Beleidsregels Jeugdhulp gemeente Dinkelland 2025 DEF.pdf

Het college van burgemeester en wethouders gelet op: - titel 4:3 van de Algemene wet bestuursrecht; - de Jeugdwet; - de Verordening Jeugdhulp gemeente Dinkelland 2025; - de Nadere regels Jeugdhulp gemeente Dinkelland 2025; overwegende dat: het college voor de beoordelingsvrijheid bij de uitvoering van de wet het noodzakelijk vindt om aan te geven op welke wijze daar mee wordt omgegaan en daartoe beleidsregels wenst vast te stellen; besluit vast te stellende navolgende: Beleidsregels jeugdhulp gemeente Dinkelland 2025

1

Inhoudsopgave

1

2

Algemene bepalingen ............................................................................................................ 5 1.1

Inleiding .................................................................................................................................................... 5

1.2

Begripsbepalingen .................................................................................................................................... 5

De procedure......................................................................................................................... 6 2.1

Inleiding .................................................................................................................................................... 6

2.2

Maatwerk.................................................................................................................................................. 7

2.3

Uitgangspunten ........................................................................................................................................ 8

2.4

Onderzoeksverplichting ............................................................................................................................ 8

2.5

Zelfredzaamheidsmatrix ........................................................................................................................... 8

2.6

Samen Twente .......................................................................................................................................... 9

2.7

Beleidsregels ............................................................................................................................................. 9

2.8

Stappenplan voor het onderzoek ............................................................................................................. 9

2.8.1

Stap 1 van het stappenplan .............................................................................................................................. 10

2.8.2

Stap 2 van het stappenplan .............................................................................................................................. 10

2.8.3

Stap 3 van het stappenplan .............................................................................................................................. 11

2.8.4

Stap 4 van het stappenplan .............................................................................................................................. 11

2.8.5

Stap 5 van het stappenplan .............................................................................................................................. 11

2.8.6

Spoedhulp ........................................................................................................................................................ 12

2.9

Inlichtingen- en medewerkingsplicht ..................................................................................................... 12

2.9.1

Inlichtingenplicht.............................................................................................................................................. 12

2.9.2

Medewerkingsplicht ......................................................................................................................................... 12

2.9.3

De jeugdige ...................................................................................................................................................... 13

2.10

3

Beslistermijn ...................................................................................................................................... 13

Eigen kracht ........................................................................................................................ 15 3.1

Inleiding .................................................................................................................................................. 15

3.2

Zorg van ouders voor kinderen ............................................................................................................... 15

3.2.1

Inhoud zorgplicht ouders ................................................................................................................................. 15

3.2.2

Kernpunten goed ouderschap .......................................................................................................................... 15

3.2.3

Beoordelingskader eigen kracht ....................................................................................................................... 16

3.3

Gebruikelijke hulp ................................................................................................................................... 17

3.3.1

Uitgangspunten beoordelen gebruikelijke hulp ............................................................................................... 17

3.3.2

Afwegingsfactoren gebruikelijke hulp .............................................................................................................. 18

Ad. 2 Beschikbaarheid ..................................................................................................................................................... 18

3.4

Boven-gebruikelijke hulp ........................................................................................................................ 18

3.4.1

Afwegingsfactoren boven-gebruikelijke hulp................................................................................................... 19

3.4.2

Beoordelen eigen kracht .................................................................................................................................. 21

2

3.4.3

3.5

4

5

6

Versterken eigen kracht en jeugdhulp ............................................................................................................. 21

Vervoer locatie jeugdhulp....................................................................................................................... 22

3.5.1

Afwegingsfactoren jeugdhulpvervoer .............................................................................................................. 22

3.5.2

Tegemoetkoming kosten vervoer .................................................................................................................... 22

3.6

Personen uit het sociaal netwerk ........................................................................................................... 23

3.7

Hulp van organisaties of instellingen ...................................................................................................... 23

3.8

Aanvullende zorgverzekering ................................................................................................................. 23

3.9

Inkomensderving .................................................................................................................................... 23

3.10

Nadere uitleg en voorbeelden ........................................................................................................... 23

3.10.1

Gebruikelijke hulp bij zorghandelingen ............................................................................................................ 23

3.10.2

Voorbeelden boven-gebruikelijke hulp persoonlijke verzorging...................................................................... 23

3.10.3

Toezicht en begeleiding ................................................................................................................................... 24

3.10.4

Situatie van ouders .......................................................................................................................................... 24

3.10.5

Persoonsgebonden budget .............................................................................................................................. 25

Individuele voorzieningen .................................................................................................... 26 4.1

Inleiding .................................................................................................................................................. 26

4.2

Beschikbare individuele voorzieningen en criteria ................................................................................. 26

Persoonsgebonden budget .................................................................................................. 27 5.1

Inleiding .................................................................................................................................................. 27

5.2

Spoedeisende situatie: geen pgb ............................................................................................................ 27

5.3

Pgb met terugwerkende kracht .............................................................................................................. 27

5.4

Budgetplan .............................................................................................................................................. 27

5.5

Voldoen aan voorwaarden ..................................................................................................................... 28

5.6

Pgb-bekwaamheid .................................................................................................................................. 28

5.7

Conflicterende belangen......................................................................................................................... 30

5.8

Motivatie-eis ........................................................................................................................................... 31

5.9

Kwaliteitseisen ........................................................................................................................................ 31

5.10

Besteding pgb algemeen .................................................................................................................... 33

5.11

Overige weigeringsgronden ............................................................................................................... 34

5.12

Hoogte pgb......................................................................................................................................... 35

5.13

Herindicatie en verzoek om pgb ........................................................................................................ 36

Regels over voorkomen misbruik en oneigenlijk gebruik ....................................................... 37 6.1

Inleiding .................................................................................................................................................. 37

6.2

Onderzoeksbevoegdheid college ............................................................................................................ 37

6.3

Weigering pgb ......................................................................................................................................... 37

6.4

Opschorting betaling pgb en opschorting inzet jeugdhulp ..................................................................... 38

3

7

8

6.5

Opschorting betaling pgb aan SVB .......................................................................................................... 39

6.6

Verzoek opschorting betaling door SVB ................................................................................................. 40

6.7

Opschorting inzet individuele voorziening ............................................................................................. 40

Heroverweging, beëindiging, herziening of intrekking, terugvordering en invordering ........... 41 7.1

Inleiding .................................................................................................................................................. 41

7.2

Heroverweging besluit ............................................................................................................................ 41

7.3

Beëindiging ............................................................................................................................................. 42

7.4

Herziening of intrekking .......................................................................................................................... 42

7.5

Toetsingskader evenredigheidsbeginsel ................................................................................................. 43

7.6

Terugvordering: schending inlichtingenplicht ........................................................................................ 43

7.7

Terugvordering: overig ........................................................................................................................... 43

7.8

Verjaringstermijn .................................................................................................................................... 44

7.9

Invordering ............................................................................................................................................. 44

7.10

Kwijtschelding .................................................................................................................................... 45

Slotbepalingen .................................................................................................................... 46 8.1

Inwerkingtreding en citeertitel ............................................................................................................... 46

Bijlage I Richtlijn beoordeling (dreigende) overbelasting ................................................................................. 47 Bijlage II Richtlijn gemiddelde tijd en frequentie van activiteiten bij persoonlijke verzorging ......................... 48

4

1

Algemene bepalingen

1.1 Inleiding Beleidsregels ontlenen hun status aan artikel 4:81, eerste lid, van de Algemene wet bestuursrecht (Awb): "Een bestuursorgaan kan beleidsregels vaststellen met betrekking tot een hem toekomende of onder zijn verantwoordelijkheid uitgeoefende, dan wel door hem gedelegeerde bevoegdheid." Bij beleidsregels gaat het om een bij besluit vastgestelde algemene regel niet zijnde een algemeen verbindend voorschrift zoals de Verordening Jeugdhulp. Beleidsregels gaan over de vaststelling van feiten, wetsinterpreterend beleid of over hoe bepalingen in de verordening door het college worden toegepast. Concreet betekent dit voor de uitvoeringspraktijk dat alle (min of meer) gelijke gevallen op een gelijke manier worden afgehandeld volgens het door het college vastgestelde beleid dat als zodanig ook is bekendgemaakt middels publicatie. 1.2 Begripsbepalingen In deze beleidsregels wordt verstaan onder: • Financieel besluit: Financieel besluit maatschappelijke ondersteuning en jeugdhulp gemeente Dinkelland 2025 • Nadere regels: nadere regels maatschappelijke ondersteuning en jeugdhulp gemeente Dinkelland 2025; • Verordening: Verordening jeugdhulp gemeente Dinkelland 2025; • Wet: Jeugdwet.

Verder geldt dat alle begrippen die in deze Beleidsregels worden gebruikt dezelfde betekenis hebben als in de wet en de daarop gebaseerde lagere regelgeving, de Verordening, de daarop gebaseerde lagere regelgeving en de Awb.

5

2 De procedure Artikelen 2.3 lid 1 en 2.6 Jeugdwet Hoofdstuk 2 Verordening Artikel 3.1 nadere regels 2.1 Inleiding De Jeugdwet bepaalt onder meer dat het college verantwoordelijk is om jeugdhulp op een laagdrempelige en herkenbare manier aan te bieden en dat deze te allen tijde bereikbaar en beschikbaar is in situaties waar onmiddellijke uitvoering van taken is geboden. Daarvoor moet het college ook zorgen voor een deskundige toeleiding naar, advisering over, bepaling van en het inzetten van de aangewezen voorziening, waardoor de jeugdige in staat wordt gesteld: • gezond en veilig op te groeien; • te groeien naar zelfstandigheid, en • voldoende zelfredzaam te zijn en maatschappelijk te participeren, rekening houdend met zijn leeftijd en ontwikkelingsniveau. Deze wettelijke jeugdhulpdoelen (te bereiken resultaten) worden hierna kort uitgelegd. Gezond en veilig opgroeien en groeien naar zelfstandigheid Bij het gezond en veilig opgroeien gaat het niet alleen om de lichamelijke gezondheid, maar ook om de geestelijke gezondheid, een gezonde leefstijl en continuïteit in opvoeding en verzorging. Bij het veilig opgroeien moet gedacht worden aan geborgenheid, structuur en regelmaat, veiligheid thuis en veiligheid buitenshuis. Onder het groeien naar zelfstandigheid wordt bedoeld dat jeugdigen zelfstandigheid bereiken om mee te kunnen doen aan de maatschappij.

Zelfredzaamheid Activiteiten gericht op het opheffen van een tekort aan zelfredzaamheid bij algemene dagelijkse levensverrichtingen kunnen in de vorm van persoonlijke verzorging of begeleiding worden geboden. Het kan bijvoorbeeld gaan om het aanleren van de activiteiten. Ook dagbesteding kan gericht zijn op de zelfredzaamheid. Maatschappelijk participeren Dit gaat over het mee kunnen doen in de maatschappij. Het gaat dan om de mogelijkheden van de jeugdige om actief betrokken te zijn bij de maatschappij, maar ook op hoe hij zelf zijn steentje bij kan dragen aan de maatschappij, mee kan denken en mee kan doen, mogelijkheden heeft voor het beoefenen van sport en cultuur en voorbereid is op zijn toekomst door het behalen van een diploma, het vinden van werk en het zelf in zijn levensonderhoud te kunnen voorzien. Leeftijd en ontwikkelingsniveau Dat wat hiervoor is gezegd is afhankelijk is van de leeftijd en ontwikkelingsniveau van de jeugdige. Dit in vergelijking met leeftijdsgenoten zonder behoefte aan jeugdhulp. Het is niet altijd mogelijk om bijvoorbeeld volledige zelfstandigheid te bereiken. Dit omdat het gelet op de beperkingen van een jeugdige simpelweg niet mogelijk is om hun tekort aan zelfredzaamheid met jeugdhulp op te heffen. Het college heeft dan een inspanningsverplichting om een zo goed mogelijk resultaat te bereiken.

Toegang tot jeugdhulp Omdat de wet geen regels stelt over het indienen van een aanvraag, gelden de regels van de Awb. De jeugdige of zijn ouder(s) met een behoefte aan jeugdhulp kunnen hun hulpvraag melden bij het college en een aanvraag indienen. Het college doet dan onderzoek. Het college kan op deze manier in samenspraak met de jeugdige of

6

zijn ouder(s) zorgvuldig de ondersteuningsbehoefte en de mogelijke oplossingen in kaart brengen. Uit de wet volgen de voorwaarden waaraan een goed onderzoek ten minste moet voldoen (CRVB:2017:1477). Het onderzoek behoort tot de voorbereiding van het besluit (art. 3:2 Awb). Het onderzoek wordt uitgevoerd door of onder verantwoordelijkheid van de SKJ-geregistreerde persoon die ook kan bepalen of er nog andere deskundigen nodig zijn (art. 2.4 Verordening). Verordening De verordening is voor wat betreft de toegang tot jeugdhulp procedureel ingericht zodat het voor jeugdigen en ouders duidelijk is hoe het college te werk gaat nadat een aanvraag is ingediend. De verordening bepaalt dat algemene voorzieningen vrij toegankelijk zijn en dat een verzoek om jeugdhulp ook kan verlopen via de wettelijke verwijzers, zonder tussenkomst van de gemeente. Een jeugdige of zijn ouder(s) kan gebruik maken van cliëntondersteuning en van de diensten van een vertrouwenspersoon (art. 2.1 Verordening). De verordening schrijft verder voor dat het college een verslag aan de jeugdige en zijn ouder(s) verstrekt met daarin de onderzoeksresultaten. Ook wordt de jeugdige of zijn ouder(s) in de gelegenheid gesteld een familiegroepsplan in te dienen. Daaruit kan het college afleiden waarom de jeugdige of zijn ouder(s) van mening is dat hij (aanvullend) jeugdhulp van de gemeente nodig heeft.

Verder heeft het college een voorlichtingsplicht. Die bestaat uit het informeren van de jeugdige of zijn ouder(s) onder welke voorwaarden hij in aanmerking kan komen voor een persoonsgebonden budget (pgb). Bij de beslissing op de aanvraag vormt het verslag en het eventueel ingediende het familiegroepsplan het uitgangspunt. Criteria verordening In de verordening zijn afwegingsfactoren over eigen kracht vastgesteld. Die criteria die gelden voor individuele jeugdhulp verschillen naar gelang de aard van de jeugdhulp waarop de jeugdige of zijn ouder(s) is aangewezen. Het college baseert de beslissing op de aanvraag mede op basis van de verordening. 2.2 Maatwerk Jeugdigen en ouders die hun hoofdverblijf hebben in de gemeente Dinkelland kunnen in aanmerking komen voor jeugdhulp (al dan niet als individuele voorziening) in de vorm van ondersteuning, hulp en zorg bij opgroei-, opvoedings- en psychische problemen en stoornissen. De gemeente Dinkelland kan ook verantwoordelijk zijn om jeugdhulp te bieden op grond van het woonplaatsbeginsel. Jeugdhulp kan bestaan uit: 1.

Ondersteuning van en hulp en zorg (niet zijnde preventie) aan jeugdigen en hun ouders bij het verminderen, stabiliseren, behandelen en opheffen van of omgaan met de gevolgen van: • psychische problemen en stoornissen, • psychosociale problemen, • gedragsproblemen, of • een verstandelijke beperking van de jeugdige, • opvoedingsproblemen van de ouders of adoptiegerelateerde problemen. 2. Het bevorderen van de deelname aan het maatschappelijk verkeer en van het zelfstandig functioneren van jeugdigen jonger dan 18 jaar met een: • somatische beperking, • verstandelijke beperking, • lichamelijke beperking, • zintuiglijke beperking, • chronisch psychisch probleem, of • psychosociaal probleem. 3. Het ondersteunen bij of het overnemen van activiteiten op het gebied van de persoonlijke verzorging gericht op het opheffen van een tekort aan zelfredzaamheid bij jeugdigen:

7

• met een verstandelijke, lichamelijke of zintuiglijke beperking of een somatische of psychiatrische aandoening of beperking, • die de leeftijd van achttien jaar nog niet hebben bereikt, met dien verstande dat de leeftijdgrens van achttien jaar niet geldt voor jeugdhulp in het kader van jeugdstrafrecht. Passende jeugdhulp Bij de beslissing op de aanvraag gaat het om maatwerk. Uit de wet volgt dat het moet gaan om passende jeugdhulp waardoor de jeugdige in staat wordt gesteld: • gezond en veilig op te groeien; • te groeien naar zelfstandigheid, en • voldoende zelfredzaam te zijn en maatschappelijk te participeren, rekening houdend met zijn leeftijd en ontwikkelingsniveau. Dat wil zeggen dat het bij het bieden van maatwerk om een resultaatverplichting gaat. Het resultaat kan op verschillende manieren worden bereikt. Daarom is het bij het onderzoek naar de hulpvraag van groot belang dat het onderzoek zich richt op het bereiken van een resultaat. Dit in samenspraak met de jeugdige, zijn ouder(s) en mogelijk andere personen uit het sociaal netwerk. Het resultaat van de ondersteuning zal waar mogelijk én nodig zo veel mogelijk moeten aansluiten bij de wensen en mogelijkheden van de jeugdige of de ouder(s) zelf en hun sociale omgeving.

2.3 Uitgangspunten Er gelden een aantal algemene uitgangspunten: • De verantwoordelijkheid voor het gezond en veilig opgroeien, kunnen groeien naar zelfstandigheid, voldoende zelfredzaam kunnen zijn en maatschappelijk kunnen participeren van jeugdigen ligt allereerst bij de ouders zelf (eigen kracht). Daaronder valt: de gebruikelijke hulp, de boven-gebruikelijke hulp, vervoer van en naar de jeugdhulplocatie, hulp van het sociaal netwerk of hulp van niet gecontracteerde organisaties en instellingen binnen de gemeente Dinkelland en gebruiken maken van een aanvullende zorgverzekering die is afgesloten. • Het herstellen dan wel versterken van eigen kracht staat voorop staat bij het verlenen van individuele jeugdhulp. Dit uitgangspunt sluit aan bij de bedoeling van de wet. Dit betekent ook dat het college eerst kijkt of dat met opvoedondersteuning of ondersteuning aan het gezin kan worden bereikt. Jeugdhulp voor de jeugdige kan worden gecombineerd met de eigen kracht. • Om te zorgen dat ouders hun rol als verzorgers en opvoeders kunnen blijven vervullen kan een maatwerkvoorziening worden verleend om ouders (het gezin) tijdelijk te ontlasten als dat nodig is. Bijvoorbeeld dagbesteding of een andere vorm van jeugdhulp. • Het college kan besluiten dat geen jeugdhulp wordt verleend omdat de gevraagde hulp volgens het college niet noodzakelijk is.

2.4 Onderzoeksverplichting Uit de wet volgt dat het college een onderzoek moet doen naar de behoefte aan jeugdhulp als de jeugdige of zijn ouder(s) dat bij het college heeft gemeld. In tegenstelling tot de Wmo 2015 schrijft de wet niet voor welke onderwerpen tijdens het onderzoek aan bod moeten komen. Uit de jurisprudentie blijkt overigens dat het college niet altijd alleen kan uitgaan van de hulpvraag van de jeugdige of zijn ouder(s). Het college moet daarom zelf actief onderzoek doen naar de problemen van het gezin en de hulp die zij hierbij wensen. Pas dan wordt een volledig beeld verkregen van de situatie (bijv. RBOBR:2021:53, RBOBR:2018:469, RBGEL:2017:3439). 2.5 Zelfredzaamheidsmatrix De wet schrijft niet voor op welke manier het college het onderzoek moet doen. De Zelfredzaamheidsmatrix (ZRM) kan daarbij een hulpmiddel zijn, dit met in achtneming van de privacyregels en de uitvraag van gegevens

8

die nodig zijn voor de uitvoering van de wet. De ZRM is een instrument om de mate van de opgroei- en opvoedingsproblemen, psychische problemen en stoornissen van de jeugdige of zijn ouder(s) overzichtelijk in kaart brengen. De ZRM heeft dertien domeinen waarop dat kan worden beoordeeld. De domeinen van de ZRM zijn: 1. Financiën 2. Werk & Opleiding 3. Tijdsbesteding 4. Huisvesting 5. Huiselijke relaties 6. Geestelijke gezondheid 7. Lichamelijke gezondheid 8. Middelengebruik 9. Basale-ADL 10. Instrumentele-ADL 11. Sociaal netwerk 12. Maatschappelijke participatie 13. Justitie Het gebruik van de ZRM kan een meerwaarde hebben om de opgroei- en opvoedingsproblemen, psychische problemen en stoornissen zo goed en volledig mogelijk in kaart te kunnen brengen. Ook kan het voor de afstemming van de individuele voorziening op andere diensten of voorzieningen (bijv. een voorschoolse voorziening) van belang zijn dat het college integraal beoordeelt of voor afstemming aanleiding is. In de nadere regels is bepaald dat het college daarvoor afspraken maakt met verschillende partijen. Die verplichting vloeit voort uit art. 2.9 onder b Jw. 2.6 Samen Twente OZJT/Samen 14 is de samenwerking tussen veertien Twentse gemeenten op het gebied van onder andere jeugdhulp. De inkoop van onder andere jeugdhulp sluit aan op het uitgangspunt van maatwerk.

Het college kan gebruik maken van de deskundigheid van de jeugdhulpaanbieder om meer duidelijk te krijgen over complexe problematiek of over welke jeugdhulpaanbieder het best passend is (screening, advies en expertise). Het college zal periodiek beoordelen of het resultaat door de ondersteuning van de jeugdhulpaanbieder ook daadwerkelijk wordt bereikt. 2.7 Beleidsregels Deze beleidsregels strekken ertoe tot een goed samenhangend stelsel over de beoordeling van jeugdhulp te komen voor jeugdigen of hun ouders van de gemeente Dinkelland voor wie de eigen kracht (nog) ontoereikend is. Kernbegrippen zijn: • eigen verantwoordelijkheid; • uitgaan van te bereiken resultaten; en • het leveren van maatwerk. 2.8 Stappenplan voor het onderzoek In CRVB:2017:1477 heeft de Centrale Raad van Beroep zich voor het eerst uitgesproken over de vraag waar een onderzoek van het college aan moet voldoen wanneer een jeugdige of zijn ouder(s) zich melden met een hulpvraag en een aanvraag indienen. Het is van groot belang dat het onderzoek in goede samenspraak met de jeugdige of zijn ouder(s) plaatsvindt, alleen dan kan de hulpvraag goed in kaart worden gebracht. Bij elke stap van het onderzoek moet de gemeente zorgen voor voldoende deskundigheid. Het kan bijvoorbeeld nodig zijn dat een specifieke (jeugdhulp)deskundige

9

bij het onderzoek wordt betrokken. Bijvoorbeeld een gedragswetenschapper of een (jeugd)arts. Van jeugdigen en ouders wordt verwacht dat zij medewerking verlenen aan het onderzoek. Het onderzoek bestaat uit de volgende stappen: 1. In stap 1 wordt vastgesteld wat de (eigenlijke) hulpvraag van de jeugdige of zijn ouder(s) is. 2. In stap 2 wordt vastgesteld of er opgroei- en opvoedingsproblemen of psychische problemen en stoornissen zijn. En zo ja, welke problemen en stoornissen dat zijn. 3. In stap 3 wordt vastgesteld welke hulp er naar aard en omvang nodig is om wettelijke jeugdhulpdoelen te behalen. 4. In stap 4 wordt vastgesteld of er sprake is van eigen kracht, zie hoofdstuk 3 van deze beleidsregels. 5. Stap 5. In stap 5 wordt uiteindelijk vastgesteld of een individuele voorziening is aangewezen. En zo ja, welke en in welke vorm die wordt verleend. Bij stap 5 wordt ook beoordeeld of gebruik van vrij-toegankelijke jeugdhulp een toereikende oplossing is. Bij de uitvoering van het stappenplan kunnen meerdere gesprekken nodig zijn. Specifieke deskundigheid Het college draagt zorgt dat de benodigde deskundigheid wordt ingezet bij het vaststellen van de noodzaak tot een individuele voorziening. Jeugdige vanaf 12 jaar Jeugdigen hebben (in ieder geval) vanaf 12 jaar het recht een mening te vormen en die vrijelijk te uiten (art. 12 IVRK).

Dat wil zeggen dat het college de mening van jeugdigen in deze leeftijd moet betrekken bij het onderzoek. Vanaf 16 jaar kan de jeugdige een hulpvraag zelf melden, tenzij hij niet handelingsbekwaam is. 2.8.1 Stap 1 van het stappenplan Een volledig beeld is nodig Het college kan niet altijd alleen uitgaan van de hulpvraag die de jeugdige of zijn ouder(s) bij de gemeente neerleggen. Het college moet zelf actief onderzoek doen naar de problemen van het gezin en rekening houden met de hulp die zij hierbij wensen. Pas dan wordt een volledig beeld verkregen van de (gezins)situatie (bijv. RBOBR:2021:53, RBOBR:2018:469, RBGEL:2017:3439). De aanwezigheid van het sociaal netwerk van de jeugdige en zijn ouder(s) kan van grote meerwaarde zijn. Zij kunnen informatie geven die van belang is voor het onderzoek. Ook kunnen zij onderdeel uitmaken van de eigen mogelijkheden en probleemoplossend vermogen van de jeugdige en zijn ouder(s). Of dat het geval is komt bij stap 4 van het stappenplan aan bod. In het gesprek wordt in samenspraak met de jeugdige en zijn ouder(s) bekeken welk resultaat men wil bereiken en welke oplossingen passend zouden kunnen zijn. Er wordt specifiek jeugdhulp gevraagd De hulpvraag kan niet bestaan uit de vraag aan het college om een specifieke jeugdhulpvoorziening toe te kennen. Dit gelet op het wettelijk kader en het stappenplan van de Centrale Raad van Beroep.

Het college houdt wel rekening met de wens van de jeugdige of zijn ouder(s) om de gevraagde individuele voorziening te ontvangen. 2.8.2 Stap 2 van het stappenplan Bij deze stap worden de opgroei- en opvoedingsproblemen of psychische problemen en stoornissen inzichtelijk in kaart gebracht en vervolgens welke problemen en stoornissen er zijn. Het hoeft daarbij niet alleen te gaan om de jeugdige die kampt met bepaalde problematiek; ouders kunnen door de problematiek van de jeugdige opvoedingsproblemen ondervinden.

10

Opvoedingsproblemen Bij opvoedingsproblemen gaat het om problemen bij het onderhouden, verzorgen en grootbrengen van een jeugdige, met name in sociale, emotionele, intellectuele en morele zin, die door de ouder(s) niet binnen een gebruikelijke termijn en met gebruikelijke middelen op te lossen zijn. Zorgmomentenoverzicht Als dat nodig is kan het college van ouders een zorgmomentenoverzicht (dag/week) vragen waarin de situaties waar de jeugdige hulp bij nodig heeft adequaat worden beschreven. Het college kan dit overzicht vergelijken met de Richtlijn Gebruikelijke hulp van de verordening. 2.8.3 Stap 3 van het stappenplan In stap 3 van het stappenplan wordt vastgesteld welke hulp er naar aard en omvang nodig is om de wettelijke jeugdhulpdoelen te behalen. Welke maatwerkvoorziening is nodig Zoals gezegd wordt bij deze stap beoordeeld of er volgens het college een maatwerkvoorziening nodig is waardoor de jeugdige: • gezond en veilig op te groeien en groeien naar zelfstandigheid; en • voldoende zelfredzaam te zijn en maatschappelijk te participeren, rekening houdend met zijn leeftijd en ontwikkelingsniveau. Ook worden de te bereiken resultaten vastgesteld. Blijkt bij stap 2 en 3 van het onderzoek dat er (ook) andere hulp nodig is, dan op grond van de Jeugdwet, dan komt de beoordeling daarvan bij stap 5 van het stappenplan aan de orde.

Het gaat bij stap 3 van het stappenplan nog niet om de jeugdhulp die het college daadwerkelijk zal gaan verlenen. 2.8.4 Stap 4 van het stappenplan Bij stap 4 van het stappenplan wordt vastgesteld of de eigen kracht toereikend is. Zie verder hoofdstuk 3 van deze beleidsregels. 2.8.5 Stap 5 van het stappenplan Na het doorlopen van het stappenplan wordt bij stap 5 vastgesteld of het college een individuele voorziening zal verlenen. En zo niet, wat de reden daarvan is. En zo ja, welke dat is om de vastgestelde resultaten te bereiken. Het college beoordeelt of de volgende aspecten aan de orde zijn: 1. Gebruikmaking van een andere wet. 2. Er is geen sprake van jeugdhulp. 3. Vrij toegankelijk aanbod biedt een passende oplossing. 4. Geen noodzaak tot het verlenen van jeugdhulp. 5. Welke individuele voorziening is aangewezen en in welke vorm die wordt verleend. Ad. 1. Gebruikmaking van een andere wet Uit het onderzoek kan al duidelijk zijn dat de jeugdige aanspraak kan maken op een andere wet. Denk aan het Leerlingenvervoer, de Zorgverzekeringswet of de Wet passend onderwijs. Ook kan het college vinden dat, gelet op problematiek, aanspraak bestaat (kan bestaan) op een indicatie op grond van de Wet langdurige zorg (Wlz). Van ouders wordt in zo’n geval verwacht dat een aanvraag bij het Centrum Indicatiestelling Zorg (CIZ) wordt gedaan.

Ouders kunnen bij die aanvraagprocedure gebruikmaken van cliëntondersteuning. Jeugdhulp en Wlz kunnen wel samengaan als een behoefte van ouders of jeugdigen niet onder de Wlz valt. Dat is het geval als de jeugdhulp voor de jeugdige noodzakelijk is (RBZWB:2017:4537). Denk bijvoorbeeld aan opvoedondersteuning.

11

Ad. 2. Geen jeugdhulp Op basis van het onderzoek kan het college vinden dat er geen sprake is van jeugdhulp. Dat kan te maken hebben met aanspraken die geregeld zijn in een andere wet (zie hiervoor onder 1) maar ook situaties waarin geen sprake kan zijn van jeugdhulp. De volgende voorbeelden worden genoemd: • Hulp met als doel het realiseren van (passend) onderwijs valt niet onder Jeugdwet. Dat geldt ook voor het thuis doorlopen van een onderwijsprogramma (RBDHA:2018:8310, RBROT:2020:5711). • Vervoer naar diverse (hobby)activiteiten is geen jeugdhulp (RBROT:2019:7883). • Tandartsbezoeken waarbij de behandeling onder narcose moet plaatsvinden, begeleiding bij de controle door de kinderarts en het laten innemen van de medicatie (RBOVE:2016:4171). • Begeleiding van en naar de zwemles (RBOVE:2016:5199). • Hulp in de vorm van alleen opvang van de jeugdige. Ad. 3. Vrij toegankelijk aanbod Op basis van het onderzoek kan het college vinden dat gebruikmaking van het vrij-toegankelijk aanbod een voldoende oplossing biedt. Ad. 4. Geen noodzaak Op basis van het onderzoek kan blijken dat er weliswaar sprake is van een behoefte aan jeugdhulp, maar dat het college kan vinden dat er geen noodzaak is voor het verlenen van een individuele voorziening ondanks de wens van ouders.

In de praktijk zal dit meestal voorkomen bij een verzoek om een specifieke jeugdhulpvoorziening (aard en omvang) van ouders of jeugdigen. Ad. 5. Verlenen individuele voorziening Afhankelijk van de uitkomsten van het onderzoek volgens het stappenplan wordt bepaald welke individuele voorziening wordt verleend gericht op het bereiken van de vastgestelde resultaten. 2.8.6 Spoedhulp Art. 2.6 lid 1 onder b Jw bepaalt onder meer dat jeugdhulp te allen tijde bereikbaar en beschikbaar is in situaties waar onmiddellijke uitvoering van taken is geboden. De verplichting tot het zorgen voor spoedhulp laat zich niet vertalen in beleidsregels, maar is afhankelijk van de individuele situatie. 2.9 Inlichtingen- en medewerkingsplicht Om een onderzoek volledig uit te kunnen voeren, is het van belang dat de jeugdige of zijn ouder(s) het college de gegevens en bescheiden verschaft die voor het onderzoek nodig zijn en waarover hij redelijkerwijs de beschikking kan krijgen (art. 4:2 Awb). 2.9.1 Inlichtingenplicht Alleen de inlichtingenplicht voor jeugdigen of zijn ouder(s) die is verbonden aan een verstrekt pgb is wettelijk geregeld (art. 8.1.2 Jw).

De verordening bepaalt daarom dat de jeugdige of zijn ouder(s) ook verplicht zijn op verzoek of onverwijld uit eigen beweging mededeling van alle feiten en omstandigheden te doen waarvan hun redelijkerwijs duidelijk moet zijn dat deze aanleiding kunnen zijn tot heroverweging van een besluit over jeugdhulp in natura (art. 7.2 lid 1 Verordening). 2.9.2 Medewerkingsplicht Ouders en jeugdigen verlenen medewerking aan het onderzoek als het college daar om vraagt (art. 8.1.2 lid 3 Jw). Deze algemene medewerkingsverplichting voor de uitvoering van de wet geldt niet alleen bij de aanvraag maar ook gedurende de indicatie als daar aanleiding voor is. Het niet verlenen van medewerking kan er toe leiden dat het college de behoefte aan jeugdhulp niet kan vaststellen (CRVB:2019:276, CRVB:2021:410, CRVB:2021:510). Het kan gaan om een onderzoek naar de concrete gezinssituatie en de daarin aanwezige

12

problematiek waarvoor ook onderzoek in de thuissituatie (door middel van observatie) verricht moet worden door een deskundige (RBGEL:2023:5013). Blokkeringsrecht Het blokkeringsrecht als bedoeld in art. 7:464 lid 2 onder b BW houdt in dat de uitslag van een medisch onderzoek niet door anderen mag worden gelezen. Dat wil zeggen dat de (medisch) adviseur geen toestemming heeft om het door het college gevraagde advies ook daadwerkelijk aan het college te verstrekken. Gebruikmaken van het blokkeringsrecht wordt aangemerkt als het niet verlenen van de medewerking die nodig is voor de uitvoering van de wet. De gevolgen van het gebruikmaken van het blokkeringsrecht komen voor rekening en risico van de betrokkene (bijv. CRVB:2023:2020). In de praktijk zal dit inhouden dat het college de noodzaak tot het verstrekken van jeugdhulp niet kan vaststellen. 2.9.3 De jeugdige In het kader van medewerking verlenen geldt ook het uitgangspunt dat de jeugdige altijd wordt gezien en als dat aangewezen is, wordt gesproken. Dat geldt in ieder geval bij de vraag om deskundigenadvies (zie art. 2.8 en 2.9 Verordening). Denk in dat kader ook aan het recht van de jeugdige om zijn mening te vormen en vrijelijk te uiten (art. 12 IVRK). Daarvoor geldt de leeftijdsgrens van 12 jaar, tenzij de jeugdige daartoe nog niet in staat is natuurlijk.

De mening van de jeugdige moet worden meegewogen bij de beoordeling van de aanvraag, tenzij de jeugdige zijn mening niet kan geven gelet op de problematiek of leeftijd natuurlijk. 2.10 Beslistermijn De Jeugdwet kent geen regels over de aanvraag. Daarom geldt de redelijke beslistermijn van acht weken als bedoeld in art. 4:13 Awb. Verlengen beslistermijn De beslistermijn kan worden verlengd (art. 4:14 lid 1 Awb). De mededeling van zo’n verlenging bevat tevens de termijn waarbinnen de jeugdige of de ouder(s) de beslissing tegemoet kan zien. Bij een verlenging van de beslistermijn kan belanghebbende het college nog steeds in gebreke stellen vanwege het niet tijdig beslissen. Is de beslistermijn opgeschort dan kan dat niet. Ingebrekestelling Ondanks de verlenging van de beslistermijn kan belanghebbende het college na het verstrijken van de beslistermijn van acht in gebreke stellen omdat verlenging van de beslistermijn niet (automatisch) ook is opgeschort als bedoeld in art. 4:15 lid 2 Awb. Dat wil zeggen dat ná de ingebrekestelling nog steeds binnen 14 dagen een besluit op de aanvraag moet worden genomen om te voorkomen dat een dwangsom wordt verbeurd. Een bezwaarschrift tegen de verlenging van de beslistermijn (zie hiervoor) wordt aangemerkt als een ingebrekestelling.

Schriftelijke toestemming Om te zorgen dat de beslistermijn wordt opgeschort, is schriftelijke toestemming van de belanghebbende nodig. Wordt die gegeven dan wordt de termijn voor het geven van een beschikking opgeschort met de termijn die door het college is medegedeeld én waarmee belanghebbende schriftelijk heeft ingestemd (art. 4:15 lid 1 onder a Awb). Tegen dit opschortingsbesluit kan geen bezwaar worden gemaakt; het gaat om een voorbereidingshandeling. Er is pas te laat beslist als de genoemde termijn wordt overschreden. Zolang de beslistermijn is opgeschort kan belanghebbende het college niet in gebreke stellen en daarna mogelijk een dwangsom verbeuren.

13

Vertraging toerekenen aan de aanvrager De termijn voor het geven van een beschikking kan ook worden opgeschort zolang de vertraging aan de aanvrager kan worden toegerekend (art. 4:15 lid 2 onder b Awb). Bijvoorbeeld als niet de benodigde gegevens, bescheiden zijn aangeleverd of onvoldoende medewerking is verleend aan het onderzoek. Zolang de beslistermijn is opgeschort kan belanghebbende het college niet in gebreke stellen.

14

3 Eigen kracht Artikel 2.3 Jw Hoofdstuk 1 verordening (begripsbepalingen) Hoofdstuk 3 verordening Artikel 4.6 verordening (tegemoetkoming vervoerskosten) Artikel 5.3 verordening (besteding pgb) 3.1 Inleiding Het college hoeft geen individuele voorziening te verlenen als de eigen kracht van jeugdigen en ouders toereikend is. Dat wordt beoordeeld bij stap 4 van het stappenplan. De eigen kracht is van toepassing op gezaghebbende ouders maar ook niet-gezaghebbende ouders, zoals zij die de jeugdige als behorend tot zijn gezin verzorgen en opvoeden (art. 3.2 lid 2 verordening). 3.2 Zorg van ouders voor kinderen De verantwoordelijkheid voor het gezond en veilig opgroeien van jeugdigen ligt allereerst bij de ouders en de jeugdige zelf. Deze verplichting voor ouders is terug te zien in de artikelen 1:82 en 1:247 van het Burgerlijk Wetboek. Het moet voor ouders en professionals vanzelfsprekend zijn dat ouders zelf de regie nemen en houden over de opvoeding van hun kinderen, tenzij dit een onverantwoord risico voor het kind oplevert. De overheid moet ervoor waken de zorgtaken van mensen en hun verbanden over te nemen.

Ze komt pas in beeld als de ouders problemen ondervinden, als de opvoeding- en leefsituatie de ontwikkeling van kinderen bedreigt en de overheid de ouders dient te helpen om deze voorwaarden te vervullen of als de jeugdige verdacht wordt of veroordeeld is voor een strafbaar feit. Bij de zorgplicht van ouders past een actieve rol van hen en het kind om in eerste instantie te proberen de op hun weg komende problemen zelf of met behulp van hun eigen netwerk op lossen (TK 2012/13, 33 684, nr. 3, p. 19-20, 128, 136). Ouders gescheiden of niet meer samenwonend Ook in de situatie dat ouder(s) gescheiden zijn (of niet meer samenwonen) blijft de zorgplicht bestaan. Het onderzoek richt zich ook op de ouder (waar de jeugdige niet woonachtig is) in geval vaneen omgangsregeling. Is er sprake van co-ouderschap, dan geldt het uitgangspunt dat van hen wordt verwacht dat zij samen de (boven)gebruikelijke hulp bieden. Immers, bij co-ouderschap verdelen gezaghebbende ouders feitelijk de zorg voor het kind. 3.2.1 Inhoud zorgplicht ouders Artikel 3.1 lid 1 Verordening De zorgplicht van ouders omvat de plicht en het recht van de ouder zijn minderjarig kind te verzorgen en op te voeden. Daaronder wordt verstaan: a. de zorg en de verantwoordelijkheid voor het geestelijk en lichamelijk welzijn en de veiligheid van het kind, alsmede; b. het bevorderen van de ontwikkeling van zijn persoonlijkheid; c.

de ontwikkeling van de banden van zijn kind met de andere ouder te bevorderen; d. het bieden van een beschermende woonomgeving. De zorgplicht van ouders kan worden vertaald naar kernpunten over goed ouderschap. 3.2.2 Kernpunten goed ouderschap De wetgever heeft bij goed ouderschap acht kernpunten voor ogen: 1 1. Een onvoorwaardelijke toewijding. 2. Continuïteit in de opvoedingsrelatie. 1 Handelingen II 2018/19, 33 836, nr. 45, p. 2.

15

3. Verzorging en zorg voor lichamelijk welzijn. 4. Opvoeding tot zelfstandigheid en sociale en maatschappelijke participatie. 5. Het organiseren en monitoren van de opvoeding in het gezin, op school en in het publieke domein. 6. Zorg dragen voor de vorming van de afstammingsidentiteit van het kind. 7. Zorg dragen voor contact- en omgangsmogelijkheden met voor het kind belangrijke personen. 8. Een veilige opvoedsituatie van het kind. Het college kan gebruik maken van deze kernpunten bij de motivering van de beslissing op de aanvraag. In de Richtlijnen van het Nederlands Jeugdinstituut zijn deze kernpunten ook terug te vinden. Bijvoorbeeld in de Richtlijn ‘goed genoeg’ opvoederschap. 3.2.3 Beoordelingskader eigen kracht Artikel 1.1 Verordening De Verordening bepaalt wat onder eigen kracht wordt verstaan: de eigen mogelijkheden en het probleemoplossend vermogen als bedoeld in artikel 2.3 van de wet gebaseerd op de zorgplicht van ouders op grond van artikel 1:82 en 1:247 van het Burgerlijk Wetboek en zoals nader uitgewerkt in hoofdstuk 3 van de verordening. Artikel 3.2 tot en met 3.6 verordening Om te beoordelen of de eigen kracht van ouders toereikend is geldt het volgende beoordelingskader. 1. Gebruikelijke hulp volgens de Richtlijn gebruikelijke hulp (zie bijlage verordening). Of gebruikelijke hulp binnen de eigen kracht valt is afhankelijk van de volgende afwegingsfactoren: a.

de opvoedkundige capaciteiten van ouders, en b. de beschikbaarheid van ouders rekening houdend met acute omstandigheden die zich kunnen voordoen. 2. Boven-gebruikelijke hulp. Of boven-gebruikelijke hulp binnen de eigen kracht valt is afhankelijk van de volgende afwegingsfactoren: a. de behoeften en mogelijkheden van de jeugdige; b. de voor de jeugdige benodigde ondersteuningsintensiteit en de duur daarvan; c. de mogelijkheden, draagkracht en de belastbaarheid van de ouders, die verband houdt met de zorgplicht. Waarbij geldt dat ouders hun (dagelijkse) leven zo inrichten dat zij hun draagkracht en belastbaarheid zo groot mogelijk maken; d. de samenstelling van het gezin en de woonsituatie; e. het belang van de ouders om te voorzien in een inkomen, waar inkomensderving verband houdend met een onrechtmatige daad onderdeel van uitmaakt (letselschade). 3. Vervoer van en naar de jeugdhulplocatie in geval van een medische noodzaak voor vervoer of beperkingen in de zelfredzaamheid van de jeugdige. Of het jeugdhulpvervoer binnen de eigen kracht valt is afhankelijk van de volgende afwegingsfactoren: a. of de jeugdige in staat is om zelf te reizen; b. de aanwezigheid van een auto of de mogelijkheid voor gebruik van het openbaar vervoer; c. de afstand in verband met de tijd die nodig is voor het vervoer en de vraag of er een jeugdhulpvoorziening dichterbij is die ook geschikt is; d.

het tijdstip waarop de ritten uitgevoerd moeten worden; e. het aantal dagen dat vervoer nodig is; f. draagkracht en draaglast in het gezin. 4. Hulp van personen uit het sociaal netwerk. Van ouders wordt verwacht dat zij zich in hoge mate inspannen om hulp van personen uit het sociaal netwerk te krijgen.

16

5. Hulp van niet gecontracteerde organisaties of instellingen binnen Dinkelland. Van ouders wordt verwacht dat zij zich inspannen om hulp van organisaties of instellingen binnen de gemeente Dinkelland te krijgen. Het college kan voorbeelden aandragen. 6. Gebruik maken van een aanvullende zorgverzekering. Van ouders wordt verwacht dat zij gebruik maken van aanspraken op grond van een aanvullende zorgverzekering die is afgesloten. Hierna worden bovenstaande zes punten nader toegelicht. 3.3 Gebruikelijke hulp Artikel 1.1 verordening De verordening bepaalt wat onder gebruikelijke hulp wordt verstaan: hulp en zorg die onderdeel is van eigen kracht en zich uitstrekt over ouderlijk toezicht, verzorging, begeleiding en opvoeding die een ouder, onder meer afhankelijk van de leeftijd en verstandelijke ontwikkeling van het kind, normaal gesproken geeft aan een kind, inclusief de zorg bij kortdurende ziekte, volgens de Richtlijn gebruikelijke hulp. Dat betekent ook dat als één van de ouder(s) uitvalt, de andere ouder dat overneemt. Richtlijn gebruikelijk hulp In de verordening is de bijlage Richtlijn gebruikelijke hulp opgenomen (hierna: richtlijn). Deze is gebaseerd op de Beleidsregels indicatiestelling AWBZ 2014 en uitgewerkt in de CIZ indicatiewijzer versie 7.1.

Het gaat bij gebruikelijke hulp om normale oudertaken voor een kind ongeacht het hebben van een behoefte aan jeugdhulp, rekening houdend met de leeftijd en een normaal ontwikkelingsprofiel. 3.3.1 Uitgangspunten beoordelen gebruikelijke hulp Het college stelt op basis van de richtlijn vast of er sprake is van gebruikelijke hulp, en zo ja wat de omvang daarvan is. Een door ouders opgesteld zorgmomentenoverzicht kan helpen bij de vaststelling van de gebruikelijke hulp. De Richtlijn gebruikelijke hulp voorziet niet in een precieze tijdsindicatie; het gaat om een bandbreedte. Het college beoordeelt bij stap 3 van het stappenplan op welke hulp de jeugdige is aangewezen, rekening houdend met de leeftijd. Valt een noodzakelijke ‘activiteit’ binnen een bepaald ontwikkelingsprofiel van de richtlijn, dan is in beginsel sprake van gebruikelijke hulp. De volgende vier uitgangspunten worden gehanteerd bij de beoordeling. 1. Leeftijd van de jeugdige De Richtlijn Gebruikelijke hulp gaat, zoals gezegd, uit van een bandbreedte in het normale ontwikkelingsprofiel van een kind. Ook tussen kinderen van dezelfde leeftijd zonder behoefte aan jeugdhulp kan de omvang van de verzorging, begeleiding en opvoeding (per dag) verschillen. Het ene kind is nu eenmaal gemakkelijker of sneller zelfstandig dan het andere kind.

Gebruikelijke hulp bij kinderen kan ook activiteiten omvatten die niet standaard bij alle kinderen voorkomen. Een voorbeeld. Veel kinderen van 4 jaar zijn overdag zindelijk en gaan zelf naar het toilet, maar het is niet ongewoon dat een kind van deze leeftijd hier stimulans, hulp of toezicht bij nodig heeft. 2. Aard van de zorghandelingen Gebruikelijke hulp bij kinderen kan ook handelingen omvatten die niet standaard bij alle kinderen voorkomen. Het gaat dan om handelingen die een gebruikelijke zorghandeling vervangen. Twee voorbeelden. Het geven van sondevoeding in plaats van eten of handelingen die in samenhang met reguliere zorgmomenten kunnen worden geboden, zoals het geven van medicijnen. 3. Frequentie en patroon van de zorghandelingen Zorghandelingen die meelopen in het normale patroon van dagelijkse zorg voor een kind, zoals drie keer eten per dag, worden als gebruikelijke hulp aangemerkt. Een voorbeeld. Als een kind bij het ontbijt en het naar bed

17

gaan medicatie aangereikt moet krijgen, loopt dit mee in de het normale patroon van dagelijkse zorg voor een kind en wordt dit als gebruikelijke hulp aangemerkt. Hetzelfde geldt voor het aanreiken van spullen of speelgoed na afloop van de maaltijd of na een drinkmoment, bij kinderen met een lichamelijke beperking. 4. Omvang van de met de zorghandelingen gemoeide tijd De omvang van de tijd die met de zorghandelingen is gemoeid, kan meebrengen dat niet langer sprake is van gebruikelijke hulp. Een voorbeeld. Alle kinderen hebben tot een bepaalde leeftijd hulp nodig bij wassen en kleden, maar als deze handelingen veel meer tijd kosten vanwege bijvoorbeeld spasticiteit, wordt deze extra tijd niet als gebruikelijke hulp gezien maar als boven-gebruikelijke hulp. 3.3.2 Afwegingsfactoren gebruikelijke hulp Voor de beoordeling of ouders de gebruikelijke hulp kunnen bieden bepaalt de verordening twee afwegingskaders: 1. de opvoedkundige capaciteiten van ouders; 2. de beschikbaarheid van ouders rekening houdend met acute omstandigheden die zich kunnen voordoen. Ad. 1 Opvoedkundige capaciteiten Beschikken ouders niet over (voldoende) capaciteiten om de gebruikelijke hulp te bieden aan de jeugdige, dan kan dat ook niet van hen worden verwacht. Denk bijvoorbeeld aan ouders met LvB-problematiek. In die gevallen wordt beoordeeld of een algemene voorziening een passende oplossing kan bieden.

En zo niet, of een individuele voorziening is aangewezen. En zo ja, welke individuele voorziening is aangewezen. Ad. 2 Beschikbaarheid De beschikbaarheid van ouders voor de gebruikelijke hulp aan de jeugdige kan worden vergeleken met ouders en hun kinderen zonder behoefte aan jeugdhulp. Bij gebruikelijke hulp gaat het immers om normale oudertaken rekening houdend met leeftijd en ontwikkelingsniveau. De problemen die kunnen ontstaan bij de zorg en opvoeding zullen (alle) ouders, ongeacht het hebben van kinderen met jeugdhulpproblemen, zelf het hoofd moeten bieden door bijvoorbeeld: • herverdeling van oudertaken; • oplossingen te zoeken binnen het sociaal netwerk, waaronder ook volwassen inwonende huisgenoten kunnen vallen; • gebruik te maken van verlofmogelijkheden van de Wet arbeid en zorg (werkende ouders). Er zijn meer voorbeelden denkbaar. Acute situatie Er kan zich een acute situatie voordoen waardoor ouders, ondanks de feitelijke beschikbaarheid, toch tijdelijk niet in staat zijn om de gebruikelijke hulp te bieden. Denk bijvoorbeeld aan het plotseling overlijden van een ouder (partner) of een echtscheiding. In deze gevallen is er feitelijk tijdelijk geen draaglast.

3.4 Boven-gebruikelijke hulp Artikel 1.1 Verordening De verordening bepaalt wat onder boven-gebruikelijke hulp wordt verstaan: hulp en zorg die onderdeel is van eigen kracht en omvangrijker en mogelijk intensiever is. Dit ten opzichte van de Richtlijn gebruikelijke hulp. Ook in geval van boven-gebruikelijke hulp zijn ouders in principe verantwoordelijk om deze te bieden, gelet op de zorgplicht. Een door ouders opgesteld zorgmomentenoverzicht kan helpen bij de vaststelling van de bovengebruikelijke hulp. Aan de hand van de afwegingsfactoren stelt het college dat vast en bepaalt of de bovengebruikelijke hulp door ouders kan worden geboden in het kader van eigen kracht.

18

3.4.1 Afwegingsfactoren boven-gebruikelijke hulp Artikel 3.4 Verordening Voor de beoordeling of ouders de boven-gebruikelijke hulp kunnen bieden in het kader van de eigen kracht bepaalt de verordening een aantal afwegingsfactoren. Die worden bij de beoordeling zonodig in onderlinge samenhang bezien. 1. De behoeften en mogelijkheden van de jeugdige Bij stap 2 en 3 van het stappenplan stelt het college vast:

• of sprake is van opgroei- en opvoedingsproblemen, psychische problemen en stoornissen, • en zo ja, welke problemen en stoornissen dat qua aard en omvang zijn, en • welke hulp naar aard en omvang nodig is. Behoefte van de jeugdige Het gaat om welke hulp naar aard en omvang nodig is (stap 3 van het stappenplan). Denk aan: toezicht, begeleiding bij of overname van de ADL of begeleiding in de vorm aansturing. Er zijn meer voorbeelden denkbaar. Bestaat de behoefte aan jeugdhulp uit behandeling of andere specialistische jeugdhulp waarvoor een gekwalificeerde beroepskracht nog is, dan valt die hulp niet onder de boven-gebruikelijke hulp. Hiervoor kan een individuele voorziening worden verleend. Mogelijkheden jeugdige Het gaat om de mate waarin de jeugdige: • leerbaar is; • toezicht nodig heeft; • begeleiding nodig heeft in de vorm van aansturing. Er is geen limitatieve opsomming beoogd. 2. De voor de jeugdige benodigde ondersteuningsintensiteit en de duur daarvan Welke boven-gebruikelijke hulp naar aard en omvang nodig is kan verschillen qua intensiteit en duur. Ondersteuningsintensiteit De ondersteuningsintensiteit wordt mede bepaald door de vastgestelde problemen en stoornissen. Bijvoorbeeld door een ontwikkelingsachterstand of het functioneren op licht verstandelijk (beperkt) niveau.

De jeugdige kan aangewezen zijn op boven-gebruikelijke hulp die: • onplanbaar is wat vraagt om flexibiliteit en voortdurende beschikbaarheid van ouders. Denk aan hulp die ook ’s avonds, ’s nachts en in de weekenden nodig is; • gelet op de aard van de problemen of stoornissen, noodzakelijkerwijs door de ouders geboden moet worden omdat de jeugdige vreemden niet (goed) toelaat en een vaste, vertrouwde en altijd beschikbare ondersteuner vereist is. Er is geen limitatieve opsomming beoogd. Duur Bij de duur gaat het er om hoe lang de jeugdige aangewezen zal zijn op de boven-gebruikelijke hulp. Dat is afhankelijk van de problemen en stoornissen.

19

Richtlijn gemiddelde tijd en frequentie van activiteiten bij persoonlijke verzorging In geval van boven-gebruikelijke hulp in de vorm van persoonlijke verzorging en beoordeling of sprake is van eigen kracht maakt het college gebruik van de Richtlijn gemiddelde tijd en frequentie van activiteiten bij persoonlijke verzorging. Zie bijlage II bij deze beleidsregels. Het college beoordeelt of de boven-gebruikelijke hulp qua aard en omvang door ouders kan worden geboden in het kader van de eigen kracht. 3. De mogelijkheden van ouders, draagkracht en belastbaarheid van de ouders De mogelijkheden van ouders hebben allereerst betrekking op de capaciteiten en de beschikbaarheid. Mogelijkheden ouders (opvoedkundige capaciteiten) Is vastgesteld dat ouders niet over de capaciteiten beschikken om de gebruikelijke hulp te bieden, dan geldt dat vanzelfsprekend ook voor de boven-gebruikelijke hulp. Zie 3.3.2 van deze beleidsregels. Mogelijkheden ouders (opvoedkundige vaardigheden) Onder capaciteiten kunnen ook vaardigheden worden verstaan. Denk bijvoorbeeld aan: het kunnen signaleren en analyseren en oplossingsgericht kunnen denken en handelen. Maar ook de vaardigheid voor het verrichten van zorghandelingen door het hebben van bijvoorbeeld een verpleegkundige achtergrond. Mogelijkheden ouders (beschikbaarheid) Het college beoordeelt of de ouder(s) beschikbaar is of zou kunnen zijn.

Dit laatste omdat van hen verwacht mag worden dat daar zelf een oplossing voor wordt gezocht. Dit bezien tegen de achtergrond dat ouders de regie hebben en houden en dat wordt verwacht dat zij die ook nemen. Zij zijn en blijven verantwoordelijk voor het gezond en veilig opgroeien van jeugdigen. Zie 3.2 van deze beleidsregels. Mogelijkheden ouders algemeen Het college stelt vast of ouders in staat zijn tot het bieden van de boven-gebruikelijke hulp in de zin van eigen kracht. Dat is bijvoorbeeld het geval als: • de ouder(s) de boven-gebruikelijke hulp kan bieden en dat (desgevraagd) ook blijft ook doen, ook als geen indicatie voor een individuele voorziening wordt verleend, zonder dat daardoor problemen zullen ontstaan; • op het moment van de hulpvraag zelf al maatregelen zijn getroffen om de hulp aan de jeugdige te kunnen bieden, zonder dat daardoor problemen zijn ontstaan. Bijvoorbeeld door het (deels) opzeggen van een baan, opgenomen zorgverlof of het anders organiseren van de beschikbare tijd en verdeling van taken. Er is geen limitatieve opsomming beoogd. 4. Draagkracht en belastbaarheid Het uitgangspunt is dat ouders hun (dagelijkse) leven zo inrichten dat zij hun draagkracht en belastbaarheid zo groot mogelijk maken. Dit bezien van wat vanuit hun zorgplicht mag worden verwacht.

Overbelasting of dreigende overbelasting wijst op een verstoring van het evenwicht tussen draagkracht en draaglast. Hierdoor kunnen fysieke of psychische klachten ontstaan op grond waarvan ouders mogelijk (tijdelijk) niet (meer) in staat zijn om de boven-gebruikelijke hulp aan hun kinderen te bieden. Zie bijlage I bij deze beleidsregels. Life events Emotionele gebeurtenissen, ook wel aangeduid als life events, kunnen iemands leven behoorlijk beïnvloeden. Denk bijvoorbeeld aan: het verlies van een dierbare, arbeidsongeschikt raken, een baan verliezen, een

20

echtscheiding/uit elkaar gaan, etc. Ouders kunnen door een life event (tijdelijk) niet over eigen kracht beschikken. Dat wil zeggen: het is (deels) ontoereikend. Causaal verband Er moet een causaal verband zijn tussen het bieden van de boven-gebruikelijke hulp zorg aan de jeugdige en de (dreigende) overbelasting. Dat wil zeggen dat (dreigende) overbelasting die voortkomt uit te veel uren werken of andere omstandigheden buiten het bieden van de boven-gebruikelijke hulp in beginsel door ouders zelf moet worden opgelost, tenzij dit een onverantwoord risico voor de jeugdige oplevert. 5. De samenstelling van het gezin en de woonsituatie Een kind met een behoefte aan jeugdhulp kan een zware wissel trekken op het gezin. Denk in dit verband ook aan gezinnen met minderjarige kinderen die geen behoefte aan jeugdhulp hebben of meerderjarige kinderen die onderdeel uitmaken van het gezin. Het college onderzoekt: • Is er sprake van twee ouders of is één persoon verantwoordelijk voor de zorg en opvoeding van de jeugdige(n)? • Kunnen er taken worden herverdeeld waardoor de ouder die de boven-gebruikelijke hulp biedt hierin wordt ontlast? • Wat kan van andere kinderen binnen het gezin worden verwacht. Dit is afhankelijk van de leeftijd en het individu. Het ene kind is het andere niet.