Ontwikkelplan Oostrand Einddocument

Tuinderswoning

Stolpboerderij

Waterwoningen

4 Grondgeboden of gestapelde woningen, die geïnspireerd zijn op de notabelenwoningen met als meest kenmerkende elementen decoratieve gevels en het gebruik van bijzondere natuur- en baksteensoorten.

54

Notabelenwoningen

53

39

40

Notabelenwoningen en openbare bouwwerken (afb. 52-56) Dit kopje verzamelt de pronkgebouwen van Zuid-Scharwoude:

55

het stadhuis, Café de Rode Leeuw, de voormalige pastorie, burgemeesterswoning en de directeurswoning van de Kramerfabriek. 47

42

41

24

43

Ook deze woningen stammen vrijwel allemaal uit het begin van de twintigste eeuw, toen de kolenindustrie op zijn hoogtepunt was. De bouwwerken onderscheiden zich door meerdere verdiepingen,

Het bebouwingslint langs de Dorpsstraat bestaat uit een variatie aan woningtypen uit verschillende perioden. De meeste bouwwerken zijn

Stolpboerderij (afb. 39-43) De meeste woningen aan de Langedijk zijn gebouwd in het

streek; de grote darsdeuren ontbraken omdat het hooi in plaats van op wagens naar binnen reed, met een schuit over het

vrijstaand en eind negentiende-, begin twintigste eeuw gebouwd. Het type van de sobere tuinderswoning overheerst en wordt afgewisseld

begin van de twintigste eeuw en volledig toegespitst op het huisvesten van tuindersfamilies. Tot 1850 was het gebied echter

water werd aangevoerd. Het typische piramidevormige stolpdak was aan de Langedijk afgeknot. Aan de overkant van de straat

door oude stolpboerderijen, schuren in verscheidene vormen en maten, enkele notabelenwoningen en openbare gebouwen.

een veeboerenstreek, en was het landschap nog niet verkaveld in duizenden eilanden. Het type woning dat aan deze periode herinnert

hadden de boerderijen een zogenaamde ‘overtuin’. Nadat de streek eind negentiende eeuw massaal overging van veeteelt op tuinbouw

is de stolpboerderij. Aan de oostelijke zijde van de Langedijk stond bijna op elk perceel een boerderij, type Westfriese stolp met

moesten de stolpen worden hergebruikt (meerdere gezinnen in één stolp, verdeeld over het voorhuis, stolp en steert) of gesloopt en

voorhuis. Sommigen hadden ook een achterhuis; een steert. De Langedijkerstolp was aangepast aan de waterinfrastructuur in de

vervangen door meerdere tuinderswoningen. In Zuid-Scharwoude zijn nog een paar stolpboerderijen bewaard gebleven.

L a n g e d i j k

decoratieve gevels, en het gebruik van bijzondere natuur- en W A T E R baksteensoorten. In Noord-Holland was waterbeheersing een belangrijk thema. Vóór de

^26. Slotenpatroon rond Zuid-Scharwoude op topografische kaart 1900

inpolderingen van de vele grote meren in de zestiende eeuw bestond de provincie voor een groot deel uit water en beschermende dijken. Het controleren van het waterpeil en het aflossen van overtollig water was uitermate belangrijk voor de veiligheid van de woongebieden. Een grote rol bij de ontwatering van dit waterland was het meer De Waard (later de Heerhugowaardpolder), waar door middel van overlopen het water uit het Geestmerambacht bij hoge stand heen kon. Het water van de Waard werd op zijn beurt door sluizen naar het Schermeer afgevoerd. Rond het midden van de zestiende eeuw werden windmolens ingezet voor bemaling, wat meer controle over het water gaf dan de simpele overlopen. In deze tijd werd ook begonnen met het inpolderen van de meren in het Geestmerambacht. Dit gaf weer compleet nieuwe problemen; het water uit de polder moest afgevoerd worden naar boezemgebieden en het waterniveau diende op een bepaald peil te blijven. Waarschijnlijk zijn mede voor de afwatering van de polders de lange hoofdsloten gegraven, zodat het gebied rond de Langedijk

M a y e r s l o o t

Steenhuis stedenbouw/landschap | Urban Fabric

48

53

Notabelenwoningen en openbare bouwwerken (afb. 52-56) Dit kopje verzamelt de pronkgebouwen van Zuid-Scharwoude: het stadhuis, Café de Rode Leeuw, de voormalige pastorie,

55

burgemeesterswoning en de directeurswoning van de Kramerfabriek. Ook deze woningen stammen vrijwel allemaal uit het begin van de ^27. Recreatief gebruik van de kades in de Dorpsstraat, ca.1900

twintigste eeuw, toen de kolenindustrie op zijn hoogtepunt was. De bouwwerken onderscheiden zich door meerdere verdiepingen, decoratieve gevels, en het gebruik van bijzondere natuur- en

al vroeg gekenmerkt werd door een regelmatig slotenpatroon. Later werd de afwatering geregeld door gemalen. Het gemaal te Zuidbaksteensoorten. Scharwoude regelde de afwatering van het hele Geestmerambacht, inclusief de Ringpolder.

Water was tevens een belangrijke economische pijler, zeker nadat in de negentiende eeuw begonnen was met de aanleg van de eilandenstructuur. De sloten waren niet alleen voor het vervoer van de tuinbouwproducten belangrijk: wanneer de groenten geplant waren hadden de boeren het water nodig voor het opscheppen om ze te begieten, en het water ging bevriezing van vroege aardappelen tegen. Ook in het dagelijks leven speelde het water een rol. Iedereen had wel een bootje. Een tijdje is zelfs het vuilnis opgehaald met een speciale vuilboot.

56

Steenhuis stedenbouw/landschap | Urban Fabric

<25. Vervoer van kolen over het water

W

a

t

e

r

Steenhuis stedenbouw/landschap | Urban Fabric

Historisch

og oude.

In de Oostrand

Historisch

W o n i n g t y p o l o g i e

^ 2 8 . B r u g v a n d e D o r p s s t r a a t n a a r e e n e i l a n d me t w o n i n g e n

17 56

In de Oostrand

W o n i n g t y p o l o g i e Steenhuis stedenbouw/landschap | Urban Fabric

ren eiden

27

27

aren

e nde

Boerderette

Koolschuur Historisch

In de Oostrand

Historisch

In de Oostrand

49

W o n i n g t y p o l o g i e Steenhuis stedenbouw/landschap | Urban Fabric

25 52

50

Boerderette (afb. 50-51) Aan de Langedijk komt een woningtype voor dat het midden houdt tussen een stolp en een tuinderswoning. Dit boerderettetype, waarvan er tussen ca. 1875-1900 een paar van gebouwd zijn, heeft een rechthoekig grondplan en één bouwlaag onder een schilddak. In tegenstelling tot de functionele stolp en de sobere tuinderswoning is bij de boerderette meer aandacht besteed aan decoratieve elementen als sierankers, gedecoreerde daklijst, bolornamenten op het dak.

51

26

L a n g e d i j k

M a y e r s l o o t

Steenhuis stedenbouw/landschap | Urban Fabric

Historisch

28

In de Oostrand

Historisch

In de Oostrand

29

Deelgebied 2 - Wonen

Hierna zijn de spelregels voor de verschillende deelmilieus nader uitgewerkt. *Deelmilieu 4. Vrije tijd heeft geen spelregels. In dit deelmilieu zal geen woningbouwontwikkeling plaatsvinden en zullen de vrijetijdsvoorzieningen worden behouden.

2

Deelgebied 1 - Werken & wonen

1

*

Jachthaven

aal

Kan

1

2

4

lho rn

3

Ko arma Alk

er

uijv de W

*

2 *

3

2

*

Relatie met omgeving 1. Huidige ontsluiting De huidige ontsluiting (Waarddijk West en De Wuijver) handhaven op dezelfde plek. Opwaarderen op de delen waar het Doesenpad is gesitueerd.

Woningtypen Stolpboerderij, koolschuur en notabelewoningen met een industriele uitstraling.

Spelregels Bouwhoogten Minimaal 3 lagen, maximaal 6 lagen. Aantal woningen realiseren in deelgebied In overleg woningen in gehele deelmilieu (afgewisseld met werkfuncties). Parkeren Opgelost binnen deelmilieu. Gebouwd parkeren onder appartementen of parkeren op maaiveld in de buitenruimte. Niet-woonprogramma In het deelmilieu werken en wonen is ruimte voor niet-woonprogramma. Deze voorzieningen kunnen een plaats krijgen in de plinten langs het Doesenpad en aan de jachthaven (met publieke functie).

30

2. Jachthaven - Een ontwikkeling die grenst aan de jachthaven activeert deze jachthaven: bijvoorbeeld door middel van de oriëntatie van de bebouwing, de plaatsing van entrées en (gezamenlijke) buitenruimte. Geen blinde gevels naar de jachthaven toe. - Aan de jachthaven kan een publieke voorziening worden gerealiseerd. 3. Doesenpad zijde - Bebouwing: voordeuren aan het Doesenpad. Verspringende rooilijnen ten behoeve van een dorpse sfeer. - Voorzieningen in de plint langs het Doesenpad. - Parkeren: zoveel mogelijk uit het zicht vanaf het Doesenpad gerealiseerd. 4. Ecologische zone / kanaalzijde Een ontwikkeling die grenst aan de ecologische zone en het kanaal activeert deze zone: bijvoorbeeld door middel van de oriëntatie van de bebouwing, de plaatsing van entrées en (gezamenlijke) buitenruimte. Geen blinde gevels naar de ecologische zone toe.

2

Woningtypen

Relatie met omgeving

Grondgebonden Tuinderswoning, boerderette, waterwoning en notabelenwoning Gestapeld Stolpboerderij, koolschuur en notabelenwoning

1. Doesenpad - Bebouwing: voordeuren aan het Doesenpad. Verspringende rooilijnen ten behoeve van een dorpse sfeer. - Parkeerhubs worden aan het Doesenpad gesitueerd. - Parkeerkoffers of parkeerstraten: parkeren wordt zoveel mogelijk uit het zicht vanaf het Doesenpad gerealiseerd.

Spelregels Bouwhoogten Minimaal 3 lagen, maximaal 6 lagen. Aantal woningen realiseren in deelgebied Minimaal 330 woningen. Parkeren Grootste deel parkeren is voorzien in 3 centraal gelegen parkeerhubs van 3 bouwlagen hoog. Het aanvullende deel van de parkeervraag wordt opgelost in parkeerkoffers of parkeerstraten dichtbij de entrée van een woonveld, zoveel mogelijk uit het zicht vanaf het Doesenpad. Niet-woonprogramma In het deelmilieu wonen is ruimte voor nietwoonprogramma. Deze voorzieningen kunnen worden gerealiseerd aan het Doesenpad.

2. Waterzijdes Zowel een openbare als privé zone is mogelijk langs de waterzijdes. Openbaar: kade met ruimte voor ontmoeting. Privé: terras met aanlegsteiger voor bootjes. 3. Ecologische zone / kanaalzijde - Geen wandvorming langs het kanaal, het groen en water is beleefbaar tussen de gebouwen door. - Een ontwikkeling die grenst aan de ecologische zone en het kanaal activeert deze zone: bijvoorbeeld door middel van de oriëntatie van de bebouwing, de plaatsing van entrées en (gezamenlijke) buitenruimte. Geen blinde gevels naar de ecologische zone toe.

31

Deelgebied 3 - Vrije tijd & wonen

Deelgebied 5 - Plas & wonen

Deelgebied 6 - Park & wonen

1

3

Life & Garden

HondenKinder-school

Moskee

boerderij

Petanqueclub

2

Woningtypen

Relatie met omgeving

Grondgebonden Tuinderswoning, boerderette, waterwoning en notabelenwoning Gestapeld Stolpboerderij, koolschuur en notabelenwoning

1. Doesenpad - Bebouwing: voordeuren aan het Doesenpad. Verspringende rooilijnen ten behoeve van een dorpse sfeer. - Parkeerkoffers of parkeerstraten: parkeren wordt zoveel mogelijk uit het zicht vanaf het Doesenpad gerealiseerd.

Spelregels Bouwhoogten Minimaal 3 lagen, maximaal 6 lagen. Aantal woningen realiseren in deelgebied Minimaal 100 woningen. Parkeren Grootste deel parkeren is voorzien in 3 centraal gelegen parkeerhubs van 3 bouwlagen hoog. Het aanvullende deel van de parkeervraag wordt opgelost in parkeerkoffers of parkeerstraten dichtbij de entrée van een woonveld, zoveel mogelijk uit het zicht vanaf het Doesenpad. Niet-woonprogramma Er kan gedacht worden aan het toevoegen van aanvullende vrije tijdsvoorzieningen binnen de woonvelden of openbare ruimte. Deze kunnen een plaats krijgen in de plinten die grenzen of uitkijken op de huidige vrije tijdsvoorzieningen.

Woningtypen

*

2. Waterzijdes Zowel een openbare als privé zone is mogelijk langs de waterzijdes. Openbaar: kade met ruimte voor ontmoeting. Privé: terras met aanlegsteiger voor bootjes. 3. Ecologische zone / kanaalzijde - Geen wandvorming langs het kanaal, het groen en water is beleefbaar tussen de gebouwen door. - Een ontwikkeling die grenst aan de ecologische zone en het kanaal activeert deze zone: bijvoorbeeld door middel van de oriëntatie van de bebouwing, de plaatsing van entrées en (gezamenlijke) buitenruimte. Geen blinde gevels naar de ecologische zone toe.

Grondgebonden Waterwoning, tuinderswoning en boerderette Gestapeld Stolpboerderij en koolschuur.

Woningtypen Waterwoning

Spelregels

Spelregels

Bouwhoogten Maximaal 3 lagen. Aantal woningen realiseren in deelgebied Minimaal 10 woningen. Parkeren Parkeren op eigen terrein. Niet-woonprogramma Geen.

HondenKinder-school Petanque boerderij club Moskee

1

Tennisclub

1

2

2

2

Relatie met omgeving 1. Doesenpad Bebouwing: voordeuren aan het Doesenpad. 2. Plaszijde Woningen worden gerealiseerd met een (gezamenlijk) terras aan het water.

32

Bouwhoogten Minimaal 3 lagen, maximaal 5 lagen. Aantal woningen realiseren in deelgebied Minimaal 60 woningen. Parkeren Opgelost binnen deelmilieu. Gebouwd parkeren onder appartementen of parkeren op maaiveld in de buitenruimte. Niet-woonprogramma Geen.

*

graafplaats

Relatie met omgeving 1. Doesenpad Bebouwing: voordeuren aan het Doesenpad. 2. Parkachtige omgeving Woningen kijken uit over parkachtige omgeving. Landmark in het groen.

33

Referentiebeelden

Water en groen voor natuur en vrije tijd

Betaalbare woningen voor iedereen

Wandelen en fietsen krijgen ruimte en prioriteit

Groen voor ontspanning en vrije tijd

Diverse mix aan woningen

Gezonde woonomgeving

Parkeeroplossingen uit het zicht

Wonen aan het water

6 Ontwikkelstrategie Vier structuurmaatregelen en zes deelgebieden De gebiedsvisie geeft een samenhangend toekomstbeeld voor de Oostrand, met aandacht voor vier structuurmaatregelen en zes deelgebieden. De structuurmaatregelen zijn randvoorwaardelijk voor de ruimtelijke kwaliteit, de eigenheid, de ontwikkeling en fasering van de deelgebieden. Het gaat hierbij om: aanleg waterwegen, verbreding ecologische zone langs de dijk in combinatie met overige groen in de Oostrand, aanleg Doesenpad en een andere parkeeraanpak met ondermeer de bouw van drie parkeerhubs. De zes deelgebieden zijn van noord naar zuid: De Wuijver, een nieuw woongebied, een woon-vrijetijdsgebied, een gebied met vrijetijdsvoorzieningen, een woonzone aan de bufferplas en een parkachtige gebied met woningen. Dit onderscheid in zes deelgebieden is gemaakt vanwege de huidige kenmerken en functies, de beoogde functie, de eigendomsposities en de afzetbaarheid van woningen. Wat dit laatste betreft, stelt de gebiedsvisie dat er, nog uitgezonderd van mogelijk woningen op De Wuijver, ruimte is voor minimaal 580 woningen. Deze woningen, hoe goed ook verdeeld in de verschillende buurten van de Oostrand, kunnen nooit allemaal tegelijkertijd ontwikkeld en afgezet worden. Een afzet van gemiddeld zo’n 60 tot 100 woningen per jaar ligt, op basis van de huidige marktsituatie meer voor de hand.

Immers, er is een grote woningbehoefte, maar ook elders in de gemeente zullen woningbouwprojecten van de grond komen en niemand is gebaat bij ongewenste concurrentie tussen deze projecten. Een zorgvuldig op elkaar afgestemde afzet, in de Oostrand en in samenhang met andere projecten, is onderdeel van de ontwikkelstrategie. Uitwerking en fasering De ontwikkelstrategie is gericht op een goede ruimtelijke, programmatische, procesmatige en

36

financiële uitwerking van de gebiedsvisie. Onder ruimtelijk en programmatisch wordt verstaan: waar welke functie. Onder procesmatig wordt verstaan: wanneer welke ontwikkeling en door wie voorbereid en uitgevoerd. En onder financieel wordt verstaan dat sprake is van een financieel haalbare ontwikkeling, zowel wat betreft de bekostiging van structuurmaatregelen als de verdere ontwikkeling van de zes deelgebieden. Gezien de huidige ruimtelijke situatie van de deelgebieden lijkt zich een bepaalde fasering af te tekenen. Voor De Wuijver ligt een meer geleidelijke transformatie voor de hand, waarbij – zoals voorgesteld – gestart wordt bij het ‘hart van dit deelgebied’: het activeren van de jachthaven en ontwikkelingen direct hier omheen, mogelijk met de eerste transformaties naar woningbouw in met name het zuidelijk deel. Voor het grotere woongebied dat hier ten zuiden ligt, ligt een integrale gebiedsontwikkeling voor de hand, uiteraard in samenhang met de omgeving. Mogelijk kan deze integrale gebiedsontwikkeling gelijk op lopen met de, wat kleinschaliger woningbouwontwikkeling nabij de Potjesdam en/ of de voorziene woningbouw aan de oever van de bufferplas. Wanneer met deze deelgebieden gestart wordt, kan parallel hieraan nader verkend worden hoe woningbouw – en wat voor woningbouw –zorgvuldig ingepast kan worden in het meest zuidelijk deelgebied.

Omdat de vier structuurmaatregelen randvoorwaardelijk zijn voor de ontwikkeling van de deelgebieden, zal de haalbaarheid en precisering hiervan vooraf – of gelijk op – moeten lopen met de deelgebiedontwikkelingen. Gemeentelijke organisatie Om dit vervolgproces te stroomlijnen stelt de gemeente Dijk en Waard het Ontwerp- en Ontwikkelteam Oostrand (verder: O3) in. Dit is een multidisciplinair team, dat gericht is op integraliteit, programmering, kwaliteit, procescoördinatie, haalbaarheid, communicatie en participatie.

Integraliteit O3 stelt een structuurplan op. Dit structuurplan is een nadere uitwerking van de gebiedsvisie, met bijzondere aandacht voor de vier structuurmaatregelen: 1. Ecologische zone Hoe loopt deze, hoe is de wisselwerking met enerzijds de dijk en anderzijds nieuwe ontwikkelingen en het groen in de buurten gewaarborgd en welke functies krijgt de zone wel en niet? Voor de hand ligt om dit mede samen met de provincie Noord-Holland en Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier te doen. 2. Waterwegen Hoe lopen deze precies, welke zijn wel en niet doorvaarbaar, hoe is de waterkwaliteit gewaarborgd, welke kunstwerken zijn er – naast de eerste die al genoemd worden op de gebiedsvisiekaart – nodig? Voor de hand ligt om dit mede samen met Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier te doen. 3. Doesenpad Hoe loopt deze precies, wat voor inrichting krijgt deze (overal hetzelfde of juist ook een bepaalde inrichting per deelgebied), zijn er een of meer voorzieningen mogelijk en hoe verhoudt de inrichting ervan zich tot de gefaseerde inrichting van de deelgebieden? Voor de hand ligt om dit goed af te stemmen met ondernemers, verenigingen en initiatiefnemers/ontwikkelaars. 4.

Andere parkeeraanpak Wat voor parkeerhubs liggen voor de hand (demontabel of niet, hoeveel laags, wel of niet gecombineerd met andere functies), wat zijn de beste locaties en hoe sluiten deze straks aan op de infrastructuur? Voor de hand ligt om dit mede samen met de initiatiefnemers/ontwikkelaars van de woongebieden te doen.

Programmering In de gebiedsvisie wordt voorgesteld om het merendeel van de voorzieningen te behouden (en beter te ontsluiten), een gemengd woningbouwprogramma te realiseren en in De Wuijver woningen te introduceren naast bestaande en nieuwe bedrijvigheid. Tezamen wordt de Oostrand zo nog gevarieerder qua functies. Hier komen drie belangrijke vervolgacties uit voort: •

•

•

Samen met de ondernemers, eigenaren en mogelijk toekomstige ontwikkelaars verkennen hoe de transformatie van De Wuijver gaat verlopen, wat voor woningbouw hier past (met bijzondere aandacht voor de doelgroepen en uitstraling) en hoe de bedrijvigheid hier toekomstbestendig is/blijft. Samen met de verenigingen verkennen hoe alle voorzieningen meer onderdeel kunnen worden van de gebiedsontwikkeling en wat dit betekent voor programmering, ontsluiting, toegankelijkheid, vindbaarheid en beheer. Samen met de initiatiefnemers/ontwikkelaars en de woningcorporatie afspraken maken voor inclusieve buurtontwikkeling. Dat wil zeggen: in elke deelontwikkeling inzetten op een zo groot mogelijke menging van woningtypes en prijsklassen.

Kwaliteit De gebiedsvisie zet in op een ruimtelijke kwaliteit die recht doet aan de kenmerken, eigenheid en potentie van de Oostrand. Deze kwaliteit gaat over landschapsontwikkeling, stedenbouw en architectuur, met bijzondere aandacht voor de openbare ruimte, de aansluiting van bebouwing op de openbare ruimte, de openbaarheid van delen (waaronder oevers) en de vormgeving van de bebouwing (met een eigentijdse vertaling van het verleden). Om deze kwaliteit en integraliteit te borgen ligt supervisie vanuit de gemeente voor de hand. Procescoördinatie Om tot een goede interne en externe afstemming te komen, zal een belangrijke rol voor O3 de procescoördinatie zijn. Deze richt zich op

37

afstemming tussen vakspecialisten binnen de gemeente, tussen gemeente en medeproducenten van het structuurplan (provincie, waterschap), tussen gemeente en initiatiefnemers/ontwikkelaars en tussen gemeente en ondernemers/eigenaren en voorzieningen in respectievelijk De Wuijver en rondom de Potjesdam. Met al deze partners zijn al in de aanloop naar het ontwikkelplan de contacten geïntensiveerd. Ook zijn met deze partners de verwachtingen over het vervolg in beeld gebracht. Haalbaarheid Voorop staat, zowel voor de gemeente als de potentieel andere investerende partijen, de financiële haalbaarheid. Wat het structuurplan betreft – oftewel de randvoorwaardelijke investeringen – zal de gemeente nader verkennen hoe de gebiedsvisie geoptimaliseerd kan worden, welke aanvullende dekkingen mogelijk zijn en of rijks- en provinciale subsidiering (als cofinanciering) te realiseren is. Parallel of hierop aansluitend zal de gemeente, samen met de initiatiefnemers, nadere afspraken maken over de financiering van deelontwikkelingen en bovenplanse voorzieningen. Communicatie en participatie In de aanloop naar het ontwikkelplan is veel aandacht besteed aan informatieuitwisseling en gesprek, zowel generiek als specifiek naar bepaalde partijen en/of deelgebieden. In de vervolgfase zal de informatievoorziening worden gecontinueerd.

Zo blijft iedereen op de hoogte van de voortgang en kan, desgewenst, verder in gesprek met de gemeente. Wanneer bepaalde randvoorwaarden duidelijker zijn, zal het proces zich verder concentreren op uitwerking van deelgebieden. Dan wordt het voor iedereen concreter en hierbij hoort meer dan alleen informatieuitwisseling. Gaat het om concretisering van deelgebieden of bepaalde overstijgende ontwikkelingen (zoals Doesenpad, ecologische zone, voorzieningen), dan zal hier een passende participatie bij georganiseerd worden. De gemeente blijft verantwoordelijk voor de algemene communicatie en participatie, maar het is goed voorstelbaar dat dit mede samen met initiatiefnemers/ontwikkelaars verder vorm en inhoud krijgt.

38

7 Samenwerkingsstrategie In de aanloop naar het ontwikkelplan is ‘samen op’ gewerkt. Hierbij zijn betrokken geweest: bewoners in en rondom de Oostrand, ondernemers, verenigingen, eigenaren, (potentiële) initiatiefnemers, hoogheemraadschap en provincie. Dit ‘samen op’ werken heeft geleid tot een uitwisseling van ervaringen, standpunten, wensen, ambities en zorgen, tot het toetsen van de haalbaarheid van bepaalde voorstellen/ maatregelen (zoals het watersysteem, de transformatie van De Wuijver en aanvullende woningbouw), tot het vormen van een gedeeld toekomstperspectief en tot een eerste indicatie van initiatieven en bereidheid tot investeringen. Na vaststelling van het ontwikkelplan zal deze samenwerking een nieuwe fase ingaan, zoals ook al in de vorige paragraaf beschreven. In algemene zin gaat deze samenwerking als volgt: 1.

2.

3.

Vanwege het belang van samenhang (ruimtelijk, markttechnisch, programmatisch, financieel) blijft de gemeente een coördinerende rol vervullen. Wat dit behelst is in paragraaf 6 geduid. De wooncorporatie en de gemeente maken intentieafspraken over de sociale woningvoorraad in de Oostrand. Deze intentieafspraken gaan onder meer over de ambitie, de doelgroepen (met bijzondere aandacht voor doorstroming uit de omgeving), de woningtypes, een indicatie van aantallen en afzetperiode, financiën en de rolneming in de deelgebiedontwikkelingen. De initiatiefnemers met (gedelegeerde) grondpositie en de gemeente maken intentieafspraken over de gebiedsontwikkeling in de Oostrand. Deze intentieafspraken gaan onder meer over de ambitie, de doelgroepen, de woningtypes, een indicatie van aantallen

en afzetperiode, financiën en rolneming in de deelgebiedontwikkelingen. 4.

5.

De eigenaren en ondernemers in De Wuijver en de gemeente maken nadere procesafspraken over het vervolg. Deze procesafspraken gaan onder meer over hoe een vervolgstap gegeven wordt aan de gebiedsvisie en de spelregels, welke ondersteuning vanuit de gemeente hiervoor gewenst is en hoe omgegaan wordt met mogelijk al snelle initiatieven. De verenigingen rond de Potjesdam en de gemeente maken nadere procesafspraken over het vervolg. Deze procesafspraken gaan onder meer over mogelijke al tijdelijke maatregelen (gericht op betere bereikbaarheid, vindbaarheid en aantrekkingskracht) en hoe een vervolgstap gegeven wordt aan de gebiedsvisie, de spelregels en mogelijke andere al lopende afspraken met de gemeente.

Onderdeel van deze verdere verkenning en afspraken zal zijn hoe de samenwerking tussen de verschillende belanghebbenden loopt. Te overwegen valt een publiek-private Stuurgroep Oostrand in te stellen met een vertegenwoordiging van het college van B&W en bestuurders/directies van initiatiefnemende partijen. Doel van zo’n stuurgroep is om besluitvormers in de gelegenheid te stellen gezamenlijk commitment te laten nemen, elkaar waar nodig te helpen en/of knopen door te hakken wanneer sprake is van tegenstelling en/of dilemma’s.

8 Financiële strategie De gemeente Dijk en Waard heeft samen met twee planeconomische bureaus, Metafoor Ruimtelijke Ontwikkeling en PAS bv, de gebiedsvisie voorzien van een financiële strategie. In deze financiële strategie is omschreven hoe de gemeente en potentiële initiatiefnemers voor rekening en risico kunnen gaan werken aan planontwikkeling en realisatie. Ook is, aan de hand van de gebiedsvisie, een eerste globale kostenbatenanalyse gemaakt.

Wat kunnen de ontwikkelingen, zoals woningbouw, opleveren? En wat vragen de ontwikkelingen, zoals de aanleg van (bevaarbare) waterroutes, groen en infrastructuur, aan investeringen? Deze kostenbatenanalyse is op basis van de informatie van de gebiedsvisie opgesteld. Omdat de gebiedsvisie op hoofdlijnen ontwikkelingen op het gebied van wonen, water, groen, bereikbaarheid en parkeren schetst, is de kostenbatenanalyse, in deze fase van de planvorming, ook nog op hoofdlijnen. Deze analyse is niet openbaar, omdat de gemeente met deze analyse onder meer vervolggesprekken gaat voeren met potentiële investeerders, zoals ontwikkelaars. De analyse geeft echter wel een financiële indicatie en dat is vooralsnog een tekort. Dit tekort is vervolgens aanleiding geweest om te verkennen of met aanpassingen binnen de gebiedsvisie (optimalisaties), met aanvullende middelen (waaronder subsidies) en met een aanspraak op financiën buiten de grondexploitatie Oostrand een financieel haalbare ontwikkeling in gang is te zetten. Deze verkenning laat zien dat dit mogelijk is. De volgende stap is dan ook dat de gemeente de verschillende voorstellen om tot een financieel haalbare ontwikkeling van de Oostrand te komen, concretiseert. De gebiedsvisie is hiervoor ruimtelijk, programmatisch en kwalitatief het uitgangspunt, maar zal mogelijk ook op onderdelen moeten worden geoptimaliseerd.

De mate waarin hang af van nadere besprekingen met mede-overheden (subsidiering), de inbreng van investeerders en het aanspraak maken op algemene middelen buiten de grondexploitatie van de Oostrand. Het gaat hierbij dus om een combinatie van maatregelen. De uitkomst zal een geoptimaliseerde gebiedsvisie zijn, inclusief een nader uitgewerkt dekkingsvoorstel.

39

9 Bijlage: Verslag participatie Procesgang In het participatieproces is ingezet op een zo breed mogelijke dialoog met bewoners, ondernemers, verenigingen, initiatiefnemers en andere belangstellenden. Gestart is met twee informatiebijeenkomsten, één fysiek en eenzelfde digitaal. Dit heeft een grote respons opgeleverd, maar aanvullend hierop is toch ook nog enquête uitgezet. Met deze startbijeenkomsten en enquête is geprobeerd zo actief mogelijk te informeren over het waarom en het verloop van het ontwikkelplan, maar is ook direct in gesprek gegaan over het huidig en toekomstig functioneren van de Oostrand. Na deze brede en algemene start zijn zogenoemde Oostrandtafels georganiseerd. Dit waren gesprekken, veelal georganiseerd in het gebied, met specifieke partijen. In het overzicht is te lezen wie deze partijen waren. Het overzicht maakt duidelijk dat deze partijen deels overeenkomstige, maar deels ook uiteenlopende belangen hebben. Zo ging het gesprek met de verenigingen en ondernemers rondom de Potjesdam vooral over continuïteit, terwijl het gesprek met grondeigenaren vooral ging over ontwikkeling.

Het gesprek met ondernemers en eigenaren van De Wuijver ging over het waarom van transformatie, maar ook over transformatieervaringen elders in de gemeente (De Frans), privé en collectieve belangen en wat ondernemers en eigenaren enerzijds en de gemeente anderzijds van elkaar kunnen verwachten. Het gesprek met bewoners van de Oosterdijk ging over de huidige kwaliteiten van hun woonomgeving. Het gesprek met de woningcorporatie ging vooral over de grote behoefte aan sociale woningbouw en wat dit betekent voor het ontwikkelen van buurtjes waar ook andere woningbouw voorzien is. De gesprekken met het hoogheemraadschap en de provincie gingen over structuuringrepen in het landschap en het waternetwerk. Tezamen hebben deze gesprekken geleid tot een ontwikkelplan, voorstellen voor samenwerking en financiering en het besef dat transformatie van zo’n groot en

40

gevarieerd gebied als de Oostrand vraagt om zowel duidelijkheid als tijd om tot uitwerking, verkenning en realisatie te komen. Het concept-Ontwikkelplan is tenslotte voorgelegd voor reactie. Deze reacties konden op drie manieren gegeven worden. Allereerst is opnieuw een informatiebijeenkomst georganiseerd, ditmaal in Buitenzorg op 22 maart 2023. Ook kon men per mail reacties geven en is een korte enquete uitgezet met deels ook de ruimte om extra opmerkingen te maken. Belangrijkste momenten 12 september 2022 Startbijeenkomst in de Al-Mohsinien Moskee aan de Potjesdam in Zuid-Scharwoude. In aanwezigheid van zo’n 200 deelnemers is gesproken over wat een ontwikkelplan is, hoe de Oostrand nu ervaren wordt en wat men van de eerste ideeën voor de doorontwikkeling vindt. 16 september 2022 Gemeente Dijk en Waard, provincie Noord-Holland en Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier spreken elkaar over de groen- en waterontwikkeling van de Oostrand. Dit overleg wordt naderhand nog tweemaal vervolgd om tot een gedeelde gebiedsvisie te komen voor wat betreft de waterhuishouding. 20 september 2022 Gemeente Dijk en Waard en bewoners van de Oosterdijk spreken elkaar over de huidige kwaliteiten van hun woonomgeving. 20 september 2022 Digitale startbijeenkomst met eenzelfde opzet als die van 12 september. Aan deze bijeenkomst deden zo’n 25 belanghebbenden en belangstellenden deel.

7 – 24 oktober 2022 Een digitale enquête om zo degenen die niet bij een van de twee startbijeenkomsten aanwezig konden zijn alsnog de mogelijkheid te geven om ideeën,

vragen en zorgen te delen. Aan deze enquête hebben 903 respondenten deelgenomen. 13 oktober 2022 Gemeente Dijk en Waard en Henselmans Bouw en Ontwikkeling spreken elkaar over de beoogde transformatie van een deel van de Oostrand. Laatstgenoemde overlegt zijn eerste ideeën/ schetsen en geeft aan belangstelling te hebben voor een transformatie in twee fasen. 13 oktober 2022 Gemeente Dijk en Waard en Woonstichting Langedijk spreken elkaar over de sociale woningbouwopgave voor de Oostrand en de ambities van de woningcorporatie hierin. Woonstichting Langedijk geeft aan belangstelling te hebben voor nadere concretisering. 19 oktober 2022 Gemeente Dijk en Waard en De Vastgoed Meester (zaakwaarnemer namens meer dan 50 grondeigenaren van twee percelen nabij de Potjesdam) spreken elkaar over de woningbouwopgave van dit deel van de Oostrand. De Vastgoed Meester overlegt zijn eerste ideeën en geeft aan belangstelling te hebben voor nadere concretisering. 25 oktober 2022 Gemeente Dijk en Waard, ondernemers en eigenaren aan de Waarddijk West en Handelskade spreken elkaar over de beoogde transformatie van bedrijventerrein De Wuijver, de toekomstplannen van eigenaren/ondernemers en de wijze waarop verder gesproken kan worden. Aan het eind van het gesprek is afgesproken dat de ondernemers en eigenaren het initiatief nemen voor een vervolg.

De gemeente heeft, ter inventarisatie van wensen, vragen en plannen, een vragenlijst gedeeld. 1 november 2022 Presentatie aan en overleg met de adviescommissie Ruimtelijke Kwaliteit Noord-Holland.

ondernemers aan de Potjesdam spreken elkaar over elkaars verwachtingen in het kader van de gebiedsvisie. 9 november 2022 Eigenaren en ondernemers van bedrijventerrein De Wuijver spreken elkaar over de beoogde transformatie, de toekomstplannen en zorgen van eigenaren/ondernemers en de wijze waarop verder gesproken kan worden. De aanpak van het transformatieproces voor De Frans is door de gemeente als voorbeeld genoemd hoe een vervolg gegeven kan worden aan individuele gesprekken en collectieve afspraken over transformatie. 24 november 2022 Gemeente Dijk en Waard en uitvaartondernemer Dekker spreken elkaar over elkaars verwachtingen in het kader van de gebiedsvisie. 22 maart 2023 Informatiebijeenkomst in Buitenzorg. In aanwezigheid van ruim 250 belangstellenden is gesproken over het uiteindelijke resultaat, de concept-Gebiedsvisie. In het bijzonder is gesproken over de belangrijkste voorstellen, zoals: ecologische zone, woningbouw, waterwegen, Doesenpad en deels andere parkeeroplossingen dan gebruikelijk. Daarnaast is gesproken over de sfeerbeelden, de specifieke voorstellen voor de zes deelgebieden, de zorgen die leven onder belangstellenden en het vervolgproces. 22 maart - 5 april 2023 Voor degenen die niet aanwezig konden zijn op de informatiebijeenkomst, is ook nog een enquete uitgezet.

Hierop hebben 138 respondenten gereageerd op vragen als: wat spreekt aan, wat spreekt minder aan, waarover heeft u zorgen en welke ideeën wilt u meegeven?

Voorafgaand en tussentijds is met diverse individuele eigenaren en verenigingen gesproken.

2 november 2022 Gemeente Dijk en Waard, de verenigingen en

41

Inzichten uit startbijeenkomsten en reacties op eerste ideeën Veel deelnemers aan de startbijeenkomsten kennen de Oostrand zeer goed. Hierdoor kwamen velen met specifieke informatie, bijvoorbeeld over de geschiedenis, over de drie waterpeilen, over de routes door het gebied en het groen. Het feit dat het ontwikkelplan niet alleen op de toekomst gericht is, maar ook aansluiting zoekt bij de geschiedenis, wordt gewaardeerd. Velen onderschrijven het idee om de Oostrand beter doorvaarbaar te maken. Dat zit in het DNA van veel bewoners in de omgeving, aldus een van de deelnemers. Door het beter bevaarbaar te maken, beleef je meer dit deel, wordt de Oostrand meer onderdeel van de omgeving en kunnen de extra vaarroutes ook meer aandacht geven aan wat er allemaal aan voorzieningen al is. Wel vraagt men zich af of dit technisch en financieel haalbaar is. Ook werden, op basis van de eerste ideeën, andere voorstellen gedaan voor routes. Velen onderschrijven ook het idee om de Oostrand via de fiets en te voet beter bereikbaar te maken en de huidige paden te behouden. Velen benadrukken de vele voorzieningen die er nu al in de Oostrand zijn en hoe belangrijk deze voor uiteenlopende doelgroepen zijn. Het idee om de ecologische zone te verbreden, spreekt aan. Wanneer er nieuwe buurten komen, is het belangrijk dat er veel groen is.

Probeer zoveel mogelijk dit buurtgroen te koppelen aan ander groen in en rondom de Oostrand. Dit in het belang van de biodiversiteit, maar ook in het belang van wandelingen te kunnen maken dwars door de Oostrand. Het idee van het een fiets- en wandelroute van noord naar zuid die buurtjes en voorzieningen verbindt, spreekt aan. Zo kan men de verschillen en de kenmerken van de Oostrand ervaren. Maar er

42

zijn ook enkele twijfels uitgesproken: wordt het met zo’n extra pad niet te druk in de Oostrand? Zijn de huidige ‘avontuurlijke en charmante’ routes, deels ook informeel, niet al voldoende? In de gesprekken werd meer aandacht gevraagd voor de verkeersveiligheid en verkeersdruk in en rondom de Oostrand en de impact van het verkeer op het wonen en de leefbaarheid. De Oostelijke Randweg en de Westerweg worden, volgens deelnemers tijdens de startbijeenkomsten, nu al te vaak gebruikt als ‘racebanen’ met veel geluidsoverlast als gevolg. Wat voor impact heeft aanvullende woningbouw? De woningbehoefte, zoals toegelicht door de gemeente aan het begin van de startbijeenkomst, wordt over het algemeen herkend. Hetzelfde geldt voor het uitgangspunt om hier woningen te maken voor veel verschillende doelgroepen. Als er extra woningen komen in de Oostrand, wordt het door de deelnemers belangrijk gevonden dat een (groot) deels ervan bewoond wordt door woningzoekenden uit de omgeving of andere kernen van Dijk en Waard. Verschillende ouderen geven tijdens de startbijeenkomst aan te overwegen om te verhuizen van hun huidige grondgebonden woning naar nieuwbouw, mogelijk in de Oostrand. Echter, dan moeten deze woningen wel aansluiten bij hun woonwensen: levensloopbestendig, bij voorkeur alles op één verdieping, aantrekkelijke buitenruimte (bij voorkeur een tuin, maar mogelijk ook een ruim balkon).

Het idee van een geleidelijke transformatie van het bedrijventerrein De Wuijver naar een woonwerkgebied spreekt aan, mits dit samen met de eigenaren en ondernemers gebeurt. Het idee van nieuwe buurten op en rond de locatie die nu tijdelijk in agrarisch beheer is, spreekt aan. Wel roept dit ook een zorg op voor de voorzieningen die hier dichtbij zitten. Kunnen deze dan wel blijven?

43

Het idee van appartementencomplexen in het groen in het zuidelijk deel roept verschillende reacties op. Sommigen spreekt dit aan. Anderen niet of onder behoorlijke restricties (zoals bouwhoogtes en afstanden tot bestaande woningen).

Omwonenden spreken hun zorg uit over bebouwing in de Oostrand: wat betekent dit voor hun woonomgeving, uitzicht en woonplezier? Betekent dit dat de waarde van hun woningen omlaag gaat? Informatiepanelen startbijeenkomsten september 2022

Woonbehoefte, locaties en buurten

Oostrand en omgeving Hier ziet u de Oostrand en omgeving inclusief de belangrijkste voorzieningen. Volg de stappen hieronder om uw mening te geven over de locatie en voorzieningen.

Hier ziet u de ideeën op het thema ‘wonen’. Met stickers kunt u aangeven wat u aanspreekt (groen) en wat niet (rood). Vertelt u ons wat u wel en niet aanspreekt!

Ideeën Oudkarspel

Haven

1

en &

Won

+ Huisarts

+

Supermarkt ALDI

ken

wer

+

en & Won ken wer

en & Won ken wer

400 – 600 woningen in de Oostrand +

Er is in de gemeente Dijk en Waard behoefte aan woningen, daarom realiseren we ook woningen in de Oostrand.

en

Won

2 Verschillende type woningen

en

Won

en

Won

Huisarts

+

Rijwoningen sociaal segment (huur)

Noord-Scharwoude

Rijwoningen (koop)

Vrijstaande gezinswoningen (koop)

en

Won

Tandarts

+

Appartementen (koop en huur) voor starters en senioren

Oostrand

appartementen sociaal segment (huur)

Life & Garden Zuid-Scharwoude Zwembad Duikerdel OBS De Wijde Veert

F.C.C. De Kley-Drivers

Honden school Kinderboerderij Petanque Moskee Club

tijd

Vrije

3 Verschillende doelgroepen Jongeren en starters

Gezinnen

Senioren

Bijzondere doelgroepen

tijd

tijd

Vrije

Vrije

4 Wonen en werken in de Wuijver Sporthal Geestmerambacht

Albert Heijn

Tennisclub

Volkstuinen

& Park n groe en

wonen

LSVV

bedrijf

Won

...

werken

St. Jan de Doper

In het gebied naast de Wuijver is werken en wonen gecombineerd, we trekken dit door in de Oostrand.

IKC Waterrijk

+

Begraafplaats Zuid-Scharwoude Tankstation

Etos

+

Wonen 7 met zorg

Wonen aan 6 het water

Zuid-Scharwoude

en

Won

Overzicht van alle woningbouwlocaties in de gemeente

Met meer woonlagen houden we woningen betaalbaar en kunnen we meer woningen realiseren voor starters, ouderen en sociale huurders

Kooger Kerk

Huisarts

+ Met de nieuwe vaarroutes liggen meerdere buurtjes straks aan het water. Dat is aantrekkelijk wonen.

en

Won

Wonen brengt nieuwe dynamiek in het gebied en kansen voor bestaande bedrijven

Op een aantal plekken bouwen we 5 hoger dan in de rest van de gemeente

Tandarts

Vomar Voordeelmarkt

en

Won

Bijzondere collectieve woonvormen (koop en huur)

(zorgwoningen, mantelwoningen, Knarrenhof, Collectief Particulier Opdrachtgeverschap

Jeruzalemkerk

en

Won

Oostrand

+

We realiseren een rustige woonbuurt in het gebied voor mensen met een zorgvraag.

Uw ideeën Schrijf uw ideeën op een post-it en plak deze hier op.

Vertel ons!

STAP 1 Wat is goed in het gebied?

STAP 2 Wat kan worden verbeterd?

STAP 3 Wat mist u?

Schrijf op een groen kaartje uw mening, stop het kaartje in een prikker en plaats de prikkers op de kaart.

Schrijf op een oranje kaartje uw mening, stop het kaartje in een prikker en plaats de prikkers op de kaart.

Schrijf op een wit kaartje uw mening, stop het kaartje in een prikker en plaats de prikkers op de kaart.

Bijvoorbeeld: - Horeca - Buurthuis - Zorgvoorzieningen, zoals een huisarts of tandarts - Woonruimte voor specifieke doelgroepen - Winkels - Ruimte voor sport - Recreatieve activiteiten - Steiger voor boten

Recreatie en vrije tijd

Water Hier ziet u de ideeën op het thema ‘water’. Met stickers kunt u aangeven wat u aanspreekt (groen) en wat niet (rood). Vertelt u ons wat u wel en niet aanspreekt!

Met de ontwikkeling van de Oostrand ontstaan nieuwe kansen voor recreatie en vrijetijdsbesteding. Met stickers kunt u aangeven wat u aanspreekt (groen) en wat niet (rood). Vertelt u ons wat u wel en niet aanspreekt!

Ideeën 1

Vaarroute ‘ buitenom’

Ideeën

Jachthaven

1 Nieuwe recreatiemogelijkheden voor de hele gemeente.

Bestaande routes verbinden voor gebruikers uit de hele gemeente.

Samen met bestaande verenigingen en ondernemers Café

Sport

Bestaande ondernemers en verenigingen bieden nu al recreatie en vrije tijdsbesteding.

2 Vaarroutes ‘binnendoor’ ...

ant

taur

Res

ost

enp

arts

Huis

2 Ommetje

...

Vaarroute ‘ buitenom’ Op het water ontmoeten bewoners elkaar in Dijk en Waard.

De rafelroute biedt nieuwe wandelroutes door het gebied.

Wonen aan het water.

Vaarroutes ‘binnendoor’

Het water biedt nieuwe vaarroutes door het gebied. De

den & Gar ude rwo Life scha Zuid

Aantrekkelijke plekken 3 voor vrije tijd

Nieuwe recreatiemogelijkheden in het gebied.

vers

-Dri

Kley

ol

scho

den

Hon

e

nqu Peta club

erKind ij rder boe kee Mos ijk ged Lan

...

...

Vereniging nis Ten ng nigi vere

Waar de rafelroute, water en bestaande verenigingen samenkomen ontstaan aantrekkelijke plekken voor vrije tijd en ontmoeting.

3 Ruimte voor waterberging

nen

stui

Volk

Vaarroutes ‘binnendoor’

4 Nieuwe recreatievormen Café

Waardevol voor dieren en planten.

Verkoeling voor nieuwe woonbuurten.

Sport

Er is behoefte aan nieuwe recreatievormen in het gebied.

Uw ideeën

Referentiebeelden

Schrijf uw ideeën op een post-it en plak deze hier op.

Met stickers kunt u aangeven wat u aanspreekt (groen) en wat niet (rood).

44

Uw ideeën

Referentiebeelden

Schrijf uw ideeën op een post-it en plak deze hier op.

Met stickers kunt u aangeven wat u aanspreekt (groen) en wat niet (rood).

45

Inzichten uit enquête en reacties op eerste ideeën De digitale enquête is door 903 respondenten ingevuld. Omdat niet alle vragen door alle respondenten zijn ingevuld, telt de respons niet altijd op tot 903. De respondenten wonen voornamelijk in de postcodegebieden 1722 (209 respondenten), 1723 (201 respondenten), 1721 (90 respondenten) en 1724 (81 respondenten). De overige 195 respondenten wonen in andere postcodegebieden (1705, 1704, 1703, 1702, 1701, 1834 en elders).

Op de vraag waarom men de enquête invult, komt een uiteenlopend beeld. Bijna de helft van de respondenten (401) geeft aan geïnteresseerd te zijn in een woning in de Oostrand. De overige respondenten geeft aan te wonen in de buurt (348), vaak in de Oostrand te komen (226) en/of mee te willen denken over het ontwikkelplan (259). Aanvullend op voorgaande antwoorden, hebben verschillende respondenten ook van de gelegenheid gebruik gemaakt om nog meer mee te geven. Zou spreken sommige respondenten hun zorg over verandering uit. Andere respondenten benadrukken hun zoektocht naar een betaalbare woning en het belang dit in de Oostrand te bouwen, maar er zijn ook enkele respondenten die tegen woningbouw in de Oostrand pleite. Weer anderen geven aan in de Oostrand vogels te spotten, naar de kinderboerderij te gaan of te vragen naar het toegankelijk en levendiger maken van de jachthaven.

“Het zou leuk zijn als de haven toegankelijk wordt. Nu is het een afgesloten vereniging, maar in andere plaatsen zijn havens juist leuke plekken om te bezoeken en waar altijd iets gebeurt”

De leeftijd van respondenten varieert. 514 respondenten zijn 40 jaar of ouder, 302 zijn 40 jaar of jonger.

“Ik maak me ook zorgen om de verandering”

46

“Ik ben hopeloos opzoek naar een betaalbare koopwoning waar ik als 25 jarige mijn toekomst eindelijk kan opbouwen”

“Voor mijn kinderen is het bijna onmogelijk om in de buurt een betaalbare woning te vinden, zelfs met een full time baan, daarom is het belangrijk om betaalbare woningen te creëren voor de eigen bevolking”

“Ik loop dagelijks 2 keer met mijn hond op het losloopgebied. Zowel mijn hond als ik vinden dat heerlijk”

47

Op de vraag hoe men de Oostrand gebruikt, komt eveneens een uiteenlopend beeld. Bijna de helft komt in de Oostrand om er te wandelen of de hond uit te laten (465). Andere aanleidingen om in de Oostrand te komen, zijn: bezoek aan een van de bedrijven (256), sport (150), tuinieren in de volkstuinen (65), bezoek aan begraafplaats (45), werken (40) en bezoek aan moskee (8). Ook wordt aangegeven weliswaar niet in de Oostrand te komen, maar er wel regelmatige langs te fietsen of te rijden.

Woningbouw wordt door de gemeente als een van de aanjagers van het ontwikkelplan gezien. Maar hoe kijken respondenten hier tegenaan? In de enquête is gevraagd naar de huidige woonsituatie van respondenten en of men geïnteresseerd is in een woning in de Oostrand. Ongeveer de helft van de respondenten is op zoek naar een woning in Dijk en Waard. Hiervan zoekt 35% een woning binnen 3 jaar en een iets kleinere groep binnen 5 en 10 jaar. In de jongere leeftijdsgroepen is de behoefte om binnen 3 jaar te verhuizen groter. Degenen die zoeken naar een woning, is vervolgens gevraagd waarnaar zij zoeken. Het antwoord hierop is divers, deels ook leeftijds- en huishoudenafhankelijk. Er wordt gezocht naar rij- en hoekwoningen, 2 onder 1-kapwoningen, vrijstaande woningen, kamers of studio’s, gelijkvloerse woningen, appartementen en zelfbouwkavels.

Op de vraag wat men mist in de Oostrand of graag terugziet, worden over het algemeen publieke ontmoetings- en ontspanningsmogelijkheden genoemd, zoals: extra wandelpaden (400), parken (394), nieuwe vaarroutes (254), speeltuinen (248) en openbare sportplekken (153). Aanvullend hierop worden voorzieningen genoemd, zoals: horeca (228), zorg (144), supermarkt (109), winkels (91), scholen (55) en kinderopvang (50).

Men is het (helemaal) eens met de stelling dat er veel groen moet komen in de nieuwe woonbuurten. Op de stelling dat er veel vaarwater moet komen met aanlegplekken voor bootjes, antwoordt men: helemaal mee eens, mee eens, maar ook relatief vaak neutraal.

48

49

Op de stelling of men tevreden is met een kleinere tuin, terras of balkon als er meer groen en water in de Oostrand komt, komt een minder uitgesproken beeld: ongeveer eenderde is het hier (helemaal) mee eens, zo’n kwart staat hier neutraal tegenover en ruim een derde is het hier (helemaal) mee oneens.

Gevraagd is hoe men aankijkt tegen een andere parkeeraanpak dan gebruikelijk. Namelijk: niet meer iedereen standaard voor de deur parkeren, maar soms ook op iets meer afstand op kleinere parkeerterreinen die groen omzoomd zijn of in parkeerhubs). Op deze stelling geeft ruim de helft van de respondenten aan (helemaal) oneens te zijn met een andere parkeeraanpak. De overige respondenten staan hier neutraal tegenover of zijn het hier (helemaal) mee eens. Min of meer hetzelfde beeld komt naar voren op de vraag of men het een probleem vindt als de auto een paar minuten van de woning geparkeerd moet worden.

50

Op de stelling dat de nieuwe buurten in de Oostrand anders moeten zijn dan bestaande buurten in Dijk en Waard, antwoordt een derde tot de helft hier neutraal tegenover te staan. Hetzelfde aantal respondenten is het hier (helemaal) mee eens. Slechts een zeer beperkt aantal respondenten is het (helemaal) oneens met die stelling.

Op de stellingen over het belang van wandelen en spelen in de nieuwe buurten, een natuurvriendelijke omgeving en energieneutrale woningen wordt grotendeels geantwoord: (helemaal) mee eens.

51

Aantal reacties uit enquête oktober 2022

“Wij (mijn man en ik) zouden het op prijs stellen wanneer er bij de aanleg van meer wandelpaden er rekening word gehouden met invaliden .. mensen met een rolstoel kunnen in het wandelgebied nagenoeg nauwelijks lopen met hun hond (maatje)”

52

“Ik wil gewoon een huis waar ik in kan wonen voor een betaalbare prijs, ipv tot mijn 30e bij mij ouders wonen omdat er niks beschikbaar is voor iemand alleen die starter is op de woningmarkt.”

“De Oostrand is nu voor een belangrijk deel gericht op ontspanning. Dit mag niet ten koste gaan van bebouwing want anders is dit niet meer op loopafstand te bereiken.”

“Graag betaalbare woningen voor iedereen. Alleenstaande, gezinnen, vreemdelingen en ouderen. Goedkope huur en koopwoningen en woningen voor de midden inkomens, die mogen wat duurder zijn. Maar allemaal in dezelfde wijk.”

“De Waterlant eilanden waren te duur voor inwoners van Langedijk. Ik heb daarom Langedijk moeten verlaten, ondanks het hebben van een goede baan. De beste bouw kan plaatsvinden in de buurt van Heerhugowaard of Alkmaar. Daar wilt iedereen wonen ivm dat het openbaarvervoer vanuit het noorden van Langedijk te lang duurt naar de grote steden zoals Amsterdam. Men wilt dichterbij een treinstation. Treinstation in Langedijk zou ook echt een aanwinst zijn.”

“Niet alleen maar appartementen bouwen. Veel mensen gaan hier wonen alleen maar omdat dat vaak betaalbaarder is dan een huis. Wellicht meer hofjes (niet alleen knarren-) met gezamenlijke tuin”

53

Inzichten uit informatiebijeenkomst 22 maart 2023 en enquête maart en april 2023 Tussen september 2022 en maart 2023 is op verschillende manieren – en in een zo open mogelijke uitwisseling met omwonenden, woningzoekenden, verenigingen, eigenaren en ondernemers – gewerkt aan de conceptGebiedsvisie voor de Oostrand Noord- en ZuidScharwoude. Het resultaat van dit participatieen planvormingsproces is op 22 maart 2023 gepresenteerd in Buitenzorg. Op de uitnodiging om hier met de gemeente over door te spreken, hebben ruim 250 belangstellenden gereageerd. Gesproken is over de structuuringrepen, over de sfeer, over de impact van deze ontwikkeling op de verenigingen, het groen, De Wuijver en de verkeersintensiteit. Veel voorkomende reacties Velen gaven aan dat het goed is dat er in de Oostrand woningen komen en dat deze woningen in gemengde buurtjes komen. Sommige belangstellenden vroegen vooral om vaart te zetten achter de woningbouw; zij bevestigden het beeld dat er veel vraag naar extra woningen is. Tevens zorgen extra woningen voor draagvlak voor voorzieningen, aldus verschillende belangstellenden. Anderen benadrukten het belang van betaalbare woningen. Op de informatiebijeenkomst waren relatief veel ouderen: een deel hiervan gaf aan op zoek te zijn naar ‘een Knarrenhof’.

Velen konden zich vinden in de zogenoemde structuuringrepen: een verbrede ecologische zone, extra waterwegen (waarvan deels ook bevaarbaar), nieuwe woonbuurten, de deels andere aanpak van parkeren dan gebruikelijk en het Doesenpad. Ook het idee om, na verloop van tijd en in samenspraak met eigenaren en ondernemers van De Wuijver, hier meer woningen te realiseren, sprak aan. Velen vroegen of de bestaande verenigingen rondom de Potjesdam, het groen en de wandelpaden behouden bleven. Het antwoord hierop was: ja. Met enkele voorzieningen wordt gesproken over een alternatieve locatie. Dat vond

54

vrijwel iedereen geruststellend. Ook vroegen velen naar de impact van de voorgestelde ontwikkelingen, in het bijzonder de extra woningen, op de verkeersintensiteit in de omgeving. Kunnen de bestaande wegen het wel aan? Wordt het niet te druk? Wordt bij nieuwbouw wel rekening gehouden met het verkeersgeluid dat nu al van de N242 komt? Aanvullend op deze vaak voorkomende reacties is gesproken over tal van onderwerpen. Hieronder worden deze nader toegelicht. Ecologische zone en (buurt)groen Het voorstel om langs het kanaal de groene ecologische zone te versterken en uit te breiden, sprak aan. Hetzelfde gold voor de voorstellen om buurtgroen toe te voegen en bestaande bomenstructuren te handhaven. Waterwegen Het, letterlijk en figuurlijk, doortrekken van waterwegen in de Oostrand, kon op veel draagvlak rekenen. Water, zeker bevaarbaar water, hoort bij de identiteit van Langedijk. Dat hierdoor de Oostrand ook meer onderdeel wordt van de overige bevaarbare waterwegen, vond men een grote winst. Zo ontdekken mogelijk ook anderen wat de Oostrand allemaal te bieden heeft. En wie wil er nu niet wonen aan het water, zo werd vaak gezegd tijdens de informatiebijeenkomst. Auto’s en parkeren In het concept-Gebiedsplan wordt een autoluwe ontwikkeling voorgesteld.

Dat houdt in dat de voorzieningen, het groen en de nieuwe woonbuurtjes per auto bereikbaar zijn, maar dat de auto niet dominant aanwezig is. Zo is het streven om doorgaand verkeer (inclusief sluipverkeer) te voorkomen en vooral in te zetten op bestemmingsverkeer. Ook stelt de conceptGebiedsvisie voor om het parkeren deels te clusteren in ‘parkeerkoffers’ of gebouwde parkeervoorzieningen. Dat houdt in dat niet elke auto meer voor de deur geparkeerd kan worden, men soms iets verder moet lopen, maar

55

dat tegelijkertijd hierdoor wel de woonbuurtjes groener en minder door de geparkeerde auto’s gedomineerd worden. Sommige belangstellenden gaven aan hier aan te moeten wennen, anderen gaven aan dat dit past bij eigentijdse woonbuurtjes. Doesenpad Het idee om van noord naar zuid een fiets- en voetgangerslint te maken, waarlangs gewoond wordt en waarlangs bepaalde voorzieningen komen, spreekt aan. Zo krijgt een historisch en herkenbaar element, namelijk een dorpslint, een nieuwe manier invulling, aldus verschillende belangstellenden. Tegelijkertijd waren er ook kritische geluiden over het tracé: staat dit al vast of kan dit tracé nog deels aangepast worden? Deze vraag, die bevestigend beantwoord kan worden, werd gesteld door bepaalde belangstellenden die wonen en/of werken in De Wuijver of elders in de Oostrand. Sporthal en activiteiten naar Oostrand? Zoals reeds gesteld, is het geruststellend dat de meeste (sport)voorzieningen in de Oostrand blijven. Enkele belangstellenden vroegen zich af of een clustering van sportvoorzieningen niet extra aantrekkelijk zou zijn voor de Oostrand. Geopperd werd om voor de verouderde sporthal Geestmerambacht met in- en outdoor-faciliteiten een nieuwe te realiseren in de Oostrand. Zes verschillende deelgebieden In de concept-Gebiedsvisie worden zes verschillende deelgebieden, met een eigen sfeer en ontwikkeling, onderscheiden.

De belangstellenden herkennen de verschillen en ondersteunen dit. Bij twee van de deelgebieden werden vraagtekens gezet: gaat het mengen van wonen en werken in De Wuijver wel samen? En waarom langs de plas woningen? Bij deze laatste vraag werd benadrukt dat het rondje om de plas (wandelen, met de hond) zo aantrekkelijk is. Met plaswoningen gaat dit verloren en dat is meer dan zonde, aldus verschillende belangstellenden. Referentiebeelden Op een van de informatiepanelen en in de enquête werden referentiebeelden getoond, met als doel

56

om een mogelijke sfeer en uitstraling van groen en bebouwing te delen. De referenties pasten bij de Oostrand. Wel gaven bepaalde belangstellenden aan dat de referenties misschien te mooi waren en niet passen bij het betaalbaar houden van woningen.

Informatiepanelen bijeenkomst maart 2023

Zorgen en kritiek Over het algemeen was er veel instemming voor het concept-Gebiedsplan. Maar er werden ook zorgen en kritiek geuit. Dit ging over de hogere bouw, over de hoeveelheid van woningen en de impact van extra woningen (en dus bewoners) op de verkeerstructuur. Bij de hogere bouw werd gesteld dat dit niet bij Langedijk hoort en dat hier geen woningzoekenden voor zijn. Bij de extra woningen werd de zorg geuit over de hoeveelheid: levert dat wel voldoende woonkwaliteit op? En bij de impact op de verkeerstructuur werd gesteld dat het huidige verkeer al voor veel overlast zorgt en dat niet alleen de Oostrand, maar ook andere locaties in ontwikkeling worden gebracht. Zorgt dit niet voor te veel overlast, zowel qua geluid als files? Ook werden zorgen geuit over de verkeersveiligheid, met name daar waar het Doesenpad De Wuijver kruist. Sommige belangstellenden voorzien dat een fietspad door het werkgebied (met deels ook vrachtwagens) tot verkeersonveilige situaties zal leiden. In het verlengde van zorgen over het autoverkeer werd gevraagd waarom, bij zoveel extra woningen, het openbaar vervoer niet verbeterd kan worden. Ideeën Het concept-Gebiedsplan daagden sommige belangstellenden ook uit om met extra ideeën te komen. Zorg voor honden-uitlaatplekken, zoals dit zo goed gedaan is in Waddinxveen.

Zorg voor gevarieerde architectuur, maar houdt het overzichtelijk en streef naar eenheid. Denk niet alleen aan verschillende woningen, maar ook aan variaties in tuinen. Maar meer groen, niet alleen voor mensen, maar zeker ook voor dieren. Zorg voor woningen die doorstroming uit Langedijk bevorderen.

57

Aantal reacties uit enquête maart en april 2023

“Mooi om het groen langs het kanaal te zien, de hoeveelheid water in het gebied en de nieuwe Sluis”

“Wat er aanspreekt: Groen en water. Woningen voor alle doelgroepen. Door meer inwoners in NoordScharwoude kunnen voorzieningen in stand gehouden worden.”

“Zorg voor voorzieningen (winkels/ werkruimtes/horeca) die te voet bereikbaar zijn zodat een echt autovrije wijk ontstaat en de omliggende wijken niet extra belast worden met verkeer. De op dit moment in de omgeving aanwezige voorzieningen zijn m.i. te ver weg gelegen van dit gebied.”

“Spreekt aan: Veel groen, inzet op wandelen en fietsen. Parkeren en auto’s uit het zicht.“

“Maak er (meer) groen gebied van. Dieren hebben het al zwaar in Langedijk met verdwijnen van leefgebied. Bovendien huisvest de omgeving, met name de bufferplas, bijzondere dieren die waarschijnlijk niet zullen terugkeren met dit soort plannen.”

“Spreekt aan: Veel groen, inzet op wandelen “Goedkope woningenen voor fietsen. Parkeren en auto’s de jeugd En appartementen uitoudere het zicht.“ voor de zo dat er in het dorp meer doorstroming komt”

Colofon Gemeente Dijk en Waard en INBO 21 april 2023