TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22a Tilligte Noord fase 1_Toelichting.pdf

Ruimtelijke onderbouwing Tilligte Noord fase 1

Plannaam: TAM-Omgevingsplan Hoofdstuk 22a Tilligte Noord fase 1 Plantype: Ruimtelijke onderbouwing ten behoeve van een wijziging van het omgevingsplan IMRO: NL.IMRO.1774.TAMKKTILLIGTENRDF1-VG01

2

Inhoudsopgave 1.

2.

Inleiding .......................................................................................................................................5 1.1

Inleiding en aanduiding plangebied ..................................................................................5

1.1.1 1.1.2 1.1.3

Aanleiding........................................................................................................................5 Ligging van het plangebied ..............................................................................................5 Strijdigheid.......................................................................................................................6

1.2 1.3

Beoordelingskader en belangenafweging .........................................................................6 Leeswijzer .......................................................................................................................7

Toekomstige situatie ....................................................................................................................8 2.1 2.2

3.

Toetsing aan omgevingsplan van rechtswege ........................................................................ 11 3.1

4.

5.

Gewenste ontwikkeling ....................................................................................................8 Ruimtelijke uitstraling en inpassing in de omgeving ..........................................................8 Strijdigheden met bestemmingsplan ............................................................................... 11

Toetsing aan visie en beleid, vooroverleg, participatie en bindend adviesrecht ........................... 13 4.1

Visie en beleid voor het plangebied ................................................................................ 13

4.1.1 4.1.2 4.1.3 4.1.4 4.1.5

Nationale omgevingsvisie............................................................................................... 13 Omgevingsvisie en Omgevingsverordening Overijssel 2024 ........................................... 14 Omgevingsvisie Dinkelland ............................................................................................ 20 Woonvisie Dinkelland 2021+ .......................................................................................... 21 Casco-benadering in Noordoost Twente......................................................................... 23

4.2

Voorbereidingsfase / Verkenningsfase met stakeholders ................................................ 24

4.2.1 4.2.2 4.2.3

Provinciaal vooroverleg .................................................................................................. 24 Participatie omgeving..................................................................................................... 25 Zienswijzen .................................................................................................................... 25

Aspecten fysieke leefomgeving en milieu ................................................................................... 26 5.1 5.2 5.3

Ladder voor duurzame verstedelijking ............................................................................ 26 m.e.r.-beoordeling.......................................................................................................... 26 Verkeersgeneratie, -afwikkeling en parkeren .................................................................. 27

5.3.1 5.3.2 5.3.3

Verkeerskundige effecten ontwikkeling (verkeersgeneratie en –afwikkeling) ................... 27 Parkeren ........................................................................................................................ 27 Conclusie....................................................................................................................... 28

5.4

Soortenbescherming en gebiedsbescherming ................................................................ 28

5.4.1 5.4.2 5.4.3

Gebiedsbescherming ..................................................................................................... 28 Soortenbescherming ...................................................................................................... 29 Conclusie....................................................................................................................... 30

5.5

Luchtkwaliteit ................................................................................................................. 30

5.5.1 5.5.2 5.5.3

Algemeen ...................................................................................................................... 30 Situatie plangebied ........................................................................................................ 30 Conclusie....................................................................................................................... 30

5.6

Geluid ............................................................................................................................ 30

5.6.1 5.6.2 5.6.3

Algemeen ...................................................................................................................... 30 Situatie plangebied ........................................................................................................ 31 Conclusie....................................................................................................................... 32

5.7

Geur .............................................................................................................................. 32

5.7.1 5.7.2 5.7.3

Algemeen ...................................................................................................................... 32 Situatie plangebied ........................................................................................................ 33 Conclusie....................................................................................................................... 33

5.8

Omgevingsveiligheid ...................................................................................................... 33

5.8.1

Algemeen ...................................................................................................................... 33 3

6. 7.

5.8.2 5.8.2

Situatie plangebied ........................................................................................................ 34 Conclusie....................................................................................................................... 35

5.9

Trilling............................................................................................................................ 35

5.9.1 5.9.2 5.9.3

Algemeen ...................................................................................................................... 35 Situatie plangebied ........................................................................................................ 35 Conclusie....................................................................................................................... 35

5.10

Archeologie.................................................................................................................... 35

5.10.1 5.10.2 5.10.3 5.10.4

Wettelijk kader ........................................................................................................... 35 Archeologie................................................................................................................ 36 Cultuurhistorie............................................................................................................ 37 Conclusie ................................................................................................................... 37

5.11

Bodem ........................................................................................................................... 37

5.11.1 5.11.2 5.11.3

Algemeen .................................................................................................................. 37 Situatie plangebied..................................................................................................... 38 Conclusie ................................................................................................................... 38

5.12

Waterbelang .................................................................................................................. 38

5.12.1 5.12.2 5.12.3

Vigerend beleid .......................................................................................................... 39 Watertoets ................................................................................................................. 39 Conclusie ................................................................................................................... 40

Financiële haalbaarheid ............................................................................................................. 41 Juridische verantwoording .......................................................................................................... 42 7.1 7.2

Inleiding ......................................................................................................................... 42 Opzet van de regels ....................................................................................................... 42

7.2.1 7.2.3 7.2.4 7.2.5

Algemeen ...................................................................................................................... 42 Juridisch ponsen ............................................................................................................ 43 Algemene regels ............................................................................................................ 43 Overgangsregels ........................................................................................................... 43

7.3

Verantwoording van de regels ........................................................................................ 44

Bijlagen bij de ruimtelijke onderbouwing ............................................................................................ 45 Bijlage 1 Bijlage 2 Bijlage 3 Bijlage 4 Bijlage 5 Bijlage 6 Bijlage 7 Bijlage 8 Bijlage 9

Ruimtelijk kwaliteitsplan.......................................................................................... 45 Beeldkwaliteitsplan Ontwikkeling woningbouw Tilligte Noord fase 1 ........................ 45 Verslag bijeenkomst nieuwbouw Tilligte.................................................................. 45 Aanmeldnotitie vormvrije m.e.r.-beoordeling ........................................................... 45 AERIUS-berekening ............................................................................................... 45 Akoestisch onderzoek – wegverkeerslawaai ........................................................... 45 Bodemonderzoek Kerkweg 15 ................................................................................ 45 Bodemonderzoek nieuwe woningen ....................................................................... 45 Waterhuishoudkundig plan ..................................................................................... 45

4

1.

Inleiding

1.1 Inleiding en aanduiding plangebied 1.1.1 Aanleiding Voorliggend TAM-omgevingsplan heeft betrekking op een agrarisch perceel aan de Kerkweg in Tilligte. De gemeente Dinkelland is voornemens om aan de noordkant van de kern Tilligte 11 nieuwe woningen te realiseren. Er zullen 5 vrijstaande en 6 tweekappers gerealiseerd worden. Daarnaast zal er ruimte zijn voor water (wadi’s) en parkeren en zal het geheel landschappelijk worden ingepast. Het voornemen speelt in op de plaatselijke kwalitatieve en kwantitatieve behoefte aan woningen en draagt bij aan de leefbaarheid van de kern Tilligte. De agrarische gronden behoorden voorheen bij het agrarische bedrijf aan de Kerkweg 15. Het bedrijfsmatig houden van dieren wordt gestaakt en het bedrijf gaat verder als akkerbouwbedrijf. Het bouwvlak van dit agrarische bedrijf zal daarnaast worden aangepast en wordt daarom ook meegenomen in dit TAM-omgevingsplan. De gronden van de beoogde uitbreiding van Tilligte liggen in het buitengebied van Dinkelland en zijn in strijd met de huidige functie (agrarisch gebruik) van de gronden. Het voornemen is daarmee strijdig met het geldende omgevingsplan. Om het voornemen te realiseren, is een wijziging van het omgevingsplan noodzakelijk.

Voorliggend TAM-omgevingsplan voorziet in de gewenste juridisch planologische kader en toont aan dat het voornemen in overeenstemming is met ‘een evenwichtige toedeling van functies aan locaties’. 1.1.2 Ligging van het plangebied Het plangebied ligt aan de Kerkweg ten noorden van de kern Tilligte. Het perceel staat kadastraal bekend als gemeente Denekamp, DNKOO, sectie M, nummer 1539 en 1540. In onderstaande afbeelding is de ligging van het plangebied respectievelijk ten opzichte van de kern Tilligte en de directe omgeving weergegeven. Het plangebied is indicatief met rood aangegeven.

Afbeelding 1.1 Ligging van het plangebied binnen de kern Tilligte en ten opzichte van de directe omgeving (Bron: plattekaart.nl)

5

1.1.3 Strijdigheid De gronden van de beoogde uitbreiding van Tilligte hebben in het tijdelijke deel van het omgevingsplan, het bestemmingsplan Buitengebied 2010, een agrarische functie. Het realiseren van 11 woningen is in strijd met deze agrarische functie omdat de bouw- en gebruiksmogelijkheden daarvoor ontbreken. Het voornemen is daarmee strijdig met het geldende omgevingsplan. Om het voornemen te realiseren, is een wijziging van het omgevingsplan noodzakelijk. Voorliggend TAMomgevingsplan voorziet in de gewenste juridisch planologische kader. Het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO) ondersteunt bij het werken volgens de Omgevingswet. Er zijn tijdelijke alternatieve maatregelen (TAMs) voor organisaties die bij de voorbereiding en inwerkingtreding van de wet nog geen gebruik kunnen maken van lokale of landelijke onderdelen van het DSO. Eén van de tijdelijke alternatieve maatregelen is de TAM-IMRO ofwel het TAM omgevingsplan. Kort gezegd houdt TAM-IMRO in dat de huidige techniek voor planvorming tijdelijk kan worden gebruikt onder de Omgevingswet. Deze techniek betreft de bestaande uitwisselingsstandaard IMRO (Informatiemodel Ruimtelijke Ordening) en de bestaande voorziening Ruimtelijke Plannen. IMRO is een bekende en functionerende techniek. Juridisch maakt het TAM omgevingsplan deel uit van het omgevingsplan van de gemeente Dinkelland.

Technisch is het dat niet, waardoor aanvullende (voorrangs)regels noodzakelijk zijn. Hier wordt in hoofdstuk 7 nader op ingegaan. 1.2 Beoordelingskader en belangenafweging De taak om te voorzien in een evenwichtige toedeling van functies aan locaties ligt primair bij de gemeente. De beleidsruimte van de gemeente wordt op verschillende manieren ingekaderd. De belangrijkste zijn de instructieregels van het Rijk en de provincie. Op basis van artikel 8.0b lid 1 Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) zijn de volgende regels en instructies van toepassing: -

de instructieregels van hoofdstuk 5 van het Bkl; de instructieregels uit de provinciale omgevingsverordening; eventuele andere instructies van het Rijk en provincie.

In het kader van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties zijn niet alleen de in het Bkl geregelde milieu aspecten beoordeeld, maar zijn alle relevante aspecten van de fysieke leefomgeving en milieu beoordeeld. De evenwichtige toedeling van functies aan locaties brengt met zich mee dat alle in het geding zijnde (individuele) belangen die bij dit plangebied aan de orde zijn op een zorgvuldige wijzen zijn afgewogen. Initiatiefnemer wenst de gevraagde activiteiten te realiseren. De gemeente wenst de doelen uit haar beleid te verwezenlijken. De belangen van de omwonenden zijn gelegen in een goed woon- en leefklimaat. De omliggende bedrijven hebben belang bij een ongehinderde bedrijfsvoering en een goed werkklimaat. Belangenafweging De raad heeft bij het bepalen om het omgevingsplan wel of niet te wijzigen beleidsruimte of een bepaalde ontwikkeling met de daarbij behorende functies en maatvoeringen vanuit het oogpunt van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties aanvaardbaar is. Een dergelijk besluit is immers in belangrijke mate afhankelijk van de inzichten die bij de raad bestaan over de wenselijk geachte ontwikkelingen in het plangebied. Verder mag het project niet in strijd zijn met de instructie(regels)s van het Rijk en de provincie.

Een evenwichtige toedeling van functies aan locaties brengt met zich mee dat alle in het geding zijnde (individuele) belangen die bij dit plangebied aan de orde zijn op een zorgvuldige wijzen worden afgewogen. Zoals uit de hierna opgenomen hoofdstukken blijkt draagt het project bij aan de visie en beleid die de gemeente voor dit plangebied heeft en blijkt dat wordt voldaan de instructieregels van het Rijk en provincie. In de voorbereidingsfase heeft bestuurlijke afstemming plaatsgevonden. Provincie en het waterschap zijn akkoord met het project. Verder is het project afgestemd met omwonenden en heeft initiatiefnemer daarvan een verslag overgelegd. Voorts zijn in hoofdstuk 5 de ruimtelijk relevante aspecten voor het bereiken en in stand houden van een veilige en gezonde leefomgeving en een goede omgevingskwaliteit afgewogen. Gelet op het vorengaande is er sprake van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties.

6

Gelet op alle aspecten die zijn afgewogen en de belangen van omwonenden, levert de wijziging van het omgevingsplan geen onaanvaardbare aantasting van deze belangen op. De wijziging is evenwichtig en geschikt om het project te realiseren. 1.3 Leeswijzer In hoofdstuk 2 wordt een omschrijving gegeven van de gewenste ontwikkeling. In hoofdstuk 3 wordt het voorgenomen plan getoetst aan het omgevingsplan van rechtswege en worden de strijdigheden in beeld gebracht. Hoofdstuk 4 omschrijft de toetsing van de ontwikkeling aan de visie en beleid voor het plangebied op rijks-, provinciaals en gemeentelijk niveau. Daarna wordt ingegaan op de resultaten van het (bestuurlijk) vooroverleg en het participatietraject. In hoofdstuk 5 wordt getoetst aan de aspecten met betrekking tot de fysieke leefomgeving waarbij eveneens wordt ingegaan op de verschillende milieuaspecten. In hoofdstuk 6 komt de financiële haalbaarheid van het initiatief aan de orde. Tot slot zijn in hoofdstuk 7 de juridische verantwoording weergegeven.

7

2.

Toekomstige situatie

2.1 Gewenste ontwikkeling Het plangebied ligt aan de Kerkweg aan de noordzijde van de kern Tilligte. Dit bestaat momenteel uit agrarische gronden. Het voornemen is om binnen het plangebied 11 woningen te realiseren. Het gaat hierbij om 5 vrijstaande woningen en 6 tweekappers. Daarbij zal voldoende ruimte zijn voor parkeren en water (wadi’s). De woningen worden middels een ontsluitingsweg ontsloten op de Kerkweg. Het geheel zal groen worden ingepast conform de gebiedskenmerken van het omliggende landschap. De gronden van het plangebied behoorden tot het agrarische bedrijf ten noorden van het plangebied (Kerkweg 15). Om de woningen te realiseren wordt het bouwperceel van de boerderij aan de Kerkweg 15 aangepast. Het bouwvlak van deze boerderij zal aan de zuidzijde worden verkleind. Daarnaast zal voor dit agrarische bedrijf de mogelijkheden om vee te houden worden beperkt. Het hobbymatig houden van dieren zal nog wel mogelijk blijven. Het geheel zal landschappelijk worden ingepast volgens het ruimtelijk kwaliteitsplan in bijlage 1 van deze toelichting. Daarnaast is er ook een beeldkwaliteitsplan opgesteld om de uitstraling van het gebied en de bebouwing te waarborgen. Deze is in bijlage 2 opgenomen. Het ruimtelijk kwaliteitsplan wordt in de regels van dit plan geborgd en heeft daarmee een bindende werking.

Het beeldkwaliteitsplan ‘Beeldkwaliteitsplan Ontwikkeling woningbouw Tilligte Noord fase 1’ is als plan separaat vastgesteld. In de afbeeldingen in de volgende paragraaf over de ruimtelijke uitstraling zijn enkele uitsneden van deze plannen opgenomen. 2.2 Ruimtelijke uitstraling en inpassing in de omgeving Zoals in de vorige paragraaf aangegeven, zullen de 11 woningen middels en ruimtelijk kwaliteitsplan (bijlage 1) ingepast worden. Daarnaast is er een beeldkwaliteitsplan (bijlage 2) opgesteld om de uitstraling te borgen. De plannen zijn als bijlagen bij deze toelichting gevoegd. De ambitie is het behouden van de kenmerken van het essenlandschap. Het landschap rondom het plangebied is semi-open, hierbij is het van belang dat ondanks het toevoegen van 11 nieuwe woningen er voldoende zichtlijnen bestaan, zodat het karakter van de es wordt behouden. In het plangebied worden drie natuurlijke wadi’s gerealiseerd. Deze wadi’s zorgen voor waterberging en hier kan het regenwater langzaam de grond in infiltreren. Rondom deze wadi’s worden bomen aangeplant die tegen vocht kunnen. In de wadi’s wordt wadibeplanting gezaaid. Aan de noord- en oostzijde worden meerdere bomen aangeplant om de woningen landschappelijk in te passen. Verder worden nog enkele bomen aangeplant en door middel van de aanplant van een haag rondom de nieuwe woningen en parkeerplekken wordt het gebied verder vergroend.

Zie onderstaande afbeelding 2.1 voor de landschappelijke inpassing van het plangebied. De aanleg en instandhouding worden geborgd in de regels.

8

Afbeelding 2.1 Uitsnede landschappelijke inpassing (Bron: Ruimtelijk kwaliteitsplan BJZ.nu) De nieuwe woningen worden voorzien van voldoende parkeermogelijkheden. Deze parkeerplaatsen worden gerealiseerd met grasbetontegels, waardoor het water makkelijk kan infiltreren in de bodem. In afbeelding 2.2 zijn referentiebeelden opgenomen van de beoogde uitstraling van het landschap. De woningen liggen allemaal met een vaste afstand vanaf de nieuwe toegangsweg. De nieuwe woningen worden in een passende stijl met rechte kap uitgevoerd passend bij de bestaande woningen in de omgeving. Het toepassen van dezelfde hoofdmaterialen, draagt bij aan de samenhang van de nieuwe woningen. Bijzondere accenten kunnen afwijken in het materiaalgebruik. Op deze manier wordt gezorgd voor een zekere kwaliteit, passend bij de sfeer van het plangebied binnen de omgeving. De keuze voor verharding en materialen van de woningen moet in gedekte kleurstelling rustig worden toegepast en in afstemming met elkaar. In afbeelding 2.3 zijn referentiebeelden van de architectuur opgenomen. In het beeldkwaliteitsplan (bijlage 2) zijn nadere richtlijnen opgenomen.

9

Afbeelding 2.2 Referenties beeldkwaliteit landschap (Bron: Beeldkwaliteitsplan Ontwikkeling woningbouw Tilligte Noord fase 1)

Afbeelding 2.3 Referenties beeldkwaliteit architectuur (Bron: Beeldkwaliteitsplan Ontwikkeling woningbouw Tilligte Noord fase 1)

10

3.

Toetsing aan omgevingsplan van rechtswege

Het plangebied ligt binnen de begrenzing van het omgevingsplan van de gemeente Dinkelland. Ter plaatse van het plangebied is sprake van het omgevingsplan van rechtswege zoals deze in werking is getreden op 1 januari 2024. Het omgevingsplan van rechtswege bestaat ter plaatse uit de volgende documenten: • • • • •

Bestemmingsplan Buitengebied 2010, vastgesteld op 18 februari 2010; Bestemmingsplan Tilligte, vastgesteld op 15 januari 2013; Facetbestemmingsplan parkeren Dinkelland, vastgesteld op 29 mei 2018; Hoofdstuk 22 Bruidsschat; Gemeentelijke verordeningen: Erfgoedverordening, Geurverordening Dinkelland, Verordening afvoer van hemelwater, Bodemkwaliteitskaart, Nota Omgevingskwaliteit (welstand).

Voor de duiding van het planologisch regime van het plangebied is met name het “Bestemmingsplan Buitengebied 2010” van belang. Het zuiden van het plangebied ligt binnen het bestemmingsplan ‘Tilligte’. Deze strook wordt ook meegenomen in het plan, maar is planologisch minder relevant. Het omgevingsplan bestaat in de huidige situatie uitsluitend uit hoofdstuk 22 ‘bruidsschat’. Andere documenten zijn minder van belang, maar hier zal wel rekening mee worden gehouden. 3.1 Strijdigheden met bestemmingsplan Bestemmingsplannen maken sinds de inwerkingtreding van de Omgevingswet onderdeel uit van het omgevingsplan van rechtswege. In bestemmingsplannen wordt gesproken over bestemming in plaats van functies. In onderstaande afbeelding is een uitsnede van de verbeelding van het bestemmingsplan “Buitengebied 2010” opgenomen. Het plangebied is indicatief met rode contour aangegeven.

Afbeelding 3.1 Uitsnede verbeelding bestemmingsplan Buitengebied 2010 (Bron: omgevingswet.overheid.nl/regels-op-de-kaart) Binnen het plangebied geldt de functie 'Agrarisch'. Ter plaatse van het agrarische bedrijf is een bouwvlak aanwezig en een aanduiding ‘specifieke vorm van agrarisch – bouwperceel grondgebonden agrarisch bedrijf’.

11

De voor 'Agrarisch' aangewezen gronden zijn hoofdzakelijk bestemd voor agrarisch gebruik, en bij de aanduiding ‘specifieke vorm van agrarisch - bouwperceel grondgebonden agrarisch bedrijf’ voor de uitoefening van een agrarisch bedrijf met een grondgebonden agrarische bedrijfsvoering. Er mag ook gewoond worden ten behoeve van de agrarische bedrijfsvoering. Ook zijn de gronden bestemd voor het behoud, het herstel en de ontwikkeling van de landschappelijke, geomorfologische en cultuurhistorische waarden. De gebouwen voor de agrarische bedrijfsvoering en wonen dienen binnen het bouwvlak gerealiseerd te worden. Het realiseren van de woningen is strijdig met de agrarische functie uit het bestemmingsplan “Buitengebied 2010” omdat de gronden alleen ten behoeve van een agrarisch bedrijf bebouwd en gebruikt mogen worden. Een deel van de gronden zullen een woonfunctie krijgen ten behoeve van de nieuwe woningen. Een ander deel van de gronden rondom de nieuwe woningen zal een groen- en verkeersfunctie krijgen ten behoeve van de toegangsweg en groene afscheiding. Tot slot zullen de overige agrarische gronden rondom het agrarische bedrijf en het agrarische bedrijf een agrarische functie behouden, waarbij het agrarische bedrijf alleen voor akkerbouw gebruikt zal kunnen worden.

Aan de zuidzijde ligt het plangebied binnen het bestemmingsplan “Tilligte” en hebben de gronden een ‘Groen’ bestemming. Deze gronden zijn onder meer bedoeld voor groenvoorzieningen waar geen gebouwen gebouwd mogen worden. Deze gronden behoren bij de woningen aan het Kerkepad en Langepad. De strook zal worden omgezet naar een woonfunctie ten behoeve van die woningen.

12

4. Toetsing aan visie en beleid, vooroverleg, participatie en bindend adviesrecht 4.1 Visie en beleid voor het plangebied 4.1.1 Nationale omgevingsvisie 4.1.1.1 Algemeen Nederland staat voor grote uitdagingen die van invloed zijn op onze fysieke leefomgeving. Complexe opgaven zoals verstedelijking, verduurzaming en klimaatadaptatie zijn nauw met elkaar verweven. Dat vraagt een nieuwe, integrale manier van werken waarmee keuzes voor onze leefomgeving sneller en beter gemaakt kunnen worden. De Nationale Omgevingsvisie (NOVI) zorgt voor een gezamenlijke aanpak die leidt tot een duurzaam perspectief voor onze leefomgeving. Dit is nodig om onze doelen te halen en is een zaak van overheid en samenleving. 4.1.1.2 Vier prioriteiten Aan de hand van een toekomstperspectief op 2050 brengt de NOVI de langetermijnvisie in beeld. Op nationale belangen wil het Rijk sturen en richting geven. Dit komt samen in vier prioriteiten. 1. Ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie Nederland moet zich aanpassen aan de gevolgen van klimaatverandering. In 2050 is Nederland klimaatbestendig en waterrobuust. Dit vraagt om maatregelen in de leefomgeving, waarmee tegelijkertijd de leefomgevingskwaliteit verbeterd kan worden en kansen voor natuur geboden kunnen worden. In 2050 heeft Nederland daarnaast een duurzame energievoorziening. Dit vraagt echter om ruimte.

Door deze ruimte zoveel mogelijk te clusteren, wordt versnippering van het landschap voorkomen en wordt de ruimte zo efficiënt mogelijk benut. Het Rijk zet zich in door het maken van ruimtelijke reserveringen voor het hoofdenergiesysteem op nationale schaal. 2. Duurzaam economisch groeipotentieel Nederland werkt toe naar een duurzame, circulaire, kennisintensieve en internationaal concurrerende economie in 2050. Daarmee kan ons land zijn positie handhaven in de top vijf van meest concurrerende landen ter wereld. Er wordt ingezet op een innovatief en sterk vestigingsklimaat met een goede quality of life. Belangrijk is wel dat onze economie toekomstbestendig wordt, oftewel concurrerend, duurzaam en circulair. 3. Sterke en gezonde steden en regio’s Er zijn vooral in steden en stedelijke regio’s nieuwe locaties nodig voor wonen en werken. Het liefst binnen de bestaande stadsgrenzen, zodat de open ruimten tussen stedelijke regio’s behouden blijven. Dit vraagt optimale afstemming op en investeringen in mobiliteit. Dit betekent dat voorafgaand aan de keuze van nieuwe verstedelijkingslocaties helder moet zijn welke randvoorwaarden de leefomgevingskwaliteit en -veiligheid daar stelt en welke extra maatregelen nodig zijn wanneer er voor deze locaties wordt gekozen. Zo blijft de gezondheid in steden en regio’s geborgd. 4.

Toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied Er ontstaat een nieuw perspectief voor de Nederlandse landbouwsector als koploper in de duurzame kringlooplandbouw. Een goed verdienpotentieel voor de bedrijven wordt gecombineerd met een minimaal effect op de omgevingskwaliteit van lucht, bodem en water. In alle gevallen zetten we in op ontwikkeling van de karakteristieke eigenschappen van het Nederlandse landschap. Dit vertegenwoordigt een belangrijke cultuurhistorische waarde. Verrommeling en versnippering, bijvoorbeeld door wildgroei van distributiecentra, is ongewenst en wordt tegengegaan. 4.1.1.3 Afwegingsprincipes De druk op de fysieke leefomgeving in Nederland is zo groot, dat belangen soms botsen. Het streven is combinaties te maken en win-win situaties te creëren, maar dit is niet altijd mogelijk. Soms zijn er scherpe keuzes nodig en moeten belangen worden afgewogen. Hiertoe gebruikt de NOVI drie afwegingsprincipes: 1. Combinatie van functies gaan voor enkelvoudige functies. In het verleden is scheiding van functies vaak te rigide gehanteerd. Met de NOVI wordt gezocht naar maximale combinatiemogelijkheden tussen functies, gericht op een efficiënt en zorgvuldig gebruik van onze ruimte;

13

2. Kenmerken en identiteit van een gebied staan centraal. Het verschilt tussen gebieden wat de optimale balans is tussen bescherming en ontwikkeling en tussen concurrentiekracht en leefbaarheid. Sommige opgaven en belangen wegen in het ene gebied zwaarder dan in het andere; 3. Afwentelen wordt voorkomen. Het is van belang dat de leefomgeving zoveel mogelijk voorziet in mogelijkheden en behoeften van de huidige generatie inwoners, zonder dat dit ten koste gaat van die van toekomstige generaties. 4.1.1.4 Toetsing De NOVI laat zich niet specifiek uit over dergelijke lokale ontwikkelingen. De voorgenomen ontwikkeling raakt geen rijksbelangen als opgenomen in de omgevingsvisie. In de volgende hoofdstukken wordt aangegeven hoe het plan rekening houdt met de hoofdonderwerpen waarvoor het Bkl instructieregels bevat. 4.1.2 Omgevingsvisie en Omgevingsverordening Overijssel 2024 Het provinciaal beleid is verwoord in tal van plannen. Het belangrijkste plan betreft de Omgevingsvisie Overijssel, welke is verankerd in de Omgevingsverordening. 4.1.2.1 Omgevingsvisie Overijssel De Omgevingsvisie is een integrale visie waarin de beleidsambities en doelstellingen staan die van provinciaal belang zijn voor de ontwikkeling van de fysieke leefomgeving van Overijssel. Het uitgangspunt is gericht op het jaar 2030.

De visie biedt kaders in de vorm van ontwikkelingsperspectieven voor de groene omgeving en stedelijke omgeving. Daarbinnen krijgen gemeenten, waterschappen, maatschappelijke organisaties en andere initiatiefnemers mogelijkheden om ruimtelijke ontwikkelingen te realiseren. De opgaven en kansen waar de provincie Overijssel voor staat, zijn verwerkt in centrale beleidsambities voor negen beleidsthema's. Deze beleidsthema's worden benaderd vanuit de overkoepelende rode draden duurzaamheid, ruimtelijke kwaliteit en sociale kwaliteit. Duurzame ontwikkeling voorziet in de behoefte van de huidige generatie, zonder voor toekomstige generaties de mogelijkheden in gevaar te brengen om ook in hun behoeften te voorzien. Ruimtelijke kwaliteit is datgene wat de ruimte geschikt maakt en houdt voor wat voor mens, plant en dier belangrijk is. Ruimtelijke kwaliteit gaan vooral over 'goed': mooi, functioneel en toekomstbestendig. Sociale kwaliteit gaat over het welzijn of 'goed voelen' van de mens. In de omgevingsvisie gaat het over het welzijn van de mens in relatie tot de fysieke leefomgeving. 4.1.2.2 Omgevingsverordening Overijssel De provincie beschikt over een palet aan instrumenten waarmee zij haar ambities realiseert.

Het gaat er daarbij om steeds de meest optimale mix van instrumenten toe te passen, zodat effectief en efficiënt resultaat wordt geboekt voor alle ambities en doelstellingen van de Omgevingsvisie. De keuze voor inzet van deze instrumenten is bepaald aan de hand van een aantal criteria. In de Omgevingsvisie is bij elke beleidsambitie een realisatieschema opgenomen waarin is aangegeven welke instrumenten de provincie zal inzetten om de verschillende onderwerpen van provinciaal belang te realiseren. Eén van de instrumenten om het beleid uit de Omgevingsvisie te laten doorwerken is de Omgevingsverordening Overijssel. De Omgevingsverordening is het provinciaal juridisch instrument dat wordt ingezet voor die onderwerpen waarvoor de provincie eraan hecht dat de doorwerking van het beleid van de Omgevingsvisie juridisch geborgd is. 4.1.2.3 Uitvoeringsmodel Omgevingsvisie Overijssel De opgaven, kansen, beleidsambities en ruimtelijke kwaliteitsambities voor de provincie zijn in de Omgevingsvisie Overijssel geschetst in ontwikkelingsperspectieven voor de groene omgeving en stedelijke omgeving. Om de ambities van de provincie waar te maken, bevat de Omgevingsvisie een uitvoeringsmodel. Dit model is gebaseerd op drie niveaus, te weten: 14

1. Of - generieke beleidskeuzes; 2. Waar - ontwikkelingsperspectieven; 3. Hoe - gebiedskenmerken. Deze begrippen worden hieronder nader toegelicht. 4.1.2.3.1 Of - Generieke beleidskeuzes Generieke beleidskeuzes zijn keuzes die bepalend zijn voor de vraag of ontwikkelingen mogelijk zijn. In deze fase wordt beoordeeld of er sprake is van een maatschappelijke opgave. Of een initiatief mogelijk is, wordt onder andere bepaald door generieke beleidskeuzes van EU, Rijk of provincie. Denk aan beleidskeuzes om basiskwaliteiten als schoon drinkwater en droge voeten te garanderen. Andere generieke beleidskeuzes betreffen het voorkomen van overaanbod van bijvoorbeeld woningbouw- en kantoorlocaties. Ook wordt in deze fase de zgn. Overijsselse ladder voor duurzame verstedelijking gehanteerd. Deze Overijsselse ladder geeft een nadere invulling aan de vraag hoe de behoefte moet worden bepaald, zowel in de stedelijke als in de groene omgeving, en op welke wijze de regionale afstemming vorm gegeven moet worden. Integraliteit, toekomstbestendigheid, concentratiebeleid, (boven)regionale afstemming en zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik zijn beleidskeuzes die invulling geven aan de Overijsselse ladder voor duurzame verstedelijking.

4.1.2.3.2 Waar - Ontwikkelingsperspectieven Als uit de beoordeling in het kader van de generieke beleidskeuzes blijkt dat de voorgenomen ruimtelijke ontwikkeling aanvaardbaar is, vindt een toets plaats aan de ontwikkelingsperspectieven. In de Omgevingsvisie is een spectrum van zes ontwikkelperspectieven beschreven voor de groene en stedelijke omgeving. Met dit spectrum geeft de provincie ruimte voor het realiseren van de in de visie beschreven beleids- en kwaliteitsambities. De ontwikkelperspectieven geven richting aan wat waar ontwikkeld zou kunnen worden. Daar waar generieke beleidskeuzes een geografische begrenzing hebben, zijn ze consistent doorvertaald in de ontwikkelingsperspectieven. De ontwikkelingsperspectieven zijn richtinggevend en bieden de nodige flexibiliteit voor de toekomst. Voor specifieke gebieden in Overijssel geldt dat niet alle initiatieven mogelijk zijn. Dit heeft te maken met zwaarwegende publieke belangen. Gebiedsspecifieke beleidskeuzes om de zwaarwegende publieke belangen te borgen, zijn: reservering voor waterveiligheid en beperking wateroverlast, drinkwater/grondwaterbeschermingsgebieden, het Natuurnetwerk Nederland (NNN), de Nationale Landschappen en het provinciaal routenetwerk transport gevaarlijke stoffen.

4.1.2.3.3 Hoe - Gebiedskenmerken Op basis van gebiedskenmerken in vier lagen (natuurlijke laag, laag van het agrarisch cultuurlandschap, stedelijke laag en laag van de beleving) gelden specifieke kwaliteitsvoorwaarden en –opgaven voor ruimtelijke ontwikkelingen. Het is de vraag 'hoe' een ontwikkeling invulling krijgt. Aan de hand van de drie genoemde niveaus kan worden bezien of een ruimtelijke ontwikkeling mogelijk is en er behoefte aan is, waar het past in de ontwikkelingsvisie en hoe het uitgevoerd kan worden. Afbeelding 4.1 geeft dit schematisch weer.

15

Afbeelding 4.1 Uitvoeringsmodel Omgevingsvisie Overijssel (Bron: Provincie Overijssel) 4.1.2.4 Toetsing van het initiatief aan het Uitvoeringsmodel Omgevingsvisie Overijssel Indien het concrete initiatief wordt getoetst aan het Uitvoeringsmodel Omgevingsvisie Overijssel ontstaat globaal het volgende beeld. 4.1.2.4.1 Of- Generieke beleidskeuzes Bij de afwegingen in de eerste fase “generieke beleidskeuzes” zijn met name de artikelen 4.4 (principe van concentratie), 4.5 (zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik), 4.11 (kwaliteitsimpuls Groene Omgeving), 4.14 (woonafspraken) en 4.55 ‘nieuwe ontwikkelingen in nationaal landschap noordoost-Twente’ van belang. Op de betreffende artikelen wordt hierna nader ingegaan. Artikel 4.4 (principe van concentratie) 1. In omgevingsplannen worden alleen de ontwikkeling van woningbouw, bedrijventerrein, stedelijke voorzieningen, met bijbehorende infrastructuur en groenvoorzieningen mogelijk gemaakt als die voorzien in een lokale behoefte of in de behoefte van bijzondere doelgroepen. Toetsing van het initiatief artikel 4.4 Het voornemen bestaat uit de realisatie van 11 woningen aan de noordzijde van de kern Tilligte. Deze locatie is in de Omgevingsvisie van de gemeente aangewezen als ontwikkelingslocatie. De woningen zijn bedoeld voor de lokale behoefte. Starters zijn op zoek naar woningen in de omgeving waarin ze zijn opgegroeid.

De nieuwe woningen zijn daarom ook bedoeld voor starters. Dit blijkt onder meer uit de paragraaf 4.1.4. Het voldoet daarmee aan het principe van concentratie. Artikel 4.5 (zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik) 1. Omgevingsplannen maken alleen extra ruimtebeslag voor stedelijke functies in de Groene Omgeving mogelijk aansluitend op bestaand bebouwd gebied en als aannemelijk gemaakt is dat: a. er voor deze opgave in redelijkheid geen ruimte beschikbaar is binnen het bestaande bebouwd gebied; b. de ruimte binnen het bestaand bebouwd gebied ook niet geschikt te maken is door herstructurering en transformatie; en 16

c. mogelijkheden voor meervoudig ruimtegebruik binnen het bestaand bebouwd gebied optimaal zijn benut. Toetsing van het initiatief artikel 4.5 Binnen de kern is onvoldoende ruimte beschikbaar voor de ontwikkeling van de voldoende nieuwe woningen voor starters. Daarom sluit de ontwikkeling direct aan op de kern, waarmee de kern wordt vergroot. De locatie is tevens in de Omgevingsvisie van de gemeente aangewezen als ontwikkelingslocatie. Het voornemen gaat daarmee zuinig en zorgvuldig met het ruimtegebruik om. Artikel 4.11 (kwaliteitsimpuls Groene Omgeving) 1. Omgevingsplannen laten alleen nieuwvestiging en grootschalige uitbreiding van bestaande functies toe in de Groene Omgeving als: a. daarvoor sociaaleconomische of maatschappelijke redenen voor zijn; b. het verlies aan ecologische of landschappelijke waarden in voldoende mate wordt gecompenseerd door investeringen in versterking van de ruimtelijke kwaliteit in de omgeving; en c.in het geval de nieuwvestiging of een grootschalige uitbreiding plaatsvindt op gronden binnen het ontwikkelingsperspectief Ondernemen met Natuur en Water de compensatie bedoeld in onderdeel b gericht is op de versterking van de kwaliteit van natuur, water en landschap. 2. Het eerste lid is in ieder geval van toepassing op: a. nieuwe verblijfsrecreatieve complexen en verblijven; b. uitbreidingen van bestaande verblijfsrecreatieve complexen; c.

de bouw van nieuwe woningen; d. nieuwe bouwlocaties voor bedrijvigheid die niet aan de Groene Omgeving is gebonden; e. grootschalige uitbreiding van bestaande locaties voor niet-agrarische bedrijvigheid die niet aan de Groene Omgeving is gebonden. 3. Het eerste lid is niet van toepassing op: a. de bedrijfsontwikkeling en nieuwvestiging van agrarische bedrijven; b. zelfstandige opstellingen van zonnepanelen. Toetsing van het initiatief artikel 4.11 Het plan leidt tot een impuls in de Groene Omgeving. Door het voornemen staakt een veehouderij en wordt deze omgezet in een akkerbouwbedrijf. Het gebied waar de woningen gerealiseerd zullen worden, worden landschappelijk ingepast middels het ruimtelijk kwaliteitsplan (bijlage 1), waarbij aandacht is voor de omliggende landschappen en deze woningen vergelijkbaar worden gebouwd met de omliggende woningen (zie ook het beeldkwaliteitsplan in bijlage 2). Tevens is er lokale behoefte aan de woningen, zie onder meer paragraaf 4.1.4 waar getoetst wordt aan de woonvisie van de gemeente. Tot slot is het gebied aanwezen als ontwikkelingslocatie. Het gebied wordt ruimtelijk versterkt en krijgt een kwaliteitsimpuls. Artikel 4.14 (woonafspraken) 1.

Omgevingsplannen staan alleen toe dat nieuwe woningen worden gerealiseerd als de bouw van deze woningen past binnen de geldende woonafspraken, zoals deze zijn gemaakt door de regio en vastgelegd in bestuurlijke afspraken tussen provincie en gemeenten. 2. Nieuwe woningen zijn nog te realiseren woningen waarvoor nog geen omgevingsvergunning voor een bouwactiviteit is afgegeven. Toetsing van het initiatief artikel 4.14 Het gebied is in de omgevingsvisie van de gemeente aangemerkt als ontwikkellocatie. In paragraaf 4.1.4 wordt getoetst aan het woonbeleid van de gemeente. De woningen zijn bedoeld voor starters uit de omgeving. Hiermee kunnen de starters in hun eigen omgeving blijven wonen. Het voornemen voldoet hiermee aan de woonafspraken. Artikel 4.55 (nieuwe ontwikkelingen in Nationaal Landschap Noordoost Twente) 1. Een omgevingsplan voorziet alleen in nieuwe ontwikkelingen binnen het nationaal Landschap Noordoost-Twente als die nieuwe ontwikkelingen bijdragen aan het behoud of de ontwikkeling van de kernkwaliteiten van dat landschap. 2. De kernkwaliteiten van het nationaal Landschap Noordoost-Twente zijn: a. het samenhangend complex van beken, essen, kampen en moderne ontginningen; b. de grote mate van kleinschaligheid; c. het groene karakter. 17

3. Het omgevingsplan bevat een onderbouwing waaruit blijkt rekening is gehouden met het Ontwikkelperspectief nationaal Landschap Noordoost-Twente en met Bijlage IX van deze verordening (Nader uitgewerkte kernkwaliteiten Nationaal Landschap Noordoost-Twente) waarin de kernkwaliteiten nader zijn uitgewerkt. Toetsing van het initiatief artikel 4.55 Het gebied ligt binnen het nationaal Landschap Noordoost Twente. Middels het ruimtelijk kwaliteitsplan (bijlage 1) wordt het nationaal landschap behouden en versterkt en het groene karakter behouden. In dit ruimtelijk kwaliteitsplan wordt nader ingegaan op de kernkwaliteiten. Het plan voldoet daarmee aan artikel 4.55 van de omgevingsverordening. 4.1.2.4.2 Waar- Ontwikkelingsperspectieven Het plangebied behoort tot het ontwikkelingsperspectief 'Wonen en werken in het kleinschalige mixlandschap'. Het ontwikkelingsperspectief 'Wonen en werken in het kleinschalige mixlandschap' richt zich op het in harmonie met elkaar ontwikkelen van de diverse functies in het buitengebied. Aan de ene kant melkveehouderij, akkerbouw en opwekking van hernieuwbare energie als belangrijke vormen van landgebruik. Aan de andere kant gebruik voor natuur, recreatie, wonen en andere bedrijvigheid.

De ontwikkelingsmogelijkheden voor de landbouw, maar ook die voor de andere sectoren, wil de provincie Overijssel in dit ontwikkelingsperspectief nadrukkelijk verbinden met behoud en versterking van cultuurhistorische, natuurlijke en landschapselementen. Het waterbeheer richt zich op optimale condities voor de lokaal aanwezige functies, rekening houdend met de klimaatopgave en de kenmerken van het watersysteem. Toetsing van het initiatief aan de 'Ontwikkelingsperspectieven' Voorgenomen ontwikkeling gaat uit van het realiseren van 11 woningen. Door de ontwikkeling wordt voorzien in een deel van de woningbehoefte van de kern Tilligte. Het voornemen sluit aan op de ambities binnen het perspectief en sluit qua ontwerp goed aan op de stedenbouwkundige en functionele structuur van de omgeving (zie bijlage 2). Het is passend binnen het mixlandschap, waar een menging van functies worden nagestreefd. De ontwikkeling kan zodanig worden opgezet dat deze goed past binnen dit ontwikkelingsperspectief, bijvoorbeeld door met energiezuinige of energieneutrale woningen bij te dragen aan de energietransitie. Verder wordt met het plan ruimte geboden voor groen en water (zie bijlage 1). Uit hoofdstuk 5 blijft verder dat de ontwikkeling niet tot belemmeringen leidt voor omliggende (bedrijfs)functies.

Geconcludeerd wordt dat de ontwikkeling in overeenstemming is met het ter plekke geldende ontwikkelingsperspectief. 4.1.2.4.3 Hoe - Gebiedskenmerken Op basis van gebiedskenmerken in vier lagen (natuurlijke laag, laag van het agrarischcultuurlandschap, stedelijke laag en de laag van de beleving) gelden specifieke kwaliteitsvoorwaarden en –opgaven voor ruimtelijke ontwikkelingen. Bij toetsing van het ruimtelijke initiatief aan de gebiedskenmerken in vier lagen is van belang dat de locatie in het landelijk gebied ligt. Dit betekent dat de 'stedelijke laag' buiten beschouwing kan blijven. Echter, zullen de woningen wel aansluiten op de stedelijke laag ‘Woonwijken 1955 – nu’ die voor de kern Tilligte geldt. Binnen dit gebiedstype is er sprake van een tijdsgebonden verkavelingsstructuur. De nieuwe bebouwing zal als onderdeel herkenbaar zijn, maar ook onderdeel worden van de kern Tilligte. 1. De 'Natuurlijke laag' Het plangebied is op de gebiedskenmerkenkaart van de “Natuurlijke laag” aangeduid met het gebiedstype 'Dekzandvlakte en ruggen'. De dekzandgronden beslaan een groot gedeelte van de oppervlakte van de provincie. Na de ijstijden bleef er in grote delen een reliëfrijk - door de wind gevormd - zandlandschap achter, dat gekenmerkt wordt door relatief grote verschillen tussen hoog/droog en laag/nat gebied.

Als ontwikkelingen plaats vinden, dan dragen deze bij aan het beter zichtbaar en beleefbaar maken van de hoogteverschillen en het watersysteem. Beiden zijn tevens uitgangspunt bij (her)inrichting. Bij ontwikkelingen is de (strekkings)richting van het landschap, gevormd door de afwisseling van beekdalen en ruggen, het uitgangspunt.

18

Toetsing van het initiatief aan de 'Natuurlijke laag' Binnen het gebied zijn de oorspronkelijke landschapskenmerken nauwelijks meer waarneembaar vanwege het feit dat de gronden in het verleden zijn ontgonnen ten behoeve van de landbouw. In de jaren zijn de hoogteverschillen onder andere door zandverstuivingen, de ontginning en de ontwikkeling in de landbouw verminderd. Het geheel zal worden ingepast middels het ruimtelijk kwaliteitsplan (zie bijlage 1). Op deze plaats wordt geconcludeerd dat de 'Natuurlijke laag' geen belemmering vormt voor de in dit wijzigingsplan besloten ontwikkeling. 2. De 'Laag van het agrarische cultuurlandschap' De locatie is op de gebiedskenmerkenkaart van de “Laag van het agrarisch cultuurlandschap” aangeduid met het gebiedstype ‘Essenlandschap'. Het essenlandschap bestaat uit een samenhangend systeem van essen, flanken, lager gelegen maten en fliergronden, – voormalige – heidevelden en kenmerkende bebouwing rond de es (esdorpen en verspreide erven). Het landschap is geordend vanuit de erven en de essen, de eeuwenoude akkercomplexen die op de hogere dekzandkoppen en flanken van stuwwallen werden aangelegd. Als ontwikkelingen plaats vinden in het essenlandschap, dan krijgen deze in de flanken een plaats, met respect voor en bijdragend aan de aanwezige bebouwingsstructuren (lint, erf) en versterking van het landschappelijk raamwerk.

Toetsing van het initiatief aan de “Laag van het agrarisch cultuurlandschap” De voorgenomen ontwikkeling heeft betrekking op het ontwikkelen van elf woningen aan de noordzijde van de kern Tilligte. Hiervoor is een ruimtelijk kwaliteitsplan en beeldkwaliteitsplan opgesteld (bijlage 1 en 2). Daaruit blijkt dat het landschap ter plaatse van het plangebied intact is en ook intact blijft en wordt versterkt na de realisering van de voorgenomen ontwikkeling. Geconcludeerd kan worden dat er geen afbreuk wordt gedaan aan de kenmerken van de laag van het agrarische cultuurlandschap. 3. De 'Laag van de beleving’ De locatie is op de gebiedskenmerkenkaart van de “Laag van de beleving” aangeduid met het gebiedstype ‘Donkerte’. Lichte gebieden geven een beeld van de economische dynamiek van de provincie: de steden en dorpen, de autosnelwegen, de kassengebieden, de attractieparken, de grote bedrijventerreinen en de gebieden met veel bebouwing. De donkere gebieden geven een indicatie van de 'buitengebieden' van Overijssel. De natuurcomplexen en de grote landbouwgebieden. De donkere gebieden zijn de gebieden waar het 's nachts nog echt donker is, waar je de sterrenhemel kunt waarnemen. Het zijn de relatief 'luwe' dun bewoonde gebieden met een lage gebruiksdruk. Donkerte wordt een te koesteren kwaliteit.

De ambitie is de huidige 'donkere' gebieden, ten minste zo donker te houden, maar bij ontwikkelingen ze liever nog wat donkerder te maken. Dit betekent op praktisch niveau terughoudend zijn met verlichting van wegen, bedrijventerreinen e.d. en verkennen waar deze 's nachts uit kan of anders lichtbronnen selectiever richten. Structureel is het vrijwaren van donkere gebieden van verhoging van de dynamiek het perspectief. De ambitie is het rustige en onthaaste karakter te behouden, zodat passages van autosnelwegen en regionale wegen niet leiden tot stedelijke ontwikkeling aan eventuele op- en afritten. Bundeling van stedelijke functies en infrastructuur in de 'lichte' gebieden. Toetsing van het initiatief aan de “Laag van de beleving” Door de voorgenomen ontwikkeling zal de kern van Tilligte aan de noordzijde worden uitgebreid. Hierdoor verschuift de kerngrens naar het noorden op. Door de nieuwe woningen wordt de lichtuitstraling opgeschoven. Echter worden de woningen tussen de bestaande boerderij en bestaande kerngrens gebouwd, waardoor er in de huidige situatie al minder sprake was van een donker gebied. Geconcludeerd kan worden dat er geen afbreuk wordt gedaan aan de kenmerken van de ‘laag van het beleving’.

4.1.2.5 Conclusie toetsing aan het provinciaal beleid Geconcludeerd wordt dat het initiatief in overeenstemming is met de uitgangspunten uit het provinciaal beleid zoals genoemd in de Omgevingsvisie Overijssel, die is verankerd in de Omgevingsverordening Overijssel.

19

4.1.3 Omgevingsvisie Dinkelland 4.1.3.1 Algemeen De gemeente Dinkelland beschikt over een omgevingsvisie. MijnOmgevingsvisie Dinkelland gaat over de toekomst van de leefomgeving; de visie van samenleving én gemeente. Hierin bouwt men verder op de basis die al in proces van MijnDorp gelegd is. De visie gaat namelijk over leefbaarheid van de kernen én over het buitengebied, gezondheid, veiligheid en duurzaamheid. De visie geeft aan hoe de gemeente, samenleving en gemeenteraad, willen sturen; wat men wil behouden, versterken en ontwikkelen. Door inbreng van de samenleving is MijnOmgevingsvisie van ons allemaal! MijnOmgevingsvisie gaat in op: 1. de uitdagingen die op de gemeente afkomen (het verhaal achter de speerpunten); 2. hoe men daarop kan inspelen (speerpunten); 3. hoe plannen die bewoners of ondernemers inbrengen worden afgewogen (stappenplan); 4. welke waarden daarbij belangrijk zijn (waardenkaart). Mijn Omgevingsvisie gaat uit van vier kernprincipes. Kernprincipes zijn manieren van werken; werkwijzen die altijd gelden. Als keuzes worden gemaakt, als plannen worden gemaakt en gewoon als we wonen, leven, ondernemen of verblijven past men de kernprincipes toe. De vier kernprincipes zijn: 1. We doen het samen; 2. We geven het goede voorbeeld; 3. We combineren zoveel mogelijk functies, zodat de beschikbare ruimte optimaal wordt gebruikt. 4.

We wentelen niet af op volgende generaties. 4.1.3.2 Speerpunten In de omgevingsvisie zijn speerpunten opgenomen op verschillende thema's. In voorliggend geval is gezien de ontwikkeling met name het thema’s ‘leefbare kernen’ en ‘aantrekkelijk wonen’ van belang. ‘Leefbare kernen’ De gemeente Dinkelland wil kernen waar het lekker wonen is, waar bedrijvigheid is en waar mensen werk kunnen vinden. Maar ook vooral kernen waar ruimte is om elkaar te ontmoeten en om samen te komen. Van oudsher zijn inwoners van de kernen van Dinkelland gewend om de leefbaarheid van hun omgeving in eigen hand te nemen en te zorgen dat het er goed toeven is. Het versterken van de leefbaarheid van de kernen wordt door inwoners en gemeente via MijnDorp al langer samen opgepakt. Dit wil de gemeente voorzetten aan de hand van de speerpunten: voldoende voorzieningen; aantrekkelijk wonen; ruimte voor ondernemen en leefbare openbare ruimte. ‘Aantrekkelijk wonen’ De gemeente wil zorgen dat het aantal en soort woningen past bij de vraag. De gemeente wil graag binnen de grenzen van de kern bouwen. Wanneer daar geen plek beschikbaar is, dan wordt er gekeken naar de randen van de kern. De huidige knelpunten zijn betaalbare woningen voor starters en ouderen. In de Woonvisie (zie paragraaf 4.1.4) van de gemeente wordt nader vooruit gekeken naar de vraag naar woningen.

De gemeente houdt de behoeften op de lange termijn en de bestaande voorraad in het oog. Dit doet de gemeente door een meerjaren woningbouwprogramma op te stellen met inbreng van de kernen. Zo worden nieuwe woongebieden gezamenlijk ingericht. 4.1.3.3 Waardenkaart In afbeelding 4.2 is een uitsnede van de bijbehorende Waardenkaart weergegeven. Het plangebied is hierop aangeduid met de roze cirkel. Het gebied ligt in het ‘Gericht op ontwikkeling door lage waarde en hoge dynamiek'. Daarnaast is er sprake van een ‘ontwikkellocatie’.

20

Afbeelding 4.2 Uitsnede Waardenkaart (Bron: Gemeente Dinkelland) ‘Ontwikkeling door lage waarde en hoge dynamiek’ Dit zijn landschappelijk minder waardevolle landschappen waar in de afgelopen 80 tot 100 jaar veel veranderd is en waar de lagere landschapswaarde ruimte voor ontwikkeling biedt. Dit zijn bijvoorbeeld de heide- of veenontginningen met een hoge dynamiek. De waarden die hierbij een rol spelen zijn: open met vergezichten, een efficiënt agrarisch landschap, kavelsloten, wegen met bomenrijen en moderne erfopzet. Er wordt ingespeeld op de schaal van het landschap en het agrarische karakter. De bouwwijze en inrichting dient te gaan zoals dat in de directe omgeving gebruikelijk is. De bebouwing wordt geclusterd met heldere structuren en een opgeruimd landschap met gemengde functies. De biodiversiteit wordt verbeterd en het water wordt vastgehouden. Tot slot is het gebied aangemerkt als ontwikkellocatie. 4.1.3.4 Toetsing van het initiatief aan MijnOmgevingsvisie Dinkelland De voorgenomen ontwikkeling, het toevoegen van elf woningen aan de kern Tilligte, is passend binnen de omgeving. Het gebied is aangemerkt als ontwikkellocatie. Het landschap is minder waardevol, waardoor het ruimte biedt voor ontwikkelingen. De rij woningen zal aansluiten op de bestaande kern en is bedoeld voor de bewoners van Tilligte.

Het draagt hier bij aan de speerpunten van aantrekkelijk wonen en leefbare kernen. De bebouwing zal geclusterd worden en zal aansluiten op de waarden van de landelijke kernen. Zie hiervoor het ruimtelijk kwaliteitsplan in bijlage 1. Geconcludeerd wordt dat de voorgenomen ontwikkeling past binnen 'MijnOmgevingsvisie Dinkelland'. 4.1.4 Woonvisie Dinkelland 2021+ 4.1.4.1 Algemeen Op 5 juli 2021 heeft de gemeenteraad van Dinkelland de Woonvisie 2021+ vastgesteld. De woonvisie vormt de basis voor strategische afwegingen die de gemeente maakt op het gebied van wonen. 4.1.4.2 Meer woningen De komende jaren gaat de gemeente voldoende woningen bouwen om te voorzien in de verwachte vraag. Om dat te bewerkstelligen is het ten eerste zaak om goed inzicht te hebben in die verwachte woningvraag. De afgelopen vijf jaar is het aantal huishoudens in Dinkelland gegroeid met ongeveer +470 huishoudens. Deze groei is rond 2015/2016 veroorzaakt door de naweeën van een groot buitenlands vestigingsoverschot (grote piek van het aantal statushouders), maar in de jaren daarna vooral door een toenemend positief binnenlands migratiesaldo.

21

Voor de komende jaren gaan de gemeente uit van een woningbehoefte tussen de +225 en +800 woningen voor de periode 2021-2030. Voor deze woonvisie gaan de gemeente uit van de middeling van deze bandbreedte. Dit betekent dat uitgegaan wordt van een woningbehoefte van 515 woningen voor de periode 2020-2030. Daarbij zal het grootste deel van de vraag gericht zijn op het bedienen van de lokale behoefte, maar houden we ook rekening met de instroom van vestigers. Gezien de huidige druk op de markt wil de gemeente deze woningbouwopgave zoveel mogelijk de komende vijf jaar realiseren. De gemeente wil een ruimere plancapaciteit aan houden dan enkel koersen op de verwachte woningbehoefte. De ervaring leert dat een deel van de plannen vertraging oploopt of helemaal niet doorgaat. Wil de gemeente tijdig kunnen inspelen op de behoefte dan is een programma van 130% reëel; zo'n 665 woningen (ervan uitgaande dat 30% van de plannen niet of vertraagd wordt gerealiseerd). Voor de overige kernen, waaronder Tilligte is de behoefte 50 woningen en zijn er plannen voor 60 woningen (130%). Om te kunnen voorzien in de woningbehoefte én als impuls voor de leefbaarheid en vitaliteit van kernen is het van belang dat er in alle kernen van Dinkelland kan worden gebouwd. De opgave per gebied is richtinggevend en niet in beton gegoten.

Er is een zekere flexibiliteit in de woningbouwprogrammering nodig om aan te kunnen sluiten bij de veranderende vraag. Als blijkt dat de vraag is toe- of afgenomen (of de druk verschoven is naar andere kernen), is dat aanleiding om het woningbouwprogramma zowel kwantitatief als kwalitatief hierop aan te passen. 4.1.4.3 Kwaliteitsslag In overeenstemming met de Ladder voor duurzame verstedelijking wil de gemeente de nieuwbouwopgave zoveel mogelijk binnen de bebouwde kom op inbreidingslocaties realiseren. Bouwen op dergelijke plekken zorgt voor meer levendigheid, meer ruimtelijke kwaliteit en meer draagvlak voor voorzieningen. De huidige woningvoorraad bestaat voor een groot deel uit ruime, grondgebonden koopwoningen. Voor de meeste inwoners van Dinkelland is dit ook het ideaalbeeld. Ook starters op de woningmarkt hebben een voorkeur om direct te starten in een ruime grondgebonden koopwoning. Voor een deel van de starters is dit ook haalbaar. Voor alleenstaande starters en starters met een beperkt inkomen zijn de mogelijkheden voor een koopwoning beperkt. Zij kunnen wellicht in aanmerking komen voor een sociale huurwoning, maar veel starters blijven doorzoeken naar een koopwoning. De koopcultuur is diepgeworteld in de gemeente.

Er wordt daarom primair ingezet op het bouwen van meer betaalbare woningen voor starters met beperkte mogelijkheden, en wordt daarnaast ingezet op de bouw van middel-dure koopwoningen. Als senioren gaan verhuizen, komen er meer bestaande ruimte woningen op de markt die geschikt zijn voor gezinnen, waardoor er uiteindelijk ook weer meer woningen voor jonge doorstromers en starters beschikbaar komen. Daarom heeft de gemeente als ambitie om een groot deel van de nieuwbouw de komende jaren levensloopbestendig te realiseren. Deze woningen zijn overigens niet alleen gericht op de doelgroep senioren, maar ook andere mensen met een lichamelijke beperking. Een (beperkt) deel van het woningbouwprogramma richt op de ontwikkeling van (koop)woningen voor gezinnen. Dit is van belang om gevarieerde nieuwbouwlocaties (qua typologie en prijsklasse) te creëren. Tilligte Starters zoeken een ruime koopwoning of een kavel (200- 300 m²) om zelf een woning te kunnen bouwen. Voor gezinnen en doorstromers bestaat de woningvoorraad voor een groot deel uit ruime grondgebonden woningen. Deze doelgroep neemt komende jaren af. Er is een kwalitatieve opgave om bestaande voorraad op peil te houden. Er is een beperkte kwantitatieve opgave als de doorstroming stokt. De groep senioren groeit sterk, maar wil vaak het liefst zolang mogelijk in de huidige woning blijven.