Jaarstukken 2025

2023

2027

Strategisch beleid openbare ruimte

Integraal beleidsplan openbare ruimte Dijk en Waard 2024-2033 Klimaatadaptatiestrategie en uitvoeringsagenda

2023

2026

Riolering

Regio Alkmaar Programma stedelijk water en riolering 2022-2027

2021

2027

operationeel (door het college van B&W) Tactisch beleid openbare ruimte

Uitvoeringsplan Integraal Beleid Openbare Ruimte 2024-2033 - Dijk en Waard

2023

2027

Tactisch beleid openbare ruimte

Beleidsplan klimaatadaptatie Dijk en Waard

2023

2026

Wegen

GISIB (beheerprogramma)

Riolering

Brutis (beheerprogramma)

Kunstwerken

GISIB (beheerprogramma)

Waterwerken

GISIB (beheerprogramma)

Groen

GISIB (beheerprogramma)

Speelvoorzieningen

ABS (beheerprogramma)

Gebouwen

Planon (beheerprogramma)

Openbare verlichting

TechView (beheerprogramma)

Jaarstukken 2025 Gemeente Dijk en Waard

94

Financiering Inleiding Bij de paragraaf Financiering gaat het om de wijze waarop de gemeente benodigde geldmiddelen aantrekt en (tijdelijke) overtollige geldmiddelen onderbrengt bij het Rijk. De Wet Financiering Decentrale Overheden (FIDO), de Regeling Uitzettingen en Derivaten Decentrale Overheden (RUDDO) en de Wet Houdbare Overheidsfinanciën (HOF) vormen het wettelijk kader voor de financiering. De gemeente heeft als uitvloeisel hiervan de Financiële verordening en het Treasurystatuut vastgesteld. In deze Financieringsparagraaf worden de ontwikkelingen omtrent de financiering van het rekeningjaar 2025 weergegeven. Treasurybeleid en risicobeheer De gemeente voert een zorgvuldig treasurybeleid. Een onderdeel hiervan is risicomijding. Voor de beheersing van de uitgaven en de inkomsten is een goed liquiditeitenbeheer daarom van groot belang. Hiervoor is gebruik gemaakt van liquiditeitenplanningen, die het mogelijk maken om zo nodig geldmiddelen op het juiste moment en tegen de meest gunstige condities op te nemen. Tevens zijn de kasgeldlimiet, de renterisiconorm en het drempelbedrag voor schatkistbankieren nauwkeurig in de gaten gehouden en is - binnen de gestelde regels en rekening houdend met mogelijke risico’s geprobeerd de limieten maximaal te benutten.

Kasgeldlimiet en renterisiconorm Een belangrijk uitgangspunt in de Wet FIDO is het vermijden van grote fluctuaties in de rentelasten van openbare lichamen. Om een grens te stellen aan korte financiering (dat wil zeggen een rente typische looptijd tot één jaar) is de kasgeldlimiet in de Wet FIDO opgenomen. De kasgeldlimiet wordt berekend als een percentage (voor gemeenten Jaarstukken 2025 Gemeente Dijk en Waard

8,5%) van het totaal van de jaarbegroting van de gemeente bij aanvang van het jaar. De gemiddelde korte financiering (de netto-vlottende schuld) dient per 3 maanden getoetst te worden aan de kasgeldlimiet. Hiertoe wordt het gemiddelde genomen van de korte financiering per aanvang van de 3 kalendermaanden in een kwartaal. Overzicht kasgeldlimiet over het jaar 2025 Berekening kasgeldlimiet 2025 (x € 1.000) Begrotingstotaal (lasten, exclusief reserves) Vastgesteld percentage

8,50

Kasgeldlimiet

Berekening kasgeldlimiet (x € 1.000) Gemiddelde vlottende schuld (+)/ gemiddeld overschot vlottende middelen (-)

296.305 25.186

1e kwartaal

2e kwartaal

3e kwartaal

4e kwartaal

-25.091

-14.032

-28.148

-21.277

Kasgeldlimiet

25.186

25.186

25.186

25.186

Ruimte onder de kasgeldlimiet

50.277

39.217

53.334

46.463

In 2025 is de gemeente in alle kwartalen ruim binnen de kasgeldlimiet gebleven. Bij overschrijding van de kasgeldlimiet langer dan 3 kwartalen achtereen, dient dit aan de toezichthouder gemeld te worden. Dit was in 2025 niet nodig.

95

Renterisiconorm De renterisiconorm heeft als doel om het renterisico bij (her)financiering te beheersen. Hiermee wordt nagestreefd dat gemeenten hun vaste leningportefeuille zodanig spreiden dat de renterisico’s gelijkmatig over de jaren worden verdeeld. De jaarlijkse verplichte aflossingen en de renteherzieningen mogen niet meer bedragen dan 20% van het begrotingstotaal. Herfinanciering houdt in dat een vervangende lening wordt aangetrokken om aan de aflossingsverplichtingen van een bestaande lening te voldoen. Renteherziening doet zich voor wanneer de geldgever het rentepercentage gedurende de looptijd herziet. Bij het aangaan van een lening zijn contractueel de aflossingsverplichtingen, de renteverplichtingen en de eventuele momenten van renteherziening vastgelegd. Overzicht renterisiconorm over het jaar 2025 Berekening renterisiconorm 2025 (x € 1.000) Begrotingstotaal (lasten, exclusief reserves) Vastgesteld percentage Renterisiconorm

296.305 20

Uit voorgaand overzicht blijkt dat in 2025 de renterisiconorm niet is overschreden. De gemeente heeft in 2025 in totaal € 7,7 miljoen op langlopende leningen afgelost.

Schatkistbankieren Het Rijk heeft schatkistbankieren zonder leenfaciliteit verplicht gesteld voor gemeenten. Dit heeft namelijk een positief effect op de omvang van de overheidsschuld (EMU-schuld). Schatkistbankieren houdt in dat decentrale overheden, waaronder gemeenten, al hun liquide middelen en beleggingen aanhouden in de Nederlandse schatkist bij het Ministerie van Financiën en niet langer hun financiële geldmiddelen en vermogen bij private partijen buiten de schatkist houden. Gemeenten mogen hun overtollige financiën tot een bepaald bedrag buiten de schatkist van het Rijk aanhouden. Voor gemeenten met een begrotingstotaal kleiner of gelijk aan € 500 miljoen is het drempelbedrag gelijk aan 2% van het begrotingstotaal met een minimum van € 1 miljoen. Het drempelbedrag voor de gemeente Dijk en Waard was in 2025 € 5.926.000. In onderstaand overzicht is de benutting van het drempelbedrag schatkistbankieren in het jaar 2025 opgenomen.

59.261 Benutting drempelbedrag verplicht schatkistbankieren 2025 (x € 1.000)

Berekening renterisiconorm (x € 1.000) 1. Renteherzieningen

Resultaat 2025 0

Begrotingstotaal (lasten, exclusief reserves)

296.305

Vastgesteld percentage

2,00%

Drempelbedrag

5.926

2. Aflossingen

7.659

Benutting kwartaal 1 gemiddeld

703

3. Renterisico (= 1 + 2)

7.659

Benutting kwartaal 2 gemiddeld

3.639

4. Renterisiconorm

59.261

Benutting kwartaal 3 gemiddeld

541

5. Ruimte onder renterisiconorm (= 4 - 3)

51.601

Benutting kwartaal 4 gemiddeld

528

Gemiddeld 2025 Jaarstukken 2025 Gemeente Dijk en Waard

1.353 96

De gemeente is in alle kwartalen van 2025 ruim onder het drempelbedrag gebleven. Wel heeft de gemeente gedurende bijna heel 2025 overtollige liquide middelen bij het Rijk ondergebracht om onder het drempelbedrag te blijven. Hiervoor heeft de gemeente een rentevergoeding ontvangen. Gemiddeld was de rentevergoeding in 2025 2,18%.

Renteontwikkeling Kortlopende rentetarieven (1 jaar en korter) In 2025 zijn de kortlopende rentetarieven verder gedaald naar percentages tussen de 1,9% en 2,3% eind 2025. De daling van de tarieven wordt voornamelijk veroorzaakt door de maatregelen van de Europese Centrale Bank (ECB), die in 2025 meerdere malen het belangrijkste rentetarief in de Eurozone heeft verlaagd. Met de renteverlaging wil de ECB de consumptie en de investeringen een impuls geven en voorkomen dat de inflatie onder het streefniveau zakt. Onderstaande grafiek geeft een overzicht van de ontwikkeling van de rente inzake op te nemen gelden over kortlopende periodes gedurende het jaar 2025.

Langlopende rentetarieven (langer dan 1 jaar) Bij de langlopende rentetarieven heeft in 2025 een kleinere rentedaling plaatsgevonden. Nieuwe leningen konden in 2025 worden aangetrokken voor gemiddeld 3,52%, uitgaande van een periode van 20 jaar. Leningen met een periode van 10 jaar kosten gemiddeld 3,07%. Bij leningen met een periode van 5 jaar was de rente gemiddeld 2,75%. Gevolgen voor onze gemeente Verwijzend naar de voorgaande punten is het rentetarief voor kort geld goedkoper dan dat voor lang geld. Financiering voor een periode van maximaal 1 jaar heeft daardoor in principe de voorkeur. Uitzondering hierop is als op de lange termijn een dusdanige rentestijging wordt verwacht, die het verstandiger maakt om te kiezen voor financiering met lang geld. Doordat er gedurende 2025 voldoende inkomsten binnen zijn gekomen, was het in 2022 niet nodig om externe financiering aan te trekken.

Jaarstukken 2025 Gemeente Dijk en Waard

97

Ontwikkeling leningenportefeuille De reguliere aflossingen op de langlopende leningen bedroegen in 2025 € 7,7 miljoen (waarvan € 0,3 miljoen indirect is betaald door een woningbouwvereniging). De rentelasten op de langlopende leningen bedroegen in 2025 € 0,9 miljoen (waarvan € 0,2 miljoen indirect is betaald door een woningbouwvereniging). Er zijn in 2025 geen nieuwe langlopende leningen afgesloten. In het onderstaand overzicht staat de stand van de leningenportefeuille per 31 december 2025 gepresenteerd. bedragen x € 1.000

Leningenportefeuille Dijk en Waard ultimo 2025 Lening

Boekwaarde 31-12-2025

Rentepercentage

Laatste jaar

1

4.590

1,070%

2042

2

61.737

1,050%

2042

3

6.120

1,110%

2042

4

0

-0,395%

2025

5

1.857

-0,155%

2027

6

3.833

-0,120%

2028

*7

1.444

5,810%

2031

*8

881

5,800%

2031

Totaal

80.462

De boekwaarde van de langlopende leningen bedraagt per 31 december 2025 € 80,5 miljoen. Hiervan is € 2,3 miljoen doorgeleend aan een woningbouwvereniging.

Rentebeleid en renteschema Over de activa (zoals grond, gebouwen en grondexploitaties) van de gemeente wordt een interne rekenrente toegekend aan de exploitatie. Op deze manier wordt de externe financiering van de gemeente door het aantrekken van geldleningen doorbelast naar de met deze geldleningen aangekochte activa. Aan reserves vindt geen rentebijschrijving plaats. In de grondexploitaties 2026 (onderdeel van de jaarstukken 2025) is gerekend met een rentepercentage van 0,50%. Voor overige activa wordt de lineaire afschrijvingsmethode gehanteerd. Hiervoor is bij de begroting 2025 ook een rentepercentage van 0,50% gehanteerd. Bij de jaarrekening is dit in verband met BBV-regelgeving gecorrigeerd naar 0,10%. Jaarlijks wordt bezien of de rekenrentes nog aansluiten op de regelgeving van het BBV en op de verwachte marktontwikkelingen. Op basis van de jaarlijkse actualisatie van het rentebeleid stelt de raad de rentepercentages voor het komende begrotingsjaar vast. Met de vastgestelde percentages wordt ook de jaarrekening opgemaakt.

* Lening 7 en 8 zijn door verstrekt aan een woningbouwvereniging. De jaarlijks te betalen rente en aflossing wordt op hetzelfde moment aan de gemeente betaald door deze woningbouwvereniging.

Jaarstukken 2025 Gemeente Dijk en Waard

98

Renteschema De commissie BBV adviseert om het onderstaande renteschema in de paragraaf Financiering op te nemen, omdat met dit renteschema inzicht wordt gegeven in de rentelasten externe financiering, het renteresultaat en de wijze van rentetoerekening. Bedragen x € 1.000 De externe rentelasten over de korte en lange financiering b. De externe rentebaten -/Totaal door te rekenen externe rente c1 De rente die aan de grondexploitatie moet . worden doorberekend -/a.

De rente van projectfinanciering die aan het c2 betreffende taakveld moet worden . toegerekend -/-

959 -509 450 -17 0

Totaal Saldo door te rekenen externe rente d1 Rente over eigen vermogen .d2 Rente over voorzieningen (gewaardeerd op . contante waarde) De aan taakvelden toe te rekenen rente De werkelijk aan taakvelden toegerekende e. rente f.

Renteresultaat op het taakveld Treasury

-17 433

Wet HOF en EMU saldo De Wet Houdbare Overheidsfinanciën heeft tot doel om bij te dragen aan de EMU-norm van maximaal 3% tekort op de begroting van het Rijk. De wet biedt extra waarborgen en zekerheden om de overheidsfinanciën op een houdbaar pad te houden en stelt dat decentrale overheden een gelijkwaardige inspanning moeten leveren bij het streven om te voldoen aan de Europese begrotingsdoelstellingen. In de wet staat niet vermeld dat de decentrale overheden een begrotingsevenwicht in EMU-termen moeten realiseren. Het EMU-saldo is het saldo van de inkomsten en uitgaven van een (lokale) overheid. Hierbij zitten ook de inkomsten en uitgaven met een kapitaalkarakter, zoals aan- en verkopen grond, investeringen en investeringsbijdragen. Het onderstaande schema geeft de berekening van het EMU-saldo voor 2025 van de gemeente Dijk en Waard weer. Berekening EMU-saldo (bedragen x € 1.000)

Rekening 2025

1

Exploitatiesaldo vóór toevoeging aan of onttrekking uit reserves (zie BBV, artikel 17c)

-8.831

26.600

2

Mutatie (im)materiële vaste activa

-35.171

28.947

3

Mutatie voorzieningen

19.272

8.884

-416

4

Mutatie voorraden (inclusief bouwgronden in exploitatie)

-11.945

801

17

5

(Verwachte) boekwinst/verlies bij de verkoop van financiële vaste activa en (im)materiële vaste activa, alsmede de afwaardering van financiële vaste activa

0

0

57.557

5.736

0 0 0

Berekend EMU-saldo (= 1 - 2 + 3 - 4 - 5) Jaarstukken 2025 Gemeente Dijk en Waard

Begroting 2025

99

Bedrijfsvoering Inleiding Interne bedrijfsvoering is van belang voor het bevorderen van de efficiëntie, effectiviteit, transparantie en rechtmatigheid van de gemeentelijke organisatie. Hiermee wordt de organisatie optimaal ondersteund in haar ontwikkeling, zodat inwoners, bedrijven en organisaties in Dijk en Waard zo goed mogelijk worden bediend. In 2025 is verder gebouwd aan een solide fundament voor een toekomstbestendige gemeente, door de kwetsbaarheid te verminderen en de kwaliteit te verhogen. Het doel is een strategische organisatie die handelt vanuit de maatschappelijke opgaven, waarbij eigenaarschap, samenwerking en vakmanschap centraal staan. De kernpunten in 2025 op het gebied van bedrijfsvoering waren: • • • •

Het verder versterken van een veilige en betrouwbare informatie- en automatiseringsomgeving Het doorontwikkelen van de P&C-cyclus van Dijk en Waard, gericht op een financieel gezonde en toekomstbestendige gemeente Het verder professionaliseren van de ondersteuning en advisering van organisatie en bestuur Het stimuleren van vakmanschap, verbinding en ontwikkeling binnen de organisatie

De ontwikkelingen op deze kernpunten worden in deze paragraaf toegelicht in de volgende onderdelen: 1. HRM 2. Juridisch 3. ICT en informatiebeveiliging Jaarstukken 2025 Gemeente Dijk en Waard

4. P&C-cyclus Dijk en Waard 5. Communicatie 6. Toelichting rechtmatigheidsverantwoording

HRM Algemeen In het jaar 2025 hebben we veel aandacht geschonken aan het ontwikkelen van beleid en instrumenten die bijdragen aan goed werkgeverschap. Regelingen op het gebied van ons Individueel Keuzebudget en reiskosten in het kader van woon-werkverkeer zijn aangepast en sluiten nu goed aan op ons Integraal Parkeerbeleid. De implementatie van de regeling Studiefaciliteiten is afgerond en de evaluatie van onze formulieren op het gebied van Functionerings-en ontwikkelgesprekken heeft plaatsgevonden. Ook hebben we een aanvang gemaakt met het actualiseren van de regeling Werving & Selectie. We hebben dit jaar een periodiek arbeidsdeskundig onderzoek (PAGO) uitgevoerd voor alle medewerkers. Hier is veel gebruik van gemaakt en de uitkomsten van het onderzoek gebruiken we in onze verdere beleidsontwikkelingen. Verder is ook dit jaar veel aandacht uitgegaan naar de ontwikkeling van HR-instrumenten. Zo zijn we dit jaar gestart met het in de steigers zetten van een onderzoek naar onze medewerkerstevredenheid, hebben we een besluit genomen over de inzet van een broker voor de inhuur van tijdelijk personeel, hebben we een Leer-management-systeem aangekocht voor het professioneel ondersteunen van het leren en ontwikkelen binnen onze organisatie.

100