Reactienota zienswijzen concept windbeleid gemeente Dinkelland.pdf

Lnight biedt aanvullende bescherming ten opzichte van Lden indien een windturbine met name in de nacht in bedrijf is. Het LAeq is het gemiddelde geluidsniveau over een beoordelingsperiode. Over het algemeen is dit een etmaal of een deel daarvan (dag, avond, nacht). Ook kan het een geluidsniveau over een kortere periode beslaan, bijvoorbeeld het gemiddelde geluidsniveau over enkele minuten of een kwartier. De norm is relatief eenvoudig handhaafbaar. 58

Reactienota zienswijzen concept windbeleid gemeente Dinkelland november 2023

In de directe omgeving van windparken wordt vaak gevreesd voor hinder vanwege laagfrequent geluid of infrageluid. Hierbij is laagfrequent geluid het geluid tussen de ca 20-100 Hz en infrageluid het geluid onder de 20 Hz. Het RIVM stelt dat het laagfrequente geluid en infrageluid van windturbines niet voor andere effecten zorgen dan ander geluid (=midden en hogere frequenties). Er is geen bewijs dat het laagfrequente geluid en infrageluid onder de gehoordrempel tot enig nadelig gezondheidseffect kan leiden. Het aandeel laagfrequent geluid en infrageluid is normaal voor een mechanische geluidbron en treedt bijvoorbeeld ook op bij wegverkeersgeluid. Een windturbine die normaal draait binnen haar specificaties zal daarom geen onevenredig aandeel laagfrequent geluid veroorzaken, waardoor een norm, aanvullend op een Lden-norm, dan ook niet nodig is. Een normering voor laagfrequent geluid kan wel nut hebben om bij bijzondere situaties het bevoegd gezag een middel te geven om te handhaven. De Vercammen-curve wordt door de ABRvS5 geschikt bevonden om de aanvaardbaarheid van laagfrequent geluid te beoordelen. Door het laagfrequente geluid van windturbinegeluid apart te normeren met de Vercammen-curve kan voorkomen worden dat bij onvolkomenheden of defecten (langdurig) hinder als gevolg van laagfrequent geluid van windturbines optreedt.

59

Reactienota zienswijzen concept windbeleid gemeente Dinkelland november 2023

36. Kernraad ND

Participatie

Draagvlak en betrokkenheid door middel van lokale initiatieven

37.

Landschap

Waarom is alleen gekeken naar de randen van Noordoost Twente en niet het hele gebied?

In de milieuwetgeving zijn voorschriften opgenomen om hinder door slagschaduw te beperken. In het windbeleid zullen we opnemen dat windturbines verplicht voorzien zijn van een stilstandvoorziening. Hierdoor schakelt de turbine uit als slagschaduw optreedt. Aan de hand van rekenmethodes is van tevoren vast te stellen op welke dagen en op welk moment van de dag een slagschaduw kan optreden. Of de slagschaduw ook echt optreedt op de voorspelde dagen, hangt af of het bijvoorbeeld onbewolkt is en de richting van de zon. In het vast te stellen windbeleid geven we aan dat er geen sprake mag zijn van slagschaduw. Lokaal eigendom betekent dat inwoners en ondernemers collectief (geheel of gedeeltelijk) eigenaar zijn van de installatie van een windproject. Dat is meestal in de vorm van een energie- of dorpscoöperatie. Zij hebben zeggenschap over (de ontwikkeling van) het project, inclusief (een deel van) de opbrengsten. In het beleid willen wij randvoorwaarden opnemen, zodat we bij de uitvoering kunnen streven naar 100% lokaal eigendom. Noordoost Twente is aangemerkt als Nationaal Landschap. Voorwaarde voor de vaststelling van het gemeentelijke windbeleid was dat de provincie Overijssel ruimte bood voor windenergie aan de randen van het Nationaal Landschap door herziening van de omgevingsverordening. Inmiddels is de provinciale omgevingsverordening hierop aangepast.

Op basis van een landschappelijke analyse is vervolgens bepaald waar windturbines mogelijk zijn in Dinkelland. De zoekgebieden m.b.t. de landschapstypes zijn gebaseerd op een rapport van H+N+S ´Herdefiniëren grens nationaal landschap´. Door de voorwaarde om te zoeken aan de randen van NOT-gebied zijn geen locaties onderzocht in het midden van NOT-gebied.

38.

Alternatieven

Biogas wordt niet genoemd als bijdrage aan de duurzame opwekking

In Twente is binnen de Regionale Energiestrategie (RES) Twente afgesproken dat we 1,5 TWh duurzaam opwekken in 2030. De gemeenten uit Noordoost Twente (Dinkelland, Losser, Oldenzaal en Tubbergen) dragen bij met 225 GWh. De gemeente Dinkelland wil in 2026 al 40% van haar totale opgave realiseren.

60

Reactienota zienswijzen concept windbeleid gemeente Dinkelland november 2023

38.

Participatie

Hoe kan de gemeente waarborgen dat het project lokaal blijft

38.

Landschap

Grenzen van Nationaal Landschap zijn verschoven voor de plaatsing van windturbines en windturbines van 240 meter hoog blijven zichtbaar in het landschap

Er is een verschil tussen duurzame warmte en duurzame energie. In het bovenstaande RES 1.0 mogen we alleen rekening houden met duurzame energie en geen warmte. Biogas/groen gas wordt tot op heden ingezet voor warmte. Nieuwe technieken worden nader onderzocht in de RES Twente 2.0. Na de vaststelling van beleid voor windenergie, gaat de gemeente aan de slag samen met de omgeving om een gezamenlijk vertrekpunt te bepalen voor het realiseren van windenergie. In dit proces wordt ook nader in kaart gebracht wat mogelijk is en hoe invulling wordt gegeven aan de opgave in het verfijnde zoekgebied. Via de klankbordgroep kunnen betrokkenen meedenken over onder meer: - De wijze waarop een uitvraag plaatsvindt (ontwikkelopties), bijvoorbeeld invulling door de initiatiefnemers, uitvraag via een sociaal maatschappelijke tender, een gebiedsovereenkomst of een gezamenlijke ontwikkeling door een coöperatie of een ontwikkeling door de gemeente. - De gezamenlijke uitgangspunten voor realisatie van windenergie om bijvoorbeeld eventuele hinder zoveel mogelijk te beperken. - De wijze waarop invulling wordt gegeven aan de MER-procedure bij projectaanvragen. - De wijze waarop lokaal eigendom wordt vormgegeven en de verdeling van de lusten en lasten. Noordoost Twente is aangemerkt als Nationaal Landschap.

Voorwaarde voor de vaststelling van het gemeentelijke windbeleid was dat de provincie Overijssel ruimte bood voor windenergie aan de randen van het Nationaal Landschap door herziening van de omgevingsverordening. Inmiddels is de provinciale omgevingsverordening hierop aangepast. De grenzen van het Nationaal Landschap zijn niet verschoven, maar de provinciale verordening biedt binnen de zoekgebieden windenergie Noordoost-Twente ruimte voor realisatie van clusters van minimaal 3 windturbines, als: a. dit noodzakelijk is voor de opgave van duurzame energieopwekking met wind; en mits

61

Reactienota zienswijzen concept windbeleid gemeente Dinkelland november 2023 b. de landschappelijke inpassing conform de aanwezige gebiedskenmerken is verzekerd. Het gemeentelijk windbeleid betekent een verdere inkadering voor de toetsing van aanvragen en het behoudt van de gemeentelijke regie op aanvragen.

38.

Overig

38.

Participatie

Grondeigenaar moet aanwonend zijn Waarom een kern laten meeprofiteren van een windturbine in het buitengebied

Het is inderdaad zo dat de grote windturbines die mogelijk gemaakt worden met dit beleid niet landschappelijk kunnen worden ingepast. Daarom is gekeken naar welk landschap het beste de windturbines aankan. Uit het landschapsonderzoek van H+N+S is gebleken dat het jonge ontginningenlandschap zich het beste lenen voor de plaatsing van windturbines. Vandaar dat in deze gebieden die liggen aan de randen van het Nationaal Landschap de zoekgebieden zijn gesitueerd. Er zijn wel mogelijkheden om het zicht op een windmolen te beperken door middel van bomen aanplant. Het is onmogelijk om deze voorwaarde te stellen, temeer omdat een grondeigenaar ook een maatschappelijke organisatie of overheidsorganisatie kan betreffen Het omgevingsfonds gaat uit van bewoners binnen 1 km. Een buurtschap of dorp als geheel wordt meegenomen indien een deel van de bebouwde kom binnen de 1000meterzone is gesitueerd. In het windbeleid is opgenomen dat een windturbine op 1 km gesitueerd te zijn van de bebouwde kom. Door deze voorwaarde zou een kern niet liggen binnen deze grens uit het omgevingsfonds en zou op basis van het beleid niet mee kunnen profiteren. Bij een concrete aanvraag kunnen via een klankbordgroep afspraken worden gemaakt over de invulling van het omgevingsfonds.

62

Reactienota zienswijzen concept windbeleid gemeente Dinkelland november 2023 38.

38.

Participatie

Alternatieven

Speelt de gemeente een begeleidende rol in de kostenverdeling tussen eigenaren

Waarom geen energie kopen uit het buitenland; Waarom geen windmolens op zee; waarom geen biogas, waterstof of kernenergie; waarom niet te daken volleggen met zonnepanelen

Na de vaststelling van beleid voor windenergie, gaat de gemeente aan de slag samen met de omgeving om een gezamenlijk vertrekpunt te bepalen voor het realiseren van windenergie. In dit proces wordt ook nader in kaart gebracht wat mogelijk is en hoe invulling wordt gegeven aan de opgave in het verfijnde zoekgebied. Via de klankbordgroep kunnen betrokkenen meedenken over onder meer: - De wijze waarop een uitvraag plaatsvindt (ontwikkelopties), bijvoorbeeld invulling door de initiatiefnemers, uitvraag via een sociaal maatschappelijke tender, een gebiedsovereenkomst of een gezamenlijke ontwikkeling door een coöperatie of een ontwikkeling door de gemeente. - De gezamenlijke uitgangspunten voor realisatie van windenergie om bijvoorbeeld eventuele hinder zoveel mogelijk te beperken. - De wijze waarop invulling wordt gegeven aan de MER-procedure bij projectaanvragen. - De wijze waarop lokaal eigendom wordt vormgegeven en de verdeling van de lusten en lasten. De gemeente stelt voor het zoekgebied een verkenner in om samen met betrokken in het gebied tot een mogelijk ontwikkelmodel voor windturbines te komen. Het is een landelijke energieopgave waar iedere gemeente verplicht een steentje aan bijdraagt, zo ook de gemeente Dinkelland.

Windenergie op land is, net als windenergie op zee, volgens het Planbureau van de Leefomgeving een van de goedkoopste en meest efficiënte bronnen van duurzame elektriciteit en daarmee onmisbaar in de energietransitie. De energiebehoefte in Nederland is zo groot dat iedere gemeente, en dus ook gemeente Dinkelland, een steentje moet bijdragen. Nederland heeft de doelstelling om de CO2-uitstoot in 2030 met ten minste 55% terug te dringen. Het Rijk zet in op windenergie op zee, omdat dit een duurzame energiebron is die grootschalig in ons land beschikbaar is. Maar de zee is ook nodig voor andere functies (visserij, scheepsroutes, natuur, mijnbouwactiviteiten), waardoor ook hernieuwbare opwekking op land nodig is, om deze doelstelling te bereiken. Binnen de 63

Reactienota zienswijzen concept windbeleid gemeente Dinkelland november 2023 NPRES is afgesproken dat 70% aan windenergie wordt opgewekt op zee en de overige 30% op land. Dit is door vertaald in 35 TWh op land en 89,5 TWh op zee in 2030. Een mix van zon en windenergie is nodig voor een stabiele energievoorziening. In elk geval voor de transitie periode. Nieuwe technieken zullen in de toekomst wellicht toepasbaar zijn, maar dit is op dit moment nog niet mogelijk. Nieuwe technieken worden nader onderzocht in de RES Twente 2.0. Als we energie op zouden wekken met alleen zon op dak, dan kunnen we niet genoeg energie duurzaam opwekken.

38.

Overig

Langetermijn visie richting 2050 ontbreekt in het beleid

Voor het benutten van de bedrijfsdaken voor de opwekking van zonne-energie hebben de vier gemeenten het project “Gemeente zoekt dak” gestart. Hierbij is in potentie ruim 13 hectare geschikt dakoppervlak beschikbaar gesteld voor de aanleg van zonnepanelen aan de gemeente door bedrijven. Met de dakeigenaren worden afspraken gemaakt over dakhuur en wordt ook de mogelijkheid geboden om het project in eigen beheer te realiseren. In het nationale Klimaatakkoord zijn er afspraken gemaakt over het verduurzamen van Nederland. Eén van deze afspraken is dat de regio’s Regionale Energiestrategieën (RES) maken. In deze RES-en staan hoe de regio’s in 2030 de regio’s de helft CO2 uitstoten ten opzichte van 1990, ze doen een bod richting het Rijk. De opdracht is om een plan te maken op basis van bewezen technieken. Dit zijn in de praktijk zonne- en windenergie. In de RES Twente wordt er ook richting het Rijk gewezen op technieken zoals kernenergie of ultra-diepe geothermie, echter gaan de gemeenten daar niet over. De gemeente is immers niet het bevoegd gezag in zo’n geval. Vanwege deze reden stellen gemeenten uiteraard geen beleid op waarover ze niet het zeggenschap heeft. Bij wind en zon is dit wel het geval. Het windbeleid is een verdere uitvoering van het bod binnen de RES. In het beleid is er onderzocht hoe er (ruimtelijk) met windenergie wordt omgegaan in Noordoost Twente.

64

Reactienota zienswijzen concept windbeleid gemeente Dinkelland november 2023 38.

Alternatieven

De optie van erfmolen is niet uitgewerkt in het windbeleid

Het beleid is van toepassing op grootschalige windinitiatieven. Op kleinschalige initiatieven met een erfmolen, die alleen voorzien in de eigen energiebehoefte, zijn de richtlijnen, die in deze notitie staan beschreven, niet van toepassing. In dat geval is het reguliere gemeentelijke ruimtelijke toetsingskader (bestemmingsplan) van toepassing. Erfmolens leveren minder energie op dan de grotere moderne windturbines. Ter vergelijking voor 1 windturbine met een tiphoogte van 240 meter zijn voor hetzelfde rendement circa 900 erfmolens nodig. In het bestemmingsplan van de gemeente Dinkelland zijn in verband met de beperkte hoogte erfmolens vrijwel niet rendabel.

39.

Alternatieven

Windenergie is verenigbaar met de agrarische bedrijfsvoering, maar zouden graag nog meer ruimte zien voor: Dorpsmolens, moderne erfmolens, onderzoek naar potentie van kleine/middelgrote molens in lijn- of veldopstelling en ontwikkeling netwerkonafhankelijke stroomopwek

In het windbeleid zijn de dorps- en erfmolens niet specifiek opgenomen, omdat door een veelvoud van kleine molens een verrommeling van het landschap zal ontstaan. Dit is een bewuste keuze geweest binnen het gebied dat nog immer het predicaat Nationaal Landschap bezit. Daarnaast leveren kleinere type molens/turbines veel minder rendement dan een hoge windturbine. Ter vergelijking een moderne hoge windturbine van 240 meter levert elektriciteit op voor 7.200 huishoudens. Voor dezelfde opwek zijn 900 erfmolens nodig. In het concept windbeleid werd binnen het paarse zoekgebied ruimte geboden aan de opstelling van middelgrote windturbines tot 100 meter. Dit zoekgebied werd in de hoogte beperkt door de radar van vliegveld Twenthe. Gelet op de duurzaamheidsopgave en het rendement is dit gebied niet opgenomen in het vast te stellen wind beleid. Het windbeleid is niet van toepassing op erfmolens die qua maatvoering en gebruik passen binnen de bestaande bestemmingsplannen. Hiervoor geldt het reguliere gemeentelijke ruimtelijke toetsingskader (bestemmingsplan). Het windbeleid gaat over de ruimtelijke kaders. Vraagstukken omtrent de netwerkonafhankelijke stroomopwek komen aan bod bij het de Regionale Energie Strategie (RES).

65

Reactienota zienswijzen concept windbeleid gemeente Dinkelland november 2023 40.

40.

Overig

Overig

Enquête is sturend en onzorgvuldig geweest

Ruimtelijke kaders voor windenergie ontbreken

In opdracht van energie Noord Oost Twente heeft Moventem een onderzoek over de regionale energiestrategie van de regio uitgevoerd. In totaal zijn er 15.000 inwoners uitgenodigd om mee te doen aan dit onderzoek. Ze hebben een brief ontvangen met een unieke code. Zo kon de vragenlijst niet meerdere keren worden ingevuld door dezelfde persoon. Ook konden inwoners, die geen brief hadden ontvangen, meedoen met dit onderzoek door een code op te vragen. In totaal hebben 1.960 inwoners meegedaan die uitgenodigd waren via de brief, 465 inwoners hebben zelf een code opgevraagd. Inwoners die zelf de code hebben opgevraagd zijn over het algemeen net iets negatiever ten opzichte van klimaatverandering en duurzame energie (in Noordoost Twente). Wel zijn zij al iets duurzamer (zoals energie besparen en biologisch eten). De vragenlijsten konden worden ingevuld tussen 30 oktober en 23 november 2020. Met het aantal respondenten (2.425) kunnen met een betrouwbaarheid van 95% en een foutmarge van 1,97% uitspraken worden gedaan op totaal niveau. Voor de gemeente Dinkelland, met het aantal respondenten (739) kunnen met een betrouwbaarheid van 95% en een foutmarge van 3,55% uitspraken gedaan worden. Als de gemeente zelf de regie wil behouden over de ontwikkelingen binnen haar gemeentegrenzen, dan is het nodig om lokaal (ruimtelijk) beleid vast te stellen voor duurzaam opwekken van energie.

Als er geen lokaal windbeleid is, is het huidige bevoegd gezag wettelijk verplicht om de aanvragen van windprojecten te beoordelen. Voor de duurzame opwek van meer dan 5 MW is dat provincie Overijssel. Dit is al het geval bij 1-2 windturbines en daarmee dus voor vrijwel alle windprojecten. Zij beoordelen eventuele aanvragen voor windenergie in dat geval op basis van het provinciale beleid, zoals de provinciale Omgevingsverordening en het Provinciaal Programma Energiestrategie Overijssel. Hierbij hoeft de provincie geen rekening te houden met lokale kaders en uitgangspunten, zoals bijvoorbeeld (lokale) afstands- en geluidsnormen en lokaal eigendom en zeggenschap.

66

Reactienota zienswijzen concept windbeleid gemeente Dinkelland november 2023 40.

Landschap

Zijn windturbines met een tiphoogte van 100 of 240 meter nog in te passen

40.

Omgevingsaspecten

Ontbreken van afstandsnormen voor geluid, slagschaduw en externe veiligheid

Het is inderdaad zo dat de grote windturbines die mogelijk gemaakt worden met dit beleid niet landschappelijk kunnen worden ingepast. Daarom is gekeken naar welk landschap het beste de windturbines aankan. Uit het landschapsonderzoek van H+N+S is gebleken dat het jonge ontginningenlandschap zich het beste leent voor de plaatsing van windturbines. Vandaar dat in deze gebieden die liggen aan de randen van het Nationaal Landschap de zoekgebieden zijn gesitueerd. Er zijn wel mogelijkheden om het zicht op een windmolen te beperken door middel van bomen aanplant. Geluid Aan de milieuaspecten is in het concept-windbeleid grotendeels voorbijgegaan. De milieuaspecten komen in een later stadium bij een concrete aanvraag zeker uitgebreid aan bod. De vele zienswijzen en de roep tot het hanteren van afstanden hebben wij ons ter harte genomen. We hadden gehoopt dat het RIVM of het Rijk hiervoor met duidelijke afstandsnormen zouden komen. De verwachting is echter, dat het RIVM niet met een rapport gaat komen over afstandsnormen. Wel ligt er vanaf 12 oktober 2023 concept wetgeving ter inzage. In het vast te stellen windbeleid sluiten we aan bij de conceptwetgeving. Vanuit het Activiteitenbesluit geldt voor geluid een norm van 47 dB(A). De normen uit het Activiteitenbesluit mogen door de uitspraak van de Raad van State (d.d.

30/06/2021) niet meer zonder onderbouwing worden gebruikt voor een clustering van minimaal 3 windturbines. De geluidsnorm van 47 dB-Lden uit het Activiteitenbesluit mag niet zonder onderbouwing en onderzoek worden ingezet. In verband met de reparatie van deze wetgeving is een Plan-MER gestart. De aanpassing van de wet wordt begin 2024 verwacht. Voor het Lden kan, op basis van het aantal gehinderden en de gezondheidseffecten een begrenzing van 47 dB worden afgewogen. De gemeente hecht eraan een hoger beschermingsniveau te realiseren en volgt het advies van GGD en WHO om ten hoogste 45 dB Lden toe te laten. 67

Reactienota zienswijzen concept windbeleid gemeente Dinkelland november 2023 Voor een vergelijkbaar beschermingsniveau is het bijbehorende L night 6 dB lager en dus 39 dB. Voor een vergelijkbaar beschermingsniveau is het bijbehorende LAeq tot 4 dB hoger dan het Lnight, dus 43 dB(A). Om deze daadwerkelijk meetbaar en handhaafbaar te maken, kiest de gemeente voor een lange, maar nog realiseerbare middelingsduur van 15 minuten. Lnight is het jaargemiddelde geluidsniveau in de nachtperiode. Hierbij wordt geen toeslag gehanteerd. Lnight wordt gebruikt om slaapverstoring te voorspellen. Lnight biedt aanvullende bescherming ten opzichte van Lden indien een windturbine met name in de nacht in bedrijf is. Het LAeq is het gemiddelde geluidsniveau over een beoordelingsperiode. Over het algemeen is dit een etmaal of een deel daarvan (dag, avond, nacht). Ook kan het een geluidsniveau over een kortere periode beslaan, bijvoorbeeld het gemiddelde geluidsniveau over enkele minuten of een kwartier. De norm is relatief eenvoudig handhaafbaar. In de directe omgeving van windparken wordt vaak gevreesd voor hinder vanwege laagfrequent geluid of infrageluid. Hierbij is laagfrequent geluid het geluid tussen de ca 20-100 Hz en infrageluid het geluid onder de 20 Hz.

Het RIVM stelt dat het laagfrequente geluid en infrageluid van windturbines niet voor andere effecten zorgen dan ander geluid (=midden en hogere frequenties). Er is geen bewijs dat het laagfrequente geluid en infrageluid onder de gehoordrempel tot enig nadelig gezondheidseffect kan leiden. Het aandeel laagfrequent geluid en infrageluid is normaal voor een mechanische geluidbron en treedt bijvoorbeeld ook op bij wegverkeersgeluid. Een windturbine die normaal draait binnen haar specificaties zal daarom geen onevenredig aandeel laagfrequent geluid veroorzaken, waardoor een norm, aanvullend op een Lden-norm, dan ook niet nodig is.

68

Reactienota zienswijzen concept windbeleid gemeente Dinkelland november 2023 Een normering voor laagfrequent geluid kan wel nut hebben om bij bijzondere situaties het bevoegd gezag een middel te geven om te handhaven. De Vercammen-curve wordt door de ABRvS6 geschikt bevonden om de aanvaardbaarheid van laagfrequent geluid te beoordelen. Door het laagfrequente geluid van windturbinegeluid apart te normeren met de Vercammen-curve kan voorkomen worden dat bij onvolkomenheden of defecten (langdurig) hinder als gevolg van laagfrequent geluid van windturbines optreedt. Slagschaduw In de milieuwetgeving zijn voorschriften opgenomen om hinder door slagschaduw te beperken. In het windbeleid zullen we een verplichting opnemen dat windturbines verplicht voorzien zijn van een stilstandvoorziening. Hierdoor schakelt de turbine uit als slagschaduw optreedt. Aan de hand van rekenmethodes is van tevoren vast te stellen op welke dagen en op welk moment van de dag een slagschaduw kan optreden. Of de slagschaduw ook echt optreedt op de voorspelde dagen, hangt af of het bijvoorbeeld onbewolkt is en de richting van de zon. In het vast te stellen windbeleid geven we aan dat er geen sprake mag zijn van slagschaduw. Externe veiligheid Bij externe veiligheid kan worden gedacht aan: • IJs afwerping; • mastbreuk; • het afbreken van een turbineblad of de gondel.

Omdat externe veiligheid relevant is bij windturbines, staan in het Activiteitenbesluit en de Activiteitenregeling veiligheidseisen. Dit zijn onder meer risicocontouren. Het Handboek Risicozonering Windturbines helpt bij het bepalen van deze risicocontouren. Evenals bij geluid wordt de wet op dit punt gerepareerd.

6 ECLI:NL:RVS:2021:1683 en ECLI:NL:RVS2020:2308

69

Reactienota zienswijzen concept windbeleid gemeente Dinkelland november 2023

40.

Waardevermindering

Er is sprake van waardevermindering van de woning

40.

Overig

Is het netwerk berekend op zonneen windenergie

40.

Flora en fauna

Schadelijk voor (roof)vogels, vleermuizen en insecten

40.

Participatie

Voorstander van lokaal eigendom

Door het opnemen van een afstandsnorm van 2 X de tiphoogte ten opzichte van woningen zal externe veiligheid niet meteen een rol van betekenis spelen. Uiteraard zal het aspect externe veiligheid worden beoordeeld bij een concrete aanvraag. Het windbeleid stelt kaders en geeft niet aan of er sprake is van waardevermindering van woningen. Zaken zoals waardevermindering van woningen kunnen worden meegenomen in een projectfase. Hierover kunnen dan afspraken worden gemaakt. Uit navraag bij makelaars is ons bekend dat WOZ-waarden zullen dalen van huizen in de nabijheid van windturbines. Echter, om welk percentage waardedaling het gaat, is op voorhand niet aan te geven. Dat zal onder meer afhankelijk zijn van afstand en ligging. Op dit moment gaat men uit van 60% opbrengst uit windenergie en 40% opbrengst uit zonne-energie. Alleen zonne-energie levert een grote kans op piekbelasting. Met een mix aan zon en wind wordt het netwerk beter belast Mocht het komen tot de plaatsing van windturbines dan wordt hiervoor afzonderlijk een kabel aangelegd. De netwerkbeheerder zal het langdurige proces benutten voor de aanleg. Bij de aanleg van een nieuwe kabel is het mogelijk dat ook projecten in de omgeving mee kunnen liften. Sterfte van vogels door aanvaringen met windturbines is te beperken door technische oplossingen.

De toepassing van stilstand voorzieningen bij windparken op of nabij trekroutes kan het aantal slachtoffers onder trekvogels aanzienlijk beperken. Met een model is het mogelijk om vogeltrek te kunnen voorspellen waarop de stilstand voorziening kan worden afgestemd. De pieken in de trek zijn vaak maar enkele dagen per jaar. Met een radar is redelijk goed te voorspellen of een windturbine moet worden stilgezet om vogels te beschermen. Bij ieder initiatief kan bij de aanvraag worden nagegaan of het noodzakelijk is om een stilstand voorziening verplicht te stellen. Voor de plaatsing van een windturbine is een planologische procedure noodzakelijk. In deze procedure moet onderzoek plaatsvinden naar flora en fauna en een goed woonen leefklimaat. We streven naar 100 % lokaal eigendom en zullen na vaststelling van het windbeleid dit aspect verder uitwerken. 70

Reactienota zienswijzen concept windbeleid gemeente Dinkelland november 2023 40.

Alternatieven

Meer aandacht aan andere alternatieven zoals zon op dak, mestverwerking, biomassa, erfmolens en kernenergie

In het nationale Klimaatakkoord zijn er afspraken gemaakt over het verduurzamen van Nederland. Eén van deze afspraken is dat de regio’s Regionale Energiestrategieën (RES) maken. In deze RES-en staan hoe de regio’s in 2030 de regio’s de helft CO2 uitstoten ten opzichte van 1990, ze doen een bod richting het Rijk. De opdracht is om een plan te maken op basis van bewezen technieken. Dit zijn in de praktijk zonne- en windenergie. In de RES Twente wordt er ook richting het Rijk gewezen op technieken zoals kernenergie of ultra-diepe geothermie, echter gaan de gemeenten daar niet over. De gemeente is immers niet het bevoegd gezag in zo’n geval. Vanwege deze reden stellen gemeenten uiteraard geen beleid op waarover ze niet het zeggenschap heeft. Bij wind en zon is dit wel het geval. Het windbeleid is een verdere uitvoering van het bod binnen de RES. In het beleid is er onderzocht hoe er (ruimtelijk) met windenergie wordt omgegaan in Noordoost Twente. Er is een verschil tussen duurzame warmte en duurzame energie. In het RES 1.0 bod mogen we alleen rekening houden met duurzame energie en geen warmte. Biogas/groen gas wordt tot op heden ingezet voor warmte. Windenergie is nodig om de doelstelling in de energieopgave te kunnen realiseren. Als we energie op zouden wekken met alleen zon op dak, dan kunnen we niet genoeg energie duurzaam opwekken.

De moderne grotere windturbines leveren in verhouding veel meer energie op. Zo levert een windturbine van 240 meter voldoende elektriciteit op voor 7.200 huishoudens. Dat is net zoveel op als 900 erfmolens.

71

Reactienota zienswijzen concept windbeleid gemeente Dinkelland november 2023 40.

Overig

Visie is te beperkt door niet uit te gaan van 2050

In het nationale Klimaatakkoord zijn er afspraken gemaakt over het verduurzamen van Nederland. Eén van deze afspraken is dat de regio’s Regionale Energiestrategieën (RES) maken. In deze RES-en staan hoe de regio’s in 2030 de regio’s de helft CO2 uitstoten ten opzichte van 1990, ze doen een bod richting het Rijk. De opdracht is om een plan te maken op basis van bewezen technieken. Dit zijn in de praktijk zonne- en windenergie. In de RES Twente wordt er ook richting het Rijk gewezen op technieken zoals kernenergie of ultra-diepe geothermie, echter gaan de gemeenten daar niet over. De gemeente is immers niet het bevoegd gezag in zo’n geval. Vanwege deze reden stellen gemeenten uiteraard geen beleid op waarover ze niet het zeggenschap heeft. Bij wind en zon is dit wel het geval. Het windbeleid is een verdere uitvoering van het bod binnen de RES. In het beleid is er onderzocht hoe er (ruimtelijk) met windenergie wordt omgegaan in Noordoost Twente.

41.

Omgevingsaspecten

Aantasting van het woonklimaat op de landgoederen Meulenbroek en ten Mollenbroeck

In het windbeleid worden historische landgoederen uitgesloten voor de plaatsing van windturbines. Daarnaast is de plaatsing van windturbines niet toegestaan binnen de landschapstypen: o Stuwwalgebieden o Essenlandschappen o Oude Hoevelandschappen met essen o Beschermde Natura2000

41.

Alternatieven

Alternatieven in de vorm van besparing, zon op dak en windmolens in industriële gebieden.

Bij een concrete aanvraag wordt getoetst of er sprake is van een goed woon- en leefklimaat voor de omliggende omgeving en wordt in deze fase beoordeeld. De aanleiding is natuurlijk minder, maar de huidige hoge energieprijzen zorgen ervoor dat mensen energie besparen. Windenergie is nodig om de doelstelling in de energieopgave te kunnen realiseren. Als we energie op zouden wekken met alleen zon op dak, dan kunnen we niet genoeg energie duurzaam opwekken.

72

Reactienota zienswijzen concept windbeleid gemeente Dinkelland november 2023 Windmolens in industriële gebieden zijn beperkt in de hoogte. Een moderne grotere windturbine levert in verhouding veel meer energie op. Zo levert een windturbine van 240 meter voldoende elektriciteit op voor 7.200 huishoudens. Dat is net zoveel op als 900 erfmolens. 42.

Participatie

Ga eerst met inwoners en dorpsraden overleggen en maak dan pas beleid

Het concept-windbeleid was de eerste stap in het proces om te komen tot de vaststelling van windbeleid. De vele zienswijzen zijn onder meer aanleiding geweest om te komen tot een aantal tussenstappen. De gemeente Dinkelland heeft begin 2022 de routekaart vastgesteld met processtappen om te komen tot windbeleid. In de routekaart zijn ook landelijke ontwikkelingen als processtap opgenomen: - de onderzoeksresultaten van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM); - ‘heldere’ afstandsnormen vanuit het Rijk, zoals toegezegd in het regeerakkoord. De verwachting is echter, dat het RIVM niet met een rapport gaat komen en dat er ook geen ‘heldere’ afstandsnormen vanuit het Rijk beschikbaar worden gesteld. Deze twee processtappen kunnen dus op dit moment ook niet worden ingevuld. Als de gemeente zelf de regie wil behouden over de ontwikkelingen binnen haar gemeentegrenzen, dan is het nodig om lokaal beleid vast te stellen voor duurzaam opwekken van energie. Als er geen lokaal windbeleid is, is de kans zeer groot dat het huidige bevoegd gezag (provincie Overijssel) aanvragen van windprojecten moet beoordelen, zonder dat rekening kan worden gehouden met lokale kaders en uitgangspunten, zoals bijvoorbeeld (lokale) afstands- en geluidsnormen en lokaal eigendom en zeggenschap.

De gemeente Dinkelland wil beleid vaststellen voor zonne- en windenergie, zodat aanvragen voor energieprojecten kunnen worden getoetst aan de lokale voorwaarden. Hierin willen wij rekening houden met normen voor afstanden tot woningen en de beperking van geluid. Ook willen wij randvoorwaarden opnemen, zodat we bij de uitvoering kunnen streven naar 100% lokaal eigendom. Na de vaststelling van windbeleid kunnen concrete aanvragen worden ingediend, waarvoor participatievoorwaarden zullen gelden.

73

Reactienota zienswijzen concept windbeleid gemeente Dinkelland november 2023 42.

42.

Omgevingsaspecten

Waardedaling

42.

Landschap

42.

Participatie

Er is nog te weinig bekend over geluid van hoge windturbines

Plaatsing van windmolens leidt tot waardedaling van woningen

Het wijken van de natuur voor windturbines zal negatieve gevolgen hebben recreatie en toerisme Door windmolenprojecten ontstaat tweespalt in de samenleving tussen eigenaren en omwonenden

Het geluid verschilt per type windturbine en is niet afhankelijk van de hoogte. De geluidsnorm was 47 dB-Lden in het concept windbeleid en wordt aangepast naar 45 dB Lden. Als dat wordt toegepast, dan zal de windturbine in de praktijk minimaal 60% minder geluid veroorzaken bij omliggende woningen, dan bij de norm die was opgenomen in het concept windbeleid van Noordoost Twente. Naast deze geluidsnorm wordt nog een afzonderlijke norm opgenomen voor de nacht. Aangezien gezondheid afhankelijk is van meerdere factoren en er behoefte is aan een norm voor een minimale afstand tot woningen, wil de gemeente daarnaast ook een afstandsnorm toepassen van 2X de tiphoogte ten opzichte van woningen. Het windbeleid stelt kaders en geeft niet aan of er sprake is van waardevermindering van woningen. Zaken zoals waardevermindering van woningen kunnen worden meegenomen in een projectfase. Hierover kunnen dan afspraken worden gemaakt. Uit navraag bij makelaars is ons bekend dat WOZ-waarden zullen dalen van huizen in de nabijheid van windturbines. Echter, om welk percentage waardedaling het gaat, is op voorhand niet aan te geven. Dat zal onder meer afhankelijk zijn van afstand en ligging. We bevinden ons in een gebied zonder windturbines, echter aan de Duitse zijde zijn er al windturbines zichtbaar. De plaatsing van windturbines zal zeker niet leiden tot verfraaiing van het gebied.

Wel is het uitgangspunt dat windturbines worden geclusterd aan de randen van het Nationaal Landschap om de impact op het gehele gebied zo beperkt mogelijk te houden. Dit willen we juist voorkomen door als gemeente zelf de regie te behouden over de ontwikkelingen binnen haar gemeentegrenzen. Hiervoor is het nodig om lokaal beleid vast te stellen. Als er geen lokaal windbeleid is, is het huidige bevoegd gezag wettelijk verplicht om de aanvragen van windprojecten te beoordelen. Voor de duurzame opwek van meer dan 5 MW is dat provincie Overijssel. Dit is al het geval bij 1-2 windturbines en daarmee dus voor vrijwel alle windprojecten. Zij beoordelen eventuele aanvragen voor windenergie in dat geval op basis van het provinciale beleid, zoals de provinciale Omgevingsverordening en het Provinciaal Programma Energiestrategie Overijssel. 74

Reactienota zienswijzen concept windbeleid gemeente Dinkelland november 2023

42.

Alternatieven

Onderzoek eerst andere alternatieven zoals: Waterstof, geo- en aquathermie, energieopwekking door mestverwerking en biomassa, isolatie en besparing, zon op dak en zonnepanelen op braakliggende terreinen

Hierbij hoeft de provincie geen rekening te houden met lokale kaders en uitgangspunten, zoals bijvoorbeeld (lokale) afstands- en geluidsnormen en lokaal eigendom en zeggenschap. In ons gemeentelijke beleid willen we het lokaal eigendom borgen door te streven naar max. 100%. In het nationale Klimaatakkoord zijn er afspraken gemaakt over het verduurzamen van Nederland. Eén van deze afspraken is dat de regio’s Regionale Energiestrategieën (RES) maken. In deze RES-en staan hoe de regio’s in 2030 de regio’s de helft CO2 uitstoten ten opzichte van 1990, ze doen een bod richting het Rijk. De opdracht is om een plan te maken op basis van bewezen technieken. Dit zijn in de praktijk zonne- en windenergie. In de RES Twente wordt er ook richting het Rijk gewezen op technieken zoals kernenergie of ultra-diepe geothermie, echter gaan de gemeenten daar niet over. De gemeente is immers niet het bevoegd gezag in zo’n geval. Vanwege deze reden stellen gemeenten uiteraard geen beleid op waarover ze niet het zeggenschap heeft. Bij wind en zon is dit wel het geval. Het windbeleid is een verdere uitvoering van het bod binnen de RES. In het beleid is er onderzocht hoe er (ruimtelijk) met windenergie wordt omgegaan in Noordoost Twente. Er is een verschil tussen duurzame warmte en duurzame energie. In het RES 1.0 mogen we alleen rekening houden met duurzame energie en geen warmte.

Biogas/groen gas wordt tot op heden ingezet voor warmte. Sinds 1 januari kent de gemeente een stimuleringsregeling voor de isolatie van woningen. Windenergie is nodig om de doelstelling in de energieopgave te kunnen realiseren. Als we energie op zouden wekken met alleen zon op dak, dan kunnen we niet genoeg energie duurzaam opwekken. Voor zonnevelden geldt, dat deze in verhouding teveel ruimte in beslag nemen om dezelfde hoeveelheid energie op te kunnen wekken. Zo levert 1 windturbine net zoveel stroom als 15 tot 22 hectare zonneveld De moderne grotere windturbines leveren in verhouding veel meer energie op. Zo levert een windturbine van 240 meter voldoende elektriciteit op voor 7.200 huishoudens. Dat is net zoveel op als 900 erfmolens. 75

Reactienota zienswijzen concept windbeleid gemeente Dinkelland november 2023

43.

Overig

43.

Communicatie/ participatie

Windturbines hoger dan 200 meter behoren niet tot de bestaande en bewezen technieken Burgers worden misleid in de communicatie (NOT-enquête en gemeentelijke voorlichting)

Met bewezen technieken wordt in zijn algemeenheid gedoeld op zonne- en windenergie. Hierin is geen onderverdeling gemaakt in de hoogte van een windturbine. In het bod RES 1.0 is rekening gehouden met een windturbine met een tiphoogte van 240 meter. Het is een gegeven dat de moderne turbine hoger wordt, omdat hiermee het rendement aanzienlijk toeneemt. In opdracht van energie Noord Oost Twente heeft Moventem een onderzoek over de regionale energiestrategie van de regio uitgevoerd. In totaal zijn er 15.000 inwoners uitgenodigd om mee te doen aan dit onderzoek. Ze hebben een brief ontvangen met een unieke code. Zo kon de vragenlijst niet meerdere keren worden ingevuld door dezelfde persoon. Ook konden inwoners, die geen brief hadden ontvangen, meedoen met dit onderzoek door een code op te vragen. In totaal hebben 1.960 inwoners meegedaan die uitgenodigd waren via de brief, 465 inwoners hebben zelf een code opgevraagd. Inwoners die zelf de code hebben opgevraagd zijn over het algemeen net iets negatiever ten opzichte van klimaatverandering en duurzame energie (in Noordoost Twente). Wel zijn zij al iets duurzamer (zoals energie besparen en biologisch eten). De vragenlijsten konden worden ingevuld tussen 30 oktober en 23 november 2020. Met het aantal respondenten (2.425) kunnen met een betrouwbaarheid van 95% en een foutmarge van 1,97% uitspraken worden gedaan op totaal niveau.

Voor de gemeente Dinkelland, met het aantal respondenten (739), kunnen met een betrouwbaarheid van 95% en een foutmarge van 3,55% uitspraken gedaan worden. Na de gebruikelijke publicaties zijn er vanwege corona digitale webinars gehouden om zoveel mogelijk inwoners te bereiken. Het is een concept beleid waarop inwoners konden reageren.

76

Reactienota zienswijzen concept windbeleid gemeente Dinkelland november 2023 Met de dorpsraden nabij de zoekgebieden hebben in het kader van de terinzagelegging van het concept windbeleid gesprekken plaatsgevonden. Naar aanleiding van deze gesprekken en de vele zienswijzen is vaststelling van het windbeleid uitgesteld. Op 25 januari 2022 heeft de gemeenteraad van Dinkelland via een amendement aan de gemeente opdracht gegeven om een vaste route te volgen naar het vaststellen van het windbeleid en de evaluatie van het zonneveldenbeleid. Hoe deze route verloopt, is vastgelegd in de ‘Opzet routekaart zon en wind’. Deze routekaart gaat niet over de inhoud van het beleid, maar brengt wel in beeld welke inhoudelijke stappen worden genomen op weg naar besluitvorming. Met hierin doorlopend aandacht voor de communicatie met onze inwoners, welke een informerend karakter hadden. Daadwerkelijke participatie zal pas plaats vinden na vaststelling van het windbeleid en komt aan bod bij een evt. aanvraag. Tot die tijd informeren wij inwoners en andere betrokkenen. Hiervoor zijn algemene bijeenkomsten gehouden in januari 2023. In maart en mei 2023 zijn informatiebijeenkomsten geweest om bewoners binnen 1 km van potentiele zoeklocaties te informeren.

43.

Alternatieven

Burgers worden nog niet geprikkeld tot het nemen van eigen energietransitiestappen

Na de vaststelling van het windbeleid kunnen aanvragen worden ingediend. Hiervoor geldt een afzonderlijk participatietraject. De gemeente kent vanaf 1 januari 2023 een stimuleringssubsidie om woningen en gebouwen te verduurzamen door bijv. betere isolatie. Voor het benutten van de bedrijfsdaken voor de opwekking van zonne-energie hebben de vier gemeenten het project “Gemeente zoekt dak” gestart. Hierbij is in potentie ruim 13 hectare geschikt dakoppervlak beschikbaar gesteld voor de aanleg van zonnepanelen aan de gemeente door bedrijven. Met de dakeigenaren worden afspraken gemaakt over dakhuur en wordt ook de mogelijkheid geboden om het project in eigen beheer te realiseren.

77

Reactienota zienswijzen concept windbeleid gemeente Dinkelland november 2023

43.

Communicatie/ Participatie

43.

Alternatieven

Uit niets blijkt dat er op landelijk, provinciaal of RESniveau eerlijke, betrouwbare, deskundige en democratische overwegingen transparant besproken worden Er wordt onvoldoende naar alternatieven gekeken (bijv. wind op zee of waterstof als schone energiedrager)

Lokale energie-coöperaties worden in de opstartfase gesteund door de NOT gemeenten met kennis uit het netwerk en een startkrediet van € 5000. Diverse lokale energie coöperaties hebben al mooie projecten zoals zonnepanelen op boerderijdaken gerealiseerd met behulp van een postcoderoos regeling (bijvoorbeeld Essenkracht uit Tubbergen, Greuner uit Losser en Boeskoolstroom uit Oldenzaal). Het verkopen van de panelen aan deelnemers is echter een uitdaging gebleken in de praktijk en hebben veel tijd nodig om tot realisatie te kunnen komen. Dit is een opmerking die we ons ter harte nemen. Met de opstelling van het windbeleid proberen we belangstellenden zoveel mogelijk te informeren via nieuwsbrieven. Na aanmelding via duurzaam@dinkelland.nl worden aanmelders geïnformeerd.

In het nationale Klimaatakkoord zijn er afspraken gemaakt over het verduurzamen van Nederland. Eén van deze afspraken is dat de regio’s Regionale Energiestrategieën (RES) maken. In deze RES-en staan hoe de regio’s in 2030 de regio’s de helft CO2 uitstoten ten opzichte van 1990, ze doen een bod richting het Rijk. De opdracht is om een plan te maken op basis van bewezen technieken. Dit zijn in de praktijk zonne- en windenergie. In de RES Twente wordt er ook richting het Rijk gewezen op technieken zoals kernenergie of ultra-diepe geothermie, echter gaan de gemeenten daar niet over. De gemeente is immers niet het bevoegd gezag in zo’n geval. Vanwege deze reden stellen gemeenten uiteraard geen beleid op waarover ze niet het zeggenschap heeft. Bij wind en zon is dit wel het geval. Alternatieven zoals waterstof als energiedrager zijn derhalve niet betrokken in het lokale beleid. Het windbeleid is een verdere ruimtelijke uitvoering van het bod binnen de RES. In het beleid is er onderzocht hoe er (ruimtelijk) met windenergie wordt omgegaan in Noordoost Twente. 78

Reactienota zienswijzen concept windbeleid gemeente Dinkelland november 2023 Windenergie op land is, net als windenergie op zee volgens het Planbureau van de Leefomgeving een van de goedkoopste en meest efficiënte bronnen van duurzame elektriciteit en daarmee onmisbaar in de energietransitie. De energiebehoefte in Nederland is zo groot dat iedere gemeente, en dus ook gemeente Dinkelland, een steentje moet bijdragen. Nederland heeft de doelstelling om de CO2-uitstoot in 2030 met ten minste 55% terug te dringen. Het Rijk zet in op windenergie op zee, omdat dit een duurzame energiebron is die grootschalig in ons land beschikbaar is. Maar de zee is ook nodig voor andere functies (visserij, scheepsroutes, natuur, mijnbouwactiviteiten), waardoor ook hernieuwbare opwekking op land nodig is, om deze doelstelling te bereiken. Binnen de NPRES is afgesproken dat 70% aan windenergie wordt opgewekt op zee en de overige 30% op land. Dit is doorvertaald in 35 TWh op land en 89,5 TWh op zee in 2030. 46.

Participatie

De participatie vereiste van 1/3 is een harde eis voor projecten

46.

Participatie

Veel mensen zijn overvallen met het windbeleid en zijn onvoldoende gehoord.

Lokaal eigendom betekent dat inwoners en ondernemers collectief (geheel of gedeeltelijk) eigenaar zijn van de installatie van een windproject. Dat is meestal in de vorm van een energie- of dorpscoöperatie. Zij hebben zeggenschap over (de ontwikkeling van) het project, inclusief (een deel van) de opbrengsten. In het beleid willen wij randvoorwaarden opnemen, zodat we bij de uitvoering kunnen streven naar 100% lokaal eigendom. Met de dorpsraden nabij de zoekgebieden hebben in het kader van de terinzagelegging van het concept windbeleid gesprekken plaatsgevonden. Naar aanleiding van deze gesprekken en de vele zienswijzen is vaststelling van het windbeleid uitgesteld. Op 25 januari 2022 heeft de gemeenteraad van Dinkelland via een amendement aan de gemeente opdracht gegeven om een vaste route te volgen naar het vaststellen van het windbeleid en de evaluatie van het zonneveldenbeleid. Hoe deze route verloopt, is vastgelegd in de ‘Opzet routekaart zon en wind’. Deze routekaart gaat niet over de inhoud van het beleid, maar brengt wel in beeld welke inhoudelijke stappen worden genomen op weg naar besluitvorming. Met hierin doorlopend aandacht voor de communicatie met onze inwoners, welke een informerend karakter hadden. Daadwerkelijke participatie zal pas plaats vinden na vaststelling van het windbeleid en 79

Reactienota zienswijzen concept windbeleid gemeente Dinkelland november 2023 komt aan bod bij een evt. aanvraag. Tot die tijd informeren wij inwoners en andere betrokkenen. Hiervoor zijn algemene bijeenkomsten gehouden in januari 2023. In maart en mei 2023 zijn informatiebijeenkomsten geweest om bewoners binnen 1 km van potentiële zoeklocaties te informeren. Na de vaststelling van het windbeleid kunnen aanvragen worden ingediend. Hiervoor geldt een afzonderlijk participatietraject. 47.

Alternatieven

Alternatieve locaties en oplossingen (bevorderen isolatie, bevorder zonne-energie op het dak (bijlage 1 bijgevoegd), tijdelijk op braakliggende terreinen en taluds langs rijkswegen, aandacht voor biogas, plaatsing van kleine windmolens (wokkelmolens) bij dorpen en boerderijen tot 20 meter, concentreer evt. windturbines volgens het rapport “Via Parijs”

Gemeenten zijn autonoom in het ontwikkelen van zoeklocaties voor windenergie en zonne-energie. Via de RES 1.0 vindt afstemming plaats over de ruimtelijke kwaliteit in Twente in het RES proces op regionaal niveau. Kleine windmolens (categorie tot 25 meter tiphoogte), de zogenaamde erfmolens of wokkelmolens, vallen buiten het concept Windbeleid van Noordoost Twente en zijn afhankelijk van de lokale bestemmingsplannen, waarin de maximale bouwhoogte is aangegeven. Dit kan dus per locatie verschillen. Voor zonne-energie wordt de zonneladder uit de herziene Handreiking Zonnevelden van de provincie Overijssel toegepast: zo veel mogelijk zonnepanelen op daken, daarna dubbel ruimtegebruik stimuleren (taluds, parkeerterreinen, braakliggende gronden en pas als laatste stap gebruik van minder geschikte (vruchtbare) landbouwgronden. Deze werkwijze is ook opgenomen in het zonneveldenbeleid van de gemeenten Dinkelland. Landelijk is ervoor gekozen om de regio’s de mogelijkheid te bieden zoeklocaties voor grootschalige energieopwekking in een proces van onderop met inspraak van stakeholders en participatie van inwoners vorm te laten geven. Het advies van het College van Rijksadviseurs Via Parijs | Publicatie | College van Rijksadviseurs is daarmee niet door het kabinet overgenomen. Grootschalige opweklocaties worden niet op landsniveau aangewezen vanuit het Rijk.

80

Reactienota zienswijzen concept windbeleid gemeente Dinkelland november 2023 Op kleine schaal kiest de gemeente Dinkelland ook voor clustering van windenergie (minimaal 4 windturbines) boven een “confetti-model”. Buiten de aangewezen zoekgebieden kunnen geen windmolens van > 25 meter worden geplaatst (dus ook geen dorpsmolens). Ook is gekozen voor ontwikkelingen aan de randen van het Nationaal Landschap, waarbij gekeken is naar landschapstypen en stedelijke invloeden.

47.

Alternatieven

Andere vormen dan wind en zon komen niet aan de orde

Het besparen van energie, is een belangrijk uitgangspunt in de hele energietransitie. Wat je niet verbruikt, hoef je ook niet op te wekken. De trend laat echter een verschuiving zien van het gebruik van aardgas (warmte) naar meer verbruik van elektriciteit (elektrisch verwarmen, elektrisch rijden etc). Voor het besparen van energie maken de gemeenten gebruik van het Energieloket 3.0 en is gratis advies op maat van Wooncoaches beschikbaar Duurzaam (t)huis Twente | Samenwerken aan een duurzame toekomst. In het nationale Klimaatakkoord zijn er afspraken gemaakt over het verduurzamen van Nederland. Eén van deze afspraken is dat de regio’s Regionale Energiestrategieën (RES) maken. In deze RES-en staan hoe de regio’s in 2030 de regio’s de helft CO2 uitstoten ten opzichte van 1990, ze doen een bod richting het Rijk. De opdracht is om een plan te maken op basis van bewezen technieken. Dit zijn in de praktijk zon en windenergie. In de RES Twente wordt er ook richting het Rijk gewezen op technieken zoals kernenergie of ultra-diepe geothermie, echter gaan de gemeenten daar niet over. De gemeente is immers niet het bevoegd gezag in zo’n geval. Vanwege deze reden stellen gemeenten uiteraard geen beleid op waarover ze niet het zeggenschap heeft. Bij wind en zon is dit wel het geval. Het windbeleid is een verdere uitvoering van het bod binnen de RES.

In het beleid is er onderzocht hoe er (ruimtelijk) met windenergie wordt omgegaan in Noordoost Twente.

81

Reactienota zienswijzen concept windbeleid gemeente Dinkelland november 2023 47.

Alternatieven

Begin met daken van bedrijfsgebouwen, faciliteer verbeterde isolatie, stimuleer energiebezuiniging en benut de mogelijkheden van kleinschaligheid in combinatie met collectief

Voor het benutten van de bedrijfsdaken voor de opwekking van zonne-energie hebben de vier gemeenten het project “Gemeente zoekt dak” gestart. Hierbij is in potentie ruim 13 hectare geschikt dakoppervlak beschikbaar gesteld voor de aanleg van zonnepanelen aan de gemeente door bedrijven. Met de dakeigenaren worden afspraken gemaakt over dakhuur en wordt ook de mogelijkheid geboden om het project in eigen beheer te realiseren. Lokale energie-coöperaties worden in de opstartfase gesteund door de NOT gemeenten met kennis uit het netwerk en een startkrediet van € 5000. Diverse lokale energie coöperaties hebben al mooi projecten zoals zonnepanelen op boerderijdaken gerealiseerd met behulp van een postcoderoos regeling (bijvoorbeeld Essenkracht uit Tubbergen, Greuner uit Losser en Boeskoolstroom uit Oldenzaal). Het verkopen van de panelen aan deelnemers is echter een uitdaging gebleken in de praktijk en hebben veel tijd nodig om tot realisatie te kunnen komen.

82