Rekenkamercie Eindrapport BA onderzoek jeugdhulp Twente.pdf
Tekst van het document
46
In de loop van 2018 is in meeste gemeenteraden het Twents model inkoop jeugdzorg en Wmo vastgesteld. In de gemeenteraden van Almelo en Hof van Twente is ervoor gekozen om met een lokaal model werken. De uitvoering van zowel het Twents Model als het lokale model in Almelo en Hof van Twente gestart is gestart in 2019. Een aantal gemeenten meldt in 2020 weer doorstijgende kosten. Deze gemeenten hebben aan de gemeenteraden voorgelegd om keuzes te maken en dit heeft voor Almelo, Hof van Twente en Oldenzaal geleid tot bezuinigingen op onder meer het preventieve vlak. Zijn er signalen voorkomend uit cliënttevredenheid en klantregistraties? Antwoord: ▪ Cliëntervaringsonderzoeken worden uitgevoerd en klanten zijn over het algemeen tevreden. Onderbouwing Alle negen Twentse gemeenten voeren cliëntervaringsonderzoeken uit hoewel in sommige gemeenten dit het laatste jaar wel is uitgesteld vanwege Corona. Over het algemeen zijn klanten tevreden over de aanpak en zijn er zeer weinig bezwaren en klachten. Daarmee is de algemene tevredenheid goed en zijn de mensen veelal tevreden met de geleverde diensten. In diverse gemeenten zijn de signalen voortkomend uit de cliëntervaringsonderzoeken over het functioneren van de toegang opgepakt er is hierop actie ondernomen om dit te verbeteren. Ook jeugdzorgaanbieders voeren cliëntervaringsonderzoeken uit.
Zo heeft een jeugdzorgaanbieder ruim anderhalf jaar geleden een onderzoek laten doen naar life events die kinderen en ouderen tegenkomen en die tot meer problemen leiden. Voorbeelden van veel voorkomende life events in de regio zijn bijvoorbeeld verslaving (middelen en internet), armoede/geldproblemen en (v)echtscheidingen. Dit is van grote invloed op de gezinnen en kinderen. Het ontwikkelen van een preventief aanbod op deze gebieden zou mogelijk kunnen leiden tot minder instroom op de Jeugd-GGZ en de zwaardere jeugdzorg. Wat zijn andere Twentse verklaringen voor tekorten op de jeugdhulp? Antwoord: ▪ Het gebruik van de jeugdhulp in de 9 Twentse gemeenten neemt fors toe en de kosten van de jeugdhulp groeien nog harder. ▪ Mogelijke Twentse verklaringen die in zekere mate hier aannemelijk aan bijdragen zijn: o Het minder tolerant zijn voor afwijkingen, o Het verder oplopen van de wachtlijsten, o Een relatief grote groep inwoners met verschillende kwetsbaarheden (Almelo en Enschede) o De extra onkosten vanwege het woonplaatsbeginsel (Borne en Dinkelland). Onderbouwing Het gebruik van de jeugdhulp is fors gestegen dit blijkt doordat het aantal verwijzingen gemiddeld met 36 procent toeneemt van 2015 tot 2019. Daarnaast stijgen de kosten van de jeugdhulp in de 9 Twentse gemeenten gemiddeld met 60 procent. Dit, terwijl tegelijkertijd het aantal jeugdigen afneemt.
Dit is opmerkelijk en hoger dan het landelijk gemiddelde. In het recent verschenen rapport van AEF ‘Stelsel in groei, een onderzoek naar financiële tekorten in de jeugdzorg’, december 2020. Wordt vermeld dat de stijging van de groei van uitgaven van individuele voorzieningen 47 procent is Dit is lager dan de 60 procent in Twentse gemeenten. Het aantal cliënten neemt volgens hetzelfde rapport landelijk met 16 procent toe, het aantal trajecten in Twente neemt met 37 procent toe. Kortom in de negen gemeenten, behalve Enschede, is sprake van een bovengemiddelde groei ten opzichte van landelijke groeicijfers. Bovendien groeien landelijk gezien ook de uitgaven voor het voorliggend veld, waar in de Twentse gemeenten weinig tot geen sprake van is. AEF concludeert wel dat uitgaven aan preventie niet leiden tot een verminderde inzet van en uitgaven aan jeugdhulp. Er eerder bij
Overall bevindingen
47
zijn, betekent niet dat er minder kosten gemaakt worden. Daar hebben ze geen bewijs voor kunnen vinden. Dat vraagt om aanvullende verklaringen volgens de onderzoekers. Twentse verklaringen Minder tolerant voor afwijkingen Een mogelijke Twentse verklaring is dat er minder tolerantie is voor afwijkingen of tekortkomingen. Als een kind even iets niet kan dan moet er meteen hulp bij. Het is opmerkelijk dat er steeds meer jongeren buiten het ‘normaal’ vallen. Het lijkt er volgens respondenten op dat deze definitie in Twente ook scherper is dan in het westen (grote steden) van land. Dit betekent dat er in de Twentse gemeenten vaker oplossingen worden gezocht in de zwaardere zorg dan voorheen. Dit zien we ook terug in de stijgingen van het aantal trajecten. Wachtlijsten Er zijn daarnaast steeds meer wachtlijsten ontstaan, vooral in de Jeugd-GGZ. Door deze wachtlijsten is er een groep jeugdigen met grote problemen die tijdelijk een tweede keuze zorg moeten krijgen. En dat legt weer druk op andere vormen van jeugdhulp. Meerdere kwetsbaarheden In een aantal gemeenten, met name Almelo en Enschede noemen dit, is sprake van een relatief grote groep inwoners met meerdere kwetsbaarheden en een minder sterke sociaal-economische positie. Dit leidt ook tot meer kwetsbaarheid op het vlak van opvoeden en opgroeien.
Een aantal kleinere gemeenten geeft aan dat de beperkte beschikbaarheid van met name goedkope woningen in omliggende steden, maar ook andere regio’s, leidt tot een trek naar de wel beschikbare goedkope woningen in de dorpen. Hier zitten ook gezinnen tussen met meer kwetsbaarheden. Woonplaatsbeginsel Met name een aantal kleinere gemeenten, zoals Borne en Dinkelland, geeft aan dat zich relatief veel nieuwe gezinshuizen en zorgboerderijen zich vestigen in hun gemeente. Vanwege het woonplaatsbeginsel komen de kosten voor deze zorg dan voor rekening van deze gemeenten.
3.7 Samengevatte overall bevindingen, Toetsing normenkader In deze paragraaf voeren we een toets uit op het normenkader. Het normenkader is gemaakt om voor elke onderzoeksvraag vooraf een norm te stellen waaraan voldoen zou moeten worden. We geven in onderstaande tabel aan of er wordt voldaan, niet voldaan of gedeeltelijk voldaan wordt aan de norm. Verder onderbouwen we de toetsing.
1a.
Beoordelende onderzoeksvragen
Norm
Toetsing
Onderbouwing
Wat zijn de kosten van de Jeugdzorg
De gerealiseerde kosten blijven
•
In 2015 en 2016 blijven in de meeste
per gemeente van 2015 tot heden
binnen de begrote kosten en de
gemeenten de gerealiseerde kosten
(begroot en gerealiseerd)? naar
gerealiseerde trajectprijzen zijn
binnen de begrote kosten, Vanaf
relevante kengetallen: aantal inwoners,
vergelijkbaar met de gemiddelde
2017 zijn bij bijna alle gemeenten de
aantal cliënten, uitsplitsing per soort
trajectprijzen van de Twentse
gerealiseerde kosten hoger dan de
jeugdhulp, splitsing van kosten aan
gemeenten.
begrote kosten. In 2019 nemen de
Voldoet gedeeltelijk
jeugdzorgorganisaties (out of pocket)
overschrijdingen van de begroting
en gemeentelijke uitgaven (overhead).
weer af. De verschillen tussen de laagste gemiddelde trajectprijzen per gemeente en de hoogste gemiddelde trajectprijzen per gemeente lopen op tot 40 procent.
Overall bevindingen
48
Beoordelende onderzoeksvragen
Norm
Toetsing
Onderbouwing
•
De invloed van het inkoopmodel op
2
Wat is de invloed van de inkoop?
a/b
Welke verschillende rolverdelingen en
De rol en het model zorgt dat de
modellen hanteren Twentse en
gerealiseerde kosten binnen de
de kostenbeheersing is beperkt. Het
referentie gemeenten als het gaat om
begrote kosten blijft en de
inkoopmodel kent geen prikkels tot
de inkoop? Wat zijn hier de voor- en
gerealiseerde trajectprijzen zijn
kostenbeheersing en dat was ook
nadelen van?
vergelijkbaar met de gemiddelde
niet beoogd. De gemiddelde
trajectprijzen van de Twentse
trajectprijzen nemen in de periode
gemeenten.
2015-2019 eerst toe, waarna het zich
Voldoet niet
stabiliseert. De verschillen tussen de gemeenten lopen op tot 40 procent. c
•
Hoe vindt de uitvoering plaats (met
Er is sprake van
name gemeente-wijkteams-aanbieders,
netwerksamenwerking op lokaal
nauw samengewerkt met
met focus op de inkoop)?
niveau tussen gemeente, wijkteams
netwerkpartners die soms ook
en aanbieders
geïntegreerd zijn de gemeentelijke
Voldoet gedeeltelijk
Er wordt in een aantal gemeenten
toegang, maar de verbinding tussen het lokale voorveld en aanbieders jeugdhulp is beperkt aanwezig 3
Wat is de invloed van de toegang?
a
Hoe is de toegang georganiseerd per
Toegang is lokaal ‘dicht bij de
verwijzer en per gemeente van 2015
bewoner’ door de gemeente
tot 2019?
georganiseerd.
Welke verschillende rolverdelingen en
De rol en het model zorgt dat de
modellen hanteren Twentse en
gerealiseerde kosten binnen de
in alle gemeenten. Een aantal
referentiegemeenten als het gaat om
begrote kosten blijft en de
gemeenten slaagt er in de laatste jaar
de toegang? Wat zijn hier de voor- en
gerealiseerde trajectprijzen zijn
(2019) tot uitgaven binnen de
nadelen van?
vergelijkbaar met de gemiddelde
begroting te komen, bij de meeste
trajectprijzen van de Twentse
gemeenten is nog steeds sprake van
gemeenten.
meer uitgaven dan begroot. De
b/c
•
De toegang is lokaal georganiseerd
Voldoet
via wijkteams of door teams vanuit een centrale plek in de gemeente.
•
De kosten voor de jeugdhulp stijgen
Voldoet niet
verschillen tussen de begroting en de uitgaven nemen wel af. Wat betreft de trajectprijzen, zie hiervoor de onderbouwing bij normen 2 a/b/c d
Hoe vindt de uitvoering plaats?
De uitvoering vindt plaats zoals
•
De uitvoering vindt plaats conform
Voldoet
vastgelegd in het gemeentelijk
aan het beleid en de visie van elke
beleid en visie. e
gemeente.
•
Op welke momenten bekijkt en
Er is een werkwijze waarin
evalueert de toegang of er op- of
structureel op cliëntniveau wordt
gemeentelijke toegang waarop op
afgeschaald kan worden?
geëvalueerd om op- of af te
cliëntniveau wordt geëvalueerd om
schalen. De effecten van deze
op- of af- te schalen, maar de
werkwijze worden gemonitord.
effecten worden niet gemonitord.
Voldoet gedeeltelijk
Er is een werkwijze voor de
Gemeenten hebben geen zicht op de op- en afschaling door nietgemeentelijke verwijzers. 4
Preventief jeugdbeleid
•
In welke mate is sprake van preventief
Er is een integraal preventief
beleid van 2015 tot nu rondom het
jeugdbeleid gericht op
integraal preventief jeugdbeleid. Een
voorkomen van jeugdhulp op de drie
gezondheid, kansrijk en veiligheid.
paar gemeenten beschikken hier wel
Voldoet gedeeltelijk
inhoudelijke thema’s (gezondheid,
Bij de meeste gemeenten is geen
over.
kansrijk en veiligheid)? a
•
Hoe is het preventief beleid van 2015
Er zijn jaarlijks voldoende middelen
tot nu over de loop der jaren
beschikbaar gesteld om het beleid
In de meeste gemeenten is geen expliciet preventief beleid. Daarnaast
ontwikkeld (zowel inhoudelijk als
op de drie inhoudelijke thema’s uit
is er consensus bij gemeenten en
financieel)?
te voeren.
partners dat er meer op preventie
Voldoet niet
moet worden geïnvesteerd. De budgetten voor preventie nemen af of worden niet geïndexeerd, maar nemen niet toe. b
Waar mogelijk onderbouwd met het
Meer jeugdigen maken gebruik
aantal jeugdigen dat preventieve ondersteuning ontvangt.
•
Niet voldoende data
Vanwege beperkte beschikbaarheid
van preventieve ondersteuning en
voorhanden om
van data over het aantal jeugdigen
minder van zwaardere zorg.
uitspraak te doen
dat in de afgelopen jaren preventieve
Overall bevindingen
49
Om te vergroten: klik op een hoek en sleep. Om te verschuiv Opmaak.
Beoordelende onderzoeksvragen
Norm
Toetsing
Onderbouwing ondersteuning heeft ontvangen kan hier geen uitspraak over worden gedaan.
5
Twente verklaringen
a
Hoe heeft het college tussentijds de
Bij afwijking van begroting heeft
raad geïnformeerd over de voortgang?
het college de raad
P&C-cyclus geïnformeerd en in een
tijdig/tussentijds geïnformeerd
aantal gemeenten aanvullend in
•
Voldoet
De raad is in alle gemeenten via de
raadssessies en aanvullende documentatie. Bij afwijking van begroting heeft het college de raad tijdig/tussentijds geïnformeerd b
c
•
In hoeverre is het beleid rondom
Na aanleidingen van
jeugdhulp tussen 2015 tot op heden
ontwikkelingen is het beleid
aanpassing heeft plaatsgevonden
aangepast en/of bijgesteld en wat was
aangepast en de Raad heeft
over het beleid is de Raad betrokken
de rol van de raad hierbij?
hiervoor kaders vastgesteld
Zijn er signalen voorkomend uit
Uitkomsten uit cliënttevredenheid
cliënttevredenheid en klantregistraties?
en klantregistraties worden
dat signalen uit klantregistraties en
meegenomen in nieuw beleid.
cliënttevredenheidsonderzoeken
Voldoet
In de gemeenten waar een
geweest en zijn kaders vastgesteld.
•
Voldoet
In alle gemeenten wordt aangegeven
worden meegenomen in nieuw beleid of aanpassing van huidige werkwijze.
Overall bevindingen
50
Klik hier en voeg via Invoegen Afbeeldingen een foto in.
Om te vergroten: klik op een hoek en sleep. Om te verschuiven: klik op Bijsnijden in het rechtertabblad Opmaak.
BIJLAGE BIJLAGEN
Bijlage 1: Normenkader
52
Bijlage 1: Normenkader 1a.
Beoordelende onderzoeksvragen
Norm
Bronnen
Wat zijn de kosten van de Jeugdzorg per gemeente
De gerealiseerde kosten blijven binnen de
•
van 2015 tot heden (begroot en gerealiseerd)? naar
begrote kosten en de gerealiseerde
cijfers vanuit het Kennispunt
relevante kengetallen: aantal inwoners, aantal
trajectprijzen zijn vergelijkbaar met de
Twente
cliënten, uitsplitsing per soort jeugdhulp, splitsing
gemiddelde trajectprijzen van de Twentse
van kosten aan jeugdzorgorganisaties (out of pocket)
gemeenten.
Documentstudie en analyses van
en gemeentelijke uitgaven (overhead). 2
Wat is de invloed van de inkoop?
a/b
Welke verschillende rolverdelingen en modellen
De rol en het model zorgt dat de gerealiseerde
hanteren Twentse en referentie gemeenten als het
kosten binnen de begrote kosten blijft en de
met inkoopbureau, ambtenaren,
gaat om de inkoop? Wat zijn hier de voor- en
gerealiseerde trajectprijzen zijn vergelijkbaar
wethouder, aanbieders van
nadelen van?
met de gemiddelde trajectprijzen van de
jeugdhulp en verwijzers
•
Documentenstudie en interviews
Twentse gemeenten. c
•
Hoe vindt de uitvoering plaats (met name gemeente-
Er is sprake van netwerksamenwerking op
wijkteams-aanbieders, met focus op de inkoop)?
lokaal niveau tussen gemeente, wijkteams en
met inkoopbureau, ambtenaren,
aanbieders
wethouder, aanbieders van
Documentenstudie en interviews
jeugdhulp en verwijzers 3
Wat is de invloed van de toegang?
a
Hoe is de toegang georganiseerd per verwijzer en per
Toegang is lokaal ‘dicht bij de bewoner’ door
gemeente van 2015 tot 2019?
de gemeente georganiseerd.
•
Documentenstudie en interviews met ambtenaren, wethouder, aanbieders van jeugdhulp en verwijzers
b/c
•
Welke verschillende rolverdelingen en modellen
De rol en het model zorgt dat de gerealiseerde
hanteren Twentse en referentiegemeenten als het
kosten binnen de begrote kosten blijft en de
met ambtenaren, wethouder,
gaat om de toegang? Wat zijn hier de voor- en
gerealiseerde trajectprijzen zijn vergelijkbaar
aanbieders van jeugdhulp en
nadelen van?
met de gemiddelde trajectprijzen van de
verwijzers
Documentenstudie en interviews
Twentse gemeenten. d
Hoe vindt de uitvoering plaats?
De uitvoering vindt plaats zoals vastgelegd in
•
het gemeentelijk beleid en visie.
Documentenstudie en interviews met ambtenaren, wethouder, aanbieders van jeugdhulp en verwijzers
e
4
•
Op welke momenten bekijkt en evalueert de toegang
Er is een werkwijze waarin structureel op
of er op- of afgeschaald kan worden?
cliëntniveau wordt geëvalueerd om op- of af
met ambtenaren, wethouder,
te schalen. De effecten van deze werkwijze
aanbieders van jeugdhulp en
worden gemonitord.
verwijzers
Documentenstudie en interviews
Preventief jeugdbeleid In welke mate is sprake van preventief beleid van
Er is een integraal preventief jeugdbeleid
2015 tot nu rondom het voorkomen van jeugdhulp
gericht op gezondheid, kansrijk en veiligheid.
•
Documentenstudie en interviews met, de GGD Twente,
op de drie inhoudelijke thema’s (gezondheid, kansrijk
ambtenaren, wethouder,
en veiligheid)?
aanbieders van jeugdhulp en verwijzers
a
•
Hoe is het preventief beleid van 2015 tot nu over de
Er zijn jaarlijks voldoende middelen
loop der jaren ontwikkeld (zowel inhoudelijk als
beschikbaar gesteld om het beleid op de drie
met, de GGD Twente,
financieel)?
inhoudelijke thema’s uit te voeren.
ambtenaren, wethouder,
Documentenstudie en interviews
aanbieders van jeugdhulp en verwijzers b
•
Waar mogelijk onderbouwd met het aantal jeugdigen
Meer jeugdigen maken gebruik van
dat preventieve ondersteuning ontvangt.
preventieve ondersteuning en minder van
cijfers vanuit het de GGD Twente
zwaardere zorg.
en interviews met, de GGD
Documentstudie, analyses van
Twente, ambtenaren, wethouder, aanbieders van jeugdhulp en verwijzers 5
Twente verklaringen
a
Hoe heeft het college tussentijds de raad
Bij afwijking van begroting heeft het college
geïnformeerd over de voortgang?
de raad tijdig/tussentijds geïnformeerd
•
Documentenstudie en interviews met ambtenaren, wethouder, aanbieders van jeugdhulp en verwijzers
Bijlage 1: Normenkader
53
b
Beoordelende onderzoeksvragen
Norm
Bronnen
In hoeverre is het beleid rondom jeugdhulp tussen
Na aanleidingen van ontwikkelingen is het
•
2015 tot op heden aangepast en/of bijgesteld en wat
beleid aangepast en de Raad heeft hiervoor
met ambtenaren, wethouder,
was de rol van de raad hierbij?
kaders vastgesteld
aanbieders van jeugdhulp en
Zijn er signalen voorkomend uit cliënttevredenheid
Uitkomsten uit cliënttevredenheid en
en klantregistraties?
klantregistraties worden meegenomen in
vanuit het Kennispunt Twente,
nieuw beleid.
interviews met ambtenaren,
Documentenstudie en interviews
verwijzers c
•
Documentenstudie en analyses
wethouder, aanbieders van jeugdhulp en verwijzers
Bijlage 1: Normenkader
54
Bijlage 2: Documenten en respondenten Documentenlijst Algemeen (OZJT & GGD) ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪
▪ ▪ ▪ ▪
Strategisch Inkoopdocument Samen14, Regionale Inkoopstrategie Jeugdzorg En AWBZ-Functies In De Regio Twente. Versie 10 / 1-04-2014 Concept Notitie. Werken Aan Transformatie In Het Sociaal Domein In Twente. 26 Mei 2016. Barrièremodel. OZJT/Samen14. Twentse Samenwerking Op Het Gebied Van Zorg En Jeugdhulp. Gecontracteerde Zorgorganisatie Per 1.8.2020 Koersdocument Integrale Inkoop Jeugd En Wmo. 15.12.2016 Contractmanagement OZJT. Dynamisch aankoopsysteem (DAS). OZJT. Kwaliteit en Toezicht Wmo. OZJT. Jeugdzorgregio Twente. Aanvraag Transformatiefonds. 27 september 2018 Ontwikkeltafel 1 Bestuurlijke Samenvatting Ontwikkeltafel 1. Concept Plan: In Twente groeit de jeugd op in haar eigen (liefdevolle en stabiele) omgeving Ontwikkeltafel 2: Bestuurlijke samenvatting en beslispunten Ontwikkeltafel 2. Plan van aanpak: Regionale werkwijze Jeugdbeschermingstafel Ontwikkeltafel 3 Bestuurlijke samenvatting en beslispunten. Ontwikkeltafel 3 Onderwijs- Zorg: Zorg intensief Ontwikkeltafel 3 onderwijs zorg. Opdracht: Collectief arrangeren in het zorg intensieve onderwijs in Twente Ontwikkeltafel 3 Onderwijs- zorg. Plan van aanpak: Interprofessionele teams in het regulier onderwijs Ontwikkeltafel 3 Onderwijs- zorg. Plan van aanpak: Het jonge kind. Ontwikkeltafel 3 Onderwijs- zorg.
Plan van aanpak: Van aanpak thuiszitters naar een goede verzuimaanpak in Twente Ontwikkeltafel 3 Onderwijs- Zorg: Jonge kind Ontwikkeltafel 3 Onderwijs- Zorg: het MBO Ontwikkeltafel 3 Onderwijs- Zorg: Regulier onderwijs Ontwikkeltafel 3 Onderwijs- Zorg: Verzuim en thuiszitters Kennispunt Twente. Plan van Aanpak: Ketenmonitor. Augustus 2019 GGD. Pedagogische Gezinsbegeleiding Jeugdgezondheid 2019. GGD. Tabellenboek Gezondheidsmonitor Jeugd 2019 - Regio Twente GGD. Tabellenboek Gezondheidsmonitor Jeugd 2019 - Nederland vs Twente vs Gemeenten GGD. Gezondheidsmonitor Jeugd 2019. Gezondheid, welzijn en leefstijl van jongeren in Twente GGD Twente. Totaaloverzicht van de kosten voor preventie jeugdzorg per gemeente. GGD Twente. Aantal jeugdigen die preventieve ondersteuning hebben ontvangen per gemeente. GGD Twente. Jeugdgezondheidszorg. Productenraming 2020 GGD Twente. Jeugdgezondheidszorg. Jaarrekening 2015 per gemeente. Nederlands centrum Jeugdgezondheid. Landelijk professioneel kader. Uitvoering basispakket jeugdgezondheidszorg (JGZ) GGD Twente. Beantwoording per gemeente Hoe wordt er op lokaal niveau (van de wijk) door de professionals samengewerkt en is er sprake is van op en -afschaling van de jeugdhulp? Zijn professionals van de GGD/JGZ hier actief bij betrokken.
Productiecijfers GGD 2015 tm 2019 Prenatale voorlichting Loes in Twente rapportages Loes in Twente bijdrage per gemeente 2015 tm 2019
Bijlage 2: Documenten en respondenten
55
Almelo ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪
Gemeente Almelo. Beantwoorde onderzoeksvragen met onderbouwing van documentatie. Overzicht wijzigingen ten opzichte van oude verordening en beleidsregels maatschappelijke ondersteuning en jeugdhulp gemeente Almelo 2015 Beleidsregels maatschappelijke ondersteuning en jeugdhulp. gemeente Almelo 2015 Beleidsregels maatschappelijke ondersteuning en jeugdhulp Almelo Verordening jeugdhulp gemeente Almelo 2019 Beleidsregels Jeugdhulp gemeente Almelo 2019 Eindrapport. Op weg naar een nog beter Samenspel. Toekomstgerichte evaluatie inkoop Jeugdhulp/ Wmo OZJT/Samen14 Subsidie Verlening 2020 Stichting Avedan welzijn Toegang Sociaal Domein. Eindrapportage pilotfase. Mei 2019 Projectteam Toegang Sociaal Domein Pilot Wijkteams Almelo In Cijfers. Periode 1 oktober 2018 t/m 31 maart 2019 in de wijken Windmolenbroek en Nieuwstraatkwartier Toegang Sociaal Domein Inrichtingsplan Uitvoering Sociaal. Mei 2019. Versie 2.0 Opdracht doorontwikkeling wijkteams Aangescherpte Opdracht ontwikkeling wijkteams. April 2014 Vinden, Verbinden, Versterken. Functioneel ontwerp Sociale Wijkteams Almelo. November 2014. Programmabegroting. Gemeente Almelo 2020 Voorjaarsrapportage. Gemeente Almelo 2020 Perspectiefnota 2020 Gemeente Almelo Najaarsrapportage. Gemeente Almelo 2020 Maatregelenplan Sociaal Domein 2019 Maatregelenplan 2 Wmo en Jeugd Voortgangsrapportage “Kansrijke Start in Almelo”.
Juni 2019 – juni 2020 Tussenevaluatie landelijke pilot Buitenshuisproject in Almelo. 27-7-2020 Begrote en gerealiseerde kosten en overhead 2016 t/m 2019.
Borne ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪
Gemeente Borne. Beantwoorde onderzoeksvragen met onderbouwing van documentatie. Monitor sociaal domein 2017 (derde en vierde kwartaal)
Monitor sociaal domein 2017 Beleidsregels Jeugdhulp gemeente Borne 2018. 1 Februari 2018. Beleidsplan Jeugdhulp 2015. Goede jeugdhulp in Borne B en W voorstel. Structurele bekostiging praktijkondersteuner jeugd-GGZ bij de huisartsen. Verordening Jeugd en Wmo. Gemeente Borne Motie: Decentralisatiedebat. 27 mei 2014 Raadsvoorstel: Transformatieagenda sociaal domein. 6-7-2017 Protocol Dyslexie Diagnostiek en Behandeling 2.0. 1 mei 2013 Projectplan. Sport en jeugdhulp scoren samen! 28 mei 2015 Transformatie-agenda Gemeente Borne. ‘Handreiking tot voortdurende ontwikkeling’. 2017. Beleidsregels en besluit Jeugdhulp 2015. Gemeente Borne Overzicht voorliggende voorzieningen juli 2020 Begrote en gerealiseerde kosten en overhead 2016 t/m 2019.
Dinkelland en Tubbergen ▪ ▪ ▪ ▪ ▪
Gemeente Dinkelland en Tubbergen. Beantwoorde onderzoeksvragen met onderbouwing van documentatie Cliëntervaringsonderzoek Jeugd Gemeente Tubbergen 2019 Beleidsplan: Omzien Naar Elkaar. Participatiewet, WMO, Jeugdwet. 2015 Administratieprotocol. Wmo en Jeugdhulp. Samen 14. 2020 Cliëntervaringsonderzoek Jeugd Gemeente Dinkelland 2019
Bijlage 2: Documenten en respondenten
56
▪ ▪
Afsprakenoverzicht Twents model. Versie 5.0 Begrote en gerealiseerde kosten en overhead 2016 t/m 2019.
Enschede ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪
Gemeente Enschede. Beantwoorde onderzoeksvragen met onderbouwing van documentatie Bijlage 6 Brief Raad zienswijze inkoop jeugdhulp en maatschappelijke ondersteuning v4 Bijlage 19 Brief Raad ontwikkelingen jeugdhulp Kansrijk Enschede. Enschedese strategie kansengelijkheid voor ieder kind 2020 – 2024 Brief Raad Aanbieden rapportage evaluatie inkoopproces 2014 Rapportage evaluatie inkoopproces 2014 Koersdocument integrale inkoop Jeugd en Wmo, 2016. definitief Concept Einddocument. Ontwerpfase Twents Model als start voor de Integrale Inkoop Jeugdhulp en Wmo per 2019. Eindrapport. Op weg naar een nog beter Samenspel. Toekomstgerichte evaluatie inkoop Jeugdhulp/ Wmo OZJT/Samen14 Beleidsplan Jeugdhulp 2015-2018. Definitief Juni 2014 Nota inrichting en sturing Jeugdzorg en Wmo vanaf 2015 Juiste zorg op de juiste plek voor inwoners van de regio Twente. Integrale samenwerking in de regio Twente 2019 2022. Lokale Werkagenda Menzis - gemeente Enschede 2020-2024: gezond meedoen Lokaal sport-, beweeg- en leefstijlakkoord. 2020 Kansrijk opgroeien. Lokaal Educatieve Agenda 2019-2022. Gemeente Enschede. Nieuw Enschedees Welzijn. Richting aan welzijnswerk 2017-2022. Eindrapport. Impuls Aan Het Jongerenwerk In Enschede. YOUNGWORKS | 30 JUNI 2017 Gemeente Enschede. Integraal veiligheidsbeleid 2017-2020. Veiligheid is een verantwoordelijkheid van ons allemaal.
Brief Raad stand van zaken pilot OJA (2019). Brief Raad Zesde voortgangsbrief transformatie sociaal domein (2015). Kadernota. Rondkomen met je inkomen. Ondersteuning met aandacht en vanuit vertrouwen. Tussenevaluatie jeugdhulpstelsel gemeente Enschede. Enschede, juni 2016 Brief Raad Dilemmadocument ‘Maatregelen tekorten jeugdhulp’ (2017) Gemeente Enschede. Dilemmadocument, Maatregelen tekorten jeugdhulp. Oktober 2017 Gemeente Enschede. Samen verder bouwen en waarmaken. Weergave van de resultaten van de dialoog nieuwe speerpunten Wmo/Jeugdhulp. Transformatieagenda Maatschappelijke Ondersteuning. Investeringsprogramma 2015-2017 Brief Raad Versnellingsopdrachten Transformatie (2019) Regio Twente. Aanvraag Transformatiefonds (2018) Brief Raad Uitkomst cliënt ervaringsonderzoeken Wmo en Jeugd 2019 (2020) Gemeente Enschede. Cliëntervaringsonderzoek Jeugd 2019 Begrote en gerealiseerde kosten en overhead 2016 t/m 2019.
Hengelo ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪
Gemeente Hengelo. Beantwoorde onderzoeksvragen met onderbouwing van documentatie. Evaluatierapport maart 2020. Praktijkondersteuners jeugd in de huisartsenpraktijk in Hengelo. Koersdocument integrale inkoop Jeugd en Wmo (2016) Nieuwsbrief Jeugd en Gezin Hengelo. JAARGANG 6, NUMMER 1 JANUARI 2020. OZJT/ Samen 14 Twents Model voor maatschappelijke ondersteuning en jeugdhulp Eindrapport. Op weg naar een nog beter Samenspel. Toekomstgerichte evaluatie inkoop Jeugdhulp/ Wmo OZJT/Samen14 Notitie november 2019. ‘Een nieuwe focus op preventie in het sociaal domein Hengelo’. Informatie voor ouders/verzorgers. Jeugdhulp in de gemeente Hengelo Met respect… op weg naar een nieuw stelsel voor maatschappelijke ondersteuning. 2014.
Bijlage 2: Documenten en respondenten
57
▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪
Evaluatie En Doorontwikkeling Sociaal Domein In Hengelo, 2018 Transformatie-agenda ‘Hengelo sociaal met lef!’ Brief Raad. Stand van zaken transities jeugdhulp, Wmo en participatie. 2015 Brief Raad. Stand van zaken transities, een jaar verder. 2016 BIJLAGE Toelichting stand van zaken Interventieprogramma sociaal domein Nieuwsbrief Jeugd en Gezin Hengelo. jaargang 6 | nummer 2 | juni 2020 Brief Raad. Vaststellen transformatie-agenda en opdrachtformuleringen lefprojecten. 2016. Ondersteuning en Zorg voor Jeugd en Wmo - Maatregelen voor 2017 en verder – Brief Raad. Aanbieden Interventieprogramma. 2018 Interventieprogramma Sociaal Domein. Gemeente Hengelo Juli 2018 Brief Raad. Informatie over Taskforce Sociaal Domein. Juli 2018. Brief Raad. Stand van zaken Interventieprogramma sociaal domein. April 2019. Bijlage 6 Actieplan preventie jeugd Bijlage 8 Evaluatie POH Jeugd 2019 Bijlage 10 2020 CONCEPT Intentie overeenkomst Gem. Hengelo – JBOV Bijlage 11 20191211 Werkplan 2020 JbOV en gemeente Hengelo Bijlage 16 Tussenrapportage toolbox preventie jeugd Bijlage 25 B CEOHENG19_Jeugd_2019_factsheet Bijlage 25A CEOHENG19_rapport_jeugd Bijlage 26 Kwalitatief onderzoek Jeugdhulp Hengelo – Rapportage Begrote en gerealiseerde kosten en overhead 2016 t/m 2019.
Hof van Twente ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪
Gemeente Hof van Twente. Beantwoorde onderzoeksvragen met onderbouwing van documentatie. Raadsbrief Inkoop Sociaal Domein. 2018 Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu. Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2018: Een gezond vooruitzicht GGD Twente. Gezondheid, welzijn en leefstijl van jongeren in de gemeente. Hof van Twente. E-MOVO 2015 Kindermonitor 2017. Gezondheid, leefstijl en welzijn van kinderen van 0-12 jaar in de gemeente Hof van Twente Gezondheidsmonitor 2016. Gezondheid, leefstijl en welzijn van volwassenen en ouderen in Hof van Twente Raadsvoorstel. Visiedocument “Gezonde Verbinding; sociaal domein in beweging” versie 2.0. 2019 Gezonde verbinding Sociaal Domein in beweging 2019 – 2023. Gemeente Hof van Twente. Van transitie naar transformatie. 3e Monitor 2015. Gemeente Hof van Twente. Het transitiejaar uit. 4e Monitor 2015. Gemeente Hof van Twente. Beleidsplan Jeugdzorg. Hof van Twente 2015-2017 Slim (samen)werken. Beleidsplan Participatie en Re-integratie 2018 – 2021 Cliëntervaringsonderzoek Jeugd over 2016. Gemeente Hof van Twente Rapport Cliëntervarings-Onderzoek Jeugd 2017 Monitor Transities 2015 De eerste resultaten. Gemeente Hof van Twente. Verordening Jeugdhulp Hof van Twente 2015 Nota Sociaal Domein en Toegang in Hof van Twente. 2013. Raadsbesluit. Beschikbaar stellen lening voor voorfinanciering integrale kindcentra. Hof van Twente, 2018 Raadsbrief.
Informatie Sociaal Domein tot en met 2e kwartaal 2019. Hof van Twente, 2019 Raadsbrief. Analyse sociaal domein naar aanleiding van raadsvergadering van 24 mei (1e berap). Hof van Twente, 2019 Raadsbrief. Cliëntervaringsonderzoeken Jeugd en Wmo. 2017 Raadsbrief. Financiële informatie Sociaal Domein tot en met kwartaal 4 2018. 2019 Raadsbrief. Financiële informatie Sociaal Domein voor de Gemeenteraad. 2018 Raadsbrief. Inkoop Sociaal Domein. 2018
Bijlage 2: Documenten en respondenten
58
▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪
Rapportage WMO en Jeugdzorg 3e kwartaal 2018 Rapportage WMO en Jeugdzorg 4e kwartaal 2018 Transitie Wmo en Jeugd Transformatie en Ombuigingsprogramma: Bijlage 1 bij het Visiedocument “Gezond verbinden, sociaal domein in beweging”. Presentatie werkgroep raad SD 02-07-2019 Raad Sociaal Domein 1-11-2017 Informatie Sociaal Domein tot en met 2e kwartaal 2019 raadsbrief raadsbesluit preventie- en handhavingsplan alcohol en middelen gebruik raadsvoorstel preventieplan alcohol en middelengebruik Samenvatting CEO Jeugd 2018_Raadsmonitor tm 2e kw. 2019 Verordening peuteropvang en smi Begrote en gerealiseerde kosten en overhead 2016 t/m 2019.
Losser ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪
Gemeente Losser. Beantwoorde onderzoeksvragen met onderbouwing van documentatie. OZJT. Verdiepingsdocument. Twents model voor inkoop van maatschappelijke ondersteuning en jeugdhulp. Integraal werken in de praktijk. Geen regels of wetten als uitgangspunt, maar de Losserse inwoner centraal. Innovatieplan 2019. Voorstellen voor de uitvoering van pilots in het Sociaal Domein. Integraal beleidsplan Sociaal Domein 2019-2022. Iedereen kan meedoen Gemeente Losser. Integraal Werken In De Praktijk Jeugdbeleid Gemeente Losser 2015-2019 Kadernota Gezondheid 2019-2022. Gemeente Losser. Samen Gezond Monitor Sociaal Domein 2016 Monitor Sociaal Domein 2017 Monitor Sociaal Domein en stand van zaken pilots 2018 Monitor Sociaal Domein 2019 Pilot Externe Verwijzers Sociaal Domein, 2020 Van inzicht naar actie. Uitwerking monitor Sociaal Domein 2016 en eerste helft 2017 in concrete acties Uitkomsten Cliëntervaringsonderzoek Jeugd en Wmo over 2018 Begrote en gerealiseerde kosten en overhead 2016 t/m 2019.
Oldenzaal ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪
Gemeente Oldenzaal. Beantwoorde onderzoeksvragen met onderbouwing van documentatie 3e Financiële Burap 2019. Vast te stellen in de openbare vergadering van de raad van 28 oktober 2019. Uitkomsten client-ervaringsonderzoeken Jeugd en Wmo 2020 Verordening uitvoering Jeugdwet 2019 Sociaal Domein Oldenzaal. Resultaten op basis van tweede kwartaal 2020 Factsheet Sociaal Domein december 2019 Participatie Rapportage Sociaal Domein maand september 2019 Collegeadvies. Straathoekwerk Eindevaluatie Pilot Straathoekwerk, gemeente Oldenzaal 2019. Raadsinfobrief. Gemeente Oldenzaal. Stand van zaken 7 stappenmodel Jeugdoverlast 2020. Masterclass 4: 17 september 2020. Jeugdwet. Beleidsplan Jeugdwet 2015-2018 Raadsbesluit. Het Besluit Jeugdhulp gemeente Oldenzaal 2019 Agendapunt: 8. Voorstel tot het vaststellen van de Verordening uitvoering Jeugdwet 2019 en de Verordening Maatschappelijke Ondersteuning 2019. Collegevergadering: Besluitenlijst niet-openbaar 2018. Integrale inkoop maatschappelijke ondersteuning en jeugdhulp
Bijlage 2: Documenten en respondenten
59
▪ ▪ ▪ ▪
Collegeadvies procesbeschrijving actualiseren toegang tot sociaal domein Projectplan Actief na School Presentatie jeugdwet en Wmo uitvoering Oldenzaal presentatie raad febr. 2019 Begrote en gerealiseerde kosten en overhead 2016 t/m 2019.
Kennispunt ▪ ▪
Cijfers van verwijzers naar categorie jeugdhulp 2015-2018 Aantal jeugdigen per type jeugdhulp en type verwijzer 2015-2018
Respondentenlijst Van de 9 gemeenten en regionaal hebben we de volgende mensen gesproken tijdens de interviews: ▪ 10 wethouders van de gemeenten ▪ 12 beleidsmedewerkers van de gemeenten ▪ 10 Managers van de gemeenten ▪ 3 businesscontrollers/financieel medewerkers ▪ 9 toegangsmedewerkers/medewerker wijkteam ▪ 3 huis-/jeugdartsen ▪ 4 Praktijk Ondersteuners Huisartsen (POH-ers) ▪ 7 medewerkers van welzijnsorganisaties ▪ 11 medewerkers van zorgaanbieders ▪ 7 medewerkers op Regioniveau van OZJT en GGD Daarnaast waren er per gemeente de 9 contactpersonen waar regelmatig overleg is gevoerd over de in te vullen vragenlijst en het organiseren van de interviews.
Bijlage 2: Documenten en respondenten
60
Bijlage 3.1: Bevindingen gemeente Almelo Kosten (Onderzoeksvraag 1 & 1a) Hoe zijn de kosten van de Jeugdzorg ontwikkeld in de gemeente van 2015 tot heden: begroot en gerealiseerd? ▪ Sprake is van een stijging van de uitgaven op de jeugdzorg in Almelo sinds 2015 (net onder de 20 miljoen per jaar) tot meer dan 30 miljoen per jaar in 2019. ▪ De begrote uitgaven voor 2015 en 2016 zijn lastig terug te halen uit de systemen volgens de gemeente. De gemeentelijke uitgaven (overhead) zijn eveneens niet beschikbaar, omdat ambtelijke kosten m.b.t. jeugdzorg niet apart worden geregistreerd. ▪ De rijksbijdragen zijn niet toereikend, het uitgangspunt van de gemeente is wel om uit te komen met de Rijksmiddelen. Er is een businesscontroller aangesteld die dagelijks de kostenontwikkeling monitort. Het ultieme doel - uitkomen met de rijksmiddelen - poogt de gemeente te bereiken met de projecten in het programma Zorg en de maatregelenplannen 1, 2 en 3. ▪ Daarnaast zet het college in op transformatie van de jeugdzorg, van zwaar naar lichtere ondersteuningsvormen, van curatief naar preventief. Geprobeerd wordt mensen te (bege)leiden naar algemene voorzieningen. Grafiek 1: begrote versus gerealiseerde totaaluitgaven vanaf 2015
Begrote en gerealiseerde uitgaven Jeugd Almelo 35000 30000 25000 20000 15000 10000 5000 0 2015
2016 Begroot
2017
2018
2019
Gerealiseerd
Inkoop Onderwerp Hoe is de inkoop geregeld? Onderzoeksvraag 2 & 2a
Bevinding ▪ Van 2015 tot en met 2018 wordt een PxQ financieringsmodel gehanteerd met sectorale contractering in de jeugdzorg. ▪ In 2018 is gekozen om niet mee te gaan met Twents Model. Enkel voor de ondersteuningsproducten met een verblijfscomponent, waarvoor verplichte regionale samenwerking geldt, heeft OZJT ook voor Almelo ingekocht. Almelo hanteert dus in hoofdzaak, samen met Hof van Twente een eigen inkoopmodel. ▪ Het Almelose model is een klassieke half open aanbesteding. Het aanbestedingsrecht is daarbij heel helder: als je niet aan de (kwaliteits- en integriteits)eisen voldoet, kom je niet binnen. Er zijn in het lokale model momenteel tussen de 140-150 aanbieders gecontracteerd. Daarmee wordt gestuurd aan de voorkant op
Bijlage 3.1: Bevindingen gemeente Almelo
61
Onderwerp
Wat zijn de voor- en nadelen hiervan? Onderzoeksvraag 2b
Wat zijn de elementen van kostenbeheersing hierin?
Bevinding kwaliteit en prijs. Een ander verschil met het Twents Model is dat de kosten voor reistijd in Almelo in het tarief zijn opgenomen. Almelo doet controle aan de voorkant om zorgaanbieders die niet voldoen te weren. Dit i.t.t. het Twentse model waar achteraf gebruik wordt gemaakt van het barrièremodel. ▪ De keuze voor een eigen model, resulteert in het gebruiken van twee modellen (lokaal en Twents). Dat zorgt voor een dubbeling in werkzaamheden (o.a. contractmanagement). ▪ Ook zorgt het voor spanning op grensvlakken in samenwerking en productkeuze (waar ga je wel over, waar niet) ▪ Desondanks is er meer vertrouwen in het hoofdzakelijk hanteren van een eigen inkoopmodel omdat daardoor meer lokale autonomie en grip is. ▪ In de interviews is aangegeven dat het inkoopmodel zelf geen financiële grip gaat brengen. Wel is ervoor gezorgd dat er meer zicht komt op de financiële tekorten.
Onderzoeksvraag 2c Toegang Hieronder is te zien dat vanaf 2015 een lichte stijging te zien is in het aantal jeugdigen dat jeugdhulp zonder verblijf ontvangt. Dit vlakt af van 2018 naar 2019. Ook valt op dat er in 2019 jeugdigen onder de noemer ‘overig’ staan, hierbij gaat het om voorzieningen waarvan het Kennispunt niet weet wat zij betekenen en daarom als overig zijn ingedeeld.
Type Jeugdhulp Almelo 2.500
2.000 Jeugdhulp zonder verblijf 1.500
Jeugdhulp met verblijf Jeugdbescherming
1.000
Jeugdreclassering Overig
500 0 2015
2016
2017
2018
2019
Verder is hieronder te zien dat in Almelo het grootste aandeel van de verwijzingen naar jeugdhulp door een onbekende verwijzer wordt gedaan. Hiernaast valt op dat sinds 2015 het aandeel van verwijzingen door de huisartsen stijgt.
Bijlage 3.1: Bevindingen gemeente Almelo
62
Verwijzer Almelo 2000
Onbekend
1800
Gecertificeerde instelling
1600 Gemeente
1400 1200
Huisarts
1000
Jeugdarts
800 Medisch specialist
600
Rechter, Raad voor Kinderbescherming of Officier van Justitie School
400 200 0 2015
2016
Onderwerp Hoe is de toegang geregeld? Onderzoeksvraag 3, 3a, 3b & 3d
2017
2018
2019
Zelfverwijzer
Bevinding Gemeentelijke toegang: ▪ Almelo kent sinds 2020 een wijkgerichte toegang, zit op zes plekken in de stad met integrale teams in de wijken. Er is een intaker die de sociale kaart van de wijk kent. Na een eerste gesprek waarin de ‘foto’ van de hulpvraag wordt gemaakt. Als sprake is van een lichte hulpvraag dan wordt in 5 tot 6 gesprekken geprobeerd tot een oplossing van het probleem te komen. Wat voorheen gedaan werd door het algemeen maatschappelijk werk wordt door de intaker ook meegenomen. Er is dus geen algemeen maatschappelijk werk meer. De intakers hebben geen indicatiebevoegdheid. De intaker zit vooraan in het proces en maakt een foto van de situatie. Indien nodig komen daarna de wijkcoaches jeugd in beeld. De wijkcoach kan indiceren op basis van een actieplan met te behalen doelen. ▪ Er is ook een kwaliteitstafel waar vraagstukken integraal worden bekeken. De kwaliteitstafel bestaat uit een voorzitter, gedragswetenschapper, coach (volwassenen of jeugd & gezin), jurist en indien nodig een contractmanager. De casuïstiek wordt ingebracht door een coach volwassenen of coach jeugd & gezin. Ook wordt er af en toe casuïstiek ingebracht vanuit het GI project. Dit leidt om het ook op tot een andere manier van het oppakken van de problematiek. Dit helpt ook in bewustwording en in ontwikkeling van de gemeentelijke toegang.
Geautoriseerde verwijzers: ▪ De huisarts indiceert hulp, al dan niet in afstemming met de praktijkondersteuner huisarts, vrijwel alle huisartsen hebben inmiddels een praktijkondersteuner. ▪ Gecertificeerde instellingen indiceren hulp op basis van onderzoeksgegevens van de Raad voor de Kinderbescherming en vonnis rechtbank, alsmede eigen onderzoek. ▪ Jeugdarts, idem als huisarts. ▪ Zelfverwijzer. In Twente is het onderwijs een “zelfverwijzer”. Dit heeft alleen betrekking op dyslexiezorg. Dit is een regionale afspraak, vastgelegd in het administratieprotocol.
Bijlage 3.1: Bevindingen gemeente Almelo
63
Onderwerp
Wat zijn de voor- en nadelen hiervan? Onderzoeksvraag 3c
Wat zijn de elementen van kostenbeheersing hierin? Onderzoeksvraag 3d &3e
Bevinding ▪ De inzet van POH-ers werkt positief, omdat hiermee wordt gewerkt aan vraagverheldering en lichte ondersteuning. Zij werken niet volgens dezelfde methodiek als de wijkteams ▪ Grip op de niet-gemeentelijke toegang is lastig. Via de POH-ers jeugd wordt gepoogd grip te houden op de verwijzingen van de huisarts. In de samenwerking met de GI’s kijkt de gemeente mee als er een verwijzing is. Zij kijken dan samen met de GI’s wat de meest passende oplossing is. Dit kan nog intensiever, maar de wettelijke bevoegdheden maakt het lastig. ▪ Verwijzing via de gemeentelijke toegang en via de verschillende externe verwijzers gebeurt niet volgens een uniforme werkwijze, er is geen uniforme taal en er wordt nog beperkt gestuurd op een samenhangende verwijzingsmethode of meer uniforme werkwijze door alle verwijzers. ▪ Externe verwijzers kunnen de aansluiting naar lokale producten of voorliggende/algemene voorzieningen niet tot nauwelijks vinden. ▪ Doordat er wachtlijsten zijn bij de wijkteams, is er de neiging bij POH-ers om niet te over te dragen naar het wijkteam maar het zelf op te lossen. Soms wordt vanuit wijkteams verwezen naar de huisarts vanwege de wachtlijsten. ▪ Het wijkteam evalueert periodiek (afhankelijk van de problematiek) de stand van zaken in het actieplan. Hierbij wordt ook (multidisciplinair) overwogen of de hulp op- of afgeschaald moet worden.
Dit gaat in overleg met de cliënt, maar is bovenal om de hulp passend te houden. ▪ Door kwaliteitstafels (waarin casussen worden besproken, intervisie is en van elkaar wordt geleerd) wordt er meer kritisch gekeken naar waarom en wat er wordt geïndiceerd. Hier worden (sinds het najaar van 2020) alle beschikkingen boven een bepaald aantal uren besproken en maatwerk en verblijf beschikkingen. ▪ Intakers zijn sinds kort gekoppeld aan huisartsenpraktijken, deze intaker is in dienst bij de gemeente Almelo. Van elk wijkteam is er nu één intaker contactpersoon van een huisarts/huisartspraktijk. Huisartsen kunnen op een bepaalde manier verwijzen, dat is ook een recente ontwikkeling. De huisarts kan dat formulier invullen met de bewoner en dan kan de bewoner zich melden zich bij het wijkteam/klantcontactcentrum. Als er sociale problematiek is dan verwijst de huisarts naar de POH-er Jeugd. ▪ Ook bij de gecertificeerde instellingen als verwijzers wordt gekeken naar de voortgang en of de doelen goed worden opgepakt. Dit gebeurt op dit moment nog beperkt, voornamelijk worden casussen besproken waarin de jeugdbeschermer vastloopt. ▪ Sprake is van een laagdrempelige toegang door de wijkteams. Als je problematiek eerder ziet, dan kan je het eerder oppakken. Dat is vooral zichtbaar bij kind/pubercoach en minder bij de wijkcoaches.
Bijlage 3.1: Bevindingen gemeente Almelo
64
Preventie Onderwerp Hoe is de preventie geregeld? Onderzoeksvraag 4 & 4a
Wat zijn de voor- en nadelen hiervan? Onderzoeksvraag 4 & 4a
Wat zijn de elementen van kostenbeheersing hierin? Onderzoeksvraag 4 & 4a
Bevinding ▪ Het preventieve jeugdbeleid is door de jaren heen, door bezuiniging op subsidie, in product en formatieve zin verminderd. ▪ De gemeente zet in op voorliggende voorzieningen zoals de jeugdgezondheidszorg, de kinder- en pubercoach, bestrijding van overgewicht/roken/drugs/alcohol, project kansrijke start, Veilig Thuis. ▪ Naast de reguliere jeugdgezondheidszorg, zijn de kinder- en pubercoach, het Jonge kind en programma kansrijke start voorbeelden van nieuwe investeringen die de laatste jaren zijn gemaakt op het gebied van preventie. Ook is er een intensivering van schoolmaatschappelijk werk en voorscholen. Daarnaast heeft de gemeente Almelo meegedaan aan het buitenhuisproject van het Trimbos in de afgelopen 2 jaar, dat is voor kinderen met ouders met een verslavings- of psychische problematiek. Dit is een project waarin kinderen in de opvang worden geplaatst zodat ouders aan psychische problematiek kunnen werken. Bovendien willen we een BSO-plus voorziening opzetten als een tussenvoorziening tussen voorliggende voorzieningen en specialistische voorzieningen. ▪ Ingezet wordt op een preventieagenda: gezond gewicht, bewegen, vechtscheidingen, aanpak kindermishandeling. Steeds wordt bepaald of dit wijkgericht of juist stedelijk moet worden aangepakt. ▪ De gemeente probeert in het programma zorg ook de projecten in te zetten voor financiële duurzaamheid.
Dit om thema’s aan te pakken en mogelijk op sommige wijken in te zoomen bij bepaalde problematiek. ▪ Bij preventie is het zorgpad minder goed te meten omdat het niet vastgelegd/geregistreerd wordt. ▪ Avedan (welzijnsorganisatie) gaat in 2021 een grote bezuiniging tegemoet. Er zit een tegenstrijdigheid in bezuinigen op het preventief veld en de noodzaak om juist op preventie in te zetten. Het is aan Avedan zelf om bezuinigingen te realiseren: op voorliggende voorzieningen die bijdragen aan kostenbeheersing moet bij voorkeur niet bezuinigd worden. ▪ Als gevolg van ontstane tekorten is en wordt bezuinigd op preventie. Ondanks investeringen in programma’s als kansrijke start en de kinder- en pubercoaches is er een risico dat het preventieve aanbod verder wordt uitgedund.
Andere Twentse verklaringen Onderwerp Wat zijn nog andere Twentse verklaringen voor toenemende kosten? Onderzoeksvraag 5d
Bevinding ▪ Er is een relatief grote groep inwoners in de inkomensondersteuning en met verschillende kwetsbaarheden. Dit is voor de gemeente Almelo een relatief grote groep in vergelijking met andere gemeenten. ▪ Veel jeugdigen moeten van hun ouders/ volgens social media perfect zijn en een probleemloos leven hebben. Bij elk probleem meent men een professional te moeten inzetten.
Bijlage 3.1: Bevindingen gemeente Almelo
65
Onderwerp
Bevinding ▪ Professionals zijn zelf opgeleid in “breed uitvragen en dienstverlenen/pleisters plakken ” en nog niet in “zelfredzaamheid versterken/oorzaak benoemen en verhelpen”. Er is in de gemeente Almelo nog te weinig drive bij aanbieders waarneembaar om af te schalen. Dit maakt de uitdaging groot. Om de stap te maken van curatief naar preventief is niet makkelijk. Het lukt nog wel om preventieve systemen op te zetten, maar omdat er zijn al velen in de curatieve zorg zitten, is het lastig af te schalen. ▪ Er is een toenemende individualisering (minder sociale netwerken) en afnemende tolerantie (t.o.v. allerlei afwijkingen van de norm) ▪ Gemis aan heldere kaders tussen onderwijs, jeugd, wlz (instroom) ▪ Beperkte samenwerking tussen partners ten behoeve van afschaling van zorg (doorstroom) ▪ Open einde regeling jeugdhulp, wat leidt tot een continue vraag (uitstroom). In algemene zin kan het aanbod zijn eigen vraag creëren.
Bijlage 3.1: Bevindingen gemeente Almelo
66
Bijlage 3.2: Bevindingen gemeente Borne Overzicht bevindingen gemeente Borne Kosten (Onderzoeksvraag 1 & 1a) Hoe zijn de kosten van de Jeugdzorg ontwikkeld in de gemeente van 2015 tot heden: begroot en gerealiseerd? ▪ Sprake is van een stijging van de uitgaven op de jeugdzorg in Borne sinds 2016 (net onder de 4 miljoen per jaar) tot 8 miljoen euro per jaar in 2019. ▪ In de beginjaren is begroot vanuit de rijksbudgetten. Sinds 2020 zijn rijksbudgetten niet meer eenvoudig te herleiden omdat in 2020 de integratie-uitkering is overgegaan in de gewone uitkering. De gemeente probeert sinds enige jaren reëel te begroten. De gerealiseerde kosten zijn vanaf 2017, 1 tot 2 miljoen hoger dan de begrote kosten ▪ In onderstaande grafiek zijn in de begroting alleen de directe zorgkosten begroot zijn en in 2017 zijn ook bijkomende kosten begroot. Dit geeft soms een vertekenend beeld. In 2018 is overgegaan naar een ander administratiesysteem. Daarvoor zijn de kosten soms op andere taakvelden verantwoord. ▪ Vanaf 2015 was er geen andere dan de wettelijke regeling getroffen over de snelheid waarmee jeugdzorgorganisaties declaraties konden indienen. Dat veroorzaakte in 2017 een kleine piek in de uitgaven vanwege laat ingediende declaraties. Deze is sinds de aanbesteding in 2019 aangepast. Hierdoor hebben instellingen 1 maand om te declareren.
Sinds 2018 zijn hierdoor geen grote effecten meer van declaraties van voorgaande jaren. ▪ Met de update van de transformatieagenda wil de gemeente de beheersmaatregelen samen met de monitor sociaal domein gaan uitbreiden als informatievoorziening richting de raad. Vanaf volgend jaar hoopt de gemeente de monitor en sturingsinformatie up to date te hebben. Gewerkt wordt aan het vormgeven van een nieuwe functie van business controller waardoor er ook maandelijkse rapportages kunnen worden opgeleverd. Bovendien is nu een programmamanager sociaal domein aangesteld. Grafiek 1: begrote versus gerealiseerde totaaluitgaven vanaf 2016
Bijlage 3.2: Bevindingen gemeente Borne
67
Inkoop Onderwerp Hoe is de inkoop geregeld? Onderzoeksvraag 2 & 2a
Wat zijn de voor- en nadelen hiervan? Onderzoeksvraag 2b
Bevinding ▪ Van 2015 tot en met 2018 wordt een PxQ financieringsmodel gehanteerd met sectorale contractering in de jeugdzorg. ▪ Een groot verschil vanuit inkoop voor 2019 is dat er destijds heel veel productcodes waren, daar is nu vanaf gestapt. Nu wordt maatwerk en een resultaat ingekocht. De ervaringen zijn wisselend. Soms geeft het mogelijkheden om tot mooie oplossingen te komen, soms zie je dat aanbieders zich vasthouden aan de producten die er waren. ▪ Belangrijk voordeel is dat er regionaal gegevens worden aangeleverd en daardoor ook beter te analyseren zijn. ▪ OZJT heeft de regionale contractmanagers die met de top 17 aanbieders (op omzet) de gesprekken doen, de andere zorgaanbieders zijn verdeeld onder de lokale contractmanagers. Een keer in de maand worden signalen etc. met elkaar besproken. De top 17 wordt bepaald a.d.h.v. de grootte van de aanbieder qua omzet. In de gemeente Borne zijn ook de aanbieders actief die in de top 17 zitten. ▪ Er zijn gesprekken met o.a. de praktijkondersteuners van de huisartsen hoe zij het inkoopmodel kunnen toepassen. Hetzelfde geldt voor gecertificeerde instellingen (GI), daar wordt meer contact mee gelegd om op de voorhand mee te denken met de verwijzers. ▪ Eind 2018 heeft de gemeente de aanbieders uitgenodigd om het Twents model toe te lichten. De kleine aanbieders kwamen hier vooral op af. Dit heeft veel opgeleverd.
Bij een veranderend systeem is het belangrijk dat je blijft informeren zodat het model ook goed wordt toegepast. ▪ Een voordeel van de regionale inkoop is dat de kennis omtrent de inkoop van jeugdhulp gebundeld wordt en het inkoopproces niet door iedere gemeente apart gedaan behoeft te worden. De specifieke kennis voor de inkoop is centraal aanwezig. Ook is het voor de zorgaanbieders prettig dat er eenzelfde manier van inkoop van de hulp is. ▪ Het nieuwe inkoopmodel voor contractmanagement heeft ertoe geleid dat het aantal aanbieders is toegenomen i.v.m. de open aanbesteding. Het nadeel van de huidige inkoop is dat als een aanbieder aangeeft dat hij gekwalificeerd is, hij een contract krijgt. Controle van de juistheid van de gegevens vindt achteraf plaats. Er is sprake van een doorlopende inschrijving. ▪ Het contractmanagement wordt dubbel gedaan. Iedere lokale gemeente heeft gesprekken met de aanbieders van jeugdhulp die veelal werkzaam zijn in de individuele gemeente en op regionaal niveau hebben de regionale contractmanagers gesprekken met de grotere aanbieders. ▪ Er zijn meerdere partijen die kunnen verwijzen naar jeugdhulp. De externe verwijzers vertrouwen erop dat de organisaties/zelfstandigen die een contract hebben, ook daadwerkelijk jeugdhulp uitvoeren. Het komt voor dat een therapeut hulpverleend, maar dat die hulp niet als jeugdhulp is aan te merken.
▪ Voor de externe verwijzers is de verwijzing op basis van het Twentse inkoopmodel niet duidelijk. Er ontbreekt kennis over dit
Bijlage 3.2: Bevindingen gemeente Borne
68
Onderwerp
Wat zijn de elementen van kostenbeheersing hierin? Onderzoeksvraag 2c
Bevinding toewijzingsmodel. De externe verwijzers willen graag goede zorg, en geven indicaties af voor de zorg die de zorgaanbieders aangeeft in te moeten zetten. Gemeenten kijken kritisch naar de kosten van de in te zetten zorg. Dat doen de externe verwijzers niet en het inkoopmodel heeft in zichzelf ook geen kostenbeheersingsdoel. ▪ In de interviews is aangegeven dat het inkoopmodel zelf geen financiële grip gaat brengen. Wel is ervoor gezorgd dat er meer zicht komt op de financiële tekorten. ▪ Vanaf 2021 worden jeugdbeschermingstafels ingericht. Dit heeft als voordeel dat je als gemeente aan de voorkant komt te zitten en mee kunt denken met de GI’s wat de beste hulp is en welke voorliggende voorzieningen in Borne beschikbaar zijn. De GI’s zijn nu minder goed op de hoogte van het lokale voorliggende aanbod.
Toegang Wat opvalt uit de cijfers van Borne is dat op alle type jeugdhulp een stijging te zien is over de jaren heen. Deze informatie is van Kennispunt Twente. Waar ook in 2015, 2016 en 2017 geen (of minder dan 10) jeugdigen over de jeugdreclassering vallen, is dit in 2018 en 2019 wel het geval. Daarnaast valt ook op dat vergelijkbaar met Almelo, in 2019 er voorzieningen zijn die het Kennispunt niet kon indelen en daarom een categorie overig vormde.
Type Jeugdhulp Borne 600 500 400 300 200 100 0
Jeugdhulp zonder verblijf Jeugdhulp met verblijf Jeugdbescherming Jeugdreclassering Overig 2015
2016
2017
2018
2019
Hieronder zijn de type verwijzers per jaar te zien. Wat direct opvalt is de dalende trend in de onbekende verwijzers. Verder is te zien dat de huisartsen als verwijzer een stuk belangrijker worden vanaf 2015 en gelijkmatig op gaan tussen 2016 en 2019. Daarnaast is een sterke stijging te zien in het aantal verwijzingen door de gemeente sinds 2016. Ook is een stijging te zien vanaf 2015 door justitiële verwijzers die lichtelijk afvlakt vanaf 2017.
Bijlage 3.2: Bevindingen gemeente Borne
69
Verwijzer Borne 300
Onbekend
250
Gecertificeerde instelling
200
Gemeente Huisarts
150
Jeugdarts 100 Medisch specialist 50 0 2015
2016
Onderwerp Hoe is de toegang geregeld? Onderzoeksvraag 3, 3a, 3b & 3d
2017
2018
2019
Rechter, Raad voor Kinderbescherming of Officier van Justitie School
Bevinding Gemeentelijke toegang: ▪ De consulenten zijn de toegang tot de jeugdzorg. De jeugdconsulenten bieden geen ondersteuning. In een aantal gevallen zetten de consulenten wel regie in. De regie zetten ze in wanneer er sprake is van complexe problematiek of er zorgen zijn m.b.t. de veiligheid of ontwikkeling van een kind. De gemeente biedt geen hulp maar kijkt mee vanaf de zijlijn. De gemeente had het idee te ver van netwerkpartners af te staan. Daarom koppelen ze consulenten nu aan scholen. Ook met de huisartsen hebben ze gesprekken gehad. De consulenten willen dichter bij de vindplek zitten. ▪ In het speciaal onderwijs vindt de zorg plaats op school in een team. Dit is een pilot. De gemeente heeft gekeken welke aanbieder de meeste zorg levert op de scholen. We hebben voor meerdere aanbieders gekozen die per school goed aansluiten in tegenstelling tot Enschede die voor 1 aanbieder per school heeft gekozen. De pilot is samen met de gemeenten Hengelo en Hof van Twente. ▪ Voor het regulier onderwijs willen de consulenten aansluiten bij de zorgbesprekingen. Hetzelfde doen met het voortgezet onderwijs is lastiger omdat Borne maar één VO-school heeft. De rest van de jongeren gaat in de regiogemeenten naar school. ▪ De gemeente werd door scholen niet zozeer gezien als zorgpartner. Dit heeft tijd nodig gehad om dit beeld te veranderen.
De consulenten zijn nu veel meer op de vindplekken in beeld en er wordt meer naar de gemeente doorverwezen dan naar bijvoorbeeld de huisarts. Schoolmaatschappelijk werk sluit aan bij de zorgbesprekingen op school, de consulenten van de gemeente nog niet. Ook daar is nu de beweging gemaakt om daar aan te sluiten. ▪ Per school is de kwaliteit van de samenwerking wisselend. Dit kan met de werkwijze of individuen te maken hebben. Dit geldt ook voor praktijkondersteuners.
Bijlage 3.2: Bevindingen gemeente Borne
70
Onderwerp
Wat zijn de voor- en nadelen hiervan? Onderzoeksvraag 3c
Wat zijn de elementen van kostenbeheersing hierin? Onderzoeksvraag 3d & 3e
Bevinding Geautoriseerde verwijzers: ▪ De huisarts indiceert hulp, maar vaak niet in afstemming met de praktijkondersteuner. Vrijwel alle huisartsen hebben inmiddels een praktijkondersteuner. ▪ Gecertificeerde instellingen indiceren hulp op basis van onderzoeksgegevens van de Raad voor de Kinderbescherming en vonnis rechtbank, alsmede eigen onderzoek. ▪ Jeugdarts, idem als huisarts. ▪ Zelfverwijzer. In Twente kennen we het onderwijs als “zelfverwijzer”. Dit heeft alleen betrekking op dyslexiezorg. Dit is een regionale afspraak, vastgelegd in het administratieprotocol. ▪ De inzet van POH-ers werkt positief, werkt aan vraagverheldering en biedt met name lichte ondersteuning. Zij werken niet volgens dezelfde methodiek als de consulenten. ▪ Grip op de niet-gemeentelijke toegang is lastig. Via de POH-ers jeugd wordt gepoogd grip te houden op de verwijzingen van de huisarts. Met de huisartsen zijn afspraken gemaakt, in die zin dat de gemeente de drie samenwerkende huisartsenpraktijken gevraagd heeft om via een praktijkondersteuner jeugd een uitgebreide uitvraag van de hulpvraag te doen op de verschillende leefgebieden en als blijkt dat het kan, zelf de ondersteuning te bieden. Hiervoor ontvangen de drie huisartsenpraktijken ieder een vergoeding. Er is twee keer per jaar overleg met de consulenten en de POH’ers. Ook zit daar iemand van Wijkkracht bij.
Er zou wel meer overleg mogen tussen de consulenten en de POH’s op casuïstiek niveau. ▪ Met de gecertificeerde instellingen zijn afspraken gemaakt omtrent het eerder betrekken van de gemeente bij de jeugdhulp. ▪ Verwijzing via de gemeentelijke toegang en via de verschillende externe verwijzers gebeurt niet volgens een uniforme werkwijze, er is geen uniforme taal en er wordt nog beperkt gestuurd op een samenhangende verwijzingsmethode of meer uniforme werkwijze door alle verwijzers. Dit maakt het moeilijk om grip te krijgen op de verwijsstroom, de kosten van de jeugdhulp en het bevorderen van de samenhang tussen voorliggende en specialistische voorzieningen. ▪ Gepoogd wordt meer naar de voorliggende voorzieningen te kijken en meer aan de voorkant te zitten. Ook resultaatgericht werken draagt bij aan kostenbeheersing. Er is meer behoefte aan sturingsen managementinformatie. Die was tot voor kort bij de gemeente onvoldoende voorhanden. In Borne is overgegaan op een nieuw registratiesysteem dat ontwikkelingen kan aangeven op clientniveau. Dit is belangrijk om grip te krijgen op het sociaal domein en de jeugdzorg daarbinnen. ▪ Daarnaast is de gemeente bezig met externe verwijzingspartners om het kostenbewustzijn te vergroten. De aanbieder bepaalt namelijk bij externe verwijzingen wat er nodig is en geeft dit aan bij de gemeente.
Aanbieders hebben dan meer vrijheid dan als de verwijzing via de jeugdconsulent is verlopen. ▪ Zorg kan door externe verwijzers worden verlengd op dezelfde verwijzing zolang het dezelfde hulpvraag betreft. Daar ligt een groot zorgpunt omdat de gemeente weinig grip heeft hierop. Het inzetten van een consulent voor externe verwijzers zoals waar in andere
Bijlage 3.2: Bevindingen gemeente Borne
71
Onderwerp
Bevinding Twentse gemeenten wordt gewerkt is een ontwikkeling waar nu over wordt nagedacht. ▪ De jeugdconsulenten zijn aanwezig bij een startgesprek, middengesprek en eindevaluatie, daarbij wordt ook gekeken naar op- en afschaling. Daarin nemen zij mee wat de leermogelijkheden zijn, waar de ontwikkelingsgroei zit en hoe dit geborgd kan worden. ▪ Hoe de voortgang van de evaluatie bij de externe verwijzers gaat is niet duidelijk. Met de gecertificeerde instellingen vindt twee keer per jaar een gesprek plaats. Als de G.I. een forse verwijzing afgeeft, wordt door een consulent contact opgenomen met de G.I. voor nadere informatie en als het mogelijk is om afschaling. Als het gaat om de medische verwijzers is er sprake van een verwijzing naar een zorgaanbieder. Het hoe en wat van de in te zetten zorg laat de arts over aan de zorgaanbieder.
Preventie Onderwerp Hoe is de preventie geregeld? Onderzoeksvraag 4 & 4a
Wat zijn de voor- en nadelen hiervan? Onderzoeksvraag 4 & 4a Wat zijn de elementen van kostenbeheersing hierin?
Bevinding ▪ Vanaf 2015 is de samenwerking met de vindplekken zoals kinderopvang en onderwijs versterkt. Dit houdt in dat een jeugdconsulent beschikbaar is voor de kinderopvangorganisaties als zij vragen en zorgen hebben over de ontwikkeling. Met het voorliggend veld vinden netwerkbijeenkomsten en themabijeenkomsten plaats. Aan de basisscholen, scholen voor speciaal onderwijs en scholen voor voortgezet (speciaal) onderwijs in Hengelo zijn jeugdconsulenten verbonden. ▪ Daarnaast vinden er 1 à 2 keer per jaar bijeenkomsten plaats met pleegouders/gezinshuizen, waar behoeften worden besproken. ▪ Er is sprake van nauwe samenwerking met de organisaties als jeugdgezondheidszorg, kinderopvang en basisonderwijs. ▪ Via de jeugdgezondheidszorg (JGZ) is nagenoeg met alle jongeren tot 18 jaar contact. Het bereik van de JGZ voor de jongeren tot 12 jaar is bijna 100%. Ook in het voortgezet onderwijs heeft de JGZcontact met alle jongeren. ▪ De jongeren worden bereikt via het intensieve contact met de kinderopvang, basisonderwijs, verenigingen en schoolmaatschappelijk werk. ▪ De jeugdgezondheidszorg (uitgevoerd door de GGD) zit in het Bornese hulpteam. In het Bornese hulpteam is ook de politie aangesloten en dit komt eens in de vier weken bij elkaar. Ook daar kunnen casussen, waaronder overlastgevende jongeren worden ingebracht.