Begroting 2023 VGGM ter consultatie versie

begroting 2023

BEGROTING & KADERS 2023

pagina 1

BEGROTING & KADERS 2023 Begroting 2023 Bevat tevens de geactualiseerde begroting 2022 Versie ten behoeve van consultatie Colleges en Raden

Ontwerpbegroting 2023 VGGM

1. Inleiding Met deze begroting en kaders stuurt het bestuur van de Veiligheids- en Gezondheidsregio GelderlandMidden op zowel de inhoudelijke als de financiële kaders, taken en activiteiten voor het jaar 2023. De begroting en kaders worden normaliter in december 2 jaar voor het betreffende begrotingsjaar opgesteld. Het Algemeen Bestuur van VGGM heeft in december 2021 besloten de totstandkoming van deze begroting 2023 enige maanden uit te stellen, zodat de effecten van een aantal ontwikkelingen kan worden verwerkt in deze begroting. Dit houdt tevens in dat de begroting 2023 ná de gemeenteraadsverkiezingen voor een zienswijze zal worden aangeboden aan de gemeenteraden. In december 2021 heeft VGGM voor de gemeenteraden een ontwikkelingenbrief opgesteld. De geschetste ontwikkelingen vormen de basis voor deze begroting. Het opstellen van dit document geeft eveneens de mogelijkheid om de geactualiseerde begroting 2022 nauwkeuriger op te stellen, doordat diverse bekostigingsgesprekken voor 2022 recent zijn afgerond. Denk hierbij aan afspraken met subsidiegevers, gemeenten inzake lokaal aanbod GGD en zorgverzekeraars. Afgelopen jaar hebben de activiteiten van VGGM weer voor een belangrijk deel in het teken van de COVID-19 bestrijding gestaan. Dit zal ook voor 2022 het geval zijn, al zal de aard en omvang van deze activiteiten deels onzeker zijn.

De kosten die samenhangen met de COVID-19 bestrijding voor 2022 worden door VWS vergoed.

Mede door de Covid19 pandemie is landelijk het gesprek gestart om aan gezondheidsbevordering meer aandacht te geven. Doel is om via preventie de macro zorgkosten te laten drukken of minder hard te laten stijgen. Uitkomsten hiervan kunnen leiden tot versterking van de preventieve gezondheidszorg. De programmastructuur van deze begroting is:

Programma COVID-19 Programma Crisisbeheersing -

Multi taken Bevolkingszorg Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de Regio (GHOR)

Programma Brandweerzorg -

Operatie Risicobeheersing Meldkamer

Programma GGD -

Algemene Gezondheidszorg Jeugdgezondheidszorg Monitoring & Onderzoek

Programma Ambulancezorg -

Mobiele Zorg Zorgcoördinatie

Programma Bedrijfsvoering Op basis van deze programma indeling wordt de volgende begroting voorgesteld:

2

Ontwerpbegroting 2023 VGGM

Voor 2023 is een toename te zien van de bedrijfsvoering en de kosten van de GGD als gevolg van een nieuwe functiewaardering voor verpleegkundig medewerkers en artsen. In de bijlagen zijn ontwikkelingen in de gemeentelijke bijdragen gepresenteerd. In hoofdstuk 2 zijn de beleidsontwikkelingen, ambities, doelstellingen, risico’s, lasten en dekkingsbronnen per pijler beschreven. Een deel van de ontwikkelingen bevindingen zich in een verkenningsfase. In dat geval zijn de consequenties op beleid, bedrijfsvoering en financiën nog onbekend en niet uitgewerkt in de voorliggende begroting. Na afronding van de verkenning zullen te maken keuzes op beleid, bedrijfsvoering en financiën besproken worden. Voor de pijler multi taken en voor het programma brandweerzorg zijn de ontwikkelingen en ambities gebaseerd op de in 2019 vastgestelde beleidsplannen 2020-2023. Uitgangspunt bij het formuleren van de ambities is dat deze passen binnen de bestaande financiële uitgangspunten. Daarnaast zijn in de programma’s Brandweerzorg en GGD de ontwikkelingen ten aanzien van de in te voeren omgevingswet beschreven, inclusief een nader op te stellen uitwerking met de gevolgen voor de aard en diepgang van de taken die daaruit voortkomen. Een overkoepelend speerpunt voor alle programma’s is het informatie gestuurd werken.

De huidige ICT-ontwikkelingen maken het complex om de bijbehorende kosten voor de komende jaren goed te kunnen schatten. Eén element van de ontwerpbegroting 2023 vraagt bijzondere aandacht: een aantal autonome ontwikkelingen op het gebied van wet- en regelgeving en ICT veiligheid. In paragraaf 2f worden de autonome ontwikkelingen benoemd, inclusief de versterkingsmaatregelen. Het dagelijks bestuur is, net als de directie, zich er ten volle van bewust dat deze voorstellen gebaseerd zijn op een beste inschatting van dit moment. Daarom wordt in paragraaf 3.3 voorgesteld nader onderzoek te doen (inclusief externe toetsing) zodat deze inschatting eind 2022 mogelijk bijgesteld kan worden. Onderdeel van dit onderzoek is de gezamenlijke ambities van bestuur en organisatie ten aanzien van de uitvoering van taken die zijn ondergebracht bij VGGM. Mocht blijken dat dit nader onderzoek aantoont dat uitbreiding niet nodig is, zal de voorgestelde uitzetting van de begroting vanzelfsprekend niet worden doorgevoerd. Ook is denkbaar dat op basis van dit nader onderzoek aanvullende maatregelen noodzakelijk zijn. Deze maatregelen worden aansluitend verwerkt in de begroting 2024. Voorzien is dat de ontwerpbegroting 2024 in december 2022 ter consultatie zal worden aangeboden aan de raden. De financiële uitgangspunten zijn opgenomen in hoofdstuk 3, waaronder een toelichting op de

indexatie en de risico’s van de huidige inflatie en geo-politieke situatie. Paragraaf 3.5 bevat de actualisatie van de begroting 2021 en paragraaf 3.6 het voorstel resultaatbestemming over 2020. De belangrijkste risico’s voor VGGM hebben betrekking op: • De meerjarige effecten van het COVID-19 virus op de reguliere dienstverlening. Op dit moment worden onderkend preventie ten aanzien van kwetsbare groepen, advisering van hygiënemaatregelen, versterking infectieziektebestrijding, terug op niveau van reguliere diensten voor derden zoals reizigersvaccinaties en binden van medewerkers en vrijwilligers aan de organisatie. • Naar aanleiding van de implementatie van de Wet Normalisering Rechtspositie Ambtenaren (WNRA) is een complexiteit met betrekking tot de positie van de vrijwilligers ontstaan. Op basis van de huidige wet- en regelgeving is het onderscheid tussen een brandweervrijwilliger en een brandweermedewerker nauwelijks te maken. Hiermee heeft de invoering van WNRA een groot financieel risico op de betaalbaarheid van het huidige brandweermodel. Landelijk heeft een Denktank een oplossing voor deze ontstane situatie bedacht in de vorm van taakdifferentiatie. De financiële consequenties van de taakdifferentiatie worden nog nader geanalyseerd. • Arbeidsontwikkelingen, waaronder een krappe arbeidsmarkt, vergrijzing en vitaliteit.

• Sterk toenemende ICT-lasten als gevolg van verdere digitalisering en plaats onafhankelijk werken. Meerdere (verouderde) systemen dienen op korte termijn vernieuwd te worden gebracht en toenemende gebruikerswensen gebaseerd op maatschappelijke ontwikkelingen zijn niet passend binnen de huidige ICTbudgetten. • Door grote druk op (gemeentelijke)financiën en bij andere opdrachtgevers leidt tot continuïteitsrisico’s van niet door gemeentelijke bijdrage gefinancierde activiteiten. De risico’s zijn nader uitgewerkt in paragraaf 4.1. Deze begroting en kaders bevatten niet de doelstellingen, taken en ontwikkelingen voor de Stichting Veilig Thuis, welke onder de bestuurlijke verantwoordelijkheid van VGGM valt. Met de bestuurlijke portefeuillehouders is afgesproken om voor de zomer van 2022 een separate begroting 2023 voor deze stichting op te stellen. Om de leesbaarheid van de begroting te verbeteren is onderzocht om de begroting in een online omgeving te presenteren. Op dit moment vallen de kosten om dat mogelijk te maken buiten de financiële kaders.

3

BEGROTING & KADERS 2023

Inhoudsopgave 1.

INLEIDING .................................................................................................................................................... 2

2.

ONTWIKKELINGEN ...................................................................................................................................... 6 2a.

Programma COVID-19 ................................................................................................................. 6

2b.

Programma Crisisbeheersing ....................................................................................................... 7

2c.

Programma Brandweerzorg ...................................................................................................... 12

2d.

Programma GGD........................................................................................................................ 21

2e.

Programma Ambulancezorg ...................................................................................................... 32

2f.

Programma Bedrijfsvoering ....................................................................................................... 36

3.

FINANCIËN ................................................................................................................................................ 41 3.1

Nominale ontwikkelingen .......................................................................................................... 41

3.2

Evaluatie taken .......................................................................................................................... 41

3.3

Samen beter bedrijfsvoeren ...................................................................................................... 43

3.4

Investeringen ............................................................................................................................. 44

3.5

Effect op lopende begrotingsjaar 2022 ..................................................................................... 45

3.6

Voorstel bestemming resultaat over 2021 ................................................................................ 46

4.

PARAGRAFEN ............................................................................................................................................ 47 4.1

Weerstandsvermogen en risicobeheersing ............................................................................... 47

4.2

Onderhoud kapitaalgoederen ................................................................................................... 49

4.3

Financiering ............................................................................................................................... 51

5.

PLANNING EN CONTROL CYCLUS............................................................................................................. 52

BIJLAGE 1: ONTWIKKELINGEN IN GEMEENTELIJKE BIJDRAGEN ...................................................................... 53 a.

Budgettair kader gemeentelijke bijdrage Veiligheid ................................................................. 53

b.

Budgettair kader gemeentelijke bijdrage Bevolkingszorg ......................................................... 53

c.

Budgettair kader gemeentelijke bijdrage GGD .......................................................................... 54

d.

Budgettair kader gemeentelijke bijdrage JGZ 0-4 ..................................................................... 54

e.

Budgettair kader gemeentelijke bijdrage RVP ........................................................................... 55

f.

Verdeling van gemeentelijke bijdragen naar programma’s ...................................................... 55

BIJLAGE 2: SPECIFICATIE GEMEENTELIJKE BIJDRAGE PER GEMEENTE ........................................................... 56 a.

Gemeentelijke bijdrage Veiligheid ............................................................................................ 56

b.

Gemeentelijke bijdrage Bevolkingszorg .................................................................................... 56

c.

Gemeentelijke bijdrage GGD ..................................................................................................... 57

d.

Budgettair kader bijdrage JGZ 0-4 ............................................................................................. 57

e.

Budgettair kader bijdrage RVP .................................................................................................. 58

f.

Totale bijdrage per gemeente ................................................................................................... 59

g.

Aantallen inwoners .................................................................................................................... 59

h.

Opbouw gemeentefonds subcluster brandweer ....................................................................... 60

pagina 4

Ontwerpbegroting 2023 VGGM

BIJLAGE 3: GEPROGNOTISEERDE BALANS ........................................................................................................ 61 BIJLAGE 4: RESERVES EN VOORZIENINGEN ...................................................................................................... 63 BIJLAGE 5: MEERJAREN INVESTERINGSPLAN 2022 – 2026 ............................................................................. 64 BIJLAGE 6: TAAKVELDEN .................................................................................................................................... 65 BIJLAGE 7: RISICO’S IN RELATIE TOT TOEKOMSTBESTENDIGHEID .................................................................. 66

5

Ontwerpbegroting 2023 VGGM

2. Ontwikkelingen In januari 2020 is onze afdeling infectieziektebestrijding door het RIVM op de hoogte gebracht van de ontwikkelingen in Wuhan naar aanleiding van de COVID-19 uitbraak. Hierop is het team infectieziektebestrijding binnen de GGD gestart met de voorbereiding op een eventuele uitbraak in Nederland. Na de eerste besmetting in Nederland volgde snel een “intelligente lockdown” en sindsdien staan de activiteiten van VGGM voor een groot deel in het teken van de COVID-19 bestrijding. Ambities zijn niet of in een langzamer tempo gerealiseerd. Om die reden is de begroting relatief beleidsarm en bevat het met name ambities die vanuit 2020 en 2021 doorschuiven.

2a.

Daarnaast zijn de effecten op de langere termijn op dit moment niet te overzien en bestaat er onzekerheid over de mogelijke consequenties in 2023 en verder. De aard en omvang van activiteiten die direct of indirect het gevolg zijn van COVID-19 uitbraak zijn onzeker, denk hierbij onder andere aan het al dan niet continueren van testen, traceren en vaccineren, een nazorgfase, evaluatie, extra aandacht voor en de consequenties voor (kwetsbare) jongeren, het al dan niet weer op niveau zijn van reizigersspreekuren, grotere behoefte aan taken op het gebied van gezondheidsbevordering en preventie etc. Deze onzekerheid is groot en heeft mogelijk (forse) impact op de geformuleerde doelen en de bijbehorende uitgavenen inkomsten.

Programma COVID-19

In Nederland hebben de 25 GGD-en een cruciale rol in de bestrijding van het coronavirus (COVID-19) met vaccineren, testen, en traceren dat wil zeggen bronen contactonderzoek en voorlichting aan inwoners en (zorg)partners in opdracht van VWS. Met ingang van de 5-maandsrapportage 2021 is er voor gekozen om COVID-19 als een apart programma te presenteren. De aard en de omvang van de activiteiten voor 2022 en 2023 is onzeker. In de geactualiseerde begroting 2022 is gekozen om een vergelijkbaar volume als in 2021 te hanteren. Daarnaast zal mogelijk rekening moeten worden gehouden met afbouw- of

transitiekosten van de huidige programmaorganisatie. Eventuele meer/minder activiteiten komen ten laste/gunste van de specifieke bijdrage van VWS. Beheersmaatregelen: Aanvullende (landelijke) financiering voor extra taken coronabestrijding Ambities bijstellen: naast wettelijke taken en coronabestrijding is er beperkte ruimte voor nieuwe taken Max. inzetten op werven, inwerken en versneld opleiden nieuwe medewerkers

Wat mag het kosten

6

Ontwerpbegroting 2023 VGGM

2b.

Programma Crisisbeheersing

Het programma crisisbeheersing valt uiteen in de pijlers multi taken, bevolkingszorg en GHOR. Voor het programma crisisbeheersing zijn geen overkoepelende doelstellingen en risico’s opgenomen. Voor het programma Crisisbeheersing is één ontwikkeling overkoepelende ontwikkeling, namelijk de evaluatie van de wet veiligheidsregio.

Evaluatie Wet Veiligheidsregio’s De Wet veiligheidsregio’s wordt geëvalueerd. In de zomer van 2019 is hiertoe een evaluatiecommissie ingesteld. In december 2020 heeft deze commissie haar bevindingen gerapporteerd en in februari 2021 heeft het Kabinet hierop een standpunt ingenomen. De verwachting is da in het voorjaar van 2022 meer duidelijkheid wordt gegeven op het gebied van crisisbeheersing. De evaluatie is van belang om zicht te krijgen op het functioneren van het stelsel zoals beschreven in de Wet Veiligheidsregio’s, zowel ten aanzien van de bestuurlijke als operationele componenten. Het gaat daarbij om de realisatie van efficiënte en kwalitatief hoogwaardige brandweerzorg, geneeskundige hulpverlening, bevolkingszorg, rampenbestrijding en

2b.1 Pijler multi Binnen de veiligheidsregio wordt samengewerkt tussen gemeenten, politie, defensie, waterschap en andere partijen bij de uitvoering van taken op het terrein van brandweerzorg, rampen- en crisisbeheersing, geneeskundige hulpverlening, openbare orde en veiligheid. Binnen de pijler multi zijn de bestuurlijke en operationele activiteiten opgenomen die betrekking hebben op de samenwerking.

crisisbeheersing onder bestuurlijke regie. De evaluatiecommissie heeft tot taak de doeltreffendheid en de effecten van de Wet Veiligheidsregio’s en onderliggende regelgeving in de praktijk te onderzoeken en daarbij ook te bezien of de huidige wet bruikbaar is in het licht van actuele en toekomstige dreigingen, maatschappelijke ontwikkelingen en ontwikkelingen in de crisisbeheersing. De commissie heeft met haar bevindingen inzicht gegeven in wat goed werkt, waar verbetermogelijkheden zijn en waar bij knelpunten verbeteringen mogelijk zijn. Voor nadere details wordt verwezen naar: Evaluatiecommissie Wet op de veiligheidsregio's (evaluatiewvr.nl). Het is nog onduidelijk welke beleidsmatige en financiële consequenties voortkomen uit deze evaluatie.

Wat mag het kosten Voor de aansluiting met de totale begroting zoals opgenomen in paragraaf 1 is wel een financieel totaaloverzicht opgenomen.

risicoanalyse. De huidige beleidsplanperiode loopt tot en met 2023. De huidige aanpak om te komen tot een regionaal risicoprofiel wordt het komende jaar aangepast, waarbij het doel is dat de risicoanalyse een veel dynamischer karakter krijgt. Daarbij past de ontwikkeling van een Veiligheids Informatie Knooppunt (VIK) van waaruit bij een incident realtime relevante informatie beschikbaar kan worden gesteld aan operationele diensten.

Nieuwe Meldkamer Oost-Nederland Dynamische risicosignalering Het bestuur van VGGM stelt minimaal één keer per vier jaar een beleidsplan waarin het beleid is vastgelegd ten aanzien van de taken van de veiligheidsregio. Dit beleid is gebaseerd op een

Gepland is dat in het voorjaar van 2023 de meldkamer Oost-Nederland in Apeldoorn operationeel wordt. Vanaf dat moment vinden de meldkameractiviteiten voor de regio Gelderland7

Ontwerpbegroting 2023 VGGM

Midden vanuit deze meldkamer plaats. Dit is circa 6 maanden later dan de eerder planning.

Programma informatievoorziening Veiligheidsregio’s

Per 1 januari 2020 zijn de beheeractiviteiten van de huidige meldkamer in Arnhem overgedragen aan de politie, in overeenstemming met de wetswijziging meldkamers. Dit betekent dat de huidige (systeem)beheerders die in dienst zijn bij VGGM over zijn gegaan naar de politieorganisatie (nieuwe werkgever). Gelijktijdig met deze overdracht van het beheer is landelijk afgesproken dat de totale budgetten van de meldkamer van brandweer en ambulancedienst worden overgeheveld naar de landelijke meldkamerorganisatie onder beheer van de politie. Dat betekende een afroming van de BDUR per 1 januari 2020 en op landelijk niveau overdracht van het beheerbudget voor de ambulancemeldkamer.

Het Programma Informatievoorziening 2020-2025 is in 2020 vastgesteld door het veiligheidsberaad en gebaseerd op de volgende hoofdlijnen: • Continuïteit (onder andere versterking van de eigen informatiebeveiliging in de regio, voortzetting van de collegiale toetsing informatieveiligheid en aansluiting bij het National Cyber Security Centre) • Samenwerking (met partners en met databronnen) • Informatie gestuurd werken om beter beleid te kunnen maken, beter te kunnen managen, meer risico’s te kunnen voorspellen en veiliger en efficiënter te kunnen werken. De mogelijkheden - en (financiële) impact voor VGGM worden nog uitwerkt.

De kosten die VGGM in de periode tot aan het operationeel zijn van de meldkamer Oost-Nederland maakt voor de taken die niet worden overgeheveld zullen naar verwachting groter zijn dan het resterende budget. Dit bedrag wordt als maximaal 200.000 per jaar. Voor deze lasten is vanuit het resultaat over het boekjaar 2019 een bestemmingsreserve gevormd. Op basis van de gemaakte afspraken met de politie en het gegeven dat de meldkamers voor Gelderland Zuid en Gelderland Midden zijn samengevoegd is het risico minder groot als in 2019 geschat. Anderzijds zal het risico langer duren doordat de opening van de meldkamer in Apeldoorn in de tijd is uitgesteld naar het voorjaar van 2023. De verwachting is dat de gevormde bestemmingsreserve het risico afdoende afdekt. De verwachting is dat de financiële kaders na overgang in Apeldoorn wél dekkend zijn voor de uitvoering van de operationele meldkamertaken als gevolg van schaal efficiëntie in het operationeel proces.

Veiligheidsinformatiecentrum Op dit moment is de (multi) informatievoorziening ten behoeve van opschalingsituaties basaal ingericht. De 5 Veiligheidsregio’s die vanaf 2023 samenwerken in de Meldkamer Oost-Nederland hebben gezamenlijk informatievoorziening en informatie delen als een belangrijk thema voor de nieuwe meldkamer benoemd. Meer (achtergrond) informatie uit de eigen systemen en uit de systemen van partners op de meldkamer kan de (gezamenlijke) aanpak sterk verbeteren. De politie kent al haar RTIC (Real-Time Intelligence Center) op de meldkamer. De veiligheidsregio’s zijn soortgelijke ontwikkelingen gestart en de RAV’s gaan voorzien in één functionaris, die de informatiespil is tussen haar eigen operationele proces en haar samenwerking partners in de meldkamer. Deze ontwikkelingen worden aan elkaar verbonden met als doel om, binnen de wettelijke kaders, elkaar zo actueel mogelijk van informatie te voorzien.

Wat mag het kosten

8

Ontwerpbegroting 2023 VGGM

2b.2 Pijler bevolkingszorg Gemeenten hebben als onderdeel van het openbaar bestuur een algemene zorgplicht voor hun inwoners en vervullen daarmee een essentiële rol in de crisisbeheersing. De activiteiten kunnen worden verdeeld naar de volgende taken: crisiscommunicatie, acute bevolkingszorg en (preparatie) nafase. Zowel in het rapport van de evaluatiecommissie Wet veiligheidsregio’s als in het kabinetsstandpunt daarop wordt voorgesteld om de veiligheidsregio’s een sterkere regierol te geven op bevolkingszorg en crisiscommunicatie. Het Veiligheidsberaad heeft op 4 oktober 2021 besloten de adviezen van de

evaluatiecommissie en het Kabinetsstandpunt verder uit te werken in een landelijk beschreven kwaliteitsniveau voor bevolkingszorg (incl. crisiscommunicatie), ter vaststelling door de 25 besturen veiligheidsregio. Het vastgestelde kwaliteitsniveau kan vervolgens dienen voor implementatie in de regio’s en daarnaast worden meegenomen in het traject van de wetsontwikkeling. In 2021 is verzocht om de afbouw van het team bevolkingszorg in 2022 uit het resultaat 2021 te dekken. In de geactualiseerde begroting 2022 (zie 3.5) is hiervoor een bedrag van € 132.000 opgenomen).

Wat mag het kosten

9

BEGROTING & KADERS 2023

2b.3 Pijler GHOR De GHOR draagt zorg voor de coördinatie, aansturing en regie van de geneeskundige hulpverlening bij rampen en crisis. Ook adviseert de GHORgemeenten, andere overheden en organisaties op dat gebied. Voor 2023 zijn de volgende beleidsmatige ontwikkelingen te benoemen.

Informatie-uitwisseling ten tijde van crisis en in de voorbereiding Ook de COVID-19-crisis laat zien hoe belangrijk het is om het proces informatie-uitwisseling verder te verbinden met een permanent toestandsbeeld capaciteit in de zorgketen. Ook de aansluiting op een dynamisch risicoprofiel helpt bij het tijdig herkennen van risico’s en daarmee de inzet van de juiste interventies.

Continuïteit van zorg in de keten (acuut en niet acuut) De COVID-19-crisis heeft laten zien dat zorg niet onuitputtelijk flexibel en beschikbaar is. Er is een alsmaar toenemende druk op de beschikbaarheid van de zorg door enerzijds krapte op de arbeidsmarkt en anderzijds een verhoogde vraag als gevolg van een toename van kwetsbare burgers in de thuissituaties en een steeds ouder wordende groep ouderen. De verwachting is dat deze situatie de komende jaren niet alleen aanhoudt maar ook in ernst en frequentie toe zal nemen. Tijdens COVID-19

zijn er sterke (sub)regionale netwerken ingezet waarin acute en niet acute zorgpartners aan elkaar verbonden zijn ten gunste van de continuïteit van zorg in de keten. Het in standhouden en door ontwikkelen van deze netwerken heeft ook voor de toekomst een absolute meerwaarde. Daarnaast geldt dat het essentieel is om deze capaciteitsrisico’s tijdig te signaleren door een continu inzicht in de beschikbaarheid van acute zorg. De ketenpartners, betrokken bij de in- door- en uitstroom in de acute zorg, kunnen op basis van deze informatie afgestemd op elkaar handelen. Het openbaar bestuur kan op basis van hetzelfde toestandsbeeld zo nodig haar rol nemen als het gaat om (mogelijke) effecten die leiden tot verstoring van de openbare orde en veiligheid.

Toenemende evenementenadvisering Als gevolg van de kennis die is opgedaan met experimenten op het gebied van coronaveilig organiseren van evenementen zal er extra druk op de adviserende en voorbereidende rol van de veiligheidsregio komen te liggen. In de komende periode zal de veiligheidsregio en de vergunningverlener (gemeenten) gezamenlijk zich hierop moeten voorbereiden.

Doelenboom Wat willen bereiken? Strategisch doel Regie op voorbereiding van de geneeskundige hulpverlening bij rampen en crises Advisering van andere overheden en organisaties op het gebied van de geneeskundige hulpverlening bij rampen en crises

Het 24/7 in staat zijn om tijdens rampen en crises de geneeskundige hulpverlening te coördineren, aan te sturen en te regisseren.

pagina 10

Wat gaan we ervoor doen?

Wat is het beoogde effect?

Operationeel doel Zorginstellingen zijn zich bewust van hun rol en eigen verantwoordelijkheid binnen de zorgketen

Prestaties Actuele schriftelijke afspraken met acute- en publieke zorgpartners.

Maatschappelijk effect Zorgpartners zijn voorbereid op geneeskundige hulpverlening in geval van rampen en crises

Adviseert over crisisbeheersing (het optreden tijdens rampen en crises of (dreigende) verstoring van de zorg continuïteit) Adviseert over risicobeheersing (het voorkomen van rampen en crises)

Adviseren en bieden van ondersteuning aan partners in de zorgketen om hun zorg continuïteit te garanderen

Alle zorgorganisaties kunnen zorg verlenen onder alle omstandigheden, ook tijdens rampen en crises.

Bijdragen aan multidisciplinaire advisering over evenementen en infrastructurele projecten aan gemeenten, andere overheden en bedrijven (mede in relatie met de nieuwe Omgevingswet) Crisisorganisatie die voldoet aan toetsingskader inspectie J&V Werven en selecteren nieuwe crisisfunctionarissen Beschikbaar hebben van gekwalificeerde crisisfunctionarissen OTO-plan; uitvoeren van activiteiten voor ontwikkeling en blijvende vakbekwaamheid. Materieel (vervoer, communicatiemiddelen en kleding) permanent op orde

Beperken gezondheidsschade voor inwoners van GM

24x7 paraatheid van kwalitatief hoogstaande crisisorganisatie

Efficiënt en effectief optreden van de crisisorganisatie tijdens rampen en crises.

Ontwerpbegroting 2023 VGGM

Verbinden van de geneeskundige hulpverlening met openbare orde en veiligheid tijdens crises of rampen.

-

Visie zelfredzaamheid GHOR en Veiligheidsregio ten uitvoering brengen

-

-

-

-

-

In de voorbereiding op en tijdens rampen en crises is er specifiek aandacht voor niet of verminderd zelfredzamen. Er wordt daar waar mogelijk gebruikt gemaakt van de veerkracht van de bevolking. Het doelmatig en doeltreffend inzetten van publieke gezondheidstaken

Voorkomen en beperken van gezondheidsschade van burgers als gevolg van crises, rampen en zware ongevallen.

-

-

Ondersteunen van bevoegd gezag bij incidenten met (mogelijke)maatschappelijke onrust

Informatiemanagement t.b.v. instellingen (m.b.v. GHOR 4all en LCMS) Realiseren van een systeem tbv informatie-uitwisseling in de zorgketen in het kader van rampenbestrijding en crisisbeheersing. Netwerk bouwen Analyseren van kwetsbare groepen Bieden van handelingsperspectieven tijden rampen en crisis Adviseren van sociale netwerk en zorginstelling rondom verminderd zelfredzamen. Samenwerking met andere disciplines Visie zelfredzaamheid toepassen in oefeningen. Inzetten Psychosociale Hulpverlening, Medische milieukunde, Infectieziekten, gezondheidsonderzoek indien nodig. Onderwijs toepassen/ vakbekwaam houden van betrokken functionarissen. Procedures crisisorganisatie op orde brengen c.q. houden

Adviseren van bevoegd gezag en inzetten hulpverlening bij incidenten met (mogelijke) maatschappelijke onrust.

Verminderd zelfredzamen worden zo goed mogelijk ondersteund tijdens rampen en crises. Er wordt tijdens een ramp en crises, daar waar mogelijk, een beroep gedaan op zelfredzame burgers t.b.v. de groep verminderd en niet zelfredzame burgers -

Burgers ontvangen de meeste adequate hulp. Beperken gezondheidsschade Burgers ontvangen de meest adequate hulp.

Wat mag het kosten

11

Ontwerpbegroting 2023 VGGM

2c.

Programma Brandweerzorg

De brandweerorganisatie voert de taken uit op het gebied van brandweerzorg, rampenbestrijding en crisisbeheersing zoals omschreven in de Wet Veiligheidsregio's. Het programma valt uiteen in 3 pijlers, namelijk operatie, risicobeheersing en meldkamer. De brandweer voert daarnaast de multidisciplinaire coördinatie uit in de voorbereiding van de rampenbestrijding en crisisbeheersing, deze zijn uitgewerkt in het programma crisisbeheersing.

In 2019 is het beleidsplan brandweer voor 2020 tot en met 2023 vastgesteld. Dit beleidsplan beschrijft de speerpunten in relatie tot ontwikkelingen die op de brandweer afkomen. Deze speerpunten zijn: Vrijwilligheid en paraatheid, risicogerichtheid en meldkamer Oost-Nederland. Voor de periode 20202023 wil Brandweer Gelderland-Midden zorgen voor een toekomstbestendige, slagvaardige organisatie met een sterke risicogerichte informatiepositie die anticipeert op maatschappelijke ontwikkelingen. Daarmee willen wij een belangrijke bijdrage te leveren aan een (brand)veiligere samenleving. Zoals is verwoord in het beleidsplan zal in 2022 de huidige organisatiestructuur van Brandweer Gelderland-Midden worden geëvalueerd. Binnen Brandweer Gelderland-Midden is de crisisbeheersing op dit moment een minder herkenbaar deel binnen de afdeling operationele voorbereiding. Kijkend naar de evaluatie van de Wet Veiligheidsregio’s en de versnelde ontwikkelingen door de Coronacrisis is de verwachting dat de crisisorganisatie een duidelijke

eigen plek gaat krijgen binnen de VGGM. Daarnaast wordt onderzocht of op andere onderdelen verbeteringen mogelijk zijn met het oog op de toekomst. De prestaties blijven op het afgesproken niveau, waarbij de minimumeisen uit de wet worden gerespecteerd. Bij de opkomsttijden voldoet de regio niet 100% aan de wettelijk eis. Dit is in de praktijk ook niet haalbaar. Brandweer Nederland werkt aan een nieuwe systematiek, die mogelijk ook voor Gelderland-Midden nieuwe normen met zich mee kan brengen. Brandweer Gelderland-Midden investeert in haar mensen; zowel in de beroeps en vrijwillige brandweermensen, alsook in de crisisorganisatie en zet deze mensen en het benodigde materieel optimaal en kostenbewust in om de samenleving van dienst te zijn. Beleidsuitgangspunten regionaal: Aanwijsbeleid bedrijfsbrandweer 2018 Handhavingsbeleid industriële veiligheid 2018 Visie Basisbrandweerzorg 2014 Visie Uitruk op maat 2014 Visie Paraatheid 2014 Visie Specialistische taken 2014 Visie Brandveilig Leven 2014 Dekkingsplan 2017

Risico’s Risico Paraatheid brandweer onder druk als gevolg van afnemende beschikbaarheid vrijwilligers en gevolgen invoering WNRA. Een afnemende beschikbaarheid van vrijwilligers leidt eveneens tot een grotere instroom van nieuwe vrijwilligers. Dit leidt tot hogere opleidingskosten. Gevolgen 20-jarigenbeleid beroepsbrandweermensen repressieve dienst Vergrijzing samenleving en uitbreiding participatiemaatschappij waardoor minder zelfredzame mensen langer zelfstandig wonen Verscherping milieuregels en invoering milieuzones voor diesel (brandweer)voertuigen met mogelijke versnelde afschrijving wagenpark met bijkomende extra financiële gevolgen Beperking capaciteit bluswater vanuit reguliere drinkwatervoorziening door aanpassing waterleidingnetwerk Extra kosten door afkopen contracten waterleidingbedrijven en verwijderen brandkranen

Beheersmaatregel Vanuit Brandweer Gelderland-Midden vroegtijdig inspelen op maatschappelijke verandering en landelijke ontwikkelingen van de arbeidsmarkt en het toepassen van een strategische personeelsplanning

Personeelsplanning afstemmen door in- doorstroom en uitstroombeleid Landelijke gedragsbeïnvloeding risicogroepen, woningcorporaties, verzekeraars, zorgaanbieders e.d., versterken samenwerking met externe partijen en inzet van innovaties die bijdragen aan brandveiligheid Vroegtijdig anticiperen vanuit investeringsschema en incorporeren in vervangingsschema wagenpark

Aanschaf tankwagens voor borging bluswatercapaciteit brandweer Vroegtijdig voldoende financiële middelen reserveren. Op de lange termijn reductie kosten onderhoud en beheer brandkranen

12

Ontwerpbegroting 2023 VGGM

Wat mag het kosten

2c.1 Pijler operatie De activiteiten met betrekking tot operatiën hebben betrekking op het (voorbereiden op) het bestrijden van brand en verlenen van hulp bij ongevallen.

Landelijke agenda brandweerzorg 2018-2022 In de landelijke agenda brandweerzorg wordt een aantal ontwikkelopgaven benoemd waar Brandweer Nederland de komende jaren zich op richt. In de kern komt het hierbij neer op de volgende ontwikkelopgaven: innovatief samenwerken, risicogericht werken, voor elke taak de juiste maat, vakmanschap versterken, vitale medewerker en organisatie. Deze landelijke ontwikkelopgaven sluiten goed aan bij de vier kernwaarden die tot uiting zullen komen in het beleidsplan brandweer 2020-2023: Verbinding, Vertrouwen, Vakmanschap en Vitaliteit.

Paraatheid brandweer in relatie tot beschikbaarheid vrijwilligers In het kader van de inwerkingtreding van de Wet Normalisering Rechtspositie Ambtenaren is landelijk onderzoek gedaan naar de toekomstbestendigheid van het huidige stelsel van de vrijwillige brandweer. Rode draad hierbij was in hoeverre het nodig was om te komen tot taakdifferentiatie tussen beroeps en vrijwillig brandweerpersoneel. De resultaten van het laatste onderzoek zijn enkele maanden geleden naar de Tweede Kamer gestuurd. In 2022 zal nadere uitwerking worden gegeven aan de noodzakelijke maatregelen, maar deze zullen naar verwachting voor onze regio beperkt zijn. In essentie komt het erop neer dat de inzet van vrijwilligers ook écht vrijwillig is en dat geen sprake mag zijn van kazernering en pikettering van vrijwilligers. Door verbeteringen in de techniek (precom-pager) is er meer inzicht gekomen over de verwachte paraatheid per post. Dit inzicht kan de brandweerorganisatie gebruiken om de paraatheid over de regio ter verbeteren. Ook op het gebied van

oefenen vindt steeds meer innovatie plaats, deels noodgedwongen om de geoefendheid tijdens de COVID-19 crisis op peil te kunnen houden of nog thuis is. De verwachting is dat deze innovatie het komende jaar verder door zet.

In-, doorstroom- en uitstroombeleid In-, doorstroom en uitstroombeleid past binnen het speerpunt paraatheid van vrijwilligheid uit het beleidsplan brandweer 2020-2023. Gesignaleerd wordt dat de tijd dat een vrijwilliger verbonden is aan de organisatie korter wordt. De uitstroom is opgelopen van circa 5% in 2012 naar circa 9% nu. Dit brengt paraatheidsrisico’s met zich mee alsmede tekorten op het opleidingsbudget. Daarnaast is het zogenaamde 20-jarigenbeleid een belangrijke ontwikkeling: brandweermensen mogen niet langer dan 20 jaar hun bezwarende functie uitoefenen. De werkgever begeleidt hen naar een passende functie na deze 20 jaar. Dit geldt voor mensen die vanaf 2006 in dienst getreden zijn. Doel is te komen tot vastgesteld beleid met betrekking tot instroom, doorstroom en uitstroom van repressief personeel (zowel vrijwillig als beroeps) met daarbij een implementatieplan. Het proces van werving en selectie valt hierbuiten.

Van aanbod naar vraag gestuurd oefenen Op het gebied van de vakbekwaamheid is de organisatie al enige tijd bezig met een verschuiving van aanbod naar vraaggestuurd oefenen. Dit geeft de verschillende brandweereenheden meer ruimte om te oefenen op basis van risico’s in hun directe omgeving en op basis van ervaringen die zij zelf hebben opgedaan.

Dekkingsplan In 2022 zal het regionaal dekkingsplan worden vernieuwd. Het is normaal dat het dekkingsplan periodiek wordt geactualiseerd maar dit keer zal sprake zijn van een forse aanpassing. Aanleiding 13

Ontwerpbegroting 2023 VGGM

hiervoor is de landelijke ontwikkeling van gebiedsgerichte opkomsttijden. De gemeenteraden zullen medio zomer 2022 in de gelegenheid worden gesteld inhoudelijk in gesprek te gaan over de uitgangspunten die de basis vormen van het nieuwe dekkingsplan.

Wagenpark personenvoertuigen in relatie tot duurzaamheid Het wagenpark van de brandweer bestaat momenteel voornamelijk uit dieselvoertuigen. De maatschappelijke aandacht voor duurzaamheid en de daarmee gepaard gaande ontwikkeling van milieuzones leidt ertoe dat ook VGGM nadenkt over een transitie naar een meer duurzame oplossing voor haar personenvoertuigen. De ontwikkeling op het gebied van alternatief aangedreven personenauto’s gaan snel. Het is te verwachten dat op het moment van her-aanbesteding van het huidige wagenpark voldoende aanbod is aan emissie loze personenauto’s. De prijs van emissie loze voertuigen ligt op dit moment echter een stuk hoger dan de prijs van met fossiele brandstof aangedreven voertuigen. Het ligt in de lijn der verwachting dat deze prijzen op het moment dat het aanbod toeneemt zullen dalen, er is echter geen zekerheid op dat gebied. Op basis van het huidige budget en afschrijvingstermijnen is vervanging naar emissie loze personenwagens nog niet mogelijk. Op het moment van aanbesteden zullen we een nieuwe analyse maken en onderzoeken of het verlengen van de afschrijvingstermijnen een deel van de oplossing kan geven.

Investeringsschema Bij de regionalisering van de brandweer is een omvangrijk investeringsprogramma vastgesteld waarmee onder meer de structurele vervanging van voertuigen en materialen is geborgd (ca € 50 mln).

Het vervangingsschema is zodanig dat de afgelopen jaren geld “over” bleef in de wetenschap dat over enkele jaren een omslagpunt zal ontstaan waarna in een beperkt aantal jaar daarna een “tekort” resteert. Bovendien is duidelijk geworden dat veel maar niet alle structurele vervangingen zijn ondergebracht in het investeringsprogramma. Dit betreft veelal materieel boven de sterkte. Hierdoor is het huidige budget te kort om in overeenstemming met het dekkings- en materieelplan alle vervangingen te kunnen uitvoeren. In 2021 is besloten om dit tekort op te lossen door een reductie van de specialistische voertuigen.

Bluswatervoorziening De primaire bluswatervoorziening (brandkranen) behoort tot de infrastructuur van Vitens in het kader van drinkwatervoorziening. De kwaliteit van drinkwater is hierbij het primaire belang wat soms op gespannen voet staat met voldoende bluswater. De tendens is dat de brandweer steeds minder afhankelijk wordt van de primaire bluswatervoorziening vanuit brandkranen en meer gebruik maakt van andere voorzieningen zoals tankwagens. Op de lange termijn reduceert hiermee ook de kosten van onderhoud en beheer van brandkranen.

Blusschuim Ten behoeve van brandbestrijding wordt onder andere gebruik gemaakt van fluorhoudend blusschuim. Dit fluorhoudend blusschuim is milieubelastend en om die reden wordt gezocht naar een minder milieubelastend blusmiddel. Hiervoor wordt aansluiting gezocht bij landelijke ontwikkelingen om in de toekomst over te kunnen stappen.

Doelenboom Wat willen we bereiken

Wat gaan we ervoor doen

Strategisch doel

Operationeel doel

Prestatie 2021-2024

Effectief optreden bij brand en andere incidenten

Personeel in staat stellen op een professionele en veilige manier te werken

•

• • • • • •

Landelijke agenda brandweerzorg, innovatief samenwerken, risicogericht werken, voor welke taak de juiste maat, vakmanschap versterken, vitale medewerkere en organisatie. Kernwaarden Brandweer Gelderland-Midden, verbinding, vertrouwen, vakmanschap en vitaliteit Paraatheid brandweer in relatie beschikbaarheid vrijwilligers (aansluiting bij landelijk programmaplan vrijwilligheid) In-doorstroom- en uitstroombeleid Project Repressieve beroepsorganisatie Arnhem-Ede-Centrum Van aanbod naar vraag gestuurd oefenen Innovatie in oefenen (interregionaal VRprogramma) Blijven investeren in het creëren van een veilig en gezond arbeidsklimaat voor repressieve medewerkers

Wat is het beoogd maatschappelijk effect

Minder schade en slachtoffers bij brand en andere incidenten

De burger weet wat hij wel, maar ook wat hij niet van de brandweer mag verwachten

14

Ontwerpbegroting 2023 VGGM

Verbeteren en vervangen • van middelen en materieel nodig voor brandbestrijding en • andere acute hulp

• •

Verbeteren van • processen voor dagelijkse brandweerzorg en hulpverlening •

•

• •

• Uitbreiden interregionale • samenwerking • • •

•

Duurzaam inzetbare medewerker, die goed is opgeleid en kennis en vaardigheden blijft ontwikkelen.

Aantoonbaar vakbekwaam • • Kwaliteit impuls oefenen op de post

• • • •

Duurzaam wagenpark

In balans brengen persoonlijk leren, teamleren en organisatieleren Terugbrengen van de uitlaatgas emissie

• •

Wagenpark in relatie tot duurzaamheid, onderzoeken mogelijkheid gefaseerd overgaan naar duurzaam wagenpark Overgang van primaire bluswatervoorziening (reguliere drinkwatersysteem) naar alternatieve bluswatervoorziening in eigenbeheer (tankwagens). Innoveren van informatie-uitwisseling in de veiligheidsketen (bijv. met behulp van geoinformatie, Live-OP, LCMS) Innovatie op materieel en materiaal in te bedden in onze organisatie. Het gaat hier met name om landelijke ontwikkelingen die ook voor Brandweer Gelderland-Midden van meerwaarde zijn Uitruk op maat, waar gewenst doorvoeren van flexibelere repressieve organisatie met behoud van slagkracht Kennisdeling (landelijk en regionaal) op basis van kenniscentrum, evaluaties en de resultaten van incidentgegevens Structureel evalueren van brandweerinzetten, incidentgegevens en deze resultaten omzetten in betere werkwijzen Toewerken naar operationele grenzen, als vervanger van vaste regiogrenzen Actualisatie van het dekkingsplan in 2022, uitgaande van gebiedsgerichte opkomsttijden, in plaats van (nu nog) wettelijke verplichte objectgerichte opkomsttijden (project Rembrand) Voorbereiding en implementatie van een gezamenlijke meldkamer Oost5 Verder intensiveren samenwerking oost5 en landelijke/interregionale projectgroepen Voorbereiding en implementatie van een gezamenlijke meldkamer Oost5 Bestendigen samenwerking Oost5 bij uitvoering

duiktaak Optimaliseren samenwerking en delen expertise natuurbrandbestrijding Oost5/landelijk Brandbestrijding en hulpverlening effectiever en efficiënter maken door samenwerking met omringende regio’s Invoering Profchecks Groter veiligheidsgevoel Registratie: van kwantiteit naar kwaliteit Een betrokken brandweer organisatie Opleiden ploeginstructeurs Verder uitbouwen producten oefenen op maat Team vakbekwaamheid maakt onderwijskundig onderbouwde producten Gebruik maken van moderne inzichten (brein leren), middelen en technieken (Virtueel, argumented reality e.d.) Van aanbod naar vraaggericht oefenen individueel en op postniveau Meer risicogericht oefenen

De markt actief volgen, aan de hand van nieuwe Voorbeeldfunctie voor de ontwikkelingen bijsturen, en indien mogelijk energietransitie en behalen inzetten op emissiearme of emissie loze voertuigen. klimaatdoelstellingen.

15

Ontwerpbegroting 2023 VGGM

Wat mag het kosten

16

BEGROTING & KADERS 2023

2c.2 Pijler Risicobeheersing De activiteiten van risicobeheersing zijn gericht op een gezonde en veilige leefomgeving door de realisatie van: minder branden, minder slachtoffers en minder schade.

Impact omgevingswet en visie risicogerichtheid De impact omgevingswet en visie risicogerichtheid past binnen het speerpunt risicogerichtheid uit het beleidsplan brandweer 2020-2023. De nieuwe Omgevingswet beoogt een veilige en gezonde fysieke leefomgeving te bereiken en in stand te houden. Na de decentralisaties in het sociaal domein bereiden gemeenten zich voor op deze decentralisatie binnen het fysieke domein. Door deze wetswijziging en de door de Raad van directeuren Veiligheidsregio’s, Raad van Regionaal Brandweercommandanten en Raad van directeuren Publieke Gezondheid vastgestelde visie ‘De beweging van risicobeheersing naar risicogerichtheid in 2020: Samen zorgen voor échte coproductie!’, veranderen de advies- en toezichtrol op het gebied van een gezonde en (brand)veilige leefomgeving. Het heeft de voorkeur om in vroegtijdig stadium aan tafel te zitten zodat de brede scope van veiligheidsen gezondheidsaspecten meegenomen kunnen worden in omgevingsvisies, -plannen en de verdere uitwerking hiervan in de fysieke leefomgeving. In het licht van preventie en het verkleinen van sociaaleconomische gezondheidsverschillen is de leefomgeving immers een belangrijke “knop” waaraan gedraaid kan worden. Daarnaast wordt steeds meer van de brandweer gevraagd om flexibel in te spelen op de maatschappelijke ontwikkelingen, zoals bijvoorbeeld ondermijning en illegaliteit.

Om ook in de toekomst toegevoegde waarde te hebben investeert de brandweer in de vaardigheden en kennis van medewerkers. De specialist die op afstand plannen en vergunningen beoordeelt, ontwikkelt zich tot een adviseur die zijn rol en inbreng afstemt op de fase in het proces en de betrokken (maatschappelijke) partners. Meer “risicogericht werken” betekent ook voorbereid zijn op complexere vraagstukken (zoals de energietransitie). Naast inhoudelijke expertise vraagt dit communicatieve vaardigheden, overtuigingskracht en samenwerking in netwerken. Ook wordt aangesloten op een ander digitaal-stelsel en informatiehuizen. Middels een (reorganisatie-) programma speelt de brandweer in op de bovengenoemde ontwikkelingen. In 2021 heeft het AB van VGGM goedkeuring gegeven om dit programma tot uitvoering te brengen. Onze omgeving en die van onze partners verandert. Om die reden willen wij een andere rol innemen binnen ons netwerk. Deze verandering leidt tot een andere kijk naar de omgeving en een andere kijk naar onze afdeling door onze partners. Onze langetermijnvisie is om door onze omgeving gezien te worden als expertisecentrum. Het expertisecentrum vervult de behoefte van onze omgeving aan betrouwbare informatie over branden omgevingsveiligheid. Zowel van de publieke als

pagina 17

private partijen. Als expertisecentrum hebben wij een sterke informatiepositie en komen onderzoek, innovatie, samenwerking (tussen private en publieke partijen), onderwijs, voorlichting en evaluatie van incidenten bij elkaar.

Project Veilige Energietransitie (VET) De ontwikkelingen op het gebied van de (veilige) energietransitie gaan snel. Het is een uitdaging om snel en adequaat in te kunnen spelen op alle veranderingen. Binnen de brandweer is een regiegroep ingesteld die de (landelijke) ontwikkelingen monitort en informatie binnen de brandweer verspreid. In het netwerk met gemeenten worden pragmatisch oplossingen onderzocht zodat hier meer gericht op geadviseerd kan gaan worden.

Landelijke herijking Brandveilig Leven Brandweer Nederland heeft in 2016 op basis van nieuwe visies en onderzoeken vier speerpunten benoemd voor de toekomst. Zo worden risicogroepen gestructureerd geanalyseerd, wordt op Brandveilig Leven gestuurd door beïnvloeders, worden innovaties gestimuleerd en er wordt geïnvesteerd in de kennis en kwaliteit van het eigen personeel. Daaraan is de laatste jaren de inzet op gedragsverandering toegevoegd. Deze speerpunten staan de komende jaren centraal en worden uitgewerkt in concrete acties. Vanuit deelnemende gemeenten is aangegeven dat de risicogroep ouderen bijzondere aandacht verdiend. De herijking gaat ervan uit dat de brandweer een goede informatiepositie heeft, maar andere partijen de grootste invloed hebben, zoals gemeenten, verzekeraars, zorgaanbieders, woningbouwcorporaties, cliëntenraden en media. Zij worden volgens de herijking nadrukkelijker ingezet. Dit vergt een andere benadering. Daarnaast is één van de speerpunten dat gedragsbeïnvloeding alleen onvoldoende is en ook ingezet wordt op innovaties die bijdragen aan brandveiligheid. In 2021 is een actieplan Brandveilig Leven opgesteld . De basis hiervoor is de (in 2014 bestuurlijk vastgestelde) Visie Brandveilig Leven Het programmaplan plaatst deze visie in de huidige tijd en schetst daarvoor drie ambitiescenario’s. Begin 2022 wordt de ambitie bepaald: brons – zilver – goud.

In het programmaplan beschrijven we onder meer hoe we onze eigen brandweermedewerkers nadrukkelijker in kunnen zetten om het gedachtegoed te verspreiden. Daarnaast geven we aan hoe we andere partijen, zoals gemeenten, verzekeraars, zorgaanbieders, woningbouwcorporaties en (social) media optimaler kunnen betrekken.

Ontwerpbegroting 2023 VGGM

Impuls omgevingsveiligheid De Veiligheidsregio’s hebben momenteel de structurele adviestaken inzake de Besluiten Externe Veiligheid Inrichtingen (Bevi), Externe Veiligheid Buisleidingen en Externe Veiligheid Transport. Het betreft de taakuitvoering van het lokale externe veiligheidsbeleid voor de wettelijke externe veiligheid adviezen over vergunningverlening, toezicht, handhaving (VTH) en ruimtelijke ordening. VGGM ontving jaarlijks circa € 135.000 voor deze taken van het Rijk. Vanaf 2021 worden de gelden overgeheveld naar de reguliere fondsen. Aan het gemeentefonds voor de 15 gemeenten binnen Gelderland-Midden wordt € 134.000 toegevoegd. Dit bedrag heeft betrekking op de volledige taakuitvoering van externe veiligheid/omgevingsveiligheid. Het is de bedoeling dat de taakuitvoering van zowel de omgevingsdiensten als veiligheidsregio’s met deze middelen gefinancierd worden. Hierbij wordt gedacht aan een verdeling van 60% respectievelijk 40%. Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet (verwacht per 1 juli 2022) wordt het bestuur van de veiligheidsregio de wettelijke adviseur ten aanzien

van milieubelastende activiteiten en niet alleen externe veiligheid. Dit betreft Bevi-bedrijven en bedrijven met ontplofbare stoffen of grote hoeveelheden vuurwerk. Dit betreft circa 85 risicoobjecten die in het reguliere adviestraject meegenomen gaan worden. In 2022 werken we deze wijziging van onze advisering nader uit met de andere veiligheidsregio’s in Gelderland en Overijssel.

Meldingsplicht Wonen met zorg Mede door demografische ontwikkelingen zijn afgelopen jaren diverse wooncomplexen gerealiseerd voor mensen die zorg nodig hebben. Deze complexen hebben een verhoogd veiligheidsrisico, mede omdat bewoners in geval van een incident veelal niet zelfstandig het complex kunnen verlaten. De wetgever is voornemens om in het Besluit Bouwen Leefomgeving (BBL) rekening te houden met “Wonen met zorg”, onder andere door meer advisering en vooral toezicht vanuit de brandweerorganisatie. In 2022 zal nader worden uitgewerkt om hoeveel objecten het in GelderlandMidden gaat en hoe invulling aan het aangepaste besluit kan worden gegeven.

Doelenboom Wat willen we bereiken

Wat gaan we ervoor doen

Strategisch doel

Operationeel doel

Prestatie 2020-2023

Brandveilige samenleving door minder slachtoffers, minder branden en minder schade

Bewustzijn creëren over (brand)veiligheid bij burgers, bedrijven en (zorg)instellingen.

• •

• • •

Bijdragen aan brandveiligheid van bedrijven en hun omgeving

•

•

Zorgen dat brandveiligheid een integraal onderdeel is van relevante gemeentelijke plannen en processen Samenwerking met betrokken gemeenten en woningcoöperaties continueren en uitbreiden, zowel voor domeinen wonen, onderwijs en zorg Voorlichtingssessie in de wijk na een woningbrand Bedrijven en (zorg)instellingen voeren zelf een brandveiligheidscontrole uit waarmee zij zicht krijgen in het eigen brandveiligheidsniveau Met gemeenten de rookmelderdichtheid bevorderen - juist ook als per 1 juli 2022 de wettelijke rookmelderplicht is ingevoerd voor alle bestaande woningen - en het bewustzijn van de gevaren van koolmonoxidevergiftiging vergroten

Wat is het beoogd maatschappelijk effect

Een grotere (brand) veiligheid en een groter veiligheidsgevoel in de samenleving.

Inzetten Risico Analyse Monitor, waarbij naast bouwkundige zaken en omgevingseffecten ook nadrukkelijke de organisatorische kant wordt meegenomen. Inspelen op en uitvoering geven aan de Omgevingswet en de Wet Kwaliteitsborging Bouwen

Samenwerking met omgevingsdiensten continueren

•

Optimale samenwerking zoeken vanuit de eigen kaders door zo veel mogelijk met elkaars uitvoeringsprogramma’s te verbinden

In beeld hebben van de brandrisico’s in een brandrisicoprofiel

•

Door ontwikkelen van het brandrisicoprofiel

18

Ontwerpbegroting 2023 VGGM

Omgevingsrechtproof maken van organisatie

Een toekomstbestendige brandweerorganisatie, die meebeweegt met de maatschappelijke ontwikkelingen en optimaal kan inspelen op de vragen die spelen

•

•

Proactief bijdragen aan een integrale en samenhangende benadering van risico’s door het bevoegd gezag; met als resultaat een veiliger en gezonder fysieke leefomgeving Bewegen van regel- naar risicogericht werken zodat we door differentiatie van risico’s en vanuit onze specifieke deskundigheid ons kunnen richten op het bevorderen van de fysieke veiligheid bij (vooral) complexe risico’s in de samenleving.

Een gezonde en vellige leefomgeving

Wat mag het kosten

2c.3 Pijler meldkamerfunctie De meldkamerfunctie past binnen het speerpunt Meldkamer Oost-Nederland uit het beleidsplan brandweer 2020-2023. De activiteiten met betrekking tot de meldkamer hebben betrekking op het ontvangen van noodmeldingen van burgers of professionals en het alarmeren van eenheden in de regio. De meldkamer activiteiten worden gezamenlijk met de Veiligheidsregio’s Gelderland Zuid, Noord en Oost-Gelderland, IJsselland en Twente uitgevoerd vanuit de nieuw te realiseren meldkamer OostNederland in Apeldoorn. De realisatie van de nieuwe meldkamer is uitgesteld en wordt nu naar verwachting in maart 2023 operationeel. Dit uitstel

maakt het steeds moeilijker om de huidige meldkamer in Arnhem in stand te houden. De financiële gevolgen van dit uitstel zijn geadresseerd bij het ministerie van Justitie en Veiligheid. De activiteiten in 2021 en 2022 zijn erop gericht om deze samenwerking mogelijk te maken, binnen de huidige financiële budgetten. De ambitie is om tot één functionerende meldkamer voor de provincies Gelderland en Overijssel te komen, waarbij één veiligheidsregio de betrokken medewerkers in dienst neemt. Door de samenwerking zijn schaalvoordelen te behalen, welke deels zijn overgedragen aan het Rijk en deels worden ingezet voor kwalitatieve verbeteringen. De belangrijkste verbetering betreft de wijze waarop invulling gaat worden gegeven aan de rol van calamiteiten coördinator.

19

Ontwerpbegroting 2023 VGGM

Wat mag het kosten

20

BEGROTING & KADERS 2023

2d.

Programma GGD

Het programma GGD bevat de activiteiten gericht op de gezondheid beschermde en gezondheid bevorderende maatregelen voor de bevolking of specifieke groepen daaruit, waaronder het voorkomen en het vroegtijdig opsporen van ziekten. Het programma valt uiteen in 3 pijlers, namelijk algemene gezondheidszorg, jeugdgezondheidszorg en monitoring & onderzoek. Het ministerie van VWS heeft vier landelijke ambities opgesteld, deze zijn regionaal vertaald in de herijking van de visie op PG Gelderland-Midden. GGD Gelderland-Midden heeft op basis van deze ambities en de ontwikkelingen die zij ziet in haar vakgebied een viertal speerpunten opgesteld voor de komende jaren. • Gezond opgroeien en een Kansrijke Start • Gezondheidsbevordering borgen en investeren in impactvolle preventie • Het verminderen van de kans op én de gevolgen van infectieziektenuitbraken • Bijdragen aan een gezonde fysieke en sociale leefomgeving De speerpunten worden opgepakt door de afdelingen Jeugdgezondheidzorg en Algemene gezondheidzorg. In de afdeling AGZ zijn de teams bij elkaar gebracht in de clusters Gezond Leven, Zorg & Veiligheid, Infectieziekenbestrijding en Monitoring & Onderzoek.

Bekostigingsonderzoek De bestuurders van VGGM hebben aangegeven dat zij een brede discussie willen voeren over de scope van activiteiten ten laste van de gemeentelijke budgetten. Bijvoorbeeld door gezamenlijk het huishoudboekje van VGGM door te lichten aan de hand van een toetsing aan het wettelijk kader en een vergelijk te maken met andere organisaties. In 2022 is aan Lysias Advies opdracht gegeven om de GGD activiteiten van VGGM met bijbehorende formatie, lasten en gemeentelijke bijdrage te vergelijken met een aantal referentie GGD-en.

pagina 21

Functiewaardering verpleegkundigen en artsen In 2021 heeft een functiewaarderingstraject plaatsgevonden voor verpleegkundigen en een groot deel van de artsen van de GGD. Zowel in de begroting 2021 als in de ontwerpbegroting 2022 van VGGM staat de uitkomst van het functiewaarderingstraject als een risico beschreven. In dit traject is een externe toetsingscommissie opgenomen die de beschrijving en waardering toetst. Het advies van de toetsingscommissie heeft financiële effecten. De financiële consequenties van deze functiewaarderingen zijn voor 2022 begroot op €479.000 oplopend naar €999.000 in 2025. Voor 2021 en 2022 zal VGGM de consequenties binnen haar begroting oplossen, al dan niet via het vormen van een bestemmingsreserve. VGGM heeft de consequenties voor 2023 en verder in de begroting verwerkt.

Nota volksgezondheid en regiovisie Aan de hand van de VTV en input van o.a. VNG, diverse ministeries, gemeenten en GGD-en stelt de minister van VWS een landelijke nota volksgezondheid vast. Deze bevat landelijke prioriteiten op het gebied van PG. De landelijke nota heeft een doorlooptijd van 2020 – 2023. De landelijke prioriteiten bieden gemeenten aanknopingspunten voor lokaal beleid. De landelijke nota is in mei 2020 uitgebracht. In de nota worden vier vraagstukken geprioriteerd: 1. Gezondheid in de fysieke en sociale omgeving 2. Gezondheidspotentieel benutten 3. Druk op het dagelijks leven bij jeugd en volwassenen 4. Vitaal ouder worden In Gelderland- Midden kiezen de gemeenten ervoor als regio een overkoepelende visie op publieke gezondheid te maken om samen op te trekken. De regiovisie op publieke gezondheid vertaalt de vier vraagstukken die in de landelijke nota volksgezondheid zijn benoemd vanuit de verschillende beleidsdomeinen, zowel met collectieve, selectieve, geïndiceerde als zorggerelateerde preventie. Met het uiteindelijk doel dat inwoners van Gelderland-Midden gezond en gelukkig zijn. Kortom: de visie op publieke gezondheidszorg in Gelderland-Midden is een gedachtegoed dat een hele stevige basis legt voor het werk aan de opgaven waar gemeenten voor staan.

Ontwerpbegroting 2023 VGGM

Risico’s Risico Onvoldoende (deskundig) personeel

Implementatie nieuwe registratie- en archiefsystemen (organisatiebreed) Uitval ICT-voorzieningen Dalende incidentie en op middellange termijn mogelijk onvoldoende bevoegd en bekwaam personeel (mn artsen) Tijdelijk opschorten van de aanbesteding Medische Arrestantenzorg en onduidelijkheid of de GGD de zorgverlening behoudt na 2023. Ketenpartners komen afspraken niet na op het gebied van voorbereid zijn op rampen en crises

Een aantal structurele taken van de OGGZ zijn gefinancierd door subsidies, offertes en jaarlijkse opdrachten van gemeenten Evenementadviezen worden niet overgenomen/opgevolgd