMS-GZ laagdrempelig ingezet met zorgpartners voor het uitwisselen van informatie bij verschillende dreigingen. Doelenboom Wat wilden we bereiken?
Wat hebben we bereikt?
Strategisch doel
Operationeel doel
Prestaties 2024
Voorkomen, voorbereiden en beperken Het hebben van regie op de voorbereiding van de geneeskundige hulpverlening bij rampen en crises
Risicomanagement Het hebben van inzicht in en adviseren over risico’s van rampen en crises.
-
Netwerkmanagement Zorginstellingen zijn zich bewust van hun rol en eigen verantwoordelijkheid binnen de zorgketen.
-
-
We hebben de beschikking over een zorgrisicoprofiel. In navolging daarop hebben we een themabijeenkomst (ontruimen & evacueren) voor onze zorgpartners georganiseerd. We hebben schriftelijke afspraken met acute en niet-acute zorgpartners. We monitoren de zorgketen ten aanzien van continuïteit van zorg middels structurele afspraken en accountgesprekken.
Wat is het beoogd effect? Maatschappelijk effect Beperken veiligheids- en gezondheidsschade voor inwoners van Gelderland-Midden.
Zorgorganisaties en veiligheidsregio werken nauw samen om de samenleving overeind te houden tijdens crises en helpen terug te veren naar het oude normaal
Versie: april 2025
Pagina
8
of de nieuwe gewenste situatie.
Advisering van andere overheden en organisaties op het gebied van de geneeskundige hulpverlening bij rampen en crises
OTOTEL Het hebben van een gevarieerd en op de actualiteiten gebaseerd programma van opleidingen, oefeningen en trainingen voor geneeskundige crisisfunctionarissen en teams. Informatievoorziening Het hebben van juiste informatie, op de juiste plek, voor de juiste mensen op het juiste moment beschikbaar in de keten van zorg bij rampen en crises.
-
Adviseert over crisisbeheersing (het optreden tijdens rampen en crises of (dreigende) verstoring van de zorg continuïteit).
Adviseert over risicobeheersing.
Uitvoeren van activiteiten voor ontwikkeling en blijvende vakbekwaamheid bij crisisfunctionarissen GHOR Ondersteuning bij onderwijsprogramma zorgketen Leerbehoeften crisisfunctionarissen zijn voorafgaand aan een oefening in kaart gebracht. We bereiden het gebruik voor van het netcentrisch systeem geneeskundige zorg (LCMS-GZ) en zetten dit laagdrempelig(er) in.
Er is een goed geprepareerde crisis (zorg)organisatie die zoveel mogelijk de samenleving overeind kan houden tijdens crises en helpen terug te veren naar het oude normaal of de nieuwe gewenste situatie. Er is een goed geprepareerde crisis (zorg)organisatie die zoveel mogelijk de samenleving overeind kan houden tijdens crises en helpen terug te veren naar het oude normaal of de nieuwe gewenste situatie.
-
Adviseren en bieden van ondersteuning aan partners in de zorgketen om hun zorgcontinuïteit te garanderen.
-
Bijdragen aan multidisciplinaire advisering over evenementen en infrastructurele projecten aan gemeenten, andere overheden en bedrijven. Inzet op samenwerking voor evenementenveiligheid.
Zorgorganisaties en veiligheidsregio werken nauw samen om de samenleving overeind te houden tijdens crises en helpen terug te veren naar het oude normaal of de nieuwe gewenste situatie. Beperken gezondheidsschade voor inwoners van Gelderland-Midden.
-
-
Bestrijden Het 24/7 in staat zijn om tijdens rampen en crises de geneeskundige hulpverlening te coördineren, aan te sturen en te regisseren.
Terug naar het (nieuwe) normaal Het voorbereiden van een goede overdracht van acute fase naar de nafase ten behoeve van herstel en nazorg.
Leiding en coördinatie Slagkracht en uithoudingsvermogen hebben met onze geneeskundige crisisorganisatie tijdens een flitsincident en bij een langdurige crisis. Verbinden van de geneeskundige hulpverlening met openbare orde en veiligheid tijdens crises of rampen. Evalueren en leren We beschikken over voldoende capaciteit en kwaliteit om in te zetten op kennisontwikkeling en het zelflerende vermogen volgens gestelde kwaliteitsnormen. We zijn één organisatie en hebben crisisfunctionarissen met een actieve leerhouding
-
-
-
-
-
Onze crisisorganisatie geneeskundige zorg is iedere dag 24/7 inzetbaar geweest. De crisisorganisatie is actief geweest tijdens zes GRIP1-incidenten. Versterking samenwerking met Meldkamer Oost-Nederland.
De samenleving zoveel mogelijk overeind houden tijden crises en helpen terug te veren naar het oude normaal of de nieuwe gewenste situatie.
Nabespreken incidenten met de geneeskundige kolom en betrokken crisisfunctionarissen. Evalueren van incidenten en dit terugkoppelen middels korte infograhpics richting betrokken ketenpartners.
We evalueren ons handelen en informeren gemeenten ten behoeve van een goede democratische legitimatie en verantwoording.
Versie: april 2025
Pagina
9
Wat heeft het programma Crisisbeheersing in totaliteit gekost? Overzicht baten en lasten Realisatie Bedragen x € 1.000 2023 1.1 Crisisbeheersing en brandweer
Begroting 2024
3e Gew. Begr. 2024
Realisatie 2024
Veiligheidsregio taken
2.965
4.893
3.117
3.053
GHOR
1.140
1.501
1.404
1.229
Bevolkingszorg
1.526
780
693
635
Lasten
5.631
7.174
5.214
4.917
Gemeentelijke bijdrage
4.571
4.703
4.564
4.564
Rijksbijdragen
2.566
3.612
3.281
3.290
Overige baten
403
168
50
45
Baten
7.540
8.483
7.895
7.899
Doorbelasting
-1.215
-1.309
-1.491
-1.482
694
0
-1.190
1.499
0
0
-1.190
-913
694
0
0
587
Vennootschapsbelasting
0
0
0
0
Resultaat na belasting
694
0
0
587
1.1 Crisisbeheersing en brandweer
Resultaat voor bestemming Mutatie reserves Resultaat na bestemming
Het resultaat van het programma Crisisbeheersing bedraagt € 0,6 miljoen. De belangrijkste elementen die dit resultaat verklaren zijn: - De lagere lasten op de activiteiten binnen het programma crisisbeheersing hebben voor € 0,1 miljoen betrekking op personeelskosten, met name door vacatureruimte en door medewerkers die het einde van hun loonschaal niet hebben bereikt na indexering. - Binnen de materiële kosten is derhalve € 0,2 miljoen minder besteed op met name oefenen en software. Aanvullend wordt opgemerkt dat de Rijksbijdrage afgelopen 2 jaar met € 1,8 miljoen is toegenomen voor de versterking van de activiteiten Crisisbeheersing. In de begroting is uitgegaan van het volledig besteden van deze middelen. In 2024 is de in 2023 ingezette versterking voortgezet en heeft nog voornamelijk in het teken gestaan van planvorming om deze extra middelen doelmatig in te zetten. Hierdoor is uiteindelijk € 0,9 miljoen van de extra middelen niet besteed in 2024 leidend tot € 0,3 miljoen extra resultaat in vergelijking met de begrote € 1,2 miljoen aan niet bestede Rijksbijdrage. Deze middelen worden toegevoegd aan de reserve Rijksbijdragen, zodat deze in latere jaren beschikbaar blijven voor het programma crisisbeheersing.
Versie: april 2025
Pagina
10
1.2
Programma Brandweer
2024 stond in het teken van de implementatie van de nieuwe structuur rondom de afdeling Brandweer en de vorming van de eigenstandige afdeling Crisisbeheersing. Voor het programma Brandweer resulteerde dit in de vorming van twee inhoudelijke afdelingen: Brandweerzorg en Risicobeheersing. Op 1 maart 2024 ging de nieuwe structuur formeel van start. Voor de afdeling Risicobeheersing was de impact beperkt, aangezien de organisatiestructuur hier al grotendeels stond. Binnen de afdeling Brandweerzorg daarentegen vonden verschuivingen plaats. Medewerkers bleven op hun bestaande plek of kregen de kans om te solliciteren op openstaande of nieuwe functies. Mede door het zogenaamde domino-effect werden er tientallen vacatures ingevuld. Deze veranderingen hebben binnen het programma Brandweer gezorgd voor een (hernieuwde) kennismaking met elkaar in nieuwe rollen en functies. Het was gedurende dit jaar essentieel om de onderlinge verbinding te behouden. Communicatie en informatie-uitwisseling stonden daarom hoog op de agenda.
1.2.1
Brandweerzorg
Ontwikkeling van de afdeling Brandweerzorg Op 1 maart 2024 begon de implementatie van de afdeling Brandweerzorg. De zeven nieuwe teams – de repressieve teams Noord, Midden, Zuidwest en Zuidoost, aangevuld met de teams Vakbekwaam, Techniek & Logistiek, en Advies & Ondersteuning – hebben 2024 benut om hun rol binnen de afdeling te verkennen en te implementeren. Er is daarbij tijd en energie gestoken in het ondersteunen van deze ontwikkeling en het begeleiden van de medewerkers om daarmee de implementatie soepel te laten verlopen. Naast de nieuwe ontwikkelingen liepen er ook nog thema's door vanuit de oude samenstelling. Dankzij goed onderling contact heeft de reorganisatie geen negatieve impact gehad op de werkzaamheden. Zodra duidelijk werd welke werkzaamheden bij welke persoon of team hoorden, is conform afspraken met de OR in 2024 ook gestart met het opstellen van taakbeschrijvingen. Halverwege december is dit grotendeels afgerond, en nu beschikt iedereen over een taakomschrijving waarin ze zichzelf herkennen. Dekkingsplan Het Veiligheidsberaad heeft in 2023 de herziene handreiking ‘Landelijk uniforme systematiek voor dekkingsplannen’, hierna te noemen Gebiedsgerichte Opkomsttijden (GGO) vastgesteld. De nieuwe systematiek is bedoeld om het bestuur beter in staat te stellen keuzes te maken en besluiten te nemen over de inrichting van de brandweerzorg.
Met uiteindelijk als doel om zo onze hoogwaardige brandweerzorg in Nederland te behouden en te borgen. In 2023 is het voorstel voor Gelderland-Midden voorbereid en in 2024 is het dekkingsplan aan het AB VGGM ter besluitvorming voorgelegd en goedgekeurd. Het jaar 2025 wordt gebruikt om te kijken of de afgesproken uitgangspunten ook standhouden binnen Brandweer Gelderland-Midden (BGM). Nieuwe hulpverleningsvoertuigen In 2021 is de visie op hulpverlening vastgesteld. Op basis van deze visie zijn, via een aanbesteding, drie nieuwe hulpverleningsvoertuigen besteld voor Arnhem-Noord, Barneveld en Ede-Centrum. Deze voertuigen worden als specialistisch team ingezet bij incidenten. Om dit goed te begeleiden, is in samenwerking met de teams Advies & Ondersteuning en Vakbekwaam gestart met het opstellen van een nieuw meerjarig opleidings- en oefenplan, zodat de gebruikers bij de verwachte oplevering van de voertuigen optimaal voorbereid zijn op hun nieuwe rol. Nieuwbouw brandweerkazerne Ede In september 2024 is de gemeente Ede gestart met het zoeken naar een alternatieve geschikte locatie voor de nieuwbouw van kazerne Ede. De keuze is gevallen op een terrein aan de Kastelenlaan. Om te bepalen of deze locatie geschikt is, wordt een haalbaarheidsonderzoek uitgevoerd. De resultaten van het onderzoek worden eind maart 2025 verwacht.
Vervolgens zal het College van Burgemeester en Wethouders van Ede een besluit nemen over het vervolgtraject. Vrijwilligers
Versie: april 2025
Pagina
11
Het werven en behouden van vrijwilligers blijft essentieel voor het operationele werk van de brandweer en vormt een voortdurende uitdaging. Het behouden van personeel vraagt om een continue inspanning op het gebied van betrokkenheid, motivatie en ontwikkeling. In 2024 is het aantal repressieve vrijwilligers is met vier personen toegenomen van 811 in 2023 naar 815 in 2024. In totaal zijn er in 2024, 59 nieuwe repressieve vrijwilligers ingestroomd en 55 uitgestroomd. De vrijwilliger is in de regel tevreden over zijn of haar werk bij de brandweer, maar dit blijft voortdurend om aandacht vragen. Binnen de jeugdbrandweer was er dit jaar maar één lid die, gezien de leeftijd, de overstap kon maken naar een brandweerpost. Voor de jeugdbrandweer is er landelijk een traject opgezet dat zich richt op doorlopende leerlijnen, zodat jeugdleden nog beter worden voorbereid op een toekomstige carrière als beroeps- of vrijwillige brandweer. Techniek en Logistiek (T&L) De paraatheid en betrouwbaarheid van blusvoertuigen, ander materieel en communicatiemiddelen wordt gewaarborgd door middel van preventief onderhoud, reparaties en periodieke keuringen, volgens wettelijke normen. Deze werkzaamheden worden uitgevoerd door de medewerkers van T&L.
Dankzij goed geplande uitvoering door gekwalificeerd en gecertificeerd personeel binnen de organisatie, wordt een hoge betrokkenheid en snelle interne service gegarandeerd. Ze zorgen ervoor dat voertuigen en bijbehorende materialen na gebruik of preventief onderhoud snel weer inzetbaar zijn. Dit vergt vaak een uitgebreide logistieke operatie. In 2024 vond een grote overgang plaats naar nieuwe ademluchtapparatuur, inclusief cilinders en maskers. Voor de uitgifte werden alle apparaten eerst geregistreerd in een nieuw systeem. Vervolgens werd de gehele regio voorzien van het nieuwe materiaal, wat een intensieve logistieke operatie vereiste. Dankzij de inzet van de medewerkers konden zowel beroepskrachten als vrijwilligers zonder problemen in een korte tijd aan de slag met de nieuwe apparatuur. Wanneer nieuw materiaal of voertuigen worden geleverd, werkt T&L samen met het team Vakbekwaam aan lesprogramma’s om gebruikers goed voor te bereiden. Daarnaast zorgt T&L ervoor dat brandweerpersoneel tijdens incidenten is voorzien van essentiële middelen zoals ademlucht, communicatiemiddelen en beschermende kleding. Ook bieden zij dagelijks service en ondersteuning aan alle 41 brandweerposten. Vakbekwaam (VB) In 2024 is volop aandacht besteed aan het versterken van de professionaliteit van brandweermedewerkers, met oog voor zowel de samenleving als het personeel.
Het team VB ondersteunde alle 41 brandweerposten en hun medewerkers, waaronder beginnende beoefenaars, manschappen, specialisten, chauffeurs prio voertuigen, bevelvoerders en (hoofd)officieren. Hierdoor kon iedereen wekelijks deelnemen aan uitdagende programma’s om kennis en vaardigheden verder te ontwikkelen. Het team VB werkt vanuit het principe ‘de basis op orde’ en onderhoudt nauwe contacten met de posten en ploegen. Dit omvat het opstellen van een helder, uitvoerbaar en goed afgestemd oefenrooster, dat verwerkt wordt in het veiligheidspaspoort en de posten optimaal ondersteunt. Daarnaast organiseert en begeleidt het team grootschalige oefeningen, zowel lokaal als op oefencentra. Het behalen van oefendoelen gebeurt op een efficiënte en professionele manier. Door intensievere samenwerking met de posten op het gebied van vakbekwaamheid is het eenvoudiger geworden om maatwerkadvies te geven. Opleidingen worden verzorgd door de BOGO (Stichting Brandweer Opleidingen Gelderland Overijssel), het opleidingsinstituut voor de brandweer, waar Brandweer Gelderland-Midden gebruik van maakt. Dit omvat zowel basistrainingen voor beginnende beroepsbeoefenaars als specialistische vervolgopleidingen. Het team VB coördineert de inschrijvingen, lesroosters en benodigdheden, in samenwerking met T&L.
In 2024 behaalden 154 collega’s een diploma of certificaat, waarmee zij hun vakbekwaamheid verder versterkten. Het team VB richt zich op kennisdeling, waarbij inzichten uit landelijke ontwikkelingen en evaluaties van incidenten, zowel binnen VGGM als landelijk, worden gebruikt om het lerend vermogen van medewerkers te vergroten. Voor het verspreiden van kennis maakt het team gebruik van diverse sociale mediakanalen, zoals Facebook, Instagram, WhatsApp en YouTube.
Versie: april 2025
Pagina
12
Advies en Ondersteuning (A&O) Het nieuwe team A&O omvat specialisten op diverse gebieden, zoals brand- en natuurbrandbestrijding, gevaarlijke stoffen, veilige energietransitie, hulpverlening, waterongevallen, vitaliteit en Arbo. Samen met de teams T&L en VB zorgen zij ervoor dat de kennis en innovatie van het repressieve personeel actueel blijven. Daarnaast adviseren zij het management over landelijke ontwikkelingen binnen hun expertisegebieden. Ook functioneel beheer van digitale systemen en data-analyse wordt vanuit dit team verzorgd. Het team draagt bovendien zorg voor een optimaal functionerend navigatiesysteem in de brandweervoertuigen, zodat deze snel en efficiënt bij incidenten aankomen. Het thema Vitaliteit, dat gericht is op goed werkgeverschap, een veilige werkomgeving en PTSS-preventie, behoort ook tot de taken. De coach Sport & Welzijn speelt hierin een centrale rol als schakel tussen de postmedewerkers en de werkgever. Daarnaast worden er sportieve activiteiten en ondersteuningsprogramma’s georganiseerd, zoals partneravonden, om zowel medewerkers als hun families te ondersteunen en het brandweervak te begrijpen. De liason Meldkamer vanuit dit team onderhoudt eveneens de contacten met de Meldkamer Oost-Nederland (MKON).
Samen zetten zij zich in om kinderziektes aan te pakken, alarmeringsprocedures soepel te laten verlopen en andere zaken te optimaliseren die ervoor zorgen dat brandweervoertuigen op de juiste wijze naar een incident worden gestuurd. De afdelingen Brandweerzorg en Crisisbeheersing organiseren regelmatig grootschalige oefeningen. Om te voorkomen dat deze gelijktijdig plaatsvinden en bijvoorbeeld het team T&L onvoldoende ondersteuning kan bieden, beoordeelt het team A&O de haalbaarheid van de oefeningen door middel van een integrale planning. Het team A&O begeleidt en ondersteunt inkooptrajecten en aanbestedingen vanaf de voorbereiding, bouwbegeleiding tot aan de afronding. Via werkgroepen, waarin zowel beroepskrachten als vrijwilligers participeren, wordt een breed gedragen voorstel ontwikkeld, van bijvoorbeeld handschoenen tot tankautospuiten. Een essentieel aspect van het werk is het beheer van contracten, dat plaatsvindt na het inkoopproces. Ook de leden van het team Brandweeronderzoek worden aangestuurd vanuit het team A&O. In 2024 heeft het brandonderzoeksteam een periode van groei doorgemaakt. Een nieuwe collega voltooide met succes de opleiding tot brandonderzoeker en versterkt sindsdien het team.
Deze extra expertise bleek waardevol, aangezien het team dit jaar te maken kreeg met complexe onderzoeken, waaronder enkele tragische branden waarbij dodelijke slachtoffers vielen. Het team heeft in totaal 37 onderzoeken uitgevoerd, waaronder één natuurbrand, wat opvallend is aangezien dit namelijk de enige natuurbrand van enige omvang was in het verzorgingsgebied dit jaar. Een belangrijke mijlpaal was de landelijke uitwerking van het onderzoek naar de brand aan de Van Kinsbergenstraat in Arnhem Presikhaaf uit 2023. Om de leerpunten uit dit onderzoek breed te delen zijn een leerfilm en een infographic ontwikkeld. Deze materialen dragen bij aan de kennisdeling binnen de brandweerorganisatie in Nederland. Voor 2025 heeft het team brandonderzoek een specifiek aandachtspunt geïdentificeerd: meterkastbranden. Vanwege signalen dat deze branden mogelijk vaker voorkomen, zal hier gericht onderzoek naar worden gedaan.
Versie: april 2025
Pagina
13
Repressieve teams, Noord, Zuidoost, Zuidwest en Midden De 41 posten van onze vier repressieve teams hebben zich dit jaar met volle inzet toegelegd op de veilige bestrijding van 4.562 unieke incidenten. In samenwerking met VB bereiden de vrijwilligers zich minimaal wekelijks voor op incidenten tijdens hun oefenavond, terwijl de beroepskrachten trainen tijdens hun 24 uursdiensten. In 2018 werd het project beroepsorganisatie Arnhem-Ede gestart, waarna in 2021 de samenvoeging van de beroepsposten Arnhem en Ede volgde. In 2024 is het programma Brandweer Vooruit! 24 uursdienst gestart. Binnen dit programma wordt de beroepsorganisatie geëvalueerd. De begeleidingscommissie heeft een top 10 van aandachtspunten opgesteld, die verder worden uitgewerkt binnen verschillende deelprojecten. Doelenboom Wat wilden we bereiken?
Wat hebben we bereikt?
Wat is het beoogd effect?
Strategisch doel
Operationeel doel
Prestatie 2024
Maatschappelijk effect?
Slagvaardig
Basis op orde
-
Trainingen op specifieke scenario’s.
-
Het in stand houden van een leercultuur binnen de organisatie.
Snelle en doeltreffende hulpverlening beperkt schade en redt levens.
-
Investeren in moderne en duurzame apparatuur
-
Het waarborgen van de beschikbaarheid, betrouwbaarheid en functionaliteit van materieel en materiaal, zodat dit ten alle tijden inzetbaar is voor een effectieve en efficiënte hulpverlening.
Paraatheid
Toekomstbestendig
Goed werkgeverschap en duurzame inzetbaarheid
De gemeenschap ervaart een grotere betrouwbaarheid en kwaliteit van hulpverlening. Betrouwbaar materieel verhoogt de kans op succesvolle interventies, wat levens redt en eigendommen beschermt.
Vakmanschap
-
Bijhouden van technologische innovaties en toepassingen.
Informatie gestuurd
-
Versterken van de digitale omgeving van de brandweermedewerker.
Aandacht en Verbinden
-
Investeren in communicatie naar het personeel toe, door weekberichten en meningsvormende onderwerpen in het ploegcommandanten / bevelvoerders overleg te bespreken.
Goed geïnformeerde en betrokken medewerkers werken effectiever samen tijdens incidenten, wat leidt tot een betere dienstverlening naar de samenleving.
Vitaliteit
-
In 2024 is een start gemaakt met het programma ‘Goed werkgeverschap en duurzame inzetbaarheid’. Het doel van dit programma is het bevorderen van fysieke en mentale gezondheid en het verbeteren van de arbeidsomstandigheden.
Gezonde, gemotiveerde medewerkers dragen bij aan een stabiele en toekomstbestendige organisatie.
Blijvende ontwikkeling zorgt voor efficiëntere methoden en inspirerende samenwerkingen met andere partijen.
Een verbonden team, dat zich gehoord en gesteund voelt, functioneert beter onder druk en kan daardoor doeltreffender bijdragen aan de veiligheid van burgers tijdens branden en andere incidenten.
Versie: april 2025
Pagina
14
1.2.2
Meldkamer
Meldkamer Oost-Nederland De Meldkamer Oost-Nederland in Apeldoorn is een geïntegreerde meldkamer waar hulpdiensten samenwerken om mensen in nood zo snel mogelijk te assisteren. De wettelijke taak van de meldkamer is het ontvangen, registreren en beoordelen van alle acute hulpvragen ten behoeve van deze diensten, het bieden van een adequaat hulpaanbod, en het begeleiden en coördineren van de hulpdiensten. De meldkamer is voortdurend in ontwikkeling. De MKON bedient maar liefst 79 gemeenten in de regio’s IJsselland, Noord- en Oost-Gelderland, GelderlandMidden, Gelderland-Zuid en Twente, met gezamenlijk 3,2 miljoen inwoners. Dit is het grootste meldkamergebied van Nederland. Elke regio behoudt zijn eigen identiteit, maar de werkwijzen worden op elkaar afgestemd om optimaal samen te werken. Aantal meldingen binnengekomen bij en zelfstandig afgehandeld door de meldkamer Niet alle meldingen die bij de meldkamer binnenkomen worden doorgestuurd naar de brandweer, omdat sommige zelfstandig door de meldkamer kunnen worden afgehandeld. In 2024 zijn er 23.995 meldingen ontvangen, waarvan 8.882 zonder tussenkomst van de brandweer door de MKON zijn afgehandeld. 2024 Aantal binnengekomen meldingen voor de brandweer Gelderland-Midden
23.995
Door meldkamer zelfstandig afgehandeld
8.882
Aandeel zelfstandig afgehandeld
37,0%
Aantal Incidenten brandweer In het jaar 2024 zijn er 4.562 incidenten geweest (2023: 5.124). Dit aantal is inclusief 206 incidenten die bij de buurgemeenten zijn geweest. In onderstaande tabel staat de verdeling per gemeente volgens de landelijke meldingsclassificaties. Gemeente
Brand
Brand OMS
Alarm PAC
Dienstverlening
Leefmilieu
Ongeval
Gezondheid
Verkeer
Overig
TOTAAL
Arnhem
647
100
10
204
194
112
191
2
29
1.489
Barneveld
104
21
2
29
71
52
79
2
360
Doesburg
16
12
6
13
12
17
1
77
Duiven
31
7
14
8
15
23
2
100
Ede
242
66
97
125
90
142
17
782
Lingewaard
55
5
22
30
20
45
Nijkerk
71
12
12
43
27
38
Overbetuwe
107
13
30
32
57
64
Renkum
63
41
19
40
25
Rheden
75
18
36
45
Rozendaal
1
1
1
Scherpenzeel
13
6
Wageningen
39
18
Westervoort
19
4
Zevenaar
78
11
Buurgemeenten
102
4
Totaal 2024 Totaal 2023
1.663 1.610
339 304
2
3
1
1
1
20 20
1
177 4
207
5
312
35
2
225
30
68
8
281
3
1
2
9
3
3
3
11
40
32
27
20
26
2
11
6
22
19
42
45
65
16
20
38
23
542 636
707 848
553 628
851 814
Versie: april 2025
1
4
1
5 6
166
3
68
8
269
3
206
88 258
4.562 5.124
Pagina
15
Toelichting meldingsclassificaties: • Brand: alle alarmeringen voor (verdenking van) brand • Brand OMS: alle automatische brandmeldingen gekoppeld aan een OMS-installatie • Alarm PAC: meldingen die binnenkomen via een particuliere alarmcentrale • Dienstverlening: liftopsluiting, dier in problemen, meting, buitensluiting, dienst aan derden, enz. • Leefmilieu: wateroverlast, weeroverlast, stormschade, gladheid • Ongeval: verkeersongevallen en ongevallen met gevaarlijke stoffen • Gezondheid: reanimatie, onwel/ziekte, tilassistentie voor ambulancedienst • Verkeer: vervuild wegdek, wegversperringen • Overig: alle zaken die niet onder een bovenstaande categorieën vallen In 2023 waren er 562 incidenten meer. Een daling van incidenten is vooral te zien bij meldingsclassificaties leefmilieu (-141 stuks), ongeval (-75 stuks) en dienstverlening (-94 stuks). De reden hiervan is lastig te bepalen. Wel kunnen we zeggen dat in 2024 minder voor extreem weer is gealarmeerd. Opvallend is de stijging van het aantal branden met 3%. Er is ook een toename zichtbaar in de categorie 'gezondheid'. Steeds meer burgers wonen tot op hoge leeftijd zelfstandig, zelfs wanneer zij hulpbehoevend zijn. Bij problemen wordt niet alleen ambulancezorg ingezet, maar ook de brandweer. Deze helpt bijvoorbeeld bij fysieke ondersteuning of andere praktische handelingen waarvoor extra hulp nodig is.
First Responder Brandweer-taak (FRB) Onder de categorie ‘gezondheid’ valt ook de buitenwettelijke First Responder Brandweer-taak (FRB) van Brandweer Gelderland-Midden. Hieronder wordt onder andere het aantal alarmeringen van FRB getoond. 2022
2023
2024
Aantal alarmeringen FRB voor hartfalen bij de brandweer is geregistreerd1
515
467
443
Aantal daadwerkelijke reanimaties geregistreerd bij de ambulancedienst
352
423
293
Geen reanimatie
163
140
150
Inzet FRB zonder ambulancerit
162
164
112
FRB niet ter plaatse geweest of niet geplot
52
39
65
Aantal patiënten vervoerd naar ziekenhuis met hartritme (daadwerkelijke reanimaties)
105
146
181
1De melding is aangemaakt als reanimatie, maar kan bij aankomst een andere medische indicatie hebben.
Het aantal alarmeringen FRB is niet zuiver, omdat niet elke alarmering ‘gezondheid’ daadwerkelijk om hartfalen gaat. Het aantal FRB-alarmeringen is redelijk stabiel ten opzichte van voorgaande jaren. Bij deze alarmeringen is volgens de ambulancedienst ongeveer 300 keer sprake van een daadwerkelijke reanimatie.
1.2.3
Risicobeheersing
Risicobeheersing in het kort Risicobeheersing heeft in 2023 haar reorganisatie afgerond. Daarmee is een afdeling ontstaan met zes taakvelden, te weten: brandveiligheid, omgevingsveiligheid, industriële veiligheid, brandveilig leven, informatievoorziening en beleid & ondersteuning. De afdeling kent drie primaire producten: advies, toezicht en voorlichting/kennisdeling. De focus ligt op de voorkant van de veiligheidsketen: het voorkomen en beperken van incidenten. De collega’s van Brandweerzorg zijn heel zichtbaar met hun taakvervulling. De afdeling Risicobeheersing werkt vanuit de aard van ons werk aan ‘onzichtbare’ veiligheid, maar bieden ook een belangrijke toegevoegde waarde voor de samenleving. Risicobeheersing werkt als één collectief. Dat betekent dat er geen nadere verdeling is naar inhoudelijke teams. Gezamenlijk werken we aan onze opgaven: zowel horizontaal (collega’s met dezelfde taken) als verticaal (collega’s op verschillende niveaus) en ook over de taakvelden heen. Intern werken we samen met de afdelingen Brandweerzorg en Crisisbeheersing om de veiligheidsketen te sluiten en om adequaat en veilig
Versie: april 2025
Pagina
16
optreden van de hulpdiensten mogelijk te maken, maar ook met de GHOR en GGD om een logische koppeling te maken tussen veiligheid en gezondheid. In 2024 bleek dat vacatures moeilijk of niet te vervullen zijn vanwege de krapte op de arbeidsmarkt, ondanks extra inzet op wervingsactiviteiten. Een extra teammanager is wel gevonden en aangesteld. Nieuw meerjarenbeleidsplan 2025-2028 ‘Risicobeheersing in beweging’ In het afgelopen jaar is met de nodige energie gewerkt aan het formuleren van een meerjarenbeleidsplan Risicobeheersing . Onze visie voor dit plan is dat we de lijn doorzetten die we al hadden ingezet: we willen (nog meer) een expertisecentrum voor een veilige en gezonde leefomgeving worden. Dat wil zeggen dat we ons richten op de risico’s die ertoe doen en dat we deze risico’s actief proberen te beïnvloeden. We werken aan ‘onzichtbare’ veiligheid maar willen juist daarom zichtbaar zijn en invloed uitoefenen. En we bewegen van een manier van werken vanuit de regelgeving naar een manier van samenwerken die risicogericht, informatiegestuurd, projectmatig, integraal en opgavegericht is. In dit meerjarenbeleidsplan hebben we concreet gemaakt hoe we de komende jaren daaraan werken. Namelijk door een programma te realiseren, waarin per jaar één maatschappelijke opgave centraal staat (energietransitie, verstedelijking, klimaatverandering, vergrijzing).
Risicogerichtheid Naast de regelgeving is het belangrijk voor een expertisecentrum om juist de daadwerkelijke risico’s als uitgangspunt te nemen. Bij de advisering en het toezicht vanuit industriële- en omgevingsveiligheid doen we dat van oudsher al. Bij brandveiligheid werken we grotendeels op basis van de regelgeving. Op dit taakveld zijn we de afgelopen jaren ook meer risicogericht gaan werken; bijvoorbeeld door inzet van de Risico Analyse Monitor (RAM) en door hoog-risico gebouwen en doelgroepen te onderscheiden. Met risicogericht en informatie gestuurd werken bieden we meer maatwerk en kunnen we nieuwe risico’s, voortkomend uit maatschappelijke opgaven, het hoofd bieden. Veilige Energietransitie (VET) De brandweer-regiegroep VET volgt de ontwikkelingen, verbindt en deelt informatie: intern, regionaal (Oost 5) en landelijk. Via Connectr op Industriepark Kleefse Waard in Arnhem werken we samen met innovatieve bedrijven in onze regio. We stimuleren veiligheidsbewustzijn en benoemen relevante risico’s. Met presentaties voor omgevingsdiensten, interne afdelingen Brandweerzorg en Risicobeheersing tonen we waar complexe vragen thuishoren. Samen met gemeenten ontwikkelen we pragmatische, risicogerichte oplossingen.
Binnen Oost 5 rondden we het project Veilig huis vinkie - Brandweer af, waarmee landelijk inwoners geïnformeerd worden over veiligheids- en gezondheidsaspecten van de energietransitie in- en om huis, gesubsidieerd door Omgevingsdienst.nl. Hieruit werd ook het onderwerp laden van elektrische fietsen en stepjes benut voor de landelijke Brandpreventieweken in oktober. We dragen ook bij aan de landelijke handreiking voor thuisbatterijen. Alle adviesaanvragen (voornamelijk over energieopslagsystemen, zonnevelden en waterstof) zijn afgehandeld. Daarnaast adviseren we over multifuel tankstations, een biomassacentrale, geothermie en duurzaam bouwen, waarbij o.a. Cross Laminated Timber wordt toegepast. Het aantal aanvragen groeit door onze proactieve aanpak en toenemende naamsbekendheid. Veilige en Gezonde Leefomgeving VGGM adviseert bij ruimtelijke vraagstukken, zoals omgevingsvisies en -plannen, ruimtelijke initiatieven en complexe vraagstukken rondom transport via water-, weg-, en buisleidingen. Deze adviezen stellen we samen op als brandweer, GGD, GHOR en de politie. Daarmee leveren wij een bijdrage aan een veilige (en gezonde) leefomgeving. Vanuit deze samenwerking en synergie ontstaat een integraal afgewogen advies.
Dat gebeurt met inachtneming van allerlei factoren: de mens en de omgeving die beschermd moeten worden (risico-ontvangers), de risicoveroorzaker en de economische belangen en het veilig optreden van de hulpdiensten. Met het programma Veilige en Gezonde Leefomgeving hebben Risicobeheersing, GGD en GHOR gewerkt aan de doorontwikkeling naar een deskundige en proactieve partner voor een veilige en gezonde leefomgeving. Ook na de beëindiging van dit programma (2022) en met de komst van de Omgevingswet per 1 januari 2024 hebben we ons ingezet om
Versie: april 2025
Pagina
17
gemeenten, initiatiefnemers en partners zó te informeren en te adviseren dat hun keuzes bijdragen aan een veiligere en gezondere leefomgeving. Brandveilig Leven Met het programma Brandveilig Leven vergroten we de bewustwording van inwoners, bedrijven en instellingen over brandrisico’s en proberen wij ook meer en meer het daadwerkelijk (onveilige) gedrag te beïnvloeden. Op deze wijze dragen wij bij aan een brandveiligere samenleving. Dit kunnen we niet alleen, want brandveiligheid is een coproductie. Hiervoor werken we daarom samen met andere partijen, zoals gemeenten (WMO), zorgaanbieders, woningcorporaties en VvE’s. We richten ons daarbij op hoog-risico groepen. Dit zijn schoolgaande jongeren (brandveilige generatie) en kwetsbare inwoners bij brand (thuiswonende ouderen en zorgbehoevenden; zorginstellingen en migranten, vluchtelingen en inwoners van lagere sociaaleconomische wijken). Ook sociale media zetten we in om deze hoog-risico groepen in de samenleving te bereiken. Tijdens de Brandpreventieweken hebben we binnen Oost-5 de krachten gebundeld en de campagne ‘Ik laad accuraat’ uitgevoerd, onder meer via plaatsen van stoeptegelstickers in samenwerking met gemeenten, via fietswinkels en social media. Hierop is ook aangesloten vanuit het Project ‘Brandweer op School; door leerlingen van groep 7 en 8 actief voor te lichten over het laden van accu’s.
Samen met Oost-5 is een contentkalender ontwikkeld voor het thema ‘Een veilige en warme winter’. Deze kalender, specifiek gemaakt voor onze social mediakanalen, belicht essentiële thema’s zoals veilig stoken, vegen van de schoorsteen, gebruik van een CO-melder, stoken met schoon en droog hout en het belang van goede ventilatie. In Oost-5 verzamelen we de data over woningbranden, o.a. brandoorzaken. Op basis hiervan passen wij onze voorlichting aan voor de doelgroepen en stellen we een beeld op van brandoorzaken van de afgelopen jaren. Gebiedsgerichte aanpak natuurbrandbestrijding Een grote onbeheersbare natuurbrand is voor onze regio één van de grootste risico's. Door klimaatverandering (droogte, extreem weer) neemt zowel de kans op, als de impact van, natuurbranden toe. De gebiedsgerichte aanpak van dit risico is daarom één van de hoogste prioriteiten van de brandweer. Deze aanpak houdt in dat risicogericht gekeken wordt naar de beheersing van natuurbranden voor de verschillende natuurgebieden in Gelderland. Het doel is het reduceren van de kans op onbeheersbare natuurbranden naar een maatschappelijk verantwoord en aanvaardbaar niveau, zodat de veiligheid en continuïteit van de samenleving beter gewaarborgd zijn. Eind 2023 heeft het bestuur van VGGM ingestemd met het voorstel om de gebiedsgerichte aanpak te versnellen.
Daarvoor is een extra adviseur natuurbrandbeheersing voor een periode van 2 jaar aangesteld, naast de al toegewezen, bestaande capaciteit van Risicobeheersing. De werkzaamheden zijn gestart langs de twee sporen die het project kent. Spoor 1 betreft advisering van risicovolle locaties (recreatie, zorg, wonen & werken en vitale objecten); onder verantwoordelijkheid van de betreffende gemeenten. In dit spoor zijn bezoeken gebracht aan locaties en is advies uitgebracht aan de hand van de RAM-Natuurbrand (Risico Analyse Monitor). Spoor 2 betreft de uitvoering van een natuurbrandpreventie-plan (hoofd- en sub compartimentering natuurgebieden) samen met natuur- en de infrabeheerders waarbij de veiligheidsregio’s adviseren; onder verantwoordelijkheid van de provincie Gelderland. In dit spoor is de rapportage opgeleverd voor de hoofdcompartimenten en is een plan van aanpak opgesteld voor de uitvoering van de sub compartimenten. Risicorelevante bedrijven In 2024 zijn we gestart met het project Risicorelevante bedrijven. Risicorelevante bedrijven zijn industriële bedrijven in onze regio die beschikken over zulke hoeveelheden gevaarlijke stoffen dat zij een substantieel veiligheidsrisico voor de omgeving kunnen vormen. Maar zij hoeven (nog net) niet te voldoen aan het strenge veiligheidsregime onder de Seveso richtlijn en zijn daardoor onvoldoende in beeld.
Doel van het project is om deze bedrijven beter in beeld te krijgen en (zo nodig) de veiligheidssituatie te verbeteren. We zijn gestart met de inventarisatie en hebben de samenwerking gezocht met de omgevingsdiensten De Vallei en Regio Arnhem en het waterschap Vallei en Veluwe.
Versie: april 2025
Pagina
18
-
In 2025 volgt de afronding van de inventarisatie, training voor inspecties en het uitvoeren van een pilot toezicht bij vijf risicorelevante bedrijven. Op basis van de evaluatie daarvan volgt in 2026 het toezicht op de methodiek en het borgen van de uitvoering daarvan in de staande organisatie.
Doelenboom Wat wilden we bereiken?
Wat hebben we bereikt?
Wat is het beoogd effect?
Strategisch doel
Operationeel doel
Prestatie 2024
Maatschappelijk effect?
Een veilige (en gezonde) leefomgeving. Centraal hierin staan: • Mensen helpen beschermen tegen gevaren uit de omgeving; • Mensen uitnodigen gezond en veilig te leven; • Randvoorwaarden scheppen zodat hulpdiensten veilig kunnen optreden.
Bijdragen aan de fysieke veiligheid 1) van bedrijven en hun omgeving.
De basis voor een veilige leefomgeving hebben we gelegd met advisering en toezicht: - Met advisering dragen we aan de voorkant bij aan de fysieke veiligheid, zowel risicogericht als regelgericht. - Met toezicht dragen we bij aan een veiligere situatie in de bebouwde omgeving, bij het gebruik van gebouwen, bij bedrijven met gevaarlijke stoffen en bij evenementen. Want het stimuleerde het naleefgedrag en dwingt dat soms ook af, in samenwerking met de gemeenten en omgevingsdiensten.
Een grotere veiligheid en een groter veiligheidsgevoel in de samenleving.
1) Dit betreft brand-, in-
dustriële - en omgevingsveiligheid.
Bewustzijn creëren over fysieke veiligheid bij inwoners, bedrijven, organisaties en partners.
Kennisdeling en samenwerken met gemeenten, omgevingsdiensten, woningcoöperaties, Verenigingen van Eigenaren en zorginstellingen is voortgezet: - Kennis- en inspiratiebijeenkomst voor woningcorporaties in het kader van het project Samen brandveilig - Bijeenkomst voor gemeente-ambtenaren om te ervaren (rijden met een tankautospuit of ambulance) wat aanpassingen in de gemeentelijke infrastructuur (lagere snelheid, verkeersremmende maatregelen) betekenen voor de hulpdiensten; - Kennisbijeenkomst voor installatie-bedrijven (brandmeldinstallaties) over de oplossing van nodeloze alarmen: de bevestigde brandmelding. Deze oplossing is in Oost-5 ontwikkeld en getest in onze regio; we dragen dit verder landelijk uit. - Kennisdeling over (nieuwe) risico’s in contact met zowel externe bedrijven en organisaties als interne partners.
Samenwerking zowel extern met gemeenten en omgevingsdiensten als intern met Crisisbeheersing, GHOR en GGD
- In afstemming uitvoering gegeven aan onze uitvoeringsprogramma’s. - Specifiek zijn de samenwerkingsafspraken met onze gemeenten en omgevings-diensten uitgebreid en actueel gemaakt; ondertekening van deze afspraken gaat begin januari 2025 plaatsvinden.
Kennisoverdracht/ samenwerking tussen Risicobeheersing en Brandweerzorg
- Betrokkenheid van Brandweerzorg bij bijzondere/ complexe objecten en de kennisoverdracht daarvan via ROI (repressieve object informatie). - Kennisoverdracht over gebiedsontwikkeling/ complexe gebouwen naar Brandweerzorg.
Meer kennis over (rest)risico’s en een groter veiligheidsgevoel in de samenleving. Ook resulterend in betere samenwerking met partners en organisaties ter bevordering van een veilige (en gezonde) leefomgeving.
Nauwe afstemming en samenwerking met de meest nauwe ketenpartners (inen extern) bevordert het sluiten van de veiligheidsketen en een veilige en gezonde leefomgeving.
Versie: april 2025
Pagina
19
In beeld hebben van risico’s met behulp van data
Expertise-centrum voor een veilige en gezonde leefomgeving.
Toekomst-bestendige Risicobeheersing die meebeweegt met de maatschappelijke opgaven.
- Met RISK hebben we een risicoprofiel voor diverse risicobronnen, zoals natuurbrand en gevaarlijke stoffen (bedrijven en vervoer). Dit is zó geografisch weergegeven dat het mogelijkheden biedt om verdiepende analyses uit te voeren die onze werkzaamheden ondersteunen. - Daarnaast is de afgelopen jaren gewerkt aan een (dynamisch) brandrisicoprofiel; dit profiel is medio 2025 gereed.
Basis randvoorwaarden organiseren voor adequaat en veilig optreden.
Gevraagd en ongevraagd proactief bijdragen aan een integrale en samenhangende benadering van risico’s in de fysieke leefomgeving: - Steeds meer informatie gestuurd en met het oog op (nieuwe) risico’s en maatschappelijke opgaven. - Om optimaal in te spelen op de vragen die spelen. - Bij voorkeur in samenwerking intern (met GGD en GHOR) en met externe partners zoals gemeente, politie, zorgorganisaties of andere organisaties in onze samenleving.