2024-97 Volkshuisvestingsprogramma 2025-2029 (bijlage).pdf

om prioriteit te geven aan de punten die de beschikbaarheid, betaalbaarheid en

hiervoor geschikt zijn. Tot die tijd zal iedere locatie op maat en per

kwaliteit van de woningvoorraad verbeteren. Deze beleidsinstrumenten hebben

situatie worden beoordeeld. • Versnelde opgave doelgroepen: Hierbij ligt de nadruk op het inlo-

een directe en indirecte bijdrage op het verminderen van de onbalans in de wo-

pen van de achterstand in de taakstelling statushouders. Dit kan wor-

ningvoorraad. De prioritering is gebaseerd op de potentiële impact:

den gecombineerd met het creëren van koppelkansen die inspelen op Topprioriteit (directe invloed op woningaanbod en betaalbaarheid)

de lokale woningbehoefte. Daarbij wordt ingezet op een combinatie van

• Tijdelijke woonconcepten: De gemeenteraad zal het college de

doorstroom bevorderende maatregelen en tijdelijke huisvestingsoplossingen.

bevoegdheid verlenen om tijdelijke woonconcepten toe te staan voor

• Bouwen onder eerste aftoppingsgrens: Verdere ontwikkeling van

een minimale exploitatie periode van 30 jaar. Dit biedt de mogelijkheid om in te spelen op de huidige woningbehoefte.

beleid voor woningen die onder de eerste aftoppingsgrens van de huur-

• Vrije kaveluitgifte: Er wordt meer regie gevoerd op de betaal-

toeslag vallen.

baarheid van woningen. Om de beschikbaarheid van woningen onder

• Woningbehoefteonderzoek per kern: Doorontwikkeling van ge-

de €275.000 en tot €390.000 VON te waarborgen, worden er minder

detailleerde woningbehoefteonderzoeken per kern, om een nauwkeurig

kavels beschikbaar gesteld voor vrije uitgifte.

beeld te krijgen van de lokale behoeften.

• Verdichten woningbouwlocaties (hoogbouw): Om de beschikbare

• Wijkgerichte woonvormen: Verkennen van een wijkgerichte

ruimte efficiënter te benutten en het woningaanbod te vergroten, zal

aanpak voor geclusterde woonvormen om doorstroming te bevorderen.

op geschikte locaties hoogbouw worden gerealiseerd. Hierbij wordt

73

• Betaalbaarheid woningmarkt: Doorontwikkeling van het beleid

• Leegstandsverordening: Verkennen van de mogelijkheden voor de

gericht op betaalbare huisvesting.

ontwikkeling van een leegstandsverordening.

• Collectief Particulier Opdrachtgeverschap (CPO): Ontwikkelen

• Ondersteuning in grote kernen: Onderzoeken of er een andere

van beleid voor CPO-projecten om particulier opdrachtgeverschap te

vorm van ondersteuning nodig is voor de twee grootste kernen, gezien

bevorderen.

het bereik van de kernondersteuner te groot lijkt te worden. • Verduurzaming: Integreren van de Gemeentelijke Verduurzamings-

Middelhoge prioriteit (indirecte impact en lange termijn verbetering)

regeling (GVR) in het Volkshuisvestingsprogramma.

• Vereveningsfonds: Verdere ontwikkeling van het vereveningsfonds

• Circulair bouwen: Verkennen en ontwikkelen van beleid gericht op

(zie hoofdstuk 5.3).

circulair bouwen.

• Beweegtuinen: Evaluatie van de beweegtuin integreren in het Volks-

• Data-analyse woningvoorraad: Onderzoeken van data over de be-

huisvestingsprogramma.

staande woningvoorraad ter ondersteuning van beleidsbeslissingen.

• Integratie IBOR: Integratie van Integraal Beheer Openbare Ruimte (IBOR) in het Volkshuisvestingsprogramma.

Met deze beleidsagenda zet de gemeente Dinkelland stappen om de onbalans

• Bevordering doorstroming: Verkennen van verdere mogelijkheden

op de woningmarkt te verkleinen en in te spelen op de veranderende behoeften

om de doorstroming op de woningmarkt te bevorderen.

van haar inwoners. Door middel van deze maatregelen en de doorontwikkeling

• Mantelzorgwoningen: Doorontwikkeling van beleid rondom mantel-

van bestaand beleid, blijft de gemeente zich inzetten voor een inclusieve en

zorgwoningen.

duurzame woningmarkt.

Lagere prioriteit (structurele verbeteringen en beleidsontwikkeling) • Beschikbaarheid betaalbare woningen: Onderzoeken van beleidsinstrumenten om betaalbare woningen toegankelijk te maken voor huishoudens met een inkomen van één tot anderhalf maal modaal inkomen.

74

9

PRESTATIEAFSPRAKEN

De uitgangspunten van dit Volkshuisvestingsprogramma worden meegenomen in de raamovereenkomst 2025-2028 en uitvoeringsagenda 2025-2026 met Mijande Wonen en de huurdersvereniging. Deze worden eind 2024 vastgesteld en ondertekend. De huidige raamovereenkomst 2021-2024 en uitvoeringsagenda 2023-2024 zijn hier terug te vinden.

10

WOONRUIMTEVERDELING

10.1 Regionale urgentieregels

10.2 Lokale voorrangregels kavels en koopwoningen

Op 6 juni 2024 hebben de wethouders van de Twentse gemeenten tijdens het

Op basis van de wijzigingen in de Huisvestingswet - welke op 1 januari 2024 in

bestuurlijk overleg besloten om samen met de woningbouwcorporaties te werken

werking is getreden – kan de gemeenteraad middels een huisvestingsverordening

aan harmonisatie van de urgentieregels. Het doel is om te komen tot urgentiere-

bepaalde categorieën woonruimten met voorrang toewijzen aan bepaalde cate-

gels die in een gemeentelijke urgentieverordening kunnen worden opgenomen. Dit

gorieën woningzoekenden. Hierdoor is het mogelijk om mensen met een econo-

is wenselijk, omdat:

mische of maatschappelijke binding aan de woningmarktregio, de gemeente of een deel van de gemeente voorrang verlenen. Dit kan echter voor ten hoogste

• de Wet versterking regie volkshuisvesting urgentiegroepen definieert;

50 procent van de aangewezen woning categorieën en alleen wanneer er sprake

• de Wet versterking regie volkshuisvesting vraagt van woningmarkt-

is voor de bestrijding van een onevenwichtige en onrechtvaardige effecten van

regio’s afspraken te maken over de verdeling van huisvesting voor aan-

schaarste aan woonruimte.

dachts- en urgentiegroepen; • de woningmarkt en het systeem met woninghuren.nl regionaal werkt.

Omdat uit cijfers blijkt dat totaal 72% van de verkochte gemeentelijke bouwkavels zijn verkocht aan inwoners van de gemeente Dinkelland en de woningmarktregio,

Naar verwachting worden medio 2025 de eerste resultaten voor de regionale ur-

is er geen sprake van onevenwichtige en onrechtvaardige effecten van schaarste

gentieregels opgeleverd.

aan woonruimte. Voor particuliere nieuwbouw geldt ook dat het merendeel van de kopers uit de gemeente afkomstig is.

Naar aanleiding van de Wet versterking regie volkshuisvesting worden woningmarktregio’s gevraagd afspraken te maken over de verdeling van huisvesting

Hierdoor kan worden geconcludeerd dat het toepassen van de mogelijkheden uit

voor aandachts- en urgentiegroepen. Dit zal komende periode moeten worden

de Huisvestingswet voor kaveluitgifte op dit moment niet mogelijk is. Bij particu-

uitgewerkt. De provincie Overijssel speelt hierin een belangrijke rol.

liere ontwikkelingen wordt de ontwikkelaar gevraagd om aandacht te hebben voor de lokaal woningzoekenden.

77

10.3 Lokale voorrangregels sociale huurwoningen

Concluderend is het op basis van de wijzigingen in de Huisvestingswet niet

In de raamovereenkomst tussen de gemeente Dinkelland, Mijande Wonen en de

mogelijk om voorrang te verlenen aan mensen met een economische of maat-

Huurdersraad worden afspraken gemaakt over de toewijzing van beschikbaar ko-

schappelijke binding aan de woningmarktregio, omdat meer dan 50% reeds

mende sociale huurwoningen aan inwoners uit de eigen gemeente. Binnen het

aan mensen met een economische of maatschappelijke binding in de woning-

woonruimteverdeelsysteem (Woninghuren.nl) hebben de woningcorporaties on-

marktregio wordt verkocht.

derling afgesproken dat de deelnemende corporaties maximaal 25% van de beschikbare woningvoorraad met voorrang mogen toewijzen aan lokaal woningzoekenden. Binnen deze regels moet Mijande Wonen opereren. De gemeente Dinkelland heeft aangegeven de resultaten van het nieuwe woonruimteverdeelsysteem nauwlettend te volgen. Indien nodig – indien lokaal woningzoekenden onvoldoende aan en woning komen – moet bijstelling van de voorrangregels mogelijk zijn. De resultaten zijn onderwerp van periodiek overleg met de corporatie. Lokaal woningzoekenden zijn inwoners die een kernbinding of gemeentelijke binding hebben. De gemaakte afspraken zijn als volgt: Bestaande woningbouw • Kleine kernen. Binnen de kleine kernen wordt 100% voorrang gege-| ven aan woningzoekenden met een lokale binding. Tot de kleine kernen behoren: Lattrop-Breklenkamp, Noord-Deurningen, Tilligte, Saasveld, Deurningen en Rossum.

78

Hiervoor gelden de volgende voorrangsbepaling (volgordelijk):

Hiervoor geldt dat de exacte invulling van de voorrangsbepaling wordt

1 | Woningzoekenden uit de kern.

bepaald per project. Evenals de bepaling welke aandachtsgroepen

2 | Woningzoekenden uit de gemeente Dinkelland.

voorrang krijgen.

3 | Regulier woningzoekenden. Aandachtpunten: • Senioren (65+). Binnen de gemeente Dinkelland wordt 50% van de

• De bestaande toewijzingsvoorwaarden op basis van inkomensvoor-

vrijgekomen woningen in de bestaande bouw met voorrang verleend

waarden en huishoudsamenstelling (passend toewijzen) blijven leidend.

aan senioren die binnen de gemeente door willen stromen naar woning

• Er wordt door Mijande Wonen maximaal 25% van de beschikbare wo--

die gelabeld is voor senioren in de bestaande bouw. Dit zijn voorname-

ningvoorraad met voorrang verleend aan lokaal woningzoekenden. Hier

lijk woningen die beschikbaar komen in de grotere kernen (Denekamp,

wordt gebruik van gemaakt indien er ruimte is en wordt bijgestuurd

Ootmarsum en Weerselo).

indien dit nodig blijkt. • Halfjaarlijks wordt gemonitord hoe Mijande Wonen hierop presteert. • De beschikbaar komende woningen worden met voorrang voor lokaal

Hiervoor gelden de volgende voorrangsbepaling (volgordelijk):

woningzoekenden gepubliceerd. Wanneer er geen geschikte kandidaat

1 | Inwoner met een leeftijd van 65+ die een eengezinswoning van Mijande Wonen

reageert, wordt de woning toegewezen volgens het reguliere proces.

achterlaat met slaapkamers en badkamer op de verdieping binnen de gemeente

• Er wordt gestuurd op 50% toewijzing aan lokaal woningzoekenden.

Dinkelland. 2 | Inwoner met een leeftijd van 65+ uit de gemeente Dinkelland.

Hiervan is Mijande Wonen afhankelijk van het aantal mutaties en de

3 | Reguliere inwoner met een leeftijd van 65+.

reacties die daarop komen. • Er zijn geen garanties afgegeven of en wanneer de afgesproken percen-

Nieuwbouw

tages worden behaald.

• Lokaal woningzoekenden bij nieuwbouw. Binnen de gemeente Dinkelland wordt 50% van de nieuwbouwwoningen van Mijande Wonen met voorrang toegewezen aan lokaal woningzoekenden.

79

11

KWALITEIT VAN DE WOONOMGEVING

11.1 Leefbaarheid en stedelijke vernieuwing

Leefbaarheid is binnen de gemeente Dinkelland geen groot vraagstuk. Herstruc-

Samenwerking met Mijande Wonen en kernondersteuners

tureringsopgaven met oog op de verbetering van de leefbaarheid is binnen de

Mijande Wonen speelt een cruciale rol bij het bevorderen van de leefbaarheid in

gemeente Dinkelland niet aan de orde. Het is vooral een issue als het gaat om

en om haar woningbezit. De corporatie heeft de taak om een schone en veilige

het behoud van de leefbaarheid in de kleine kernen. Dat is een problematiek van

woonomgeving te waarborgen en overlast te voorkomen. De onderhoudsme-

een andere orde dan in de grote steden, waar stedelijke vernieuwing met een

dewerkers van Mijande Wonen hebben een signalerende functie en letten op

uitgebreide herstructureringsopgave aan de orde kan zijn. In de gemeente Din-

sociale problematiek tijdens hun werkzaamheden. Hierdoor kunnen problemen

kelland zijn er toch ook enkele buurten en straten waar extra aandacht nodig is.

vroegtijdig worden gesignaleerd en aangepakt.

In dit hoofdstuk wordt op hoofdlijnen de inzet van de gemeente en haar partners

De kernondersteuners hebben eveneens een signalerende rol. Zij zijn permanent

weergeven om de leefbaarheid in de gemeente te behouden en te verbeteren.

in gesprek met inwoners van de kernen, en komen ook achter de voordeur. Daar-

Hierbij ligt de focus op het bevorderen van sociale samenhang, de kwaliteit van

door weten zij vaak als eerste waar zich overlast voordoet, waar irritatie ontstaat

de openbare ruimte, veiligheid, en het voorkomen van overlast.

over de kwaliteit van de openbare (of particuliere) ruimte, of waar gevoelens van onveiligheid zijn.

Huidige situatie en uitdagingen Hoewel de meeste buurten in Dinkelland goed functioneren, zijn er enkele gebie-

Gemeentelijke inzet voor leefbaarheid

den die te maken hebben met een mindere reputatie. Deze problemen zijn vaak

De gemeente Dinkelland stimuleert bij de inrichting van wijken de mogelijkheid

gerelateerd aan het gebruik en gebrekkig onderhoud van particuliere tuinen. Hier

tot spontane ontmoeting en beweging. Dit zorgt ervoor dat inwoners meer naar

zijn verschillende oorzaken voor aan te wijzen. Soms is er sprake van sociale pro-

elkaar omzien en voor elkaar zorgen, wat een positief effect heeft op hun ge-

blematiek. De gemeente Dinkelland spant zich in om (samen met haar partners)

zondheid en eenzaamheid vermindert.

problemen vroegtijdig te signaleren, en acteert zo snel als mogelijk.

81

Kernraden en lokale samenwerking Elke kern in Dinkelland heeft een eigen kernraad. De kernraad vormt een be-

“DE LEEFBAARHEID IS BINNEN DE GEMEENTE

langrijke schakel tussen de kern en de gemeente. In de meeste kernen is in het

DINKELLAND GOED; ER ZIJN SLECHTS ENKELE

kader van “Mijn Dinkelland 2030” een plan of visie ontwikkeld voor de eigen

BUURTEN EN STRATEN WAAR AANDACHT NODIG IS.”

kern. Hierbij speelt het behoud en bevorderen van de leefbaarheid een belangrijke rol. De gemeente ondersteunt waar mogelijk de uitvoering van die plannen. Periodiek vindt er overleg plaats tussen de kernraden en de gemeente waarbij lokale problemen en wensen aan de orde komen zodat de gemeente actie kan ondernemen of de kernraden kan ondersteunen. De gemeente zet buurtmannen en -vrouwen in die als eerste aanspreekpunt fungeren. Periodiek overleg en signalering Om de leefbaarheid te monitoren en waar nodig te verbeteren, wordt periodiek overleg gevoerd met Mijande Wonen, zorg- en welzijnsorganisaties. Deze overleggen richten zich op probleemsituaties en de begeleiding van zelfstandig wonende zorgvragers. Daarnaast vindt er halfjaarlijks een overleg plaats met MijnDinkelland2030, Mijande Wonen en welzijnsinstanties om aandachtspunten te bespreken met betrekking tot de leefbaarheid en vitaliteit van de kleine kernen. Hierbij wordt specifiek gekeken naar de mogelijkheden om huurdersorganisaties beter te laten aansluiten op de leefbaarheidsinitiatieven vanuit de kernen.

82

12

DUURZAAMHEID KWALITEIT VAN DE WONINGEN

In juni 2022 heeft de toenmalige Minister voor Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening het Programma Versnelling Verduurzaming Gebouwde Omgeving gepresenteerd. Dit programma omvat de uitwerking van de klimaatdoelstellingen voor de gebouwde omgeving voor de periode tot 2030, waarbij de CO2-uitstoot ten opzichte van 1990 met ongeveer 60% moet zijn gereduceerd voor alle sectoren tezamen. De transitie in de gebouwde omgeving loopt langs twee sporen: 1) een individueel spoor, waarbij gebouweigenaren gestimuleerd worden om de woning of een ander gebouw te verbeteren zoals bij een verhuizing, een verbouwing of de vervanging van installaties, en 2) een gebiedsgericht spoor waarbij onder regie van gemeenten wijken planmatig worden verduurzaamd en waarbij ook vaak de infrastructuur in de wijk wordt vernieuwd, bijvoorbeeld met de aanleg van een warmtenet.

12.1 Feiten en cijfers

Duurzaamheid is onlosmakelijk verbonden met de uitdagingen en kansen binnen

De helft van alle woningen in Dinkelland zijn gebouwd tussen het jaar 1971-

het huidige tijdperk. Dit hoofdstuk biedt een overzicht van de beleidsmaatrege-

2000. In totaal is 33% van de huidige woningvoorraad gebouwd voor 1970.

len en strategieën die zijn ontwikkeld om het proces naar duurzame woonom-

In totaal heeft 37% van de totale woningvoorraad een geregistreerd geldig ener-

gevingen te bevorderen. Met een focus op het verminderen van energiegebruik,

gielabel (peildatum 6-5-2024). Van de woningen met een geregistreerd ener-

het gebruik van hernieuwbare bronnen en het slim inzetten van fossiele energie.

gielabel heeft 32% energielabel A tot A++++. In totaal heeft 84% van de wo-

Door middel van innovatieve oplossingen en samenwerking met diverse stake-

ningen minimaal energielabel D.16

holders wil de gemeente Dinkelland niet alleen de bestaande woningvoorraad toekomstbestendig maken, maar ook veerkrachtige gemeenschappen opbouwen. Dit beleid richt zich op het minimaliseren van de ecologische voetafdruk en het waarborgen van een gezonde leefomgeving voor toekomstige generaties.

HET VERDUURZAMEN VAN DE BESTAANDE WONINGVOORRAAD HELPT DE BETAALBAARHEID VAN WONINGEN TE VERBETEREN.

84

12.2 Doelstelling

Gemeente Dinkelland wil in 2050 aardgasvrij en energieneutraal zijn. Energieneutraal betekent dat evenveel energie duurzaam wordt opgewekt als gebruikt. Zo wordt de verandering van het klimaat beperkt. Iedereen is daarbij nodig. De stappen die de gemeente moet nemen om energieneutraal te worden noemen we de energietransitie. De energietransitie transitie wordt uitgevoerd door in te zetten op drie pijlers: 1 | Minimaliseer het energieverbruik. Binnen de gemeente Dinkelland wordt in-

land wordt gebruikt komt uit duurzame bronnen. Voorbeelden van duurzame

n va e ik rgi ne bru Ge me e a urz

2 | Gebruik van duurzame energie. De energie die binnen de gemeente Dinkel-

du

Mi ni en mali se erg iev er h et erb rui k

gezet op het zoveel mogelijk besparen van energie.

2

1

bronnen zijn: zonne-energie, windenergie, energie uit omgevingswarmte (bodem, lucht of water) en energie uit biomassa (bijvoorbeeld snoeihout en mest). 3 | Efficiënt gebruik van fossiele brandstoffen. Indien gebruik wordt gemaakt van

3

traditionele energiebronnen (zoals aardgas) wordt dit zo slim en schoon mogelijk gedaan.

Efficiënt gebruik van fossiele brandstoffen

Figuur 9. De drie pijlers van de energietransitie.

85

12.3 Energieloket

12.5 Transitievisie warmte

De gemeente Dinkelland heeft een (online) energieloket.

Gemeente Dinkelland beschikt over een vastgestelde transitievisie warmte (WTV).

Gemeenten Dinkelland, Tubbergen, Losser en Oldenzaal stimuleren gezamenlijk

Hierin is een routekaart opgenomen waarop staat welke wijken wanneer van het

inwoners om hun woning te verduurzamen. Binnen het energieloket worden in-

aardgas gaan. Ook staat daarin aangegeven wat de alternatieve warmtebronnen

woners gratis en onafhankelijk geadviseerd over het energiezuinig, comfortabel

waren ten tijde van he topstellen van de WTV. De WTV is in samenwerking met

en aardgasvrij maken van de woning. Hiermee wordt energiearmoede binnen de

de Noordoost-Twentse gemeenten opgesteld.

gemeente bestreden.

12.4 Isolatieaanpak

De gemeente Dinkelland biedt inwoners subsidie aan voor het isoleren van hun koopwoning. Hiermee zet de gemeente in op het minimaliseren van het energieverbruik van inwoners met een koopwoning. Aan de subsidieregeling zitten voorwaarden verbonden. De volledige isolatieaanpak is hier terug te vinden.

86

12.6 Gemeentelijk warmteprogramma opstellen

12.7 Wijk uitvoeringsplannen

De eerste verplichte herijking van de WTV na invoering van de Wet gemeentelijke

De warmtetransitie is omvangrijk. Daarom heeft de gemeente Dinkelland ervoor

instrumenten warmtetransitie is uiterlijk 31 december 2026. In de Omgevings-

gekozen om het gefaseerd aan te pakken per wijk of dorp. In Dinkelland heeft

wet wordt verplicht gesteld een gemeentelijk warmteprogramma vast te stellen.

de gemeente samen met inwoners twee wijkuitvoerinsplannen (WUP’s) gestart,

Gemeente Dinkelland zal deze wederom gezamenlijk met Noordoost Twentse ge-

in Weerselo en Tilligte. Het streven is om deze twee “wijken” in 2030 aardgasvrij

meenten opstellen. Het gemeentelijk warmteprogramma kan worden gezien als

en klimaatneutraal te hebben.

aan herijking van de huidige WTV. In het Warmteprogramma voor Dinkelland zulHet WUP beschrijft hoe dit gebeurt, welke stappen er gezet worden en wanneer.

len waarschijnlijk andere accenten worden gelegd dan in de andere gemeenten. Zo wordt in Dinkelland bijvoorbeeld op dit moment verkend welke mogelijkheden er zijn om een substantieel deel van de warmtebehoefte van woningen en bedrijven te leveren via diepe geothermie. Als die mogelijkheid daadwerkelijk bestaat heeft dit grote gevolgen voor de warmtevoorziening van woningen. Wanneer de herijking heeft plaatsgevonden zal de verbinding worden gelegd met dit Volkshuisvestingsprogramma. Naar aanleiding van de Wet gemeentelijke instrumenten warmtetransitie zal de huidige transitievisie warmte (WTV) worden herijkt, uiterlijk voor 31 december 2026. Binnen dit Volkshuisvestingsprogramma zal verbinding worden gelegd met het gemeentelijk warmteprogramma.

87

12.8 Prestatieafspraken met de woningcorporatie

3 | De leefomgeving in de gemeente Dinkelland is klimaatbestendig en ook voor

Gemeente Dinkelland en woningcorporatie Mijande Wonen hebben in de prestatie-

komende generaties prettig om in te verblijven. Klimaathinder wordt ingeperkt

afspraken een gezamenlijke ambitie over duurzaamheid opgesteld:

door voldoende groene ruimtes, waterberging en het tegengaan van hittestress.

“De woningvoorraad en woonomgeving in onze gemeente is duurzaam en toekomstbestendig. We voorkomen onnodige energielasten en zetten ons in om

4 | Energiearmoede wordt zoveel mogelijk voorkomen of verminderd door het

de energielasten voor onze inwoners betaalbaar te houden, voor zover we daar

isoleren van woningen, het geven van voorlichting, ondersteuning en nazorg

invloed op hebben.”

bij verduurzamingsprojecten.

Om invulling te geven aan deze ambitie zijn op hoofdlijnen in de prestatieafspraken

5 | Gemeente Dinkelland en Mijande Wonen werken aan de bewustwording onder

vijf doelen geformuleerd op het gebied van duurzaamheid:

onze inwoners rondom duurzaamheid en klimaatadaptatie en stimuleren posi-

1 | Gemeente Dinkelland en Mijande Wonen werken gezamenlijk aan een energie

tieve gedragsverandering, zowel individueel als collectief.

neutrale en aardgasvrije woningvoorraad in 2050. Nieuwbouw wordt aardgasvrij opgeleverd door het gebruik van duurzame energievoorzieningen. Prio-

Deze doelen zijn in de raamovereenkomst prestatieafspraken verder uitgewerkt

riteit voor de bestaande woningen ligt bij het isoleren van de schil. Hierdoor kan

en in de uitvoeringsagenda geconcretiseerd tot acties. De raamovereenkomst en

het energieverbruik worden teruggebracht en dalen de energielasten voor

uitvoeringsagenda zijn eind 2024 te downloaden op de website van de gemeente

onze inwoners.

en Mijande Wonen.

2 | Gemeente Dinkelland en Mijande Wonen doen ervaring op met het toepassen van circulaire bouwmaterialen om de haalbaarheid in de sociale huursector te onderzoeken conform de Nationale Prestatieafspraken.

88

13

INTEGRAAL AFWEGINGSKADER WONINGBOUWPROJECTEN

Gemeente Dinkelland beschikt momenteel niet over een integraal afwegingskader voor woningbouwprojecten. Het doel van het afwegingskader is om zorg te dragen dat bouwplannen voldoen aan de beleidsdoelstellingen van de gemeente en passen binnen de woningbehoefte op lange termijn. Het integraal afwegingskader woningbouwprojecten kan worden gebruikt als toetsingsinstrument bij nieuwe plannen van een bepaalde omvang en om plannen te kunnen prioriteren. Het afwegingskader geeft antwoord op de vraag “wanneer vinden we een project goed?” in objectieve en meetbare criteria. Het afwegingskader beoordeelt de plannen op kwaliteit en behoefte.

Aanleiding Gemeente Dinkelland kiest voor het voeren van regie op de volkshuisvesting.

De gemeente Dinkelland stelt een integraal afwegingskader voor woning-

Daarbij hoort dat de gemeente een heldere afweging maakt over welke projecten

bouwprojecten op, dat aan initiatiefnemers duidelijkheid verschaft of en wanneer

onder welke voorwaarden doorgang kunnen vinden en welke niet. Het afwe-

een project door kan gaan.

gingskader geeft de mogelijkheid te toetsen welke projecten de beste bijdrage leveren aan de gemeentelijke doelstellingen, zoals verwoord in dit Volkshuisvestingsprogramma. Deze projecten krijgen voorrang. Dit zorgt voor een transparante werkwijze waarbij alle indieners weten waaraan de gemeente toetst en ook wat de uitslag is van deze toetsing. Vervolg Om tot een integraal afwegingskader voor woningbouwprojecten te komen zal de gemeente Dinkelland een afwegingsmodel moeten maken. Hierdoor is het voor initiatiefnemers duidelijk op welke wijze de gemeente projecten beoordeelt en op welke wijze voorrang kan worden verleend aan projecten. In het afwegingsmodel zal de gemeente uitgangspunten moeten formuleren waar een project aan dient te voldoen. Te denken valt aan; passend binnen de gemeentelijke of regionale woningbouwopgave, voldoet aan gemeentelijke eisen zoals waterberging en parkeernormen, bodem en water sturend, circulair bouwen, stedenbouwkundige kwaliteit, situering op inbreidingslocatie of uitbreidingslocatie, wat de bijdrage van het project is op de zorgopgave, etc. Het inbreidingsbeleid wordt geactualiseerd en krijg een plek in het afwegingskader.

90

14

MONITORING & PROGNOSES

De regering is voornemens om nadere regels te stellen over de periodieke verzameling van gegevens ten behoeve van het Volkshuisvestingsprogramma en de monitoring daarvan. Het gaat hierbij om het verzamelen van gegevens met betrekking tot de ontwikkelingen in de plancapaciteit en de realisatie daarvan, de verwachte en gerealiseerde ontwikkelingen van de woningvoorraad en de woonbehoefte, waaronder die van aandachtgroepen en ouderen. Gemeente Dinkelland beschikt over een actueel datasysteem waarin de gevraagde gegevens van de regering worden gemonitord. In de volgende paragrafen wordt beschreven hoe Dinkelland nu monitort en wat de actuele (door) ontwikkelingen hieromtrent zijn.

Huidige monitoring Gemeente Dinkelland kent een woningmarkt monitor die vrij toegankelijk is. Hierin

bouwstroom volgen vanaf het moment dat een woningbouwinitiatief binnenkomt

staat onder andere informatie over de huidige woningvoorraad, nieuwbouw, de

tot en met de oplevering. Wanneer een initiatief binnenkomt wordt dit gere-

woningmarkt en duurzaamheid.

gistreerd in DIWI. Gedurende de voortgang van het woningbouwproject wordt er steeds meer informatie aan DIWI toegevoegd. Informatie die nu veelal in

De woningmarkt monitor is hier te raadplegen.

hoofden van medewerkers blijft zitten of in excelbestanden zijn vastgelegd, zoals de woningbouwprogrammering. In DIWI kan veel informatie automatisch wor-

Daarnaast wordt er door een onafhankelijk onderzoeksbureau periodiek data aan-

den gegenereerd. Daarmee kan DIWI onder andere dashboards leveren die de

geleverd om inzicht te geven in de bevolkings- en huishoudensprognoses. Hieruit

woningbouwprogrammering laat zien. Daarnaast kan DIWI geautomatiseerd de

volgt een actuele woningbouwbehoefte voor de gemeente Dinkelland. Deze infor-

informatie aanleveren aan de provinciale planmonitor.

matie wordt gebruikt om (bij) te sturen op de woningbouw programmering.

Het prototype van DIWI is door de VNG met acht pilotgemeenten ontwikkeld. Bij de doorontwikkeling werken koplopers gemeenten waaronder Dinkelland met

De gemeente monitort de woningbouwprogrammering om tot realisatie van de

de ontwikkelde software om de laatste bugs te elimineren en eventuele nieuwe

totale woningbouwopgave te komen. In hoofdstuk 6 van dit Volkshuisvestings-

elementen te kunnen toevoegen.

programma is inzicht gegeven in de totale woningbouwprogrammering en waar

De huidige monitor blijft draaiend totdat DIWI volledig is gevuld en de dash-

deze woningen worden gerealiseerd. De gemeente monitort de ontwikkelingen

boardmodule draait.

hieromtrent, bijvoorbeeld wanneer een nieuw project gestart wordt, een project Concluderend: de gemeente Dinkelland monitort de woningbouwbehoefte en

vertraging oploopt of onverhoopt niet doorgaat.

-programmering. De huidige monitoring wordt vervangen vanuit de Datahub InDoorontwikkeling monitoring

terne Woningbouw Informatie (DIWI), zodra DIWI in Dinkelland volledig gevuld

Vanuit de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) is een project gestart

is en de dashboardmodule draait.

om datagedreven te werken. Hiervoor is het prototype van de Datahub Interne Woningbouw Informatie (DIWI) gelanceerd. Met DIWI kunnen gemeenten de

92

Geciteerde werken

1 | Noaberkracht. Noaberkracht incijfers. Basisregistraties adressen en gebouwen

11 | Besluit en Regeling Versterking Regie Volkshuisvesting. Overheid.

- bewerking ABF Research, 8 2 2024. [Citaat van: 2 6 2024.] https://noaberkracht.

nl. [Citaat van: 1 8 2024.] https://www.internetconsultatie.nl/besluitregievolks-

incijfers.nl/Jive/.

huisvesting/b1.

2 | Noaberkracht. Noaberkracht incijfers. ABF - Kerncijfers Wijken en Buurten, 10

12 | BZK en VWS. Programma Wonen en Zorg voor Ouderen. Den Haag: 2022.

05 2024. [Citaat van: 02 06 2024.]. https://noaberkracht.incijfers.nl/Jive/.

13 | B&W van Dinkelland. Raadsbrief regionale woonzorgvisie en afsprakenkader

3 | Gemeente Dinkelland. Woonvisie 2021+. Companen, 2 juni 2021.

ouderenhuisvesting. Raadsbrief 2024 nr. 44. 19 4 2024. Zaaknummer 922765.

4 | Tweede Kamer der Staten-Generaal. Memorie van toelichting Wet verster-

14 | Noaberkracht. Woonzorgvisie gemeente Dinkelland. Bureau HHM in samen-

king regie volkshuisvesting. ’s-Gravenhage 2024. ISSN 0921 - 7371

werking met Tellers & Benoemers, 2024.

5 | Noaberkracht. Noaberkracht incijfers. 08 02 2024. [Citaat van: 02 06 2024.]

15 | Tellers & Benoemers. Koopwoningmarkt indicatoren. Public Tableau. [Online]

code bag_pw_em_1. https://noaberkracht.incijfers.nl/Jive/.

2024. https://public.tableau.com/views/conceptNoaberkracht2024/Koop?%3Aem-

6 | CBS. Definitie eensgezinswoning en meergezinswoning. 2024. https://www.cbs.

bed=y&%3Adisplay_count=yes&%3AshowTabs=y&%3Atoolbar=no%3F&%3As-

nl/nl-nl/onze-diensten/methoden/begrippen.

howVizHome=no.

7 | Noaberkracht. Noaberkracht incijfers. Kadaster - Woningtransacties, 10 05

16 | Noaberkracht. Noaberkracht incijfers. RVO - Energielabels, 06 05 2024. [Ci-

2024. [Citaat van: 02 06 2024.] code kd_tn_prys. https://noaberkracht.incijfers.

taat van: 02 06 2024.] Code kb_rvo_w_lab. https://noaberkracht.incijfers.nl/Jive/.

nl/Jive/.

17 | Het Centraal Bureau voor de Statistiek. Definitie Lage-inkomensgrens.

8 | Primos. ABF Primos databank. 2024. [Citaat van: 02 06 2024.] https://primos.

2024.

abfresearch.nl/jive.

https://www.cbs.nl/nl-nl/nieuws/2023/49/inkomen-agrarische-huishou-

9 | Gemeente Dinkelland. Oplegnotitie: advies in programmering van de woning-

dens-in-2021-hoger-dan-gemiddeld/lage-inkomensgrens#:~:text=Het%20gestan-

bouwopgave in de gemeente Dinkelland. Almelo: Tellers & Benoemers, 2023.

daardiseerde%20inkomen%20ligt%20in,1%20130%20euro%20per%20maand.

10 | B&W van Dinkelland. B&W Advies arbeidsmigranten. Bijlage 3: Evaluatie

18 | Platform 31. Definitie Nultredenwoning. Geclusterde woonvormen voor seni-

arbeidsmigranten. Gemeente Dinkelland, 5 9 2023. Zaaknummer 822406.

oren. Den Haag: 2023.

94

Bijlage 0.

Definitielijst

Aandachtsgroepen

Betaalbare koop

Mantelzorgverleners- en ontvangers, mensen met een lichamelijke, verstandelij-

Betaalbare koopwoonruimte betreft koopwoningen met een koopprijs van ten

ke of zintuigelijke beperking of psychische kwetsbaarheid, uitstromers uit intra-

hoogste € 390.000 in 2024. Deze maximale koopprijs wordt periodiek bijge-

murale zorginstellingen (maatschappelijke opvang, opvang van slachtoffers van

steld. De wijze van aanpassing van deze maximale kooprijs van een betaalbare

geweld in huiselijke kring/ ‘vrouwenopvang’, opvang van slachtoffers van men-

koopwoning zal bij ministeriele regeling worden geregeld. Voorheen vond deze

senhandel, beschermd wonen, instellingen voor klinische geestelijke gezond-

bijstelling plaats op basis van de grens van de Nationale Hypotheek Garantie. De

heidszorg en forensische zorg, instellingen voor jeugdzorg), woningzoekenden

Nationale Hypotheek Garantie geeft extra zekerheid aan kopers van een woning

na detentie, (dreigend) dakloze mensen, stoppende sekswerkers, statushouders,

en aan de hypotheekverstrekker en heeft niet tot doel om een betaalbaarheids-

arbeidsmigranten, studenten, woonwagenbewoners en ouderen.

grens te reguleren. Om die reden is besloten dat de systematiek van een de maximale koopprijs van een betaalbare koopwoning wordt gewijzigd.

Aanpasbare woningen Aanpasbaar zijn alle woningen waarvoor geldt dat de situatie van toe- en door-

Beschermd Wonen (BW)

gankelijkheid met een redelijke investering (maximaal € 10.000) gecreëerd kan

Beschermd wonen. ‘Gecontroleerde’ omgeving waar inwoners een bepaalde tijd

worden. In de praktijk zijn dat alle gezinswoningen, waarin voldoende ruimte is

wonen die door omstandigheden (tijdelijk) niet zelfstandig kunnen wonen.

om een traplift te plaatsen. Doorstromers Algemene Dagelijkse Levensverrichtingen (ADL)

Bewoners die verhuizen van de ene woning naar een andere binnen dezelfde wo-

Dit zijn de dagelijks terugkerende basisverrichtingen die je moet doen om zelfstandig

ningmarkt, vaak naar een grotere of kleinere woning, afhankelijk van hun levensfase.

te kunnen blijven leven op een binnen de maatschappij fatsoenlijk geacht niveau.

95

Geclusterde woningen Een woonvorm van minimaal 5 woningen/appartementen, waarin mensen zelf-

ingericht dat men er comfortabel en veilig kan wonen, ongeacht de leeftijd of

standig wonen en waarbij er een gezamenlijke ruimte is waar deze mensen

fysieke gesteldheid.

elkaar kunnen ontmoeten. Zij kunnen indien nodig ondersteuning krijgen.14 Middenhuur Geestelijke gezondheidszorg (GGZ)

Huurwoningen met maandelijkse huurprijzen die betaalbaar zijn voor huishou-

Geestelijke gezondheidszorg. De geestelijke gezondheidszorg heeft als doel om

dens met een middeninkomen, doorgaans boven de sociale huurgrens en onder

psychische aandoeningen te voorkomen, behandelen en te genezen.

de vrije sector huurprijzen. De aanvangshuurprijs is maximaal de huurprijs (plus eventuele nieuwbouwtoeslag) behorende bij 186 punten als bedoeld in de Wet

Instromers

betaalbare huur. De instandhouding als middenhuurwoning is minimaal 10 jaar

Personen die voor het eerst de woningmarkt betreden, zoals starters op de koop-

verzekerd. Het verzekeren van de termijn van instandhouding kan via regels in

of huurmarkt.

het omgevingsplan, een doelgroepenverordening, maar ook op andere wijze, bijvoorbeeld via een anterieure overeenkomst. De maximale middenhuurprijzen

Laaginkomen

zijn voor het kalenderjaar 2024 vastgesteld op € 1.123,13 huur per maand.

Een laag inkomen is een inkomen dat, omgerekend naar een inkomen van een alleenstaande, een lagere koopkracht vertegenwoordigt dan een bedrag van

Middeninkomen

€ 13.500 per jaar, € 1.130 per maand (in prijzen van 2021). We spreken dan ook

Er is geen officiële definitie van ‘middeninkomen’ volgens het CBS of het Centraal

wel van armoederisico. Bron CBS.

Planbureau. Voor dit Volkshuisvestingsprogramma hanteert gemeente Dinkelland

17

een grens tussen de € 20.000 en de € 40.000 per jaar. Levensloopbestendige woningen Een woning die is ontworpen of aangepast kan worden om geschikt te zijn voor

Middensegement

alle levensfasen van de bewoners, van jong tot oud, en die rekening houdt met

De woningen in het middensegment met een koopprijs tot 390.000 euro VON.

veranderende behoeften door de jaren heen. Dit betekent dat de woning zo is

Of een huurwoning met een middenhuur-prijs.

96

Nul-tredenwoning Een woning die geheel drempelvrij is, wat betekent dat er geen trappen, drem-

anderszins verzekerde instandhoudingstermijn van ten minste vijfen-

pels of andere obstakels zijn die de toegang en het gebruik van de woning

twintig jaar of, als het gaat om huurwoningen die in gebruik zijn geno-

bemoeilijken. Dit type woning is ontworpen met het oog op toegankelijkheid en

men voor inwerkingtreding van deze afdeling, een kortere instandhou-

gebruiksvriendelijkheid voor mensen met mobiliteitsbeperkingen, ouderen, en

dingstermijn; of 2°. een huurwoning in beheer bij een toegelaten in-

mensen met een handicap. Bron: Platform31

stelling als bedoeld in artikel 1 van de Woningwet en vallend onder

18

de diensten van algemeen economisch belang als bedoeld in artikel 47 Sociale huur

van de Woningwet;

Huurwoningen die verhuurd worden voor een gereguleerde, lagere huurprijs, specifiek bedoeld voor huishoudens met lage inkomens, vaak beheerd door wo-

Statushouder

ningcorporaties. De sociale huurgrens is voor het kalenderjaar 2024 vastgesteld

Een statushouder is een voormalig asielzoeker die inmiddels een vergunning

op € 879,66 huur per maand.

heeft gekregen om in Nederland te blijven. Met het verkrijgen van die verblijfsvergunning heeft een statushouder – net als elke andere inwoner van Nederland

Sociale huurwoning

– recht op zelfstandige woonruimte, om zo volwaardig deel uit te kunnen maken

1°. een huurwoning:

van onze maatschappij. De Huisvestingswet regelt de verantwoordelijkheid van

• met een aanvangshuurprijs onder de grens, bedoeld in artikel 13,

de gemeenten waar het gaat over het aanbieden van woonruimte. De Wet Inbur-

eerste lid, onder a, van de Wet op de huurtoeslag;

gering regelt de taak van gemeenten om ‘inburgeringsplichtigen’ zo snel mogelijk

• die bij aanvang van de huurovereenkomst wordt verhuurd aan huur-

te kunnen laten meedoen aan de maatschappij.

ders met een inkomen onder de inkomensgrens, bedoeld in artikel 1, Terugstromers

eerste lid, van de Woningwet; en • met een in een omgevingsplan, een omgevingsvergunning voor een

Personen die na een periode van afwezigheid terugkeren naar de woningmarkt,

buitenplanse omgevingsplanactiviteit of een verordening als bedoeld

bijvoorbeeld na een scheiding, na een periode in de randstad te hebben ge-

in artikel 8.2.15a van het Invoeringsbesluit Omgevingswet gestelde of

woond of een tijd in het buitenland hebben gewoond.

97

Verpleeghuisplekken

Zorggeschikte woningen

Een “verpleeghuisplek” verwijst naar een plaats in een verpleeghuis die beschik-

De zorggeschikte woningen zijn woningen waar de benodigde zorg door een

baar is voor de opvang en zorg van ouderen of andere personen die intensieve

zorgleverancier efficiënt geleverd kan worden. Het betreffen zelfstandige wonin-

zorg en toezicht nodig hebben. Deze plekken zijn bedoeld voor mensen die niet

gen die onderdeel zijn van een geclusterde vorm waarin (24-uurs) verpleegzorg

meer zelfstandig thuis kunnen wonen vanwege complexe medische, fysieke, of

geleverd kan worden.14

mentale gezondheidsproblemen. Wet Langdurige Zorg (Wlz) Wet langdurige zorg. Mensen die blijvend permanent toezicht nodig hebben of 24 uur per dag zorg in de nabijheid nodig hebben, kunnen een beroep doen op de Wlz. Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) Wet maatschappelijke ondersteuning. Mensen die hulp nodig hebben bij zelfstandig thuis wonen en het ontmoeten van anderen, kunnen een beroep doen op de Wmo. Woningbouwregio Een geografisch gebied waarin woningbouwprojecten worden gepland en gerealiseerd, vaak met specifieke aandacht voor regionale behoeften en demografische ontwikkelingen.

98

Bijlage 1.

Acties en activiteiten overzicht

In dit Volkshuisvestingsprogramma staan een aantal acties en activiteiten benoemd die verdere uitwerking behoeven. In onderstaand overzicht zijn deze weergegeven. Omschrijving

Streven start

Bovenlokale behoefte

Het vraagt verdere uitwerking binnen de woningbouwregio van de 14 Twentse gemeenten en de lokale omgevingsvisie, wat de bovenlokale behoefte van de gemeente Dinkelland gaat zijn zodat hier in de woningbouwbehoefte en prognoses rekening mee kan worden gehouden.

Kwartaal 4 2024

Buitengebied met kwaliteit

Er wordt onderzoek gedaan naar de mogelijkheden om nieuwe woonvormen in het buitengebied te ontwikkelen. Dit wordt verwerkt en aangescherpt in het beleid buitengebied met kwaliteit.

Kwartaal 4 2024

Gemeentelijke erfpacht en korting op kavelprijs met terugbetaling

De gemeente Dinkelland onderzoekt momenteel de mogelijkheden om erfpacht binnen het gemeentelijk grondbedrijf toe te passen en wat de mogelijkheden zijn om een korting op de kavelprijs toe te passen waarbij de korting wordt terugbetaald bij verkoop van de woning. Uitkomsten van dit ond erzoek worden verwerkt in het Volkshuisvestingsprogramma.

Kwartaal 1 2025

Woonzorgvisie

Op basis van de woonzorgvisie dienen de beleidsplannen van het sociaal domein te worden geactualiseerd, inclusief de integratie van het Wmo-beleidsplan. De gemeente zal deze actie uitvoeren om te zorgen voor een samenhangend en actueel beleidskader dat aansluit bij de behoeften van de inwoners. Ook zal de lokale woonzorgvisie worden vertaald naar een uitvoeringsagenda.

Kwartaal 1 2025

Alternatieve woonvormen en experimenten

De pilot met tiny-houses in Denekamp Oost dient te worden geëvalueerd om een besluit te kunnen nemen over een eventueel vervolg.

Kwartaal 4 2024

Urgentieverklaring

Naar aanleiding van de Wet versterking regie volkshuisvesting worden woningmarktregio’s gevraagd afspraken te maken over de verdeling van huisvesting voor aandachts- en urgentiegroepen. Dit zal komende periode moeten worden uitgewerkt. Naar verwachting worden medio 2025 de eerste resultaten opgeleverd. De provincie Overijssel speelt hierin een belangrijke rol.

Kwartaal 3 2025

99

Omschrijving

Streven start

Duurzaamheid

Naar aanleiding van de Wet gemeentelijke instrumenten warmtetransitie zal de huidige transitievisie warmte (WTV) worden herijkt, uiterlijk voor 31 december 2026. Binnen dit Volkshuisvestingsprogramma zal verbinding worden gelegd met het gemeentelijk warmteprogramma.

Kwartaal 4 2026

Integraal afwegingskader

Er zal door de gemeente Dinkelland een integraal afwegingskader voor woningbouwprojecten moeten worden gemaakt om meer duidelijkheid te geven aan initiatiefnemers wanneer een project goed is en daarmee voldoet aan de beleidsdoelstellingen, kwaliteit en woningbehoefte binnen de gemeente Dinkelland.

Kwartaal 1 2025

DIWI

Om meer grip te krijgen op de woningbouwprogrammering en productie wordt de huidige monitoring doorontwikkeld in samenwerking met de VNG in het prototype van de Datahub Interne Woningbouw Informatie (DIWI).

Kwartaal 4 2024

Gemeente Dinkelland werkt mee aan de ontwikkeling van het prototype Datahub Interne Woningbouw Informatie (DIWI) hiermee wordt gewerkt aan een vollediger beeld van de woningbouwplannen, de beschikbare data en kenmerken.

Kwartaal 4 2024

Het Volkshuisvestingsprogramma is een dynamisch document. Dat betekent dat tussentijdse wijzigingen in onderdelen van beleid leiden tot wijzigingen in het programma. Wanneer dit aan de orde is zal de raad daarover worden geïnformeerd.

Continu

Volkshuisvestingsprogramma

100