Perspectiefnota 2022 incl. 1e programmajournaal 2021 Dinkelland (versie 1).pdf

Bij raadsbrief van 9 juli 2020 bent u hierover geïnformeerd.  In september 2020 is door de betrokken schoolbesturen aangegeven dat zij op één lijn zitten voor wat betreft de vernieuwingsopgave van de scholen in Denekamp en hebben zij hun plan in hoofdlijnen kenbaar gemaakt, waarbij het gaat om een clustering van basisonderwijs nabij het TCC aan de westkant en nieuwbouw van De Zevenster aan de oostkant van Denekamp.  Er zijn vervolgens procesafspraken gemaakt om tot een uitwerking van het plan te komen en de haalbaarheid te verkennen. Indien er een haalbaar plan ontstaat worden in een verder stadium de raad en de samenleving geïnformeerd over de stand van zaken. 2019  Met schoolbesturen Primair Onderwijs (PO)/Voortgezet Onderwijs (VO) zijn wij in overleg geweest over locaties onderwijshuisvesting in de kern Denekamp. Voor schoolbestuur Konot (Stichting Katholiek Onderwijs Noord Oost Twente) is door de gemeenteraad een voorbereidingskrediet verstrekt voor de Zevenster om te komen tot integrale planvorming. Voorwaarde is wel dat er wordt geredeneerd vanuit twee onderwijslocaties in Denekamp.

50

Persberichten en raadsbrieven Raadsbrief

2020-10: Huisvesting onderwijs Bijlage 2020-10: Huisvesting onderwijs

Persbericht

juli 2020: Onderwijshuisvesting Denekamp vordert gestaag

Trends en ontwikkelingen We zien dat in een aantal kernen wordt nagedacht over de clustering van maatschappelijk vastgoed. Het gaat dan voornamelijk om de clustering van onderwijsvastgoed met cultuurvastgoed (en aanpalende voorzieningen). Anderzijds zien we clusteringsopgaven bij sportvoorzieningen. Wij verwachten dat deze trend de komende jaren doorzet. Voor zover aan de orde koppelen wij deze opgave met privatiseringsvraagstukken (van binnensportvoorzieningen).

Conclusie Er zijn geen ontwikkelingen die de bijsturing van deze actielijn noodzakelijk maken. We volgende de ingezette weg.

Maatschappelijke veiligheid Wat willen we bereiken Versterken van de maatschappelijke veiligheid door de bewustwording en verantwoordelijkheid te vergroten Waar stonden we aan het begin van de coalitieperiode? (IST) · Op dit moment passen wij onze beleidskaders toe als toetsend instrumentarium. Waar gaan we naar toe? (SOLL) · Wij hebben onze beleidskaders geëvalueerd, waarbij wij bewustwording en verantwoordelijkheid van maatschappelijke veiligheid centraal hebben gesteld.

Wat hebben we er voor gedaan? - Opstellen en opvolgen strategische agenda Maatschappelijke Veiligheid met aandacht voor de thema's: ondermijning, alcohol en drugs (jeugd) en kwetsbare personen Omschrijving / op te leveren resultaat Strategische agenda Op te leveren:  Strategische agenda over het taakveld "veiligheid" op basis waarvan wij de komende jaren onze focus leggen. Behaalde mijlpalen 2021  Wij hebben een eerste oriënterende sessie gevoerd over de strategische agenda. Wij hebben ervoor gekozen om onderscheid te maken tussen een strategische agenda voor Veiligheid en een strategische agenda voor Handhaving. Met betrekking tot Veiligheid hebben wij de volgende thema's vastgesteld: ondermijning, overlast en openbare orde. Een nadere uitwerking volgt, waarin wij onze doelen op deze thema's formuleren en concretiseren.

51

- Opvolgen resultaten burgerpeiling "Corona-gezondheid-veiligheid" Omschrijving / op te leveren resultaat: Burgerpeiling Thema Veiligheid. Op te leveren:  Burgerpeiling over veiligheid waarin wij de mening van de samenleving vragen over het aspect veiligheid en overlast gecombineerd met de situatie waarin we leven rondom Corona. Het doel van de burgerpeiling is om onze strategische agenda verder vorm te geven dan wel bij te stellen. Behaalde mijlpalen 2021  Wij hebben een conceptvragenlijst opgesteld waarin de volgende onderwerpen aan bod komen: leefbaarheid woonbuurt, belangrijke thema's veiligheid en overlast, onveilige plekken, gevoel van verantwoordelijkheid, veroorzakers van overlast, respectloos gedrag, rol van de gemeente, veiligheidsaspecten in relatie tot corona.

Trends en ontwikkelingen Op het gebied van veiligheid hebben wij met veel veiligheidsvraagstukken te maken, van woonoverlast en jeugdcriminaliteit tot verkeersveiligheid, huiselijk geweld en ondermijnende criminaliteit. Dit complexe terrein kent niet alleen veel vraagstukken, partijen en instrumenten maar ook tal van verbindingen met ander gemeentelijk beleid. Wij zien dat een effectieve inzet op het veiligheidsdomein keuzes vereist − keuzes over prioriteiten, instrumenten en samenwerking met veiligheidspartners. Met het opstellen van een strategische agenda willen wij focus aanbrengen. Hierin nemen wij trends en ontwikkelingen ook mee.

Conclusie Er zijn geen ontwikkelingen die de bijsturing van deze actielijn noodzakelijk maken. We volgende de ingezette weg.

Aantrekkelijke woon- en leefomgeving - financieel Financiële kaders Ambitie Aantrekkelijke woon- en leefomgeving Ten aanzien van de "Rondweg" en de "Traverse" worden de financiële kaders in het financiële hoofdstuk toegelicht.

52

Ambitie Duurzaam Dinkelland Inleiding Ambitie Duurzaam Dinkelland Gemeente Dinkelland haakt aan bij de landelijke doelstelling dat in 2050 de energievoorziening volledig duurzaam moet zijn. Een ambitieuze doelstelling waarvoor de komende jaren de nodige inspanningen moeten worden geleverd. Hier willen we samen met inwoners, organisaties en andere gemeenten invulling aan geven. Het thema duurzaamheid is een dynamisch beleidsterrein dat volop in ontwikkeling is en aan verandering onderhevig. We constateren dat er de afgelopen jaren de nodige inspanningen zijn geleverd. Zo is een aantal inspanningen uit de ambitiebegroting reeds uitgevoerd die inmiddels geborgd zijn in de lijn (actielijn afval). We zien tegelijkertijd ook dat er voor de komende jaren extra taken en uitdagingen op ons afgekomen zijn. Denk onder meer aan de Regionale Energie Strategie, de warmtevisie en het opstellen van wijkuitvoeringsplannen. We concluderen daarmee dat de actielijnen zoals oorspronkelijk ingezet in de begroting 2019 niet meer volledig en actueel zijn waardoor bijstelling van de actielijnen wordt voorgesteld. Daarbij is rekening gehouden met de huidige trends en ontwikkelingen en de uitkomsten van de mid-term review. Mid-term review: meer inzet op communicatie en bewustwording Uit cijfers blijkt dat het thema duurzaamheid nog niet sterk leeft onder de bevolking.

Zij hechten eerder prioriteit aan thema’s die concreet spelen in de directe woon- en leefomgeving. Het thema duurzaamheid staat waarschijnlijk nog te ver van onze inwoners af, terwijl het uiteindelijk onze inwoners in de toekomst zeker zal raken. Wij zien het dan ook als onze taak om de komende jaren nog sterker in te zetten op bewustwording en communicatie. Hierbij richten we ons op de noodzaak en effecten van de grootschalige energietransitie, maar vooral ook op het stimuleren van kleinere initiatieven van onderop, met aandacht voor de mogelijkheden voor energieopwekking én energiebesparing. Programma Duurzaamheid in relatie tot corona Voor de lange termijn zijn vooralsnog geen directe inhoudelijke consequenties te benoemen vanwege corona. Wel bestaat het risico dat duurzaamheidsinitiatieven en – projecten in prioriteit achterop raken omdat andere prioriteiten worden gesteld, meer gericht op de kortere termijn (lokaal, regionaal, maar ook vanuit de kernen zelf). Ook in dit perspectief is inzet op communicatie en bewustwording van belang. Uitvoeringslasten van het Klimaatakkoord: wat moeten we nog meer verwachten? Met de instemming van het Klimaatakkoord hebben gemeenten een duidelijk signaal afgegeven dat uitwerking van drie randvoorwaarden noodzakelijk is: haalbaar-/betaalbaarheid voor de samenleving, de juiste bevoegdheden en een tegemoetkoming in de uitvoeringslasten.

Om invulling te geven aan deze laatste voorwaarde, is afgesproken dat er een onderzoek komt naar de uitvoeringslasten van het Klimaatakkoord. Het onderzoek loopt en heeft voorlopig geleid tot een overzicht van taken en bijbehorende uitvoeringslasten voor gemeenten, provincies en waterschappen. Eind 2020 wordt een advies opgeleverd over de hoogte van de uitvoeringslasten en de wijze waarop deze zouden kunnen worden bekostigd. In 2021 volgt een gesprek tussen rijk en decentrale overheden over de resultaten en duiding van dit advies. De uitkomsten zullen worden meegenomen en waar nodig leiden tot bijsturing van het programma. Actielijnen 2021-2022 Voor de komende periode 2021-2022 richten we ons voor de ambitie Duurzaamheid op de volgende actielijnen:

53

ACTIELIJN 1: ENERGIE: WIND EN ZON Deze actielijn richt zich op de doelstelling dat in 2050 100% van de energie duurzaam is opgewekt. Zoals vastgelegd in de concept RES wil de gemeente in NOT-verband in 2030 335 GWh elektriciteit duurzaam opwekken (14% van huidig totaal energieverbruik, incl. gas). Hierbij bundelen we de krachten in Noordoost Twente en Twente. Belangrijkste opgaven in deze actielijn vormen het invulling en uitwerking geven aan de Regionale Energie Strategie en het versterken van de communicatie en participatie bij de energietransitie waarbij als uitgangspunt geldt: lusten en lasten lokaal. ACTIELIJN 2: ENERGIE: WARMTE Deze actielijn is gericht op de doelstelling dat in 2050 alle huishoudens en bedrijven in de gemeente Dinkelland van het aardgas af zijn. Hiervoor is een warmtevisie opgesteld en een routekaart uitgezet. Samen met inwoners willen we werken aan haalbare en betaalbare oplossingen die we verwerken in een wijkuitvoeringsplan per kern. ACTIELIJN 3: DUURZAAM VAN ONDEROP Deze actielijn is gericht op het aanjagen en stimuleren van initiatieven van onderop. De duurzaamheidsambities vullen we namelijk samen met onze inwoners, ondernemers en organisaties in. Zij hebben een belangrijk aandeel in het realiseren van een uiteindelijk energieneutraal Dinkelland.

Het thema duurzaamheid komt in de kernen steeds meer op de agenda en er worden werkgroepen gevormd die met het thema aan de slag gaan. Om initiatieven en werkgroepen een stap verder te helpen nemen we een aanjagende en stimulerende rol in, zodat projecten ook daadwerkelijk van de grond komen. ACTIELIJN 4: CIRCULAIRE INKOOP Deze actielijn is er op gericht om bij inkoop van de gemeente meer rekening te houden met de herbruikbaarheid van producten en grondstoffen. Er wordt beleid gemaakt hoe hier invulling aan te geven. Daarbij hebben gemeenten Tubbergen en Dinkelland op 3 februari 2020 het Manifest Maatschappelijk Verantwoord Inkopen ondertekend. ACTIELIJN 5: ASBEST ERAF, ZON EROP Vanuit de gemeente worden activiteiten in het kader van de Versnellingsaanpak asbestdakensanering door Rijk en Provincie, pro-actief gevolgd. De gemeente haakt aan bij activiteiten die passen bij de doelstelling.

54

Meetbaarheid Indicatoren Deze P&C-cyclus gaan we meer monitoren op output en outcome. In de begroting van 2019 hebben we aangegeven dat we op het niveau van ambitie een belevingsonderzoek onder onze inwoners gaan houden om een nulmeting te krijgen. Voor deze ambitie (Duurzaam Dinkelland) zien we af van een belevingsonderzoek. We gebruiken de in Nederland gehanteerde Klimaatmonitor (Klimaatmonitor) om de voortgang te meten. Daarnaast gebruiken we de overall midterm review van het coalitieakkoord om een indicatie te krijgen van de tussentijdse effecten. Uiteraard worden onze inwoners en de raad nadrukkelijk bij dit onderzoek betrokken. Voor de actielijnen gaan we de kwantitatieve indicatoren meten. Ook hierbij gaan we uit van een nulmeting. Deze indicatoren monitoren we doorlopend voor zover ze beschikbaar zijn. De indicatoren komen bij elke ambitie en actielijn terug en zijn niet bedoeld om op afgerekend te worden. Zij geven een indicatie of wij de juiste dingen doen zodat wij tijdig kunnen bijsturen.

Ambitie: Duurzaam Dinkelland

Indicator

Bron

Wij zetten ons actiever in voor het beperken van de gevolgen van klimaatvera ndering

Belevingson derzoek

Newcom

Frequent ie meten

Wanne er actuele gegeve ns beschik baar

loopt 2 jaar achter, jaarlijks bijgewer kt, rijkswate rstaat

Per onderd eel apart.O nline kijken wat actuele stand is

Meetmo ment IST

IST 2018

SOLL 2022

11% duurz ame energi e opwek king

18% duurzame energie opwekking

Actielijn: Energie Geen gebruik van fossiele brandstoffe n, maar duurzame vormen van energieopwekking

Percentage duurzame energieopwe kking

Klimaatmoni tor 2016

55

Basis is 2400 tj

Klimaatmoni tor 2016

5% energiebes paring tov 2400TJ

Actielijn: Meer abest eraf en meer zon er op Zo veel mogelijk daken zijn asbestvrij in 2024 en er zitten meer zonnepanel en op deze daken

Aantal m2 asbestdaken bedrijventerr einen

Asbestinvent arisatie provincie Overijssel

0meting februari 2018

10.00 0 m2

Aantal m2 asbestdaken landelijk gebied

Asbestinvent arisatie provincie Overijssel

0meting februari 2018

628.0 00 m2

Aantal m2 asbestdaken stedelijk gebied

Asbestinvent arisatie provincie Overijssel

0meting februari 2018

33.00 0 m2

Asbestinvent arisatie provincie Overijssel

0meting februari 2018

Totaal aantal m2 gesaneerder asbestdaken

400.000 m2 (1 jan 2022)

Actielijn: Meer circulaire inkoop

56

Bij inkoop van de gemeente meer rekening houden op de herbruikbaa rheid van producten en grondstoffe n.

Percentage aanbestedin gen met SROI

Vensters voor bedrijfsvoeri ng

Jaarlijks

Voorjaa r

23%

30%

Percentage aanbestedin gen waarbij gunningscrit eria op dit gebied zijn opgenomen

Gemeente Dinkelland

Jaarlijks

Voorjaa r

37,50 %

50%

Energie: Wind en zon Wat willen we bereiken Geen gebruik van fossiele brandstoffen, maar duurzame vormen van energieopwekking Waar stonden we aan het begin van de coalitieperiode? (IST) Op dit moment wekken we binnen de gemeente Dinkelland 11% van ons energieverbruik duurzaam op (Bron Klimaatmonitor 2016). Waar gaan we naar toe? (SOLL) Dinkelland haakt aan bij de landelijke doelstelling om in 2050 de opwekking van 100% duurzame energie te hebben. Tussendoelen: · Het tussendoel is om in 2023, 20% duurzame opwekking van energie te realiseren en 6% energiebesparing; · In 2030 zitten we op 30% duurzame opwekking en 12% energiebesparing In het klimaatakkoord van Parijs heeft Nederland samen met 194 andere landen toegezegd te zorgen dat de aarde in 2050 niet meer dan twee graden is opgewarmd. Het kabinet heeft met het nationale Klimaatakkoord een centraal doel: het terugdringen van de uitstoot van broeikasgassen in Nederland met 49 % ten opzichte van 1990. Het kabinet pleit in Europa voor een broeikasgasreductie van 55% in 2030. Mocht een aangescherpte doelstelling in de EU niet haalbaar blijken, dan zal Nederland ernaar streven om met gelijkgestemde Noordwest-Europese landen tot ambitieuzere afspraken te komen dan de door de EU toegewezen landenallocatie.

Omdat de uitkomst van de internationale gesprekken nog niet vaststaat, kan de uiteindelijke doelstelling voor 2030 afwijken van de 49% waar het kabinet nu van uitgaat. Een betekenisvolle stap is gezet in de Europese Raad van 20 juni 2019, waarbij een grote meerderheid van de lidstaten klimaatneutraliteit voor 2050 heeft omarmd.

57

Wat hebben we er voor gedaan? - Invulling en uitwerking geven aan de Regionale Energie Strategie (samen met de 14 Twentse gemeenten, waterschap en netbeheerders) Omschrijving / op te leveren resultaat Definitief bod voor Noordoost Twente binnen de RES Twente Op te leveren:  Definitief bod voor Noordoost Twente binnen de RES Twente Behaalde mijlpalen 2021  Het College heeft het Voorontwerp van de Regionale Energiestrategie Twente 1.0 behandeld en daarmee haar commitment aangegeven voor de uitvoering daarvan als strategisch koersdocument. De raad is voorgesteld eventuele reacties op het voorlopig ontwerp RES Twente 1.0 (via moties) kenbaar te maken aan het College van B&W. Onderdeel hiervan is het gewijzigde bod van de Noordoost Twentse gemeenten van 225 GWh. - Meer inzet op bewustwording en communicatie rondom de energietransitie Omschrijving / op te leveren resultaat Meer inzet op bewustwording en communicatie rondom de energietransitie.

Op te leveren:  Uitgave huis-aan-huiskrant over de energietransitie, windbeleid, zonneveldenbeleid, warmte en energiebesparing  Communicatie over de opgave, noodzaak en kansen en mogelijkheden rondom de energietransitie Behaalde mijlpalen 2021  Communicatie over binnengekomen zienswijzen windbeleid Noordoost Twente (inclusief verlengen ter inzage periode);  Communicatie over het aanpassen van het RES-bod vanuit Noordoost Twente;  Er zijn diverse bijeenkomsten gehouden met gemeenteraad, kernraden en groepen inwoners over de energietransitie en het windbeleid;  Besluit over de uitgifte van een "huis-aan huis"-energiekrant in Noordoost Twente is genomen en de voorbereidingen zijn gestart (uitgifte voor de zomer 2021). - Meer inzet op participatie rondom de energietransitie en de ontwikkeling van instrumenten om de lusten en lasten lokaal te laten zijn Omschrijving / op te leveren resultaat Ontwikkeling en inzet van instrumenten ter bevordering van de participatie rondom de energietransitie. Behaalde mijlpalen 2021  Het concept windbeleid is via een webinar en via digitale bijeenkomsten met dorps- en kernraden en inwoners besproken. Daartoe zijn voorbeelden benoemd van projecten elders in het land waar initiatieven van onderop succesvol zijn uitgevoerd.

Om lokale initiatieven te ondersteunen zijn er in Noordoost Twents verband 3 gebiedsregisseurs aangesteld, die inwoners informeren over kansen en mogelijkheden en die mogelijke initiatieven aan de hand mee kunnen nemen in het proces tot realisatie.

58

- Opstellen stimuleringsregeling voor het stimuleren van zon op dak Omschrijving / op te leveren resultaat Landelijke subsidies voor kleinschalige zonneprojecten (kleinverbruik aansluitingen) zijn gestopt, omdat zonnepanelen steeds goedkoper zijn geworden. Toch zet de gemeente Dinkelland in op zon op dak ook voor kleinschalige zonneprojecten (kleinverbruik aansluitingen). Op te leveren:  Voorstel voor invoering van een stimuleringsregeling inclusief financiële consequenties. Behaalde mijlpalen 2021  De mogelijkheden voor een lokale stimuleringsregeling worden onderzocht. - Samen met Losser Oldenzaal en Tubbergen invulling geven aan grootschalige energietransitie. Omschrijving / op te leveren resultaat Beleidsbehoevende thema's van de energietransitie zoveel mogelijk in NOT verband inrichten. Op te leveren:  Inrichten van de opgave met betrekking (zonnevelden/wind/geothermie, waterstof etc.)

tot

de

grootschalige

energietransitie

Behaalde mijlpalen 2021  Er zijn zienswijzen op de evaluatie zonneveldenbeleid en het concept windbeleid ingediend. Deze zijn in behandeling genomen. Het vervolgproces is besproken met betrokken kernraden;  De NOT-gemeenten hebben in het voorontwerp-RES 1.0 gezamenlijk het bod verlaagd naar 225 GWh (zie onder inspanning RES)  De toegekende RRE-Rijkssubsidie vindt haar uitwerking via vouchers van €80,- richting woningeigenaren;  De toegekende RREW subsidies richting huurders wordt ingericht en zal in lijn met de RRE navolging krijgen; 2020  In NOT-verband is een bijdrage (van 335 GWh) gedaan richting de RES-T 1.0.  In de raadsvergadering van 22-09-2020 is de Warmtevisie Noordoost Twente definitief vastgesteld.  In de collegevergadering van 3-11-2020 is het concept windbeleid voor Noordoost Twente vastgesteld, waarna het ter inzage is gelegd.  In november is een webinar gehouden voor inwoners inzake het concept windbeleid.  In de collegevergadering van 3-11-2020 is het concept evaluatie zonneveldenbeleid vastgesteld, waarna het ter inzage is gelegd  De groene leges zijn vastgesteld door de gemeenteraad. 2019  Het zonnebeleid is vastgesteld.  Het concept van de warmtevisie is vastgesteld.  We nemen deel in energiegroepen van de RES  Er is aandacht voor de mogelijkheden van wind bij de provincie Overijssel

59

Persberichten en raadsbrieven Persbericht

februari 2019: Noordoost Twente ontwikkelt concept warmtevisie maart 2019: Gezamenlijk beleid geeft meer duidelijkheid over de ontwikkeling van grootschalige zonnevelden april 2019: Twente werkt samen aan de nationale klimaatdoelen december 2019: Noordoost Twente gemeenten presenteren gezamenlijke warmtevisie

Raadsbrief

2019-94 Warmtevisie Bijlage: Warmtevisie persbericht Bijlage: concept warmtevisie NO Twente

Trends en ontwikkelingen Duurzaamheid is een thema in ontwikkeling en continu in beweging. We zullen de komende jaren moeten blijven inspelen op de ontwikkelingen en bijsturen waar nodig. Onderstaand in het kort een schets van de huidige trends en ontwikkelingen. Wind en Zon  Veel mensen zijn er van doordrongen dat de opwarming van de aarde moet worden beperkt en dat de klimaatverandering moet worden tegengegaan. Ook is er het besef dat de mensheid daar iets aan moet doen. Echter: als de maatregelen voor duurzame opwek via bijvoorbeeld zonnevelden of windturbines dichtbij komen groeit ook de weerstand. Daarbij is onrust over onder andere de invloed van grote windturbines op de gezondheid. We volgen de landelijke discussie en (wetenschappelijke) onderzoeken die hierover uitgevoerd worden.  Meer accent op communicatie en participatie: participatie is van groot belang bij (grootschalige) opwek van duurzame energie, de energietransitie is immers een opgave die we samen moeten doen. We zullen (nog) meer in moeten zetten op het proces mét onze inwoners en samen te kijken naar de wijze waarop we invulling geven aan de grootschalige energietransitie. Regie houden in het gebied en lusten en lasten lokaal is daarbij een belangrijk uitgangspunt.  Netcapaciteit (zelf geen invloed op): momenteel is een groot deel van Tubbergen al oranje gekleurd op de kaart voor netcapaciteit.

 Toenemende elektriciteitsvraag door de opkomst van de elektrische auto en toenemende elektrische verwarming in woningen (aardgasvrij) zal de vraag naar elektriciteit sterk toenemen in het komende decennium. Warmte Het accent over de warmtetransitie lag de afgelopen jaren (landelijk) sterk op de techniek en op de maatschappelijk laagste kosten. Hierin was de positie en het perspectief van de woningeigenaren en vastgoedeigenaren nog onderbelicht en zeker die van de individuele woningeigenaar. Nu we in de fase komen dat woningeigenaren betrokken moeten worden bij de keuzes die zij voor hun huis moeten maken, komt naar voren dat:  een collectieve grootschalige warmte-infrastructuur (warmtenet) vaak niet direct voor de hand ligt door het ontbreken van een warmtebron of een te lage dichtheid qua afnemers;  de kaders en middelen vanuit (rijks)overheid nog ver achterblijven en het uitgangspunt dat de warmtetransitie kostenneutraal zou moeten zijn voor woningeigenaren en huurders en dat de gemeenten instrumenten krijgen om de warmtetransitie te regisseren, nog niet waargemaakt wordt.

60

De consequentie daarvan is dat de focus van wijkgericht naar meer woninggericht verlegd moet worden en de aandacht meer gericht wordt op het betrekken van alle inwoners in de geselecteerde kernen en met hen moet toewerken naar oplossingen. Dit proces is complexer en zeker meer tijdsintensief dan waar in het verleden rekening is gehouden. De rol van de gemeente verandert meer van regisseur naar partner van woningeigenaren om gunstige proposities voor hun woningen te creëren die gerealiseerd kunnen worden zodra de juiste condities wordt voldaan. En om de juiste partners te binden om de woningeigenaren daarmee te ontzorgen. Een gevolg van deze trend is dat er op de korte termijn naar verwachting minder woningeigenaren over zullen gaan op realisatie van de maatregelen, maar op de iets langere termijn juist meer. Daar zullen we in de komende periode en bij het ontwerpen van instrumenten rekening mee moeten houden. Duurzaam van onderop Het thema duurzaamheid staat steeds meer op de agenda in onze kernen. Werkgroepen zijn in opkomst en kernen gaan steeds meer nadenken over de wijze waarop zij invulling kunnen geven aan de opgave waar we voor staan. Vragen en initiatieven rondom duurzaamheid zullen de komende jaren groeien. Hier zullen we als gemeente op in moeten spelen om te zorgen dat deze vragen en initiatieven gefaciliteerd worden.

Kaders en middelen van uit het Rijk blijven achter; klimaatakkoord gaat verder dan de energietransitie. Met de instemming van het Klimaatakkoord hebben gemeenten een duidelijk signaal afgegeven dat uitwerking van drie randvoorwaarden noodzakelijk is: haalbaar-/betaalbaarheid voor de samenleving, de juiste bevoegdheden en een tegemoetkoming in de uitvoeringslasten. Om invulling te geven aan deze laatste voorwaarde, is eind 2020 een rapport verschenen over de taken en de uitvoeringslasten. Vooralsnog zijn daar vanuit het Rijk nog geen duidelijke kaders en middelen aan verbonden. Het klimaatakkoord gaat verder dan de opgave energietransitie. Het rapport mbt de uitvoeringslasten klimaatakkoord geeft een overzicht van taken voor gemeenten, provincies en waterschappen. Voor gemeenten gaat het om thema's als mobiliteit, gebouwde omgeving, infrastructuur en circulaire economie. We zullen voor de komende periode moeten beraden of en hoe de duurzaamheidsdoelstellingen in deze thema's geïntegreerd moeten worden.

Conclusie Het klimaatakkoord - en in het bijzonder de energietransitie - is niet zonder impact voor onze inwoners. De energietransitie moeten we samen doen. We zullen samen moeten optrekken in de opgave waar we voor staan. Vergroten van de bewustwording en de dialoog voeren om samen invulling te geven aan mogelijke oplossingen, zal de komende jaren dus nog meer centraal moeten staan. Het klimaatakkoord gaat verder dan de energietransitie. We zullen ons de komende periode moeten beraden hoe we hier verder invulling aan geven en wat de consequenties zijn, daarbij rekening houdend met ook de kaders en middelen die hier vanuit het Rijk voor worden geboden.

Energie: Warmte Wat willen we bereiken In 2050 zijn alle huishoudens en bedrijven in de gemeente Dinkelland van het aardgas af. Deze actielijn is gericht op de doelstelling dat in 2050 alle huishoudens en bedrijven in de gemeente Dinkelland van het aardgas af zijn. Hiervoor is een warmtevisie opgesteld en een routekaart uitgezet. Samen met inwoners willen we werken aan haalbare en betaalbare oplossingen, die we verwerken in een wijkuitvoeringsplan per kern. Ook willen we ons inzetten voor het stimuleren en faciliteren van biogas.

61

Duurzaamnieuws: heel Nederland van het gas af hoe gaan we dat doen

Wat hebben we er voor gedaan? - Faciliteren biogas(rotonde) Omschrijving / op te leveren resultaat Notitie met uitgangspunten voor realisatie van biogas Op te leveren:  Een gefaseerd bedrijfsplan voor het faciliteren van een biogasrotonde. Behaalde mijlpalen 2021  De kwartiermaker heeft gesprekken gevoerd met de betrokken stakeholders als input voor het rapport dat in april is opgeleverd. 2020  In 2020 is een kwartiermaker namens de Noordoost Twentse gemeenten gevraagd om een nieuwe entiteit en groei-businessplan te ontwikkelen voor een biogasnetwerk in Noordoost Twente. Als vervolg hierop is gevraagd te onderzoeken hoe de nieuwe entiteit, middels een gefaseerd bedrijfsplan en aangesloten stakeholders, gefinancierd kan worden. - Invulling en uitwerking geven aan de warmtevisie Omschrijving / op te leveren resultaat Uitvoering van de inspanningen voortvloeiend uit de warmtevisie Op te leveren:  Twee wijkuitvoeringsplannen voor de kernen Weerselo en Tilligte Behaalde mijlpalen 2021  Er is een overleg georganiseerd met geïnteresseerde bewoners n.a.v. enquête over duurzaam/aardgasvrij wonen in Tilligte.  Resultaten van de enquête in Weerselo zijn bekend, gepubliceerd op energievannoordoostwente.nl en besproken met de werkgroep en de stichting Duurzaam Weerselo.

 Er zijn werksessies gehouden over strategische doelstellingen en communicatie bij het WUP in Weerselo en Tilligte. - Opstellen en uitvoeren van wijkuitvoeringsplannen Omschrijving / op te leveren resultaat Wijkuitvoeringsplannen (WUP) waarin staat aangegeven hoe deze kernen de komende jaren stapsgewijs verduurzaamd en/of aardgasvrij worden gemaakt. Op te leveren:  Twee wijkuitvoeringsplannen voor de kernen Tilligte en Weerselo in 2021 Behaalde mijlpalen 2021  Vanaf het eerste programmajournaal 2021 wordt dit project samengevoegd met het project Invulling en uitwerking geven aan de warmtevisie. De reden hiervoor is de grote overlap tussen de twee projecten.

62

Trends en ontwikkelingen Zie onder Energie: wind en zon.

Conclusie Zie onder Energie: wind en zon.

Duurzaam van onderop Wat willen we bereiken Het aanjagen en stimuleren van initiatieven van onderop Deze actielijn is gericht op het aanjagen en stimuleren van initiatieven van onderop. De duurzaamheidsambities vullen we namelijk samen met onze inwoners, ondernemers en organisaties in. Zij hebben een belangrijk aandeel in het realiseren van een uiteindelijk energieneutraal Dinkelland. Het thema duurzaamheid komt in de kernen steeds meer op de agenda en er worden werkgroepen gevormd die met het thema aan de slag gaan. Om initiatieven en werkgroepen een stap verder te helpen nemen we een aanjagende en stimulerende rol in, zodat projecten ook daadwerkelijk van de grond komen.

Wat hebben we er voor gedaan? - Communicatie en bewustwording op mogelijkheden voor energieopwekking en –besparing Omschrijving / op te leveren resultaat Communicatie en bewustwording op mogelijkheden voor energieopwekking en –besparing Op te leveren vanuit samenwerkingsverband Energie van Noordoost Twente:  Inwonerscampagne ter ondersteuning van het energieloket vanuit Energie van Noordoost Twente. Energieloket https://www.duurzaambouwloket.nl/noordoosttwente adviseert inwoners over energiebesparing en te nemen maatregelen in de eigen woning.  Campagne ter ondersteuning RRE Subsidie (Campagne "Bon van Noordoost Twente" voor huiseigenaren loopt van mei 2021 t/m december 2021) Behaalde mijlpalen: 2021  In januari 2021 is het energieloket www.duurzaambouwloket.nl/dinkelland gelanceerd  Voorbereidingen voor de campagne voor inwoners over het energieloket zijn getroffen  Binnen de WUP's is meer nadruk gelegd op het belang van isoleren  Voorbereidingen voor de campagne RRE subsidie zijn getroffen - Invullen en uitvoering geven aan het Energieloket 3.0 Omschrijving / op te leveren resultaat Inrichten en invulling geven aan Energieloket 3.0 Dinkelland Op te leveren:  Een goed werkend energieloket dat door de inwoners van Dinkelland gevonden wordt.

63

Behaalde mijlpalen 2021  1 januari 2021: het energieloket is online, via www.duurzaambouwloket.nl/dinkelland. In maart is er in NOT-verband een nieuwe projectleider aangenomen die gaat zorgen voor optimalisering en marketing. - Ondersteunen en aanjagen van werkgroepen en coöperaties duurzaamheid in de kernen Omschrijving / op te leveren resultaat: Professionaliseren van de werkgroepen en coöperaties duurzaamheid en onderlinge verbindingen. Behaalde mijlpalen 2021:  Gemeenschappelijke gesprekken met de kernraden met betrekking tot energietransitie: kernraden zetten de eerste stappen om samen op te trekken met betrekking tot wind en zon.  In Saasveld is de werkgroep/actiegroep Windkracht Saasveld ontstaan, om te onderzoeken wat voor mogelijkheden er zijn met betrekking tot de zoekgebieden en de inzet van zon en wind.

- Stimuleren en faciliteren van initiatieven van inwoners, ondernemers en organisaties Omschrijving / op te leveren resultaat Ondersteunen en aanjagen van duurzaamheidsinitiatieven van onderop Op te leveren:  Aantal initiatieven van onderop die de energietransitie versnellen Behaalde mijlpalen 2021  Vanaf 1 januari is de gemeentelijke regeling groene cheque opengesteld: een subsidievoucher ter stimulering van lokale energie-initiatieven (van verenigingen, kernraden, duurzaamheidscoöperaties, duurzaamheidswerkgroepen, maatschappelijke instellingen, individuele inwoners en bedrijven) die het realiseren van duurzame energieopwekking of besparing tot doel hebben.  Er zijn twee groene cheques toegewezen, één aan een maatschappelijke instantie die zonnepanelen plaatst en één aan een sportvereniging die de oude veldverlichting vervangt door LED-verlichting. - Verkennen en invoeren van instrumenten ter stimulering van het verduurzamen van oudere woningen Omschrijving / op te leveren resultaat Voorstel voor het stimuleren van het verduurzamen van oudere woningen inclusief financiële consequenties. Op te leveren:  Een stimuleringsregeling voor het verduurzamen van woningen met een bouwjaar van voor 1992. Behaalde mijlpalen 2021  Er zijn over de eerste drie maanden van 2021 geen nieuwe mijlpalen te benoemen.

Trends en ontwikkelingen Zie onder Energie: wind en zon.

64

Conclusie Zie onder Energie: wind en zon.

Circulaire inkoop Wat willen we bereiken Bij inkoop van de gemeente meer rekening houden op de herbruikbaarheid van producten en grondstoffen. Deze actielijn is er op gericht om bij inkoop van de gemeente meer rekening te houden met de herbruikbaarheid van producten en grondstoffen. Er wordt beleid gemaakt hoe hier invulling aan te geven. Daarbij hebben gemeenten Tubbergen en Dinkelland op 3 februari 2020 het Manifest Maatschappelijk Verantwoord Inkopen ondertekend. Waar stonden we aan het begin van de coalitieperiode? (IST) Op dit moment hebben we nog geen helder beeld van wat circulaire inkoop voor de gemeente betekent en daarmee ook niet waar we staan. We gaan dit instrument ontwikkelen. Waar gaan we naar toe? (SOLL) · Er is een helder inkoopbeleid met duidelijke normen voor circulair inkopen · Het is meetbaar of er circulair ingekocht wordt · In 2022 wordt ingekocht conform de in het beleid gestelde normen. Circulaire Economie helpt onze duurzame ambities te verwezenlijken. De circulaire economie en is een erg breed begrip. Het Ministerie van VROM hanteert de volgende definitie: “het toepassen van milieuaspecten en sociale aspecten in alle fasen van het inkoopproces, zodat dit uiteindelijk leidt tot de daadwerkelijk levering van een product, dienst of werk dat aan deze eisen voldoet.” Binnen Dinkelland ligt de focus op circulair inkopen.

Hierbij gaat het om de inzet van het instrument Inkoop om productie en (her)gebruik van circulaire producten en diensten te stimuleren en zo duurzaamheid te versterken[1]. [1] Pianoo, kader voor circulair inkopen https://www.pianoo.nl/sites/default/files/documents/documents/kadercirculairinkopen-20april2015.pdf

Wat hebben we er voor gedaan? - Opstellen en uitvoeren actieplan Maatschappelijk Verantwoord Inkopen Omschrijving / op te leveren resultaat Een vastgesteld actieplan Maatschappelijk Verantwoord Inkopen en uitvoering van de bijbehorende acties. De inspanningen Opstellen en uitvoeren Maatschappelijk Verantwoord Inkopen en Uitvoeren beleid Circulaire inkoop zijn samengevoegd. Onderstaande mijlpalen hebben betrekking op beide inspanningen. Om deze reden komt de inspanning Uitvoeren beleid Circulaire inkoop niet meer terug in dit programmajournaal en de nog volgende documenten. Op te leveren:  Rapportage met analyse, conclusies en aanbevelingen. Dit rapport levert de spelregels en bouwstenen voor in ieder geval Maatschappelijk Verantwoord Inkopen en het stimuleren van onze leveranciers om bij voorkeur producten uit gerecyclede afvalstromen aan te bieden.  Ingevoerde maatregel (spelregels en bouwstenen).

65

Behaalde mijlpalen 2021  Het college heeft op 30 maart 2021 het actieplan Maatschappelijk Verantwoord Inkopen (MVI) vastgesteld. De herhuisvesting van het gemeentehuis van Dinkelland wordt conform het actieplan MVI ingekocht. 2020  Op 3 februari 2020 is het Manifest Maatschappelijk Verantwoord Inkopen ondertekend door de gemeente. Daarmee is ook het startsein gegeven voor het actieplan Maatschappelijk Verantwoord Inkopen dat binnen 6 maanden na ondertekening gereed moet zijn. In verband met corona is hiervoor uitstel aangevraagd.  Het rapport met betrekking tot het circulair inkopen (als onderdeel van het Maatschappelijk Verantwoord Inkopen) van het pilot project herhuisvesting is gereed.  Het pilot project herhuisvesting Denekamp is doorgeschoven naar 2021, de ervaring van dat project zal meegenomen worden in een evaluatie met betrekking tot Maatschappelijk Verantwoord Inkopen. 2019  De verkenning en het plan van aanpak voor circulaire is inkoop gereed.  Er is een subsidie toegekend van € 10.000,- In april 2019 is het Manifest Maatschappelijk Verantwoord Inkopen voorgesteld. (ondertekening gaat plaatsvinden 2020)  Twee deelprojecten: Pilot duurzaam deelvervoer is gestart, pilot huisvesting is in voorbereiding Persberichten en raadsbrieven Persberichten februari 2020: Niet klakkeloos nieuw kopen maar kijken naar hergebruik.

De adviezen uit het rapport voor het circulair inkopen van de herhuisvesting moeten verwerkt worden in de aanbesteding van de herhuisvesting. Vervolgens kan de ervaring hiervan meegenomen worden in het actieplan Maatschappelijk Verantwoord Inkopen. Voor het actieplan Maatschappelijk Inkopen zal uitstel aangevraagd worden bij het RVO. (Rijksdienst Voor Ondernemend Nederland)

Trends en ontwikkelingen Circulaire inkoop is een belangrijk middel en aanjager om tot circulaire economie te komen. De focus ligt in Dinkelland derhalve eerst op circulair inkopen. Circulaire economie gaat echter verder. Het kabinet heeft 3 doelstellingen geformuleerd om de Nederlandse economie zo snel mogelijk circulair te maken:  Bestaande productieprocessen maken efficiënter gebruik van grondstoffen, zodat er minder grondstoffen nodig zijn.  Wanneer nieuwe grondstoffen nodig zijn, wordt zoveel mogelijk gebruikgemaakt van duurzaam geproduceerde, hernieuwbare (onuitputtelijke) en algemeen beschikbare grondstoffen. Zoals biomassa, dat is grondstof uit planten, bomen en voedselresten. Dit maakt Nederland minder afhankelijk van fossiele bronnen en het is beter voor het milieu.  Nieuwe productiemethodes ontwikkelen en nieuwe producten circulair ontwerpen.

Conclusie Circulaire inkoop is een belangrijk middel en aanjager om tot circulaire economie te komen. Voor de komende periode gaan we bezien of en hoe we als gemeente hier verder invulling aan kunnen en moeten geven.

66

Asbest eraf, zon erop Wat willen we bereiken Eind 2022 zijn zoveel mogelijk asbestdaken gesaneerd. Vanuit de gemeente worden activiteiten in het kader van de Versnellingsaanpak asbestdakensanering door Rijk en Provincie, pro-actief gevolgd. De gemeente haakt aan bij activiteiten die passen bij de doelstelling. Waar stonden we aan het begin van de coalitieperiode? (IST) In Dinkelland is in het buitengebied 628.000 m² aan asbestdaken aanwezig, in het stedelijk gebied 33.000 m² en op de bedrijventerreinen 10.000 m², welke direct onderhevig zijn aan de weersinvloeden. (Bron: asbestinventarisatie provincie Overijssel, situatie 2017) Waar gaan we naar toe? (SOLL) In afwachting van de behandeling van aangepaste wetsvoorstel Asbestdaken in de eerste kamer, is de SOLL voor 2020 als volgt: eind 2022 is zoveel mogelijk van de asbestdaken gesaneerd. Op 4 juni 2019 heeft de Eerste Kamer het wetvoorstel asbestdakenverbod per 2025 verworpen. Naast de discussie over gezondheidsrisico’s bij sanering van asbest, is het ‘moeten’ er voorlopig vanaf. Zie ook: Eerste kamer verwerpt wetsvoorstel. Losse asbestvezels zijn schadelijk voor de volksgezondheid, het (langdurig) inademen van deze vezels kan leiden tot kanker. Asbestbranden leiden tot onrust over de volksgezondheid en vormen een risico op hoge maatschappelijke kosten en economische schade.

Ondanks dat er (nog) geen verbod is grijpen we dit verbod aan om verduurzaming te bevorderen. Onze voorkeur gaat uit naar plaatsing van zonnepanelen ter vervanging van asbestdaken. Via het Duurzaamheidsfonds Dinkelland willen we het plaatsen van panelen stimuleren. Het Rijk (trekker), de provincie en de gemeenten onderzoeken de mogelijkheden van een revolverend fonds voor het verwijderen van asbestdaken voor particulieren. Van de gemeente wordt vooralsnog een bijdrage in het fonds gevraagd.

Wat hebben we er voor gedaan? - Verkennen van de mogelijkheden van invoering van een asbestregeling om asbestdakensanering te versnellen. Omschrijving Verkenning van de mogelijkheden voor invoering van een gemeentelijke asbestregeling in aansluiting/aanvulling op het provinciaal fonds. Op te leveren:  Een voorstel voor een mogelijke invoering van een gemeentelijke asbestregeling inclusief financiële consequenties. Behaalde mijlpalen 2021:  Provinciale staten heeft in maart besloten op welke manier zij de door hen gereserveerde asbestgelden wil inzetten. Op basis daarvan gaan wij de mogelijkheden en behoeften verkennen voor een eventuele aanvullende gemeentelijke asbestregeling.

Trends en ontwikkelingen Provincie doet nog onderzoek naar de wijze waarop de kleinere daken van 35 tot 500 m² geholpen kunnen worden (deze zijn qua kosten het duurst om te saneren). We wachten dit het onderzoek af en komen dan met een voorstel.

67

Duurzaam Dinkelland - financieel Financiële kaders Ambitie Duurzaam Dinkelland Inhuur in het kader van nieuw structureel beleid “programma ambitie Duurzaam Dinkelland” In de begroting 2021 is onder “Nieuw beleid structureel” voor het “programma ambitie Duurzaam Dinkelland” aangegeven dat er géén vrije structurele ruimte voor nieuw beleid was. Conform het aangenomen amendement is in de begroting 2021 besloten de kosten voor 2 jaar (2 keer €132.000 = €264.000) te onttrekken aan de “programmagelden Duurzaamheid”. De gemeente Tubbergen brengt onder dezelfde condities, volgens de verdeelsleutel, over 2 jaar €198.000 in. Praktisch gezien voert Noaberkracht de werkzaamheden voor beide gemeenten uit. Noaberkracht brengt over 2021 en 2022 de gemaakte kosten volgens de verdeelsleutel in rekening bij de gemeente Dinkelland en de gemeente Tubbergen. Gezien het feit dat externe inhuur voor een periode van 2 jaar hogere kosten met zich mee brengt dan structurele kosten, moeten we er rekening mee houden dat de kans groot is dat er meerkosten uit voortkomen. In het 2e programmajournaal 2021 zullen we concreter aan kunnen geven om welke meerkosten het gaat. We stellen voor eventuele meerkosten op dat moment te dekken uit de “programmagelden Duurzaamheid”.

68

Ambitie Sterke bedrijvigheid Inleiding Ambitie Sterke Bedrijvigheid

In het coalitieprogramma 2018-2022 van Dinkelland is “ondernemen” als belangrijk thema benoemd. Omdat wij een aantrekkelijke gemeente willen zijn waarin het goed wonen, werken, leven en recreëren is. Het is van groot belang dat het Dinkellandse bedrijfsleven (Agro en food, MKB, detailhandel en vrijetijdseconomie) sterk blijft. Ondernemers zorgen voor banen en investeringen, maar vervullen ook op maatschappelijk vlak een zeer belangrijke rol in onze samenleving. Denk daarbij aan verschillende sponsorrelaties met ons rijke verenigingsleven en bij evenementen. Ondernemers zijn de motor van onze samenleving. Een goed ondernemersklimaat, waarbij de dienstverlening aan en bereikbaarheid van ondernemers goed is, helpt het bedrijfsleven om ook in de toekomst goed te kunnen functioneren. Ondernemers zijn dus van wezenlijk belang voor onze samenleving. Wij zetten ons er dan ook voor in dat het Dinkellandse bedrijfsleven sterk blijft en versterkt wordt. Een `sterker Dinkellands bedrijfsleven` kenmerkt zich door tevreden (startende) ondernemers die hun bedrijfsactiviteiten volop kunnen ontwikkelen en de gemeente zien als partner om mee te denken over de gewenste ontwikkelingen. Een partnerschap tussen ondernemers en gemeente zorgt voor een betere dienstverlening.

Je bent dan immers tijdig van elkaars plannen, ideeën en suggesties op de hoogte, zodat hier zo goed mogelijk rekening kan worden gehouden. Als gemeente staan wij open voor andere vormen van samenwerking met onze ondernemers en hebben oog voor hun behoeften. Ook de regionale en (inter)nationale samenwerking hoort daarbij. Kortom, het creëren van sterke lokale, landelijke en internationale verbindingen. We zijn tevreden als we in het tweejaarlijkse onderzoek een 7 of hoger scoren. Dit resulteert binnen de Ambitie Sterke bedrijvigheid in de volgende actielijnen:

69

Meetbaarheid Indicatoren Deze P&C-cyclus gaan we meer monitoren op output en outcome. In de begroting van 2019 hebben we aangegeven dat we op het niveau van ambitie een belevingsonderzoek onder onze inwoners gaan houden om een nulmeting te krijgen. Voor deze ambitie (Sterke bedrijvigheid) zien we af van een belevingsonderzoek. Het MKB onderzoek geeft voldoende inzicht over ons ondernemersklimaat en daarnaast gebruiken we de overall midterm review van het Coalitieakkoord om een indicatie te krijgen van de tussentijdse effecten. Uiteraard worden onze inwoners en de raad nadrukkelijk bij dit onderzoek betrokken. Voor de actielijnen gaan we de kwantitatieve indicatoren meten. Ook hierbij gaan we uit van een nulmeting. Deze indicatoren monitoren we doorlopend voor zover ze beschikbaar zijn.

Ambitie: Sterke bedrijvighei d

Indicator

Frequen tie meten

Wannee r actuele gegeven s beschik baar

Meetmo ment IST

IST 2018

SOLL 2022

Gemeent elijke belastinge n

Jaarlijks

begin 2019

Begin 2018, cijfers van 2017

335.8 83

346.0 00 (3%)

Newcom

Einde raadsperi ode

Bron

Wij zetten in ons voor een sterker Dinkellandse bedrijfsleven

Actielijn: Vitalere vrijetijdseconomie Versterken van het toeristisch klimaat onder meer door inzet op onze unieke elementen van rust, ruimte, landschap en cultuur

Aantal toeristische overnachtingen

Kwalitatief (belevingsonde rzoek) Toerisme Dinkelland

2017

70

Actielijn: Sterker ondernemersklimaat Een beter bij de behoefte passende ondersteunin g van ondernemer s

Rapportcijfer

MKB onderzoe k

Tweejaar lijks door MKB Nederlan d

aug-18

6,6

7

0

20% van het totaal aantal bedrij ven (120)

0

12 bedrij ven (3 per jaar)

Actielijn: Innovatievere agrarische sector Betere ondersteunin g van innovatief ondernemer schap in de agrarische sector Bermgras: aantal ondernemers die meedoen /aantal contracten en hoeveelheid

Gemeent e

Mestverwaardin g: aantal ondernemers die meedoen (biovergisters)

Gemeent e vergunnin gen

Jaarlijks

Jaarlijks

Decemb er

Decemb er

jan-18

dec-18

Vitalere vrijetijdseconomie Wat willen we bereiken Versterken van het toeristisch klimaat onder meer door inzet op onze unieke elementen van rust, ruimte, landschap en cultuur Waar stonden we aan het begin van de coalitieperiode? (IST) Voor een overall view op de sector hanteren we `het aantal overnachtingen` als graadmeter voor de IST situatie. Deze meting doen we zelf en is gebaseerd op de toeristenbelasting. Als startpunt gebruiken we het aantal overnachtingen van 2017. In 2017 had gemeente Dinkelland 335.883 toeristische overnachtingen. Dit is een 3.8% stijging t.o.v. 2016 en het hoogst aantal overnachtingen gemeten in gemeente Dinkelland.

71

Waar gaan we naar toe? (SOLL, gewijzigd t.o.v. de begroting 2020) Het Nationaal Bureau voor Toerisme en Congressen (NBTC) heeft de verwachting uitgesproken dat het toerisme in Nederland de komende jaren een flinke groei zal doormaken. Voor Twente spreekt men zelfs over een groei van 30% in het aantal overnachtingen tot 2030 t.o.v. het jaar 2018. De Gemeente Dinkelland is zich er van bewust dat deze verwachte groei effecten met zich meebrengt voor de economie, de leefomgeving en het landschap. De komende jaren wil de Gemeente Dinkelland zich voorbereiden op de verwachte groei door acties uit te zetten binnen de hoofdthema’s: toeristisch ondernemerschap, toeristische voorzieningen en landschap, marketing en de grensligging (NL-DL) van Dinkelland. Het realiseren van toerismespreiding in tijd en ruimte, en het behouden en ontwikkelen van een kwalitatief en vitaal verblijfsaanbod vormen voor de Gemeente Dinkelland een belangrijk toetsingskader binnen de uitgezette acties. Dinkelland is een vitale vrijetijdseconomische bestemming binnen Twente. Dit is te zien aan het jaarlijks aantal toeristische overnachtingen. Ondanks de economische crisis heeft de vrijetijdssector van Dinkelland bewezen een stabiele factor te zijn binnen de Dinkellandse economie. In 2019 bedroeg het aantal toeristische overnachtingen 399.329.

Dinkelland is hiermee verantwoordelijk voor bijna 12% van de totale overnachtingen in Twente. De gemiddelde besteding per dag, per toerist, bedraagt in Twente rond de € 100,- aan directe en indirecte bestedingen. Gemiddeld wordt hiervan 60% besteed aan de overnachtingskosten (direct) en 40% indirecte aan o.a. het culinair aanbod, de detailhandel, verhuur van fietsen en voertuigen, en andere dagrecreatieve activiteiten. Met 399.329 overnachtingen had de vrijetijdssector van Dinkelland in 2019 dan ook een gemiddelde waarde van bijna 40 miljoen euro uitgedrukt in directe en indirecte bestedingen. De sector vrijetijdseconomie is erg trend- en seizoen afhankelijk. Tevens kent de sector veel verschillende stakeholders en belangen. Voor het behouden van vitale Dinkellandse vrijetijdssector is het van belang dat trends en ontwikkelingen, kansen en potenties en verschillende belangen constant gestuurd worden. Gemeente Dinkelland wil hieraan bijdragen door in te spelen op de huidige aantrekkingskracht van Dinkelland en deze te voorzien van toekomstbestendige impulsen. De Dinkellandse toerist bezoekt Dinkelland voornamelijk om tot rust te komen en te genieten van ruimte, landschap en culturele waarden .

De komende jaren hebben de volgende activiteiten prioriteit:  het behouden en versterken van deze aantrekkingskracht door middel van het behouden van het (coulissen)landschap (Natura 2000);  het versterken van de toeristische voorzieningen waaronder de fiets- en wandelnetwerken;  het blijven vermarkten van het merk Ootmarsum-Dinkelland in samenwerking met Stichting Toeristisch Ondernemersfonds Dinkelland;  het benutten van de Duitse grensligging, en  inzetten op seizoenspreiding door het aantal toeristische overnachtingen in het voor- en het najaar te vergroten.

Wat hebben we er voor gedaan? - Kanaal Almelo Nordhorn Omschrijving / op te leveren resultaat Wij gaan met Nordhorn een project aan waarbij het kanaal Nordhorn Almelo de verbindende factor is. Op te leveren:  Gezamenlijk actieplan voor de samenwerking over het kanaal Nordhorn – Almelo.

72

Behaalde mijlpalen 2021  Er zijn over de eerste drie maanden van 2021 geen nieuwe mijlpalen te benoemen. Door corona kunnen er geen fysieke gesprekken met stakeholders en bewoners plaatsvinden. 2020  Er is op 28 februari 2020 tussen gemeente Dinkelland en Stadt Nordhorn een samenwerkingsovereenkomst getekend dat onderdeel is van de Interreg-beschikking. Het gaat hier over het project "Kanaalallee Denekamp-Nordhorn". De werkzaamheden voor Dinkelland bestaan uit het renoveren van een Comiezenhut (opgeleverd), het verbreden van een 4,3 km fietspad (opgeleverd), het plaatsen van een turfschip, het plaatsen van infoborden en het maken van arrangementen met ondernemers.  Daarnaast zijn door Nordhorn en Dinkelland twee gebiedsregisseurs aangesteld om een klankbordgroep te vormen met stakeholders om te onderzoeken waar de recreatieve en toeristische kansen in de kanaalzone liggen in een volgende Interregaanvraag.  Nordhorn en Dinkelland zijn gestart met de uitvoering van de gezamenlijke Interregproject Kanalallee Denekamp-Nordhorn (Waterprojecten, routes/verbindingen en arrangementen). In Q2 van 2021 wordt door de gebiedsregisseurs advies uitgebracht over verdere samenwerking met Nordhorn mbt tot kansen / projectideeën rondom het traject kanaalzone DenekampNordhorn. Deze wordt gekoppeld aan de volgende Interreg aanvraag.

2019  Wij hebben ondersteuning geboden bij de interregionale aanvraag voor subsidie Kanaal Almelo Nordhorn. In december 2019 is deze subsidie (ad € 540.000) verstrekt door Interreg (Europse subsidie) voor het project Kanaalallee Denekamp-Nordhorn voor het maken van een prehistorische route. Persberichten en raadsbrieven Persbericht

februari 2020: subsidie voor cultuurhistorische route die Denekamp en Nordhorn met elkaar verbindt

Persbericht

juni 2020: Renovatie Commiezenhut eerste activiteit binnen ontwikkeling cultuurhistorische route

- Toeristisch consulent Omschrijving / op te leveren resultaat De toeristisch consulent is de sparringpartner voor de ondernemers. De rol van de toeristisch consulent is vergelijkbaar met deze van de bedrijfsconsulent. Op te leveren:  Contactmomenten met ondernemers en vertegenwoordigers uit de sector en advisering. Aandachtspunt: waar mogelijk meer ruimte bieden om seizoen verlengende activiteiten mogelijk te maken. Behaalde mijlpalen 2021  Er zijn behoudens de reguliere bedrijfsbezoeken de afgelopen maanden extra bedrijven uit de vrijetijdssector bezocht. De bestuurder en toeristisch consulent hebben vele contactmomenten gehad met bedrijven in de verblijfssector en horeca.  Er zijn 21 initiatieven behandeld of in behandeling voor nieuwe verblijfsrecreatie, uitbreiding of enkel voor informatie-inwinning.

73

 

2020 

    

De toeristisch consulent ondersteunt ambtelijk namens Noordoost Twente het portefeuillehouders overleg Noordoost Twente. Dit is een continu proces. De gemeente Dinkelland heeft aangekondigd een voucherregeling te openen voor ondernemers t.b.v. onder meer seizoensverlengende activiteiten. De regeling wordt per 1 april 2021 opengesteld. De resultaten uit het onderzoek naar de vitaliteit van verblijfssector in Overijssel (en Twente) zijn opgeleverd door onderzoeksbureau Ruimte en Vrijetijd. Samen met het onderzoeksbureau en brancheorganisaties is een strategie opgesteld voor de vrijetijdssector. De strategie is in het vierde kwartaal van 2020 gepubliceerd. Het onderzoek naar de vitaliteit van de dagrecreatieve sector zou starten in het vierde kwartaal van 2020. I.v.m. de tweede lock-down wordt dit onderzoek uitgesteld. Er zijn behoudens de reguliere bedrijfsbezoeken de afgelopen maanden extra bedrijven uit de vrijetijdssector bezocht. De bestuurder en toeristisch consulent hebben vele contactmomenten gehad met bedrijven in de verblijfssector en horeca. Er zijn negenendertig initiatieven behandeld of in behandeling voor nieuwe verblijfsrecreatie, uitbreiding of enkel voor informatie-inwinning (december).

Door de Corona-crisis is de taak van de toeristisch consulent geïntensiveerd ten behoeve van ondernemersondersteuning omtrent vragen over maatregelen en financiële bedrijfsondersteuning. Participatie van de bestuurder en de consulent in de taskforce Corona provincie en tijdens de Corona-crisis heeft de toeristisch consulent ambtelijk deelgenomen aan de Twentse kopgroepcorona voor de vrijetijdssector als adviesorgaan en klankbordgroep.

2019 

Ten behoeve van regionale beleidsvorming vervullen wij een ambtelijke kopgroep positie in Twente namens Noordoost Twente.  Ten behoeve van regionale en Provinciale beleidsvorming vervullen wij een rol in de inhoud en uiteenzetting van zowel het provinciale onderzoek naar de vitaliteit van de verblijfssector als de dagrecreatieve sector.  De Noordoost Twente gemeenten zijn gestart met een gezamenlijke verkenning naar het verbeteren van de samenwerking. Dit betreft zowel bestuurlijk, zowel beleidsmatig, als operationeel tussen de vier gemeenten en de vier VVV's /TTI's* en TwenteMarketing.  Wij zijn aangesloten als contactpartner ten behoeven van toeristische advisering in de kernen Deurningen, Denekamp, Ootmarsum, Weerselo en Lattrop in relatie tot MijnDinkelland2030.  Er zijn veel bedrijven in de vrijetijdssector bezocht.  Er zijn vijftien initiatieven behandeld of in behandeling voor nieuwe verblijfsrecreatie, uitbreiding of enkel voor informatie-inwinning. * (Twentse Toeristische Informatievoorziening = toeristische stichting per gemeente) - Versterken promotionele activiteiten Ootmarsum-Dinkelland Omschrijving / op te leveren resultaat Op te leveren:  Ondersteuning Stichting Toeristisch Ondernemersfonds Dinkelland d.m.v. subsidie.  Stimuleren ketensamenwerking tussen Marketing Oost (TwenteMarketing) en het STOFD via bijdrage aan Regio Twente.

Behaalde mijlpalen 2021  De basissubsidie ten behoeve van ondersteuning Stichting Toeristisch Ondernemersfonds Dinkelland 2021 is uitgekeerd.

74



 2020    2019 

Het traject om de samenwerking tussen Twente Marketing en het STOFD te verbeteren en de coördinatie tussen deze partners te optimaliseren is voortgezet. Het jaarlijkse ketenoptimalisatiegesprek tussen het STOFD, Twente Marketing en de gemeente heeft digitaal plaatsgevonden. STOFD en gemeente zijn bezig zijn met een herorganisatie en vereenvoudiging van de governance. Dit is nu een continu proces. De basissubsidie ten behoeve van ondersteuning Stichting Toeristisch Ondernemersfonds Dinkelland 2020 is uitgekeerd. Er is een traject ingezet om de samenwerking tussen Twente Marketing en het STOFD te verbeteren en de coördinatie tussen deze partners te optimaliseren. STOFD en gemeente zijn bezig zijn met een herorganisatie en vereenvoudiging van de governance. Door de Corona-crisis zijn de ketenoptimalisatiegesprekken uitgesteld tot het eerste kwartaal van 2021. Stichting Ondernemersfonds Dinkelland heeft haar doelstelling behaald. De basissubsidie ten behoeve van ondersteuning Stichting Toeristisch Ondernemersfonds Dinkelland 2019 is betaald.

- Versterken toeristische voorzieningen Omschrijving / op te leveren resultaat Versterken toeristische voorzieningen door o.a. behouden kwaliteiten (coulissen)landschap en natuur (de N2000-gebieden) Op te leveren: 1. Investeren in toeristische voorzieningen van Routenetwerken Twente via bijdrage aan Regio Twente 2. Kwaliteitsverbetering toeristische voorzieningsniveau in het landschap en per kern waaronder fiets- en wandelnetwerken en uitstraling openbare ruimte i.s.m. Routenetwerken Twente, Stichting Toeristisch Ondernemersfonds Dinkelland en het proces MijnDinkelland2030!. 3. Opleveren stuwwallenroute als onderdeel Noordoost Twente pad i.s.m. alle Noordoost Twentse gemeenten Behaalde mijlpalen 2021 



2020 



De Noordoost Twentse gemeenten willen de samenwerking op het gebied van toerisme en recreatie de komende jaren versterken. In 2021 gaan de gemeenten met elkaar werken aan een visie waarin deze samenwerking op hoofdlijnen in kaart wordt gebracht. Het toeristisch voorzieningsniveau en de beleving van het landschap krijgen een plek in de visie. De Noordoost Twente gemeenten, de VVV's/TTI's Noordoost Twente en TwenteMarketing blijven samenwerken aan het 'Twents blokje om' ten behoeve van marketing, borging en doorontwikkeling van de routes. Dit is een continu proces.

Samen met de beleidsadviseurs vrijetijdseconomie in Noordoost Twente zijn wij gestart met een verkenning naar de implementatie van de applicatie 'ongehinderd' voor vrijetijdeconomische bedrijven en locaties. Ongehinderd is een gerenommeerd landelijk platform voor mensen met een fysieke beperking. Per app en via de website van Ongehinderd worden mensen met een beperking geïnformeerd over locaties die voor hen goed toegankelijk zijn. Bedrijven en locaties kunnen tevens advies inwinnen bij Ongehinderd om beter toegankelijk te worden. Samen met de Noordoost Twente gemeenten, de VVV's/TTI's Noordoost Twente en TwenteMarketing is gestart met fase 2 'Twents blokje om' ten behoeve van marketing, borging en doorontwikkeling van de routes.

75



 

In het eerste programmajournaal van 2020 is de Gemeenteraad van Dinkelland ingelicht over ‘ongehinderd’. Het onderzoek bleek financieel niet haalbaar. De Noordoost Twentse gemeenten blijven wel met elkaar in contact over het toeristische voorzieningsniveau in Noordoost Twente voor mensen met een beperking. Door de Corona-crisis bevindt actiepunt nr. 2 zich nog in de initiatieffase. De prioriteit is gegeven aan het toeristisch consulentschap voor bedrijven en de deelname aan de 'corona-organisatie' waarin plannen van ondernemers m.b.t. de 1.5m samenleving met spoed behandeld werden. Effect corona op aantal overnachtingen: over de maanden maart, april en mei van 2020 heeft het CBS berekend dat het aantal overnachtingen in Twente gemiddeld 60% gedaald is t.o.v. van voorgaande jaren. Het aantal overnachtingen in juni, juli en augustus 2020 zouden in de regio met 20% gestegen zijn met als oorzaak de toegenomen vraag naar binnenlandse vakanties naar regio’s met voldoende rust en ruimte. De verwachting is dat deze trend (toename binnenlandse vakanties) doorzet en daarmee uiteindelijk positieve effecten heeft op het toeristische voorzieningsniveau in Dinkelland. Een nadere beschouwing hierover wordt in de begroting 2021 opgenomen waarbij de SOLL (Waar gaan we naar toe?) is aangepast.