Jaarstukken 2020 Dinkelland.pdf

81

Wat gaan we er voor doen?  Afstemming over de best passende maatwerkvoorziening geïndiceerd via externe verwijzers.  Toetsing van indicaties voor complexere en/of duurdere maatwerkvoorziening. Op te leveren / volgende stap:  Het werven van de coördinator. Behaalde mijlpalen 2020  Plan van aanpak is vastgesteld. Werving van de coördinator is gestart. De coördinator externe verwijzer houdt zich bezig met de verwijzingen van externe verwijzers en tevens ook met een toetsing van indicaties voor complexere en of duurdere maatwerkvoorzieningen afgegeven door Team Ondersteuning en Zorg (interne verwijzingen).  De coördinator externe verwijzingen is aangenomen. Status: De externe verwijzer is geborgd binnen het reguliere werk. Monitoring en effectmeting vindt plaatst binnen de ambitie - Decentralisatie beschermd wonen per 2022 Omschrijving / op te leveren resultaat In aanloop naar 2022 onderzoeken wij of en welke vormen van beschermd wonen we kunnen realiseren, zodat inwoners zo dichtbij mogelijk passende ondersteuning kunnen ontvangen.

Op te leveren:  Aanpak implementatie decentralisatie beschermd wonen Behaalde mijlpalen 2020  In de periode december 2019 tot en met begin februari 2020 heeft er ambtelijk (met de acht betrokken gemeenten) een eerste verkenning plaatsgevonden aangaande kaders en randvoorwaarden die van toepassing (kunnen) zijn op de vormgeving van de bovenlokale samenwerking per 2022.  De kaders en randvoorwaarden die van toepassing zijn op de vormgeving van de bovenlokale samenwerking per 2022 uitgewerkt. Tevens is de voorbereiding op besluitvorming getroffen.  De notitie 'Decentralisatie beschermd wonen en maatschappelijke opvang centrumgemeente Enschede' is door college en raad vastgesteld. De middelen worden door uitstel herijking gemeentefonds een jaar opgeschoven naar 2023, maar de decentralisatie start wel op 2022. Er wordt verwacht dat gemeenten vanaf 2022 al wel samen gaan werken met een gezamenlijke begroting en dat er door uitstel van verdeling van middelen de ingezette ontwikkelingen niet stagneren. 2022 is daarmee het '0 jaar', waarbij in financiële zin de verantwoordelijkheid nog bij de centrumgemeente ligt. Persberichten en raadsbrieven Persbericht

april 2020: Proces bovenlokale samenwerking beschermd wonen

- Integrale aanpak GGZ tussen wet- en regelgeving Omschrijving / op te leveren resultaat Wij werken aan een integrale aanpak rondom de GGZ, waardoor cliënten en andere betrokken partijen geen schotten meer ervaren tussen de verschillende wet- en regelgeving, het voor iedereen duidelijk is voor welk onderwerpen ze waar terecht kunnen en de doorstroom van zorg en ondersteuning tussen de verschillende wet- en regelgeving soepel verloopt.

82

Op te leveren:  Een geïmplementeerd plan van aanpak GGZ waarvan onder andere de aanpak personen met verward gedrag een onderdeel is. Behaalde mijlpalen  Nieuwe Wet Verplichte GZZ is ingericht en ingegaan Status: wet is ingevoerd en overgedragen aan de lijn, basisbegroting Sociaal Domein - Maatregelen (leerlingen)vervoer Omschrijving / op te leveren resultaat Verkenning van de maatregelen inzake vervoer met betrekking tot kwaliteit, kosten en verschuiving naar algemene voorzieningen. Op te leveren:  Inventarisatie op basis van feiten en cijfers inclusief een advies voor een vervolg. Status: De inventarisatie leerlingenvervoer start in het eerste kwartaal van 2021. - Pilot wijkverpleging verbinding sociaal domein. (Integrale aanpak ouderenzorg tussen wet- en regelgeving)g Omschrijving / op te leveren resultaat Wij werken aan een integrale ouderenzorg. Dit betekent dat het voor zowel de cliënten als betrokken partijen (zoals gemeenten en zorgaanbieder) duidelijk is voor welke onderwerpen ze waar terecht kunnen. De doorstoom van zorg en ondersteuning tussen de verschillende wet- en regelgeving verloopt hiermee soepel. Op te leveren:  Met het project 'wijkverpleging' gaan we scherp krijgen wat nodig is om een goede ketensamenwerking in de wijk (wijkverpleging, gemeente en huisarts) te realiseren.  Een geïmplementeerd plan van aanpak integrale ouderenzorg rondom o.a.

crisisopvang, integrale ketensamenwerking (waaronder wijkverpleging en TOZ), doorstroom Wmo-Zvw-Wlz. en domein overstijgende cliëntondersteuning Behaalde mijlpalen 2020:  Twente is benaderd als een van de twee pilotregio’s door het Rijk. Gemeente Dinkelland is een van de twee pilotgemeenten in Twente. Het doel van de pilot is om de integrale samenwerking in de keten tussen wijkverpleging, huisartsen en gemeenten te verbeteren. We leveren de juiste zorg op de juiste plek door de juiste professional op het juiste moment en tegen de juiste prijs, met als uitgangspunt dat de cliënt minimaal even goede of zelfs betere zorg en/of ondersteuning zal ontvangen;  Samen met lokale partners (wijkverpleegkundigen, huisartsen en gemeente) is een eerste schets gemaakt voor de pilot. Hierbij is gekeken naar het optimaliseren van de integrale samenwerking tussen wijkverpleging en Huishoudelijke Ondersteuning. Daarin is geconstateerd dat de signalen steeds beter samen worden opgepakt. De grote uitdaging ligt in het samen indiceren. Het uitgangspunt bij de pilot is dan ook van "samen signaleren naar samen indiceren:" In 2021 start de pilot. - Transformatie uitvoering Participatiewet Omschrijving / op te leveren resultaat Transformatie arbeidsmarktparticipatie.

83

Op te leveren: Het opleveren van een advies voor de doorontwikkeling binnen de Participatiewet, met daarbinnen:  Heldere visie op wat we willen bereiken op het gebied van participatie.  Vanuit de visie diverse scenario's met voor- en nadelen.  Een advies over de dienstverlening en eventuele voortzetting van het contract met Almelo voor de uitvoering van bovengenoemde taken.  Een doorkijk naar het vervolg per scenario met oog voor de consequenties van het gekozen scenario en welke stappen op hoofdlijnen gezet moeten worden. Behaalde mijlpalen 2020:  Er is een project gestart voor de Transformatie uitvoering Participatiewet om te komen tot een toekomstbestendige uitvoering van de Participatiewet.  Er is een businesscase opgesteld voor de toekomstige uitvoering van de Participatiewet in Dinkelland  Er is een voorstel aan de raad van Dinkelland gedaan om in 2021 de samenwerking met de gemeente Almelo bij de uitvoering van de Participatiewet voort te zetten en om die reden de gemeente Almelo aan te wijzen als uitvoerder van de Participatiewet in 2021 voor beide gemeenten.  Er is een bestuursopdracht opgesteld voor een “Onderzoek toekomstig samenwerken Participatiewet Dinkelland, Oldenzaal en Tubbergen”.  Er wordt een onderzoek uitgevoerd naar samenwerking Oldenzaal - Almelo. Dit gebeurt in 4 fasen, te weten: 1.

onderzoeken wat de missie, visie, waarden van de 4 gemeenten zijn en de uitvoering van de P-wet en wellicht breder. Deze fase is afgerond en akkoord. 2. Onderzoeken in hoeverre het beleid van de 4 gemeenten op het gebied van inkomen, reïntegratie, participatie, armoede, jeugd en zorg, overeenkomt met elkaar. Deze fase is afgerond en akkoord. 3. Beschrijven we op basis van de uitkomsten van de eerste twee fasen hoe de toekomstige, gezamenlijke uitvoering van het backoffice P-wet van de gemeenten eruit kan zien. 4. Beschrijven we welke kwaliteit de in fase 3 beschreven uitvoering levert en wat de kosten van deze uitvoering zijn. / Fasen 3 en 4 zijn nagenoeg gereed en de verwachting is dat er overgegaan kan worden op besluitvorming over het vervolg (voor 1 januari 2021 zal dit afgerond zijn).  In november 2020 is het onderzoek met Almelo en Oldenzaal naar samenwerking in het kader van de Participatiewet afgerond. In december 2020 heeft het college besloten, op basis van de uitkomsten van dit onderzoek, vanaf 1 januari 2022 samen te gaan werken met de gemeente Oldenzaal. In december 2020 is de gemeente Almelo in een bestuurlijke bijeenkomst medegedeeld dat de samenwerking per 1 januari 2022 beëindigd wordt.

 In december heeft het college kennis genomen van de kennelijke bereidheid van bestuur en raad van toezicht van Stichting Participatie Dinkelland (SPD) om zich om te vormen naar een stichting waaraan de gemeente middels quasi-inbesteding de opdracht kan verstrekken tot uitvoering van de Wsw. Daarnaast heeft het college kennis genomen van het voornemen van het college van de gemeente Tubbergen om ook deel te gaan nemen aan SPD. 2019: 



In eerste instantie wordt gestart met het project transformatie uitvoering Participatiewet. Met dit project ontstaat de mogelijkheid om (samen met onder andere SPD en gemeente Almelo) de uitvoering van de participatie tegen het licht te houden en te komen tot mogelijke scenario’s waarbij op een afgewogen manier de juiste keuzes gemaakt kunnen worden voor kwetsbare doelgroepen. Er is een lokaal plan 'Perspectief op uitvoering Wet sociale werkvoorziening en Participatiewet voorlopige richting' opgesteld.

84

Persberichten en raadsbrieven Raadsbrieven december 2020: Samenwerking uitvoering Participatiewet december 2020: Businesscase-Pw-Dinkelland december 2020: samenwerking-uitvoering-Participatiewet-bijlage-1 december 2020: samenwerking-uitvoering-Participatiewet-bijlage-2 december 2020: samenwerking-uitvoering-Participatiewet-bijlage-3 december 2020: samenwerking-uitvoering-Participatiewet-bijlage-4 december 2020: Aanpassen Stichting voor uitvoering WSW december 2020: Notitie Damsté advocaten december 2020: Uitvoering materieel werkgeverschap Wsw

Persbericht

november 2019: Ontwikkelingen zorgen voor een vooruitkijkend Dinkelland op de uitvoering Participatiewet

- Zorglandschap 2.0 (inclusief monitoring zorgtoeleiding Twents ondersteuningsmodel) Omschrijving / op te leveren resultaat Wij hanteren het Twents model. Dit betekent dat voor een inwoner met een ondersteuningsbehoefte, eerst wordt gekeken wat diegene zelf, of met behulp van de omgeving, kan. Op te leveren: Monitoring van de uitvoering van het Twents Inkoopmodel:  Integraal zorgplan gebaseerd op de ondersteuningsbehoefte op inwonerniveau.  Uitkomsten cliëntervaringsonderzoek.  Effectiviteit JGZ maatwerk.  Verloop van 18-/18+ overgang. Behaalde mijlpalen 2020:  Op regionaal niveau is gestart met een verkenning zorglandschap 2022 en verder.

Financiële kaders Zie "Inclusieve samenleving - financieel" voor het financiële overzicht met betrekking tot het uitvoeringsplan sociaal domein.

Inclusieve samenleving - financieel Financiële kaders Incidentele middelen Voor het transformatieplan sociaal domein is in 2019 een bedrag van €450.000 beschikbaar gesteld. Daarnaast zijn hier bij de jaarstukken 2019 een aantal afzonderlijke budgetten aan toegevoegd bij het samenvoegen van het beleidsplan Omzien Naar Elkaar (ONE), het MAT en het transformatieplan Sociaal Domein tot één uitvoeringsplan sociaal domein. Het totaal beschikbare bedrag is hiermee €559.000 geworden.

85

Voor de volgende inspanningen hebben we in 2019 en 2020 een beroep gedaan op het uitvoeringsplan sociaal domein:  Pilot praktijkondersteuner huisarts (€90.000);  MaaS project (€20.000);  Pilot Wijk GGD aanpak personen met verward gedrag (€58.000);  Project transformatie Participatiewet (€18.000);  Project coördinator externe verwijzingen (€7.000);  Project kwartiermaker één toegang (€28.000);  Project algemene voorzieningen (€4.000);  Overige kleinere uitgaven van € 3.000. De totale uitgaven zijn €228.000 in 2019 en 2020. Daarmee resteert €331.000 voor 2021 en verder van het oorspronkelijke budget. In de begroting 2021 is besloten tot een extra toevoeging van €104.000. Conform hetgeen is gesteld in de inleiding over het MEP worden niet bestede incidentele budgetten (project- en procesgeld) overgeheveld (zie voorstel budgetoverheveling). Het betreffen hier immers budgetten voor een periode van 4 jaar. (Financiële) Stand van zaken uitvoeringsplan sociaal domein Het verloop van de beoogde besparing (begroting 2019) en de behaalde besparing (2019 en 2020) is als volgt: (bedragen x €1.000)

2019

2020

2021

2022

Beoogde besparing begroting 2019

126

412

557

582

Behaalde besparing 2019 (PJ1)

-126

126

-126

-126

Resterende beoogde besparing 2020

0

286

431

456

Behaalde besparing 2020 (PJ1)

0

-175

-100

-100

Resterende beoogde besparing

0

111

331

356

Zoals uit bovenstaande tabel blijkt is de beoogde besparing in 2020 niet in zijn geheel behaald. Ten opzichte van het tweede programmajournaal is geen extra besparing gerealiseerd. Zoals reeds aangegeven in het tweede programmajournaal, zijn als gevolg van corona een aantal projecten vertraagd en/of op een alternatieve wijze uitgevoerd. Dit heeft een nadelig effect op het kunnen realiseren van de besparingsopdracht. Bij de POH GGZ zien we vanuit de pilot dat meer cliënten niet worden doorverwezen naar maatwerkvoorzieningen. Ook in analyse van de jaarcijfers zien we een lichte daling van het aantal nieuwe indicaties afgegeven door de huisarts en tevens daalt de waarde van het aantal nieuwe indicaties. De daling is alleen op dit moment minimaal waardoor het niet voldoende valide is en we op dit moment geen extra besparing in boeken. Financieel gezien hebben we rekening gehouden met faseringsverschillen in het behalen van de beoogde besparing binnen het sociaal domein. Hiervoor hebben we extra weerstandsvermogen gereserveerd. De openstaande besparingsopdracht van €111.000 wordt via resultaatbestemming bij deze jaarstukken 2020 ten laste van dit extra weerstandsvermogen gebracht.

86

Overzicht baten en lasten (Bedragen x € 1.000)

Baten Lasten Gerealiseerde totaal saldo van baten en lasten Onttrekkingen aan reserves Toevoegingen aan reserves Gerealiseerde totaal resultaat van baten en lasten

Raming begrotingsjaar voor wijziging

Raming begrotingsjaar na wijziging

Realisatie begrotingsjaar

0 32 -32

23 314 -292

Verschil realisatie versus begr. na wijz. 37 15 235 80 -197 95

0

253

175

-77

0

0

0

0

-32

-39

-22

17

Hieronder wordt op hoofdlijnen aangegeven hoe de verschillen tussen de gerealiseerde bedragen en de begrote bedragen na wijziging zijn ontstaan. Mutaties reserves Het verschil op de mutaties van de reserves betreft voornamelijk een lagere onttrekking voor het transformatieplan van €32.000 en gemeentelijke cultuurvisie van €46.000. Zie voorstel budgetoverheveling. Een gedetailleerde toelichting op de verschillen tussen gerealiseerde bedragen en begrote bedragen na wijziging is te vinden in de Jaarrekening 2020 onder "Toelichting en analyse op de baten en lasten".

87

Participatieprocessen Inleiding Bij participatie gaat het om een manier van (samen)werken. Gemeente en betrokken inwoners en/of organisaties geven samen vorm aan (delen van) plannen of beleid. Zowel de inwoners als de gemeente kunnen hiervoor het initiatief nemen. Deze manier van samenwerking is een middel om draagvlak in de samenleving te vergroten en kwaliteit van onze plannen voor leefbare kernen te verbeteren. Doordat dit een middel is en niet een doel op zich is de opbouw van dit onderdeel anders dan bij de ambities met actielijnen en inspanningen. In het coalitieprogramma 2018-2022 is samenwerken en besturen met de samenleving als uitgangspunt benoemd. Inwoners weten als geen ander welke kansen of problemen er spelen in hun kern en wat er nodig is om hun kern leefbaar te houden. Er is niet één partij die gaat over leefbaarheid. Het gaat ons allemaal aan. Samen houden we de gemeente leefbaar. Onze inwoners, ondernemers, verenigingen, maatschappelijke organisaties en kernraden krijgen veel voor elkaar. Er is oog voor wat er moet gebeuren, de wil om aan te pakken is groot en is gericht op oplossingen. Deze betrokken houding maakt dat initiatieven van groot tot klein vorm krijgen. Als inwoners zelf verantwoordelijkheid nemen en zelf eigenaar zijn van plannen, dan zal dat positief bijdragen aan de duurzaamheid van plannen en projecten.

Bovendien is de kans op draagvlak en herkenning groter. Initiatieven van inwoners geven wij nog meer ruimte om te ontwikkelen. Wij ondersteunen en stimuleren, met aandacht voor de menselijke maat (denken vanuit de leefwereld) en met een open blik. We sluiten aan bij wat er in elke kern gebeurt en de inwoner heeft de hoofdrol. We werken dus samen met de samenleving aan de leefbaarheid in onze kernen en bepalen samen met de inwoners aan de voorkant bewust de rolverdeling. Welke rollen zijn er? Wij gebruiken de participatieladder (zoals in de onderstaande afbeelding) om de rolverdeling met de samenleving aan de voorkant scherper te krijgen. Dit geldt niet alleen bij initiatieven uit de samenleving, maar bij alle veranderingen binnen gemeentelijk beleid of besluitvorming moeten we ons afvragen of dit ook de inwoners raakt. Daarbij maken we telkens aan de voorkant de bewuste afweging welke trede van de ladder we gaan toepassen.

88

Wat willen we bereiken? Het basisprincipe van participatieprocessen is: samenwerken en het ontwikkelen van partnerschap tussen de inwoners en de gemeente. Dit vraagt om een verbeterd samenspel en van alle partijen een andere manier van werken. Van onze eigen ambtelijke organisatie vraagt dit een bewustwordingsproces en een aanpassing op onze manier van werken. Wij willen daarin het volgende bereiken:  bij alle veranderingen en/of initiatieven waarbij wij keuzemogelijkheden hebben, vindt een bewuste afweging voor de mate van participatie plaats;  bij elk initiatief of project wordt een dialoog gevoerd over de meerwaarde en de bestendigheid. Als gemeente spiegelen, stellen wij vragen ter overweging bij elk initiatief;  op thema’s als duurzaamheid en gezondheid stimuleren wij initiatieven vanuit de samenleving. Toelichting: deze thema’s hebben extra stimulans nodig, omdat het op deze thema’s moeilijker blijkt om initiatieven op te ontwikkelen. Op de andere beleidsthema’s, zoals voorzieningen, zijn we hierin al meer vertrouwd;  wij zijn een daadkrachtige partner voor de lokale samenleving: uitnodigend, praktisch, betrokken, betrouwbaar en professioneel. De samenleving weet wat ze van de gemeente kan verwachten en de gemeente voldoet hieraan, en  onze medewerkers zijn goed toegerust zodat zij met plezier en de juiste vaardigheden met de samenleving samenwerken.

89

Hoe gaan we dat bereiken? De ontwikkelingen in en met samenleving leiden tot een andere vorm van organisatie, een andere werkwijze, andere vormen van samenwerking en financiering. Als gemeentelijke organisatie moeten we hier mee aan de slag. Het is nodig om participatieprocessen binnen de gehele organisatie te professionaliseren en dat bestaat uit de volgende onderdelen: bestuursstijl, communicatie, medewerkers, financiën, (be)sturing, maatschappelijke partners en een instrumentenkoffer. Hieronder is het schematisch weergegeven en staat beschreven aan welke punten we moeten werken om nog meer dan nu een daadkrachtige partner van de samenleving te kunnen zijn.

Wat hebben we gedaan in 2020? - Bestuursstijl Omschrijving / op te leveren resultaat Op te leveren:  Betrekken gemeenteraad en rolbepaling: de gemeenteraad is betrokken bij participatieprocessen en bepaalt hun rol hierin.

90

Behaalde mijlpalen  De voorbereidingen voor een interactieve sessie met de gemeenteraad over participatie en rolbepaling zijn gestart. In verband met corona is besloten de sessie uit te stellen tot 2021.  Inwoners zijn betrokken geweest bij het opstellen van de 'mid-term-review' en hebben hun mening gegeven over de koers van de gemeente en de prioriteiten die zij van belang vinden voor de komende jaren. Corona; heeft dit gevolgen gehad voor deze inspanning (bijvoorbeeld tav voortgang of geld)? Oorspronkelijk was de sessie voor de zomervakantie gepland. Er is besloten om deze uit te stellen tot 2021. - Instrumentenkoffer Omschrijving / op te leveren resultaat Op te leveren: o Ontwikkeling van een instrumentenkoffer 1.0: we ontwikkelen instrumenten die we kunnen gebruiken bij participatieprocessen. De koffer bestaat in ieder geval uit de volgende onderdelen:  Participatieladder: mate van participatie  Handleiding om een bewuste afweging te maken bij alle beleidsvormingen en initiatieven uit de samenleving, waarbij wij keuzemogelijkheden hebben, over de mate van participatie (aan de voorkant). o Instrument waardebepaling doorontwikkelen en toepassen. o (Menselijke) toolkit waar de buur(t)mannen en -vrouwen en andere medewerkers uit kunnen putten om de kernen zo goed mogelijk te kunnen ondersteunen, op basis van de behoefte (bijvoorbeeld de inzet van adviseurs).

Behaalde mijlpalen 2020:  De rol 'adviseur samenlevingsgericht werken' is geformaliseerd om ondersteuning te bieden aan medewerkers op het gebied van samenlevingsgericht werken (menselijke toolkit). Deze adviseurs gaan aan de slag met het maken van een handboek samenlevingsgericht werken, als onderdeel van de instrumentenkoffer. Hiervoor is een opdracht opgesteld.  We werken in de praktijk met 'instrumenten' die ingezet worden, zoals bijvoorbeeld een communicatieadviseur.  Het instrument waardebepaling is geëvalueerd en met de uitkomsten daarvan wordt het instrument waardebepaling doorontwikkeld. 2019:  

De lijn is dat we in eerste instantie inzetten op een overzicht aan voorbeelden over hoe je handen en voeten kan geven aan participatie / samenwerking met de samenleving. In 2019 is 'hoe werken we samen' onderdeel geworden van proces bestuurlijke besluitvorming.

- Medewerkers Omschrijving / op te leveren resultaat Op te leveren: o Doorontwikkeling samenlevingsgerichte competenties:  De vakspecialisten zijn zich bewust van de stakeholders en communiceren proactief passend bij de behoefte van de stakeholders.  Het taalgebruik van de medewerkers sluit aan bij de leefwereld van de partners en inwoners.

91

 

Meer bewuste rolneming door medewerkers ten aanzien van partners en inwoners Meer integrale afweging bij bestuurlijke advisering.

Behaalde mijlpalen 2020:  Het ontwikkeltraject voor de versterking van de rol van buurtman/vrouw op basis van de vastgestelde rolbeschrijving is gestart.  Noaberkracht gaat aan de slag met “Direct Duidelijk”. Hiervoor is een projectplan gereed.  De rol van adviseur samenlevingsgericht werken is geformaliseerd binnen team communicatie. Zij adviseren medewerkers ten aanzien van het betrekken van inwoners bij diverse projecten, processen en initiatieven. 2019:  

Vanaf januari 2019 zijn we gestart met de eerste fase uit de opdracht: de behoefte-inventarisatie naar de rolinvulling buur(t)man/vrouw bij de belangrijkste stakeholders. De behoefte-inventarisatie is afgerond. De rolbeschrijving buur(t)man is vastgesteld.

Financiële kaders Wat was er in 2020 extra voor nodig? In de begroting van 2019 is een incidenteel budget van €461.000 beschikbaar gesteld, waaronder €240.000 voor het stimuleringsfonds sociaal domein. De actuele stand van het stimuleringsfonds bedraagt €182.000 (stand december 2020). Er zijn voor 2020 geen aanvullende uren en middelen benodigd geweest voor het uitvoeren van de inspanningen onder de ambitie Participatieprocessen. Conform hetgeen is gesteld in de inleiding over het MEP worden niet bestede incidentele budgetten (project- en procesgeld) overgeheveld (zie voorstel budgetoverheveling). Het betreffen hier immers budgetten voor een periode van 4 jaar

Wat hebben we gedaan in MijnDinkelland2030! Bij participatie gaat het om een manier van (samen)werken. Gemeente en betrokken inwoners (of organisaties) geven samen vorm aan (delen van) plannen of beleid. Dit geldt voor alle beleidsterreinen. Met Mijn Dinkelland 2030! hebben wij participatie al volop toegepast. De inwoners in alle kernen denken na over de toekomst van hun dorp en samen met hen maken we keuzes. Inmiddels zijn er al mooie initiatieven tot bloei gekomen. Een aantal hebben geleid tot concrete projecten en inspanningen terwijl andere nog in de ontwikkelfase zitten.

Dinkelland in de regio De gemeente Dinkelland wordt omringd door maar liefst zes Twentse gemeenten en grenst aan Duitsland. Samenwerking is van groot belang. De samenwerking met de gemeente Tubbergen is daarin speciaal en zal ook de komende periode van grote waarde en belang zijn. Op veel inhoudelijke thema’s zetten wij onze samenwerking met andere Twentse gemeenten, de Regio Twente, de Provincie en het Rijk voort. Er liggen voldoende verbindingen met onze Duitse partners waarin we volop willen blijven investeren. Wij hebben de overtuiging dat (Eu)regionale samenwerking op het gebied van economie en ondernemen van belang is voor Twente als geheel, maar ook voor Dinkelland. Onze regio houdt niet op bij de grens, integendeel, de grensligging is een unieke positie voor Dinkelland. Hier willen we de komende periode dan ook meer van profiteren. 

Deze samenwerkingsrelaties doorkruisen de ambities en participatieprocessen op allerlei manieren. Vandaar dat we deze er ook uitlichten en als dwarsverband over alle inspanningen heen zien gaan.

92

  

Veel ondernemers in de grensregio maken gebruik van het Nederlandse en Duitse afzetgebied. Voor hen bestaat de grens niet echt. Dit willen we blijven stimuleren en wanneer dat nodig is, actie ondernemen. De Twentse gemeenten hebben elkaar steeds meer nodig. Het onderhouden en versterken van de samenwerking met onze buurgemeenten is daarom van groot belang. De Agenda voor Twente is een belangrijke basis voor onze (Eu)regionale samenwerkingen en biedt mogelijkheden die we zoveel mogelijk willen benutten.

Een goed ondernemersklimaat is gebaat bij een goede aansluiting van onderwijs en arbeidsmarkt. Wij delen de zorg van ondernemers om ook in de toekomst voldoende gekwalificeerd personeel te hebben en te behouden. We zien een verbindende rol voor de overheid om onderwijs, onderzoek en ondernemers nog meer samen te brengen; het verbinden van de zogenoemde 4 O’s. Het is noodzakelijk dat nieuwe kennis en vaardigheden aangeleerd en bijgehouden worden. Een leven lang leren en ontwikkelen, zodat (toekomstige) werknemers duurzaam inzetbaar zijn en blijven.  We werken op inhoudelijke thema’s intensief samen met de Twentse buurgemeenten.  Wij onderschrijven deze actielijnen van de Agenda voor Twente en zoeken hierbij waar mogelijk aansluiting.  Om het rendement van de Agenda voor Twente zo groot mogelijk te maken, is samenwerking met onze bedrijven en het onderwijs noodzakelijk.  De coördinator en contactpersoon internationale contacten gaat deze contacten ondersteunen door ze inhoud en vorm te geven, de activiteiten te coördineren en het bestuur te adviseren.  We leggen de focus voor (Eu)regionale samenwerking op arbeidsmarkt, mobiliteit, het Grensinfopunt, het opstellen en uitvoeren van een sterke Lobbyagenda en het ondersteunen van de commissie belangenbehartiging. Mijlpalen 2020:  In 2020 is verder gewerkt aan de structuurverbetering van de Regio Twente.

De eerste contouren en denkrichting daarvan zijn uitgewerkt. Versterking van de Twentse Triple Helix is een belangrijk fundament hierin.  In NOT verband werken we verder aan de versterking van wat ons bindt in Noordoost Twente. Gesprekken die in 2019 tussen de 4 gemeenten zijn gestart om krachten te bundelen en samenwerking op inhoud te intensiveren zijn in 2020 voortgezet. Concreet heeft dat geleid tot het doen van onderzoek naar mogelijkheden van samenwerking op gebied van leefbaarheid, en zwembaden en binnensportaccommodaties. Mijlpalen 2019:  In 2019 is een proces gestart om de samenwerkingskracht in en van de Regio Twente te versterken. Daarvoor is een onderzoek gestart naar de mogelijkheden van vereenvoudiging van de overlegstructuren en organisatievorm van de Regio Twente. Daarbij wordt ook gekeken naar het leggen van meer focus op enkele thema’s. Dit proces is nog niet afgerond en wordt voortgezet in 2020.  In 2019 zijn de gesprekken op collegeniveau tot versterking van de samenwerking in NOTverband opgestart.

Raadbrieven: Nummer 2019-5: Voortgangsrapportage Agenda voor Twente Nummer 2019-54: toekomstige samenwerking in Twente met bijlage Advies Kring van Secretarissen Nummer 2019-95: ontwikkelingen Regio Twente besturingsmodel met bijlagen Ontwikkelingen Regio Twente en ontwikkelingen Regio Twente bijlage 2

93

Meer grensoverschrijdende samenwerking Meer profiteren van onze grensligging Grensoverschrijdende samenwerking biedt kansen. Door de grens niet langer te zien als barrière, maar als verbinding, ontstaat een ander perspectief: profiteren van de grens. Zowel voor de regio aan Nederlandse zijde en de regio aan de andere kant van de grens. We willen de gezamenlijke sterke punten van beide regio’s van de grens bundelen om van elkaar te kunnen profiteren. Hoofdpunten hierbij vormen de thema’s: duurzame ontwikkelingen, economie en maatschappelijk ontwikkelingen. Om de landsgrens niet langer een scheidingslijn te laten vormen en als sterke deelregio’s tot één verzorgingsgebied te komen, volgen we een gezamenlijk en geïntegreerd ontwikkelingsconcept. Dit omvat alle domeinen van het leven en rust op twee pijlers:  Vergroting van de economische kracht en de kwaliteit van leven en  Bevordering van de integratie van het gebied. We realiseren ons dat we voor de uitvoering van dit concept de steun van met name de deelstaten Niedersachsen en Nordrhein-Westfalen en de provincies Gelderland en Overijssel nodig hebben.

Wat hebben we gedaan in 2020? - Verbinding met Duitse buurgemeente en focus leggen op (EU)regionale samenwerking Omschrijving / op te leveren resultaat Wij zoeken nadrukkelijk de verbinding met de Duitse buurgemeente en leggen de focus voor (Eu)regionale samenwerking vooralsnog op arbeidsmarkt, mobiliteit, het Grensinfopunt, het opstellen en uitvoeren van een sterke Lobbyagenda en het ondersteunen van de Commissie belangenbehartiging. Op te leveren:  Ondersteunen internationale contacten door ze inhoud en vorm te geven, de activiteiten te coördineren en het bestuur te adviseren.  Benutten grensligging NL-DL: Aanwenden grensoverschrijdende samenwerkingen o Project met Nordhorn Waterstad o Actieplan grensoverschrijdende samenwerking met Nordhorn Behaalde mijlpalen 2020:  In het laatste kwartaal van 2020 is in samenwerking met Nordhorn rondom het Almelo-Nordhorn kanaal e.e.a. opgeleverd. Zie hiervoor de beschrijving onder het programma bedrijvigheid.  Er hebben de afgelopen periode diverse overleggen plaatsgevonden in Grensnoaber verband. Daarin zijn diverse initiatieven ontplooit die helaas door corona geen doorgang hebben kunnen vinden en zijn uitgesteld. Wel is er op ambtelijk niveau gesproken over meer samenwerking op gebied van recreatie en toerisme.

 Er heeft een herdenkingsbijeenkomst plaatsgevonden over 75 jaar vrijheid bij de grensovergang Dinkelland-Nordhorn bij de Rammelbeek 

Afgelopen maanden is steeds meer vormgegeven aan de samenwerking van gemeenten binnen het initiatief Grensnoabers. Dit is de samenwerking met gemeenten als Hardenberg, Coevorden, Tubbergen, Nordhorn, Neuenhaus etc. Er is een aantal thema's bepaald waaraan de komende periode, met inachtneming van de gevolgen van de Coronacrisis, vorm wordt gegeven. Omdat deze samenwerking verder is geïntensiveerd is besloten niet langer deel te nemen aan het GROS overleg.

94

      2019 

 



Binnen Grensnoabers is op terrein van recreatie en toerisme een gezamenlijk project gestart. Tevens vindt kennisuitwisseling plaats over ondermijnende criminaliteit. In het eerste kwartaal is in samenwerking met Nordhorn rondom het Almelo-Nordhorn kanaal e.e.a. opgeleverd. Hierbij word verwezen naar het desbetreffende programma. Er is een bestuurlijk-ambtelijk bezoek gebracht aan het Textielmuseum in Nordhorn. Er is een bijeenkomst gepland rondom het thema ondermijning samen met de driehoeksverhoudingen aan beide kanten van de grens. Er is besloten een bijeenkomst te plannen rondom het thema jeugd en alcohol. Er is besloten een overleg te plannen rondom het thema natuur en landbouw.

Wij nemen deel aan het GROS overleg. GROS staat voor Grensoverschrijdende Samenwerking. Het is tevens een project dat door de ministeries van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) en Buitenlandse Zaken (BZ) wordt geleid. Dit project heeft als doel om specifieke knelpunten in de grensgebieden van Nederland met Duitsland op te lossen en daarmee de grensoverschrijdende samenwerking en de onderlinge kennisuitwisseling te stimuleren. In januari 2019 is er een samenwerkingsovereenkomst getekend met Nordhorn. Uit de gezamenlijke raadsvergadering is de wens uitgesproken om juist op verschillende vakgebieden zaken met elkaar te doen om elkaar te versterken. Dit doen we door middel van werkgroepen met vertegenwoordigers uit de raad, gemeente en samenleving. Inmiddels is de werkgroep samengekomen en deze richt zich met name op het onderwerp 'cultuur'. Samen met de alle noordelijke grensgemeenten heeft een verkenning plaats gevonden over mogelijke samenwerking bij initiatieven. Deze samenwerking heeft vorm gekregen middels deelname in Grensnaobers.

Persbericht: januari 2019: Dinkelland en Nordhorn willen samenwerking intensiveren Stand van zaken CORONA: geen consequenties (kwaliteit blijft dezelfde, er word digitaal verder samengewerkt. Voor doorlooptijd etc heeft dit wel enkele consequenties)

Financiële kaders Wat was er in 2020 extra voor nodig? In de begroting 2019 is het volgende budget beschikbaar gesteld:  Benutten grensligging NL-DL: Aanwenden grensoverschrijdende samenwerkingen: €90.000. Conform hetgeen is gesteld in de inleiding over het MEP worden niet bestede incidentele budgetten (project- en procesgeld) overgeheveld (zie voorstel budgetoverheveling). Het betreffen hier immers budgetten voor een periode van 4 jaar.

95

Overzicht baten en lasten Financiele kaders (Bedragen x € 1.000)

Raming begrotingsjaar voor wijziging

Raming begrotingsjaar na wijziging

Realisatie begrotingsjaar

Verschil realisatie versus begr. na wijz. 0 0 248 278 -248 278

Baten 0 0 Lasten 198 527 Gerealiseerde -198 -527 totaal saldo van baten en lasten Onttrekkingen 0 329 133 -195 aan reserves Toevoegingen 0 0 0 0 aan reserves Gerealiseerde -198 -198 -115 83 totaal resultaat van baten en lasten Hieronder wordt op hoofdlijnen aangegeven hoe de verschillen tussen de gerealiseerde bedragen en de begrote bedragen na wijziging zijn ontstaan. Ondersteuning kleine initiatieven (voordeel €87.000) Conform hetgeen is gesteld in de inleiding over het MEP worden niet bestede incidentele budgetten (project- en procesgeld) overgeheveld (zie voorstel budgetoverheveling). Het betreffen hier immers budgetten voor een periode van vier jaar. Mutaties reserves Het verschil op de mutaties van de reserves betreft voornamelijk een lagere onttrekkingen voor procesgeld ondersteuning via menselijke "toolkit van €113.000, ondersteuning kleine initiatieven voor €46.000 en doorontwikkeling proces MijnDinkelland2030 voor €28.000. Zie voorstel budgetoverheveling. Een gedetailleerde toelichting op de verschillen tussen gerealiseerde bedragen en begrote bedragen na wijziging is te vinden in de Jaarrekening 2019 onder "Toelichting en analyse op de baten en lasten".

Omgevingswet In april 2020 is besloten dat de invoering van de omgevingswet tot nader moment wordt uitgesteld. Dit betekent niet dat het project omgevingswet nu stil ligt. De komende periode wordt doorgewerkt volgens drie lijnen namelijk: 1. Het opstellen van de omgevingsvisie op basis van de keuzes die in het beleidsstuk: beleidsvernieuwing in de omgevingswet gemaakt zijn aangevuld met de uitkomsten van alle gesprekken, bijeenkomsten, enquêtes en de kernavonden met de inwoners. (najaar 2020 gereed) 2. Voorbereiden op de invoering van het Omgevingsplan door het opstellen van een uitgangspuntennotitie. Hierin wordt aangegeven hoe we de komende jaren met elkaar het omgevingsplan van rechtswege toepassen, maar ook hoe van een omgevingsplan van rechtswege verder werken naar een integraal omgevingsplan waarin de bruidsschat en het lokale beleid verweven zijn.

96

3. Daarnaast werken we aan het omgevingswetproof maken van onze organisatie door de medewerkers op te leiden en bewust te maken van de gewenste werkwijze en passen we de processen en ICT aan op de nieuwe situatie. Corona Ook binnen het project omgevingswet hebben de coronamaatregelen impact. Niet alleen qua planning door de toegenomen werkdruk bij collega’s binnen RO en WABO en de toename in aanvragen. Maar ook door de verschuiving van de invoeringsdatum vanwege de impact van corona op de zaken die door de landelijke overheid en externe partners opgeleverd moeten gaan worden. Daarnaast is er ook de impact op de inhoud van ons beleid. De coronamaatregelen hebben in meer of mindere mate gevolgen voor de ondernemers en organisaties in onze samenleving. In heel veel gevallen staan de inkomsten onder druk, is het voortbestaan onzeker en is op dit moment onduidelijk hoe de toekomst er uit gaat zien. Dit heeft ook gevolgen voor de keuzes en het beleid dat Noaberkracht voor de gemeenten uitvoert. We proberen hierin al zoveel mogelijk vooruit te kijken en te denken maar het zal ook zo zijn dat veel consequenties pas later in de tijd duidelijk worden. Dit zullen we dan ook verwerken in de omgevingsvisie en het omgevingsplan indien nodig.

Wat hebben we gedaan in 2020? - Omgevingswet (beleidsvernieuwing) Omschrijving / op te leveren resultaat De inzet van de kerninstrumenten voor het hele fysieke domein: omgevingsvisie, decentrale regels (zoals het omgevingsplan op gemeentelijk niveau), programma’s, omgevingsvergunning. Behaalde mijlpalen 2020  Het opleveren van de conceptwebsite voor de omgevingsvisie;  Het spiegelen van het huidige beleid aan de conceptomgevingsvisie zodat duidelijk wordt wat de impact op het beleid is en welke keuzes en dilemma's de gemeenteraad over moet gaan besluiten.Het scholenproject is afgerond en opgeleverd;  Afstemming met de buurtgemeenten, ketenpartners en samenwerkingspartners over de omgevingsvisie;  Terugkoppeling aan de samenleving;  Uitwerking van het deelproject voorbereiding op het omgevingsplan;  Verkennen van de gevolgen van de keuzes binnen de visie en de voorbereiding op het omgevingsplan op onze werkwijze rondom vergunningverlening. Behaalde mijlpalen 2019 In 2019 zijn we gestart met het opstellen van een Omgevingsvisie, de volgende stappen zijn daarbij afgerond:  Stap 1 Opstarten en kennismaken.  Stap 2 Analyseren en verkennen.  Stap 3 Naar buiten toe (met twee bewonersavonden en een digitale enquête).  Stap 4 is opgestart: Opschalen / verbinden / vormen. In december 2018 heeft de raad een besluit genomen over de vernieuwende strategie.

Contouren van het Omgevingsplan zijn verkend.

97

Corona; Mede vanwege de uitbraak van Corona en de daarop volgende maatregelen is de ingangsdatum van de Omgevingswet opgeschoven. Een aantal mijlpalen zijn vanwege de Coronamaatregelen doorgeschoven naar het najaar van 2020. Deze bijeenkomsten hebben doorgang gevonden op digitale wijze:  Dag van de omgevingswet  Raadsbijeenkomsten over de rol van de raad en de kerninstrumenten  Themabijeenkomsten met ketenpartners Status: De afgelopen zomer kwam het bericht dat de inwerkingtreding van de Omgevingswet doorschuift naar 1 januari 2022. Dat betekent dat voor een deel de planning van het project opschuift, maar voor het opleveren van de conceptomgevingsvisie is eind 2020 als mijlpaal blijven staan. De conceptvisie is afgerond. Raadsbrief /Files/files/Raadsbrief proces omgevingswet 2020 DKL.pdf - Omgevingswet (informatie en techniek) Omschrijving / op te leveren resultaat Op te leveren / volgende stap: Het Digitaal Stelsel Omgevingswet is het nieuwe online loket dat de centrale plek is waar alle digitale informatie over de fysieke leegomgeving straks samenkomt. Hier kunnen initiatiefnemers, overheden en belanghebbenden zien wat kan en mag in de fysieke leefomgeving. Behaalde mijlpalen 2020  Er is gestart met inrichten en oefenen.  De benodigde software voor gemeente Dinkelland is in 2020 aangeschaft en aangesloten op de testomgeving van het Digitaal Stelsel Omgevingswet.

Corona; Het deelproject verschuift qua oplevering naar medio 2021. Dit betekent dat de kosten die hiervoor gemaakt zijn deels doorgeschoven naar 2021. De nieuwe ingangsdatum biedt de ruimte om een pilot in te bouwen zodat we alvast kunnen oefenen met de inrichting en met een aantal cases en uitgangspunten proef te kunnen draaien. - Omgevingswet (Organisatie en werkwijze) Omschrijving / op te leveren resultaat Op te leveren / volgende stap: De wet vraagt van gemeenten een andere manier van denken en werken door de integrale benadering van de leefomgeving, meer bestuurlijke afwegingsruimte, meer nadruk op participatie en samenwerking en de benadering vanuit de initiatiefnemer. De gemeente Dinkelland zorgt voor opleiding en bewustwording van het personeel en het door ontwikkelen van werkwijzen.

Behaalde mijlpalen 2020  Het verkrijgen van een subsidie van het A&O fonds voor onze vernieuwende aanpak rondom intervisie, casuïstiekbespreking en reflectie (Leertafels);  Inrichten van een deelproject Omgevingswet in praktijk rondom de vergunningverlening aangepast wordt aan de veranderingen die de Omgevingswet met zich meebrengt;  Het geven van diverse trainingen aan zowel de medewerkers van Ruimtelijke Ordening als WABO op het gebied van de Omgevingswet;  Door middel van website, intranet, informatiemails en sessies medewerkers, teamcoaches, programmaregisseurs en directie meenemen in de ontwikkelingen rondom de Omgevingswet;

98



Het nadrukkelijk samen verbinden van de Omgevingswet met de sessies rondom de Regionale Energie Strategie maar ook met de uitgangspunten en de werkwijze van MijnDinkelland 2030 in diverse sessies.

Corona; Het deelproject Omgevingswet in de praktijk waarin de veranderde werkwijze opgepakt wordt, is in september gestart in plaats van maart 2020. Hierbij lopen we geen vertraging op vanwege het opschuiven van de implementatiedatum naar 1 januari 2022.

99

4. Programma's basisdeel Inleiding op de basisbegroting In deze jaarstukken 2020 wordt op taakveld niveau gerapporteerd, als gevolg van de nieuwe programmaindeling overeenkomstig de taakvelden die is ingevoerd bij het opstellen van de begroting 2019. Ieder programma in het basisdeel is op eenzelfde wijze opgebouwd en kent de volgende onderdelen:  Portefeuillehouder(s)  Algemeen: algemene omschrijving van het programma.  Vastgestelde beleidsnota's: de beleidsnota's die al zijn vastgesteld en die betrekking hebben op het programma.  Kengetallen: relevante kengetallen per programma.  Verbonden partijen: de verbonden partijen die bijdragen aan het realiseren van de doelen binnen het programma.  Wat hebben we in 2020 gedaan? Omschrijving van de ontwikkelingen die hebben gespeeld in 2020 binnen het programma. Dit betreft zowel ontwikkelingen als gevolg van gewijzigde wet- en regelgeving, besluitvorming, nieuw beleid en de stand van zaken van aangenomen moties en amendementen.  Beleidsindicatoren: de wettelijk verplichte indicatoren volgens het BBV.  Overzicht baten en lasten: weergaven van de gerealiseerde baten en lasten per taakveld ten opzichte van de begroting na wijziging.

100