1.4 - Analyse diersoorten en duurzaamheidsmaatregelen
Tekst van het document
•
Voortuin kleiner maken en dit toevoegen aan de achtertuinen.
•
Toegankelijkheid voor mindervaliden (parkeren, wandelen, etc.). Betrekken van lokale werkgroep/stichting die hierbij kan helpen.
•
Voor het waarborgen van veiligheid zou een optie zijn om een wandelpad langs de dijk te leggen i.p.v. op de dijk om kruising met fietsers te voorkomen.
•
Ruimte reserveren voor een plek/route waar honden (los) kunnen lopen. Ook positief in het kader van biodiversiteit.
•
Inzetten op onderhoud door de buurt zelf
•
Inclusiviteitsagenda gebruiken.
Wemmersweerd Doesburg Notulen Integrale sessie duurzame ontwerpprincipes/uitgangspunten 6 juli 2023 Aanwezigen Harmen van de Maat
Roosdom Tijhuis
ontwikkelmanager Wemmersweerd
André Kersten
gemeente Doesburg
medewerker water en klimaatadaptatie
Mario Groot Kormelink
gemeente Doesburg
medewerker energie en grondstoffen
Roos van Buren
gemeente Doesburg
medewerker milieu en duurzaamheid
Harm Schuiling
gemeente Doesburg
projectleider gebiedsontwikkeling
Marieke Okhuysen
Waterschap Rijn en IJssel
medewerker ruimtelijke plannen
Kasper Melis
Urban Jazz
stedenbouwkundig ontwerper
Sander Boon
Urban Jazz
stedenbouwkundig ontwerper
Marcel Aben
Roelofs
ontwerpleider (civiel)
Mariska Hooijer
Roelofs
adviseur mobiliteit
Erine de Man
Roelofs
adviseur ecologie en biodiversiteit
Rutger Eeftink
Roelofs
adviseur water en klimaatadaptatie
Ilse Ramaker
Roelofs
adviseur duurzame gebiedsontwikkeling
1. Doel van de sessie Ambities bespreken en doelstellingen en kansen formuleren. 2. Proces Het proces bestaat uit drie stappen. Stap 1 is afgerond. Deze sessie is onderdeel van stap 2. Stap 1 De specialisten vullen de analyse aan vanuit eigen expertise waardoor de analyse nog meer compleet wordt passend bij de ambities/het vertrekpunt. Resultaat: aanvulling analyse en notitie (duurzaamheids)ambities Stap 2 Doormiddel van een integrale sessie wordt de verkavelingsschets besproken met specialisten en worden kansen/aandachtpunten doorgegeven. De kansen en aandachtspunten worden vertaald naar ontwerpprincipes. Resultaat: ontwerpprincipes duurzaamheid Stap 3 Door middel van een sessie worden aan de ontwerpprincipes maatregelen gekoppeld. Deze maatregelen worden weergegeven op een poster. Resultaat: poster met duurzaamheidsmaatregelen 3. Scope / kaders Tijdens de sessie hebben we het gehad over: •
Inrichting openbare ruimte
•
Particulier terrein
•
Gebruiksfase / beheerfase
Verticale bouw / woningen en realisatiefase vallen buiten de scope. 4. Inventarisatie, Analyse en Ontwerpkeuzes (URBAN JAZZ) Urban Jazz heeft de inventarisatie, analyse en ontwerpkeuzes toegelicht. Ook de proefverkaveling is besproken. De presentatie is te vinden in de bijlage. 5. Eerste bevindingen specialisten Mobiliteit •
Let er op dat het aantal parkeerplekken voldoende zijn voor bewoners en bezoekers. Het is mogelijk om af te wijken van de norm. Houd hierbij ruimte gereserveerd voor ‘hybride plekken’: plekken die eerst gereserveerd zijn voor groen, mocht er toch meer behoefte zijn aan parkeren, dan kan dit worden omgezet naar parkeerplaatsen.
•
Door wegbreedtes te versmallen is het mogelijk om het aantal m2 verharding te verlagen. Daarnaast heeft het ook een positieve werking op de verkeersveiligheid. Nooddiensten moeten ten allen tijde in elke straat kunnen komen. De minimale wegbreedte moet wel voldoen aan deze norm. Dit betreft 3,50 meter. Daarnaast moeten de straten ook bereikbaar zijn voor de afvaldienst en brandweer/verhuiswagens/e.d. Houdt hierbij rekening met de aansluitende bochtstralen. Door alles bijvoorbeeld op hetzelfde niveau te ontwerpen (voetpad en rijbaan) is er een overloop mogelijk voor grotere voertuigen van de rijbaan op het voetpad.
•
Let op dat er onderscheid wordt gemaakt in type weg (functie) en de betreffende inrichting daarbij. De centrale route waar alle straten op uitkomen in de wijk een andere herkenbare inrichting geven dan de woonstraten incl. parkeerstraten- en voorzieningen die daarop aansluiten.
•
Let op met de inrichting dat men altijd via de voor en achterzijde de woning kan bereiken (fietsgebruik).
•
Houdt binnen het gebied rekening met toegankelijkheid voor alle mensen, dus ook ouderen, mindervaliden, e.d. Dus bijvoorbeeld geen obstakels op looproutes, type verhardingen zijn van belang, geleiding voor slechtzienden, speelvoorzieningen voor kinderen in een rolstoel, e.d.
•
De woningen zijn met achterkanten naar de hofjes/rijbaan toe gecentreerd. Houdt hierbij rekening met postbezorgers en bezoekers die normaliter via de voordeur komen. In het gebied zou bijvoorbeeld ook nog nagedacht kunnen worden over een centraal pakketpunt (kluisjes).
•
Betrek de afvalinzamelingsdiensten z.s.m. voor een passende inrichting en route. Daarnaast ook goed nadenken over waar de inzamelpunten moeten komen.
•
Aandachtspunten zijn de binnenhofjes, waarbij op dit moment een combinatie wordt weergegeven tussen verkeer/parkeren en speelplekken. Houd hierbij rekening met (sociale) veiligheid.
•
Parkeernorm is flexibel en kan op basis van een vooronderzoek worden berekend (bijv. zoals bij Hart van Beinum door Goudappel)
Klimaatadaptatie
•
In het kader van klimaatadaptatie is het een goede keuze om bomen aan de noordzijde van de wegen te plaatsen. In het kader van de energietransitie is dit een minder praktische keuze (schaduw op zonnepanelen). Houdt hier rekening mee.
•
Infiltratie is mogelijk. Let hierbij wel op de ‘natuurlijke filter’ voor het infiltreren, middels beplanting.
•
Mooie manier om op een natuurlijke manier af te wateren. Houdt hierbij rekening met de hoogtes /bouwpeilen. Het mooiste zou zijn om zo min mogelijk technische maatregelen te treffen (bijv. infiltratiekratten e.d.). Dit is extra materialen in het gebied en extra onderhoud.
•
Houdt rekening met de eisen en beperkingen rondom de dijkzone. Waterschap komt met informatie.
•
Waterschap en gemeente wil geen (extra) plekken met open water / vijvers. Voorkeur gaat uit naar waterberging in plaats van watergangen.
•
Een aandachtspunt is de Bingerdenseweg. Deze ligt hoger dan het plangebied.
•
Een aandachtspunt is het plangebied. In het grotere systeem wordt het huidige gebied nu gebruikt als opvang voor hemelwater. Er moeten daarom maatregelen getroffen worden.
•
In de bodem zit een kleilaag, waardoor het water niet goed infiltreert. Onder deze kleilaag zit een goed infiltrerende laag. Hier kan zeker gebruik van gemaakt worden.
•
Aandachtspunt is het fluctuerende grondwater, welke wordt beïnvloed door de IJssel. Advies is om dit gedurende een jaar te meten, om te kijken wat dit voor invloed heeft op het plangebied en hoe je hier het best mee om kunt gaan.
•
Houdt ook rekening met toekomstige dijkophoging. Informatie van het waterschap volgt.
•
Door het waterschap dient de oppervlakte van woonkavels als 70% verharding gerekend te worden t.b.v. compensatie van waterbergende capaciteit (80 mm berging).
•
Door het waterschap worden grasbetontegels (halfverharding) als 70% verharding gerekend. Hier kan van worden afgeweken mits bewezen en onderbouwd
Biodiversiteit/ecologie •
Groene afscheidingen is een mooie optie. Let hierbij wel op de ‘sociale veiligheid’.
•
De bomen die hier nu in het gebied staan, blijven behouden. Dat is positief. Mooi om deze structuur door te trekken en gebiedseigen beplantingsoorten toe te passen.
•
De steenuil is gesignaleerd in het gebied. Denk hier tijdig over na hoe je hier mee om wilt gaan. Je zou bijvoorbeeld de steenuilwerkgroep kunnen betrekken. Hetzelfde geldt voor de vleermuis, sleedoornpage en rugstreeppad. Houd rekening met mitigerende maatregelen, zo vroeg mogelijk in het proces.
•
Aandachtspunt is de hoeveelheid voorzieningen door het hele plangebied. Is het niet verstandig om toch een aantal voorzieningen te laten vervallen, en waar de natuur meer een plek krijgt. Denk ook aan de ‘rustgebieden’ tijdens het broedseizoen.
•
Verbindingzones voor dieren zijn belangrijk om ze naar het gebied te trekken. Hier kun je nu al rekening mee houden.
•
Voor de ecologie is het belangrijk ook water in het gebied te hebben, denk aan een plas-dras, een poel of vijver.
•
Het ecosysteem moet kloppen in het gebied, door in te zetten op de vijf V’s. Neem deze daarom mee in de uitgangspunten, kijkend naar de diersoorten die je in het gebied wilt stimuleren.
•
Neem ook toekomstige bewoners mee in dit thema. Er wordt nog wel eens geklaagd over ‘te weinig’ onderhoud en/of rommelhoekjes, terwijl dit juist de natuur ten goed komt.
(Civiele) Techniek •
Regionale kanskaart bekeken t.b.v. WKO systeem. Hieruit blijkt dat het mogelijk moet zijn om energie uit de ondergrond te halen.
•
Met de oppervlakkige afwatering, moet er goed gekeken worden naar het afschot en de hoogte. Houdt hier nu al rekening mee in het ontwerp.
•
Zorg dat er voldoende ruimte is (oppervlakte) om waterberging te realiseren en om hemelwater te infiltreren. Maak vroegtijdig een grove berekening, zodat voldoende ruimte gereserveerd kan worden.
•
Kijk voornamelijk naar de noodzaak van de verharding. Door andere keuzes te maken in het ontwerp, kun je besparen in materialen en verharding. Denk bijvoorbeeld aan de positionering van de woningen aan de dijk. Door de voorkant te richten op de binnentuin, kun je een trottoir besparen aan de andere zijde (die nu wel is ingetekend).
•
Houdt in de positionering van de woningen ook rekening met zonnepanelen.
•
Er is een toename in het gebruik van elektrische auto’s. Houdt er rekening mee dat er ook laadpalen in de openbare ruimte gerealiseerd moeten worden.
•
Zorg er voor dat je de afdeling beheer al vroegtijdig bij het proces betrekt. Neem ze mee in de keuzes om discussies later in het traject te voorkomen. Overleg met hen ook wat wel/niet wenselijk is. Je kunt ook al vroegtijdig een globale raming maken van de beheerskosten.
•
Advies is om de groenperkjes op een dusdanige manier in te passen in het ontwerp, zodat er geen kleine, losse ‘plukjes’ ontstaan. Dit geeft meer kwaliteit aan de openbare ruimte.
•
Circulaire economie, hergebruik van materialen en grondstoffen, wordt gezien als kans. Ook in de openbare ruimte. Hierbij wordt verwezen naar het Rijksbreed programma circulaire economie en de circulaire opgave vanuit de Groene Metropoolregio.
6. Beleid en ambitie Zowel het Rijk, waterschap als de gemeente heeft ambities op het gebied van duurzaamheid. Deze ambities zijn onder te brengen bij de volgende duurzaamheidthema’s: 1.
Klimaat en energie / energietransitie
2.
Circulaire economie
3.
Klimaatadaptatie (water, hitte en droogte)
4.
Natuur en biodiversiteit
5.
Leefbaarheid, gezondheid en veiligheid
De bovenstaande thema’s zijn besproken tijdens de sessie. 7. Duurzaamheid – ambities & doelstellingen + kansen 1.
Klimaat en energie / energietransitie -
De buurt wordt gasloos ingericht.
o
Kans/maatregel: Individuele bodemwarmtepompen toepassen is het uitgangspunt, geen collectieve energieopwekking
o -
In het gebied wordt energie opgewekt o
-
2.
Kans/maatregel: woningen voldoen aan de normen van BENG 0. Kans/maatregel: Woningen worden voorzien van zonnepanelen
Er wordt energie of CO2 bespaard in de gebruiksfase o
Kans/maatregel: Openbare verlichting wordt voorzien van LED verlichting
o
Kans/maatregel: Ecologisch maaibeheer
Circulaire economie -
-
Materialen die niet noodzakelijk zijn, worden niet aangebracht o
Kans/maatregel: minimale verharding in de openbare ruimte
o
Kans/maatregel: er wordt alleen DWA riool aangelegd
Type verharding wordt gekozen op basis ‘duurzaamheid/circulariteit’ o
Kans/maatregel: materialen met een lage milieu impact
o
Kans/maatregel: materialen met lage beheerskosten en levensduur
o
Kans/maatregel: eenvoudige materialen, waardoor reparatie/vervanging gemakkelijker is
3.
-
Circulariteit en duurzaamheid wordt gestimuleerd bij zelfbouw / vrije kavels
-
Afvalinzameling tijdens de gebruiksfase kan op een goede manier plaatsvinden
Klimaatadaptatie (water, hitte en droogte) -
Op particulier terrein wordt ook een steentje bijgedragen aan klimaatadaptatie o
Kans/maatregel: Voorlichting toekomstige bewoners in samenwerking met Waterschap Rijn en IJssel
o -
Kans/maatregel: Groene daken op schuurtjes
In het gebied wordt zo veel mogelijk hemelwater geïnfiltreerd o
Kans/maatregel: aanleg waterberging in groenzones
o
Kans/maatregel: aanbrengen van halfverharding en/of water passerende verharding.
-
80 mm berging (incl. waterberging op straat) o
4.
Kans/maatregel: Minimaal 30cm hoogteverschil tussen kavels en waterberging.
Natuur en biodiversiteit -
Op particulier terrein wordt ook ingezet op biodiversiteit en een groene inrichting o
Kans/maatregel: groene afscheidingen verplicht
o
Kans/maatregel: voorlichting toekomstige bewoners (i.s.m. tuinarchitect).
o
Kans/maatregel: een stedenbouwkundig paspoort opstellen om latere verkoop van de openbare ruimte als ‘snippergroen’ te voorkomen.
-
Er is water/ vocht aanwezig in het gebied. o
-
Kans/maatregel: Poelen aanbrengen
Er is voedsel aanwezig in het gebied voor diverse diersoorten.
-
Dieren kunnen zich verplaatsen in het gebied.
-
Dieren kunnen zich verschuilen in het gebied.
-
Ecologisch beheer toepassen
-
Educatie en beleving met de natuur terugbrengen in het gebied
-
Inzetten op kwaliteit van beplanting o
5.
Kans/maatregel: goede groeiplaats voor bomen
Leefbaarheid, gezondheid en veiligheid -
Er zijn voldoende voorzieningen aanwezig, passend bij de schaal van de buurt. o
Kans/maatregel: De toekomstige bewoners worden betrokken bij de keuze van voorzieningen
o
Kans/maatregel: noodzakelijke voorzieningen (zoals elektriciteitskasten en eventuele ondergrondse containers) mee ontwerpen in stedenbouwkundig plan.
o
Kans/maatregel: samenwerking met de museumtuin Doesburg voor het inpassen van fruitbomen.
-
-
Het dorpse karakter wordt teruggebracht o
Kans/maatregel: Kleine voorzieningen op buurtschaal
o
Kans/maatregel:
Er wordt ingezet op verkeersveiligheid in deze buurt. o
Kans/maatregel: shared space, met aandacht voor de plek van de voetgangers (toegankelijk ontwerpen)
o -
Kans/maatregel: helder onderscheid maken in type wegen/straten.
Er wordt voldoende parkeergelegenheid gecreëerd, passend bij het type buurt o
Kans/maatregel: er kan, indien goed onderbouwd, afgeweken worden van de parkeernorm
o -
Kans/maatregel: flexibel ruimtegebruik met groen en parkeren.
Er wordt ingezet op toegankelijkheid in deze buurt. o
Kans/maatregel: toegankelijke speelplekken voor álle kinderen, maar ook dat (groot)ouders die bijvoorbeeld (m)in(der)valide zijn mee kunnen naar de speelvoorziening of overige plekken in de openbare ruimte.