Definitieve jaarstukken 2024 Dinkelland.pdf
Tekst van het document
•
Wij hebben onze volkshuisvestelijk opgaven neergelegd in een volkshuisvestingsprogramma en deze besproken met de raad. Het volkshuisvestingsprogramma is ter inzage gelegd en zal in 2025 door het college worden vastgesteld.
Actielijn 2 Voldoende ruimte voor de economie en voor maatschappelijk verantwoord ondernemen Het bieden van een economisch perspectief en werkgelegenheid heeft een nauwe relatie met voldoende ontwikkelruimte voor bedrijven en voor plekken waar bedrijven zich vestigen. Daarbij ligt de nadruk op behoud en versterking van het lokale bedrijfsleven. We zien de sociaaleconomische ontwikkelingen binnen onze gemeente niet los van ontwikkelingen buiten de gemeentegrenzen. Er is een gezamenlijk belang voor brede versterking van de economie in Twente. Daarbij staat maatschappelijk verantwoord ondernemen centraal. Wij willen ondernemers stimuleren om zich te richten op nieuwe marktkansen, groei en innovatie met winst voor mens, maatschappij en milieu. Wij betrekken deze visie bij de gesprekken met onze ondernemers en dragen deze boodschap uit in Twents verband.
Ons doel Wij willen een bijdrage leveren aan een sterke economische sector. Wij willen dat ons bedrijfsleven participeert en profiteert van de ontwikkelingen in Noordoost Twente en de regio Twente. Wij verbinden partijen via ons netwerk binnen de 3O’s. Daarnaast herkennen wij in onze gemeente een sterke vorm van vrijetijdseconomie, waarbij wij inzetten op kwalitatief toerisme. In 2026 kijken we terug op: •
Nieuw gerealiseerde bedrijventerreinen in de grote kernen.
•
Sterkere centrumgebieden en een goed onderhouden relatie met onze ondernemers.
•
Een bijdrage geleverd aan talentontwikkeling via de 3O’s.
•
Verdere ontplooiing van de grensregio.
•
Een goede balans tussen de landschapskwaliteiten van ons gebied, de leef- en werkomgeving voor inwoners en de groeimogelijkheden van de toeristische sector;
•
Geboden mogelijkheden voor marktconforme en gebiedspassende bedrijvigheid;
•
Uitvoering van projecten en ideeën die gericht zijn op toerisme of dagrecreatie als aanvulling op het bestaande aanbod, gericht zijn op interessante doelgroepen of zorgen voor seizoen verlenging;
•
Ingerichte toeristisch interessante locaties in de kernen en in het buitengebied.
52
Hoe leverden we een bijdrage aan Voldoende ruimte voor de economie en voor maatschappelijk verantwoord ondernemen Omschrijving Strategische visie In 2024 hebben we de hoofdopzet voor een strategische economische visie neergelegd. Deze visie geeft inzicht in onze bedrijfssectoren, kansen voor werkgelegenheid en verwachtingen van ons economisch perspectief. Het eerder verrichte onderzoek naar talentbehoud is geïntegreerd in de conceptvisie. Door middel van trends & ontwikkelingen wordt er in de visie toegewerkt naar een beeld over ons verdienpotentieel in de toekomst en welke rol gemeente inneemt in de economische sector. Bedrijventerreinen Doordat wij de laatste kavels hebben uitgegeven oriënteren wij ons op uitbreidingen van de bedrijventerreinen in de 3 grote kernen. Wij hebben daarvoor de behoefte aan bedrijventerreinen voor de komende jaren geïnventariseerd. Op basis van deze behoefteramingen zijn wij gestart met de planologische procedure voor de uitbreidingen in Ootmarsum en Weerselo en voeren wij afrondende gesprekken m.b.t. verwerving van gronden in Denekamp. In regionaal verband zijn over de (regionale behoefte aan) bedrijventerreinen programmeringsafspraken gemaakt. Samenwerking grensregio De huidige samenwerking in de grensregio en de verdere mogelijkheden voor Dinkelland zijn verkend.
Dit heeft geresulteerd in strategisch kader en een Kansenkaart, die gezamenlijk met Nordhorn is opgesteld en bestuurlijk is afgestemd. Ook zijn bestaande netwerken en structuren in beeld gebracht en de eerdere betrekkingen weer aangehaald. Met Nordhorn en Uelsen, maar ook met Enschede, Losser, Hardenberg en Coevorden zijn bestuurlijk, dan wel ambtelijk kansen uitgewisseld als het gaat om samenwerken in de grensregio. Recreatie en toerisme Wij hebben in 2024 het ambitiedocument Toerisme & Recreatie opgesteld. Dit was een co-creatieproces met Twente Marketing, Marketing Oost, de lokale VVV’s en Tourist info’s, lokale ondernemers en stakeholders uit de sector van Noordoost Twente, de gemeenten in Noordoost Twente en het Nationaal Bureau voor Toerisme en Congressen (NBTC). Het ambitiedocument geeft richting aan de doorontwikkeling van de sector op het snijvlak van een aantrekkelijk toeristisch klimaat en de leefbaarheid van ons gebied. De programmalijnen in het ambitiedocument zijn gekoppeld aan subsidieregelingen voor onder andere inwoners en ondernemers om initiatieven te ontwikkelen. Ook liggen er relaties met cultuur, promotie, activiteitenontwikkeling en onderzoek naar herijking van vitaliteits- en verblijfsrecreatieve onderzoeken.
53
Aangenomen moties en amendementen Moties Motie Transformatie Museum Natura Docet In de raadsvergadering van 15 juli 2024 is de motie Transformatie Museum Natura Docet unaniem aangenomen. De motie draagt het college op om: •
Om in overleg te treden met het bestuur van Natura Docet.
•
Daarbij te bevorderen dat de publieke middelen die met het voorliggende voorstel door de gemeente beschikbaar worden gesteld, aan de gemeente worden terugbetaald als het museum binnen een met elkaar overeen te komen termijn ophoudt te bestaan, of wanneer het gebouw wordt vervreemd.
•
Zich daarbij in te spannen om aanvullende zekerheid te bedingen ten behoeve van de gemeente in de vorm van bijvoorbeeld een recht van koop, een zekerheidshypotheek of een terugbetalingsregeling.
Er is op de volgende wijze uitvoering gegeven aan de motie: Er is contact geweest met de directeur van Natura Docet in het kader van de motie. De huidige statuten zijn beoordeeld door een notaris en in samenspraak met het bestuur is onderzocht wat de mogelijkheden zijn aan de hand van de genoemde punten in de motie. Hieruit is gebleken dat de genoemde mogelijkheden niet van toepassing zijn in verband met de ANBI-status (Algemeen Nut Beogende Instelling) van Natura Docet. Stand van zaken: Ze zijn nog in gesprek met ons over de statutenwijziging. De motie is dus nog niet afgedaan. De motie is te raadplegen via de volgende link: Moties 2024 Motie Zoekgebied munitiedepot Weerselo-Rossum-Agelo In de raadsvergadering van 24 september 2024 is de motie Zoekgebied munitiedepot Weerselo-RossumAgelo unaniem aangenomen. De motie draagt het college op om: •
Erop aan te dringen zo snel mogelijk duidelijkheid over deze zoeklocatie te verschaffen;
•
Actief te communiceren met alle inwoners van de A-, B-, en C-zones over de gevolgen, ontwikkelingen en informatiebijeenkomsten van en over het zoekgebied;
•
Het standpunt en de argumenten van de raad en het college op de daarvoor bestemde en geschikte momenten actief kenbaar te maken aan onze Minister en Staatssecretaris van Defensie, de Tweede- en Eerste Kamer, Gedeputeerde Staten en Provinciale Staten van Overijssel;
•
De raad regelmatig te informeren over de voortgang.
Stand van zaken: De motie is in behandeling. De motie is te raadplegen via de volgende link: Moties 2024
54
Financiën Leefbare kernen Werkbudget leefbare kernen In de begroting 2023 is, voor de gehele coalitieperiode, een bedrag van €400.000 beschikbaar gesteld en gestort in de “Reserve College akkoord 2022–2026”. In het programmajournaal 2023 is een bedrag van €30.000 afgesplitst als “werkbudget 3O’s”. Voor de jaarschijven 2023 t/m 2026 jaarlijks €7.500.
Voor de jaarschijf 2024 was oorspronkelijk €80.000 beschikbaar gesteld. Na afsplitsing van het werkbudget 3O’s kwam het begrotingsbedrag op €72.500. In het programmajournaal is hieraan een additioneel budget toegevoegd van €62.500. In 2024 zijn onderstaande uitgaven onttrokken aan genoemde reserve. Uitgaven 2024 Partcipatietraject MFA Saasveld
32
Externe adviezen
20
Bodemonderzoeken
14
Conditiemeting Sportcomplex Dorper Esch
7
Ontwikkelvisie Agelo
6
Integraal huisvestingsplan onderwijs Gemeente Dinkelland
2
Binnensportaccommodaties NOT gemeentes
2
Begeleiding centrumondernemers (vergoed door subsidie)
-5
Overige kosten
5
55
Totaal uitgaven 2024
83
De verwachte uitgaven over de gehele coalitieperiode betreffen de meerkosten Integraal huisvestingsplan onderwijs Gemeente Dinkelland en “Gebiedsontwikkeling Lattrop”. Het “nog in te vullen budget” is gecorrigeerd met het overschot van €4.000 op het afgesplitste werkbudget 3 O’s voor de jaarschijf 2024. Versterking toerisme In de begroting 2023 is, voor de gehele coalitieperiode, een bedrag van €280.000 beschikbaar gesteld en gestort in de “Reserve College akkoord 2022–2026”. In het programmajournaal 2023 is voor de regeling “cultuur, participatie en culturele evenementen” een bedrag van €20.000 afgesplitst voor kleine initiatieven.
Voor de jaarschijf 2024 was €56.000 beschikbaar gesteld. In het programmajournaal is hieraan een additioneel budget toegevoegd van €20.000. In 2024 zijn onderstaande uitgaven onttrokken aan genoemde reserve. Uitgaven 2024 NOT bestemmingsmanagement 2023 en 2024
11
Overige kosten
3
Totaal uitgaven 2024
14
De verwachte uitgaven over de gehele coalitieperiode betreffen ten eerste een incidentele bijdrage in de beschoeiing op de recreatieparken Het Hulsbeek en Het Rutbeek. Daarnaast verwachten we uitvoeringskosten voortkomend uit het ambitiedocument “Toerisme en Recreatie Tubbergen en Dinkelland”. Samenwerking centrumondernemers In de begroting 2024 is, voor de gehele coalitieperiode, een bedrag van €30.000 beschikbaar gesteld en gestort in de “Reserve College akkoord 2022–2026”.
56
Voor de jaarschijf 2024 was €15.000 beschikbaar gesteld. De uitgaven van 2024 zijn onttrokken aan genoemde reserve. De te verwachte uitgaven over de gehele coalitieperiode betreft de bijdrage aan de Stichting Shopdoarp. Werkbudget bedrijfsuitbreiding In de begroting 2023 is, voor de gehele coalitieperiode, een bedrag van €20.000 beschikbaar gesteld en gestort in de “Reserve College akkoord 2022–2026”.
Voor de jaarschijf 2024 was €2.000 beschikbaar gesteld. In het programmajournaal is hieraan een additioneel budget toegevoegd van €2.000. In 2024 is €1.000 besteed. Project ontplooiing grensregio’s In de begroting 2023 is, voor de gehele coalitieperiode, een bedrag van €50.000 beschikbaar gesteld en gestort in de “Reserve College akkoord 2022–2026”.
57
Voor de jaarschijf 2024 was €12.500 beschikbaar gesteld. In het programmajournaal is dat verlaagd tot €0. Centrumplan Denekamp, revitaliseren Eurowerft In de begroting 2024 is een bedrag van €200.000 beschikbaar gesteld en gestort in de “Reserve College akkoord 2022–2026.
Voor de jaarschijf 2024 was €200.000 beschikbaar gesteld. In het programmajournaal is het budget verlaagd met €170.000. In 2024 zijn voorbereidingskosten onttrokken aan genoemde reserve. De verwachte uitgaven over de gehele coalitieperiode betreffen de afwikkeling van de voorbereiding. De uitvoering van dit project volgt in 2025. Integraal veiligheidsbeleid In de begroting 2024 is een bedrag van €25.000 beschikbaar gesteld en gestort in de “Reserve College akkoord 2022–2026”. Voor de jaarschijf 2024 is €25.000 beschikbaar gesteld.
58
Voor de jaarschijf 2024 was €25.000 beschikbaar gesteld. De uitgaven van 2024 voor het opstellen van het “Integraal Veiligheidsplan” en het “Agressieprotocol ambtsdragers” zijn onttrokken aan genoemde reserve. Samenwerking grensregio Dinkelland In de begroting 2024 is een bedrag van €200.000 beschikbaar gesteld en gestort in de “Reserve College akkoord 2022–2026”.
De uitgaven in 2024 betreffen de inzet van de procesbegeleider/projectleider "Samenwerken in de grensregio" Natura Docet In de raad van juli 2024 zijn uit de "Reserve incidenteel beschikbare algemene middelen" eenmalige bijdrages beschikbaar gesteld voor: Investering in de museale inrichting
€ 265.000
Duurzaamheidsinvesteringen
€ 270.000
59
De eenmalige bijdrage voor de “duurzaamheidsinvesteringen” is in 2024 uitbetaald. Versnellingsagenda Volkshuisvesting en Economie In de begroting 2024 is een bedrag van €325.000 beschikbaar gesteld en gestort in de “Reserve College akkoord 2022–2026”.
Voor de jaarschijf 2024 was oorspronkelijk €325.000 beschikbaar gesteld. In het programmajournaal is dat verlaagd met €175.000. In 2024 zijn onderstaande uitgaven onttrokken aan genoemde reserve. Uitgaven 2024 Realisatie 150 goedkope woningen, opstellen volkshuisvestingsprogramma, uitwerking aanbesteding woningbouw
79
Advies realisatie flexwonen
20
Overdrachtsdossier Volkshuisvesting
20
Strategie gebiedsontwikkeling richting kaders en planselectie Denekamp Oost
17
Doorrekening grondexploitatie
9
Marketingcommunciatiestrategie
8
Overige kosten
6
Totaal uitgaven 2024
159
60
Voorbereidingskrediet Basisschool De Zevenster Voor het bouwplan ten behoeve van de nieuwbouw van basisschool De Zevenster te Denekamp is een voorbereidingskrediet van €454.200 beschikbaar uit de “Reserve onderwijshuisvesting Denekamp”.
In 2024 hebben we een voorbereidingskrediet van €95.000 verstrekt aan het schoolbestuur. Voorbereidingskrediet gymzaal “De Kerkeresch” Voor het bouwplan ten behoeve van de nieuwbouw van gymzaal “De Kerkeresch” te Denekamp is een voorbereidingskrediet van €137.600 beschikbaar uit de “Reserve onderwijshuisvesting Denekamp
In 2024 hebben we een voorbereidingskrediet van €34.000 verstrekt aan het schoolbestuur.
61
Subsidies Hieronder een overzicht van de in 2024 lopende subsidie. Deze middelen lopen over meerdere jaarschijven.
•
Toegekend subsidiebedrag: Per verstrekker/project;
•
Toegezegde cofinanciering: Wat hebben we afgesproken minimaal bij te dragen per project.
•
(Cumulatieve) besteding: Subsidiabele uitgaven;
•
Welke subsidies zijn definitief vastgesteld.
Het “Stadsarrangement Denekamp” was actief van juni 2022 t/m mei 2024. De definitieve afrekening volgt in 2025. Er is géén verplichting tot cofinanciering (“0”). Specifieke uitkeringen van het Rijk Hieronder een overzicht van de in 2024 lopende “Specifieke uitkeringen van het Rijk”. Deze middelen lopen vaak over meerdere jaarschijven.
•
Toegekend subsidiebedrag: Per verstrekker/project;
•
Toegezegde cofinanciering: Wat hebben we afgesproken minimaal bij te dragen per project.
62
•
(Cumulatieve) besteding: Subsidiabele uitgaven;
•
Welke subsidies zijn definitief vastgesteld.
De subsidie voor “Flexwoningen te Weerselo en Denekamp” was actief van oktober 2022 t/m 2024. De subsidie is ingezet voor flexwoningen te Weerselo. Er is géén verplichting tot cofinanciering (“0”). Vaststelling van de subsidie volgt in 2025. De subsidie voor “Woonzorgvisie Dinkelland” was actief van februari 2023 t/m april 2024. Er is géén verplichting tot cofinanciering (“0”). Vaststelling van de subsidie volgt in 2025. De subsidie voor “Realiseren 150 goedkope woningen” was actief van juli 2024 t/m december 2024. Hiertegenover ligt aan onze kant een verplichting tot cofinanciering die we hebben geput uit “Versnellingsagenda Volkshuisvesting en Economie”. Vaststelling van de subsidie volgt in 2025.
(Bedragen x € 1.000)
Raming begrotingsjaar voor wijziging
Raming begrotingsjaar na wijziging
Realisatie begrotingsjaar
Verschil realisatie versus begr. na wijz.
Baten
0
856
293
-564
Lasten
1.370
2.850
1.519
1.331
Gerealiseerde totaal saldo van baten en lasten
-1.370
-1.994
-1.227
767
Onttrekkingen aan reserves
916
1.539
761
-778
Toevoegingen aan reserves
0
0
0
0
-454
-454
-466
-11
Gerealiseerde totaal resultaat van baten en lasten
Hieronder wordt op hoofdlijnen aangegeven hoe de verschillen tussen de gerealiseerde bedragen en de begrote bedragen na wijziging zijn ontstaan. Mutaties reserves Het verschil op de mutaties van de reserves betreft voornamelijk lagere onttrekkingen voor voorbereidingskosten basisscholen Denekamp voor €371.000 (zie voorstel budgetoverheveling), Natura Docet transitiesubsidie voor €265.000 (zie voorstel budgetoverheveling), Centrumplan Denekamp voor €19.000 (zie voorstel budgetoverheveling), werkbudget voor €52.000 (zie voorstel budgetoverheveling) en versterking toerisme voor €62.000 (zie voorstel budgetoverheveling) Een gedetailleerde toelichting op de verschillen tussen gerealiseerde bedragen en begrote bedragen na wijziging is te vinden in de Jaarrekening 2024 onder "Toelichting en analyse op de baten en lasten".
63
Programma Gemeente en de samenleving Inleiding We zijn als gemeente open, betrouwbaar, duidelijk en transparant en (digitale) gegevens van onze inwoners zijn bij ons in goede handen. We nodigen inwoners vooral uit om mee te doen. Vanuit het uitgangspunt van een participatieve lokale democratie zetten we in op passende en vernieuwende manieren van samenwerking en besluitvorming. Daarbij past een proactieve gemeentelijke informatievoorziening naar onze inwoners.
Actielijn 1 Gemeente en inwoners staan dicht bij elkaar en werken samen Mijn Dinkelland 2030! Het proces MijnDinkelland2030 bouwen we de komende jaren verder uit. Een aantal jaren geleden is het proces MijnDinkelland2030! gestart. Inwoners in alle kernen denken na over de toekomst van hun dorp en samen met hen maken we keuzes. De gesprekken verlopen veelal via de kernraden. Buurtmannen- en buurtvrouwen vervullen een belangrijke rol in als verbindende schakel tussen kern en gemeente. Mooie initiatieven komen tot bloei. Een overzicht van de ontwikkelingen en projecten per kern is terug te vinden in de begrotingsapp: MijnDinkelland2030! Komende jaren (ook in 2023) verwachten we dat meer initiatieven kunnen worden omgezet in concrete ideeën of projecten en inspanningen. Onze buurtmannen en -vrouwen spelen een belangrijke rol als verbindende schakel tussen gemeente en de kernen. Ook de introductie van de kernondersteuner - zoals omschreven in het programma “Iedereen Gezond” geeft een extra impuls aan onze ambities op dit terrein. Participatiebeleid In de gemeente Dinkelland werken we samenlevingsgericht. Werken voor en met de samenleving staat al heel wat jaren hoog op de agenda van onze gemeente. Samen met onze inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties kijken we naar wat we samen kunnen doen om onze kernen op de lange termijn leefbaar te houden.
Participatie is niet meer weg te denken in onze manier van werken. Ook landelijk is er steeds meer aandacht voor participatie. Er is een wetsvoorstel in de maak: ‘Versterking participatie op decentraal niveau’. Deze wet heeft als doel dat voor zowel de inwoners als voor gemeenten duidelijk is binnen welke kaders inwoners in het beleidsproces participeren en op welke wijze zij in een verschillende fase van het beleidsproces betrokken worden. In een participatieverordening maakt elke gemeenteraad deze zaken expliciet voor zijn gemeente. Het voorstel verplicht tot een uitbreiding/verbreding van de in de Gemeentewet (artikel 150) voorgeschreven inspraakverordening naar een participatieverordening. Het belang van participatie wordt groter door maatschappelijke ontwikkelingen waarbij het vertrouwen in de overheid onder druk staat maar krijgt ook meer kaders via de Omgevingswet. Verder zijn er uitdagingen vanuit duurzaamheid (Regionale Energie Strategie (RES)) en het Sociaal Domein waarin de aan de gemeente gedelegeerde taken in omvang en impact groeien
Ons doel In de gemeente Dinkelland werken we samenlevingsgericht. Samen met onze inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties kijken we naar wat we samen kunnen doen om onze kernen op de lange termijn leefbaar te houden. We zijn als gemeente open, betrouwbaar, duidelijk en transparant en (digitale) gegevens van onze inwoners zijn bij ons in goede handen.
64
Hoe leverden we een bijdrage aan gemeente en inwoners staan dicht bij elkaar en werken samen MijnDinkelland2030 / Mijn Dinkelland 2040 In 2024 is een evaluatie uitgevoerd over het proces en de werkwijze MijnDinkelland2030! Er zijn gesprekken gevoerd door de kernwethouders met de kernraden. Ook zijn het college, raadsleden en de buur(t)mannen en buur(t)vrouwen bevraagd over hun ervaringen. De aanbevelingen die zijn gedaan om de werkwijze verder te verbeteren worden verder vormgegeven en uitgevoerd in 2025. Hierbij wordt vastgehouden aan de structuur van een kernwethouder en buur(t)man of buur(t)vrouw per kern. Daarnaast is een nieuwe stip op de horizon geformuleerd: Mijn Dinkelland 2040. De uitingen zijn hierop aangepast. Ook worden kernraden, indien gewenst, gefaciliteerd door bijvoorbeeld meer te ondersteunen bij subsidieaanvragen en te ondersteunen op communicatief vlak.
Actielijn 2 Een sterk en toekomstbestendig Noaberkracht Met Noaberkracht hebben we een sterke en krachtige organisatie. We zien het als onze verantwoordelijkheid om de kracht en sterkte van Noaberkracht ook voor de toekomst te verzekeren. Dat betekent ook dat we vernieuwend en creatief opereren op een veranderende arbeidsmarkt. Maatschappelijke opgaven worden groter en complexer. Ze vragen door de tijd heen om andere antwoorden, aanpakken en resultaten. Wij willen dan ook dat Noaberkracht voor onze inwoners de komende jaren op elk moment een “state-of-the-art” -dienstverlening biedt. Daarmee is onze ambitie om de inwoners van Dinkelland nu en in de toekomst passende antwoorden te (blijven) geven op bestaande en nieuwe maatschappelijke vraagstukken.
Ons doel Een sterk en toekomstbestendig Noaberkracht.
Hoe leverden we een bijdrage aan een sterk en toekomstbestendig Noaberkracht Ambitielijn 1 Samenlevingsgericht werken Noaberkracht heeft zich in 2024 verder ontwikkeld als een flexibele en toekomstbestendige organisatie die actief inspeelt op de veranderingen in de samenleving. De focus lag op samenlevingsgericht werken, waarbij inwoners en organisaties nauwer betrokken worden bij beleidsontwikkeling en besluitvorming. Dit betekent meer ruimte voor initiatieven van inwoners en een organisatie die in verbinding staat met de samenleving. • • • •
Visie op leefbaarheid vastgesteld: In juli 2024 is de visie op toekomstige leefbaarheid in de kernen vastgesteld, met een werkbudget en participatiekaders. Samenlevingsgericht Werken ingebed: SLGW is nu een vast onderdeel van de organisatiecultuur en opgenomen in vacatures en interne communicatie. Training en ondersteuning buur(t)mannen en -vrouwen: Door regelmatige werkoverleggen en intervisiemomenten is de rol van buur(t)mannen en -vrouwen verder verstevigd. Klachtbehandeling verbeterd: In drie afdelingen zijn medewerkers getraind in klachtbehandeling, met als doel bewustwording en verbetering van dienstverlening.
65
Ambitielijn 2 Ambtenaar van de toekomst Versterken houding en gedrag op basis van de kernwaarden •
•
• •
De kernwaarden en identiteit van Noaberkracht zijn duidelijker zichtbaar in communicatie naar binnen en buiten en in werving- en selectieacties. Bijvoorbeeld op de website ‘Werken bij Noaberkracht’ en in communicatie-uitingen staan de (betekenis van de) kernwaarden en het medewerkersprofiel van Noaberkracht centraal. Het medewerkersprofiel is leidend in sollicitatiegesprekken, een leidraad helpt om goede gesprekken te voeren. Deze instrumenten maken beter duidelijk wat verwacht wordt van medewerkers van Noaberkracht. En helpen om nieuwe medewerkers te vinden die echt passen bij Noaberkracht en over de juiste competenties beschikken. De gedragscode Noaberkracht Dinkelland Tubbergen is vastgesteld en op verschillende manieren intern onder de aandacht gebracht, onder andere via gesprekken over dilemma's. Ook is de ambtseed en -belofte heringevoerd, in samenhang met bewustwording over wat ambtenaar zijn betekent. Daarvoor is een nieuwe regeling vastgesteld. In december heeft de eerste groep nieuwe medewerkers tijdens de Noaberkracht tour de ambtseed of ambtsbelofte afgelegd.
Versterken evaluerend en lerend vermogen • •
•
De Noaberkracht Academie is verder geprofessionaliseerd naar de centrale plek voor leren en ontwikkelen. De digitale leeromgeving is daarin ondersteunend. In de opleidingsplannen voor 2025 e.v. en op de Academie vormt het medewerkersprofiel de basis. Deze plannen zijn opgesteld samen met de teams en hebben meer een lange termijn focus, waarbij samenhang is aangebracht tussen de verschillende plannen. Het centraal opleidingsplan zorgt voor integraliteit en structuur in organisatie brede trainingen en borging van verplichte trainingen. Opleidingen en trainingen worden centraal ingekocht en georganiseerd. Er wordt geïnvesteerd in goed kwalitatief aanbod vanuit de Academie, passend bij strategische doelen van de gemeenten, en passend bij alle organisatieonderdelen.
Zichtbare verankering van het medewerkersprofiel • • • •
Met medewerkers en teams worden verschillende gesprekken gevoerd aan de hand van helpende formats, vanuit het medewerkersprofiel. Het proces van uitdiensttreding is verbeterd er is onder andere: beter inzicht in vertrekredenen, aandacht voor een warme overdracht en een Noaberkracht afscheidspakket met een persoonlijke noot van het team. De oud-medewerkers zijn de ambassadeurs van onze organisatie. Nieuwe medewerkers worden door buddy's ingewerkt in de organisatie. Alle nieuwe medewerkers volgen een introductie- en inwerkprogramma, om iedereen een warm welkom te bieden. Dit programma wordt continu verbeterd en actueel gehouden. Vanaf enkele weken voor de eerste werkdag krijgen nieuwe medewerkers informatie via een applicatie, en later samen met andere nieuwe medewerkers in de ‘Noaberkracht tour’. Ambtenaar zijn bij Noaberkracht en kennismaken met de gemeenten staan hierin centraal.
Ambitielijn 3 Van organisatie naar organiseren In 2024 hebben we de schuring in beeld gebracht door verhalen en ervaringen op te halen. Deze inzichten helpen ons om dichter bij onze opgaven te organiseren. Deze opgaven zijn met alle afdelingen binnen de organisatie in verschillende Strategische Personele Opgave (SPO) werksessies besproken. Tijdens deze sessies hebben we vastgesteld dat we goed inzicht hebben in wat er nodig is en welke
66
ontwikkeling M&O moet ondersteunen. Eind 2024 zijn bovendien de eerste voorbereidingen getroffen om te komen tot een eigen strategische leergang, waarmee we het strategisch vermogen van de organisatie verder willen vergroten. We trekken samen met het AO-fonds Gemeenten en Twentse Kracht op voor een sterkere positie op de arbeidsmarkt en de profilering van onze organisatie. Noemenswaardig is nog de ontwikkeling van een hulpmiddel dat het gesprek over ‘zelforganisatie’ binnen teams faciliteert, evenals het Management Development-traject dat speciaal voor het management is ontwikkeld."
Ambitielijn 4 Meerschalig denken en doen We hebben in 2024 in beeld gebracht in welke regionale samenwerkingen we actief zijn vanuit Noaberkracht. Daaruit blijkt dat we als organisatie goed zijn aangehaakt in de ambtelijke en bestuurlijke samenwerkingen in Twente. We hebben ons niet zozeer gericht op het ontwikkelen van een visie op meerschalig organiseren, maar hanteren een strategie waarin we ons actief opstellen en daarvan leren (leren door te doen). Noemenswaardig zijn onze deelname aan de kopgroep op het gebied van Recreatie en Toerisme, onze positie in de kerntakendiscussie binnen Samen Twente en onze initiatieven om de reactie op de Provinciale Omgevingsvisie regionaal af te stemmen. Ook onze ambtelijke en bestuurlijke aanwezigheid in de Ruimtelijke Ontwikkelstrategie en de Toekomstagenda is een effect van onze inzet op meerschalig denken en doen. Eind 2024 zijn de eerste voorbereidingen getroffen om te komen tot een strategische leergang.
Actielijn 3 Financieel gezond blijven Financieel gezond blijven betekent dat ons uitgangspunt is dat we begrotingen maken die structureel in evenwicht zijn en ervoor zorgen dat de financiële middelen worden gebruikt waarvoor ze bedoeld zijn: de goede dingen doen voor onze samenleving. We zetten in op de realisatie van ambities maar houden ook balans door voorzieningen en afgesproken reserves te borgen. Daarbij sturen we op een efficiënte en effectieve P&C-cyclus en een transparante en goed controleerbare financiële gemeentelijke huishouding. We willen gegeven de gestegen kosten voor onze burgers het 1e jaar van deze bestuursperiode geen OZBverhoging. Wel indexeren we de belastingen overeenkomstig de bestendige beleidslijn jaarlijks met 2%. We handhaven voor de komende 4 jaar de korting voor gebruikers van het maatschappelijk vastgoed.
Ons doel Een structureel en materieel sluitende (meerjaren)begroting waarbij we de stijging van de lokale lasten zo beperkt mogelijk willen houden.
Hoe leverden we een bijdrage aan financieel gezond blijven We gaan op een realistische en behoedzame manier om met de beschikbare middelen wat in 2024 betekende dat: •
We structurele uitgaven dekken met structurele inkomsten. De structureel sluitende begroting 2024 is samen met de meerjarenbegroting 2024-2026 getoetst door de provincie en heeft geresulteerd in het reguliere (repressieve) toezicht en heeft in het kader van InterBestuurlijk Toezicht (IBT) geleid tot de kleur groen.
•
We (mogelijke) verliezen en tegenvallers signaleren en verwerken in onze (meerjaren)begroting zodra deze zich aandienen en dat we winsten en meevallers pas verwerken als deze daadwerkelijk zijn gerealiseerd. Concrete voorbeelden hiervan in 2023 zijn naast het structureel verwerken van de meerjarige gevolgen van de hoge inflatie ook het ramen van de middelen in het kader van de hervormingsagenda jeugd en de opschalingskorting.
•
We indexeren de OZB tarieven zodat er jaarlijks een meeropbrengst van 2% ontstaat. Deze lijn is in 2024 gevolgd.
67
•
Voor de tarieven op het gebied van afval en riool gaan we uit van 100% kostendekkendheid. Deze lijn is in 2024 gevolgd.
•
Om de stijging van de lokale lasten zo beperkt mogelijk te houden is voor 2024 besloten tot een algemene lastenverlichting van € 26 per aansluiting.
Financiën Gemeente en de samenleving
(Bedragen x € 1.000)
Raming begrotingsjaar voor wijziging
Raming begrotingsjaar na wijziging
Realisatie begrotingsjaar
Verschil realisatie versus begr. na wijz.
Baten
0
0
0
0
Lasten
930
974
891
83
Gerealiseerde totaal saldo van baten en lasten
-930
-974
-891
83
Onttrekkingen aan reserves
50
94
6
-89
Toevoegingen aan reserves
0
0
0
0
-880
-880
-886
-6
Gerealiseerde totaal resultaat van baten en lasten
Hieronder wordt op hoofdlijnen aangegeven hoe de verschillen tussen de gerealiseerde bedragen en de begrote bedragen na wijziging zijn ontstaan. Mutaties reserves Het verschil op de mutaties van de reserves betreft voornamelijk lagere onttrekkingen voor MijnDinkelland 2030 voor €89.000 (zie voorstel budgetoverheveling). Een gedetailleerde toelichting op de verschillen tussen gerealiseerde bedragen en begrote bedragen na wijziging is te vinden in de Jaarrekening 2024 onder "Toelichting en analyse op de baten en lasten".
68
Programma basisdeel Inleiding op de basisbegroting Vanuit wettelijk voorschrift presenteren wij, naast onze programma’s, de begroting en jaarrekening naar taakveld. Ieder programma in de basisbegroting is op eenzelfde wijze opgebouwd en kent de volgende onderdelen: •
Portefeuillehouder(s)
•
Algemeen: algemene omschrijving van het programma.
•
Vastgestelde beleidsnota's: voor een actueel totaalbeeld van de vastgestelde beleidsnota's en verordeningen verwijzen we u naar: Overheid.nl
•
Kengetallen: relevante kengetallen per programma.
•
Verbonden partijen: voor een totaalbeeld van de verbonden partijen die bijdragen aan het realiseren van de doelen binnen het programma verwijzen we u naar de paragraaf Verbonden partijen.
•
Actuele ontwikkelingen: omschrijving van de ontwikkelingen die spelen binnen het programma.
•
Beleidsindicatoren: de wettelijk verplichte indicatoren volgens het BBV.
•
Begroting 2025 - overzicht baten en lasten: weergaven van de baten en lasten per taakveld.
•
Nieuw beleid uit het collegeakkoord: nieuw beleid en/of intensivering en extensivering van bestaand beleid dat voortkomt uit het collegeakkoord.
•
Meerjarig financieel beeld - terugkijken: realisatie 2023, begroting 2024 en begroting 2025 per programma met een toelichting*
•
Meerjarig financieel beeld - vooruitkijken: begroting 2025 t/m 2027 per programma met een toelichting.
* Ondanks de geringe vergelijkbaarheid van de cijfers nemen wij conform de BBV verplichting wel de vergelijkende realisatie cijfers 2023 en begroting 2024 op.
Programma Bestuur & middelen Portefeuillehouders John Joosten & Richard de Way
Algemeen Het bestuur van onze gemeente wordt gevormd door de gemeenteraad en het college van Burgemeester en Wethouders. In de gemeenteraad zitten 21 inwoners uit onze gemeente. De zetelverdeling is als volgt: Lokaal Dinkelland acht zetels, CDA zeven zetels, VVD drie zetels, Progressief Dinkelland (PvdA en GroenLinks) twee zetels en Burgerbelangen Dinkelland één zetel. Het college van Burgemeester en Wethouders wordt naast de burgemeester gevormd door drie wethouders. Voor onze inwoners willen we goed inzichtelijk maken wat we als bestuur van de gemeente Dinkelland doen en waar we het gemeenschapsgeld voor inzetten. Onze gemeentelijke begroting moet in evenwicht zijn. Gemeenschapsgeld genereren wij via de algemene uitkering van het gemeentefonds en door het heffen van gemeentelijke belastingen. Ons uitgangspunt is dat we de lokale lasten zo laag en stabiel mogelijk willen houden. We houden oog voor een gezonde balans tussen de hoogte van de lokale lasten, onze begrotingspositie en onze investeringen.
69
De uitvoering van het gemeentelijke beleid wordt gedaan door onze uitvoeringsorganisatie Noaberkracht Dinkelland Tubbergen. Noaberkracht is een samenwerkingsverband met de gemeente Tubbergen. Er zijn ook maatschappelijke opgaven die om een aanpak vragen die de grenzen van individuele gemeenten overstijgt. In dat geval vinden we het belangrijk om samen te werken met de juiste partners. Op inhoudelijke thema’s zullen wij de bestaande samenwerking binnen de provincie Overijssel, regio Twente, Noordoost Twente en met de gemeente Tubbergen voortzetten.
Kengetallen Binnen het programma Bestuur & middelen maken we gebruik van de volgende kengetallen: •
Aantal inwoners: 26.739
•
Gemiddelde leeftijd: 44,7 jaar
•
Aantal huishoudens: 10.734
•
Aandeel alleenwonenden: 27,3%
•
Gemiddeld betaalde ozb: €463
Prognose bevolkingsontwikkeling:
70
Wat hebben we in 2024 gedaan? Herijking gemeentefonds In de begroting 2023 zijn de gevolgen en de herverdeeleffecten van de herijking van het gemeentefonds opgenomen. Dit leverde de gemeente Dinkelland als zogenaamde "voordeelgemeente" een voordelig herverdeeleffect op van € 32 per inwoner. Voor het herverdeeleffect wordt een ingroeipad gehanteerd om te bewerkstelligen dat het herverdeeleffect gefaseerd tot stand komt. Het ingroeipad wordt voor alle gemeenten voor het jaar 2023 op maximaal € 7,50 per inwoner gezet. Ook is het ingroeipad beperkt tot drie jaar. Na drie jaar bedraagt het maximaal voor- of nadelig herverdeeleffect voor een gemeente maximaal € 37,50 per inwoner (voor Dinkelland dus € 32 per inwoner). Voor de verwerking van dit ingroeipad maakt het rijk gebruik van een zogenaamde suppletieuitkering, Herverdeeleffect herijking
2023
2024
2025
2026
Voordeel van € 32 per inwoner
855
855
855
855
Suppletieuitkering
-656
-257
0
0
Budgettair effect
199
598
855
855
Extra middelen via algemene uitkering voor jeugd De definitieve verdeling van de extra middelen voor jeugdzorg ter compensatie van de tekorten in de jeugdzorg kwam voor het jaar 2023 voor de gemeente Dinkelland uit op een bedrag van € 548.000 Dit leverde voor het jaar 2023 ten opzichte van de eerdere ramingen een voordeel op van €8.000. Bezwaarschriften btw-compensatiefonds en btw-aangifte 2022 Wij hebben in 2024 de motivering van het bezwaar tegen de beschikking btw-compensatiefonds (hierna: BCF) 2022 en tegen de btw-aangifte in het tijdvak 2022 aangeleverd. De Belastingdienst heeft juli 2024 zijn standpunt aangeleverd en komt geheel aan het bezwaar tegemoet. Het bezwaar is ingediend i.v.m. de herrekening van het mengpercentage en een intern boekingenonderzoek. Een herberekening van het mengpercentage o.b.v. een nieuwe systematiek leidt tot een verhoging van de uitkering uit het BCF 2022 van € 30.000 en een teruggave via de btw-aangifte 2022 van € 7.000. Daarnaast heeft het interne onderzoek uitgevoerd naar de boekingen in de crediteuren- en debiteurenadministratie geleid tot een vermindering van de uitkering uit het BCF 2022 van € 19.000 en een teruggave via het btw-aangifte 2022 van € 32.500. Per saldo betekent de tegemoetkoming op het bezwaarschrift tot een verhoging van de uitkering uit het BCF 2022 van € 11.000 en een teruggave via de btw-aangifte 2022 van € 39.500.
Bezwaarschriften tegen de WOZ-beschikkingen In 2024 is er evenals in 2023 een behoorlijk aantal binnengekomen bezwaren tegen de hoogte van de WOZ-beschikkingen. Het aantal bezwaren is meer dan verdubbeld ten opzichte van 2022. De oorzaak hiervan is enerzijds de veranderingen op de woningmarkt en de daarmee stijgende huizenprijzen. Anderzijds is dit te verklaren door de opkomst van de zogenoemde ‘no cure no pay-bureaus’ de afgelopen jaren. Zij maken zeer actief reclame voor hun diensten en hun verdienmodel bestaat eruit om zoveel mogelijk bezwaar- en beroepschriften in te dienen om proceskostenvergoedingen te ontvangen die door de gemeente betaald moeten worden. Dit zijn voor gemeenten hoge bedragen die betaald worden met gemeenschapsgeld.
71
Aangenomen moties en amendementen Moties Verhoging bijdrage Stichting Ontwikkelingssamenwerking Dinkelland In de raadsvergadering van 18 juli 2023 is de motie van Verhoging bijdrage Ontwikkelingssamenwerking Dinkelland aangenomen. De motie draagt het college op om: •
Stichting
De verhoging van dit bedrag naar €1,00 per inwoner op te nemen in de eerstvolgende begroting 2023 en daarna jaarlijks structureel te continueren.
Stand van zaken: De motie is uitgevoerd en de hogere subsidie uitbetaald. De motie is te raadplegen via de volgende link: Moties 2023.
Beleidsindicatoren De effecten van ons lokale beleid worden toegelicht aan de hand van een vaste set (verplichte) beleidsindicatoren.
Indicator
2022
2023
2024
Formatie (fte per 1.000 inwoners)
7,61
8,32
8,51
Bezetting (fte per 1.000 inwoners)
8,99
9,78
10,03
Apparaatskosten (kosten per inwoner)
€ 736
€ 898
€ 933
Externe inhuur (kosten als percentage van totale loonsom plus totale kosten inhuur externen)
12,0
13,5
14,2
Overhead (percentage van de totale kosten)
9,3
10,2
10,0
Toelichting formatie en bezetting Op 31 december 2024 waren er meer mensen in dienst bij Noaberkracht dan op diezelfde datum in 2023. Ook waren er op 31 december 2024 meer fte's in dienst dan op 31 december 2023. Dit heeft onder andere te maken met de extra taken en dus ook extra medewerkers. Daarnaast nemen medewerkers deel aan het generatiepact en is er al voorgesorteerd op hun vertrek. Dit om de kennis goed over te kunnen dragen.
72
Overzicht baten en lasten
(Bedragen x € 1.000)
Raming begrotingsjaar voor wijziging
Raming begrotingsjaar na wijziging
Realisatie begrotingsjaar
538
1.866
Verschil realisatie versus begr. na wijz.
BATEN Bestuur en middelen (exclusief algemene dekkingsmiddelen) Algemene dekkingsmiddelen
1.083
-783
-
-
-
0
1. Lokale heffingen
7.111
7.301
7.290
-11
2. Algemene uitkeringen
46.474
47.918
48.700
782
3. Dividend
1.271
1.457
1.458
1
4. Saldo financieringsfunctie
42
317
466
149
5. Overhead
0
8
8
-0
6. Vennootschapsbelasting
0
0
0
0
7. Onvoorzien
0
0
0
0
55.436
58.867
59.004
138
TOTAAL BATEN LASTEN Bestuur en middelen (exclusief algemene dekkingsmiddelen) Algemene dekkingsmiddelen
0
0
0
0
4.629
6.418
5.464
-954
-
-
-
0
1. Lokale heffingen
50
50
50
-0
2. Algemene uitkeringen
0
0
0
0
3. Dividend
0
0
0
0
4. Saldo financieringsfunctie
-1.524
-1.339
-1.330
9
5. Overhead
8.990
9.079
9.096
17
6. Vennootschapsbelasting
0
0
0
0
7. Onvoorzien
40
0
0
0
TOTAAL LASTEN
12.186
14.209
13.280
-929
Gerealiseerde totaal saldo van baten en lasten
43.250
44.658
45.725
1.067
Onttrekkingen aan reserves
825
3.699
3.470
-228
Toevoegingen aan reserves
2.528
6.222
6.222
-0
Resultaat van baten en lasten
41.546
42.135
42.973
839
Hieronder wordt op hoofdlijnen aangegeven hoe de verschillen tussen de gerealiseerde bedragen en de begrote bedragen na wijziging zijn ontstaan. Rente (stelpost, schatkistbankieren, bouwkavels, etc.) (voordeel €140.000) Over het jaar 2025 was er sprake van een gezonde liquiditeitspositie binnen de gemeente Dinkelland. De verschillende uitgaven konden lopende het jaar 2024 worden gefinancierd zonder daar langlopende leningen voor te hoeven afsluiten. We hebben in het kader van het zogenaamde schatkist bankieren zelfs liquide middelen moeten "parkeren" bij het Rijk. Dit betekende enerzijds dat we de stelpost rente in 2023 niet hebben moeten aanspreken en anderzijds dat we rente hebben ontvangen op de geparkeerde middelen bij het Rijk Vanaf eind 2022 wordt er namelijk sinds lange tijd weer creditrente vergoed door het Agentschap van de Generale Thesaurie (schatkistbankeren). Algemene uitkering (voordeel €782.000) (zie voorstel resultaatbepaling) De decembercirculaire 2024 en de septembercirculaire 2024 hebben voor een hogere algemene uitkering gezorgd van € 754.000. Het grootste gedeelte van dit bedrag bestaat uit taakmutaties en decentralisatieuitkeringen ( € 376.000). In de resultaatbestemming wordt hiervan een bedrag van € 214.000 meegenomen naar 2025. Dit bedrag is bestemd voor de landelijke beëindigingsregeling
73
veehouderijlocaties en de spreidingswet. Sinds juli 2023 is de beëindigingsregeling veehouderijlocaties (met piekbelasting) opengesteld, waarmee veehouders hun bedrijfslocaties tegen subsidie kunnen beëindigen. Vanuit de Spreidingswet hebben gemeenten een nieuwe taak gekregen in het zoeken naar opvangplekken voor asielzoekers om zo tot een evenwichtigere spreiding van asielzoekers te komen over gemeenten en provincies. Taakmutaties algemene uitkering (voordeel €315.000) Via verschillende circulaires over de hoogte van de algemene uitkering uit het gemeentefonds zijn we op de hoogte gebracht van een aantal zogenaamde taakmutaties. Wij hanteren de lijn dat voor deze taakmutaties stelposten worden opgenomen in afwachting van te ontwikkelen beleid. Mocht dit om welke reden dan ook niet lukken dan vallen deze stelposten terug naar de algemene middelen. Van het totale voordeel van € 315 .000 wordt een bedrag van in totaliteit € 79.000 betrokken bij de resultaatbestemming en de budgetoverheveling. Het hierna resterende voordeel van € 236.000 wordt veroorzaakt door het vrijvallen van de resterende stelpost prijscompensatie. Dit is het deel van de stelpost prijscompensatie dat gedurende het jaar via de tussenrapportages en programmajournaals niet is aangewend om ramingen aan te passen.
Tegenover deze meevaller staan op overige plekken in deze jaarverantwoording ook tegenvallers als gevolg van niet geraamde prijsstijgingen die zijn opgetreden of bekend geworden in de laatste maanden van het jaar 2024. Burgemeesters en Wethouders (nadeel €50.000) Gedurende het jaar 2024 (juli) is er een salarisverhoging geweest op basis van de CAO Rijk waardoor er een verschil is ontstaan ten opzichte van de begrote salarissen en sociale lasten. Dit heeft geleid tot een nadeel op de post. Voorziening pensioenen wethouders (nadeel €295.000) We zijn verplicht om ieder jaar bij de jaarverantwoording een herziene berekening van de toekomstige rechten van de wethouders pensioenen op te leveren. Naast fluctuatie in bestand (mensen die in- en uitstromen) was voorgaande jaren vooral de stijging van de rekenrente van invloed. Daarnaast is het aanpassen van de sterftetafel van invloed op de hoogte van de reserve/doelvermogen. Organisatieondersteuning (nadeel €59.000) Door een herverdeling van de overhead (doorberekening vanuit Noaberkracht) over de verschillende producten en activiteiten treedt er een verschuiving op tussen de verschillende producten en activiteiten. Tegenover het nadeel hier staan tal van kleinere meevallers op de overige producten en activiteiten. Het totaal van de werkelijk doorberekende overhead (doorberekening vanuit Noaberkracht) is gelijk aan de raming.
Mutaties reserves Het verschil op de mutaties van de reserves betreft voornamelijk een lagere onttrekkingen voor het historisch archief voormalige gemeente Ootmarsum voor €15.000 (zie voorstel budgetoverheveling), vermindering lokale heffingen €20.000, onderhoud gebouwen voor €158.000 en versterken sociale basis voor €19.000. Een gedetailleerde toelichting op de verschillen tussen gerealiseerde bedragen en begrote bedragen na wijziging is te vinden in de Jaarrekening 2024 onder "Toelichting en analyse op de baten en lasten".
74
Kosten van overhead
(Bedragen x € 1.000)
Raming begrotingsjaar voor wijziging
Raming begrotingsjaar na wijziging
Realisatie begrotingsjaar
Verschil realisatie versus begr. na wijz.
Baten
0
8
8
-0
Lasten
8.990
9.079
9.096
17
Kosten van de overhead
-8.990
-9.071
-9.088
-17
0
0
0
0
315
315
315
0
0
0
0
0
-315
-315
-315
0
-8.990
-9.071
-9.088
-17
Waarvan kosten van overhead toe te rekenen aan grondexploitaties Waarvan dekking overhead door toerekening aan grondexploitaties Gerealiseerde totaal resultaat van baten en lasten
Bedrag voor de heffing van vennootschapsbelasting
(Bedragen x € 1.000)
Raming begrotingsjaar voor wijziging
Raming begrotingsjaar na wijziging
Realisatie begrotingsjaar
Verschil realisatie versus begr. na wijz. 0
Totaalbedrag van heffing voor de vennootschapsbelasting
0
0
0
0
Programma Dienstverlening & burgerzaken Portefeuillehouder John Joosten
Algemeen We streven in onze dienstverlening naar een gemeente die niet afwacht, maar proactief naar de inwoner toe gaat. Een gemeente die in haar dienstverlening meedenkt met de inwoner en helder is in verwachtingen over en weer, tussen gemeente en inwoners. Dit betekent beleid zonder strikte regels maar met ruimte voor maatwerk. Niet meer werken met beperkte openingstijden, maar op afspraak werken op een locatie en tijdstip wenselijk voor de inwoner. We zorgen ervoor dat zoveel mogelijk producten en diensten digitaal afgenomen kunnen worden. Natuurlijk kunnen inwoners en bedrijven ook telefonisch contact opnemen door te bellen naar het telefoonteam. Naast de dienstverlening zorgen we ook voor een correcte verwerking van de persoonsgegevens van onze inwoners in de basisregistratie personen, de uitgifte van identiteitskaarten, rijbewijzen en paspoorten en de kadastrale informatie.
75
Kengetallen Binnen het programma Dienstverlening & burgerzaken maken we gebruik van het volgende kengetal: Opkomst verkiezingen:
Wat hebben we in 2024 gedaan? Verkiezingen Op donderdag 6 juni 2024 hebben we de verkiezingen voor het Europees Parlement gehad en succesvol afgerond. De huidige verkiezingsborden zijn in 2024 vervangen door spandoeken, wat voor eenheid en structuur heeft gezorgd. Reisdocumenten In 2024 hadden wij te maken met meer aanvragen voor reisdocumenten. Voor 2024 verlopen de eerste documenten met 10-jarige geldigheid. Dit betekent dat er vanaf 2024 meer documenten vernieuwd worden dan de jaren ervoor. De paspoortpiek duurt tot 2028. Huwelijken In 2024 zijn er maar liefst 172 huwelijken voltrokken en 40 partnerschappen geregistreerd in de gemeente Dinkelland. Rijbewijzen Het proces "rijbewijs online aanvragen" is opnieuw onder de aandacht gebracht. In de gemeente Dinkelland hebben 431 personen hier gebruik van gemaakt.
76
Aangenomen moties en amendementen Er zijn geen aangenomen moties en amendementen met betrekking tot dit programma.
Beleidsindicatoren dienstverlening en burgerzaken Het programma Dienstverlening en burgerzaken kent geen verplichte beleidsindicatoren.
Overzicht baten en lasten (Bedragen x € 1.000)
Raming begrotingsjaar voor wijziging
Raming begrotingsjaar na wijziging
Realisatie begrotingsjaar
Verschil realisatie versus begr. na wijz.
Baten
519
575
625
50
Lasten
934
1.009
977
32
Gerealiseerde totaal saldo van baten en lasten
-415
-434
-352
82
Onttrekkingen aan reserves
0
4
0
-4
Toevoegingen aan reserves
0
0
0
0
-415
-430
-352
78
Gerealiseerde totaal resultaat van baten en lasten
Hieronder wordt op hoofdlijnen aangegeven hoe de verschillen tussen de gerealiseerde bedragen en de begrote bedragen na wijziging zijn ontstaan. Rijbewijzen (voordeel €31.000) Er zijn dit jaar meer rijbewijzen aangevraagd dan was voorzien. Van het proces “rijbewijs online aanvragen” hebben 431 personen gebruik gemaakt. Dit zijn meer aanvragen dan voorgaande jaren. De “normale” aanvragen rijbewijzen zijn ook meer dan de voorgaande jaren. Dit alles heeft geleid tot een voordeel van €31.000. Een gedetailleerde toelichting op de verschillen tussen gerealiseerde bedragen en begrote bedragen na wijziging is te vinden in de Jaarrekening 2024 onder "Toelichting en analyse op de baten en lasten".
77
Programma Veiligheid Portefeuillehouder Burgemeester John Joosten
Algemeen Veilig leven is een groot goed in onze samenleving. De gemeente heeft op dit onderwerp een belangrijke wettelijke taak. Daar geven we uitvoering aan. Wij zien veiligheid als een gezamenlijke verantwoordelijkheid en maken met allerlei betrokkenen in onze samenleving afspraken over hoe we de veiligheid in onze samenleving kunnen versterken. Daarbij werken we vanuit vertrouwen. Als dat vertrouwen wordt geschaad, dan treden we op. Veiligheid is vaak het resultaat van samenwerking en van bewust handelen op basis van eigen verantwoordelijkheid. We werken dan ook aan samenwerking tussen onder meer politie, brandweer, Openbaar Ministerie, woningcorporaties en hulpverleners. We willen een veilige en leefbare woonomgeving. Daarvoor dringen we de criminaliteit (ondermijning) terug en vergroten we het veiligheidsgevoel van onze inwoners. We hebben een adequate wijze van uitvoering van toezicht op de naleving van de wet- en regelgeving waarbij we het perspectief van meerdere kanten bekijken. We willen oplossingsgericht denken en meebewegen bij (politieke) ontwikkelingen. Vanuit de rol van toezichthouder en handhaver geven wij vrijheid waar het kan en zijn we strikt waar het moet. Om zo samen met burgers en bedrijven tot een veilige en leefbare woon- en werkomgeving te komen.
Kengetallen Binnen het programma Veiligheid maken we gebruik van de volgende kengetallen: •
Aantal misdrijven per jaar (Politie: 2018-2024).
78
•
Aantal incidenten met verwarde personen (Politie: 2018-2024).
Het aantal registraties is gebaseerd op de registraties die in de politiesystemen zijn vastgelegd. Indien een eenheid meer incidenten registreert, betekent dit niet automatisch dat het fenomeen in de betreffende eenheid ernstiger is, maar het kan te maken hebben met de registratiewijze (of registratiediscipline) binnen deze eenheid. De getoonde aantallen over voorgaande jaren kunnen mogelijk afwijken van eerdere gepresenteerde aantallen vanwege een na-ijleffect. Registraties kunnen namelijk op basis van nieuwe inzichten op een later moment worden aangepast. Bron: https://noaberkracht.incijfers.nl/dashboard/openbare-orde-en-veiligheid
Wat hebben we in 2024 gedaan? Weerbare gemeente Gemeenten zijn niet meer weg te denken in de aanpak van georganiseerde ondermijnende criminaliteit. Om ondermijning succesvol te kunnen aanpakken, is het van belang dat wij als gemeente weerbaar zijn tegen negatieve invloeden van buitenaf. Ondermijning is een vorm van criminaliteit, waarbij criminelen voor hun illegale activiteiten gebruik maken van legale activiteiten en diensten. Daardoor vervagen normen en neemt het gevoel van veiligheid en leefbaarheid af. Het effect daarvan op onze samenleving heet ondermijning. Het Regionaal Informatie- en Expertisecentrum (RIEC) heeft een weerbaarheidsscan uitgevoerd. De resultaten uit deze scan zijn regionaal en lokaal opgepakt. Voor de gemeente Dinkelland betekent dit dat naast het doorontwikkelen van het lokaal ondermijningsoverleg en het opnemen van de aanpak van ondermijning in het Integraal Veiligheidsplan 2024-2026, ook is een eerste aanspreekpunt aangewezen voor het thema ondermijning en de opvolging van de resultaten van de weerbaarheidsscan binnen de directie van Noaberkracht Dinkelland Tubbergen. Verder is in 2024 gestart met de invoering van de ambtseed/-belofte. Dit is een belangrijke stap, niet alleen omdat het een wettelijke verplichting is, maar 79
vooral omdat het symbool staat voor hoe wij ons werk als ambtenaar doen: eerlijk, zorgvuldig en in het belang van de samenleving. Ook zijn er regionaal initiatieven in gang gezet om de weerbaarheid van lokale overheden in Twente in de aanpak van ondermijning te vergroten. Dit zijn onder andere: een e-learning die is ontwikkeld voor nieuwe medewerkers voor het herkennen van signalen van ondermijning, een ondermijningscongres dat heeft plaatsgevonden voor gemeenten en de samenwerkende partners en er is een module ontwikkeld voor het vastleggen van signalen van ondermijning. Aanpak veilig buitengebied In de gemeenten Dinkelland en Tubbergen is sprake van een groot buitengebied met honderden bedrijven, al dan niet met agrarische bestemming. Er is onvoldoende zicht op en kennis van de risico's van mogelijke ondermijnende criminaliteit. Leegstaande schuren of andere leegstaande objecten lenen zich bij uitstek voor het inrichten van productieplaatsen voor synthetische drugs of hennep. Ook is er veel geld te verdienen met het omzeilen van milieuregels. Daarom is eind 2022 gestart met het project veilig buitengebied waar een groot aantal partners werkzaam in het buitengebied, aan deelnemen. In 2024 hebben op een aantal locaties integrale controles plaatsgevonden en zijn signalen van ondermijning opgepakt.
Aangenomen moties en amendementen Er zijn geen aangenomen moties en amendementen met betrekking tot dit programma.
Beleidsindicatoren De effecten van ons lokale beleid worden toegelicht aan de hand van een vaste set (verplichte) beleidsindicatoren. Indicator
2022
2023
2024
Verwijzingen Halt (aantal per 1.000 jongeren)
6
5
nnb
Winkeldiefstallen (aantal per 1.000 inwoners)
0,4
0,4
nnb
Geweldsmisdrijven (aantal per 1.000 inwoners)
1,5
1,5
nnb
Diefstallen uit woning (aantal per 1.000 inwoners)
0,4
0,4
nnb
Vernielingen en beschadigingen in de openbare ruimte (aantal per 1.000 inwoners)
1,9
1,7
nnb
Bron: https://noaberkracht.incijfers.nl/dashboard/veiligheid - Deze cijfers worden periodiek geactualiseerd. Voor de meest actuele cijfers raadpleeg de website. Een vergelijking met landelijke cijfers is ook te vinden op deze website.
80
Overzicht baten en lasten (Bedragen x € 1.000)
Raming begrotingsjaar voor wijziging
Raming begrotingsjaar na wijziging
Realisatie begrotingsjaar
Verschil realisatie versus begr. na wijz.
Baten
17
-26
-22
4
Lasten
4.529
4.569
4.471
98
Gerealiseerde totaal saldo van baten en lasten
-4.512
-4.595
-4.493
103
Onttrekkingen aan reserves
0
25
0
-25
Toevoegingen aan reserves
0
0
0
0
-4.512
-4.570
-4.493
78
Gerealiseerde totaal resultaat van baten en lasten
Hieronder wordt op hoofdlijnen aangegeven hoe de verschillen tussen de gerealiseerde bedragen en de begrote bedragen na wijziging zijn ontstaan. Omgevingsdienst Twente (voordeel €60.000) Een deel van het jaarresultaat 2023 Omgevingsdienst Twente is door het AB bestemd voor teruggaaf aan de deelnemers. Eveneens heeft het opheffen van de kruisfinanciering geresulteerd in een teruggaaf aan de deelnemers. Beide voordelen zijn verantwoord in 2024. Mutaties reserves Het verschil op de mutaties van de reserves betreft voornamelijk een lagere onttrekking voor het Werkbudget integraal veiligheidsbeleid voor een bedrag van €25.000 (zie voorstel budgetoverheveling) Een gedetailleerde toelichting op de verschillen tussen gerealiseerde bedragen en begrote bedragen na wijziging is te vinden in de Jaarrekening 2024 onder "Toelichting en analyse op de baten en lasten".
Programma Openbare ruimte & mobiliteit Portefeuillehouder Rob Olde Kalter
Algemeen De openbare ruimte is van iedereen en dat betekent dat die voor iedereen goed toegankelijk moet zijn. Straten en wegen moeten veilig zijn; bij de inrichting hiervan wordt met de wensen en eisen van ouderen, kinderen en mindervaliden rekening gehouden. Samen met onder meer de provincie Overijssel wordt Dinkelland verkeersveiliger en zo goed mogelijk bereikbaar. We dragen als gemeente zorg voor het gebruik, beheer en onderhoud van onze kernen en buitengebieden van vandaag en morgen. We werken aan een aantrekkelijke leefomgeving voor inwoners en bedrijven, waar mensen zich thuis voelen en met plezier gebruik maken van de openbare ruimte. We onderzoeken hoe we de beleving en tevredenheid van alle gebruikers van de openbare ruimte in de komende jaren kunnen meenemen bij nieuwe keuzes voor inrichting en onderhoud. Daarnaast beheert en onderhoudt de gemeente wegen, openbare verlichting, verkeersvoorzieningen en openbaar groen. Wanneer er iets in de openbare ruimte stuk is, kunnen inwoners dat melden bij de gemeente. Ook als het gaat om rondslingerend afval, vernielingen of ongedierte. Zo houden we onze gemeente samen leefbaar. Het onderhoudsniveau van de openbare ruimte is vastgesteld in het beleidsplan Integraal Beheer Openbare Ruimte (IBOR). Voor het beheer van de wegen en het groen wordt de Kwaliteitscatalogus Openbare Ruimte
81
van de CROW gebruikt. Daarnaast is in het beleidsplan ‘Verlichten openbare ruimte’ de uitgangspunten en keuzes voor het beleid omtrent openbare verlichting beschreven. Om de in totaal zo’n 590 kilometer riolering van de gemeente Dinkelland te onderhouden en vervangen, zijn de kaders en het beleid hiervoor vastgelegd in het Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP).
Kengetallen Zie paragraaf Onderhoud Kapitaalgoederen
Wat hebben we in 2024 gedaan? Kunstwerken In 2024 is het onderhoudsbestek voor de jaren 2024/2025 opgesteld. Dit bestek is aanbesteed en is eind 2024 gegund aan de aannemer, die de werkzaamheden in 2025 gaat uitvoeren. Verder is in 2024 het beleidsplan civiele kunstwerken 2025-2029 opgesteld. Dit beleidsplan zal worden behandeld in de raadsvergadering van maart 2025. In dit beleidsplan wordt onderbouwd welke middelen er de komende planperiode 2025-2029 nodig zijn om het beheer, het onderhoud en de vervangingen te kunnen uitvoeren. Water/riool Water en rioleringsprogramma gemeente Dinkelland 2025 - 2030 Het huidige Gemeentelijk Rioleringsplan Dinkelland (GRP) loopt eind 2024 af. Met ingang van 1 januari 2024 is de Omgevingswet van kracht en we hebben er daarom voor gekozen om geen nieuw GRP te maken maar om de belangrijkste aspecten van de gemeentelijke watertaken, en de bekostiging ervan, planmatig vast te leggen in een Water- en rioleringsprogramma gemeente Dinkelland 2025 t/m 2030 (WRP). Dit WRP en het bijbehorende kostendekkingsplan is door het college en de Raad vastgesteld en gaat op 1 januari 2025 in werking. Basis Rioleringsplannen (BRP's) De huidige basis rioleringsplannen zijn vervangen door Systeemoverzichten Stedelijk Water (SSW). Hierin is het functioneren van de riolering berekend en benodigde aanpassingen van de riolering in kaart gebracht.
Deze informatie dient als input voor het Water en Riolerings Programma. In 2023 is gestart met het proces om te komen tot de SSW. In het 3e kwartaal 2024 zijn de SSW's afgerond en de uitkomsten van de berekeningen zijn meegenomen in het Water en Riolerings Programma 2025-2030. Uitvoeringsprogramma GRP 2019-2024 •
Rioolvervanging Odemarusstraat: Het eerste gedeelte van de rioolvervanging is in het najaar 2023 gestart. Vanwege het natte najaar is een groot deel van de uitvoering doorgeschoven naar 2024. De werkzaamheden zijn in 2024 volledig afgerond en opgeleverd aan de gemeente. Ten opzichte van de oorspronkelijke planning heeft de oplevering wat later in 2024 plaatsgevonden dan gepland.
•
Rioolvervanging IJsbaanstraat-Landweerstraat in Denekamp: De werkzaamheden zijn in 2023 uitgevoerd en in 2024 aan de gemeente opgeleverd.
•
Rioolvervanging Prinsessenstraat-Beatrixstraat in Denekamp: De werkzaamheden zijn integraal uitgevoerd met het wegenonderhoud en zijn inmiddels opgeleverd aan de gemeente.
82
Uitvoeringsprogramma Klimaatadaptatie 2021-2025 Met het Uitvoeringsprogramma Klimaatadaptatie Dinkelland 2021-2025 worden concrete maatregelen gerealiseerd om de Openbare Ruimte klimaatbestendig en waterrobuust in te richten. De stand van zaken van de in het uitvoeringsprogramma Klimaatadaptatie opgenomen projecten is als volgt: •
Herinrichting Veldkamp en Borchert (oa Bromeliastraat) te Denekamp: De voorbereiding loopt. Het haalbaarheidsonderzoek voor de aanleg van een warmtenet is afgerond en er is besloten om geen warmtenet in het project mee te nemen. In september is er gestart met bewonersparticipatie. Per straat is er een werkgroep die meedenkt over de herinrichting van de straat. Dit participatietraject loopt t/m januari 2025.
•
Oldenzaalsestraat/Palthestraat te Ootmarsum: De voorbereiding is in 2024 opgestart.
•
Prins Hendrikstraat te Denekamp: We zijn bezig om de scope vast te stellen. Als input hiervoor hebben we de bewoners geënquêteerd.