Bijlagen Toelichting_Bijlage 7 Niet gesprongen explosieven.pdf

•

Op 14 januari 1944 kwam een Duits jachtvliegtuig neer op Noord-Lutte 79. Het blussen van de ontstane brand verliep moeizaam, aangezien de nog aanwezige munitie explodeerde. De drie bemanningsleden waren overleden. De Duitse Wehrmacht bewaakte het toestel. o Niet relevant, buiten werkgebieden.

•

Op 22 januari 1944 kwam een Halifax bommenwerper in stukken neer op de gronden van Noord-Lutte 117, 138 en 143. Verder lagen kleinere brokstukken verspreid door de omgeving. Het betrof de omgeving van het Lutterzand. Van de zeven bemanningsleden overleefden slechts twee de crash. Een complete vleugel kwam neer voor het huis aan de Lutterzandweg 9. Ongeveer 250 meter verder, aan de andere kant van de Dinkel, lag de romp. De Duitsers waren snel ter plaatse en bewaakten het toestel. Behalve wat verschroeide aarde was enkele dagen niets meer te herkennen. Maanden later meenden mensen in het Lutterzand bommen te hebben gevonden. Het bleken echter de zuurstofflessen te zijn van de neergestorte Halifax o Relevant, verdere evaluatie in paragraaf 4.2.2.

•

Op 7 mei 1944 viel de loop van een mitrailleur neer in een weiland aan de Bentheimerstraat. o Niet relevant, geen specifieke locatie bekend.

•

Bericht op 10 mei 1944 op het land gelegen achter de woning Zuid-Lutte 201 in totaal 86 scherpe patronen van een zware mitrailleur waren aangetroffen. o Niet relevant, afkomst kan niet nader worden bepaald.

•

Op 19 oktober 1944 rond 16.00 uur hebben Engelse of Amerikaanse vliegtuigen in de omgeving van de grens Poppe zestien brisantbommen afgeworpen. Verder hebben ze ook een brisantbom afgeworpen in Noord-Lutte. Vijf van de brisantbommen zijn gevallen en ontploft in het bouwland van landbouwer Benneker, Zuid-Lutte 214. Drie bommen kwamen neer naast genoemde woning. Drie bommen kwamen neer in de omgeving van de

72762-2 / RO-170164 versie 1.0

Overijssel PAS Cluster 2

Pagina 65 van 85

Archief van de gemeente Losser 1813-2012 boerenwoning Zuid-Lutte 215 en drie bij Zuid-Lutte 216. Eén bom kwam terecht in het weiland nabij de woning aan Noord-Lutte 117, één bij Noord-Lutte 154, één bij Zuid-Lutte 217 en één bij Zuid-Lutte 218. o Relevant, verdere evaluatie in paragraaf 4.1.3. •

Op 29 oktober 1944, rond 11.00 uur, werden door Engelse of Amerikaanse vliegtuigen dertien brisantbommen afgeworpen in de omgeving van de spoorlijn Oldenzaal-Bentheim, tussen wachtpost 33 en 36 te Zuid-Lutte. De bommen kwamen neer in de omgeving van de woningen Zuid-Lutte 91, 107, 119, 120, 122 en 126. o Niet relevant, buiten werkgebieden.

•

Op 1 november 1944 werd omstreeks 21.15 uur één brisantbom afgeworpen in de berm van de spoorweg tussen Oldenzaal en Bentheim. Een zojuist passerende goederentrein werd door de bom getroffen. o Niet relevant, geen specifieke locatie bekend.

•

Op 6 november 1944 omstreeks 12.15 uur werden in de omgeving van de spoorlijn Oldenzaal-Bentheim, tussen kilometerpaal 29 en 30, vijf brisantbommen afgeworpen. Deze bommen waren allen ontploft. Twee bommen kwamen neer bij Zuid-Lutte 40, twee bommen bij Zuid-Lutte 28 en één bom viel tussen kilometerpaal 29 en 30. Een militaire trein werd getroffen door de bom. o Niet relevant, buiten werkgebieden.

•

Op 11 november 1944 werden omstreeks 14.00 uur in de omgeving van Poppe vijf brisantbommen afgeworpen. Drie bommen kwamen tot ontploffing bij Zuid-Lutte 214 en de overige twee bij Zuid-Lutte 218. o Relevant, verdere evaluatie in paragraaf 4.1.3.

•

Op 14 januari 1945 vond omstreeks 10.45 uur een luchtgevecht plaats boven de gemeente Losser. Een Duits jachtvliegtuig kwam als gevolg van dit luchtgevecht neer in de ‘Zandbergen’, waarbij de piloot werd gedood en het vliegtuig totaal vernield was en uitgebrand. De Duitse Wehrmacht is betrokken bij de bewaking van de resten van het vliegtuig. o Relevant, verdere evaluatie in paragraaf 4.2.3.

•

Op 3 februari 1945 wierpen rond 16.25 uur Engelse of Amerikaanse vliegtuigen drie brisantbommen af in de omgeving van de grens bij Poppe. Eén bom ontplofte bij Zuid-Lutte 214 en één bij Zuid-Lutte 218. De derde bom viel en kwam tot ontploffing in de Bentheimerstraat op ongeveer vijf à zeven meter van de woning ZuidLutte 219. o Relevant, verdere evaluatie in paragraaf 4.1.5.

•

Op 6 februari 1945 rond 10.10 uur werden door Engelse of Amerikaanse vliegtuigen twee bommen afgeworpen die terecht kwamen bij Zuid-Lutte 99 en 213. Daarnaast werd met mitrailleurs op twee paarden geschoten die zich in de Bentheimerstraat bevonden. o Niet relevant, buiten werkgebieden.

•

Op 15 februari 1945 werden door Engelse of Amerikaanse vliegtuigen omstreeks 14.00 uur ongeveer 35 brisantbommen afgeworpen. Deze bommen vielen in de nabijheid van de percelen G.62 tot en met G.113 te Glane. Ongeveer 30 bommen zijn hiervan geëxplodeerd. Ten gevolge van het bombardement raakten ongeveer 120 woningen min of meer beschadigd, terwijl ongeveer 25 woningen verwoest en totaal onbewoonbaar zijn. Aangezien er nog aanwezige niet gesprongen bommen waren werden bepaalde gebieden afgezet. o Relevant, verdere evaluatie in paragraaf 4.1.6.

•

Op 15 februari 1945 vond een ontploffing plaats omstreeks 7.55 uur te Zuid-Lutte. Volgens ooggetuigen kwam een V1 of V2 neer, die een gat veroorzaakte van ongeveer 2,5 meter diep en 8 meter in doorsnede. Boerderijen in de omgeving raakten beschadigd, vooral de woning aan Zuid-Lutte 175. o Niet relevant, buiten werkgebieden.

•

Op 7 maart 1945 kwam rond 15.30 uur een in brand geschoten Duits jachtvliegtuig neer op een particuliere weg in het Lutterzand te Noord-Lutte. De piloot had zich met parachute kunnen redden. Het vliegtuig was bijna geheel verbrand en had ter plaatse geen schade veroorzaakt. o Relevant, verdere evaluatie in paragraaf 4.2.4.

72762-2 / RO-170164 versie 1.0

Overijssel PAS Cluster 2

Pagina 66 van 85

Archief van de gemeente Losser 1813-2012 •

Op 18 maart 1945 omstreeks 20.30 uur stortte in het Lutterzand, op de grond van de fabrikant B. Scholten, een Duits jachtvliegtuig neer. Het grootste gedeelte van het vliegtuig was verbrand. Op 19 maart 1945 omstreeks 12.00 uur werden de overleden piloot en enkele onderdelen van het vliegtuig geborgen. o Relevant, verdere evaluatie in paragraaf 4.2.4.

Gemeente Tubbergen Gemeentearchief Tubbergen. Toegang 1.783. Inventaris 973 Gevaarlijke stoffen: opslag vervoer, opruiming enz., 1815-1970. Niet relevant, buiten werkgebieden. Inventaris 974 Gevaarlijke stoffen: opslag, vervoer, opruiming etc., 1974-1985. De EOD heeft naar aanleiding van aangetroffen munitie een zoekactie gehouden binnen een gebied van 15 x 15 meter waarin handgranaten aanwezig konden zijn. Het betrof een stuk ten noorden van de Hooidijk aan de oostzijde van de afslaande Bouwmansweg. Een ander terrein van 60 x 80 meter, wat volgens de gemeente mogelijk verdacht was, werd door de EOD niet afgezocht aangezien het bronnenmateriaal te summier was. o Relevant, verdere evaluatie in paragraaf 5.2.

Gemeentearchief Tubbergen. Toegang 1.78. Inventaris 471 Opruiming van explosieven, 1998-2009 (1465-4). Niet relevant, buiten werkgebieden.

Gemeente Weerselo Gemeentearchief Weerselo. Geen toegangsnummer; archief is digital ontsloten. Inventaris 15 Straatnaamgeving, 1956-1976. Niet relevant, geen betrekking tot NGE en/of oorlogshandelingen. Inventaris 245 Oorlogsschaden, 1943-1948. Niet relevant, buiten werkgebieden. Inventaris 260 Jaarrekeningen gemeente Weerselo, 1939-1946. Niet relevant, geen betrekking tot NGE en/of oorlogshandelingen. Inventaris 701 Vervoer, opruimen van munitie en andere gevaarlijke stoffen. Niet relevant, buiten werkgebieden. Inventaris 1242 Oorlogsbuit en bezettingsmaatregelen, 1943-1948. Niet relevant, geen betrekking tot NGE en/of oorlogshandelingen. Inventaris 1244 NATO-pijpleiding, 1957-1977. Niet relevant, geen betrekking tot NGE en/of oorlogshandelingen. Inventaris 1265 Inkwartiering, 1943-1948. Niet relevant, betreft algemene dossiers. Inventaris 1624 Onderzoek explosieven schijnvliegveld te Saasveld (Tweede Wereldoorlog), 2007. Niet relevant, buiten werkgebieden.

72762-2 / RO-170164 versie 1.0

Overijssel PAS Cluster 2

Pagina 67 van 85

Gemeentearchief Weerselo. Geen toegangsnummer; archief is digital ontsloten. Inventaris 3724 Verzamelmap Openbare Veiligheid, verzamelmap, 1993-2000. Niet relevant, geen betrekking tot NGE en/of oorlogshandelingen. Inventaris 3727 Ruiming van explosieven. Niet relevant, buiten werkgebieden. Inventaris 3728 Ruiming vliegtuigbom(men) Vliegveldstraat Deurningen, 1993. Niet relevant, buiten werkgebieden. Historisch Centrum Overijssel Toegang 0025.2. Provinciaal bestuur van Overijssel Inventaris 9244 Opgaven betreffende luchtaanvallen Overijsselse gemeenten, 1940-1941. • Bericht dat op 26 juli 1940 om 2.00 uur een onontplofte bom midden in een weiland terecht gekomen was op achthonderd meter van de Nederlands-Duitse grens. o Niet relevant, geen specifieke locatie bekend. •

Bericht dat op 26 juli 1940 om 7.30 uur een bom in een weiland op de Duivelshof was ingeslagen op vierhonderd meter van de weg De Lutte-Losser. o Niet relevant, buiten werkgebieden.

•

Bericht op 19 augustus 1940 dat een gat van 15 cm doorsnede was ontdekt even buiten de kom van het dorp Losser in een bouwland waarin vermoedelijk een niet ontplofte bom lag. o Niet relevant, geen specifieke locatie bekend.

•

Op 11 februari 1941 kwamen om 22.30 uur ongeveer driehonderd brandbommen neer over een lengte van een kilometer. De meeste kwamen terecht op een weide ten noorden van de weg Agelo-Reutum. Eén bom sloeg door het dak van een boerderij heen en één onbeschadigde bom werd later aangetroffen. o Niet relevant, geen specifieke locatie bekend.

•

Op 13 maart 1941 rond 0.30 uur kwamen drie brisantbommen neer waarvan twee vermoedelijk niet ontploft zijn in het buurtschap Beuningen. Tevens een groot aantal brandbommen. Rond dezelfde tijd kwam een Engels vliegtuig brandend omlaag. Duitse militairen waren bij het vliegtuig aanwezig. o Niet relevant, geen specifieke locatie bekend.

•

Op 24 maart 1941 rond 2.30 uur kwam een projectiel terecht in de Agelerbroek. Er is een gat in de grond van ongeveer 1,5 meter doorsnede dat vol water staat. Er is een waarschuwingsbord bij geplaatst. o Relevant, verdere evaluatie in paragraaf 3.1.1.

•

Op 29 april 1941 kwam rond 14.00 uur een bom, die niet ontplofte, neer in een open veld aan de oever van de Dinkel op het erf van Meuleman in De Lutte. Borden en vlagen werden geplaatst. o Niet relevant, geen specifieke locatie bekend.

•

In de nacht van 9 op 10 juli 1941 kwam een brisantbom in het weiland van landbouwer Leersink op ongeveer een kilometer van de Duitse grens in het buurtschap Hezingen. o Niet relevant, geen specifieke locatie bekend.

•

Om 3.00 uur op 19 augustus 1941 werd een brisantbom afgeworpen, die terecht kwam in buurtschap De Lutte. o Niet relevant, geen specifieke locatie bekend.

•

Op 25 augustus 1941 kwamen rond 00.15 uur in het buurtschap Vasse vier kleine brisantbommen neer, die allen ontploften. o Niet relevant, geen specifieke locatie bekend.

72762-2 / RO-170164 versie 1.0

Overijssel PAS Cluster 2

Pagina 68 van 85

•

Op ongeveer een kilometer van de kom van het dorp Losser kwam één brisantbom neer op 24 juni 1941 rond 2.00 uur, die tot ontploffing kwam. Verder werden enige gaten ontdekt van vermoedelijke brandbommen. Na later onderzoek bleken vier brisantbommen te zijn afgeworpen, waarvan er één niet tot ontploffing kwam. Deze blindganger kwam later uit zichzelf tot ontploffing. o Niet relevant, geen specifieke locatie bekend.

Inventaris 9245 Opgaven betreffende luchtaanvallen Overijsselse gemeenten, 1942-1945. • Op 18 februari 1942 vielen brisantbommen onder Losser tussen 3.00 uur en 4.00 uur. o Niet relevant, geen specifieke locatie bekend. •

Op 26 juni 1942 ontstond omstreeks 2.00 uur brand in een heide in De Lutte aan de Duitse grens. Vermoedelijk waren brandbommen neergekomen. o Niet relevant, geen specifieke locatie bekend.

•

Op 28 september 1942 rond 18.00 uur kwamen brisantbommen neer ten noorden van de spoorlijn OldenzaalBentheim. o Niet relevant, geen specifieke locatie bekend.

•

Op 21 januari 1943 rond 20.00 uur werd buurtschap De Lutte getroffen door meerdere brisantbommen. o Relevant, verdere evaluatie in paragraaf 4.1.1.

•

Op 13 mei 1943 rond 23.30 uur kwamen nabij het landgoed ‘Boer Korkotten’ brisantbommen neer. o Niet relevant, geen specifieke locatie bekend.

•

Op 10 juli 1943 rond 1.45 uur werd schade aangericht binnen de gemeente Losser nabij de Duitse grens door brisant- en brandbommen en een neergestort vliegtuig. o Niet relevant, buiten werkgebieden.

•

Op 10 juli 1943 werd zware schade aangericht door het vallen van brisantbommen onder Klein-Agelo. o Niet relevant, geen specifieke locatie bekend.

•

Op 16 september 1943 vielen rond 4.25 uur brisantbommen nabij het kanaal Almelo-Nordhorn, waardoor matige schade werd aangericht en twee gewonden vielen. o Niet relevant, geen specifieke locatie bekend.

•

Op 31 mei 1944 ontstond rond 13.30 uur een heidebrand in het buurtschap Groot-Agelo. De oorzaak van de brand was het neerkomen van munitie van luchtafweergeschut. o Niet relevant, betreft incident.

•

Op 24 augustus 1944 ontstond rond 12.30 uur een heidebrand door een brandend voorwerp uit een vliegtuig in het buurtschap Groot-Agelo. o Niet relevant, geen specifieke locatie bekend.

Toegang 0397. Militair Gezag Overijssel Inventaris 146 Provincie Overijssel Militaire Commissaris. Niet relevant, buiten werkgebieden. NIOD instituut voor oorlogs-, holocaust- en genocidestudies in Amsterdam (NIOD) Toegang 077. Generalkommissariat für das Sicherheitswesen – Höhere SS- und Polizeiführer Nord-West Inventaris 1328 Dagberichten van de Befehlshaber der Ordnungspolizei Den Haag betreffende vijandelijke luchtaanvallen, 1940-1941. • Melding dat op 11 oktober 1940 in Weerselo twee niet ontbrande brandbommen werden gevonden. o Niet relevant, geen specifieke locatie bekend.

72762-2 / RO-170164 versie 1.0

Overijssel PAS Cluster 2

Pagina 69 van 85

•

Melding dat op 6 november 1940 om 4.30 uur in Denekamp een Engels vliegtuig brandend naar beneden is gestort. Duitse Wehrmacht was ter plaatse. Het vliegtuig was volledig afgebrand en de inzitten waren overleden. o Niet relevant, buiten werkgebieden.

•

Melding dat op 8 november 1940 in Weerselo brandplaatjes werden gevonden. o Niet relevant, geen specifieke locatie bekend.

•

Melding dat op 14 november 1940 in Losser vijftien uitgebrande en twee niet gesprongen brandbommen zijn gevonden. Daarnaast werden twee kraters van brisantbommen aangetroffen. o Niet relevant, geen specifieke locatie bekend.

•

Melding dat op 15 december 1940 in Weerselo één brisantbom in een weiland terecht kwam. Mitrailleurvuur was waargenomen, vermoedelijk een luchtgevecht. o Niet relevant, geen specifieke locatie bekend.

•

Melding dat op 11 februari 1941 om 22.30 uur in Denekamp werden vier brisantbommen en tweehonderd brandbommen in open veld afgeworpen. o Niet relevant, geen specifieke locatie bekend.

•

Melding dat op 11 februari 1941 om 22.30 uur in Ootmarsum werden ongeveer driehonderd brandbommen in open veld afgeworpen. Eén brandbom viel op een boerderij, maar deze kon snel geblust worden. o Niet relevant, geen specifieke locatie bekend.

•

Melding dat op 13 maart 1941 rond 0.30 uur in Denekamp een Engelse bommenwerper door een Duits jachtvliegtuig werd neergeschoten. Vier van de vijf bemanningsleden zijn omgekomen. Het toestel werd door de Luftwaffe bewaakt. o Niet relevant, geen specifieke locatie bekend.

•

Melding dat op 13 maart 1941 omstreeks 0.30 uur in Losser drie brisantbommen, waarvan twee blindgangers, en meerdere brandbommen in een heideveld waren afgeworpen. o Niet relevant, geen specifieke locatie bekend.

•

Melding dat op 24 maart 1941 om 2.30 uur in Ootmarsum ongeveer honderd brandbommen in een weiland zijn afgeworpen. o Relevant, verdere evaluatie in paragraaf 4.1.1.

72762-2 / RO-170164 versie 1.0

Overijssel PAS Cluster 2

Pagina 70 van 85

BIJLAGE 5

OVERZICHT LUCHTFOTO’S

Bij de volgende luchtfoto-instanties zijn luchtfoto’s van tijdens de oorlog besteld: Luchtfotocollectie Topografische Dienst Kadaster Zwolle, afdeling GEO-informatie (Kadaster). Luchtfotocollectie The National Collection of Aerial Photography in Edinburgh (NCAP). Aan de hand van de geraadpleegde literatuur (zie bijlage 3), het archiefmateriaal (zie bijlage 4) en de ORB’s van de Engelse luchtmacht (zie bijlage 6) is bij de bovenstaande luchtfoto-instanties een zoekopdracht uitgezet naar luchtfoto’s die dateren van kort na relevante oorlogshandelingen. Daarnaast is ook de Luchtfotocollectie van de Universiteit Wageningen, afdeling Speciale Collecties (Wageningen UR), geraadpleegd. Bij de geraadpleegde luchtfoto-instanties zijn slechts enkele geschikte luchtfoto’s aangetroffen. Het lage aantal luchtfoto’s van de werkgebieden heeft te maken met de minimale militaire waarde van de omgeving van het oosten van Overijssel. Om deze reden zijn er weinig luchtfoto’s genomen. Van het werkgebied Springdal en Dal van de Mosbeek zijn geen geschikte luchtfoto’s aangetroffen. Luchtfoto’s van tijdens de Tweede Wereldoorlog: Collectie / sortie Fotonummer 140-1186 4070 16-1371 4154 16-1537 4123 440-1373 4055 16-1709 3002 16-1709 3003 16-1709 3015 16-1709 3018 16-1709 4017 US7-0068 4169 Tabel 6: Overzicht luchtfoto’s WO II.

Datum 2 november 1944 19 november 1944 20 december 1944 1 januari 1945 14 februari 1945 14 februari 1945 14 februari 1945 14 februari 1945 14 februari 1945 21 maart 1945

Bron Kadaster Kadaster Kadaster Kadaster Kadaster Kadaster Kadaster Kadaster Kadaster NCAP

In tekening 01 zijn de luchtfoto’s ingepast.

72762-2 / RO-170164 versie 1.0

Overijssel PAS Cluster 2

Pagina 71 van 85

BIJLAGE 6

UITSNEDE GEALLIEERDE STAFKAART EN THE NATIONAL ARCHIVES

De geallieerde stafkaarten geven een beeld van hoe het gebied er tijdens de oorlog uitzag. Daarnaast zijn de kaarten voorzien van een coördinatenstelsel waardoor het mogelijk is in de Engelse bombardementsgegevens te zoeken naar bombardementen. De werkgebieden Achter de Voort, Agelerbroek en Voltherbroek en Lemselermaten liggen op de geallieerde stafkaart 3607 Oldenzaal. Het werkgebied Dinkelland ligt op de geallieerde stafkaarten 3608 Bentheim en 3708 Gronau. Het werkgebied Springendal en Dal van de Mosbeek ligt op de geallieerde stafkaart 3507 Ootmarsum. Het Nord du Guerre-coördinatenstelsel dat de geallieerden hanteerden tijdens de oorlog was gebaseerd op deze kaartvierkanten. Een kaartvierkant is een locatieaanduiding van één kilometer bij één kilometer. In sommige gevallen zijn de locaties op honderd meter (zescijferig coördinaat) en op tien meter (achtcijferig coördinaat) nauwkeurig. In onderstaande figuren zijn de geallieerde stafkaarten inclusief de werkgebieden en kaartvierkanten weergegeven.

Figuur 27: Geallieerde stafkaart werkgebied Achter de Voort, Agelerbroek en Voltherbroek.

72762-2 / RO-170164 versie 1.0

Overijssel PAS Cluster 2

Pagina 72 van 85

Figuur 28: Geallieerde stafkaart werkgebied Dinkelland.

72762-2 / RO-170164 versie 1.0

Overijssel PAS Cluster 2

Pagina 73 van 85

Figuur 29: Geallieerde stafkaart werkgebied Lemselermaten.

Figuur 30: Geallieerde stafkaart werkgebied Springdal en Dal van de Mosbeek.

72762-2 / RO-170164 versie 1.0

Overijssel PAS Cluster 2

Pagina 74 van 85

De bombardementsgegevens zijn afkomstig uit The National Archives (TNA) in Londen en geven gedetailleerde informatie over uitgevoerde bombardementen en luchtaanvallen van de Engelse luchtlegers Second Tactical Air Force, Fighter Command, Coastal Command en Bomber Command. In de database is gezocht op de kaartvierkanten, op de onderliggende coördinaten en op plaatsnamen. Daarnaast is gezocht naar gegevens van de Auster-squadrons. Deze squadrons waren uitgerust met kleine vliegtuigen die vijandelijke doelen doorgaven aan de eigen artillerie. Gegevens van dergelijke squadrons bieden meer informatie over artilleriebeschietingen. In de database is gezocht op de kaartvierkanten, op de onderliggende coördinaten en op plaatsnamen. Dit heeft de volgende treffers opgeleverd: Bron AIR 37/715

Datum 20 oktober 1944

AIR 26/186

Omschrijving 2nd Tactical Air Force HQ Twelve Spitfires of 442 Squadron/126 Wing. Up at 10.34 hrs and down at 12.39 hrs. Rail interdiction. Rail V.519128. Target obscured by cloud. 2nd Tactical Air Force 126 Wing 10/10ths cloud also thwarted 442 Squadron in its search for a special railway embankment but a railway near Borger received two direct hits, cutting the double lines north of the bridge. Scattered enemy vehicles yielded a score of one flamer, one smoker and five damaged.

Opmerking Relevant, verdere evaluatie in paragraaf 4.1.3.

The Squadron took off again about two hrs later to bomb a railway bridge north of Hergeveen. This they found and scored three direct hits on the railway north of the bridge with 3.000 pounds of bombs. On the return journey two flamers, one smoker and six damaged MET were scored, and strikes seen on a tank just going into the village of Lichtenboorde. AIR 37/716

11 november 1944

2nd Tactical Air Force HQ Four Spitfires of 401 Squadron/126 Wing. Up at 9.25 hrs and down at 14.50 hrs. 4 x 500 lbs and 2 x 250 lbs on bridge V.515728. No hits. 2nd Tactical Air Force 401 Squadron Favourable weather allowed the Squadron to carry out 35 sorties against rail targets. 35 x 500 lbs and 24 x 250 lbs bombs dropped during the day.

Relevant, verdere evaluatie in paragraaf 4.1.3.

26/27 november 1944

2nd Tactical Air Force HQ Fifteen Mosquitos of 138 Wing. Up at 19.00 hrs and down at 0.30 hrs. Fourteen aircraft attacked with 56 x 500 lbs bombs, 4880 rounds of cannon and 5180 rounds of machine gun. One aircraft abandoned due to technical problems. […] A direct hit was obtained on Canal Bridge at V.4320. 2nd Tactical Air Force 138 Wing The same targets as last night received attention from 41 aircraft of the Wing, in bright moonlight, and again considerable disruption was caused to the enemy’s movements in the areas just behind the front lines. Several attacks were made. […] a bridge also received attention.

Niet relevant, buiten werkgebieden.

5 januari 1945

2nd Tactical Air Force HQ Six Tempests of 3 Squadron/122 Wing. Up at 14.45 hrs and down at 16.33 hrs. Lingen-Latten. Eight barges at V.0328 damaged. Loco damaged at V.4918.

Niet relevant, buiten werkgebieden.

AIR 27/1804

AIR 37/716

AIR 26/199

AIR 37/717

72762-2 / RO-170164 versie 1.0

Overijssel PAS Cluster 2

Pagina 75 van 85

Bron AIR 26/181

Datum

Omschrijving 2nd Tactical Air Force 122 Wing The wing had a busy day, flying 117 sorties between 8.31 hrs and 17.23 hrs. […] 3 Squadron destroyed one loco, five damaged. Rail trucks 2-0. Barges 0-14. 2nd Tactical Air Force 3 Squadron Armed recce in Paderborn area.

Opmerking

5 januari 1945

2nd Tactical Air Force HQ Ten Spitfires of 402 Squadron/125 Wing. Up at 8.00 hrs and down at 9.20 hrs. Armed recce and sweep LingenRheine-Munster-Osnabruck. Attacked trains east and south of Enschede. One loco stationary at V.5113 blew up. 2nd Tactical Air Force 402 Squadron Lingen/Rheine/Munster/Osnabruck. During the day Squadron aircraft carried out four operations in the above area as follows: First – 8.00 hrs/9.20 hrs, ten aircraft. Enemy rail communications attacked – two locomotives being badly damaged. […] Third 13.20 hrs/14.35 hrs, six aircraft. Rail communications were again attacked and some claims made.

Relevant, verdere evaluatie in paragraaf 4.1.4.

AIR 37/717

3 februari 1945

2nd Tactical Air Force HQ Twelve Mosquitos of 136 Wing. Detailed against rail movement in area Hengelo-Osnabrück-CoesfeldMunster. Eleven aircraft attacked with 16 x 500 lbs, 42 flares, 840 rds of cannon and 240 rds M/G.

Relevant, verdere evaluatie in paragraaf 4.1.5.

AIR 37/718

30 maart 1945

2nd Tactical Air Force HQ Eleven Spitfires of 66 Squadron/132 Wing. Up at 12.53 hrs and down at 19.20 hrs. Mobile flak gun damaged at V.4017. 2nd Tactical Air Force 66 Squadron Armed recces in Enschede-Ahaus area all day.

Niet relevant, geen specifieke locatie kan bekend.

AIR 27/35 AIR 37/717

AIR 27/1778

AIR 27/600

72762-2 / RO-170164 versie 1.0

Overijssel PAS Cluster 2

Pagina 76 van 85

BIJLAGE 7

EOD: MUNITIERUIMRAPPORTEN

In de munitieruimrapporten van de EOD van 1971 tot heden is gezocht naar geruimde NGE in of in de omgeving van het onderzoeks- en werkgebied. De munitieruimrapporten zijn wijder opgezet, zodat een goed beeld wordt verkregen van de soort NGE die zijn ingezet in de omgeving tijdens de oorlog. In onderstaande figuren zijn de locaties van munitieruimingen in of in de nabijheid van de werkgebieden Achter de Voort, Agelerbroek en Voltherbroek, Dinkelland, Lemselermaten en Springendal en Dal van de Mosbeek weergegeven. Bij voorliggend rapport is een apart bestand met de details van de munitieruimrapporten toegevoegd.

Figuur 31: Munitieruimingen EOD in of in de nabijheid van werkgebied Achter de Voort, Agelerbroek en Voltherbroek.

72762-2 / RO-170164 versie 1.0

Overijssel PAS Cluster 2

Pagina 77 van 85

Figuur 32: Munitieruimingen EOD in of in de nabijheid van werkgebied Dinkelland.

72762-2 / RO-170164 versie 1.0

Overijssel PAS Cluster 2

Pagina 78 van 85

Figuur 33: Munitieruimingen EOD in of in de nabijheid van werkgebied Lemselermaten.

Figuur 34: Munitieruimingen EOD in of in de nabijheid van werkgebied Springendal en Dal van de Mosbeek.

72762-2 / RO-170164 versie 1.0

Overijssel PAS Cluster 2

Pagina 79 van 85

BIJLAGE 8

EOD: MIJNENVELDKAART EN MMOD

De EOD heeft de mijnenveldkaart aangeleverd. Indien er zich mijnenvelden bevinden dan zijn deze met rood aangegeven. Zoals te zien in onderstaande figuren bevonden zich binnen de werkgebieden geen mijnenvelden.

Figuur 35: Mijnenveldkaart EOD werkgebied Achter de Voort, Agelerbroek en Voltherbroek.

72762-2 / RO-170164 versie 1.0

Overijssel PAS Cluster 2

Pagina 80 van 85

Figuur 36: Mijnenveldkaart EOD werkgebied Dinkelland.

72762-2 / RO-170164 versie 1.0

Overijssel PAS Cluster 2

Pagina 81 van 85

Figuur 37: Mijnenveldkaart EOD werkgebied Lemselermaten.

Figuur 38: Mijnenveldkaart EOD werkgebied Springendal en Dal van de Mosbeek.

72762-2 / RO-170164 versie 1.0

Overijssel PAS Cluster 2

Pagina 82 van 85

Daarnaast is het archief van de MMOD geraadpleegd. De MMOD is een van de voorlopers van de EOD en heeft direct na de oorlog veel munitie geruimd. In sommige gevallen heeft de informatie uit het MMOD-archief overlap met de mijnenvelden en de mijnenruimrapporten. Raadpleging van het MMOD-archief heeft geen relevante informatie opgeleverd over de werkgebieden.

72762-2 / RO-170164 versie 1.0

Overijssel PAS Cluster 2

Pagina 83 van 85

BIJLAGE 9

CHECKLIST WSCS-OCE EN VERZENDLIJST

Actie Aanleiding van het HVO-NGE Omschrijving en doelstelling van opdracht Begrenzing van de werkgebieden Beschrijving uitvoering onderzoek (incl. betrokken personen) Verantwoording bronnenmateriaal (incl. bronverwijzing) Vaststellen en afbakenen van het verdachte gebied Vaststellen soort, hoeveelheid en verschijningsvorm vermoede NGE Leemten in kennis Advies

Verwijzing rapport Paragraaf 1.1 Paragraaf 1.3 Paragraaf 1.2 Zie offerte Hoofdstuk 2 Paragraaf 6.2 Paragraaf 6.3 Paragraaf 6.1 Paragraaf 7.2

Verzendlijst: 1 digitaal exemplaar van het rapport voor de opdrachtgever.

72762-2 / RO-170164 versie 1.0

Overijssel PAS Cluster 2

Pagina 84 van 85

BIJLAGE 10 TEKENINGEN Werkgebied Achter de Voort, Agelerbroek en Voltherbroek Tekening 21A: Luchtfoto’s d.d. 14 februari 1945 Tekening 22A: Vergelijking geallieerde stafkaart met huidige topografische kaart Werkgebied Dinkelland Tekening 21B: Luchtfoto’s 1944-1945 Tekening 22B: Vergelijking geallieerde stafkaart met huidige topografische kaart Tekening 23B: NGE-Risicokaart werkgebied Dinkelland Werkgebied Lemselermaten Tekening 21C: Luchtfoto’s d.d. 1 januari 1945 Tekening 22C: Vergelijking geallieerde stafkaart met huidige topografische kaart Werkgebied Springdal en Dal van de Mosbeek Tekening 22D: Vergelijking geallieerde stafkaart met huidige topografische kaart

72762-2 / RO-170164 versie 1.0

Overijssel PAS Cluster 2

Pagina 85 van 85

Overijssel PAS Werkgebied Achter de Voort, Agelerbroek en Voltherbroek Inpassing luchtfoto's d.d. 14 februari 1945

255000

260000

490000

260000

490000

255000

Werkgebied Achter de Voort. Agelerbroek en Voltherbroek

Overijssel PAS Werkgebied Achter de Voort, Agelerbroek en Voltherbroek Inpassing luchtfoto's 14-02-1945 Rapportnummer RO-170164 Getekend: M. Taks 23-06-2017 Tekening no: Gecontroleerd: T. Kloosterman 23-06-2017 72762-01-21A N. van Domburg 23-06-2017 Akkoord: Riel Explosive Advice & Services Europe B.V. Businesspark Van Riel Alphenseweg 4A 5133 NE Riel Postbus 21 5133 ZG Riel Tel: 013-5186076 E-mail: info@reaseuro.com

±

Overijssel PAS Werkgebied Achter de Voort, Agelerbroek en Voltherbroek 260000

257500

260000

490000

257500

487500

487500

Werkgebied Achter de Voort. Agelerbroek en Voltherbroek

490000

260000

490000

257500

487500

260000

490000

257500

487500

Vergelijking geallieerde stafkaart met huidige kaart

Overijssel PAS Werkgebied Achter de Voort, Agelerbroek en Voltherbroek Vergelijking geallieerde stafkaart met huidige topografische kaart Rapportnummer RO-170164 Getekend: M. Taks 23-06-2017 Tekening no: Gecontroleerd: T. Kloosterman 23-06-2017 72762-01-22A N. van Domburg 23-06-2017 Akkoord: Riel Explosive Advice & Services Europe B.V. Businesspark Van Riel Alphenseweg 4A 5133 NE Riel Postbus 21 5133 ZG Riel Tel: 013-5186076 E-mail: info@reaseuro.com

±

Overijssel PAS Werkgebied Dinkelland Inpassing luchtfoto's 1944-1945 262000

263000

264000

265000

266000

267000

268000

269000

270000

271000

272000

273000

274000

275000

260000

261000

262000

263000

264000

265000

266000

267000

268000

269000

270000

271000

272000

273000

274000

275000

488000 487000 486000 485000 484000 483000 482000 481000 480000 479000 478000 477000 476000 475000 474000 473000 472000

472000

473000

474000

475000

476000

477000

478000

479000

480000

481000

482000

483000

484000

485000

486000

487000

488000

489000

261000

489000

260000

Werkgebied Dinkelland

Overijssel PAS Werkgebied Dinkelland Inpassing luchtfoto's 1944-1945 Rapportnummer RO-170164 23-06-2017 Tekening no: Getekend: M. Taks Gecontroleerd: T. Kloosterman 23-06-2017 72726-01-21B N. van Domburg 23-06-2017 Akkoord: Riel Explosive Advice & Services Europe B.V. Businesspark Van Riel Alphenseweg 4A 5133 NE Riel Postbus 21 5133 ZG Riel Tel: 013-5186076 E-mail: info@reaseuro.com

±

Overijssel PAS Werkgebied Dinkelland Vergelijking geallieerde stafkaart met huidige topografische kaart

267000

268000

269000

270000

271000

473000 472000

473000 472000

474000

475000

476000

477000

478000

479000

480000

481000

482000

483000

484000

485000

486000

487000

488000

489000

266000

489000

265000

488000

488000 473000 472000

474000

475000

476000

477000

478000

479000

480000

481000

482000

483000

484000

485000

486000

487000

488000 487000 486000 485000 484000 483000 482000 481000 480000 479000 478000 477000 476000 475000 474000 473000 472000

Werkgebied Dinkelland

264000

487000

271000

271000

486000

270000

270000

485000

269000

269000

484000

268000

268000

483000

267000

267000

482000

266000

266000

481000

265000

265000

480000

264000

264000

479000

271000

478000

270000

477000

269000

476000

268000

475000

267000

474000

266000

489000

265000

489000

264000

Overijssel PAS Werkgebied Dinkelland Vergelijking geallieerde stafkaart met huidige topografische kaart Rapportnummer RO-170164 23-06-2017 Tekening no: Getekend: M. Taks Gecontroleerd: T. Kloosterman 23-06-2017 72726-01-22B N. van Domburg 23-06-2017 Akkoord: Riel Explosive Advice & Services Europe B.V. Businesspark Van Riel Alphenseweg 4A 5133 NE Riel Postbus 21 5133 ZG Riel Tel: 013-5186076 E-mail: info@reaseuro.com

±

Overijssel PAS Werkgebied Dinkelland NGE-Risicokaart 264000

266000

268000

270000

488000

488000

1.

486000

486000

484000

484000

1.

482000

482000

2.

480000

480000

478000

478000

2.

476000 474000

474000

476000

3.

472000

472000

3.

264000

266000

268000

270000

Werkgebied Dinkelland Afwerpmunitie 250 lbs, 500 lbs en 1.000 lbs

Overijssel PAS Werkgebied Dinkelland NGE-Risicokaart Rapportnummer RO-170164 23-06-2017 Tekening no: Getekend: M. Taks Gecontroleerd: T. Kloosterman 23-06-2017 72726-01-23B N. van Domburg 23-06-2017 Akkoord: Riel Explosive Advice & Services Europe B.V. Businesspark Van Riel Alphenseweg 4A 5133 NE Riel Postbus 21 5133 ZG Riel Tel: 013-5186076 E-mail: info@reaseuro.com

±

Overijssel PAS Werkgebied Lemselermaten

485000

485000

Inpassing luchtfoto d.d. 1 januari 1945

Werkgebied Lemselermaten

Overijssel PAS Werkgebied Lemselermaten Inpassing luchtfoto 01-01-1945 Rapportnummer RO-170164 Getekend: M. Taks 23-06-2017 Tekening no: Gecontroleerd: T. Kloosterman 23-06-2017 72762-01-21C N. van Domburg 23-06-2017 Akkoord: Riel Explosive Advice & Services Europe B.V. Businesspark Van Riel Alphenseweg 4A 5133 NE Riel Postbus 21 5133 ZG Riel Tel: 013-5186076 E-mail: info@reaseuro.com

±

Overijssel PAS Werkgebied Lemselermaten

Werkgebied Lemselermaten

485000

485000

485000

485000

Vergelijking geallieerde stafkaart met huidige kaart

Overijssel PAS Werkgebied Lemselermaten Vergelijking geallieerde stafkaart met huidige topografische kaart Rapportnummer RO-170164 Getekend: M. Taks 23-06-2017 Tekening no: Gecontroleerd: T. Kloosterman 23-06-2017 72762-01-22D N. van Domburg 23-06-2017 Akkoord: Riel Explosive Advice & Services Europe B.V. Businesspark Van Riel Alphenseweg 4A 5133 NE Riel Postbus 21 5133 ZG Riel Tel: 013-5186076 E-mail: info@reaseuro.com

±

Overijssel PAS Werkgebied Springdal en Dal van de Mosbeek 257500

255000

257500

497500

255000

495000

495000

Werkgebied Springendal en Dal van de Mosbeek

497500

257500

497500

255000

495000

257500

497500

255000

495000

Vergelijking geallieerde stafkaart met huidige kaart

Overijssel PAS Werkgebied Springdal en Dal van de Mosbeek Vergelijking geallieerde stafkaart met huidige topografische kaart Rapportnummer RO-170164 Getekend: M. Taks 23-06-2017 Tekening no: Gecontroleerd: T. Kloosterman 23-06-2017 72762-01-22D N. van Domburg 23-06-2017 Akkoord: Riel Explosive Advice & Services Europe B.V. Businesspark Van Riel Alphenseweg 4A 5133 NE Riel Postbus 21 5133 ZG Riel Tel: 013-5186076 E-mail: info@reaseuro.com

±