Programmabegroting 2023 (aangepaste versie n.a.v. technische vragen)
Tekst van het document
Programmabegroting 2023 Gemeente Dijk en Waard
46
Verbonden partijen verbonden partij Ontwikkelingsbedrijf NoordHolland-Noord NV
vestigingsplaats
openbaar belang
Alkmaar
Optimale benutting van de economische potenties van Noord-Holland Noord door professionele wervingskracht en versterking van de kernkwaliteiten van de regio, die moeten leiden tot extra autonome groei van arbeidsplaatsen in de regio en meer nieuwe vestigingen.
Programmabegroting 2023 Gemeente Dijk en Waard
47
Programma 4 Onderwijs In Dijk en Waard krijgen kinderen en jongeren alle kansen zich optimaal te ontwikkelen en hun talenten te ontplooien, ongeacht hun achtergrond of beperking. Ook kwetsbare kinderen zijn lid van een sport- of cultuurvereniging of nemen deel aan andere naschoolse activiteiten en hebben op die manier een zinvolle vrijetijdsbesteding. De schoolcarrière van leerlingen sluit aan op hun wensen en mogelijkheden en biedt hun de kans het beste uit zichzelf te halen. Zij slagen erin een goede positie te verwerven op de arbeidsmarkt en economisch zelfstandig te worden. Samen met onze strategische partners bouwen we aan goede verbindingen tussen onderwijs en zorg om eventuele problemen bij jongeren zo vroeg mogelijk te voorkomen. Gezamenlijk met het onderwijs zetten we in op de beweging naar meer inclusief onderwijs, zodat alle kinderen in een wijk samen naar school kunnen. Vanuit de voorziening leerlingenvervoer kijken we naar maatwerkoplossingen om de toegankelijkheid van passend onderwijs te waarborgen. Hierbij wordt samen met ouders, het kind en school afgestemd wat vooral wel mogelijk is. Waarbij geldt: jong geleerd, oud gedaan.
Trends & Ontwikkelingen Scholen zijn belangrijke vindplaatsen Elke gemeente kan veel verder gaan dan haar wettelijke taken op het terrein van onderwijs, zoals in het creëren van meer kansengelijkheid en een beter aansluiting op de arbeidsmarkt. De opgelopen achterstanden door de coronacrisis maken dit des te urgenter. Daarbij zijn de scholen en kinderopvang belangrijke signaleerders van problemen bij jeugdigen en gezinnen. Ook op het gebied van sociale ontwikkeling als gevolg van de coronacrisis. Binnen het onderwijs ligt de sleutel om jeugdigen en gezinnen beter te ondersteunen. In de praktijk zijn jeugdhulp, onderwijs en preventie nog te gescheiden werelden terwijl samen met de gemeente een gezamenlijke verantwoordelijkheid wordt gedragen. Toename ongelijkheid Niet iedereen kan meedoen en heeft gelijke kans om zich te ontwikkelen. Corona heeft de afgelopen twee jaren ongelijkheid tussen kinderen en jongeren, met een meer of mindere ondersteunende of stimulerende thuisomgeving, verder vergroot en heeft deze ook meer zichtbaar gemaakt. Naar meer inclusief onderwijs Landelijk wordt de beweging naar inclusiever onderwijs gestimuleerd. Inclusief onderwijs betekent dat kinderen met een extra ondersteuningsbehoefte samen naar school gaan met kinderen die geen extra ondersteuning nodig hebben en relatief zorgelozer opgroeien.
Steeds meer scholen in Nederland bieden leerlingen die extra ondersteuning nodig hebben een plek binnen het reguliere onderwijs. Alléén naar het speciaal onderwijs als het echt niet anders kan. Toename eisen aan schoolgebouwen De eisen die er aan schoolgebouwen worden gesteld zijn sterk toegenomen. Allereerst is het onderwijs zelf aan verandering onderhevig en vertaalt zich dat in andere functionele eisen aan het gebouw. Daarnaast zijn de eisen t.a.v. het binnenklimaat toegenomen. We verwachten dat de luchtkwaliteit in het schoolgebouw voldoet aan een hoge standaard en de temperatuur dient voldoende beheersbaar te zijn, juist in warmere perioden. De coronacrisis heeft dat inzicht Programmabegroting 2023 Gemeente Dijk en Waard
48
versterkt. Tevens dienen schoolgebouwen een bijdrage te leveren in de klimaatdoelstellingen. Het streven is om te komen tot duurzame energie neutrale gebouwen die van het aardgas af zijn.
Maatschappelijke effecten en doelstellingen Welke maatschappelijke effecten willen we bereiken? In Dijk en Waard word je uitgedaagd om het beste uit jezelf te halen en mag je jezelf zijn, jezelf uiten en jezelf ontwikkelen. Daarbij hebben we oog voor elkaar en voelen we ons verbonden met wat ons bindt, namelijk eenheid in verscheidenheid. Iedere inwoner krijgt gelijke kansen om zichzelf te ontplooien en talenten te ontwikkelen, om de stap naar de arbeidsmarkt beter te kunnen maken. Inwoners zijn economisch zelfstandig en doen naar eigen kunnen mee in de maatschappij. We zorgen voor een goede aansluiting tussen het onderwijs en de arbeidsmarkt. Op het mbo worden leerlingen voorbereid op het uitoefenen van beroepen waar veel vraag naar is op de arbeidsmarkt. Het belang van goede ventilatie in schoolgebouwen is met de coronapandemie nog nadrukkelijker naar voren gekomen. De overheid heeft richtlijnen opgesteld waaraan een schoolgebouw dient te voldoen en een subsidieregeling in het leven geroepen om het gebouw aan die richtlijnen aan te passen.
Welke doelstellingen dragen daar aan bij? 1. Alle inwoners krijgen de kans om een startkwalificatie te behalen 2. Laaggeletterdheid en digibetisme hebben in Dijk en Waard een beperkte omvang 3. Hoogwaardige en toekomstbestendige onderwijsgebouwen 4. Het behouden en promoten van de sterke (regionale) positie van het mbo-onderwijs in onze gemeente
Programmabegroting 2023 Gemeente Dijk en Waard
49
Waar zetten we in 2023 op in?
Waar zetten we in 2023 op in? Kadernota 2023
Extra middelen x 1.000 euro 2023 2024 2025 2026
I/S
Het verstevigen van de samenwerking tussen hulp/ondersteuning en onderwijs en kinderopvang.
0
0
0
0
nvt
Aan deze ambitie wordt gewerkt binnen de bestaande capaciteit en middelen.
Het bieden van gelijke kansen op een goede start in het basisonderwijs met inzet op peuteropvang en voor- en vroegschoolse educatie
0
0
0
0
nvt
Aan deze ambitie wordt gewerkt binnen de bestaande capaciteit en middelen. Vanuit het rijk worden middelen voor het tegengaan van onderwijsachterstanden beschikbaar gesteld.
Het aanbieden van ondersteunende activiteiten door kinderopvang, onderwijs en opvoedondersteuners gericht op gelijke kansen, goede start voor alle leeftijdsgroepen.
0
0
0
0
nvt
Aan deze ambitie wordt gewerkt binnen de bestaande capaciteit en middelen. Vanuit het rijk worden middelen voor het tegengaan van onderwijsachterstanden beschikbaar gesteld.
Het verder ontwikkelen van IK(O)C’s, zoals IKOC Noord-Scharwoude.
0
0
0
0
nvt
Investering opgenomen in Meerjaren Investerings Programma, die elders in deze begroting is opgenomen.
De herschikking schoolgebouwen in de Molen-, Edelstenen- en Rivierenwijk.
240
240
240
240
S
Er is in 2020 een plan gemaakt om de scholen in genoemde wijken te herschikken, waarbij een aantal worden afgestoten en nieuwe locaties worden gerealiseerd. Dit plan kost geld, maar levert ook geld op (o.a. vrijkomende locaties voor woningbouw). Uitgangspunt is dat alle financiële transacties die samenhangen met dit project lopen via de Reserve Huisvesting primair onderwijs. Dit betekent dat: • De opbrengst van de vrijvallende locaties wordt gestort in de reserve • De eenmalige sloopkosten en eenmalige afschrijvingslasten a.g.v. het vervroegd
Programmabegroting 2023 Gemeente Dijk en Waard
50
afschrijven van de gebouwen worden gedekt door een onttrekking aan de reserve • De structureel hogere kapitaallasten a.g.v. de nieuwbouw worden jaarlijks gedekt door een onttrekking aan de reserve. Om er voor te zorgen de reserve tot aan het einde van de looptijd van investeringen (40 jaar) voldoende middelen bevat is een jaarlijkse dotatie van € 240.000 benodigd.
Programmabegroting 2023 Gemeente Dijk en Waard
51
Kadernota 2023
2023
2024
2025
2026
I/S
Een succesvolle samenwerking tussen gemeente, onderwijs, regionale samenwerkingsverbanden en ondernemers, zoals met de uitvoering van de regionale uitvoeringsagenda passend onderwijs 2020-2024, het jaarlijkse gezamenlijke beroepenevent.
•
Regionaal programmamanager passend onderwijs
22
22
0
0
I
De gemeente Dijk en Waard draagt bij aan de kosten voor de regionaal programmamanager passend onderwijs aansluiting jeugdhulp. In 2024 wordt de regionale programmastructuur Passend Onderwijs geëvalueerd. Op basis van de evaluatie wordt een voorstel gemaakt over het structureel voortzetten na 2024.
•
Dijk en Waard on Stage (Beroepenevenement)
35
35
35
0
I
Voor de jaren 2023, 2024 en 2025 draagt Dijk en Waard bij aan het organiseren van het beroepenevent Dijk en Waard on Stage, voorheen Heerhugowaard on Stage. Voor de jaren hierna wordt onderzocht hoe we dit gaan voortzetten in samenwerking met partners.
Uitbreiding van activiteiten om laaggeletterdheid te voorkomen.
50
50
50
50
S
Met deze middelen kan het Taalhuis in stand worden gehouden. Deze middelen zijn aanvullend aan de Rijksmiddelen die de gemeente Dijk en Waard ontvangt in het kader van Volwasseneneducatie en aanpak Laaggeletterdheid.
Ondersteuning van activiteiten om digibetisme tegen te gaan.
10
10
0
0
I
Aanvullend op het bedrag dat de gemeente krijgt via centrumgemeente Alkmaar uit de specifieke uitkering Wet Educatie en Beroepsonderwijs, zet de gemeente middelen in om activiteiten in stand te houden en uit te breiden.
Programmabegroting 2023 Gemeente Dijk en Waard
52
Kadernota 2023
2023
2024
2025
2026
I/S
Energiebesparende maatregelen, duurzaamheidseisen en een gezond klimaat in schoolgebouwen.
0
0
0
0
Het instellen van een gemeentelijk fonds, van waaruit de schoolbesturen de benodigde investeringen in duurzaamheid en ventilatieverbetering kunnen dekken. Dit fonds wordt in de loop van de jaren weer gevuld doordat de schoolbesturen het jaarlijks exploitatievoordeel terugstorten in de reserve. Indien er bij deze investeringen sprake is van een onrendabele top (indien de investeringen over 20 jaar niet geheel worden terugverdiend door de besparingen in de exploitatie) worden hier maatwerkafspraken over gemaakt.
750
0
0
0
I
Dit betreft het instellen van een gemeentelijk fonds (bestemmingsreserve), van waaruit de schoolbesturen de benodigde investeringen in duurzaamheid en ventilatieverbetering kunnen dekken. Daarnaast wordt er een bedrag van eveneens € 750.000, - overgeheveld van de reserve expertisecentrum De Vaandel-Zuid naar deze nieuwe bestemmingsreserve. Daarmee kent de bestemmingsreserve bij start een saldo van € 1.500.000, -.
Aanpak van het probleem met de WKO-installatie bij Focus (Umbriellaan 1-3). De bron is vervuild door een bacteriële besmetting, waardoor er een ander systeem voor verwarming en koeling moet worden gerealiseerd.
0
20
20
20
S
Vervanging van een WKO- installatie (investering € 300.000)
Het ontwikkelen van een integraal huisvestingsplan onderwijs.
0
0
0
0
Hier heeft de raad in 2022 reeds middelen voor beschikbaar gesteld.
Het behouden en verder ontwikkelen van hoogwaardige toekomstbestendige onderwijsgebouwen; dit geldt voor duurzaamheidseisen, energiebesparende maatregelen én voor het klimaat in gebouwen.
0
0
0
0
Uit het Integraal Huisvestingsplan zal blijken welke investeringen hiervoor nodig.
Deze ambitie wordt ingevuld met onder andere het in j genoemde fonds.
Programmabegroting 2023 Gemeente Dijk en Waard
53
Kadernota 2023 Op basis van de nieuwe verordening bekostiging leerlingenvervoer zetten we in op eigen kracht en wat een kind vooral wel kan, dan wel met ondersteuning kan leren. Dit geldt ook voor nieuwkomers. Het mogelijk maken van huiswerkbegeleiding voor kinderen die het nodig hebben, als onderdeel van het armoedebeleid (zie ook programma 6).
2023
2024
2025
2026
0
0
0
0
0
0
0
0
nvt
Dit is onderdeel van het armoedebeleid, zie programma 6.
0
0
0
nvt
De wettelijke verplichting om te harmoniseren wordt uitgevoerd binnen de bestaande capaciteit en middelen.
377
345
310
Harmoniseren van verordeningen en regelingen: 0 • Brede scholen/ integrale kind centra (onderdeel van harmonisatie subsidiebeleid sociaal domein) • Onderwijskansenbeleid Totaal beleidswensen kadernota programma 1.107 Onderwijs
I/S Aan deze ambitie wordt gewerkt binnen de bestaande capaciteit en middelen.
Programmabegroting 2023 Gemeente Dijk en Waard
54
Extra middelen x 1.000 euro Overig
2023
2024
2025
2026
I/S
Leerlingenvervoer: gevolgen van de nieuwe aanbesteding
595
520
520
520
S
Voor leerlingenvervoer wordt meer geld begroot vanwege hogere kosten de komende jaren. Dit wordt hoofdzakelijk veroorzaakt door twee (onvermijdelijke) ontwikkelingen, namelijk de aanbesteding van het nieuwe contract per 1-8-2022 (+420) en de landelijke indexering voor vervoer (+130). Door hogere Cao’s, hogere energie/brandstofprijzen en meer inzet op kwaliteit en op duurzaamheid is landelijk te zien dat aanbestedingen van vervoer hoger uitpakken. Zo ook onze aanbesteding. Verder neemt het aantal leerlingen in het vervoer toe. Ook dat is een landelijke trend. De hogere kosten die dit met zich meebrengt willen we beperken door meer in te zetten op eigen verantwoordelijkheid en alternatieven als e-bikes. Ook de komst van het expertisecentrum levert een voordeel op, omdat de nodige leerlingen minder ver hoeven te reizen.
Het bieden van gelijke kansen op een goede start in het basisonderwijs met inzet op peuteropvang en voor- en vroegschoolse educatie.
82
82
82
82
S
Met ingang van 2023 wordt € 82.000 begroot ten behoeve van structureel ophogen van het subsidieplafond reguliere peuteropvang. Ophoging van het subsidieplafond is noodzakelijk om alle bij de gemeente binnen gekomen aanvragen voor peuteropvang, d.w.z. kortdurende opvang van twee dagdelen in de week voor ouders die niet in aanmerking komen voor de Rijksregeling Kinderopvangtoeslag, volledig te kunnen toekennen.
Totaal overig programma Onderwijs
677
602
602
602
Programmabegroting 2023 Gemeente Dijk en Waard
55
Beleidsindicatoren Taakveld
Indicator
Eenheid
Waarde
Bron
Omschrijving
Onderwijs
Absoluut verzuim
Aantal per 1.000 leerlingen
0,1
DUO
Er wordt gesproken van absoluut verzuim als een leerplichtige en/of kwalificatie plichtige jongere niet op een school of instelling staat ingeschreven.
Onderwijs
Relatief verzuim
Aantal per 1.000 leerlingen
nog niet vastgesteld
DUO
Er is sprake van relatief verzuim als een jongere wel op een school staat ingeschreven, maar gedurende een bepaalde tijd de lessen/praktijk verzuimt. Ook veelvuldig te laat komen kan hiertoe worden gerekend.
Onderwijs
Vroegtijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsv’ers)
% deelnemers aan het VO en MBO onderwijs
nog niet vastgesteld
Ingrado
Het percentage van het totaal aantal leerlingen van het vo en mbo(12-23 jaar) dat voortijdig, dat wil zeggen zonder startkwalificatie, het onderwijs verlaat.
Programmabegroting 2023 Gemeente Dijk en Waard
56
Wat mag het kosten? Taakveld
Rekening 2021
Begroting Begroting 2022 2023
Raming 2024
Bedragen x € 1.000 Raming Raming 2025 2026
LASTEN Onderwijshuisvesting
-7.536
-12.331
-7.227
-7.064
-7.017
-7.119
Onderwijsbeleid en leerling zaken
-2.699
-2.280
-1.765
-1.765
-1.765
-1.765
TOTAAL LASTEN
-10.235
-14.610
-8.992
-8.829
-8.782
-8.885
838
655
761
761
761
761
Onderwijsbeleid en leerling zaken
1.117
362
362
362
362
362
TOTAAL BATEN
1.955
1.017
1.122
1.123
1.123
1.123
Saldo van baten en lasten
-8.280
-13.593
-7.870
-7.707
-7.659
-7.762
Toevoeging aan reserves
-709
-302
-333
-202
-210
-210
Onttrekking aan reserves
1.051
920
804
804
804
804
Saldo programma
-7.938
-12.975
-7.399
-7.105
-7.065
-7.168
Totaal ambities conform kadernota
0
0
-1.107
-377
-345
-310
Extra autonome effecten
0
0
0
0
0
0
Overige mutaties
0
0
-677
-602
-602
-602
-7.938
-12.975
-9.183
-8.084
-8.012
-8.080
BATEN Onderwijshuisvesting
Gewijzigd saldo programma begroting
Programmabegroting 2023 Gemeente Dijk en Waard
57
Verbonden partijen Niet van toepassing
Programmabegroting 2023 Gemeente Dijk en Waard
58
Programma 5 Sport, cultuur, recreatie en openbare ruimte Dijk en Waard nodigt uit om naar buiten te gaan. We zijn trots op onze bijzondere landschappen in combinatie met historische elementen en moderne ontwikkelingen. We kunnen niet zonder het verenigingsleven en de voorzieningen waar inwoners elkaar ontmoeten en waar wordt samengewerkt. Als we met woningen en aantallen inwoners een sprong vooruit maken, dan groeien het groen, de openbare ruimte en voorzieningen daarin mee. Het college zorgt voor een schone en groene omgeving met moderne, passende en goed onderhouden en voor iedereen toegankelijke voorzieningen, zodat iedereen in Dijk en Waard kan bewegen, ontspannen en zich sportief en cultureel kan ontwikkelen. Sport, kunst & cultuur en recreatie dragen bij aan ontwikkeling, bevorderen de gezondheid, zorgen voor zingeving en versterken de sociale samenhang. Sport, kunst & cultuur en recreatie leveren daarmee preventief een duidelijke bijdrage aan thema’s als gezondheid, welzijn, welbevinden, zelfredzaamheid, participatie, integratie, sociale cohesie en leefbaarheid. Daarmee heeft het direct verband met programma 6 sociaal domein.
Trends & Ontwikkelingen • Er is een toenemende vraag naar een gezonde levensstijl. Sport wordt steeds meer ingezet als preventief middel, voor gezondheid, welbevinden, vitaliteit en sociale contacten. Sport verbreedt zich van verenigingen naar ongeorganiseerde sport en bewegen in de buitenruimte. • Inwoners sporten vaker individueel of in zelf gevormde groepen en op niet-traditionele locaties; • Vrijwilligers binden zich minder aan één vereniging. • Het culturele aanbod en de culturele infrastructuur zijn verstevigd via de samenwerking met Cool kunst en cultuur, de pilot Cultuurverbinder en het opzetten van de Jongerenalliantie. • Er is nieuw aanbod cultuureducatie ontwikkeld op scholen voor de komende jaren. • Op regionaal niveau is een regionaal cultuurprofiel opgesteld om de regio Noord-Holland Noord landelijk meer op de kaart te zetten. • Er wordt meer gebruikgemaakt van de mogelijkheden in recreatiegebieden
Programmabegroting 2023 Gemeente Dijk en Waard
59
Maatschappelijke effecten en doelstellingen
Thema: sport Welke maatschappelijke effecten willen we bereiken? In Dijk en Waard voelt men zich verbonden, heeft men plezier en hebben inwoners alle mogelijkheden om te bewegen en te sporten ten behoeve van een gezonde leefstijl en om verschillende vormen van kunst en cultuur uit te kunnen oefenen. Dijk en Waarders kunnen geluk ervaren in een veilige, groene en gezonde leefomgeving en voorzieningen die hieraan bijdragen. De sociale basis vinden we terug in alle kernen en wijken van Dijk en Waard, waar inwoners elkaar ontmoeten, samenwerken en in verbinding staan met elkaar.
Welke doelstellingen dragen daar aan bij? 1. Sporten is voor iedereen in Dijk en Waard financieel en fysiek mogelijk. 2. In Dijk en Waard zijn alle verenigingen, sportterreinen en sportaccommodaties goed onderhouden en voor iedereen (veilig) toegankelijk. 3. Dijk en Waard is ondersteunend aan ambities van talentvolle (top)sporters.
Programmabegroting 2023 Gemeente Dijk en Waard
60
Waar zetten we in 2023 op in
Waar zetten we in 2023 op in? Kadernota 2023
Extra middelen x 1.000 euro 2023 2024 2025 2026
I/S
•
Harmoniseren en implementeren subsidieregeling sport (als onderdeel van harmonisatie subsidiebeleid).
0
0
0
0
nvt
•
Opstellen van een visie op sportbeleid, gezamenlijk met de sector.
0
0
0
0
nvt
•
De harmonisatie en implementatie van sportbeheer- en exploitatie c.q. vorming van een toekomstbestendig sportbedrijf Dijk en Waard
0
0
0
0
nvt
•
Samen met sportverenigingen en andere stakeholders uit het sociaal domein de mogelijkheden van open sportparken verder verkennen.
0
0
0
0
nvt
Dit is onderdeel van bestaande opdracht aan sportbedrijven.
•
Kennis en inzicht in de verschillen ten aanzien van onder andere de onderhoudsstaat van sportaccommodaties en sportterreinen en de benodigde aanpak om hierin een gelijkwaardig niveau te kunnen realiseren.
30
0
0
0
I
In 2020 heeft het Mulier instituut het sportonderzoek uitgevoerd in Heerhugowaard. Met vervolgonderzoek kan inzichtelijk worden gemaakt wat Dijk en Waard nodig heeft voor de realisatie van een gelijkwaardig niveau van sportaccommodaties.
De subsidieregelingen sport van de voormalige gemeenten Heerhugowaard en Langedijk worden geharmoniseerd. Afhankelijk van keuzes die hierin gemaakt worden, wordt gekeken naar het benodigde budget. De sportvisie wordt onderdeel van het integraal beleidskader sociaal domein. Deze ambitie wordt uitgevoerd binnen bestaande budgetten.
Programmabegroting 2023 Gemeente Dijk en Waard
61
Thema: cultuur en kunst Welke maatschappelijke effecten willen we bereiken? In Dijk en Waard zijn kunst en cultuur een belangrijke verbindende kracht in de samenleving. Eenieder moet zijn/haar talent kunnen ontwikkelen en zich kunnen ontplooien. Kunst en cultuur heeft daarmee een preventieve werking en kan (dure) zorg voorkomen. Er is een link met meerdere disciplines, zoals onderwijs, jongeren en welzijn. Meer en betere samenwerking wordt gestimuleerd. Door in te zetten op kunst en cultuur zorgt de gemeente ervoor dat alle inwoners kunnen meedoen. Met extra aandacht voor jongeren. De bibliotheek heeft een ondersteunende functie bij laaggeletterdheid, nieuwkomers en digibeten.
Welke doelstellingen dragen daar aan bij? 1. In Dijk en Waard zijn kunst en cultuur een belangrijke en verbindende factor. 2. In Dijk en Waard is een stimulerend klimaat voor talent in kunst- en cultuursector. 3. Dijk en Waard stimuleert de kwaliteit en artisticiteit, samenwerking van en binnen de kunst- en cultuursector en onderscheidt zich in de regio.
Programmabegroting 2023 Gemeente Dijk en Waard
62
Waar zetten we in 2023 op in?
Waar zetten we in 2023 op in? Kadernota 2023
•
Extra middelen x 1.000 euro 2023 2024 2025 2026 0
0
0
I/S
Via het geharmoniseerde subsidiebeleid stimuleren dat men meer gaat samenwerken, waarbij ingezet wordt op innovatie, er extra inzet wordt gepleegd voor kwetsbare doelgroepen en zoveel mogelijk jongeren worden bereikt.
0
nvt
•
Het opstellen van een visie op cultuur.
0
0
0
0
nvt
•
Versterken van lokale omroep, o.a. via regionale samenwerking.
55
55
55
55
I
Deze ambitie wordt vooralsnog uitgevoerd binnen bestaande budgetten.
Programmabegroting 2023 Gemeente Dijk en Waard
De visie op cultuur wordt onderdeel van het integraal beleidskader sociaal domein. Om de nieuwe lokale omroep te laten groeien tot een stevige streekomroep die op innovatieve wijze opereert, is een verhoging van de gemeentelijke bijdrage begroot. Deze bijdrage zorgt voor het professionaliseren van de omroep en het continueren van de aanstelling van een redacteur met als aandachtsgebied Dijk en Waard wat ten goede komt aan de controlerende rol van de onafhankelijke (politieke) journalistiek. Daarnaast kunnen noodzakelijke investeringen gedaan worden (o.a. social media, digitale radio en apparatuur) om aan de steeds hogere kwaliteitseisen te voldoen. De nieuwe lokale omroep krijgt een licentie tot en met 2026.
63
•
De bibliotheken van Langedijk en Heerhugowaard zijn gefuseerd tot één organisatie. Vanuit deze basis wordt -lokaal en regionaal- nagedacht hoe de bibliotheekfunctie de komende jaren wordt ingevuld (incl. gelijk voorzieningenniveau voor alle inwoners)
135
135
135
135
Programmabegroting 2023 Gemeente Dijk en Waard
S
Er is een extra bijdrage aan de bibliotheken van 135.000 euro per jaar begroot, zodat in elke vestiging een goede dienstverlening kan plaatsvinden.
64
Kadernota 2023
2023
2024
2025
2026
I/S
•
Samen met de cultuurverbinder, de jongerenalliantie, Cool kunst en cultuur en alle andere verenigingen bouwen aan een toegankelijk aanbod voor alle inwoners. Met extra aandacht voor jongeren via kunst & cultuureducatie.
50
100
100
0
I
Voor alle jongeren in Dijk en Waard moet muziekonderwijs beschikbaar zijn. Dat gaat grotendeels via Cool. Voor het grondgebied van de voormalige gemeente Langedijk speelt ook de Popschool een rol. Om via een groeimodel het muziekonderwijs meer hetzelfde te laten zijn is voor alle jongeren is voor 2023 50.000 euro nodig en voor 2024 en 2025 100.000 euro.
•
Door het opbouwen van het netwerk van Kunst te Kijk (met de Kunstkerk als trekker) worden kunstenaars meer verbonden en gehoord.
0
0
0
0
nvt
Deze ambitie wordt uitgevoerd binnen bestaande budgetten.
•
Harmoniseren van verordeningen en regelingen op het gebied van evenementen
0
0
0
0
nvt
Programmabegroting 2023 Gemeente Dijk en Waard
65
Thema: recreatie Nederland als vakantiebestemming en dagjes uit in de eigen omgeving zijn belangrijker geworden. Bijzondere ervaringen blijven een drijfveer voor recreatie. Dit kan op verschillende manieren. Een belangrijk gebied als groene hart van Dijk en Waard is het Oosterdelgebied. In de visie Grenzeloos Dijk en Waard (Kanaalpark) komen verschillende plannen samen om hieraan vorm en uitvoering te geven. Welke maatschappelijke effecten willen we bereiken? Dijk en Waard biedt veel mogelijkheden om te recreëren en de infrastructuur is daartoe toereikend.
Welke doelstellingen dragen daar aan bij? a. Toekomstvisie Museum BroekerVeiling wordt uitgevoerd. Het college kiest in ieder geval voor het voortzetten van de bestaande opzet met de daarbij noodzakelijke eenmalige financiële investeringen en benodigde jaarlijkse exploitatiesubsidie (scenario De basis op orde, eerder Consolidatie genaamd) en wil het museum door ontwikkelen naar een museum met een regionale uitstraling. Intensieve samenwerking met andere culturele instellingen en activiteiten is daarbij van belang. De uiteindelijke besluitvorming is aan de gemeenteraad. b. Uitvoering vastgestelde visie Geestmerambacht 2030 door het recreatieschap. Het recreatieschap Geestmerambacht zet in op het verder (door)ontwikkelen van Geestmerambacht, Park van Luna en de Groene Loper op basis van de vastgestelde Visie Geestmerambacht 2030. c. Het stimuleren van (nieuwe) mogelijkheden om te recreëren. d. Starten met het uitvoeringsprogramma Kanaalpark (Grenzeloos Dijk en Waard) wat in 2022 door de raad wordt vastgesteld. e. Het uitvoeren van het project Langedijk ontwikkelt met water
Programmabegroting 2023 Gemeente Dijk en Waard
66
Waar zetten we in 2023 op in?
Waar zetten we in 2023 op in? Kadernota 2023
Extra middelen x 1.000 euro 2023 2024 2025 2026
I/S
•
Toekomstvisie Museum BroekerVeiling wordt uitgevoerd. Het college kiest in ieder geval voor het voortzetten van de bestaande opzet met de daarbij noodzakelijke eenmalige financiële investeringen en benodigde jaarlijkse exploitatiesubsidie (scenario De basis op orde, eerder Consolidatie genaamd) en wil het museum door ontwikkelen naar een museum met een regionale uitstraling. Intensieve samenwerking met andere culturele instellingen en activiteiten is daarbij van belang. De uiteindelijke besluitvorming is aan de gemeenteraad.
0
0
0
0
nvt
De gemeenteraad heeft in juli 2022 de toekomstvisie BroekerVeiling vastgesteld. De structurele bijdrage, € 370.000, is al opgenomen in de programmabegroting 2023.
•
Uitvoering vastgestelde visie Geestmerambacht 2030 door het recreatieschap. Het recreatieschap Geestmerambacht zet in op het verder (door)ontwikkelen van Geestmerambacht, Park van Luna en de Groene Loper op basis van de vastgestelde Visie Geestmerambacht
51
90
137
183
S
T/m 2025 wordt een deel van de participantenbijdrage betaald uit een voorziening (HAL Meerwaardefonds) en deels vanuit de begroting. Vanaf 2026 is de voorziening leeg en wordt de volledige participantenbijdrage opgenomen in de begroting. Daarnaast is afgesproken de bijdrage in de begroting al vanaf 2023 trapsgewijs te laten toenemen ten behoeve van de kosten die gemaakt worden in het kader van het Uitvoeringsprogramma (de kost gaat voor de baat uit).
Programmabegroting 2023 Gemeente Dijk en Waard
67
Kadernota 2023
2023
2024
2025
2026
I/S
•
Het stimuleren van (nieuwe) mogelijkheden om te recreëren.
0
0
0
0
nvt
•
Starten met het uitvoeringsprogramma Kanaalpark (Grenzeloos Dijk en Waard) wat in 2022 door de raad wordt vastgesteld.
250
0
0
0
I
•
Het uitvoeren van het project Langedijk ontwikkelt met water
0
0
0
0
nvt
Programmabegroting 2023 Gemeente Dijk en Waard
Deze ambitie wordt uitgevoerd binnen bestaande budgetten, zowel binnen dit programma als binnen het programma Economie. Om de visie financieel uit te werken, om de uitvoering ter hand te nemen, is hiervoor in 2023 een budget begroot. Een voorstel voor een structureel budget voor de uitvoering volgt. Dit is opgenomen in het Meerjaren Investerings Programma (MIP)
68
Thema: Leefbare, schone groene en waterrijke omgeving 1. Welke maatschappelijke effecten willen we bereiken? De inrichting en het beheer van de openbare ruimte draagt bij aan het woongenot van inwoners. 2. Meldingen en klachten over de openbare ruimte worden naar tevredenheid opgepakt. Als snelle beantwoording niet mogelijk is, houden we contact met de indiener over de voortgang. 3. We vergroten de biodiversiteit in Dijk en Waard. 4. Het onderhoudsniveau openbare ruimte is van goede kwaliteit en wordt uitgevoerd op het vastgestelde beeldkwaliteitsniveau.
Waar zetten we in 2023 op in?
Waar zetten we in 2023 op in? Kadernota 2023
•
Het verbeteren van de biodiversiteit via omvorming van de openbare ruimte (bijv. grasland naar bloemrijk grasland) en aanpassing van onderhoudsplannen.
Extra middelen x 1.000 euro 2023 2024 2025 2026
I/S
110
S
110
110
110
Programmabegroting 2023 Gemeente Dijk en Waard
Bij ecologisch bermbeheer wordt het maaisel afgevoerd wat de rijkdom aan biodiversiteit op de lange termijn bevordert door verschraling van de bodem. Voor deze werkwijze zijn extra financiële middelen nodig.
69
Kadernota 2023
2023
2024
2025
2026
I/S
•
Het herstellen van boomstructuren waar deze beschadigd of verdwenen zijn of waar boomziektes het voortbestaan bedreigen. Met het aanvullen van de boomstructuren wordt gericht gewerkt aan biodiversiteit, klimaatadaptatie en de identiteit van de gemeente.
75
75
75
75
S
Met deze aanvulling op het reeds bestaande budget voor de aanvulling van ontbrekende en/of verdwenen boomstructuren kunnen jaarlijks ongeveer 20 extra bomen worden aangeplant
•
Behoud van de huidige schooltuinen bij voldoende animo van scholen.
60
60
60
60
S
•
Aanhaken bij kansen met betrekking tot de ontdekking van de natuur(gebieden) ook door kinderen.
0
0
0
0
nvt
Voor het behoud van de huidige schooltuinen (voorwaarde: voldoende animo bij de scholen) en het aanhaken bij kansen met betrekking tot de ontdekking van de natuur(gebieden), ook door kinderen, is in de huidige begroting geen capaciteit en structureel budget opgenomen. De hierboven begrote middelen (behoud schooltuinen) worden ook gebruikt om aan deze ambitie te werken.
•
Het onttegelen’ van de openbare ruimte.
70
70
70
70
S
•
Het snel en adequaat afhandelen maar ook het voorkomen van het aantal meldingen en klachten.
0
0
0
0
nvt
Programmabegroting 2023 Gemeente Dijk en Waard
Ingezet wordt op het onttegelen van 2.000 m2 openbare ruimte per jaar, waarbij het uitgangspunt is dat de helft omgevormd wordt naar grasland en de andere helft naar heesters. Hiertoe wordt een uitvoeringsplan opgesteld dat vanaf 2023 ten uitvoer zal worden gebracht. Om dit te kunnen realiseren zijn extra middelen nodig. Deze ambitie wordt uitgevoerd binnen bestaande budgetten.
70
Kadernota 2023
2023
2024
2025
2026
I/S
•
Het verbeteren van de biodiversiteit via omvorming van de openbare ruimte.
50
50
50
50
S
Voor het jaarlijks omvormen van kansrijke percelen ruw gras naar bloemrijk grasland zijn binnen de bestaande begroting geen middelen beschikbaar. Uitgangspunt voor dit extra budget is dat jaarlijks ongeveer 8.000 m2 op deze wijze wordt omgevormd.
•
Het stimuleren van het ‘onttegelen’ van particuliere ruimten.
115
110
110
110
S
Voor het stimuleren van het ‘onttegelen’ van particuliere ruimten is de gemeente in 2022 aangesloten bij Stichting Steenbreek. Er worden vanaf 2023 onder die noemer verschillende acties opgezet. Samen met de regio Alkmaar wordt de stimuleringsregeling klimaat adaptieve particuliere ruimten opgezet.
1.071
875
902
848
Totaal beleidswensen programma SCR
Programmabegroting 2023 Gemeente Dijk en Waard
71
Extra middelen x 1.000 euro Autonome effecten
2023
2024
2025
2026
I/S
Areaaluitbreiding beheer en dagelijks onderhoud openbaar groen
202
202
202
202
S
Areaaluitbreiding grootonderhoud openbaar groen
61
61
61
61
S
Inflatiecorrectie Speelvoorzieningen - onderhoud en vervanging
13
9
9
9
S
Inflatiecorrectie Openbare groen
250
167
167
167
S
Prijsstijging Gas en elektra
394
954
636
636
S
Indexatie Omroep-Cool-Bibliotheek
105
105
105
105
S
Programmabegroting 2023 Gemeente Dijk en Waard
Door de bouwlocaties binnen de gemeente worden jaarlijks nieuwe delen openbaar groen aangelegd en in gebruik genomen. Deze nieuwe arealen moeten jaarlijks kunnen worden onderhouden. Daarvoor zijn extra financiële middelen nodig. Door de bouwlocaties binnen de gemeente worden jaarlijks nieuwe delen openbaar groen aangelegd en in gebruik genomen. Naast dagelijks onderhoud wordt hierop ook meerjarig onderhoud uitgevoerd. Daarvoor zijn extra financiële middelen nodig. De materiaalkosten voor speelvoorzieningen zijn de afgelopen jaren sterk gestegen, maar tot nu toe nog niet in de exploitatiebudgetten verwerkt (2023 15% vanaf 2024 10%). De materiaalkosten voor het dagelijks onderhoud van openbaar groen zijn de afgelopen jaren sterk gestegen. Deze stijgingen zijn tot nu toe niet in de exploitatiebudgetten Openbaar groen verwerkt. Dit is inmiddels noodzakelijk om het benodigde onderhoud uit te kunnen (laten) voeren (2023 15% vanaf 2024 10%). De prijsstijgingen van gas en elektra hebben grote effecten op de gemeentelijke energiebudgetten. Ongewis is hoe e.e.a. zich op de langere termijn zal ontwikkelen. In 2023 kan het effect nog worden beperkt omdat voor gas nog sprake is van een doorlopend vast contract, voor de jaren daarna zijn inschattingen opgenomen die aansluiten bij het huidige niveau van prijsstijging.
Door groei van aantal huishoudens is structureel 10.000 extra nodig (landelijk richtlijn is vast bedrag per huishouden) voor de omroep; indexatie Cool 45.000; indexatie Bibliotheek 50.000
72
Inflatie op lopende contracten Totaal autonome effecten programma SCR
31
31
31
31
1.056
1.529
1.211
1.211
S
Prijsindexatie lopende contracten Stadsbedrijf.
Extra middelen x 1.000 euro Overig
2023
2024
2025
2026
I/S
Begeleiden initiatieven (initiatievencampagne)
40
40
40
40
S
Afschrijvingslasten Vervanging Speeltoestellen
0
53
85
116
S
Programmabegroting 2023 Gemeente Dijk en Waard
De initiatievencampagne, die in 2021 in de voormalige gemeente Langedijk is uitgevoerd leidt tot extra werkzaamheden (begeleiding initiatieven, beheer en onderhoud gerealiseerde initiatieven) voor de organisatie. De gevraagde middelen maken de hiervoor de benodigde menskracht mogelijk. De vervanging van speelvoorzieningen in wijken na het verstrijken van de levensduur werd voorheen jaarlijks bekostigd vanuit de exploitatie. Het betreft echter nieuwe investeringen, die feitelijk dienen te worden geactiveerd en door de jaren heen afgeschreven. Om die reden is besloten de vervanging van speeltoestellen vanaf 2023 op te nemen in het Meerjaren InvesteringsPlan (MIP). Dit leidt tot de opname van kapitaallasten in de exploitatie.
73
Overig
2023
2024
2025
2026
Speeltoestellen worden door grootscheeps vervanging opgenomen in investeringsplan
-390
-390
-390
-390
Totaal overig programma SCR
-350
-297
-265
-234
Programmabegroting 2023 Gemeente Dijk en Waard
I/S
S
De vervanging van speelvoorzieningen in wijken na het verstrijken van de levensduur werd voorheen jaarlijks bekostigd vanuit de exploitatie. Het betreft echter nieuwe investeringen, die feitelijk dienen te worden geactiveerd en door de jaren heen afgeschreven. Om die reden is besloten de vervanging van speeltoestellen vanaf 2023 op te nemen in het Meerjaren InvesteringsPlan (MIP). Hierdoor kunnen de jaarlijkse exploitatiebudgetten voor vervanging vanaf 2023 vrijvallen.
74
Beleidsindicatoren Taakveld
Indicator
Eenheid
Sport, cultuur en recreatie
Niet-sporters
%
Waarde 46,9%
Bron
Omschrijving
Gezondheidsenquête (CBS en RIVM)
Het percentage niet-wekelijkse sporters ten opzichte van de bevolking van 19 jaar en ouder. Bevolking van 19 jaar en ouder dat niet minstens een keer per week aan sport doet. De informatie wordt ontsloten middels de bron www.waarstaatjegemeente.nl De meest recente cijfers met betrekking tot de verplichte indicator voor gemeenten wordt hier gepresenteerd. Eens in de 4 jaar worden de cijfers geactualiseerd.
Programmabegroting 2023 Gemeente Dijk en Waard
75
Wat mag het kosten? Taakveld
Bedragen x € 1.000 Raming Raming 2025 2026
Rekening 2021
Begroting 2022
Begroting 2023
Raming 2024
-52
-195
-204
-204
-204
-204
Sportaccommodaties
-8.239
-8.409
-7.598
-7.488
-7.485
-7.481
Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie
-3.585
-3.552
-3.597
-3.565
-3.563
-3.560
Musea
-342
-438
-449
-449
-449
-449
Cultureel erfgoed
-382
-800
-862
-719
-719
-641
Media
-2.527
-2.606
-2.449
-2.449
-2.449
-2.449
Openbaar groen en (openlucht) recreatie
-6.751
-7.678
-7.776
-7.659
-7.657
-7.632
TOTAAL LASTEN
-21.878
-23.679
-22.936
-22.533
-22.526
-22.417
40
0
0
0
0
0
3.362
2.995
3.052
3.052
3.052
3.052
433
399
422
422
422
422
6
6
6
6
6
6
Media
279
281
281
281
281
281
Openbaar groen en (openlucht) recreatie
225
196
197
197
197
197
4.344
3.877
3.958
3.958
3.958
3.958
-17.534
-19.802
-18.978
-18.575
-18.568
-18.459
Toevoeging aan reserves
-37
-37
-37
-37
-37
-37
Onttrekking aan reserves
319
958
516
365
363
363
LASTEN Sportbeleid en activering
BATEN Sportbeleid en activering Sportaccommodaties Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie Cultureel erfgoed
TOTAAL BATEN Saldo van baten en lasten
Saldo programma
-17.252
-18.881
-18.499
-18.247
-18.241
-18.133
Totaal ambities conform kadernota
0
0
-1.071
-875
-902
-848
Extra autonome effecten Overige mutaties
0 0
0 0
-1.056 350
-1.529 297
-1.211 265
-1.211 234
Programmabegroting 2023 Gemeente Dijk en Waard
76
Gewijzigd saldo programma begroting
Verbonden partijen Verbonden partij Recreatieschap Geestmerambacht
-17.252
-18.881
-20.276
-20.354
Vestigingsplaats
Openbaar beland
Haarlem
Als gemeenschappelijk openbaar lichaam invulling te geven aan:
-20.089
-19.958
•
het bevorderen van een evenwichtige ontwikkeling van de openluchtrecreatie;
•
het tot stand brengen en bewaren van een evenwichtig natuurlijk milieu;
•
het tot stand brengen en onderhouden van een landschap, dat is afgestemd op het hiervoor geformuleerde. Het gebied is aangegeven in de regeling.
Heerhugowaard Sport NV
Heerhugowaard
Het beheren en exploiteren van (binnen)sportaccommodaties, voorts al hetgeen met één en ander verband houdt, alles in de ruimste zin van het woord.
Regionaal Historisch Centrum Alkmaar (RHCA)
Alkmaar
Doelstellingen van het Regionaal Archief Alkmaar zijn: •
Het laten uitvoeren van de wettelijk verplichte taak tot beheer van het gemeentearchief.
•
Het verwerven van nieuwe archieven, audiovisuele documenten en andere historische collecties;
•
het veilig beheren en toegankelijk maken van de collectie;
•
het publiek in staat stellen om de collectie te raadplegen.
Programmabegroting 2023 Gemeente Dijk en Waard
77
Programma 6 Sociaal domein De missie van Dijk en Waard is om een sterke en vitale samenleving te zijn, waarmee we de zorg en ondersteuning op termijn effectief, betaalbaar en toegankelijk houden voor iedereen. Daarbij is aandacht voor alle leefgebieden. De inwoners van Dijk en Waard zijn fysiek en mentaal gezond, participeren zinvol in de maatschappij, wonen en leven zelfredzaam en krijgen indien nodig ondersteuning of zorg. De implementatie van de visie sociaal domein staat voorop. De visie sociaal domein is ons kompas op basis waarvan we stapsgewijs ontschot en integraal uitvoering geven aan de meerjarige opgave. Om de ambities zoals genoemd in de Visie sociaal domein te realiseren is een sterke sociale basis nodig met meer onderlinge samenwerking en daaraan gekoppeld een nieuwe verhouding tussen overheidsprofessionals en inwoners. Een solide basis is essentieel om de transformatie goed vorm te geven en via die weg de zelfredzaamheid van inwoners te vergroten. Naast inzetten op de eigen kracht, preventie en vroegsignalering zullen we ook inzetten op de beheersbaarheid van het sociaal domein in termen van middelen, capaciteit en infrastructuur. De grote financiële tekorten en krapte op de arbeidsmarkt in combinatie met een aanhoudende toenemende (complexe) zorgvraag en de demografische ontwikkelingen maakt het tot een forse meerjarige prioritaire opgave.
Deze opgave pakken we zowel lokaal als regionaal op. De implementatie van de visie sociaal domein vergt veel van de organisatie en samenwerkingspartners. Het is een langdurig proces dat in realistische en haalbare stappen wordt uitgevoerd. Dit vraagt van de organisatie om weloverwogen keuzes te maken in wat we wel of niet kunnen oppakken.
Trends & Ontwikkelingen We zien helaas nog tegenstellingen en kansenongelijkheid tussen arme en rijke mensen. Tussen theoretisch en praktisch opgeleiden, allochtonen en autochtonen en tussen werkenden en werkzoekenden. De komende jaren verdubbelt in Dijk en Waard door de sterke vergrijzing het aantal ouderen, hierdoor zal ook het aantal mantelzorgers en de belasting van de mantelzorger toenemen. Ook maken inwoners zich zorgen om stijgende kosten van het levensonderhoud, zoals de gezondheidszorg, energie en woningen. Hierdoor zien wij dat het aantal kwetsbare inwoners die het (nog) niet op eigen kracht redden dreigt toe te nemen. Daarbij neemt de complexiteit van sociaal maatschappelijke vraagstukken toe. De groeiende individualisering, polarisatie en segregatie in de samenleving maakt dat de sociale cohesie in wijken en de veiligheidsbeleving van inwoners onder druk staan. Er is sprake van een toenemend aantal kwetsbare groepen met problemen op meerdere leefgebieden. Steeds meer personen en gezinnen leven met schulden of zelfs in armoede. Dit heeft een effect op hun bestaanszekerheid en raakt hun gezondheid en vitaliteit. Bij steeds meer gezinnen wordt duidelijk dat er sprake is van multi problematiek. Het grote aantal mensen met psychosociale problemen is zichtbaarder dan ooit. Er is een toenemende vraag naar zorg, hulp en ondersteuning voor jeugdigen, volwassenen en ouderen.
De gemeentelijke uitgaven aan de Wmo-voorzieningen en jeugdhulp stijgen aanzienlijk. Tegelijk hebben we te maken met een marktwerking in de zorg en met druk op zorgaanbieders en voorzieningen. Daarbij hebben we te maken met vergrijzing en is er druk op mantelzorg en het aantal vrijwilligers. Inwoners worden verwacht langer zelfstandig thuis te wonen, terwijl de zorg onbetaalbaar dreigt te worden en er grote druk is op de woningmarkt. Ook is het langere termijn toekomstbeeld voor jongeren complex en onzeker, door onder meer de woningcrisis,
Programmabegroting 2023 Gemeente Dijk en Waard
78
studieleningen en aansluiting op de arbeidsmarkt. Daarnaast is er landelijk een nijpend tekort aan opvangcapaciteit voor asielzoekers doordat het aantal instromers stijgt, terwijl de uitstroom uit de asielzoekerscentra stagneert. Het aantal vluchtelingen en asielzoekers is in 2021 en 2022 flink gestegen door onder andere de oorlog in Afghanistan en Oekraïne. Het vraagt veel van de gemeente om passende opvang en huisvesting te organiseren. De verwachting is dat mede hierdoor er een (hogere) druk ontstaat op de ondersteuning, zorg, onderwijs, kinderopvang, inburgering en woningmarkt.
Maatschappelijke effecten en doelstellingen Welke maatschappelijke effecten willen we bereiken? In Dijk en Waard doet iedereen zingevend mee. Ieder inwoner krijgt de kans om zich te ontwikkelen op een manier die voor hem of haar zinvol is. Daarom zetten we in op een gezonde en veilige leefomgeving voor jong en oud. Inwoners dragen naar eigen kunnen bij aan de maatschappij en zijn er voor elkaar. Dijk en Waard is een vitale samenleving, waarin de inwoners zo lang mogelijk op eigen kracht en met behulp van hun netwerk problemen kunnen oplossen. We versterken buurten en wijken om samen redzaam te zijn, zodat inwoners langer elkaar kunnen ondersteunen. Ook versterken we algemene voorzieningen, preventief, dichtbij en laagdrempelig, zodat de inwoners langer zonder tussenkomst van de gemeente zelfredzaam blijven en langer thuis kunnen blijven wonen. Als een inwoner het op eigen kracht, het netwerk en algemeen toegankelijke voorzieningen echt niet zelf redt, ondersteunen we samen met maatschappelijk partners de inwoner met een passende oplossing. In Dijk en Waard willen we de zorg en ondersteuning beheersbaar en toegankelijk houden.
Programmabegroting 2023 Gemeente Dijk en Waard
79
Welke doelstellingen dragen daar aan bij? 1. Alle inwoners van Dijk en Waard zorgen zoveel mogelijk voor zichzelf en voor elkaar. 2. Alle inwoners zijn zelfredzaam. 3. Er is een vangnet als dat sociale netwerk (even) niet toereikend is. Wanneer dat vangnet nodig is, is er betaalbare en bereikbare zorg en ondersteuning zo dichtbij mogelijk. Ondersteuning is gericht op (het realiseren van) basisvoorwaarden: werk of zinvolle dagbesteding, onderkomen, financiën op orde (onder andere door schuldhulpverlening), sociaal netwerk. 4. Zoveel mogelijk sturing op en beheersing van de kosten door actueel inzicht in het effect van de beheersmaatregelen en beter contractmanagement 5. Gemeentelijke inkomsten voor het sociaal domein worden zo efficiënt mogelijk ingezet. 6. Geen enkele jongere uit Dijk en Waard in gesloten verblijf.
Programmabegroting 2023 Gemeente Dijk en Waard
80
Waar zetten we in 2023 op in? Waar zetten we in 2023 op in? Kadernota 2023
Extra middelen x 1.000 euro 2023 2024 2025 2026
I/S
Het uitvoeren van nieuw armoedebeleid waarbij sprake is van samenhang tussen minimabeleid en schuldhulpverlening.
765
765
0
0
I
Het vervolgproces van het uitvoeringskader armoedebeleid en de concrete invulling daarvan wordt Q4 2022 voorgelegd aan de raad. Verschillende aanvullingen op het armoedebeleid worden in pilotvorm uitgewerkt in 2023 en 2024. De pilot heeft als doel een groter bereik van de doelgroep, verbreding van voorzieningen en een intensivering van integrale samenwerking gericht op preventie. Tussentijdse evaluatie Q4 2023, eindevaluatie in Q4 2024 met voorstel voor mogelijk vervolg. Een van de onderdelen van de pilots is een uitstroompremie van de bijstand naar werk. Dit leidt mogelijk tot minder bijstandsuitkeringen.
a. Het operationeel maken van Zaffier met
175
175
175
175
S
145
145
145
145
S
Met het operationeel worden van Zaffier, kunnen daar de netwerkorganisatie gericht op jongeren Check-in en het meldpunt vroegsignalering, structureel worden ondergebracht. Deze taken zijn eerder incidenteel in de begroting opgenomen.
0
0
0
0
nvt
•
goed opdrachtgeverschap, verbinding met de lokale toegang en een sterke regionale positie: Check-in (jongerenpunt)
b. Het operationeel maken van Zaffier met goed opdrachtgeverschap, verbinding met de lokale toegang en een sterke regionale positie: Meldpunt vroegsignalering
•
Het harmoniseren van beleidskaders, verordeningen en regelingen sociaal domein.
Programmabegroting 2023 Gemeente Dijk en Waard
De wettelijke verplichting om te harmoniseren wordt uitgevoerd binnen de bestaande capaciteit en middelen.
81
Kadernota 2023
2023
2024
2025
2026
I/S
•
Het opzetten van een lokaal preventieakkoord in het kader van preventief gezondheidsbeleid.
0
0
0
0
nvt
•
Het stimuleren van het gebruik van de MeedoenPas (link met programma 5 Sport, cultuur, recreatie en openbare ruimte, het eerste punt).
0
0
0
0
nvt
Programmabegroting 2023 Gemeente Dijk en Waard
Voor 2023 wordt € 50.000 rijkssubsidie aangevraagd voor de uitvoering van het preventie akkoord. Verwachting is dat er daarna een vervolgregeling op deze subsidie komt. De financiering van deze ambitie is opgenomen in het 1ste punt (blz. 79) “het uitvoeren van het nieuwe armoedebeleid.” Door gerichte communicatie, vervanging van de applicatie en het inrichten van een website speciaal voor de DijkenwaardPas willen we het gebruik stimuleren. Ook in de pilot voor een verbeterd armoedebeleid in 2023 en 2024 worden de bestedingsmogelijkheden mogelijk uitgebreid en geëvalueerd.
82
De volgende activiteiten voor 2023 zijn onderdeel van een forse meerjarige aanpak en worden stapsgewijs uitgevoerd:
Kadernota 2023
•
De meerjarige implementatie van de Visie sociaal domein.
1. Het meerjarige Veranderprogramma
2023
2024
2025
2026
0
pm
pm
pm
150
150
0
0
I/S In het Integraal beleidskader sociaal domein (Q2 2023) wordt de vertaling van de Visie sociaal domein naar richtinggevende kaders gemaakt. Op basis daarvan zal een financiële vertaling gemaakt gaan worden. Dit wordt meegenomen in de begroting 2024. I
Voor de implementatie van de Visie sociaal domein is het veranderprogramma 'de inwoner als eigenaar' gestart. De investeringen worden in de eerste 3 jaar van het programma gedaan (2022 t/m 2024)
I
dekking vanuit reserve sociaal domein
sociaal domein 'De inwoner als eigenaar’: Programmamanagement
-21
2. Het meerjarige Veranderprogramma
pm
pm
0
0
I
sociaal domein 'De inwoner als eigenaar’: Inhoudelijke kosten
Programmabegroting 2023 Gemeente Dijk en Waard
83
Kadernota 2023
2023
2024
2025
2026
I/S
150
150
0
0
I
Het versterken van preventie, voorliggend veld en inzet van laagdrempelige collectieve en algemene voorzieningen, waaronder jongerenwerk, ouderenadviseur en welzijn op recept.
0
0
0
0
NVT
1. Het versterken van preventie: Welzijn op
95
95
95
95
S
0
90
180
180
S
90
90
90
90
I
•
Het verkrijgen van inzicht in de ontwikkeltrend van het gebruik van de ondersteuning, hulp en zorg en de financiële uitgaven en beheersingsmogelijkheden.
recept
2. Het versterken van preventie: 2fte Jongerenwerk
3. Het versterken van preventie: 1fte Ouderenadviseur
Programmabegroting 2023 Gemeente Dijk en Waard
Om te kunnen sturen op de ontwikkelingen in het kader van kostenbeheersing is een sociaal domein breed programma opgesteld. Hierbij worden verbanden gelegd tussen de lokale, regionale en landelijke ontwikkelingen. Dit budget zal gebruikt worden voor het programmamanagement en inhuren van specifieke expertise.
Welzijn op recept, waarbij de huisarts en de POH'ers doorverwijzen naar welzijnsinstellingen in plaats van eerstelijnszorg, wordt uitgebreid en voor alle inwoners van Dijk en Waard georganiseerd. Welzijn op recept draagt bij aan het welzijn van onze inwoners en heeft een ontlastend effect op de werkdruk van huisartsen. Verbinding jongerenwerk en onderwijs (VO): per 2022 zijn er jongerenwerkers ingezet op het VO. Deze worden tijdelijk bekostigd uit de NPO-middelen t/m schooljaar 2023/2024. Er is op dit geen speciale ouderenadviseur bij de welzijnsorganisaties. Hier is door de vergrijzing behoefte aan.
84
Kadernota 2023
4. Het versterken van preventie: 0,5 fte
2023
2024
2025
2026
I/S
45
45
45
45
S
Uitbreiden formatie voor onder meer het ombuigen van maatwerk dagbesteding naar algemene dagbesteding, meer inzet van ervaringsdeskundigen bevorderen, dementievriendelijke gemeente en aanpak eenzaamheid.
83
83
83
83
S
Projecten en activiteiten als Je hoort erbij, Je brein de baas, Alcoholverkeerscursus en de Verwijsindex worden structureel in de begroting opgenomen.
75
75
75
0
I
De toename van de vraag naar buurtbemiddeling vraagt om een investering in coördinatie en training van (extra) vrijwilligers.
75
75
75
0
45
45
45
45
0
pm
pm
pm
Beleidsmedewerker
5. Preventieactiviteiten jeugdgezondheid
Het verbeteren van de leefbaarheid in de wijken, o.a. door te experimenteren met pilots i.h.k.v. community building en versterken van buurtbemiddeling.
1. Verbeteren van de leefbaarheid in de wijken: Buurtbemiddeling
2. Verbeteren van de leefbaarheid in de
I
wijken: Community building
3. Verbeteren van leefbaarheid in de wijken:
S
0,5 fte beleidsmedewerker
•
Het uitvoeren van de Woonzorgvisie (link programma 8 Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing).
Programmabegroting 2023 Gemeente Dijk en Waard
Het verbeteren van de leefbaarheid in de wijken door de zelfredzaamheid van kwetsbaren te versterken. Hiervoor worden pilots in het kader van zelfstandig wonen gestart die na 2 jaar geëvalueerd worden Beleidscapaciteit voor het verbeteren van leefbaarheid in wijken, waaronder beleid voor buurt- en dorpshuizen, vrijwilligersbeleid en buurtbemiddeling. Na vaststelling Woonzorgvisie volgt de financiële vertaling, die meegenomen wordt in de begroting 2024.
85
Kadernota 2023
2023
2024
2025
2026
I/S
•
Samenwerking (boven)regionaal op programma's Jeugd, Wmo en Passend onderwijs. Waaronder uitvoering geven aan de nieuwe inkoopcontracten Jeugd, de decentralisatie Beschermd wonen en de aansluiting onderwijs en jeugdhulp.
0
0
0
0
nvt
Dit wordt uitgevoerd binnen de huidige beschikbare (regionale) budgetten. Afhankelijk van de kostenontwikkeling zal er indien nodig extra geld voor worden aangevraagd in een later jaar.
•
Samenwerking regionaal jeugd: Doorontwikkeling van het Regionaal Expertteam (RET) in de regio Alkmaar
32
32
32
32
S
•
Strategisch partnerschap waardoor grote maatschappelijke instellingen hun diensten voor de inwoners goed kunnen uitvoeren (link met programma 5 Sport, cultuur, recreatie en openbare ruimte).
0
0
0
0
nvt
Elke jeugdhulpregio in Nederland heeft van het Rijk opdracht gekregen om een Regionaal Expert Team (RET) te organiseren. Onze regio heeft reeds een minimale vorm van het RET. Dit RET wordt doorontwikkeld. Het doel is om integraal tot een doorbraak te komen in vastgelopen complexe (gezins)casuïstiek. Hier is vooralsnog geen extra geld voor nodig.
1.904
2.015
1.040
890
Totaal beleidswensen kadernota programma Sociaal Domein
Programmabegroting 2023 Gemeente Dijk en Waard
86
Extra middelen x 1.000 euro Autonome effecten
2023
2024
2025
2026
I/S
Gevolgen van verhoging minimumloon binnen de participatiewet
PM
PM
PM
PM
S
De verhoging van het minimumloon heeft effect op de bijstandsuitkeringen.
Indexatie kosten jeugdzorg
1.540
1.540
1.540
1.540
S
Jeugd: Voor 2023 dient er rekening gehouden te worden met de inmiddels vastgestelde CAO voor Jeugd welke nog met terugwerkende kracht over 2022 wordt gefactureerd en een prijsindexatie van 3,5% op alle Jeugdmaatwerkdienstverlening over 2023. Onder B 1 is het structurele effect uit 2021 opgenomen in deze mutatie. Deze is reeds incidenteel verwerkt in 2022 bij de voorjaarsrappage 2022.
Autonome effecten
2023
2024
2025
2026
I/S
Effect jaarrekening 2021
980
980
980
980
S
De effecten van de jaarrekening 2021 zijn niet structureel verwerkt in de begroting
Indexatie kosten WMO
1.148
1.148
1.148
1.148
S
Voor 2023 dient er rekening gehouden te worden met de prijsindexatie van 3,5% voor WMO-maatwerkdienstverlening en maatwerkvoorzieningen. Daarnaast is het structurele effect uit 2021 opgenomen in deze mutatie.
Bijstelling Rijksbijdrage BUIG
972
972
972
972
S
Bijstelling rijksbijdrage BUIG. Op basis van de bijstelling van het macrobudget verwachten we structureel € 972.000 minder te ontvangen van het rijk.
Programmabegroting 2023 Gemeente Dijk en Waard
87
Autonome effecten
2023
2024
2025
2026
I/S
Toename schuldenvragen
PM
PM
PM
PM
S
We merken dat er sprake is van een toename van schuldenvragen (preventief, bij formulierenpunt, humanitas e.d.). Dit komt ook door een verbeterd bereik van mensen met fin. hulpvragen, en ook door de toename van kosten in het algemeen. En wordt meer beroep gedaan op preventieve voorzieningen.
Veilig thuis
152
152
152
152
S
Bij de begroting 2022 zijn de DUVO bijdragen uit Alkmaar (middelen vanuit het centrumgemeentebudget voor uitvoering veilig thuis) onjuist verwerkt.
Indexatie welzijnspartners
85
85
85
85
S
Jaarlijkse indexering grote welzijnsorganisaties. Dit is nodig om het huidige aanbod op pijl te houden en wachttijden te voorkomen.
Totaal autonome effecten programma Sociaal Domein
4.877
4.877
4.877
4.877
Programmabegroting 2023 Gemeente Dijk en Waard
88
Extra middelen x 1.000 euro Overige
2023
2024
2025
2026
I/S
Voortzetten verhoogde subsidie Hugohopper i.v.m. uitbreiding vervoersgebied
40
40
40
40
S
Taakstelling Voogdij/18+
800
800
800
800
S
Kosten netwerkorganisatie
43
43
43
43
S
De overgang van het historisch verdeelmodel voor kinderen in Voogdij en verlengde jeugdzorg (18+) naar het objectief verdeelmodel heeft een nadelige uitwerking voor Dijk en Waard. Het is niet meer mogelijk om de werkelijke kosten middels een compensatieregeling aan te vragen bij het Rijk. Het budget voor de Netwerkorganisatie niet langer toereikend. Dit als gevolg van het toenemende aantal taken, een stijging van het aantal regionaal gecontracteerde partijen, toenemende prijsindexaties van vooral personele kosten, stijging van de kosten voor tijdelijke inhuur en kosten voor ICT systemen voor professionalisering van de organisatie.
Programmabegroting 2023 Gemeente Dijk en Waard
89
Overige
2023
2024
2025
2026
I/S
Taakstelling preventie gemeente Langedijk
600
600
600
600
S
1.483
1.483
1.483
1.483
Totaal overige programma Sociaal Domein
In de gemeente Langedijk zijn in 2019 verschillende preventiemaatregelen ingevoerd. Op dat moment was niet per preventiematregel precies inzichtelijk welke besparing dit zou opleveren. Daarom is destijds een schatting gemaakt dat deze maatregelen uiteindelijk na 3 jaar een besparing zouden realiseren van €600.000 (opgebouwd in drie stappen van €200.000 naar €400.000 naar € 600.000). De effecten van deze preventiemaatregelen zijn niet specifiek bijgehouden en zijn direct verwerkt in de totale kosten. In 2021 zijn deze preventiemaatregelen in het geheel ingevoerd en zou de besparing gerealiseerd moeten zijn en verwerkt in de totale kosten. Hiermee zou de taakstelling ook gerealiseerd zijn en had deze bij het samenvoegen van de begroting in de nieuwe begroting voor de Gemeente Dijk en Waard weggeboekt moeten worden. Dit is abusievelijk niet gedaan. Met het wegboeken van deze taakstelling wordt deze omissie gecorrigeerd.
Programmabegroting 2023 Gemeente Dijk en Waard
90
Beleidsindicatoren Taakveld
Indicator
Eenheid
Waarde
Bron
Omschrijving
Sociaal domein
Banen
Aantal per 1.000 inwoners 15 - 64 jaar
517
LISA
Aantal banen per 1.000 inwoners in de leeftijd 15 - 64 jaar
Sociaal domein
Jongeren met een delict voor de rechter
% 12 t/m 21-jarigen
1% Verwey Jonker Instituut – Kinderen in Tel
Sociaal domein
Kinderen in een uitkeringsgezin
% kinderen tot 18 jaar
4% Verwey Jonker Instituut – Kinderen in Tel
Sociaal domein
Netto arbeidsparticipatie
% van de werkende beroepsbevolking t.o.v. de beroepsbevolking
Sociaal domein
Werkeloze jongeren
% 16 t/m 22-jarigen
2% Verwey Jonker Instituut – Kinderen in Tel
Het percentage werkloze jongeren (16-22 jaar).
Sociaal domein
Personen met een bijstandsuitkering
Aantal per 10.000 inwoners
240
CBS
Het aantal personen met een bijstandsuitkering per 10.000 inwoners.
Sociaal domein
Lopende re-integratievoorzieningen
Aantal per 10.000 inwoners van 15 - 64 jaar
202
CBS
Het percentage kinderen tot 18 jaar dat in gezin leeft dat van een bijstandsuitkering rond moet komen.
70,5% CBS
Programmabegroting 2023 Gemeente Dijk en Waard
91
Sociaal domein
Jongeren met jeugdhulp
% van alle jongeren tot 18 jaar
9,8% CBS
Sociaal domein
Jongeren met jeugdbescherming
% van alle jongeren tot 18 jaar
1,3% CBS
Sociaal domein
Jongeren met jeugdreclassering
% van alle jongeren van 12 tot 23 jaar
0,1% CBS
Sociaal domein
Cliënten met een maatwerkarrangement WMO
Aantal personen per 10.000 inwoners
380
GMSD
Programmabegroting 2023 Gemeente Dijk en Waard
92
Wat mag het kosten? Taakveld
Rekening 2021
Begroting Begroting 2022 2023
Raming 2024
Bedragen x € 1.000 Raming Raming 2025 2026
LASTEN Samenkracht en burgerparticipatie
-10.512
-7.856
-7.808
-7.827
-7.794
-7.793
Wijkteams
-3.464
-1.891
-1.057
-1.057
-1.057
-1.057
Inkomensregelingen
-24.567
-26.581
-22.703
-22.703
-22.675
-22.675
Begeleide participatie
-4.985
-5.267
-5.237
-5.267
-5.259
-5.259
Arbeidsparticipatie
-4.468
-3.865
-3.568
-3.553
-3.535
-3.535
Maatwerkvoorziening (WMO)
-2.179
-3.297
-3.609
-3.609
-3.609
-3.609
Maatwerkdienstverlening 18+
-12.834
-13.565
-13.849
-13.849
-13.523
-13.521
Maatwerkdienstverlening 18-
-30.654
-29.081
-27.261
-26.202
-23.979
-23.979
Geëscaleerde zorg 18+
-1.400
-1.618
-1.497
-1.497
-1.497
-1.497
Geëscaleerde zorg 18-
-4.164
-5.664
-5.009
-5.009
-5.009
-5.009
TOTAAL LASTEN
-99.227
-98.684
-91.600
-90.574
-87.938
-87.935
Programmabegroting 2023 Gemeente Dijk en Waard
93
Taakveld
Rekening 2021
Begroting Begroting 2022 2023
Raming 2024
Raming 2025
Raming 2026
BATEN Samenkracht en burgerparticipatie
138
80
88
89
89
89
Wijkteams
20
20
20
20
20
20
Inkomensregelingen
22.134
18.257
19.229
19.229
19.229
19.229
Begeleide participatie
-1
0
0
0
0
0
Arbeidsparticipatie
826
0
0
0
0
0
Maatwerkvoorziening (WMO)
14
0
23
23
23
23
Maatwerkdienstverlening 18+
416
444
448
448
448
448
Geëscaleerde zorg 18+
152
131
131
131
131
131
TOTAAL BATEN
23.699
18.932
19.939
19.939
19.939
19.939
Saldo van baten en lasten
-75.528
-79.752
-71.661
-70.635
-67.999
-67.996
Toevoeging aan reserves
-749
-1
-1
-1
-1
-1
Onttrekking aan reserves
827
1.792
51
51
51
51
-75.451
-77.962
-71.612
-70.586
-67.950
-67.947
Totaal ambities conform kadernota
0
0
-1.904
-2.015
-1.040
-890
Extra autonome effecten
0
0
-4.877
-4.877
-4.877
-4.877
Overig mutaties
0
0
-1.483
-1.483
-1.483
-1.483
-75.451
-77.962
-79.876
-78.961
-75.350
-75.197
Saldo programma
Gewijzigd saldo programma begroting
Programmabegroting 2023 Gemeente Dijk en Waard
94
Verbonden partijen Verbonden partij
Vestigingsplaats
Openbaar belang
GGD Hollands Noorden
Alkmaar
Het gezamenlijk behartigen van belangen die de schaal van de individuele gemeenten te boven gaan, ten behoeve van de gezondheid van de bevolking in het samenwerkingsverband
Zaffier
Alkmaar
Programmabegroting 2023 Gemeente Dijk en Waard
95
Programma 7 Volksgezondheid en milieu Het programma Volksgezondheid en Milieu bevat van origine de taken die de gemeente uitvoert op basis van diverse wetten zoals de Wet milieubeheer, Wet geluidhinder, Wet bodembescherming en de daaruit voortvloeiende besluiten. De belangrijkste ambities in dit programma vloeien echter voort uit het landelijke Klimaatakkoord en de gemeentelijke ambities op het gebied van duurzaamheid. Belangrijke pijlers binnen het thema duurzaamheid zijn de energietransitie, warmtetransitie en klimaatadaptatie. De gemeente heeft de doelstelling om CO2-neutraal te worden. De recente ontwikkelingen in Europa laten zien dat het belangrijk is om onze energievoorziening te verduurzamen. De overstap naar duurzame energie zorgt voor een verminderde afhankelijkheid van gas en daarbij draagt het bij aan een gezonde leefomgeving, meer wooncomfort en een lagere energierekening. Om te voldoen aan de ambities in het Klimaatakkoord, en de energietransitie te versnellen, zullen er structureel meer capaciteit en middelen beschikbaar moeten komen. Energiebesparing is de eerste stap. Wat we niet verbruiken hoeven we ook niet op te wekken. Omdat de gevolgen van klimaatverandering nu al merkbaar zijn, passen we ons aan om het risico op wateroverlast, watertekort en hittestress in Dijk en Waard te verkleinen.