Programmabegroting 2023 (aangepaste versie n.a.v. technische vragen)
Tekst van het document
Programmabegroting 2023
Inhoudsopgave
Inleiding .............................................................................................................................................3
Programma’s ....................................................................................................................................7 Bestuur en ondersteuning .............................................................................................................8 Veiligheid .....................................................................................................................................23 Verkeer, vervoer en waterstaat ...................................................................................................31 Economie .....................................................................................................................................40 Onderwijs .....................................................................................................................................48 Sport, cultuur, recreatie en openbare ruimte...............................................................................59 Sociaal domein ............................................................................................................................78 Volksgezondheid en milieu ..........................................................................................................96 Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing.............................................104
Paragrafen .....................................................................................................................................112 Lokale heffingen ........................................................................................................................113 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ...............................................................................122 Onderhoud kapitaalgoederen ....................................................................................................127 Financiering ...............................................................................................................................133 Bedrijfsvoering ...........................................................................................................................139 Verbonden partijen ....................................................................................................................142 Grondbeleid ...............................................................................................................................155
Financiële positie ...........................................................................................................................159 Financiële overzichten...................................................................................................................170 Bijlagen ..........................................................................................................................................174
Inleiding Voorwoord Dijk en Waard staat de komende jaren voor grote uitdagingen. We willen een aantrekkelijke stad zijn voor onze inwoners en bezoekers. We hebben ambities op het gebied van duurzaamheid en klimaatadaptatie. We willen meer woningen bouwen, de bereikbaarheid van de stad verbeteren en een aantrekkelijk klimaat voor bedrijven en ondernemers creëren. We willen sport en cultuur stimuleren en goed onderwijs faciliteren. We werken aan een transformatie binnen het sociaal domein met meer nadruk op preventie. Tegelijk moeten we de kosten van de WMO en de jeugdzorg structureel beheersen; deze liepen de afgelopen jaren veel meer op dan was voorzien. Daarbij verschijnt de programmabegroting in een bijzondere en onzekere financiële tijd. Door onder andere de oorlog in Oekraïne stijgen de prijzen sterk. De risico's die dat voor de gemeente zelf oplevert, zijn moeilijk in te schatten. Op de pagina met uitgangspunten voor de begroting 2023 leest u waar we rekening mee hebben gehouden in de begroting. Met deze begroting geven we invulling aan een groot aantal ambities uit het collegeprogramma en uw kadernota. Daarmee leggen we de basis voor de komende 4 jaar. Binnenkort wordt een raadsvoorstel ingediend i.v.m. steunfonds om waar nodig steun te bieden aan lokale verenigingen, maatschappelijke organisaties en ondernemers in deze onzekere financiële tijd.
De meest recente circulaires vanuit het rijk laten zien dat gemeenten vanaf 2026 veel minder geld krijgen. Daardoor kunnen we niet zoveel structureel begroten als we zouden willen. Toch doen we dit op een aantal punten wel. De meerjarenbegroting is voor 2026 niet sluitend. Hiermee laten we zien dat we in 2026 meer geld nodig hebben dan het rijk nu van plan is te geven. Hier is overleg met de provincie over geweest. Via de VNG wordt het gesprek met het rijk hierover continue gevoerd. Deze begroting wordt door de gemeenteraad behandeld op 8 november 2022.
Falco Hoekstra Wethouder financiën
Dijk en Waard, 4 oktober 2022
Programmabegroting 2023 Gemeente Dijk en Waard
3
Leeswijzer De begroting bestaat uit twee delen. Het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) schrijft deze tweedeling voor. In het eerste deel - de Beleidsbegroting -is het beleid per programma omschreven. De programmateksten in deze begroting beginnen met teksten uit de Kadernota 2023. Hierin is het volgende opgenomen: -
Trends & Ontwikkelingen Welke maatschappelijke effecten willen we bereiken? Welke doelstellingen dragen daaraan bij? Waar zetten we in 2023 op in?
De kopjes ‘Waar zetten we in 2023 op in? zijn opgenomen in een tabel. Erachter staat welke middelen voor deze ambities worden begroot. In de rechterkolom wordt uitgelegd hoe in 2023 de begrote middelen besteed zullen gaan worden. Daarna zijn de overige en autonome financiële ontwikkelingen voor dit programma beschreven. Vervolgens de door de BBV verplicht gestelde beleidsindicatoren. Als laatste worden de verbonden partijen van het programma genoemd. In het onderdeel ‘Paragrafen’ wordt gerapporteerd over lokale heffingen, weerstandsvermogen en risicobeheersing, onderhoud kapitaalgoederen, financiering, bedrijfsvoering, verbonden partijen en grondbeleid. De wetgever stelt in het Besluit Begroting en Verantwoording paragrafen verplicht. Deel twee van de begroting - de Financiële begroting - bestaat uit het overzicht van baten en lasten, de uiteenzetting van de financiële positie en het financiële overzicht per taakveld.
Programmabegroting 2023 Gemeente Dijk en Waard
4
Uitgangspunten begroting 2023 In de onderstaande tabel is het startpunt van de begroting 2023 weergegeven.
Ontwikkelingen Financieel kader Meerjarenraming 2022-2025 ( conform programma begroting 2022) 1ste begrotingswijziging (Bijlage opgaven en ontwikkelingen) Kadernota 2023-2026 Raadsvoorstel Broekerveiling Raadsvoorstel Nota activa beleid Goedgekeurd saldo programmabegroting 2023 e.v. Mutaties verwerkt in de begroting Start saldo programmabegroting 2023
2023
3.502 -700 13.817 -370 353 16.602 56 16.658
Bedragen * € 1.000 2024 2025 2026
2.294 -772 17.132 -370 363 18.647 1.613 20.260
1.766 -778 20.104 -370 404 21.126 619 21.745
1.766 -778 5.527 -370 400 6.545 1.415 7.960
De kadernota, het voorstel uitwerking toekomstvisie Museum BroekerVeiling en de Nota activabeleid zijn meerjarig financieel verwerkt in deze begroting. In deze meerjarenbegroting zijn de autonome ontwikkelingen in lijn van de kadernota verwerkt. Hieronder vindt u een overzicht van de verwerkte mutaties in de begroting: •
Loonkosten: De huidige gemeentelijke cao is afgesloten tot 1 januari 2023. In deze begroting is rekening gehouden met een cao-stijging van 4%. Dit veroorzaakt een stijging van de kosten met € 3.500.000. Een deel van deze kosten wordt doorbelast naar grondexploitaties, producten en investeringen waardoor de werkelijke kostenstijging in de exploitatiebegroting lager is. Daarnaast is waarschijnlijk dat deze kosten (deels) worden gecompenseerd door een toename van de algemene uitkering van het rijk. Per saldo is € 1.986.000 aan hogere loonkosten verwerkt
•
Verhoging OZB-tarieven, lijkbezorgingsrechten, marktgelden, liggeld vaartuigen, campergelden, sluisgelden en huurverhoging van 8,6% conform Consument Prijs Index juni 2022 (CPI). Daarnaast zijn de leges titel 1 met 0,6% verhoogd. Deze verhogingen zorgen voor een voordelig resultaat van € 1,4 mln.
•
De meicirculaire 2022 is verwerkt en leidt tot een positief meerjarig beeld van € 844.000 in 2023, € 2.116.000 in 2024, € 1.336.000 in 2025 en € 1.327.000 in 2026.
•
De actualisatie van de investeringen en activa heeft ertoe geleid dat na de vastgestelde Nota Activa beleid onvolkomenheden zijn ontstaan. De financiële consequenties zijn nadelig. In 2023 gaat het om € 405.000, in 2024 om € 158.000, in 2025 om € 363.000 en in 2026 om € 777.000.
•
Bij het opstellen van de begroting is kritisch gekeken naar de budgetten en “oude niet gealloceerde” middelen uit de algemene uitkering. Dit levert een meerjarig voordeel op van € 239.000 in 2023, € 255.000 in 2024, € 254.000 in 2025 en € 1.781.000 in 2026. Programmabegroting 2023 Gemeente Dijk en Waard 5
Wensen (conform kadernota) en noodzakelijkheden Naast deze uitgangspunten zijn de extra benodigde financiële middelen voor beleidswensen, overige en autonome ontwikkelingen opgenomen. Na het verwerken van deze mutaties ontstaat het onderstaande financieel beeld: Financieel kader
2023
2024
2025
2026
1ste begrotingswijziging (Bijlage opgaven en ontwikkelingen) Kadernota 2023-2026 Raadsvoorstel Broekerveiling Raadsvoorstel Nota activa beleid Goedgekeurd saldo programmabegroting 2023 e.v. Mutaties verwerkt in de begroting Start saldo programmabegroting 2023
3.502 -700 13.817 -370 353 16.602 56 16.658
2.294 -772 17.132 -370 363 18.647 1.613 20.260
1.766 -778 20.104 -370 404 21.126 619 21.745
1.766 -778 5.527 -370 400 6.545 1.415 7.960
Extra autonome effecten
-5.598
-6.455
-6.137
-6.137
Overige mutaties
-4.080 -6.785
-6.651 -5.566
-6.664 -4.636
-7.071 -4.382
195
1.588
4.308
-9.630
Meerjarenraming 2022-2025 ( conform programma begroting 2022)
Ambities conform kadernota
Voorlopig saldo programmabegroting 2023
Gemeentefonds Ook in de ramingen van de algemene uitkering gemeentefonds voor de jaren 2023, 2024, 2025 en 2026 wordt geen rekening gehouden met algemene prijsstijgingen. De uitkering wordt berekend tegen constante prijzen. Bij de berekening van de gemeentefondsuitkering wordt uitgegaan van de laatst bekende circulaire van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties; de meicirculaire 2022. Mogelijke ontwikkelingen uit de septembercirculaire worden verwerkt in de eerste begrotingswijziging 2023.
Meerjaren Prognose Grondexploitaties In de bijlage Meerjaren Prognose Grondexploitaties vindt u de samengevoegde MPG’s uit de voormalige gemeente Heerhugowaard en Langedijk. Hierdoor krijgt u een volledig inzicht in de lopende grondexploitaties van Dijk en Waard.
Programmabegroting 2023 Gemeente Dijk en Waard
6
Programmaplan
Programmabegroting 2023 Gemeente Dijk en Waard
7
Programma 0 Bestuur en ondersteuning Gemeente Dijk en Waard is betrokken bij inwoners en ondernemers en weet wat er speelt. We zijn een samenwerkingspartner voor de samenleving en andere overheden. We zijn betrouwbaar, benaderbaar en toegankelijk en bieden een veilige haven van waaruit we gezamenlijk onze koers bepalen. Niet vanuit een starre, rechtlijnige koers, maar een die zich aanpast aan veranderende omstandigheden, waarbij we creatief en innovatief zijn. Dat is nodig om de voortdurend veranderende wereld en financiële uitdagingen het hoofd te bieden. Dat kan invloed hebben op wanneer we iets bereiken. We geven niet meer geld uit dan we hebben. Als het kan, doen we het samen. En altijd op een manier die ook door de ander wordt gewaardeerd.
Trends & Ontwikkelingen Vertrouwen Veel mensen voelen zich niet gehoord of vertegenwoordigd door de politiek. De polarisatie op veel onderwerpen is groter geworden. Of inwoners nu wel of geen vertrouwen in bestuurders hebben, beide groepen hebben voorkeur voor meer directe democratie. De samenleving vraagt steeds meer zeggenschap over de eigen leefomgeving. En verwacht dat politiek, bestuur en organisatie daarop aansluiten. Zoeken en implementeren van meer ‘maatwerk-democratie’ kan helpen het vertrouwen in de overheid te herstellen. We kunnen veel leren van voorbeelden in Nederland en Europa. Tegelijkertijd is elke gemeente uniek en is het vanuit de maatwerkgedachte van belang om te zorgen dat ideeën over samenwerken aansluiten bij de behoefte in de wijken en dorpen van gemeente Dijk en Waard. Inclusief Iedereen die dat wil moet mee kunnen denken en doen. Dit betekent dat we zo aantrekkelijk, laagdrempelig en toegankelijk mogelijk moeten zijn. Zodat inwoners van jong tot oud, van praktisch opgeleid tot theoretisch opgeleid, etc. zoveel mogelijk tot hun recht komen. Investeren in samenwerking vraagt om kritische reflecties van de rol en positie van de gemeenteraad, het college en de organisatie in het democratische samenspel met de samenleving. Grenzeloos samenwerken in de regio en verder Samenwerking met de samenleving beperkt zich niet tot samenwerken binnen de gemeente.
Dit pakken we ook met medeoverheden op. Als we de opgaven en vraagstukken centraal stellen, vraagt dit niet alleen om samenhang in bestuurlijke en financiële arrangementen maar ook om ruimte om te experimenteren hoe we deze samenwerking vormgeven. Zodat we zorgen voor voldoende uitvoeringskracht, betere sturing op integrale samenhang van regionale opgaven en versterking van de ondersteuning van de volksvertegenwoordiging, waaronder de rol van gemeenteraden bij regionale samenwerking. Bedrijfsvoering In de voorbereiding op de fusie naar de gemeente Dijk en Waard is hard gewerkt aan het samenvoegen van mensen en processen, het bijeenbrengen van informatie(dragers), het implementeren van (nieuwe) systemen in één (nieuwe) werkomgeving, etc. De bestuurlijke fusie is per 1 januari 2022 succesvol en zonder grote problemen verlopen. De komende jaren leggen we een gedegen fundament voor een succesvolle gemeente Dijk en Waard, door het verminderen van de kwetsbaarheid en het verhogen van de kwaliteit. Voor het verhogen van de kwaliteit is het stimuleren van opleiden, ontwikkelen én mobiliteit een belangrijke pijler. Met een strategische personeelsplanning en het realiseren van een effectieve Programmabegroting 2023 Gemeente Dijk en Waard 8
mix van een vaste en een flexibele formatie kunnen we in de (nabije) toekomst steeds beter inspelen op de ontwikkelingen in de samenleving. De kwetsbaarheid verminderen we onder andere door het ontwikkelen en hanteren van een strategisch financieel beleid, door het leren fact-based te plannen en te begroten, door het door ontwikkelen van een nieuw financieel systeem en door het (op termijn) verschaffen van real-time inzicht en overzicht. Daarnaast is de krapte op de arbeidsmarkt en het verzekeren van de bedrijfscontinuïteit, onder andere door een moderne en adequate IT-omgeving van groot belang. Het vernieuwen en verbeteren van de netwerkomgeving, ook vanuit het oogpunt van veiligheid en betrouwbaarheid, heeft een hoge prioriteit. In 2023 bereiden we daarom de vervanging van de technische ICTinfrastructuur voor, die in 2024 wordt afgerond.
Programmabegroting 2023 Gemeente Dijk en Waard
9
Welke maatschappelijke effecten willen we bereiken? Dijk en Waard is een sterke en innovatieve gemeente waar iedereen telt en wordt gezien en waar we ruimte bieden aan initiatieven. We zijn een gemeente die zich als samenwerkingspartner opstelt. En die een belangrijke rol neemt in de ontwikkeling van onze regio. We zijn benaderbaar en toegankelijk. Onze dienstverlening past daarbij: mensgericht, voor iedereen en van nu. We streven naar een uitstekende, waardevolle dienstverlening voor onze inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties. Het verzamelen van data en signalen spelen een belangrijke rol bij de ontwikkeling van onze dienstverlening. We doen dit in een wereld die continu verandert. En daarmee veranderen ook de (technologische) mogelijkheden en verwachtingen van onze dienstverlening: sneller, digitaler, en met meer inlevingsvermogen. We zetten in op dienstverlening die mee kan bewegen als de situatie daar om vraagt. Online waar het kan, offline waar het passend is. De afgelopen jaren hebben we ervaren hoe belangrijk het is om als gemeente daartoe in staat te zijn. En, hoe oplossingen ook uit de samenleving zelf kunnen komen.
Welke doelstellingen dragen daaraan bij? 1. In samenspraak met inwoners, ondernemers, verenigingen en maatschappelijke organisaties bepalen we hoe uitwerking wordt gegeven aan de aanpak van maatschappelijke opgaven en lokale vraagstukken; 2. Een zichtbare en actieve positie in en samenwerking met (regio)gemeenten, provincie, het Rijk en andere overheden; 3. Grenzeloos besturen: samen met andere overheden zorgt Dijk en Waard ervoor dat onze gemeentegrens geen belemmering vormt voor de aanpak van opgaven en vraagstukken; 4. Inwoners en ondernemers ervaren de dienstverlening van Dijk en Waard waardevol, mensgericht en betrouwbaar; 5. Inwoners kunnen steeds meer en steeds beter digitaal bij de gemeente terecht; 6. Onze dienstverlening is online waar het kan en offline waar dat passend is; 7. Het doen van meldingen en klachten is laagdrempelig en deze worden naar tevredenheid opgepakt. Als snelle beantwoording niet mogelijk is, houden we contact met de indiener over de voortgang; 8. Dijk en Waard is een stabiele financiële gemeente; 9. De gemeentelijke (woon-)lasten en regeldruk voor inwoners en ondernemers zijn zo laag mogelijk (OZB, heffingen, leges, etc.).
Programmabegroting 2023 Gemeente Dijk en Waard
10
Waar zetten we in 2023 op in? Kadernota 2023
• •
• •
•
•
•
2023
Het inzichtelijk maken van lokale vraagstukken Het stimuleren en faciliteren van initiatieven van inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties; Aanpak en uitvoering dorps- en wijkgericht werken; Samenwerkingsverordening. Het geheel van spelregels en speelruimte om samen met de samenleving te komen tot de oplossing van vraagstukken en opgaven. Te denken valt aan vormen als Right to Challenge en Right to Design; Doorontwikkeling van de Reisgids Samenwerking voor een passende methodiek en werkwijze van samenwerking bij ieder vraagstuk; Een goede relatie met (regio)gemeenten, provincie, het Rijk en andere overheden en in gezamenlijke projecten een stevige positie innemen; Het vergroten van de zichtbaarheid en benaderbaarheid van het bestuur en het verbeteren van de communicatie met onze inwoners;
2024
2025
2026
I/S Ontwikkeling van het programma Dorps- en Wijkgericht werken met bijbehorend uitvoeringsplan en meerjarig financieel perspectief om vanaf de begroting 2024 op te voeren.
75
PM
PM
PM
I
Aan deze ambitie wordt gewerkt binnen de bestaande capaciteit en middelen. 0
0
0
0
0
0
0
0
nvt
nvt
Aan deze ambitie wordt gewerkt binnen de bestaande capaciteit en middelen.
Programmabegroting 2023 Gemeente Dijk en Waard
11
Kadernota 2023
2023
2024
2025
2026
I/S
0
0
0
0
nvt
•
Een vruchtbaar samenspel tussen college en raad;
•
Het realiseren van het uitvoeringsplan dienstverlening (2023) waaronder inzet op digitalisering en data/klantonderzoek t.b.v. doorontwikkeling dienstverlening (zie ook tekst bij kennis en inzicht in klantbeleving en afhandeling meldingen
65
65
65
65
•
Uitvoeringsplan dienstverlening: Project Direct Duidelijke communicatie
15
15
15
0
•
Formatie
80
0
0
0
•
Kennis van éen inzicht in klantbeleving en het verbeteren van dienstverlening naar aanleiding hiervan;
•
•
Aan deze ambitie wordt gewerkt binnen de bestaande capaciteit en middelen. Structurele inzet op digitalisering en data/klantonderzoek t.b.v. doorontwikkeling dienstverlening.
0
0
0
0
S
Dit is onder meer voor klantonderzoek en project Direct duidelijke Communicatie.
I
Dit is onder meer voor klantonderzoek en project Direct duidelijke Communicatie.
nvt
Aan deze ambitie wordt gewerkt binnen de bestaande capaciteit en middelen.
Het snel en adequaat afhandelen maar ook het voorkomen van het aantal meldingen en klachten;
0
0
0
0
nvt
Verhogen kwaliteit van de BRP door adresonderzoek;
50
50
50
50
S
Aan deze ambitie wordt gewerkt binnen de bestaande budgetten. Ook het project Direct Duidelijke communicatie draagt bij aan het voorkomen van meldingen en klachten. De gemeente is via verschillende convenanten verplicht om de kwaliteit van de Basis Registratie Personen (BRP) hoog te houden, onder andere door het uitvoeren onderzoek en het brengen van huisbezoeken. In de vorige begroting was hiervoor nog geen budget opgenomen.
Programmabegroting 2023 Gemeente Dijk en Waard
12
Kadernota 2023
•
2023
2024
2025
2026
I/S Aan deze ambitie wordt gewerkt binnen de bestaande budgetten.
Het zoveel mogelijk voorkomen van gemeentelijke lastenverhoging voor inwoners en ondernemers, anders dan inflatiecorrectie;
0
0
0
0
nvt
•
Een sluitende begroting en positief oordeel van de toezichthouders;
0
0
0
0
nvt
Aan deze ambitie wordt gewerkt binnen de bestaande budgetten.
•
Een succesvolle en tijdige harmonisatie van onder andere nota’s en verordeningen;
0
0
0
0
nvt
Aan deze ambitie wordt gewerkt binnen de bestaande budgetten.
Deregulering en vermindering lastendruk.
0
0
0
0
nvt
Aan deze ambitie wordt gewerkt binnen de bestaande budgetten.
285
130
130
115
•
Totaal beleidswensen kadernota Programma Bestuur en Ondersteuning
Extra middelen x 1.000 euro Autonome effecten
2023
2024
2025
2026
I/S
Contributie VNG GGU
62
62
62
62
S
Bijdrage bedrijfsvoeringskosten Cocensus
-65
-65
-65
-65
S
Hogere inflatiecorrectie (ruimte dan AU)
-188
-188
-188
-188
S
Contributie VNG GGU Lagere bedrijfsvoeringskosten Cocensus.
Hogere inflatiecorrectie (ruimte dan AU) Totaal autonome effecten Programma Bestuur en Ondersteuning
-191
-191
-191
-191
Programmabegroting 2023 Gemeente Dijk en Waard
13
Extra middelen x 1.000 euro Overig
2023
2024
2025
2026
I/S
In de CAO 2022 is een bovenwettelijke verlofdag toegekend. Deze is niet in de financiële vertaling meegenomen
232
232
232
232
S
In de CAO 2022 is een bovenwettelijke verlof dag toegekend, deze is niet in de financiële vertaling meegenomen
Taakstelling voor de extra vrije dag
-232
-232
-232
-232
S
Taakstelling voor de extra vrije dag
ICT-infrastructuur (bodemplaat) migreren naar de Cloud; incidentele kosten
1.750
2.400
-
-
Programmabegroting 2023 Gemeente Dijk en Waard
I
Het verzekeren van de bedrijfscontinuïteit, onder andere door een moderne en adequate IT-omgeving is van groot belang. Het vernieuwen en verbeteren van de netwerkomgeving, ook vanuit het oogpunt van veiligheid en betrouwbaarheid, heeft een hoge prioriteit. Dijk en Waard heeft de ICT-infrastructuur (de bodemplaat of onderlaag) nu nog in eigendom en in eigen beheer. In 2023/2024 is vervanging nodig. Dit moment benutten we om de overgang te maken naar een als dienst af te nemen cloud-based infrastructuur. De borging van de bedrijfscontinuïteit is hierbij gebaat; de technische eisen worden steeds hoger, behoud en ontwikkeling van specialistische kennis belangrijker, de snelheid van ontwikkeling neemt toe en de informatiebeveiligingsvraagstukken worden frequenter en kunnen grote impact hebben. Dijk en Waard kan zich dan meer en meer richten op de digitalisering van de dienstverlening en processen (de bovenlaag) in plaats van op de techniek erachter en eronder.
14
Overig
2023
2024
2025
2026
I/S Het verzekeren van de bedrijfscontinuïteit, onder andere door een moderne en adequate IT-omgeving is van groot belang. Het vernieuwen en verbeteren van de netwerkomgeving, ook vanuit het oogpunt van veiligheid en betrouwbaarheid, heeft een hoge prioriteit. Dijk en Waard heeft de ICT-infrastructuur (de bodemplaat of onderlaag) nu nog in eigendom en in eigen beheer. In 2023/2024 is vervanging nodig. Dit moment benutten we om de overgang te maken naar een als dienst af te nemen cloud-based infrastructuur. De borging van de bedrijfscontinuïteit is hierbij gebaat; de technische eisen worden steeds hoger, behoud en ontwikkeling van specialistische kennis belangrijker, de snelheid van ontwikkeling neemt toe en de informatiebeveiligingsvraagstukken worden frequenter en kunnen grote impact hebben. Dijk en Waard kan zich dan meer en meer richten op de digitalisering van de dienstverlening en processen (de bovenlaag) in plaats van op de techniek erachter en eronder.
ICT-infrastructuur (bodemplaat) migreren naar de Cloud; structurele kosten
-
-
800
800
S
Migratie nieuw werkplekconcept: byod > cyod
175
-
-
-
I
Bezorgen reisdocumenten
80
80
-
*
I
Migratie nieuw werkplekconcept: Van Bring Your Own Device naar Choose Your Own Device In 2023 is een evaluatie van de pilot bezorgen reisdocumenten gepland en wordt gekeken of kostenneutraal bezorgen na 2024 een reële optie is.
Oneffenheid begroting
148
148
148
148
S
Herstel begrotingsfout (inkomsten detachering)
Programmabegroting 2023 Gemeente Dijk en Waard
15
Overig
Verkiezingen
2023
87
2024
87
2025
87
2026
87
Programmabegroting 2023 Gemeente Dijk en Waard
I/S
S
Er is structureel te weinig geld geraamd voor de organisatie van verkiezingen. Er zijn jaarlijks verkiezingen in de aankomende jaren. Kosten voor organisatie van verkiezingen worden steeds hoger door opgelegde regels vanuit het Rijk (autonome ontwikkelingen) onder andere op het gebied van toegankelijkheid en inclusiviteitsmaatregelen, opleiding en kwaliteit van stembureauleden en centraal tellen en een wetsvoorstel om vervroegd stemmen te implementeren. De totale uitgaven lagen bij de afgelopen verkiezingen rond de € 330.000, terwijl er € 166.000 is begroot voor de komende jaren. Rekening houdend dat de extra uitgaven i.v.m. corona niet van toepassing zijn en met een meerjarige aanbesteding voor de aankoop van verkiezingsmaterialen, waarmee we de uitgaven zo efficiënt mogelijk willen doen, gaan wij ervan uit dat met een structurele verhoging van 87.000 per verkiezing er een realistischer budget wordt geraamd. De komende verkiezingen: 2023Provinciale Staten- en Waterschapsverkiezingen 2024Europees Parlement verkiezingen 2025Tweede Kamerverkiezingen 2026Gemeenteraadsverkiezingen
16
Overig
2023
2024
2025
2026
I/S In het tweede kwartaal 2022 is bij alle afdelingen de benodigde formatie onderzocht. Er is gekeken naar de relatie met het collegeprogramma, effecten van de fusie, de grote maatschappelijke thema’s, de “going concern” en het doel om de omvang van externe inhuur ter verkleinen. Het onderzoek wees uit dat de combinatie van deze ambities en factoren een verruiming van de formatie noodzakelijk maakt.
Formatie op orde organisatie breed
2.270
2.270
2.270
2.270
S
Roadmap
-1.000
-1.000
-
-
I
Programmabegroting 2023 Gemeente Dijk en Waard
Om de inhuur terug te brengen kan dekking in enkele taakvelden worden omgezet in formatiebudget en kan inhuur worden “vervangen” door eigen, nieuw personeel. Per saldo leidt dit wel tot verruiming van de formatie maar niet tot meer capaciteit. Er blijft dan nog een formatiebehoefte over waarvoor geen dekking is. Niet honoreren leidt ertoe dat zaken niet of op een ander niveau worden uitgevoerd, of dat er inhuur noodzakelijk blijft. Het voorstel is om € 2.270.000 structureel op te nemen in de begroting om meer personeel in dienst te kunnen nemen. Hiermee voorzien we in de helft van de niet gedekte formatie-uitbreiding die uit het onderzoek nodig bleek. Het betekent dat de komende periode scherpe keuzes aan de orde blijven over niveaus en manieren van uitvoering, totstandkoming van beleid en de ontwikkeling van nieuwe initiatieven. Daarnaast is er een uitbreiding fte’s voor afval. Dit wordt veroorzaakt door de extra woningen (1.100) Hierdoor ontstaan hogere inkomsten waaruit de uitbreiding van FTE, gedekt kan worden. Hiervoor is dus geen tariefverhoging nodig. De incidentele kosten deels te dekken uit begrotingspost vernieuwing (Roadmap)
17
Overig
2023
2024
2025
2026
I/S
Inzetten WOO gelden voor klachtenafhandeling
-15
-15
-15
-
I
Vrije ruimte reserve college uitvoeringsprogramma
-725
-
-
-
I
Reserve anticyclisch investeren
-282
-
-
-
I
Het instellen van een gemeentelijk fonds, van waaruit de schoolbesturen de benodigde investeringen in duurzaamheid en ventilatieverbetering kunnen dekken.
-750
-
-
-
I
Totaal overig Programma Bestuur en Ondersteuning
1.738
Inzetten WOO gelden voor klachtenafhandeling Vrije ruimte reserve college uitvoeringsprogramma Harmonisatie Grootonderhoud WKW, In het eerste jaar de reserve anticyclisch investeren gebruiken en (deze reserve kan namelijk vrijvallen)
Dit dekken uit de Algemene Reserve 3.970
3.290
3.305
Programmabegroting 2023 Gemeente Dijk en Waard
18
Beleidsindicatoren
Taakveld
Indicator
Eenheid
Bestuur en ondersteuning
Formatie
fte per 1.000 inw.
Bestuur en ondersteuning
Bezetting
fte per 1.000 inw.
Bestuur en ondersteuning
Apparaatskosten
Kosten per inw.
Bestuur en ondersteuning
Externe inhuur
Bestuur en ondersteuning
Overhead
Waarde
Bron
Beschrijving
6,7
eigen gegevens
Formatie conform begroting
6,5
eigen gegevens
Dit betreft het werkelijk aantal fte's.
€ 985,19
eigen begroting
Apparaatskosten (ofwel organisatiekosten) zijn de noodzakelijke financiële middelen voor het inzetten van personeel (salarissen), organisatie-, huisvestings-, materieel-, automatiseringskosten e.d. voor de uitvoering van de organisatorische taken.
Kosten als % van de totale loonsom
6,9%
eigen begroting
Onder externe inhuur wordt verstaan: het uitvoeren van werkzaamheden in opdracht van een bij de organisatie in dienst zijnde opdrachtgever, door een private organisatie met winstoogmerk, door middel van het tegen betaling inzetten van personele capaciteit en deskundigheid, zonder dat daar een arbeidsovereenkomst of aanstelling tussen organisatie en de daarbij ingezette personen aan ten grondslag ligt.
% van de totale lasten
10,17%
eigen begroting
Overheadkosten: alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces.
Programmabegroting 2023 Gemeente Dijk en Waard
19
Wat mag het kosten? Taakveld
Rekening 2021
Begroting Begroting 2022 2023
Raming 2024
Bedragen x € 1.000 Raming Raming 2025 2026
LASTEN Bestuur
-5.743
-5.764
-5.702
-5.702
-5.683
-5.683
Burgerzaken
-2.827
-1.940
-2.234
-2.234
-2.234
-2.234
Beheer overige gebouwen en gronden
-1.319
-801
-669
-662
-662
-662
Overhead
-30.247
-32.874
-30.116
-29.946
-29.894
-29.889
TOTAAL LASTEN
-40.136
-41.379
-38.720
-38.544
-38.473
-38.467
946
925
1.067
1.067
1.067
1.067
Burgerzaken
1.069
817
736
736
736
736
Beheer overige gebouwen en gronden
1.633
780
812
812
812
812
Overhead
1.851
755
3.916
3.966
3.967
3.967
TOTAAL BATEN
5.499
3.276
6.531
6.581
6.582
6.582
Saldo van baten en lasten
-34.637
-38.103
-32.189
-31.962
-31.891
-31.886
Toevoeging aan reserves
-915
-371
-371
-371
-371
-371
Onttrekking aan reserves
2.246
7.218
241
290
290
290
-33.306
-31.256
-32.319
-32.044
-31.973
-31.967
Ambities conform kadernota
0
0
-285
-130
-130
-115
Extra autonome effecten
0
0
191
191
191
191
Overige mutaties
0
0
-1.738
-3.970
-3.290
-3.305
-33.306
-31.256
-34.151
-35.953
-35.202
-35.196
BATEN Bestuur
Saldo programma
Gewijzigd saldo programma begroting
Programmabegroting 2023 Gemeente Dijk en Waard
20
Algemene dekkingsmiddelen Taakveld
Rekening 2021
Begroting Begroting 2022 2023
Raming 2024
Bedragen x € 1.000 Raming Raming 2025 2026
LASTEN Treasury Parkeerbelasting Belastingen overig Overige baten en lasten Vennootschapsbelasting (Vpb)
-2.325 -1 -887 -5.463 -2.400
-1.600 0 -835 -7.446 0
-1.045 0 -946 -305 0
-990 0 -946 5.291 0
-933 0 -946 3.213 0
-875 0 -946 2.907 0
TOTAAL LASTEN
-11.077
-9.881
-2.297
3.355
1.333
1.086
Treasury OZB-woningen OZB niet-woningen Parkeerbelasting Belastingen overig Algemene uitkeringen en overige uitkeringen gemeentefonds Overige baten en lasten
5.751 10.016 8.342 101 1.861 142.726 204
4.878 9.179 8.757 214 148 158.530 236
1.864 10.006 9.056 254 96 158.652 49
1.814 10.094 9.168 254 96 155.879 49
1.733 10.094 9.168 254 96 157.356 49
1.690 10.094 9.168 254 96 144.377 49
TOTAAL BATEN
169.001
181.941
179.978
177.355
178.751
165.729
Saldo van baten en lasten
157.925
172.060
177.681
180.710
180.084
166.815
Toevoeging aan reserves Onttrekking aan reserves
-3.769 5.629
-3.534 7.417
-3.724 3.727
-3.914 3.730
-4.104 3.731
-4.104 3.731
159.785
175.943
177.684
180.527
179.711
166.442
BATEN
Saldo programma
Programmabegroting 2023 Gemeente Dijk en Waard
21
Verbonden partijen verbonden partij
vestigingsplaats
openbaar belang
Cocensus
Alkmaar
Samenwerking (uitvoeringswerkzaamheden) op het gebied van belastingen. Het betreft de uitvoering van de wet WOZ (herwaardering), de aanslagoplegging, de afhandeling van bezwaren en beroepschriften, de (dwang)invordering en de afhandeling van verzoeken om kwijtschelding. Alsmede de contacten met de Waarderingskamer, CBS en de gemeentelijke afnemers (belastingdienst en waterschap).
NV Bank Nederlandse Gemeenten (BNG)
Den Haag
Uitoefening van het bedrijf van bank ten dienste van de overheden.
Alliander NV
Diemen
Alliander staat voor een energievoorziening die iedereen onder gelijke condities toegang geeft tot betrouwbare, betaalbare en duurzame energie.
Programmabegroting 2023 Gemeente Dijk en Waard
22
Programma 1 Veiligheid Dijk en Waard wordt ervaren als een fijne en veilige gemeente. Een gemeente waar onveiligheid, zoals (georganiseerde) criminaliteit en overlast, wordt aangepakt. En waar ook ruimte is om een levendige en bruisende gemeente te zijn. De gemeente werkt nauw samen met de politie, de veiligheidsregio en tal van maatschappelijke organisaties aan het veilig houden van alle kernen en wijken. Dagelijks is er contact met inwoners en ondernemers. Door samen te werken houden we Dijk en Waard veilig, prettig en leefbaar.
Trends & Ontwikkelingen Toezicht en handhaving Maatschappelijk ervaren wij een toenemende vraag aan toezicht en handhaving. Deze vraag krijgen we vanuit inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties. Samen met de politie en het jongerenwerk werken de boa’s en de mobiele surveillance (dat gezien kan worden als een verlengstuk van het gemeentelijk toezicht) samen in een netwerk van toezicht. Het is zaak dat we anticiperen op deze behoefte, blijvend werken aan een goede samenwerking en keuzes maken. Dit vraagt duidelijke kaders in wat we wel en wat we niet kunnen. Meer evenementaanvragen Na opheffing van de maatregelen rondom de bestrijding van het coronavirus ontvangen we meer (omvangrijke) evenementaanvragen. We denken mee en benadrukken wat mogelijk is binnen de kaders en vanuit een realistisch perspectief. Digitalisering De samenleving verandert en we zien dat de openbare orde en veiligheid een digitale component kent die steeds groter wordt. Dit brengt nieuwe risico’s met zich mee, zoals gedigitaliseerde vormen van criminaliteit, cyberaanvallen, desinformatie en datalekken, waar zowel burgers, ondernemers als de gemeentelijke organisatie mee worden geconfronteerd en zich tegen proberen te verweren. Tevens is er een toename zichtbaar van burgers die online stevige uitingen doen die in toenemende mate als polariserend en radicaal zijn te typeren.
Dit heeft directe gevolgen voor de openbare orde en het gevoel van onveiligheid. Ondermijning Ondermijning vormt een bedreiging voor de veiligheid en integriteit. Het heeft een ontwrichtend effect op de samenleving, door de vermenging van de zogenoemde onder- en bovenwereld. Ondermijning is niet altijd even zichtbaar en kent vaak geen directe slachtoffers. Het heeft een negatief effect op veiligheidsgevoelens van inwoners en ondernemers en vraagt om een gemeente die weerbaar is tegen ondermijnende criminaliteit.
Programmabegroting 2023 Gemeente Dijk en Waard
23
Maatschappelijke effecten en doelstellingen Welke maatschappelijke effecten willen we bereiken? De samenhang van welvaart, welzijn en welbevinden draagt bij aan een gelukkige Dijk en Waarder: gelukkig in een stabiele omgeving, met toekomstperspectief, in goede (mentale) gezondheid, waar iedere inwoner zichzelf gezien en gehoord, en vrij en veilig voelt. Dijk en Waard is een in alle opzichten betrouwbare, integere en veilige gemeente.
Welke doelstellingen dragen daaraan bij? 1. We omarmen een bruisende en levendige gemeente en beperken overlast zoveel als kan en nodig binnen dat perspectief; 2. Dijk en Waard wordt ervaren als een fijne en veilige gemeente; 3. We bestrijden ondermijning, fraude en misbruik; 4. Dijk en Waard is goed geëquipeerd als het gaat om het beperken van de nadelige effecten als gevolg van cyberaanvallen en datalekken.
Programmabegroting 2023 Gemeente Dijk en Waard
24
Waar zetten we in 2023 op in?
Waar zetten we in 2023 op in?
Extra middelen x 1.000 euro
Kadernota 2023
2023
2024
2025
2026
I/S
•
Uitvoering geven aan het integraal veiligheidsplan 2023-2026 van Dijk en Waard
35
35
35
35
S
Ten aanzien van de aanpak van jeugdproblematiek en criminele jeugd is er behoefte aan het kunnen bieden van maatwerk t.b.v. individuele jongeren (zoals coaching), projectmatige aanpak van overlast gevende jeugdgroepen en preventieactiviteiten.
•
Het verstevigen van de samenwerking tussen gemeente, jongerenwerk en politie;
0
0
0
0
nvt
Deze activiteiten kunnen vanuit de bestaande middelen worden gedekt
Programmabegroting 2023 Gemeente Dijk en Waard
25
Kadernota 2023
•
2023
2024
2025
2026
I/S
270
270
270
270
S
60
60
60
60
S
Voldoende capaciteit en voor inwoners zichtbare inzet van toezicht en handhaving, waarbij mobiele surveillance het verlengstuk van het gemeentelijk toezicht is
Programmabegroting 2023 Gemeente Dijk en Waard
Formatie-uitbreiding van boa's met 4 fte. Boa’s zijn het gezicht van de gemeenten en de oren en ogen op straat. Ze zijn er om wijken en kernen veilig en leefbaar te houden. Op dit moment neemt de druk op de reguliere werkzaamheden van boa’s toe. Voor het uitvoeren van de reguliere basistaken van boa’s wordt in zijn algemeenheid vanuit benchmark onderzoek 1 boa op 5000 inwoners aangehouden. De huidige formatie is 11 fte. Naast de reguliere basistaken heeft het college ook de ambitie om extra taken uit te voeren zoals vaartoezicht, toezicht bij evenementen en andere festiviteiten. Om deze extra taken te kunnen uitvoeren is komende jaren gefaseerde groei (in middelen en capaciteit) gewenst. Dit leidt mogelijk tot een extra uitvraag voor 2024 en verder. Uitbreiden van de inzet van de mobiele surveillance in Langedijk. In Langedijk zijn er periodes van extra inzet geweest vanwege onrust en onveiligheidsgevoelens in wijken. Deze inzet was begin 2022 afgebouwd vanwege het ontbreken van structureel budget. Dit resulteerde in nieuwe klachten/ meldingen/ signalen van meer onveiligheid, waarna er nu weer extra inzet is.
26
Kadernota 2023
2023
2024
2025
2026
I/S
0
0
0
0
nvt
•
Inspelen op de uitkomsten van de Veiligheidsmonitor;
•
Vergroten van bewustwording ten aanzien van ondermijning, fraude, dataveiligheid en gegevensbescherming bij inwoners, raad, college en ambtelijke organisatie;
0
0
0
0
nvt
Harmonisatie van beleid, verordeningen en regelingen;
0
0
0
0
nvt
Deze activiteiten kunnen vanuit de bestaande middelen worden gedekt
S
Dit begrote bedrag is voor de aanpak van ondermijnende criminaliteit. In de komende bestuursperiode wordt gewerkt aan een nieuw programma ondermijning. De budgetten voor de jaren 2024-2026 worden verder onderzocht en bekeken of de nu begrote 25.000 euro realistisch is. Een effectieve aanpak van woonfraude staat in relatie tot de goede kwaliteit van de BRP. In programma 0 zijn voor de verhoging van de kwaliteit van de BRP middelen begroot onder punt l.’
•
•
Het aanpakken van (woon-)fraude en andere vormen van ondermijnende criminaliteit;
25
25
25
25
•
Selecteren en toepassen van tools in het beperken van de nadelige effecten van cyberaanvallen en datalekken en het bestrijden van de gevolgen ervan; Totaal beleidswensen kadernota Veiligheid
0
0
0
0
390
390
390
390
nvt
Programmabegroting 2023 Gemeente Dijk en Waard
Deze activiteiten kunnen vanuit de bestaande middelen worden gedekt Deze activiteiten kunnen vanuit de bestaande middelen worden gedekt
Deze activiteiten kunnen vanuit de bestaande middelen worden gedekt
27
Beleidsindicatoren Taakveld
Indicator
Eenheid
Veiligheid
Verwijzingen Halt
Aantal verwijzingen per 10.000 jongeren
Veiligheid
Winkeldiefstallen
Veiligheid
Waarde
Bron
Omschrijving
136
Bureau Halt
Jongeren van 12 tot 18 jaar die een licht strafbaar vergrijp plegen, worden door de politie of leerplichtambtenaren naar Bureau Halt verwezen voor een passende Halt-straf. Zij krijgen leeropdrachten en er volgen gesprekken met de jongere en de ouders. Op deze manier kunnen jongeren rechtzetten wat zij fout hebben gedaan, zonder dat zij in aanraking komen met het Openbaar Ministerie.
Aantal per 1.000 inwoners
2,3
CBS
Aantal winkeldiefstallen per 1.000 inwoners.
Geweldsmisdrijven
Aantal per 1.000 inwoners
3,3
CBS
Onder de indicator geweldsmisdrijven worden seksuele misdrijven, levensdelicten en lichamelijk letsel door schuld (bedreiging, mishandeling etc.) geregistreerd.
Veiligheid
Diefstallen uit woning
Aantal per 1.000 inwoners
2,4
CBS
Aantal diefstallen uit woning per 1.000 inwoners.
Veiligheid
Vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte)
Aantal per 1.000 inwoners
8,4
CBS
Aantal vernielingen en beschadigingen per 1.000 inwoners. Hieronder vallen brandstichting, alle vormen van vernieling en misdrijven tegen de openbare orde en het openbaar gezag. Voorbeelden van misdrijven tegen de openbare orde en tegen het openbaar gezag zijn opruiing, huis-, computer- en lokaalvredebreuk, deelneming aan een criminele of terroristische organisatie, openlijke geweldpleging, godslastering, discriminatie en het doen van een valse aangifte.
Programmabegroting 2023 Gemeente Dijk en Waard
28
Wat mag het kosten? Taakveld
Rekening 2021
Begroting Begroting 2022 2023
Raming 2024
Bedragen x € 1.000 Raming Raming 2025 2026
LASTEN Crisisbeheersing en brandweer
-4.805
-5.040
-5.136
-5.136
-5.136
-5.136
Openbare orde en veiligheid
-3.455
-2.998
-3.143
-3.143
-3.144
-3.144
TOTAAL LASTEN
-8.261
-8.038
-8.279
-8.279
-8.280
-8.280
Crisisbeheersing en brandweer
-27
207
0
0
0
0
Openbare orde en veiligheid
15
69
69
69
69
69
TOTAAL BATEN
-12
276
69
69
69
69
-8.273
-7.762
-8.210
-8.210
-8.211
-8.211
Toevoeging aan reserves
0
0
0
0
0
Onttrekking aan reserves
0
0
0
0
0
-8.273
-7.762
-8.210
-8.210
-8.211
-8.211
Totaal ambities conform kadernota
0
0
-390
-390
-390
-390
Extra autonome effecten
0
0
0
0
0
0
Overige mutaties
0
0
0
0
0
0
-8.273
-7.762
-8.600
-8.600
-8-601
-8.601
BATEN
Saldo van baten en lasten
Saldo programma
Gewijzigd saldo programma begroting
Programmabegroting 2023 Gemeente Dijk en Waard
29
Verbonden partijen verbonden partij Veiligheidsregio NoordHolland Noord
vestigingsplaats
openbaar belang
Alkmaar
Het gezamenlijk behartigen van belangen die de schaal van de individuele gemeenten te boven gaan, ten behoeve van de veiligheid van de bevolking in het samenwerkingsgebied.
Programmabegroting 2023 Gemeente Dijk en Waard
30
Programma 2 Verkeer, vervoer en waterstaat Bereikbaarheid, verkeersveiligheid en goed onderhouden wegen, van de dorpen en wijken, draagt bij aan fijn wonen en leven. En het is een belangrijke voorwaarde voor de sprong vooruit die we in Dijk en Waard willen maken. Alle vormen van verkeer en vervoer in en naar Dijk en Waard zijn belangrijk, in evenwicht (ook in relatie tot parkeerdruk) en gefaciliteerd. We breiden het stimuleren van het gebruik van openbaar vervoer, zoals trein, buurtbus en HugoHopper uit. Het college wil dat inwoners zich veilig kunnen bewegen van a naar b. De inrichting van onze wegen en paden sluit daarop aan.
Trends & Ontwikkelingen We staan aan het begin van een transitiefase naar uitstootvrij verkeer, waarbij duurzaamheidsdoelstellingen een steeds prominentere rol krijgen. Tegelijkertijd stijgt ook het autobezit nog steeds wat zorgt voor o.a. steeds complexere parkeervraagstukken in bestaande wijken en knelpunten op het (regionale) wegennet. De komende jaren wordt ingezet op lopen, fietsen en andere duurzame vervoerswijzen en de verdere ontwikkeling van het OV-knooppunt Dijk en Waard. De elektrische fiets zorgt voor meer fietskilometers, maar leidt ook tot hogere fietssnelheden en inrichtingsvraagstukken. Deelmobiliteit is onder jongeren in opkomst. Bij mobiliteit wordt vaak gesproken over ‘Mobility as a Service (MaaS)’. Via MaaS-platforms kan eenvoudig de beste vervoersoplossing worden gekozen voor een reis.
Programmabegroting 2023 Gemeente Dijk en Waard
31
Maatschappelijke effecten en doelstellingen Welke maatschappelijke effecten willen we bereiken? Alle vormen van verkeer en vervoer in en naar Dijk en Waard zijn in evenwicht en gefaciliteerd. Er is een verkeersveilige situatie in alle wijken en dorpen van Dijk en Waard voor alle verkeersdeelnemers. Er is een balans tussen groen en parkeren.
Welke doelstellingen dragen daaraan bij? 1. Er is een goede aansluiting van Dijk en Waard op het (boven)regionale netwerk van weginfrastructuur en spoor. 2. Prioriteit geven aan actieve en gezonde mobiliteit, zoals fietsen, wandelen en elektrisch vervoer voor een verkeersveilige, toegankelijke en gezonde woon- en leefomgeving. 3. De hoofdstructuur van wegen en bovenwijkse voorzieningen bewegen mee met de veranderingen in onze gemeente. 4. Voor alle dorpen en wijken in Dijk en Waard is er een passende parkeeroplossing. 5. De inwoners van de wijken en dorpen van Dijk en Waard ervaren de verkeerssituatie in hun woonomgeving als verkeersveilig. 6. Verbeteren verkeersveiligheid (landelijke doelstelling: 0 verkeersdoden in 2050).
Programmabegroting 2023 Gemeente Dijk en Waard
32
Waar zetten we in 2023 op in?
Waar zetten we in 2023 op in? Kadernota 2023
Extra middelen x 1.000 euro 2023 2024 2025 2026
I/S
Er is een goede aansluiting van Dijk en Waard op het (boven)regionale netwerk van weginfrastructuur en spoor. • Opstellen en implementeren van het multimodaal en adaptief programma N242 in samenwerking met de provincie. • Ontwikkelen van een modern OVknooppunt station Dijk en Waard in samenwerking met ProRail. • Aanleg spoortunnel Zuidtangent. • Uitbreiding routes HugoHopper en faciliteren buurtbus
0
0
0
0
nvt
Voor onderdeel a en b is geld gereserveerd binnen reserves, zoals de reserve Nota Bovenwijkse Kosten (NBK1). Indien er meer zicht is op de implementatie/uitvoering en daarvoor meer middelen nodig zijn, zal er te zijner tijd extra budget worden aangevraagd. Voor onderdeel c wordt in Q4 2022 een kredietverstrekking aan de raad voorgesteld. De gemeente blijft de HugoHopper steunen, hiervoor is geld beschikbaar binnen bestaande budgetten.
Prioriteit geven aan actieve en gezonde mobiliteit, zoals fietsen, wandelen en elektrisch vervoer voor een verkeersveilige, toegankelijke en gezonde woon- en leefomgeving • Planvorming en aanleg van regionale doorfietsroutes. • Aanleg verlenging De Punt. • Implementeren van maatregelen uit het RMP (Klimaatakkoord/ duurzame mobiliteit)
0
42
42
42
nvt
Voor het project verlenging De Punt heeft een optimalisering in het ontwerp plaats gevonden. Daarnaast heeft ook dit project last van inflatie en prijs stijgingen en een bijstelling (lager) provinciale bijdrage. In 2022 wordt u geïnformeerd over de exacte aanpassingen.
Programmabegroting 2023 Gemeente Dijk en Waard
33
Kadernota 2023 We hebben inzicht in hoe de hoofdstructuur van wegen en bovenwijkse voorzieningen mee beweegt met de veranderingen in onze gemeente. • Herijking van de methodiek en harmonisatie van de reserve Nota bovenwijkse Kosten (voor infrastructurele investeringen in Dijk en Waard).
2023
2024
2025
2026
I/S
0
0
0
0
nvt
De herijking wordt uitgevoerd binnen de bestaande budgetten
0
0
0
0
I
Er is in 2022 geld beschikbaar gesteld door de raad om tot een parkeerbeleid te komen. Dit wordt verwerkt in de Najaarsrapportage 2022.
0
0
0
0
nvt
Dit wordt uitgevoerd binnen de bestaande budgetten. Zie ook de informatie bij de autonome ontwikkelingen.
Voor alle dorpen en wijken in Dijk en Waard is er een passende parkeeroplossing. • Uitvoeren van het plan van aanpak, inclusief uitgebreide participatie, om te komen tot een parkeerbeleid om te laten vaststellen door de raad. De inwoners van de wijken en dorpen van Dijk en Waard ervaren de verkeerssituatie in hun woonomgeving als verkeersveilig. • Uitvoeren van onderhoud op het vastgestelde kwaliteitsniveau op wegen • Bij wijkreconstructies worden wegen toekomstgericht ingericht en ontwikkeld met oog voor alle gebruikers
Programmabegroting 2023 Gemeente Dijk en Waard
34
Kadernota 2023
2023
2024
2025
2026
I/S
Verbeteren verkeersveiligheid (landelijke doelstelling: 0 verkeersdoden in 2050) • Implementeren van maatregelen uit het Regionaal uitvoeringsprogramma Verkeersveiligheid (SPV). • Rotondes en kruisingen veiliger inrichten op basis van uitgevoerd onderzoek. • Uitvoeren (afronden) maatregelen Altongebied. • Uitvoeren verkeersplan Sint Pancras.
0
0
0
0
nvt
Wanneer blijkt dat er meer middelen noodzakelijk zijn, wordt er een voorstel voorgelegd aan de raad. c en d kunnen worden uitgevoerd binnen reeds beschikbare budgetten.
Uitvoering geven aan het omgevingsprogramma mobiliteit.
250
250
250
250
S
In het omgevingsprogramma zijn ambities opgenomen voor het verbeteren van de verkeersveiligheid, ontwikkelen van doorfietsroutes, bereikbaarheid en de transitie naar duurzame mobiliteit. Er zijn middelen begroot om invulling te geven aan de ambities.
Totaal beleidswensen kadernota programma Verkeer, vervoer en waterstaat
250
292
292
292
Programmabegroting 2023 Gemeente Dijk en Waard
35
Extra middelen x 1.000 euro Autonome effecten
2023
Inflatiecorrectie exploitatiebudgetten Wegen (taakveld 2.1) Inflatiecorrectie exploitatiebudgetten Openbare Verlichting (taakveld 2.1)
201 88
2024
134 58
2025
134 58
206
134 58
Stijging energiekosten Openbare Verlichting e.d. (taakveld 2.1)
53
35
35
35
Totaal autonome effecten Programma Verkeer, vervoer en waterstaat
341
227
227
227
I/S
I I S
Exploitatiebudgetten Wegen (2023 15% vanaf 2024 10%) Exploitatiebudgetten Openbare Verlichting (2023 15% vanaf 2024 10%) Energiekosten Openbare Verlichting e.d. (2023 15% vanaf 2024 10%)
Extra middelen x 1.000 euro Overig
2023
2024
2025
206
Harmonisatie Grootonderhoud WKW
722
1.083
1.444
1.805
Totaal overig programma Verkeer, vervoer en waterstaat
722
1.083
1.444
1.805
I/S
S
Programmabegroting 2023 Gemeente Dijk en Waard
Harmonisatie Grootonderhoud WKW, In het eerste jaar de reserve anticyclisch investeren gebruiken (deze reserve kan namelijk vrijvallen)
36
Beleidsindicatoren Vanuit het BBV zijn geen indicatoren voor het programma verplicht gesteld.
Programmabegroting 2023 Gemeente Dijk en Waard
37
Wat mag het kosten? Taakveld
Rekening Begroting Begroting 2021 2022 2023
Raming 2024
Bedragen x € 1.000 Raming Raming 2025 2026
LASTEN Verkeer en vervoer
-14.035
-14.968
-14.792
-15.170
-15.440
-15.446
Parkeren
-243
-415
-260
-260
-260
-260
Recreatieve havens
-84
-95
-74
-77
-77
-77
Economische havens en waterwegen
-652
-792
-835
-835
-835
-835
-15.014
-16.271
-15.962
-16.342
-16.613
-16.618
1.472
1.093
1.531
1.504
1.504
1.503
Parkeren
13
12
114
114
114
114
Recreatieve havens
62
56
60
60
60
60
Economische havens en waterwegen
1
0
0
0
0
0
1.548
1.161
1.705
1.678
1.678
1.677
Saldo van baten en lasten
-13.466
-15.110
-14.257
-14.664
-14.935
-14.941
Toevoeging aan reserves
-2.674
-3.024
-3.374
-3.724
-3.724
-3.724
Onttrekking aan reserves
4.258
4.563
3.464
3.203
3.202
3.202
-11.882
-13.571
-14.167
-15.185
-15.457
-15.464
Totaal ambities conform kadernota
0
0
-250
-292
-292
-292
Extra autonome effecten
0
0
-341
-227
-227
-227
Overige mutaties
0
0
-722
-1.083
-1.444
-1.805
-11.882
-13.571
--15.480
-16.787
-17.420
-17.788
TOTAAL LASTEN BATEN Verkeer en vervoer
TOTAAL BATEN
Saldo programma
Gewijzigd saldo programma begroting
Programmabegroting 2023 Gemeente Dijk en Waard
38
Verbonden partijen Niet van toepassing
Programmabegroting 2023 Gemeente Dijk en Waard
39
Programma 3 Economie Doeners en makers. Zonder opscheppen en overdrijven. We laten het niet altijd zien, maar Dijk en Waard heeft een sterke economische positie in de regio met ruim 33.000 banen. Onze bedrijven betekenen meer voor ons dan werkgelegenheid en een inkomen voor hun personeel. Ze bouwen letterlijk en figuurlijk mee aan Dijk en Waard. Bij de bouw van nieuwe woningen, de sponsoring van een vereniging, en het toeristisch op de kaart zetten van onze jonge gemeente. Het college wil ondernemen in Dijk en Waard zo gemakkelijk mogelijk maken. En in het bijzonder het midden- en kleinbedrijf uitnodigen om in onze gemeente te blijven of er zich te vestigen. Met citymarketing promoten we de gemeente op een strategische wijze en zetten we onze gemeente duidelijk op de kaart. Daarmee hopen we niet alleen toeristen naar onze gemeente te krijgen, maar ook bedrijven, winkeliers, horeca en nieuwe inwoners. Dat geeft economische impulsen maar het deelt ook het beeld dat Dijk en Waard een fantastische gemeente is om in te wonen, te werken en te recreëren.
Trends & Ontwikkelingen Arbeidsmarkt Er is krapte op de arbeidsmarkt. Er is grote schaarste in de techniek, productie en vervoer. Daarnaast is er sprake van vergaande flexibilisering van de arbeidsmarkt. Duurzaam economisch herstel De naweeën van COVID-19, de gevolgen van de situatie met Oekraïne en de energietransitie veroorzaken o.a. een (snellere) verandering van ons consumentengedrag en verandering op de arbeidsmarkt met aansluiting op het onderwijs. Dit vraagt de komende jaren aandacht waar het gaat over compacte winkelgebieden, net als moderne bedrijventerreinen, een toeristisch en recreatieve profilering, een citymarketingorganisatie en samenwerking met ondernemersverenigingen en het beroepsonderwijs. Dijk en Waard benadert deze economische vraagstukken en een duurzaam sociaal economisch herstel, veelal vanuit regionale samenwerking. Strategische economische agenda Op het niveau van Noord-Holland Noord (regio Alkmaar, West-Friesland, Kop van Noord-Holland, en de provincie) wordt gebouwd aan een strategische economische agenda. Recreatie en toerisme (zie ook programma 5) Buitenrecreatie en waterrecreatie is als populaire vrijetijdsbesteding herontdekt tijdens de coronacrisis. Nederland als vakantiebestemming en dagjes uit in de eigen omgeving zijn belangrijker geworden. Bijzondere ervaringen blijven een drijfveer voor recreatie.
De trend is van standaard naar ‘customized’ gegaan. Er is verder steeds meer aandacht voor natuur, cultuurhistorie, duurzaamheid en gezondheid.
Programmabegroting 2023 Gemeente Dijk en Waard
40
Maatschappelijke effecten en doelstellingen Welke maatschappelijke effecten willen we bereiken? In Dijk en Waard geven we elkaar en onszelf ruimte om nieuwe kansen te pakken, onder meer door onze innovatieve ondernemers. We geven ruimte aan nieuwe initiatieven, ontwikkelingen en innovaties die bijdragen aan een goede toekomst voor de inwoners en ondernemers van Dijk en Waard van morgen. Dijk en Waard heeft een sterke economische positie en is een aantrekkelijke gemeente voor inwoners, ondernemers en bezoekers.
Welke doelstellingen dragen daar aan bij? 1. Dijk en Waard heeft een aantrekkelijk vestigings- en ondernemersklimaat. 2. Dijk en Waard is de mkb-vriendelijkste gemeente van Nederland. 3. In Dijk en Waard zijn onderwijs, arbeidsmarkt en gemeente optimaal op elkaar aangesloten 4. Dijk en Waard is in Nederland goed bekend en wordt gezien en ervaren als een aantrekkelijke gemeente 5. Dijk en Waard biedt veel mogelijkheden om te recreëren op het gebied van natuur, water en groen (zie verder programma 5) 6. De infrastructuur is toereikend om in Dijk en Waard te recreëren (fiets- en wandelpaden), zie verder programma 5 7. Onze winkelcentra zijn veilig, toegankelijk, plezierig en aantrekkelijk voor winkelend publiek
Programmabegroting 2023 Gemeente Dijk en Waard
41
Waar zetten we in 2023 op in?
Waar zetten we in 2023 op in? Kadernota 2023
Extra middelen x 1.000 euro 2023 2024 2025 2026
I/S
Dijk en Waard heeft een aantrekkelijk vestigings- en ondernemersklimaat Uitvoering geven aan de Retailvisie en visie Werklocaties door: • Faciliteren/aanjagen samenwerking ondernemers in en tussen winkelgebieden (bijv. middels retail platform of commissie binnen bedrijfskring). • Voortzetten concentratie detailhandel en transformatie naar wonen bij bijvoorbeeld N-Z Scharwoude en de Handelskade). • Onderzoek (laten) doen naar specifieke kansen of mogelijkheden voor verdere concentratie in andere gebieden (bijv. Centrumwaard, Middenwaard, BroekerVeiling). • Start haalbaarheidsonderzoek ondernemersfonds. • Onderzoek naar mogelijkheden voor het stimuleren van efficiënt energiegebruik door bedrijven. • Blijven optrekken met de regio ten behoeve van economische ontwikkeling en positie in NoordHolland Noord versterken, ia de ROM en Ontwikkelingsbedrijf. • Opstellen Economische Agenda NHN.
100
100
100
100
S
Op basis van de in januari 2022 vastgestelde Opgaven en Ontwikkelingenlijst (onderdeel van de begroting 2022) is dit voorstel opgenomen.
Dijk en Waard is de mkb-vriendelijkste gemeente van Nederland. • Bepalen in samenwerking met stakeholders wat nodig is om de mkb-vriendelijkste gemeente van Nederland te worden.
210
210
210
210
S
Dit is een ambitie die vraagt om meer inzet dan de huidige budgetten toestaan.
Programmabegroting 2023 Gemeente Dijk en Waard
42
Kadernota 2023
2023
2024
2025
2026
I/S
In Dijk en Waard zijn onderwijs, arbeidsmarkt en gemeente optimaal op elkaar aangesloten. • Op basis van de uitvoeringsagenda Onderwijs & Arbeidsmarkt regio Alkmaar kan de gemeentelijke rol als verbinder tussen onderwijs en bedrijfsleven opgepakt worden. Onder andere door deelname aan de nog door de Bedrijfskring op te richten commissie bedrijventerreinen. Zie ook bij programma 6 sociaal domein. • Deelname aan de ontwikkeling van de Human Capital Agenda NHN. Dit is een agenda die de economische potentie in beeld heeft en deze benut, inzicht biedt in de mogelijkheden van het arbeidsmarktpotentieel én aansluit bij de ambitie van de regio, het nationale topsectorenbeleid, en de technologische ontwikkelingen die razendsnel gaan. Dijk en Waard is in Nederland goed bekend en wordt gezien en ervaren als een aantrekkelijke gemeente. • Opstellen citymarketingplan en voor uitvoering op basis van plan Dijk en Waard biedt veel mogelijkheden om te recreëren. • Het tweejarenplan van destinatiemarketing Holland boven Amsterdam (Noord Holland Noord) wordt uitgevoerd. In 2023 wordt onderzocht hoe we verder gaan na 2023 • Intensieve samenwerking in de regio, door middel van uitvoering jaarlijks actieplan Toeristische Visie Parel aan Zee Regio Alkmaar.
25
25
25
25
S
Om invulling te kunnen geven aan de ambities wordt voorgesteld om structureel € 25.000 op te nemen.
150
200
200
200
S
Om uitvoering te geven aan deze ambitie wordt voorgesteld om hiervoor extra middelen beschikbaar te stellen.
0
0
50
50
I
Uitvoering van het tweejarenplan van destinatiemarketing Holland boven Amsterdam (Noord Holland Noord)
Totaal beleidswensen kadernota programma Economie
Tot en met 2024 is er budget beschikbaar via de NBK2.
485
535
585
585
Programmabegroting 2023 Gemeente Dijk en Waard
43
Extra middelen x 1.000 euro Autonome effecten
2023
2024
2025
2026
I/S
Indexatie ROM bijdrage (cat 1)
PM
PM
PM
PM
s
Huidige budget voor de jaren 23/24/25/26: 38/46/55/63K
ONHN bijdrage o.b.v. CPI index
13
13
13
13
s
Bijdrage Ontwikkelingsbedrijf Noord Holland Noord
Totaal autonome effecten Programma economie
13
13
13
13
Extra middelen x 1.000 euro Overig
2023
2024
2025
2026
I/S
Subsidie evenementen, ophogen voor latere jaren
70
70
70
70
S
Totaal overig Programma economie
70
70
70
70
Programmabegroting 2023 Gemeente Dijk en Waard
Huidige budget is 30
44
Beleidsindicatoren Taakveld
Indicator
Eenheid
Economie
Functiemenging
%
Economie
Vestigingen (van bedrijven)
Aantal per 10.000 inwoners 15-64 jaar
Waarde
Bron
Omschrijving
-
CBS/BAG/ LISA
De functie-mengingsindex (FMI) weerspiegelt de verhouding tussen banen en woningen, en varieert tussen 0% (alleen wonen) en 100% (alleen werken). Bij een waarde van 50% zijn er evenveel woningen als banen.
-
KvK
Het aantal vestigingen van bedrijven, per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15-64 jaar.
https://www.waarstaatjegemeente.nl/dashboard/dashboard/Economie
Programmabegroting 2023 Gemeente Dijk en Waard
45
Wat mag het kosten? Taakveld
Bedragen x € 1.000 Raming Raming 2025 2026
Rekening 2021
Begroting 2022
Begroting 2023
Raming 2024
Economische ontwikkeling
-1.342
-1.129
-1.222
-1.319
-1.409
-1.409
Fysieke bedrijfsinfrastructuur
-11.529
-3.107
-1.629
-1.992
-1.513
-1.895
Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen
-43
-36
-34
-34
-34
-34
Economische promotie
-187
-269
-149
-150
-150
-150
-13.101
-4.542
-3.034
-3.495
-3.106
-3.488
Economische ontwikkeling
181
0
0
0
0
0
Fysieke bedrijfsinfrastructuur
14.969
3.088
1.612
1.975
1.496
1.878
Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen
15
43
47
47
47
47
Economische promotie
194
175
177
177
177
177
TOTAAL BATEN
15.359
3.306
1.835
2.198
1.719
2.101
Saldo van baten en lasten
2.257
-1.235
-1.199
-1.296
-1.387
-1.386
Toevoeging aan reserves
-287
0
0
0
0
0
Onttrekking aan reserves
306
50
50
50
50
50
2.276
-1.185
-1.149
-1.246
-1.337
-1.336
Totaal ambities conform kadernota
0
0
-485
-535
-585
-585
Extra autonome effecten
0
0
-13
-13
-13
-13
Overige mutaties
0
0
-70
-70
-70
-70
2.276
-1.185
-1.717
-1.864
-2.005
-2.004
LASTEN
TOTAAL LASTEN BATEN
Saldo programma
Gewijzigd saldo programma begroting