Programmabegroting 2026 - en meerjarenraming 2027-2029

voornamelijk voldoen aan kwaliteitsniveau B. In winkel- en centrumgebieden geldt voor enkele elementen kwaliteitsniveau A. Aanvullend op het raadskader heeft het college het Uitvoeringsplan Integraal Beleid Openbare Ruimte 2024-2033 vastgesteld. Het bevat nadere (uitvoerings-)regels en actiepunten om invulling te geven aan de kaders. Op basis van deze elementen zijn ook de benodigde aanvullende budgetten inzichtelijk gemaakt. De Klimaatadaptatiestrategie en uitvoeringsagenda Regio Alkmaar is in november 2023 door de gemeenteraad vastgesteld. Het is geschreven in samenwerking met het HHNK, PWN en zes gemeenten in de regio. In het document wordt de regionale opgave, de Klimaatadaptatiestrategie en de bijbehorende regionale en lokale uitvoeringsagenda beschreven. De adaptatiestrategie is onderbouwd met de basisinventarisatie klimaatkwetsbaarheden (klimaatstresstesten), uitgevoerd in 2019, en de klimaatdialogen met interne en externe stakeholders die in 2020 zijn gehouden. Aanvullend op het raadskader heeft het college in november 2023 het beleidsplan Klimaatadaptatie vastgesteld. Het bevat nadere (uitvoerings-)regels en actiepunten om invulling te geven aan de kaders. De benodigde aanvullende budgetten zijn inzichtelijk gemaakt. In december 2022 heeft de gemeenteraad het Programma Stedelijk Water en Riolering 2022-2027 vastgesteld.

Hierin staat hoe we invulling geven aan de zorgplicht voor de riolering en aan de aanpassingen die nodig zijn door klimaatverandering, welke kosten ermee gemoeid zijn en welke financiële middelen hiervoor nodig zijn. Dit vormt een beleidsmatige basis voor de rioolheffing.

Programmabegroting 2026

Dagelijks en groot onderhoud Voor de uitvoering van dagelijks onderhoud worden in de begroting jaarlijks budgetten beschikbaar gesteld, gebaseerd op de vorige begroting. Het gemeentelijk areaal groeit, onder andere door de ontwikkeling en oplevering van nieuwbouw- en inbreilocaties. De budgetten voor onderhoud moeten meegroeien om functieverlies, schade en kapitaalvernietiging te voorkomen. De kosten voor groot onderhoud zijn niet ieder jaar gelijk. Om de jaarlijkse lasten wel gelijk te houden, doteren we op basis van een meerjarenonderhoudsplan een gelijk bedrag vanuit de exploitatie aan de voorzieningen. Uit deze voorzieningen onttrekken we jaarlijks de verwachte kosten voor groot onderhoud in dat jaar. Deze systematiek geeft een goede beheertechnische en financiële basis voor groot onderhoud, ook op de langere termijn.

Investeringen Investeringen voor het oprichten van nieuwe objecten, voor het vervangen van objecten en voor het toevoegen van extra functionaliteit(en) aan bestaande objecten nemen we op in het meerjareninvesteringsplan. De kapitaallasten die hieruit voortvloeien, verwerken we in de begroting. Onderstaande tabel toont de budgetten voor beheer, dagelijks en groot onderhoud.

79

Gebieden Naast het onderhoud aan de afzonderlijke kapitaalgoederen voeren we ook integraal onderhoud uit in gebieden. Groot onderhoud gebieden - Molenwijk (Heerhugowaard (noordoost)): in februari 2024 hebben we het definitieve ontwerp van de herinrichting van het noordoostelijke deel van de Molenwijk aan de bewoners gepresenteerd. Vanwege de wens om meer circulair te werken, hebben we meer tijd genomen voor onderzoek en uitwerking. Planning: start uitvoering begin 2026. Uitbreiding areaal In de gemeente wordt op verschillende plaatsen volop gebouwd. Dit leidt jaarlijks tot een significante groei van het areaal dat beheerd en onderhouden moet worden. Uitgangspunt is dat voor de groei van het areaal als gevolg van de uitbreiding van de gemeente (autonome ontwikkelingen) volledig toereikende onderhoudsbudgetten beschikbaar zijn. Dit is noodzakelijk om aan de gewenste kwaliteitsniveaus te kunnen blijven voldoen. De benodigde budgetten van deze uitbreidingen worden onder andere verkregen uit de groeigelden vanuit de algemene uitkering. Actualisatie van de areaaluitbreidingen en de bijbehorende toename van de beheerkosten worden jaarlijks inzichtelijk gemaakt, waarna extra onderhoudsbudgetten worden aangevraagd.

Programmabegroting 2026

-

Bomenbuurt (Zuid-Scharwoude): in 2024 zijn we verdergegaan met de inwonersparticipatie en hebben we een start gemaakt met het ontwerp. Planning: start uitvoering april 2026.

-

Rustenburgerweg: in 2025 is een participatietraject gevolgd met omwonenden om te inventariseren welke wensen en uitdagingen er zijn. Begin 2026 is dit traject voltooid en zijn de uitgangspunten duidelijk. In 2026 start de voorbereiding van het project. Het streven is om eind 2026, begin 2027 de uitvoering te starten.

-

C. Fabritiuspark: in 2025 is gestart met de voorbereiding en participatie. Het project wordt gesplitst in een project woonstraat en een project park. De uitvoering van de woonstraat start, afhankelijk van diverse keuzes, tussen 2026 en 2028. Het park kan mogelijk in 2026 worden uitgevoerd.

80

1. Wegen In 2026 wordt naar aanleiding van inspectieresultaten groot onderhoud uitgevoerd aan diverse wegen. 2. Riolering Het Programma Stedelijk Water en Rioleringen 2022-2027 (PSWR) is in 2022 vastgesteld in de gemeenteraad van Dijk en Waard. Het legt verantwoording af over de manier waarop we zorgen voor riolering, grondwater en hemelwater. Met periodieke inspecties wordt de technische staat van het rioolstelsel beoordeeld. Voor het dagelijks onderhoud en het vervangen van de riolering is budget gereserveerd. 3. Waterhuishouding Dijk en Waard is een waterrijke gemeente. Het onderhouden van de watergangen binnen de gemeente is van groot belang voor voldoende waterberging en voor de bevaarbaarheid. De gemeentelijke taken na de overdracht van het onderhoud van het stedelijk water betreffen voornamelijk het onderhoud van het buitengebied. Het onderhoud vindt plaats op het vastgestelde kwaliteitsniveau. Het hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier onderhoudt de watergangen in het binnenstedelijk gebied. 4. Groen Het openbaar groen wordt onderhouden op het afgesproken kwaliteitsniveau. Speciale aandacht hebben we voor het uitbreiden en vergroten van de biodiversiteit en het bomenbestand. Uitbreiden en vergroten van de biodiversiteit vindt met name plaats door ecologisch maaibeheer, inzaaien van bloemenmengsels en het extensief beheer van bosplantsoenen.

Door deze vorm van beheer krijgen de inheemse flora en fauna meer kans om zich in de gemeente te vestigen en uit te breiden. Ook bij renovaties en nieuwe planten en bomen wordt

Programmabegroting 2026

rekening gehouden met het vergroten van de biodiversiteit, door uitbreiding van het assortiment.

5. Gebouwen Jaarlijks wordt het meerjarenonderhoudsplan gebouwen geactualiseerd. Hierbij wordt rekening gehouden met het gewenste onderhoudsniveau c.q. de conditie. Dit is afhankelijk van onder meer de leeftijd van het object, de toekomstverwachting en het gebruiksdoel. In Dijk en Waard wordt voor het planmatig onderhoud gewerkt met een onderhoudsvoorziening. In verband met de klimaatdoelstellingen streeft het college naar verduurzaming van het gemeentelijk vastgoed. Dit wordt zoveel mogelijk meegenomen in het planmatig onderhoud. 6. Civiele kunstwerken In 2026 wordt naar aanleiding van inspectieresultaten groot onderhoud uitgevoerd aan diverse civiele kunstwerken. 7. Openbare verlichting In 2026 wordt naar aanleiding van inspecties en meldingen klein en groot onderhoud uitgevoerd aan de openbare verlichting. Daarmee voldoen we aan het afgesproken kwaliteitsniveau. 8. Speelvoorzieningen In 2026 wordt naar aanleiding van inspecties en meldingen klein en groot onderhoud uitgevoerd aan de speelvoorzieningen. Daarmee voldoen we aan het afgesproken kwaliteitsniveau.

81

Overzicht beleidskaders Kapitaalgoederen

Vastgelegd in

Vastgesteld

Vernieuwing

Vastgesteld door de gemeenteraad Strategisch beleid openbare ruimte

Integraal Beleidsplan Openbare Ruimte Dijk en Waard 2024-2033

2023

2027

Strategisch beleid openbare ruimte

Klimaatadaptatiestrategie en uitvoeringsagenda Regio Alkmaar

2023

2026

Riolering

Programma Stedelijk Water en Rioleringen 2022-2027

2021

2027

Tactisch beleid openbare ruimte

Uitvoeringsplan Integraal Beleid Openbare Ruimte 2024-2033

2023

2027

Tactisch beleid openbare ruimte

Beleidsplan Klimaatadaptatie

2023

2026

Wegen

GISIB (beheerprogramma)

Operationeel (door het college van B&W)

Riolering Kunstwerken

GISIB (beheerprogramma)

Waterwerken

GISIB (beheerprogramma)

Groen

GISIB (beheerprogramma)

Speelvoorzieningen

ABS (beheerprogramma)

Gebouwen

Planon (beheerprogramma)

Openbare verlichting

TechView (beheerprogramma)

Programmabegroting 2026

82

3.4 Financiering Inleiding Met de paragraaf Financiering informeren wij u over de wijze waarop de gemeente Dijk en Waard benodigde geldmiddelen aantrekt en (tijdelijk) overtollige geldmiddelen uitzet. De wet Financiering decentrale overheden (Fido), de Regeling uitzettingen en derivaten decentrale overheden (Ruddo), de Wet houdbare overheidsfinanciën (Hof) en de Regeling schatkistbankieren decentrale overheden vormen het wettelijk kader voor de financiering. Ook met de richtlijnen uit het BBV, de financiële verordening, het Treasurystatuut en de beleidsregels over het verstrekken gemeentegaranties en geldleningen wordt rekening gehouden. Ook leest u in deze paragraaf wat, op hoofdlijnen, de verwachte ontwikkelingen zijn op het gebied van financiering van de gemeente Dijk en Waard voor de jaren 2026 tot en met 2029.

Treasury- en rentebeleid De gemeente voert een zorgvuldig treasurybeleid. Treasury houdt zich bezig met risico’s die samenhangen met alle (toekomstige) kasstromen. Deze risico’s komen zowel voort uit de financieringsbehoefte als uit de bepalingen van de bestaande leningenportefeuille (onder andere herfinanciering en renteaanpassingen). Het treasurybeleid is voornamelijk gericht op het waarborgen van financiële continuïteit door het resultaat en vermogen te beschermen tegen financiële risico’s en de organisatie financierbaar te houden. Hiervoor wordt gebruikgemaakt van liquiditeitenplanningen.

Programmabegroting 2026

De belangrijkste uitgangspunten en beleidsvoornemens zijn: - zorgen voor voldoende financierbaarheid op korte en lange termijn - zorgen voor passende financieringslasten - beheersen van rente- en/of financieringsrisico’s - risicomijdend afgeven van nieuwe garanties/borgstellingen - zorgen voor een effectief, veilig en efficiënt betalingsverkeer - actief onderhouden van contacten met marktpartijen om toegang tot de financiële markten open te houden

Deze uitgangspunten leiden tot het zo nauwkeurig mogelijk toepassen van de ‘matching’ tussen opgenomen gelden, uitgezette gelden, verwachte inkomsten en verwachte uitgaven. Daarnaast wordt actief gebruikgemaakt van de wettelijke mogelijkheden om te zorgen voor passende financieringslasten. Dit resulteert onder meer in het maximaal betrekken van de kasgeldlimiet en de renterisiconorm bij financieringsbeslissingen. In geen geval worden deze limieten langer dan toegestaan overschreden, tenzij de toezichthouder daarvoor vooraf toestemming heeft gegeven. Overheden worden als collectief zeer betrouwbaar geacht en worden door geldverstrekkers als zeer kredietwaardig beschouwd. Als gevolg hiervan is de toegang tot financiële markten voor de gemeente Dijk en Waard gegarandeerd en kan tegen relatief voordelige voorwaarden worden geleend.

83

Rentebeleid interne rekenrente Over de activa (zoals grond, gebouwen en grondexploitaties) van de gemeente wordt een interne rekenrente toegerekend aan de exploitatie. Op deze manier wordt de externe financiering van de gemeente door het aantrekken van geldleningen doorbelast naar de met deze geldleningen aangekochte activa. In de huidige (bij de Jaarrekening 2024) vastgestelde grondexploitaties wordt gerekend met 0,50%. Voor de overige activa wordt in 2025 ook een rentepercentage van 0,50% gehanteerd. De notitie rente 2023 van de commissie BBV geeft aan dat de omslagrente voor zowel de grondexploitaties als de overige activa maximaal 0,50% mag afwijken van het werkelijke rentepercentage. Nieuw is dat vanaf 2025 voor grondexploitaties geen onderscheid meer wordt gemaakt in het BBV, waardoor de rentetoerekening plaatsvindt op basis van de reguliere omslagrente. Voor 2026 is ervoor gekozen om het rentepercentage niet af te ronden, maar het werkelijke rentepercentage toe te passen. Voor zowel de grondexploitaties als de overige activa wordt daarom voor 2026 een omslagpercentage van 0,55% gehanteerd. Jaarlijks wordt bezien of de rekenrentes nog aansluiten op de regelgeving van het BBV en op de verwachte marktontwikkelingen. Op basis van de jaarlijkse actualisatie van het rentebeleid stelt de raad de rentepercentages voor het komende begrotingsjaar vast.

Met de vastgestelde percentages wordt ook de Jaarrekening 2026 opgemaakt.

Renteschema Onderstaand schema toont de rentelasten externe financiering, het renteresultaat en de wijze van rentetoerekening.

Programmabegroting 2026

Renteschema

bedragen x € 1.000

a De externe rentelasten over korte en lange financiering

1.699

b De externe rentebaten

-125

Saldo rentelasten en rentebaten c De rente die aan de grondexploitatie moet worden doorberekend d De rente van projectfinanciering die aan het betreffende taakveld moet worden doorberekend

1.574 -115 0

Saldo door te berekenen externe rente

-115

e Rente over eigen vermogen

0

f Rente over voorzieningen (gewaardeerd op contante waarde) Totaal aan taakvelden (inclusief overhead) toe te rekenen rente

0 0

g De werkelijk aan taakvelden (inclusief overhead) toegerekende rente (renteomslag)

-1.594

Renteresultaat op het taakveld Treasury

-135

Het voordelig renteresultaat komt doordat minder rente wordt betaald aan de bank dan er wordt toegerekend aan de taakvelden.

84

Renteontwikkeling Na jaren van daling van de tarieven van langlopende leningen naar historisch lage percentages, zijn de tarieven vanaf 2023 in een stijgende lijn terechtgekomen. Dit komt voornamelijk door de maatregelen van de Europese Centrale Bank (ECB) om de inflatie te beteugelen. Nieuwe langlopende leningen kunnen momenteel (september 2025) worden aangetrokken voor percentages tussen de 2,40 en 3,40 procent, afhankelijk van de vorm en looptijd. Analisten verwachten voor de komende jaren een gelijkblijvend niveau van de tarieven voor langere rentevaste periodes.

gemeente. Kengetallen bij de ontwikkeling van de schuldpositie vindt u in de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing.

Ook de tarieven van kortlopende leningen (1 jaar en korter) zijn, na jaren van daling naar historisch lage percentages, in een stijgende lijn terechtgekomen. Nieuwe kortlopende leningen kunnen momenteel worden aangetrokken voor ongeveer 2,05 procent. Analisten verwachten ook hier voor de komende jaren een ongeveer gelijkblijvend niveau.

Liquiditeitenplanning De gemeente houdt de liquiditeitenplanning met inachtneming van de grondexploitaties, investeringsplannen en de te betalen aflossingen scherp in de gaten. Het liquiditeitensaldo wordt goed bewaakt en waar dat nodig is kan, ter overbrugging en ter voorkoming van het uitkomen boven de kasgeldlimiet voor langer dan drie kwartalen, een kortlopende of langlopende lening worden aangetrokken. Op basis van de liquiditeitenplanning is de verwachting dat de gemeente de komende jaren meerdere langlopende leningen zal aantrekken. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt door de verwachte investeringen. Voor de ontwikkeling van de financieringsbehoefte wordt verwezen naar de prognose meerjarenbalans. De investeringen zullen daarnaast zorgen voor een toename van de schuldpositie van de

Programmabegroting 2026

85

Ontwikkeling leningportefeuille De gemeente hanteert een zogenaamde totaalfinanciering. Dat wil zeggen dat de gemeente geen financiering aantrekt voor specifieke projecten, maar alle inkomsten en uitgaven tezamen financiert. Deze wijze van financiering leidt tot eenvoud en efficiency. De huidige leningportefeuille van de gemeente bestaat uit de volgende langlopende leningen: Leningportefeuille Dijk en Waard 2026 Bedragen x € 1.000 Lenin g

Boekwaard Aflossing Boekwaarde RenteRente e 2026 31-12-2026 percentage 2026 1-1-2026

Laatste jaar

1

4.590

270

4.320

1,070%

49

2042

2

61.737

3.632

58.105

1,050%

648

2042

3

6.120

360

5.760

1,110%

68

2042

4

1.857

929

929

-0,155%

-29

2027

5

3.833

1.278

2.556

-0,120%

-5

2028

*6

1.444

208

1.236

5,810%

84

2031

*7

881

127

754

5,800%

51

2031

Tota al

80.462

6.803

73.659

867

De boekwaarde van de langlopende leningen is per 1 januari 2026 € 80,5 miljoen. Hiervan is € 2,3 miljoen doorgeleend aan een woonstichting. Er wordt in 2026 € 6,8 miljoen afgelost op bestaande leningen (waarvan € 0,3 miljoen indirect wordt betaald door de woonstichting). De leningen 1, 2 en 3 zijn het resultaat van het herfinancieren van een groot deel van het leningenpakket begin 2022. Hiermee is destijds een groot gedeelte van de schuldpositie voor een lange termijn geleend tegen een laag rentepercentage. De leningen 4 en 5 zijn nog het resultaat van financiering uit de periode van negatieve rentepercentages.

Renterisiconorm Een belangrijk uitgangspunt in de Wet Fido is het vermijden van grote fluctuaties in de rentelasten van openbare lichamen. Om een grens te stellen aan lange financiering, dat wil zeggen een rente met een typische looptijd van langer dan één jaar, is in de Wet Fido de renterisiconorm opgenomen. De renterisiconorm bedraagt 20% van het begrotingstotaal. Dat betekent dat in een jaar 20% van het begrotingstotaal mag worden vernieuwd (herfinanciering en/of renteherziening). Het doel hiervan is dat gemeenten hun vaste leningportefeuille zodanig spreiden dat de renterisico’s gelijkmatig over de jaren worden gespreid.

* Lening 6 en 7 zijn doorverstrekt aan een woonstichting. De jaarlijks te betalen rente en aflossing wordt op hetzelfde moment aan de gemeente betaald door deze woonstichting.

Programmabegroting 2026

86

In onderstaande tabel vindt u de berekening van de renterisiconorm.

In onderstaande tabel vindt u de berekening van de kasgeldlimiet.

Renterisiconorm Bedragen x € 1.000

Kasgeldlimiet

1. Renteherzieningen

2026

2027

2028

2029

0

0

0

0

2. Aflossingen

6.803

6.822

5.914

4.658

3. Renterisico (1 + 2)

6.803

6.822

5.914

4.658

4. Renterisiconorm

63.567

63.567

63.567

63.567

5. Ruimte onder renterisiconorm (4 -/- 3)

56.764

56.745

57.653

58.909

Berekening renterisiconorm 2026 4.a Begrotingstotaal 2026 4.b Vastgesteld percentage 4. Renterisiconorm 2026 (4.a * 4.b / 100)

6.a Begrotingstotaal 2026

317.835

6.b Vastgesteld percentage

8,50%

6. Kasgeldlimiet 2026 (6.a * 6.b / 100)

27.016

De gemeente Dijk en Waard heeft, binnen de gestelde normen en limieten, voldoende ruimte om de benodigde gelden op een geschikte wijze (kort of lang) aan te trekken.

317.835 20% 63.567

Voor de jaren 2026 tot en met 2029 blijft de gemeente Dijk en Waard ruim onder de renterisiconorm.

Kasgeldlimiet Om een grens te stellen aan korte financiering, dat wil zeggen een rente met een typische looptijd tot één jaar, is in de Wet Fido de kasgeldlimiet opgenomen. De kasgeldlimiet bedraagt 8,5% van het begrotingstotaal. De gemiddelde korte financiering (de netto vlottende schuld) moet elke drie maanden getoetst worden aan de kasgeldlimiet. Hiertoe wordt het gemiddelde genomen van de korte financiering per aanvang van de drie kalendermaanden in een kwartaal. Het doel van de kasgeldlimiet is om het risico van rentefluctuaties voor kort lenen te beperken. Programmabegroting 2026

Bedragen x € 1.000

Schatkistbankieren Het Rijk heeft schatkistbankieren zonder leenfaciliteit verplicht gesteld voor gemeenten. Dit heeft namelijk een positief effect op de omvang van de overheidsschuld (EMU-schuld). Schatkistbankieren houdt in dat decentrale overheden, waaronder gemeenten, al hun liquide middelen en beleggingen aanhouden in de Nederlandse schatkist bij het ministerie van Financiën en niet langer financiële middelen en vermogen bij private partijen buiten de schatkist houden. Gemeenten mogen hun overtollige financiën tot een bepaald bedrag buiten de schatkist van het Rijk aanhouden. Voor gemeenten met een begrotingstotaal kleiner of gelijk aan € 500 miljoen is het drempelbedrag gelijk aan 2% van het begrotingstotaal met een minimum van € 1.000.000. Voor de gemeente Dijk en Waard bedraagt het drempelbedrag in 2026 € 6.357.000. Wanneer de gemeente verwacht in een kwartaal gemiddeld meer overschotten te hebben dan het drempelbedrag, moet een gedeelte tijdelijk bij het Rijk worden ondergebracht.

87

3.5 Bedrijfsvoering Inleiding Interne bedrijfsvoering is van belang om de efficiëntie, effectiviteit, transparantie, verantwoording en tevredenheid van medewerkers binnen de gemeentelijke organisatie te bevorderen. Zodat de organisatie optimaal wordt ondersteund en gestimuleerd in haar taak om de inwoners, bedrijven en instellingen in Dijk en Waard zo goed mogelijk te helpen. We werken aan een gedegen fundament voor een succesvolle gemeente Dijk en Waard, door het vergroten van onze voorspelbaarheid, het verhogen van ons kwaliteitsniveau, het versnellen van ons aanpassingsvermogen en het versterken van ons strategisch vermogen. Om te ontwikkelen naar een organisatie die goed en makkelijk samenwerkt. Een organisatie die omvangrijke en uitdagende taken en ambities kwalitatief en betrouwbaar kan uitvoeren. En met een gemeenschappelijk doel, waarbij onze organisatiewaarden Verbinding, Vakmanschap en Vooruitgang als kompas dienen. Dat doen we onder meer door: 1. Het ondersteunen en adviseren van organisatie en bestuur bij het verder professionaliseren 2. Het stimuleren van vakmanschap, verbinding en vooruitgang binnen de gemeentelijke organisatie 3. Het verder bouwen aan een veilige en betrouwbare informatie- en automatiseringsstructuur 4. Het verder ontwikkelen van een Dijk en Waardse planning-encontrolcyclus zodat we een financieel gezonde en toekomstbestendige gemeente zijn

Ontwikkeling van de organisatie De gemeente Dijk en Waard zet zich met organisatieontwikkeling in om onze inwoners, maatschappelijke organisaties en ondernemers Programmabegroting 2026

optimaal te kunnen bedienen. Het team HR levert een doelgerichte bijdrage aan de organisatiedoelen, goed werkgeverschap en werknemerschap, en een stimulerende werkomgeving. Onze organisatiewaarden – Verbinding, Vakmanschap en Vooruitgang – blijven onze motor voor organisatieontwikkeling en verdere professionalisering. We veranderen stap voor stap. In 2026 blijven we werken aan het versterken van de organisatiewaarden en het ontwikkelen van de organisatieopgaven: voorspelbaarheid vergroten, kwaliteit verbeteren, wendbaarheid verhogen en de strategische positie versterken.

Ontwikkeling van medewerkers Onze visie op leren blijft de leidraad voor de ontwikkeling van onze medewerkers. Zij nemen steeds meer zelf de regie over hun professionele groei, ondersteund door een divers aanbod aan opleidingen en trainingen. Voor 2026 richten we ons vooral op vakmanschap, persoonlijk leiderschap en vaardigheden van de 21e eeuw, zoals digitalisering en het vergroten van het probleemoplossend vermogen. Vitaliteit en verzuim Het ziekteverzuimpercentage blijft dalen. In 2024 was dit 5,39% en deze daling zet zich voort in de eerste helft van 2025. Dit is mede te danken aan gerichte begeleiding van onze zieke medewerkers en leidinggevenden en een hernieuwde focus op vitaliteit en preventie van verzuim. Deze positieve trend willen we voortzetten in 2026. Werving en selectie Vooruitkijkend naar 2026 zetten we verdere stappen om onze werving toekomstbestendig te maken. We introduceren een vernieuwde wervings- en selectieregeling die beter aansluit bij de dynamiek van de huidige arbeidsmarkt én bij onze organisatie, waarbij we ook aandacht

88

hebben voor diversiteit en inclusie. Daarnaast herzien we onze wervingsstrategie, met als doel deze nóg effectiever en aantrekkelijker te maken. Ook pakken we de vernieuwing van www.werkenbijdijkenwaard.nl op, zodat ons werkgeversmerk krachtiger naar voren komt en we ons als aantrekkelijke werkgever blijven profileren. Integriteit Integriteit is een belangrijk onderwerp binnen onze organisatie. Nieuwe medewerkers leggen de eed af en volgen een training integriteit en morele oordeelsvorming om basiskennis en vaardigheden te ontwikkelen voor ethische besluitvorming. In 2026 zullen we het integriteitsbeleid verder vormgeven door de bekendheid te vergroten en de verantwoordelijkheden van medewerkers en leidinggevenden te verhelderen. Verder richten we ons op de vitaliteit van onze medewerkers: de uitkomsten van het in 2025 uitgevoerde MedewerkerOnderzoek (MO) worden in 2026 gebruikt voor gerichte activiteiten voor het bevorderen van de tevredenheid, vitaliteit en bevlogenheid van onze medewerkers.

Ondersteuning en advisering In 2026 blijven we ons inzetten voor een professioneel, betrouwbaar en wendbaar bestuur. Wij ondersteunen het bestuur en de organisatie met advies, procesbegeleiding en heldere bestuurlijke voorbereiding. Om de kwaliteit van de bestuurlijke besluitvorming te versterken, bieden we in 2026 de leerlijn Bestuurlijke besluitvorming aan. Deze leerlijn helpt medewerkers om beter aan te sluiten bij bestuurlijke behoeften en verwachtingen en draagt bij aan de leesbaarheid, zorgvuldigheid en bruikbaarheid van college- en raadsstukken. In 2026 zetten we ook in op het versterken van juridische kwaliteit. De juridische kennisbank wordt verder geactualiseerd en we faciliteren de Programmabegroting 2026

ontwikkeling van juridische vakkennis door onderlinge kennisdeling en gerichte trainingen. Door vroegtijdig juridisch advies in processen te betrekken, beperken we risico’s en vergroten we de uitvoerbaarheid van beleid en besluiten. We blijven leren van binnengekomen bezwaren, klachten en verzoeken om informatie. Analyse van deze signalen levert waardevolle input op waarmee we onze dienstverlening kunnen verbeteren. Managementinformatie over doorlooptijden, volumes en trends stelt ons in staat om gericht bij te sturen en ons proces waar nodig aan te passen. We meten onze effectiviteit onder andere aan de hand van de tijdige en zorgvuldige afhandeling van bezwaarschriften en klachten én de tevredenheid van inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties over onze ondersteuning en dienstverlening.

Informatievoorziening en ICT De digitale transformatie raakt alle onderdelen van onze gemeentelijke organisatie en vraagt om een stevige, samenhangende aanpak. In 2026 bouwen we voort op het uitvoeringsplan van onze visie op informatievoorziening. Daarmee versterken we ons digitale fundament, verbeteren we de informatievoorziening en verhogen we de digitale weerbaarheid van Dijk en Waard. En dragen we bij aan een veilige, transparante en toekomstbestendige informatievoorziening, waarin conform het recent genomen ALV-VNG-besluit, Common-Groundbeginselen een steeds belangrijkere rol gaan spelen. Onze IT-infrastructuur is vernieuwd en klaar voor het leveren van een betrouwbare, veilige en toegankelijke digitale dienstverlening. We zijn voortdurend bezig met het omzetten van lokaal geïnstalleerde software naar moderne cloudoplossingen (SaaS). Dit maakt ons flexibeler, beter 89

schaalbaar en toekomstbestendig. Beheer wordt eenvoudiger, updates gaan automatisch en de beveiliging wordt sterker. Zo kunnen we efficiënter werken en onze dienstverlening blijven verbeteren. De Europese en nationale informatiewetgeving ontwikkelt zich voortdurend. We monitoren nieuwe wetgeving, analyseren de impact, beleggen eigenaarschap en doen de benodigde aanpassingen. Zo kunnen we tijdig en effectief reageren op veranderingen. We zetten kunstmatige intelligentie (AI) steeds gerichter in om onze dienstverlening slimmer en effectiever te maken. Waar we eerder vooral de mogelijkheden verkenden, richten we ons nu in onze strategie op het daadwerkelijk benutten ervan, bijvoorbeeld in processen en besluitvorming. We handelen daarbij zorgvuldig, met oog voor ethische afwegingen, transparantie en het beheersen van risico’s. We investeren ook in het versterken van digitale vaardigheden en in het stimuleren van innovatie en veranderbereidheid. Om AItoepassingen verantwoord en doelgericht in te kunnen zetten, zijn aanvullende middelen nodig. We onderzoeken hiervoor de mogelijkheden binnen de huidige begroting en komen hier later op terug bij de raad.

Informatiebeveiliging Op het gebied van informatiebeveiliging en gegevensbescherming zetten we stappen om de digitale weerbaarheid van de organisatie verder te verhogen. Niet alleen vanwege geopolitieke spanningen met een toename van digitale dreigingen, maar ook omdat nieuwe nationale en Europese wetten dit noodzakelijk maken. Voor de naderende Cyberbeveiligingswet (NIS2) is in 2025 een GAPanalyse uitgevoerd die heeft geresulteerd in een prioritering van beheersingsmaatregelen. Deze maatregelen vormen een belangrijk Programmabegroting 2026

onderdeel van het actieplan voor Informatiebeveiliging en Privacy (IB&P). Dit zorgt ervoor dat informatiebeveiliging nog meer aandacht krijgt. Het creëren van bewustzijn bij het bestuur over de verplichtingen en verantwoordelijkheden die deze wet voor hen met zich meebrengt, is een van de maatregelen die uitgevoerd moet worden. In 2026 richten wij ons onder andere op: a. De actualisatie van procedures en het strategische beleid voor informatiebeveiliging en gegevensbescherming. b. Het verkrijgen van meer inzicht in risico's die samenhangen met het toenemend gebruik van AI in processen en applicaties. We volgen als organisatie een lerende en verkennende aanpak van AI en iedere AI-toepassing moet worden getoetst op de onderdelen informatiebeveiliging, gegevensbescherming en ethiek. c. Het risicogebaseerd uitvoeren van audits en risicoanalyses op het gebied van gegevensbescherming (DPIA's). Het verwerkingsregister dat wordt opgezet vormt hiervoor de basis. d. Het structureel vergroten van bewustzijn op het gebied van informatiebeveiliging en gegevensbescherming binnen de organisatie als belangrijk onderdeel van het eerdergenoemde actieplan. Welke beheersingsmaatregelen een organisatie ook neemt, we lopen altijd achter op de voortdurende nieuwe ontwikkelingen binnen cybercriminaliteit.

Het is daarom belangrijk dat er regionaal nog beter wordt samengewerkt en er nog meer kennis wordt gedeeld. Dijk en Waard heeft hier in het verleden al initiatieven voor genomen, zoals het opzetten van het privacynetwerk NHN in 2018. Dat is waardevol en samenwerking kan ook op andere onderdelen de regionale weerbaarheid vergroten. De eerste stappen zijn gezet in de samenwerking tussen de CISO’s en FG’s van de regio Alkmaar en de intentie is uitgesproken om deze samenwerking het komende jaar te versterken.

90

De planning-en-control-cyclus De gemeente Dijk en Waard streeft naar financiële stabiliteit en duurzaamheid, zodat we onze ambities op een verantwoorde manier kunnen waarmaken. In 2026 zetten we onze inspanningen voort om de planning-en-controlcyclus te verbeteren. We doen dit in samenwerking met de organisatie, het bestuur en de raad en we houden rekening met de feedback van de accountant. We wegen de maatschappelijke doelen af tegen de beschikbare middelen en maken de risico’s transparant. Op deze manier wordt onze financiële basis robuuster in een tijd van financiële onzekerheid.

We investeren in crisiscommunicatie. Dreigingen zoals cyberaanvallen, extreem weer of maatschappelijke spanningen vragen om een betrouwbare en goed voorbereide overheid. Heldere communicatie is daarbij essentieel. Tot slot draagt communicatie bij aan de ontwikkeling van de organisatie. We helpen bij projecten en programma’s die impact hebben op hoe en waar onze medewerkers hun werk doen. Denk aan Gebiedsgericht werken, dienstverlening, digitalisering en de verbouwing van het gemeentehuis.

In 2026 wordt er een nieuw college gevormd. Dit biedt onder meer de gelegenheid om de programmastructuur tegen het licht te houden en deze aan te passen waar nodig.

Communicatie We werken aan een herkenbare en begrijpelijke manier van communiceren. In maart 2026 ondersteunen we de gemeenteraadsverkiezingen. We zorgen dat inwoners weten hoe en wanneer ze kunnen stemmen. Met het nieuwe college werken we aan duidelijke communicatieprioriteiten voor de komende bestuursperiode. We luisteren naar wat er leeft in de wijken en dorpen en verbinden dit met de ambities van het bestuur en de uitvoering door de organisatie. Zo versterken we het vertrouwen tussen inwoners en gemeente. Daarnaast dragen we bij aan de merkpositionering van Dijk en Waard. We laten zien waar de gemeente voor staat en vergroten zo de betrokkenheid, aantrekkingskracht en waardering.

Programmabegroting 2026

91

3.6 Verbonden partijen

Programmabegroting 2026

92

Gemeenschappelijke regelingen Cocensus Bestuurlijk Vestigingsplaats Openbaar belang

www.cocensus.nl

Vertegenwoordiging

Heemskerk Het uitvoeren van de werkzaamheden met betrekking tot het heffen en invorderen van decentrale belastingen en heffingen. Het bestuur is samengesteld uit een Dagelijks Bestuur (DB) en een Algemeen Bestuur (AB). Het DB vergadert vijf keer per jaar. Twee van deze vergaderingen worden opgeschaald tot een AB-vergadering, met name om de jaarrekening en de begroting vast te stellen. Wethouder G.F. Ruiten vertegenwoordigt de gemeente Dijk en Waard in zowel het DB als het AB.

Rechtsvorm

Openbaar lichaam

Financieel Eigen vermogen 01-01-2026 Vreemd vermogen 01-01-2026 Resultaat 2026 Bijdrage 2026 Financieel belang

Bedragen x € 1.000 225 31-12-2026 196 10.523 31-12-2026 10.566 0 1.520 Bij de berekening van de bijdragen per gemeente is gebruikgemaakt van een rekenmodel. In dat model zijn de belangrijkste factoren het aantal objecten gesplitst naar woningen en niet-woningen en de specifieke heffingen per gemeente.

Overig Risico's Ontwikkelingen

Programmabegroting 2026

De volgende risico’s zijn gekwantificeerd in de weerstandsparagraaf: cyberaanval en overtreden van de privacywetgeving. Voor deze risico’s zijn beheersmaatregelen getroffen. Er zijn minder WOZ-bezwaren ingediend dan in 2023. Dit komt waarschijnlijk door een wetswijziging die het verdienmodel van No Cure No Pay bureaus beperkt. Gemeente Landsmeer is per 1 januari 2025 toegetreden tot de gemeenschappelijke regeling. Daarnaast participeert Cocensus in een project genaamd “check uw eigen woning”. Er is een pilot gestart met de gemeente Heiloo in 2025. In dit project wordt de burger een actieve mogelijkheid gegeven om de staat van onderhoud van en in de woning op diverse elementen in te vullen hetgeen kan worden meegenomen in de waarde, juist op die bezwaargevoelige onderdelen die een taxateur bij de waardering van een woning niet altijd kan zien. Uiteindelijk leidt dit tot een betere WOZ-waarde en een verlaging van het aantal bezwaren. Daarnaast kan het bijdragen aan een grotere betrokkenheid van de burger bij de WOZ-waarde en zeker ook tot een groter wederzijds vertrouwen in de relatie burgeroverheid.

93

GGD Hollands Noorden Bestuurlijk Vestigingsplaats Openbaar belang

www.ggdhollandsnoorden.nl Alkmaar De GGD Hollands Noorden - bewaakt, beschermt en bevordert de gezondheid en veiligheid van de inwoners van Noord-Holland Noord. - bewaakt door gezondheidsrisico's en -onveiligheid te signaleren en de inzichten hierover actief te verspreiden. - beschermt tegen bedreigingen van de volksgezondheid met preventie, bestrijding en voorlichting. - bevordert individueel en collectief gezond gedrag en preventief beleid van de gemeenten en andere spelers in de gezondheidszorg. Onder de kapstok ‘Health in all policies’ zijn alle werkzaamheden ingekaderd in vier focuslijnen: - Gezond opgroeien, waaronder het consultatiebureau en andere activiteiten voor jeugdpreventie; - Gezond ouder worden, waaronder aandacht voor gezonde leefstijl, psychosociale gezondheid en gezonde leefomgeving; - Meedoen naar vermogen, waaronder aandacht voor zorgmijders en personen met onbegrepen gedrag en mede uitvoering geven aan de Wet verplichte GGZ (Wvggz); - Gezonde leefomgeving, waaronder proactieve inzet op preventie & gezonde leefstijl en bestrijding van (nieuwe) infectieziekten.

Vertegenwoordiging Rechtsvorm Financieel Eigen vermogen 01-01-2026 Vreemd vermogen 01-01-2026 Resultaat 2026 Bijdrage 2026 Financieel belang Overig Risico's

Ontwikkelingen

Programmabegroting 2026

Meer algemeen zijn de hoofdtaken: - ondersteuning van gemeenten bij realisatie en uitvoering van lokaal gezondheidsbeleid; - uitvoering van wettelijk opgelegde taken zoals: infectieziektebestrijding, medische milieukunde, technische hygiënezorg, Rijksvaccinatieprogramma, jeugdgezondheidszorg, publieksvoorlichting en gezondheidsbevordering. Wethouder G. Rep is lid van het Algemeen Bestuur van de GGD HN Openbaar lichaam Bedragen x € 1.000 807 28.146 0 6.227

31-12-2026 31-12-2026

865 28.146

De GGD schat het totale risico voor 2026 in op € 1.020.000. Als hoog risico ingeschat zijn de Frictiekosten door bezuinigingsopgave met een risicobedrag van € 692.000. Andere benoemde risico's zijn Verbetering basispakket & ziekteverzuim JGZ, Implementatie ICT-apparatuur, Hogere instroom Veilig Thuis en Seksuele gezondheid. Genoteerde risico's in de aanvullende taken zijn medische arrestantenzorg en Infectieziektebestrijding & pandemische paraatheid. Een aantal in het oog springende ontwikkelingen bij de GGD HN zijn: - de uitwerking en gevolgen van de bezuinigingsmaatregelen. De bezuinigingen gaan gepaard met afbouw van personeel. Dit brengt frictiekosten met zich mee. - Seksuele gezondheidszorg wordt grotendeels gefinancierd met een Specifieke Uitkering (SPUK ASG). Deze regeling staat landelijk onder druk. Het Rijk heeft aangekondigd dat de gelden vanaf 2026 met 10% worden gekort. De GGD heeft medewerkers in vaste dienst en loopt risico op doorlopende personeelskosten. - De medische arrestantenzorg die de politie heeft aanbesteed is niet gegund aan de GGD. Versterking infectieziektebestrijding en pandemische paraatheid wordt gefinancierd uit tijdelijke financiering door het Rijk. Het kabinet heeft aangekondigd fors op de pandemische paraatheid te bezuinigen. De capaciteit die de GGD sinds corona heeft opgebouwd, moet naar verwachting weer worden afgebouwd.

De GGD kan dan niet meer adequaat reageren op nieuwe infectieziektedreigingen, opsporing daarvan en onverwachte uitbraken. 94

Omgevingsdienst Noord-Holland Noord (OD NHN) www.odnhn.nl Bestuurlijk Vestigingsplaats Hoorn Openbaar belang Het gezamenlijk uitvoeren van milieutaken in het samenwerkingsgebied. Het adviseren en ondersteunen van de deelnemers over de Omgevingswet. Vertegenwoordiging Deelnemer zijn de 16 gemeenten en de provincie. Er is een Algemeen Bestuur en een Dagelijks Bestuur. Vanuit onze regio is een bestuurder uit Heiloo vertegenwoordigd in het Dagelijks Bestuur. Rechtsvorm Openbaar lichaam Financieel Eigen vermogen 01-01-2026 Vreemd vermogen 01-01-2026 Resultaat 2026 Bijdrage 2026 Financieel belang

Overig Risico's

Ontwikkelingen

Programmabegroting 2026

Bedragen x € 1.000 2.715 31-12-2026 2.715 6.805 31-12-2026 6.805 0 1.374 Onze bijdrage is gebaseerd op de wettelijke taken die wij verplicht moeten afnemen e(gedeeltelijk) plustaken (o.a. advisering op milieuaspecten).

De omgevingsdienst Noord-Holland Noord is niet robuust. Men heeft structureel middelen nodig om te kunnen voldoen. Deze middelen zijn vooralsnog niet beschikbaar (gesteld). Wel is een investeringsbudget aangemaakt dat gebruikt zal worden om te kunnen voldoen aan de robuustheidseisen. Vanuit de deelnemers is gevraagd bezuinigingsscenario’s uit te werken. Nut en noodzaak van de gepresenteerde scenario’s is onvoldoende aangetoond. Echter het doorvoeren van alle gepresenteerde bezuinigingsscenario’s betekent dat deelnemers sommige taken terugkrijgen en wettelijke taken niet uitgevoerd worden. Daarom is door het Dagelijks Bestuur besloten om een onderzoek te laten uitvoeren en op basis daarvan verantwoorde keuzes te maken en voor te leggen aan de deelnemers. Ziekteverzuim en krapte op de arbeidsmarkt blijven een rol spelen. Ondanks dat er stappen zijn gezet. Landelijk wordt gewerkt aan het oprichten van een vereniging voor de omgevingsdiensten waarin zij kunnen samenwerken en informatie kunnen uitwisselen, maar ook personeel kunnen opleiden.

De werkzaamheden van de Omgevingsdienst Noord-Holland Noord worden binnen drie programma’s geleverd en verantwoord, namelijk: - Milieutaken (wettelijk verplichte taken voor vergunningverlening, toezicht en handhaving voor de deelnemende gemeenten en de provincie); - VTH plustaken (extra taken zoals advisering milieuaspecten en overige ondersteuning voor milieugerelateerde taken die voor de deelnemende gemeenten en de provincie worden verzorgd), en; - Overhead (kosten van huisvesting en management). De provincie laat een verkenning uitvoeren naar effectievere samenwerking c.q. samenvoeging van de omgevingsdiensten in Noord-Holland. Er is vanuit het Dagelijks Bestuur opdracht gegeven om een efficiencyonderzoek uit te voeren en de resultaten hiervan te gebruiken voor verantwoorde keuzes voor organisatieontwikkeling maar bezuinigingen. Er is een investeringsbudget gecreëerd van waaruit de eerste kosten gedekt kunnen worden om te komen tot een robuuste omgevingsdienst. De oprichting van de vereniging voor de omgevingsdiensten wordt met het Rijk besproken en zal in 2025/2026 met de deelnemers worden gecommuniceerd.

95

Recreatieschap Geestmerambacht Bestuurlijk Vestigingsplaats Openbaar belang

www.geestmerambacht.nl Noord-Scharwoude a. het bevorderen van een evenwichtige ontwikkeling van de openluchtrecreatie. b. het tot stand brengen en bewaren van een evenwichtig natuurlijk milieu; c. het tot stand brengen en onderhouden van een landschap dat is afgestemd op a en b hierboven d. het verwerven van inkomsten uit het recreatiegebied ter verwezenlijking en instandhouding van deze belangen.

Vertegenwoordiging Rechtsvorm

Openbaar lichaam

Financieel Eigen vermogen 01-01-2026 Vreemd vermogen 01-01-2026 Resultaat 2026 Bijdrage 2026 Financieel belang

Bedragen x € 1.000 31-12-2026 31-12-2026

Overig Risico's Ontwikkelingen

ENDVBEND

Programmabegroting 2026

96

Regionaal Historisch Centrum Alkmaar (RHCA) www.regionaalarchiefalkmaar.nl Bestuurlijk Vestigingsplaats Alkmaar Openbaar belang Het vervullen van de functie van regionaal kennis- en informatiecentrum op het gebied van de lokale en regionale geschiedenis door het opbouwen en beheren van een zo breed mogelijke collectie (regionaal-historisch bronnenmateriaal en deze op een zo actief mogelijke wijze dienstbaar te maken voor een breed publiek. Vertegenwoordiging Het algemeen bestuur bestaat uit zoveel leden als het aantal deelnemers aan deze regeling. Wethouder G.F. Ruiten zit namens gemeente Dijk en Waard in het algemeen bestuur. Rechtsvorm Openbaar lichaam Financieel Eigen vermogen 01-01-2026 Vreemd vermogen 01-01-2026 Resultaat 2026 Bijdrage 2026 Financieel belang Overig Risico's

Ontwikkelingen

Programmabegroting 2026

Bedragen x € 1.000 396 31-12-2026 396 1.228 31-12-2026 1.228 0 525 De bijdrage wordt bepaald naar rato van het aantal inwoners van de deelnemende gemeenten op 1 januari van het jaar.

Begin 2025 zijn de volgende risico's te onderscheiden die effect kunnen hebben op de financiële huishouding van het Regionaal Historisch Centrum: 1. Minder opbrengsten depotgebruik derden Het risico dat verhuurcontracten worden opgezegd is een continu aanwezig risico. De overeenkomsten betreffen voornamelijk langlopende contracten, dus de kans dat een van de partijen de overeenkomst opzegt wordt laag ingeschat. 2. Hogere energiekosten In 2025 wordt een renovatie en verduurzaming van de klimaatinstallatie uitgevoerd, die zal leiden tot een lager energieverbruik. De hierdoor verminderde energievraag en het gebruik van hernieuwbare energie (zonnepanelen, warmte-koude-opslag) zou moeten leiden tot lagere kosten. Hoe dit zich vertaalt in de kosten is afhankelijk van de ontwikkeling van de energiemarkt. Conform het vigerende beleidsplan zullen twee thema's extra aandacht krijgen: het duurzaam bewaren van de digitale overheidsinformatie in het e-depot en het vergroten van de digitale dienstverlening aan burger en aangesloten overheden. Het project e-depot verloopt volgens planning en het streven is op korte termijn alle bij de GR aangesloten overheden hierop aan te sluiten. Voor de digitale dienstverlening zullen bestaande producten (zoals digitaliseren op verzoek, het geschiedenislokaal, het e-loket bouwdossiers en het Woo–loket) verder worden ontwikkeld.

97

Veiligheidsregio Noord-Holland Noord www.vrnhn.nl Bestuurlijk Vestigingsplaats Alkmaar Openbaar belang Minder leed en schade door een efficiënte en kwalitatief hoogwaardige organisatie van de brandweerzorg, geneeskundige hulpverlening en crisisbeheersing onder één regionale bestuurlijke regie. Vertegenwoordiging Het bestuur is samengesteld uit een Algemeen Bestuur en een Dagelijks Bestuur. Het Algemeen Bestuur bestaat uit zoveel leden als het aantal deelnemers aan deze regeling. Burgemeester M.F. Poorter zit namens de gemeente Dijk en Waard in het Algemeen Bestuur. Rechtsvorm Openbaar lichaam Financieel Eigen vermogen 01-01-2026 Vreemd vermogen 01-01-2026 Resultaat 2026 Bijdrage 2026 Financieel belang

Overig Risico's

Ontwikkelingen

Bedragen x € 1.000 4.912 31-12-2026 4.979 34.343 31-12-2026 31.244 0 6.535 Bij de berekening van de bijdragen per gemeente is gebruikgemaakt van een rekenmodel dat door een extern bureau jaarlijks wordt geactualiseerd op basis van de dan geldende parameters.

Brandweervrijwilligers die van rechtswege overgaan in een arbeidsovereenkomst, langdurige uitval, IT-dreigingen, tekort aan ambulanceverpleegkundigen, materiële en personele schade bij omvangrijke incidenten en een aanbestedingsclaim zijn (niet limitatief) onderkende risico’s. In de jaarstukken is vermeld dat de Veiligheidsregio in staat is om de onderkende risico’s financieel te dragen. Door het verwachte ravijnjaar heeft de VRNHN een bezuiniging van 4% doorgevoerd. Separaat wordt op rijksniveau gesproken over een korting van 10% op de BduR-gelden. Door de financiële druk in relatie tot de hoge inflatie en de economische onrust komen de vervangingsinvesteringen van alle materieel in de probleemzone. De VRNHN gaat een meerjarenplan opstellen om de begroting structureel sluitend te houden.

ENDVBEND

Programmabegroting 2026

98

Vuilverbrandingsinstallatie Alkmaar e.o. (VVI) Bestuurlijk Vestigingsplaats Alkmaar Openbaar belang Het behartigen van de gemeenschappelijke belangen van de deelnemers aan de gemeenschappelijke regeling. Het gaat om de belangen die betrekking hebben op een doelmatige, milieuhygiënisch verantwoorde en zo circulair mogelijke verwijdering en verwerking van afvalstoffen. De VVI is aandeelhouder van de N.V. Huisvuilcentrale Noord-Holland (HVC). Met 484 aandelen participeert de gemeenschappelijke regeling VVI voor ruim 13% in NV HVC. Vertegenwoordiging Wethouder E. Leibbrand vertegenwoordigt Dijk en Waard in het algemeen bestuur Rechtsvorm Openbaar lichaam Financieel Eigen vermogen 01-01-2026 Vreemd vermogen 01-01-2026 Resultaat 2026 Bijdrage 2026 Financieel belang

Bedragen x € 1.000 24 31-12-2026 24 0 31-12-2026 0 0 13 Het financieel belang van de gemeente in de VVI is op te delen in vier zaken. Ten eerste de rechtstreekse kosten voor het in stand houden van de GR. Voor 2026 zijn deze bedrijfskosten van de VVI afgerond begroot op € 43.000. De kosten worden naar rato van het tonnage afval (exclusief bedrijfsafval) aan de deelnemende gemeenten doorberekend. Voor Dijk en Waard komt dit voor 2026 uit op afgerond € 13.000. Dit is lijn met de bijdrage van voorgaande jaren. Ten tweede de vereffening van de transportkosten tussen de deelnemende gemeenten. Bij het bepalen van de locatie van HVC is afgesproken dat de transportkosten voor iedere gemeente binnen de VVI gelijk moeten zijn. Verschillen in afstand en rijtijd tot HVC worden onderling verrekend op basis van een gemiddelde. Dijk en Waard ontvangt hierdoor ca. € 12.000 ter compensatie. Ten derde de doorbelaste kosten vanuit HVC voor het verwerken en transsport van het aangeboden afval. Op basis van een raming van het afvalaanbod (restafval en GFT) worden voorschotnota’s opgesteld. Aan het einde van het jaar komt hiervan een afrekening. Bij de begroting wordt gewerkt met een financieel resultaat van € 0.

Dit komt omdat mee- of tegenvallers door afwijkende hoeveelheden aangeboden afval of andere tarieven rechtstreeks bij de deelnemers in rekening worden gebracht en onderdeel zijn van de gemeentelijke begroting en budgetcyclus. Ten vierde de garantstellingsprovisie die Dijk en Waard van de HVC, via de VVI, ontvangt. De uit te keren garantstellingsprovisie bedraagt in totaal 1% van de stand van de gegarandeerde leningen per 31 december van het voorgaande jaar en wordt uitgekeerd naar rato van duur en aantal gehouden aandelen A. De GR VVI houdt 484 aandelen A, ca. 13%. Deze verhouding is in de loop van het jaar gewijzigd door nieuw toegetreden aandeelhouders. Op basis van deze verhouding bedraagt de garantstellingprovisie 2026 voor de VVI € 797.000. Binnen de VVI vindt op basis van het aantal inwoners een nadere verdeling plaats. Verder heeft de VVI zelf geen kredietfaciliteit, noch andere financieringsovereenkomsten met derden.

Overig Risico's

Het risicoprofiel van de VVI is laag. De risico’s van de gemeenschappelijke regeling VVI houden hoofdzakelijk verband met (i) de continuïteit van de afvalverwerking en (ii) het financiële risico van het aandeelhouderschap A in NV HVC. Een ander risico, dat in

Programmabegroting 2026

99

ogenschouw dient te worden genomen betreft (iii) conformiteit met regelgeving op het gebied van mededinging, Wet Markt en Overheid en aanbesteding. De verbintenis en verplichtingen tussen de gemeente en de VVI zijn beperkt in (financiële) omvang. Dit maakt uittreden en verder gaan als (kleine) zelfstandige aandeelhouder van HVC tot een reële mogelijkheid. De kracht van de VVI zit in het verbinden van deelnemers, creëren van gelijke transportkosten en het faciliteren van het platform dat dit mogelijk maakt. De deelnemers zijn zelfstandig in hun beleidskeuzes. De VVI bezit geen vastgoed en heeft geen personeel in dienst. Ondersteuning wordt bij HVC ingehuurd. Het feit is wel dat de VVI aandeelhouder is van HVC. Hier zitten financiële verplichtingen aan vast (via de ballotageovereenkomst). Zo staan aandeelhouders gezamenlijk garant voor de exploitatie van HVC door onderlinge verrekening van een eventueel nadelig saldo, op het moment dat het eigen vermogen niet langer toereikend is (art. 7 van de overeenkomst). De aandeelhouders staan garant voor de leningen van HVC en de door de Algemene Vergadering van Aandeelhouders vastgestelde financieringsstructuur (art. 9 van de overeenkomst). Iedere aandeelhouder staat garant naar rato van de aandelen.

Alle gemeentelijke aandeelhouders (aandeelhouder A) staan op deze manier samen garant voor een leningentotaal van € 525 miljoen (stand eind 2024). Het pro rata deel van de GR-VVI bedraagt eind 2024 € 69 miljoen. Voor de gemeente Dijk en Waard is dat op basis van het inwonersaantal iets meer dan € 19 miljoen.

Ontwikkelingen

Het risico, dat de aandeelhouders van HVC door banken worden aangesproken onder de garantie, achten wij minimaal, gelet op enerzijds de waarde van de activa versus de omvang van de leningen, die voor financiering van deze activa zijn aangetrokken, en anderzijds de ook op langere termijn nog essentiële rol van deze activa binnen het (Europese) afvalstoffenbeleid. Het financiële risico hiervan wordt daarom als verwaarloosbaar bestempeld. “Afval is grondstof", de overgang naar een circulaire economie en “van gas los” zijn zaken die de afgelopen jaren de koers van HVC hebben bepaald. Ook voor 2026 zijn dit de aandachtspunten, waarbij ook de aandeelhoudende gemeenten betrokken worden. Dit loopt soms via de VVI, al is de beleidsinmenging van de VVI binnen de gemeente zeer beperkt. Gemeenten hebben een eigen autonomie als het gaat om het vaststellen van beleid. Tussen deelnemende gemeenten is wel overleg over beleidsvraagstukken, echter is er geen gezamenlijke lijn in aanpak. Steeds vaker komen energievraagstukken over geothermie en warmtenetten op de agenda van de VVI. Aangezien binnen de tekst van de GR hier geen gezamenlijk doel voor is opgenomen, is de sturing vanuit de VVI beperkt en is het aan de afzonderlijke gemeenten om samen met HVC aan de slag te gaan met de energietransitie.

Een andere ontwikkeling die van invloed is op het tarief van het verwerken van restafval is de aanwezigheid van lachgascilinders. Al enige jaren, na het strafbaar stellen van het gebruik van lachgas en het stoppen met statiegeld op de lachgascilinders, neemt het aantal lachgascilinders in het restafval toe. Dit zorgt voor overlast (explosies) en hogere kosten bij het verbranden van het restafval. HVC is samen met gemeenten bezig om op verschillende manieren te voorkomen dat de cilinders in de verbranding belanden.

ENDVBEND

Programmabegroting 2026

100