Jaarstukken 2023 - definitief concept incl SISA bijlage
Tekst van het document
Het operationeel maken van Zaffier met goed opdrachtgeverschap, verbinding met de lokale toegang en een sterke regionale positie: Check-in (jongerenpunt) en Meldpunt vroegsignalering
Het Jongerenpunt Check-In is geborgd binnen Zaffier, waarbij intensief samengewerkt wordt met het Doorstroompunt. De organisatie dat zich bezighoudt met de kwalificatieplicht en voorheen bekend stond onder de naam Regionale Meld- en Coördinatiefunctie
Jaarstukken 2023 Gemeente Dijk en Waard
68
ofwel RMC. In 2023 is Zaffier gecertificeerd door de branchevereniging NVVK en daarmee voldoet de afdeling schuldhulpverlening (waar het Meldpunt vroegsignalering onderdeel van uitmaakt) aan hun kwaliteitseisen. Elk signaal via het Meldpunt vroegsignalering wordt opgevolgd door Zaffier en er wordt een hulpaanbod gedaan. Het harmoniseren van beleidskaders, verordeningen en regelingen sociaal domein.
De harmonisatieopgave voor het sociaal domein is afgerond. Het beleid en de gemeentelijke voorschriften zijn uiterlijk 31 december 2023 vastgesteld en waar nodig gepubliceerd.
Het opzetten van een lokaal preventieakkoord in het kader van preventief gezondheidsbeleid.
Het lokaal preventieakkoord is opgesteld en activiteiten in dit kader worden uitgevoerd. De activiteiten uit het lokaal preventieakkoord en het sportakkoord zijn opgenomen in het plan van aanpak brede Specifieke uitkering Gezond en actief leven akkoord (SPUK/GALA).
Het stimuleren van het gebruik van de MeedoenPas (inmiddels DijkenwaardPas) (link met programma 5 Sport, cultuur, recreatie en openbare ruimte, het eerste punt).
Het gebruik van de budgetten op de DijkenwaardPas is met gemiddeld 19% toegenomen naar 69% in 2023 door de inzet via de pilot armoedebeleid. De pilot loopt door tot en met december 2024.
De meerjarige implementatie van de Visie sociaal domein.
De Visie sociaal domein is doorvertaald naar het Integraal beleidskader sociaal domein (IBK). Na het vaststellen van het IBK in juni 2023 is er een start gemaakt met de implementatie van de drie routes uit het IBK, te weten: 1. Een sterke sociale basis (route1): 2. Passende ondersteuning dichtbij de inwoners (route 2): 3. Kwalitatieve en beheersbare hulp en ondersteuning (route 3): Een onderdeel van het programma "de inwoner als eigenaar" is het verstevigen van de basis binnen de gemeentelijke uitvoering. Er is onder andere gewerkt aan het inzichtelijk krijgen en verbeteren van de werkprocessen. Het programma wordt onderdeel van de implementatie van het Integraal beleidskader sociaal domein.
Het meerjarige Veranderprogramma sociaal domein 'De inwoner als eigenaar’: Programmamanagement en inhoudelijke kosten
Jaarstukken 2023 Gemeente Dijk en Waard
69
Het verkrijgen van inzicht in de ontwikkeltrend van het gebruik van de ondersteuning, hulp en zorg en de financiële uitgaven en beheersingsmogelijkheden.
Er is een project gestart om de meerjarenprognose voor het sociaal domein te verbeteren. Daarnaast hebben we stappen gezet in data gedreven werken en het verbeteren van de datakwaliteit. Hiervoor is een business analist aangesteld.
Het versterken van preventie, voorliggend veld en inzet van laagdrempelige collectieve en algemene voorzieningen, waaronder Jongerenwerk (1), Ouderenadviseur (2) en Welzijn op recept (3).
1. Naast de reguliere inzet is er extra ingezet op jongerenwerkers in het voortgezet onderwijs met de gelden uit het Nationaal Programma Onderwijs (NPO). Met deze zogenaamde schoolrondes is het mogelijk vraagstukken in een vroeger stadium te signaleren. 2. In 2023 is de vorm voor een ouderenadviseur verkend met Wonen Plus Welzijn en MET Welzijn. Na de motie Seniorenagenda is gekozen voor een aanpak gericht op de opbouw van een kennisnetwerk in de sociale basis, met een gespecialiseerd ouderenadviseur voor de advisering aan ouderen op alle leefgebieden. De ouderenadviseur start in Q2 2024. 3. Welzijn op recept is volledig uitgerold in Dijk en Waard.
Preventieactiviteiten jeugdgezondheid
De preventieactiviteiten gericht op het tegengaan van eenzaamheid, bevorderen van mentale gezondheid en bewust worden van de invloed van alcohol en drugs bij jongeren zijn uitgevoerd.
Het verbeteren van de leefbaarheid in de wijken, o.a. door te experimenteren met pilots i.h.k.v. community building (1) en versterken van buurtbemiddeling (2).
1. Community building van MET Dijk en Waard is sinds 1 september 2023 op verschillende pilots ingezet. Bij de Tuinfluiter in de Draai is het gericht op uitstroom van een intramurale voorziening naar zelfstandig wonen met begeleiding. Bij de Klamp is het gericht op sociaal beheer en - steunpunt. 2. De Buurtbemiddeling is ondergebracht bij Wonen Plus Welzijn. Samen met team Veiligheid is een verbeterplan opgesteld. Deze is met name gericht op werving en training van meer vrijwilligers, training
Jaarstukken 2023 Gemeente Dijk en Waard
70
coördinator, teambuilding en het oppakken van meer casussen. Het uitvoeren van de Woonzorgvisie (link programma 8 Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing).
De Woonzorgvisie is op 10 oktober 2023 vastgesteld. Er wordt gewerkt aan een uitvoeringsprogramma.
Samenwerking (boven)regionaal op programma's Jeugd, Wmo en Passend onderwijs. Waaronder uitvoering geven aan de nieuwe inkoopcontracten Jeugd, de decentralisatie Beschermd wonen en de aansluiting onderwijs en jeugdhulp.
Per 1 januari 2023 zijn de nieuwe inkoopcontracten jeugd ambulant en verblijf ingegaan. Alle trajecten van jeugdigen zijn omgezet naar ‘nieuwe’ trajecten. Voor jeugdigen bij aanbieders die geen nieuw contract hebben, is een overgangstermijn ingesteld en wordt waar nodig naar maatwerk gezocht. Voor het onderdeel jeugdhulp Verblijf zijn in 2023 ontwikkeltafels gestart waarbij we samen met aanbieders en andere partijen, als scholen en welzijn, streven naar een afname van het aantal jeugdigen in verblijf of kunnen ontwikkelen naar een zo thuis mogelijk verblijf voor de jeugdigen (Thuis voor Noordje). De eerste regionale analyses laten zien dat de ontwikkeling van verblijf naar ambulant is ingezet. In 2023 is de aanbesteding uitgevoerd voor de inkoop van Jeugd- en Schoolteams op de VO-scholen in de regio. Met als resultaat dat het inkoopcontract per 1 januari 2024 is ingegaan. Daarmee zijn t/m 2030 de Jeugd & Schoolteams in het VO geborgd.
Samenwerking regionaal jeugd: Doorontwikkeling van het Regionaal Expertteam (RET) in de regio Alkmaar
Rondom complexe vragen voor jeugdigen en gezinnen werken we in de regio Alkmaar aan een doorbraakaanpak. Hiervoor hebben we in de regio Alkmaar het Regionaal Expert Team (RET) opgericht. In 2023 is het vaste kernteam met expertise uit verschillende sectoren gestart. Het RET is ondersteunend aan de lokale teams en de Gecertificeerde instellingen (GI's).
Strategisch partnerschap waardoor grote maatschappelijke instellingen hun diensten voor de inwoners goed kunnen
Met het vaststellen van het Integraal beleidskader sociaal domein (IBK) wordt aan het strategisch partnerschap meer vorm gegeven. Aan de hand van de doelstellingen uit het IBK wordt met grote
Jaarstukken 2023 Gemeente Dijk en Waard
71
uitvoeren (link met programma 5 Sport, cultuur, recreatie en openbare ruimte).
Beleidsindicatoren Indicator
maatschappelijke instellingen het goede gesprek gevoerd. Dit is een ontwikkeltraject zowel voor de ambtelijke organisatie als de maatschappelijke partners. Ook regionaal wordt vormgegeven aan strategisch partnerschap via de regionale inkoop jeugd.
Eenheid
Waarde 2022
Waarde 2023
Bron
Banen
Aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd 15 – 64 jaar
629
-
LISA 2022.
Jongeren met een delict voor de rechter
% 12 t/m 21-jarigen
1%
1%
CBS 2022 waar staat je gemeente
Kinderen in uitkeringsgezin
% kinderen tot 18 jaar
4%
3%
Verwey Jonker Instituut – Kinderen in Tel
Netto arbeidsparticipatie
% van de werkzame beroepsbevolking ten opzichte van de beroepsbevolking
73%
73,9%
CBS
Werkloze jongeren
% 16 t/m 22-jarigen
2%
2%
Verwey Jonker Instituut – Kinderen in Tel
Personen met een bijstandsuitkering
Aantal per 10.000 inwoners
199
194
CBS (1e halfjaar 2023)
Lopende reintegratievoorzieningen
Aantal per 10.000 inwoners van 15 – 64 jaar
102,4
106,4
CBS
Jongeren met jeugdhulp
% van alle jongeren tot 18 jaar
11,8%
12,3%
CBS 1e halfjaar 2023 waar staat je gemeente
Jongeren met jeugdbescherming
% van alle jongeren tot 18 jaar
1,4%
1,2%
CBS 1e half jaar 2023 waar staat je gemeente
Jaarstukken 2023 Gemeente Dijk en Waard
72
Jongeren met jeugdreclassering
% van alle jongeren van 12 tot 23 jaar
0,2%
0,2%
CBS 1e half jaar 2023 waar staat je gemeente
Cliënten met een maatwerkarrangement WMO
Aantal per 10.000 inwoners
450
-
GMSD
Verbonden partijen Verbonden partij Vestigingsplaats
Openbaar belang
GGD Hollands Noorden
Alkmaar
De GGD Hollands Noorden - bewaakt, beschermt en bevordert de gezondheid en veiligheid van de inwoners van Noord-Holland Noord. - bewaakt door gezondheidsrisico's en -onveiligheid te signaleren en de inzichten hierover actief te verspreiden. - beschermt tegen bedreigingen van de volksgezondheid met preventie, bestrijding en voorlichting. - bevordert individueel en collectief gezond gedrag en preventief beleid van de gemeenten en andere spelers in de gezondheidszorg.
Zaffier
Alkmaar
Zaffier biedt integrale dienstverlening op het gebied van participatie, werk, inkomen, schuldhulpverlening en inburgering. Ze richten zich op het bieden van ondersteuning, op preventie en vroegsignalering. Zaffier is een regionale uitvoeringsorganisatie, een samenwerking tussen de gemeenten Dijk en Waard, Alkmaar, Bergen, Uitgeest, Castricum en Heiloo. Zaffier heeft tot doel, met inachtneming van hetgeen hierover in de regeling is bepaald, om door een efficiënte en effectieve uitvoering van de Wetten en het gemeentelijke minimabeleid de belangen van de gemeenten gezamenlijk, en ieder afzonderlijk, te behartigen op het gebied van inburgering, arbeidsparticipatie, sociale werkvoorziening en beschut werk, het behoud, herstel en bevorderen van arbeidsbekwaamheid, alsmede voor het in dienst nemen van c.q. (bevorderen van) uitstroom naar arbeidsplaatsen bij andere werkgevers van personen met een arbeidsbeperking, arbeidsintegratie en, indien nodig, financiële inkomensondersteuning, schuldhulpverlening, bestrijding van armoede en het bevorderen van participatie in het maatschappelijk en sociale leven.
Jaarstukken 2023 Gemeente Dijk en Waard
73
Wat heeft het gekost? Taakveld
Bedragen x € 1.000 Rekening Primaire Actuele Rekening Afwijking 2022 begroting begroting 2023 2023 2023
LASTEN T6.1
Samenkracht en burgerparticipatie
-12.105
-7.808
-14.383
-13.713
670
T6.2
Wijkteams
-4.095
-1.057
-5.447
-5.820
-373
T6.3
Inkomensregelingen
-28.612
-22.703
-30.132
-32.255
-2.123
T6.4
Begeleide participatie
-5.090
-5.237
-5.372
-5.371
1
T6.5
Arbeidsparticipatie
-3.719
-3.568
-3.967
-4.510
-543
T6.6
Maatwerkvoorziening (WMO)
-2.719
-3.609
-4.346
-3.985
361
T6.71
Maatwerkdienstverlening 18+
-14.034
-13.849
-1.435
-2.085
-650
T6.71A Huishoudelijke hulp (WMO)
0
0
-5.029
-5.374
-345
T6.71B Begeleiding (WMO)
0
0
-6.299
-6.141
158
T6.71C Dagbesteding (WMO)
0
0
-1.541
-1.431
110
-33.493
-27.261
-2.008
-3.765
-1.756
T6.72A Jeugdhulp begeleiding
0
0
-5.066
-5.876
-810
T6.72B Jeugdhulp behandeling
0
0
-9.578
-7.685
1.893
T6.72C Jeugdhulp dagbesteding
0
0
-2.444
-2.421
23
T6.72D Jeugdhulp zonder verblijf overig
0
0
0
-1
-1
T6.73A Pleegzorg
0
0
-1.136
-1.153
-17
T6.73B Gezinsgericht
0
0
-1.487
-1.581
-93
T6.73C Jeugdhulp met verblijf overig
0
0
-5.936
-5.585
351
0
0
-7.756
-9.128
-1.372
0
0
-1.859
-1.963
-104
0
0
-563
-658
-95
T6.72
Maatwerkdienstverlening 18-
Jeugd behandeling GGZ zonder verblijf Jeugdhulp crisis/LTA/GGZT6.74B verblijf T6.74A
T6.74C Gesloten plaatsing T6.81
Geëscaleerde zorg 18+
-1.886
-1.497
-207
-207
0
T6.81B
Maatschappelijke- en vrouwenopvang (WMO)
0
0
0
-91
-91
T6.82
Geëscaleerde zorg 18-
-3.800
-5.009
-818
-787
31
T6.82A Jeugdbescherming
0
0
-1.825
-2.115
-290
T6.82B Jeugdreclassering
0
0
-137
-152
-15
-109.553
-91.600
-118.772
-123.852
-5.079
TOTAAL LASTEN
Jaarstukken 2023 Gemeente Dijk en Waard
74
BATEN T6.1
Samenkracht en burgerparticipatie
8.277
88
10.786
12.658
1.872
T6.2
Wijkteams
3.031
20
2.756
3.283
527
T6.3
Inkomensregelingen
18.575
19.229
20.956
21.082
126
T6.4
Begeleide participatie
2
0
0
300
300
T6.5
Arbeidsparticipatie
195
0
0
701
701
T6.6
Maatwerkvoorziening (WMO)
36
23
23
467
444
T6.71
Maatwerkdienstverlening 18+
433
448
0
-2
-2
T6.71A Huishoudelijke hulp (WMO)
0
0
448
0
-448
T6.72
Maatwerkdienstverlening 18-
5
0
0
0
0
T6.81
Geëscaleerde zorg 18+
132
131
0
0
0
T6.81B
Maatschappelijke- en vrouwenopvang (WMO)
0
0
0
1
1
T6.82
Geëscaleerde zorg 18-
2
0
0
0
0
TOTAAL BATEN
30.688
19.939
34.968
38.489
3.521
Saldo van baten en lasten
-78.866
-71.661
-83.805
-85.362
-1.558
Toevoeging aan reserves
-1.019
-1
-201
-200
1
Onttrekking aan reserves
1.956
51
3.221
3.197
-23
Totaal mutatie reserves
937
49
3.019
2.997
-22
-77.928
-71.612
-80.785
-82.365
-1.580
Saldo programma
Toelichting afwijking baten en lasten verschillen
nadeel
Lasten
-5.750
T6.1 Samenkracht en burgerparticipatie: De middelen uit de Brede Specifieke Uitkering tbv Gezond en Actief Leven Akkoord (SPUK GALA) zijn eind 2023 toegekend. Die zijn niet volledig benut. Wel hebben we geplande projecten waar mogelijk vanuit de Brede SPUK in 2023 gefinancierd. Het effect op dit onderwerp levert in totaal een voordeel op van € 293.000.
I/S
voordeel
I/S
671 670
totaal -5.079
I
Kinderopvang en SMI kinderopvangtoeslag. Voordeel van € 353.000. - Het structureel bespaarde bedrag SMI is onderdeel van de taakstelling Wmo, dit betreft een bedrag van € 160.000. - Kinderopvang heeft in 2023 minder gedeclareerd waardoor er een voordeel is van € 193.000. De uitgaven voor de opvang van de ontheemden
Jaarstukken 2023 Gemeente Dijk en Waard
75
uit Oekraïne zijn iets lager uitgevallen dan verwacht. Het voordeel is € 75.000. De subsidie voor lokale inwonersinitiatieven is een last waar een specifieke uitkering (baat) tegenover staat. Dit betreft een nadeel van € 45.000. T6.2 Wijkteams Dijk en Waard voert de administratie van de Netwerkorganisatie Regio Alkmaar (NORA). Deze lasten worden verrekend met de regio en bovenregionaal, hier staan dus baten tegenover. Dit betreft een nadeel van € 470.000.
-373
I
-2.123
I
Een deel van het budget ten behoeve van de implementatie van de visie sociaal domein is nog niet besteed. Dit betreft een voordeel van € 115.000. Overige kleine verschillen betreft een nadeel van € 18.000. T6.3 Inkomensregelingen In 2023 zijn uitgaven gedaan die worden gedekt door extra inkomsten. Deze zijn niet in de begroting opgenomen waarmee er een verschil ontstaat in de jaarrekening. Het gaat om de energietoeslag (baten in programma 0), afwikkeling van de TOZO en de kinderopvangtoeslag. Het aantal personen in de bijstand is aan het einde van 2023 toegenomen door het groot aantal statushouders dat in de gemeente is gehuisvest. Hierdoor zijn de lasten van de uitkeringen hoger dan begroot. Door krapte op de arbeidsmarkt en de opstartende fase waarin Zaffier zich bevindt is het niet gelukt om alle projecten die op de planning stonden te realiseren. Dit resulteert in een lagere bijdrage voor de bedrijfsvoeringskosten. T6.4 Begeleide participatie Overige kleine verschillen
1
T6.5 Arbeidsparticipatie Er zijn extra uitgaven omtrent Wet Inburgering gedaan die volledig gedekt worden door de Rijksbijdrage. Omdat deze Rijksbijdrage nog niet verwerkt waren in de begroting is daarmee het nadeel ontstaan. Van de ontvangen middelen voor de opvang van asielzoekers en huisvesting van statushouders is er nog € 182.000 niet besteed.
-543
I
T6.6, T6.71, T6.71A, T6.71B, T6.71C, T6.81, T6.81B Het resultaat op de maatwerkvoorzieningen WMO
-457
S
Jaarstukken 2023 Gemeente Dijk en Waard
I
76
bestaat uit 2 delen: - De kosten van de grote woningaanpassingen zijn in 2023 lager dan begroot. - De taakstelling Wmo. In 2022 is de taakstelling verkend op mogelijke besparingen door aanscherping van beleid sociaal domein. Specifiek werden daarbij mogelijke besparingen op verordening SMI, dienstenvoucher en beleidsregels Wmo en Jeugd genoemd. Nu de harmonisatie heeft plaatsgevonden kan geconcludeerd worden dat behoudens de structurele besparing op SMI van € 160.000 er verder geen structurele besparingen gerealiseerd zijn. T6.72, T6.72A, T6.72B, T6.72C, T6.72D, T6.73A, T6.73B, T6.73C, T6.74A, T6.74B, T6.74C, T6.82, T6.82A, T6.82B Zorgkosten totaal Jeugd Het aantal cliënten met declaraties is ten opzichte van 2022 met 3% gedaald. De verhouding jeugdigen t/m 18 jaar ten opzichte van het totaal aantal inwoners is gelijk gebleven binnen de gemeente. De gemiddelde kosten per client zijn met 14% gestegen. Deze stijging kent twee oorzaken: 1. Indexatie van 4% van de producten Ambulant en Verblijf ad. € 609.500 die is toegevoegd in de begroting 2023 bij de voorjaarsrapportage; 2. Nadelig financieel effect als gevolg van de omzetting naar de nieuwe inkoop Jeugd Ambulant & Verblijf in 2023 ad. € 317.000. Dit effect was begroot op 8% in de najaarsrapportage, maar het werkelijke financieel effect is 10%.
Dit komt doordat de verhouding tussen lichte, middelzware en zware zorg anders zijn dan verwacht. Er wordt veel ingezet op middelzware zorg en het volume is hoger.
-2.254
I
Hervormingsagenda Het besparingspotentieel dat door het Rijk met de Hervormingsagenda in feite als taakstelling is meegegeven is niet realistisch. De gemeenten zijn verantwoordelijk gemaakt voor deze opgave, maar er is een grote afhankelijkheid van verschillende factoren waaronder een realistisch en haalbaar landelijk implementatieplan. Voor veel cruciale onderdelen uit het plan wordt nog een nadere uitwerking van het Rijk en VNG verwacht. Op aanwijzing van de VNG is de opgelegde besparingen direct verwerkt als stelpost in de begroting, dit betreft een nadeel van € -2.125.000. Het innovatiebudget is door inzet vanuit andere budgetten niet gebruikt wat een voordeel betreft van € 147.000.
Jaarstukken 2023 Gemeente Dijk en Waard
77
Overige kleine verschillen betreft een voordeel van € 40.000. Baten
-4
3.526
T6.1 Samenkracht en burgerparticipatie Het voordeel op dit taakveld wordt hoofdzakelijk veroorzaakt door de Rijksbijdrage voor de Oekraïne opvang. Door de verbouwing van transferium zijn meer er opvangplekken beschikbaar. Dit levert een hogere bijdrage op.
3.522
1.838
I
T6.1 Samenkracht en burgerparticipatie Overige verschillen
34
I
T6.2 Wijkteams Dijk en Waard voert de administratie van de Netwerkorganisatie Regio Alkmaar. Deze lasten worden verrekend met de Regio en Bovenregionaal, hier staan dus lasten tegenover. Dit betreft een voordeel van € 470.000.
527
I
T6.3 Inkomensregelingen In 2023 zijn er taken uitgevoerd die niet in de begroting zijn opgenomen (baten en lasten) Het gaat om de kinderopvangtoeslag, bijstand en TOZO.
126
I
T6.4 Begeleide participatie Een afrekening door de omzetting van Haltewerk en WNK naar Zaffier zorgt voor een voordeel van € 300.000.
300
I
T6.5 Arbeidsparticipatie De nieuwe wet inburgering wordt volledig gedekt door rijksmiddelen.
701
I
Overige kleine verschillen betreft een voordeel van € 57.000.
T6.6, T6.71, T6.71A, T6.81B WMO Overige kleine verschillen Totaal
-4
I
-5.754
4.197
-1.557
Toelichting afwijking mutaties reserves verschillen
nadeel
I/S
voordeel
Toevoegingen
1
Overige verschillen
1
Onttrekkingen
-23
Overige verschillen
-23
Jaarstukken 2023 Gemeente Dijk en Waard
I/S
totaal 1
I -23
I
78
Programma 7 Volksgezondheid en milieu Het programma Volksgezondheid en Milieu bevat van origine de taken die de gemeente uitvoert op basis van diverse wetten zoals de Wet milieubeheer, Wet geluidhinder, Wet bodembescherming en de daaruit voortvloeiende besluiten. De belangrijkste ambities in dit programma vloeien echter voort uit het landelijke Klimaatakkoord en de gemeentelijke ambities op het gebied van duurzaamheid. Belangrijke pijlers binnen het thema duurzaamheid zijn de energietransitie, warmtetransitie en klimaatadaptatie. De gemeente heeft de doelstelling om CO2-neutraal te worden. De recente ontwikkelingen in Europa laten zien dat het belangrijk is om onze energievoorziening te verduurzamen. De overstap naar duurzame energie zorgt voor een verminderde afhankelijkheid van gas en daarbij draagt het bij aan een gezonde leefomgeving, meer wooncomfort en een lagere energierekening. Om te voldoen aan de ambities in het Klimaatakkoord, en de energietransitie te versnellen, zullen er structureel meer capaciteit en middelen beschikbaar moeten komen. Energiebesparing is de eerste stap. Wat we niet verbruiken hoeven we ook niet op te wekken. Omdat de gevolgen van klimaatverandering nu al merkbaar zijn, passen we ons aan om het risico op wateroverlast, watertekort en hittestress in Dijk en Waard te verkleinen.
Ook bieden de energietransitie en klimaatadaptatie ruimte voor werkgelegenheid en nieuwe opleidingen.
Jaarstukken 2023 Gemeente Dijk en Waard
79
Maatschappelijke effecten en doelstellingen Welke maatschappelijke effecten wilden we bereiken? Dijk en Waard draagt bij aan de landelijk afgesproken klimaatdoelstellingen. Wij zijn een CO2neutrale, klimaat robuuste, circulaire en bio diverse gemeente. Welke doelstellingen dragen daaraan bij? 1. Dijk en Waard is een CO2-neutrale gemeente 2. Dijk en Waard is klimaat robuust 3. In Dijk en Waard is het afval hergebruikpercentage gelijk aan de landelijke richtlijn. Waar hebben we in 2023 op ingezet? Waar zetten we in 2023 op in? Status
Toelichting
CO2-Neutraal a. Harmonisatie en uitvoering van de warmtetransitie visies Langedijk en Heerhugowaard. b. Uitvoering van het nog vast te stellen uitvoeringsprogramma behorende bij de roadmap CO2neutraal Dijk en Waard.
a. De harmonisatie/actualisatie tot de transitievisie warmte Dijk en Waard loopt volgens planning. De uitvoering zal hier op volgen. b. Het uitvoeringsprogramma CO2-neutraal (voorheen roadmap) is door het college vastgesteld en met de raad gedeeld.
Bewustzijn van inwoners vergroten door het inzetten van energiecoaches en actieve communicatie over duurzaamheid.
Het aantal energiecoaches is dit jaar gegroeid naar meer dan dertig (ten opzichte van zeven personen vorig jaar). Ook is er een communicatieadviseur duurzaamheid aangesteld die actief publiceert om het bewustzijn te vergroten.
Voortzetten van de gemeentelijke isolatieaanpak en collectieve inkoopacties zonnepanelen.
Ondanks de grote drukte bij leveranciers van zonnepanelen heeft de gemeente in Q4 een zonnepanelenactie voor inwoners georganiseerd. Gemeentelijke isolatieaanpak is in 2023 gestart met een isolatie subsidie voor woningeigenaren en, om spouwmuurisolatie makkelijker te maken, een grootschalig onderzoek naar beschermde diersoorten.
Uitvoering van de Regionale Energietransitie 1.0.
Jaarstukken 2023 Gemeente Dijk en Waard
De eerder vastgestelde zoekgebieden zijn nader uitgewerkt om te bepalen of en hoe we hier vorm aan kunnen geven. Bijvoorbeeld door HVC wordt onderzoek gedaan naar het plaatsen van windmolens in het Alton gebied. 80
Herijken van de Regionale Energietransitie1.0 (RES 2.0)
De provincie is de trekker van het proces. Dit loopt volgens planning en zal in 2024 afgerond worden.
Het verduurzamen van bedrijventerreinen en het Altongebied.
Voor Alton wordt vanuit het Gebiedsakkoord Alton met zeven partners gewerkt aan de verduurzaming van Alton; onder andere voor een mogelijke ontwikkeling van een aardwarmtebron ten behoeve van het warmtenet voor de regio Alkmaar. Tevens onderzoek HVC vanuit het gebiedsakkoord de mogelijkheid tot het plaatsen van vijf windturbines. Daarnaast onderzoeken alle ondernemers in het gebied in hoeverre verduurzaming doorgevoerd kan worden in de bedrijfsvoering (er loopt een verkenning om meerdere bedrijven aan te sluiten op het warmtenet). Tevens wordt door een marktpartij onderzocht in hoeverre een zonneweide kan worden gerealiseerd in het gebied.
Inventarisatie van projecten en initiatieven op het gebied van circulaire economie.
Inventarisatie is onderdeel van het opstellen van het ambitie en beleidskader. Dit proces loopt sinds de tweede helft van 2023.
Klimaat robuust Uitvoering geven aan de Klimaatadaptatiestrategie en uitvoeringsagenda regio Alkmaar
Dijk en Waard werkt samen met gemeenten Alkmaar, Bergen, Uitgeest, Castricum en Heiloo aan de uitvoeringsagenda. Daarnaast vindt implementatie en uitwerking hiervan plaats in beleid.
Harmonisatie en uitvoering van het gemeentelijke beleidsprogramma klimaatadaptatie 2021-2026.
De focus lag dit jaar op de harmonisatie van het Regionale beleidsprogramma klimaatadaptatie 2021-2026.
We maken werk met werk: project- en gebiedsontwikkelingen en openbare ruimte wordt klimaatbestendig ontworpen en ingericht.
Binnen project- en gebiedsontwikkelingen en bij herinrichting van bestaande wijken is veel aandacht voor een klimaatbestendige inrichting. Enkele voorbeelden hiervan zijn het Stadshart en de herinrichting van Molenwijk-Zuidoost. Het monitoren van de mate van klimaatbestendigheid bij projecten is in ontwikkeling.
Jaarstukken 2023 Gemeente Dijk en Waard
81
Afvalhergebruik Het harmoniseren van het inzamelbeleid, waarbij het omgekeerd inzamelen zoals opgenomen in het afvalplan van de voormalige gemeente Langedijk als blauwdruk en vertrekpunt wordt genomen.
Beleidsindicatoren Indicator
Het grondstoffenbeleidsplan Dijk en Waard 2024 – 2027 is in oktober 2023 door de gemeenteraad vastgesteld. Vanuit de harmonisatie is gekozen om een frequentieaanpassingen voor heel Dijk en Waard door te voeren en nog geen volledige overstap naar omgekeerd inzamelen te maken. Met de vastgestelde ambitie en maatregelen moet binnen de looptijd van het beleidsplan worden toegewerkt naar het aangegeven doel van het afvalhergebruikpercentage.
Eenheid
Waarde 2022
Waarde 2023
Bron
Omvang huishoudelijk restafval
Kg/inwoner
205
199
CBS
Hernieuwbare elektriciteit
%
17,4% (2019)
25,9% (2021)
RWS
Verbonden partijen Verbonden partij
Vestigingsplaats
Openbaar belang
Vuilverbrandingsinstallatie Alkmaar en omstreken (VVI)
Alkmaar
De gemeenschappelijke belangen van de deelnemers aan de gemeenschappelijke regeling te behartigen met betrekking tot een doelmatige, milieu hygiënisch verantwoorde en zo circulair mogelijke verwijdering en verwerking van afvalstoffen.
Coöperatie Coöperatief Stimuleringsfonds Duurzame Energie Coöperatie Regio Alkmaar U.A.
Alkmaar
De Duurzame Energie Coöperatie Regio Alkmaar (DECRA) is opgericht in 2014 door de gemeenten Alkmaar, Bergen, Castricum, Heerhugowaard en het afval- en energiebedrijf HVC als een stimuleringsfonds. In de loop van 2017 hebben Uitgeest en Heiloo zich bij het fonds aangesloten. DECRA richt zich op het aanjagen van duurzame energieprojecten in de regio en het investeren van de opbrengsten in nieuwe duurzame projecten. Alle leden (gemeenten en HVC) hebben een startbedrag (voor gemeenten naar rato van het aantal inwoners) ingelegd en HVC levert daarnaast ook haar brede technologische kennis
Jaarstukken 2023 Gemeente Dijk en Waard
82
en ervaring van duurzame energieprojecten in (warmte, biomassa, wind, zon en geothermie). Omgevingsdienst Noord-Holland Noord (OD NHN)
Hoorn
Het gezamenlijk uitvoeren van milieutaken in het samenwerkingsgebied. Het adviseren en ondersteunen van de deelnemers voor Omgevingswet.
Wat heeft het gekost? Taakveld
Bedragen x € 1.000 Rekening Afwijking 2023
Rekening 2022
Primaire begroting 2023
Actuele begroting 2023
T7.1 Volksgezondheid
-4.481
-4.431
-5.137
-4.633
504
T7.2 Riolering
-9.617
-10.737
-10.734
-10.650
84
T7.3 Afval
-8.918
-8.536
-8.772
-8.900
-128
T7.4 Milieubeheer
-2.018
-1.861
-3.709
-3.832
-123
-526
-432
-442
-461
-19
-25.560
-25.998
-28.794
-28.475
319
4
0
474
260
-214
T7.2 Riolering
11.369
12.445
12.445
12.361
-84
T7.3 Afval
11.336
10.742
11.160
11.282
121
T7.4 Milieubeheer
160
7
857
1.397
540
T7.5 Begraafplaatsen en crematoria
401
390
390
340
-51
TOTAAL BATEN
23.269
23.585
25.327
25.639
313
Saldo van baten en lasten
-2.290
-2.413
-3.468
-2.836
632
LASTEN
T7.5 Begraafplaatsen en crematoria TOTAAL LASTEN BATEN T7.1 Volksgezondheid
Toevoeging aan reserves
-558
-51
-51
-51
0
Onttrekking aan reserves
297
26
326
341
15
Totaal mutatie reserves
-261
-25
275
290
15
-2.551
-2.438
-3.192
-2.546
646
Saldo programma
Jaarstukken 2023 Gemeente Dijk en Waard
83
Toelichting afwijking baten en lasten verschillen Lasten
nadeel
I/S
-978
voordeel
I/S
1.296
318
T7.1 Volksgezondheid De middelen uit de Brede Specifieke Uitkering tbv Gezond en Actief Leven Akkoord (SPUK GALA) zijn eind 2023 toegekend. Die zijn niet volledig benut. Wel hebben we geplande projecten waar mogelijk vanuit de Brede SPUK in 2023 gefinancierd. Het effect op dit onderwerp levert in totaal een voordeel op van € 504.000.
504
I
T7.2 Riolering De kosten voor de realiseerde aansluitingen worden in 2024 geboekt. De rekeningen voor GO Molenwijk komen in 2024 ten laste. Door onderbezetting personeel zijn minder geplande werkzaamheden uitgevoerd. De beoogde bijdrages aan de klimaat adaptieve werkzaamheden zijn niet gerealiseerd. De regionale samenwerking heeft minder kosten voor projecten gemaakt.
84
I
T7.4 Milieubeheer De kosten van de Omgevingsdienst Noord-Holland Noord zijn € 155.000 lager door uitstel van de omgevingswet per 1 juli 2023, een positief saldo op het jaarrekeningresultaat 2022 en minder inzet op aanvullende taken.
155
I
T7.4 Milieubeheer Voor het verduurzamen van bedrijventerreinen is in 2023 geen aanspraak gemaakt op deze gelden. Gezien de opgave voor de verduurzaming bedrijventerreinen wordt er in 2024 gewerkt aan een plan van aanpak.
145
I
T7.3 Afval Een combinatie van factoren zorgt voor het nadeel, met name: Het onderhoud van materieel is als gevolg van schade en hogere onderhoudstarieven van derden duurder uitgevallen. Onderhoud en keuringen van ondergrondse containers is als gevolg van prijsstijgingen hoger uitgevallen. Daarnaast zijn er meer minicontainers uitgezet dan verwacht (in verband met oplevering van nieuwe woningen en vervanging van defecte containers).
T7.4 Milieubeheer De Werkregio Samenwerking Klimaatadaptatie Noorderkwartier financiële heeft afspraken gemaakt over het organiseren van klimaat
Jaarstukken 2023 Gemeente Dijk en Waard
-128
-774
totaal
I
I
84
adaptieve maatregelen. Deze werkregio omvat gemeenten in het gehele werkgebied van het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier. Hiervoor zijn in 2023 € 774.000 aan kosten gemaakt. Bij de baten is er een positief resultaat van hetzelfde bedrag omdat de kosten verhaald worden via de subsidie Tijdelijke impulsregeling klimaatadaptatie. T7.4 Milieubeheer Het budget uitvoering beleid klimaatadaptatie is niet volledig benut in 2023 omdat het benodigde bestuurlijke traject nog niet is vastgesteld.
89
I
T7.4 Milieubeheer Aanpak energie-armoede Op 28 maart 2023 is de aanpak voor ‘energiehulp laag inkomen’ door het college vastgesteld. Eind juni is door het Rijk ook aanvullend budget toegekend en de periode, om het geld uit te geven, verlengd. We hebben daarom de huidige aanpak gefaseerd en uitgebouwd om gedurende die hele periode inwoners in energiearmoede te ondersteunen. Hierdoor is het begrote bedrag niet helemaal uitgegeven. Daar tegenover staat dat, voor hetzelfde bedrag, minder aan de subsidie wordt onttrokken
292
I
27
I
T7.4 Milieubeheer Capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid Budget was bij het opstellen van de begroting nog niet definitief. Het budget is uitgegeven aan capaciteit voor het behalen van doelen rondom CO2-neutraal. Daar tegenover staat dat er, voor hetzelfde bedrag, een onttrekking is vanuit de subsidie.
-57
I
T7.4 Milieubeheer Overige verschillen T7.5 Begraafplaatsen en crematoria Overige verschillen
-19
Baten
-641
T7.1 Volksgezondheid De middelen uit de Brede Specifieke Uitkering tbv Gezond en Actief Leven Akkoord (SPUK GALA) zijn eind 2023 toegekend. Die zijn niet volledig benut en daardoor lagere realisatie van de baten. Zie ook de toelichting op de lasten.
-214
I
T7.2 Riolering Overige verschillen
-84
I
Jaarstukken 2023 Gemeente Dijk en Waard
I
952
311
85
T7.3 Afval Er is meer tuinafval zelf verwerkt en vermarkt. Ook het PMD heeft een hogere vergoeding opgeleverd dan verwacht.
121
I
T7.4 Milieubeheer Er is meer subsidie Tijdelijke impulsregeling klimaatadaptatie binnengekomen dan begroot. Zie toelichting bij de lasten
774
I
57
I
T7.4 Milieu beheer Aanpak energie-armoede. Zie toelichting bij de lasten
-292
I
T7.4 Milieubeheer Capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid Zie toelichting bij de lasten T7.5 Begraafplaatsen en crematoria Overige verschillen Totaal
-51
I
-1.619
2.248
629
Toelichting afwijking mutaties reserves verschillen
nadeel
I/S
voordeel
Onttrekkingen
15
Overige verschillen
15
Jaarstukken 2023 Gemeente Dijk en Waard
I/S
totaal 15
I
86
Programma 8 Volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing Iedereen die dat wil zou in Dijk en Waard een passende woning moeten kunnen vinden. Dat lukt nu nog niet voor iedereen. Daarom wordt er veel gebouwd. Voor elke portemonnee, met extra aandacht voor sociale huur- en koopwoningen. Deze ambitie zien we in samenhang met andere opgaven, zoals de energietransitie, klimaatadaptatie en voorzieningen die horen bij een groeiend aantal inwoners. Je bouwt niet alleen woningen, je bouwt een omgeving.
Maatschappelijke effecten en doelstellingen Welke maatschappelijke effecten wilden we bereiken? In Dijk en Waard wonen en werken inwoners met plezier in een passende woning en koesteren zij de verscheidenheid en hun leefomgeving. Welke doelstellingen dragen daaraan bij? 1. Er zijn voldoende (nieuwe en ook betaalbare) woningen voor alle doelgroepen. 2. Om goed op veranderingen in te kunnen spelen, zijn moderne instrumenten nodig om ruimtelijke initiatieven te kunnen initiëren en/ of begeleiden.
Jaarstukken 2023 Gemeente Dijk en Waard
87
Waar hebben we in 2023 op ingezet? Waar zetten we in 2023 op in?
Status
Toelichting
Er zijn voldoende (nieuwe en ook betaalbare) woningen voor alle doelgroepen in een groene omgeving. Bij nieuwbouw is uitgangspunt dat een belangrijk deel (leidraad 30 procent) in de categorieën betaalbare koop en/of lagere huur (categorieën 1/ 2) wordt gerealiseerd. Deze doelstelling geldt op gebiedsniveau.
Er is hard gewerkt om bij nieuwbouw- en gebiedsplannen de afgesproken 30% op te nemen. Bijvoorbeeld in ontwikkellocaties Westpoort/Scheg, Stationslocatie, Visie De Frans en de Oostrand. Soms zijn eerder gemaakte afspraken afwijkend van deze ambitie en op locatieniveau niet altijd haalbaar.
De overwinstregelingen van Langedijk en Heerhugowaard worden geharmoniseerd (nadat het grondprijsbeleid is geharmoniseerd).
Het college heeft in december 2022 besloten een nieuwe Overwinstregeling voor Dijk en Waard 2022 vast te stellen en de bestaande Overwinstregeling Langedijk 2019 in te trekken. De Overwinstregeling is van toepassing bij gemeentelijke bouwgronduitgifte op nieuwbouw koopwoningen categorie 1 en 2 (in 2023: tot € 281.000,-). De regeling geldt voor een periode van 10 jaar en bevat een zelfbewoningsplicht gedurende dezelfde periode.
Het updaten/herijken van het woningbehoefteonderzoek en woonvisie, woningbouwprogrammering, waarmee duidelijk wordt voor welke doelgroep(en) de gemeente extra inzet zou moeten plegen om in de vraag naar woonruimte van deze doelgroep(en) te kunnen voorzien.
In de zomer van 2022 heeft het college besloten tot het laten uitvoeren van een nieuw woningmarktonderzoek, als input voor en onderbouwing van de nieuw op te stellen woonvisie.
Het ontwikkelen van een woningbouwmonitor.
Vanuit de raad is inzicht gewenst in de woningbouw in Dijk en Waard. Inmiddels is een Dashboard Woningbouw voor onze gemeente gereed (januari 2023). Het dashboard geeft inzicht in de
Jaarstukken 2023 Gemeente Dijk en Waard
Voor een deel van de woningbouwplannen is uitsplitsing naar eigendom, type en prijs nog niet bekend. Ook daar zullen sociale huurwoningen gerealiseerd gaan worden, in lijn met het coalitieakkoord.
Eind april 2023 heeft het college de, door onderzoeksbureau RIGO uitgevoerde, Woningmarktanalyse Dijk en Waard vastgesteld. De nieuwe woonvisie voor Dijk en Waard is naar verwachting voor de zomer van 2024 gereed.
88
ontwikkelingen in de woningvoorraad in Dijk en Waard tussen 2020 en 2030. Herijken van de omgevingsvisie.
Het oorspronkelijke doel was om de Strategische Omgevingsvisie eind 2023 vastgesteld te hebben. Vaststelling wordt in het najaar van 2024 verwacht.
Om goed op veranderingen in te kunnen spelen, zijn moderne instrumenten nodig om ruimtelijke initiatieven te kunnen initiëren en/ of begeleiden. Een ‘Reserve Strategisch Voorbereidingskrediet’ is zo’n instrument. Ook de herijking en harmonisatie van de Reserve Nota Bovenwijkse Kosten en de actualisering van het gemeentelijk grondbeleid met mogelijke verruimde inzet van strategische grondverwerving zijn in beeld.
De reserve Ruimtelijke Initiatieven is een reserve om nieuwe ontwikkelingen te kunnen begeleiden waarbij m.n. te maken interne voorbereidingskosten financieel kunnen worden afgedekt. Bij kansrijke initiatieven zullen deze kosten worden verhaald. De Nota Bovenwijkse Kosten (NBK) is een instrument om op grond van profijt, proportionaliteit en toerekenbaarheid bovenwijkse voorzieningen te verhalen bij ontwikkelaars. Hierbij wordt wel opgemerkt dat het leeuwendeel van bovenwijkse investeringen bij de gemeente zelf vandaan moet komen i.v.m. het profijtbeginsel; de bestaande stad profiteert in veel gevallen mee van een bovenwijkse investering. Door het ontbreken van een NBK in de voormalige gemeente Langedijk wordt er nu gewerkt aan een integrale herziening voor de gemeente Dijk & Waard. Deze zal naar verwachting voor de zomer van 2024 ter vaststelling worden aangeboden. Het gemeentelijk grondbeleid is begin 2024 aan de raad ter vaststelling aangeboden. De insteek hierbij is dat er een afwegingskader wordt gemaakt wanneer de overheid welke rol in grondbeleid inneemt. Ook instrumenten van grondbeleid zoals strategische verwervingen is in dit beleid geconcretiseerd. Bij nieuwe ontwikkelingen is altijd sprake van verplicht kostenverhaal.
In de gevallen dat het grondeigendom bij private partijen ligt, wordt het kostenverhaal geborgd door het afsluiten van zogenaamde anterieure overeenkomsten. Tevens kunnen dan ook afspraken worden gemaakt m.b.t. de
Jaarstukken 2023 Gemeente Dijk en Waard
89
realisatie van het (sociale/goedkope) woningbouwprogramma. Dit in tegenstelling tot de situatie waarbij de gemeente via actief grondbeleid zelf de gronden uitgeeft.
Beleidsindicatoren Indicator
Eenheid
Waarde 2022
Waarde 2023
Bron
Gemiddelde WOZ waarde
€
312.000
366.000
CBS
Nieuw gebouwde woningen
Aantal per 1.000 woningen
20,2
nog niet bekend
Basisregistratie adressen en gebouwen
Demografische druk (het aantal personen van 0-20 jaar en 65 jaar of ouder per 100 personen van 2065 jaar)
%
75,1
75,0
CBS
Gemeentelijke woonlasten eenpersoonshuishouden
In Euro’s
764
819
COELO
Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden
In Euro’s
823
876
COELO
Verbonden partijen Er zijn aan dit programma geen verbonden partijen gekoppeld.
Jaarstukken 2023 Gemeente Dijk en Waard
90
Wat heeft het gekost? Taakveld
Bedragen x € 1.000 Rekening Afwijking 2023
Rekening 2022
Primaire begroting 2023
Actuele begroting 2023
-5.083
-3.090
-4.463
-4.987
-524
-26.927
-24.094
-24.094
-21.288
2.806
T8.3 Wonen en bouwen
-5.591
-4.901
-5.763
-5.899
-135
TOTAAL LASTEN
-37.601
-32.086
-34.321
-32.174
2.147
760
90
0
159
159
32.119
23.903
23.903
22.626
-1.277
T8.3 Wonen en bouwen
3.926
2.759
3.257
4.315
1.058
TOTAAL BATEN
36.805
26.752
27.160
27.100
-60
Saldo van baten en lasten
-796
-5.334
-7.161
-5.075
2.087
Toevoeging aan reserves
-1.360
0
0
-31
-31
Onttrekking aan reserves
2.044
101
1.240
1.462
222
Totaal mutatie reserves
684
101
1.240
1.431
191
Saldo programma
-112
-5.234
-5.921
-3.644
2.277
I/S
totaal
LASTEN T8.1 Ruimte en leefomgeving T8.2
Grondexploitatie (nietbedrijventerreinen)
BATEN T8.1 Ruimte en leefomgeving T8.2
Grondexploitatie (nietbedrijventerreinen)
Toelichting afwijking baten en lasten verschillen
nadeel
Lasten
-3.153
I/S
voordeel 5.300
2.147
T8.1 Ruimte en leefomgeving Er is minder uitgegeven aan het opstellen van bestemmingsplannen.
53
I
T8.1 Ruimte en leefomgeving In de begroting 2023 is er incidenteel een bedrag van € 250K opgenomen voor de strategische omgevingsvisie. De strategische omgevingsvisie is in het voorjaar 2024 aan de raad aangeboden om vrij te geven voor zienswijzen. (2 april 2024). Na verwerking van de zienswijzen wordt de strategische omgevingsvisie in het najaar van 2024 aan de raad ter vaststelling aangeboden. Werkzaamheden en facturatie van het hiervoor gereserveerde bedrag heeft daardoor niet geheel plaatsgevonden in 2023 maar loopt door in 2024. Voorgesteld wordt om dit bedrag via resultaatbestemming weer toe te voegen aan het boekjaar 2024.
57
I
Jaarstukken 2023 Gemeente Dijk en Waard
91
T8.1 Ruimte en leefomgeving Voor 13 projecten met faciliterend grondbeleid wordt voorgesteld de saldi af te boeken omdat de kosten wettelijk gezien niet te verhalen zijn middels anterieure overeenkomsten. Met inzet van de Reserve Ruimtelijke Initiatieven in Gebiedsontwikkeling, voorbereidingskredieten en met intentieovereenkomsten en anterieure overeenkomsten worden voorbereidings- en projectkosten gedekt en wettelijk kostenverhaal geregeld.
-368
I
T8.1 Ruimte en leefomgeving Er worden meer kosten geboekt ten laste van verschillende reserves. De lasten ten laste van de Reserve NBK en de lasten van de het project Oostrand (ten laste van de Algemene Reserve) waren niet in de begroting opgenomen
-289
I
T8.1 Ruimte en leefomgeving Overige verschillen T8.2 Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen) De afwijking heeft betrekking op lagere lasten uit grondexploitatie niet bedrijfsterreinen. Dit wordt verder behandeld in de paragraaf grondbeleid. T8.2 Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen) Binnen de grondexploitaties hebben mutaties op verliesvoorzieningen plaatsgevonden (zie ook de specificatie van de bouwgronden in exploitatie in het onderdeel Balans). Het resultaat hiervan is verantwoord op dit taakveld.
-2.096
I
T8.3 Wonen en Bouwen De Regeling Huisvesting Aandachtsgroepen is een subsidieregeling van de rijksoverheid. De regeling biedt financiële hulp om meer passende woonruimte beschikbaar te maken. Voor specifieke doelgroepen, bijvoorbeeld dak- en thuislozen, statushouders, mensen die uitstromen uit een intramurale situatie, arbeidsmigranten, uitwonende studenten, woonwagenbewoners of mensen met sociale of medische urgentie. Voor de uitgaven is er geen bedrag opgenomen in de begroting waardoor er een afwijking is van € 400.000. Echter bij de baten is er een voordeel van hetzelfde bedrag.
-400
I
T8.3 Wonen en bouwen De kosten van inhuur voor het verlenen van omgevingsvergunningen waren lager dan begroot.
Jaarstukken 2023 Gemeente Dijk en Waard
23
I
4.902
I
130
I
92
T8.3 Wonen en bouwen Voordeel op welstandstoezicht Het structurele budget voor welstandstoezicht was passend voor 2023. De voorziene incidentele besteding is niet helemaal ingezet.
42
I
T8.3 Wonen en bouwen Voordeel op afschrijvingslasten. In de begroting was een bedrag voor afschrijving opgenomen met betrekking tot de voorbereidingskosten Westpoort de Scheg. Echter het project is nog niet afgerond en daardoor zijn de kapitaallasten nog niet geactiveerd.
73
I
T8.3 wonen en bouwen overige verschillen
20
I
Baten
-5.202
5.142
-60
T8.1 Ruimte en leefomgeving Via de uitkoopregeling hoogspanningskabels zijn een aantal percelen verkocht voor een bedrag van € 91.000. Daarnaast worden de kosten die gemaakt zijn in 2023 (ad € 15.000) vergoed via een subsidie.
106
I
T8.1 Ruimte en leefomgeving overige verschillen
53
I
3.738
I
T8.3 Wonen en Bouwen Regeling Huisvesting Aandachtsgroepen (zie toelichting bij de lasten)
400
I
T8.3 Wonen en Bouwen In 2023 zijn meer bouwleges ontvangen dan verwacht. Dit is een gevolg van meerdere grote verleende vergunningen waarbij leges zijn ontvangen (De Vaandel, De Draai en Rembrand Erf, Dolomiet/Woodstone).
751
I
T8.2 Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen) De afwijking heeft betrekking op lagere opbrengsten uit grondexploitatie niet bedrijfsterreinen. Dit wordt verder behandeld in de paragraaf grondbeleid. T8.2 Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen) Binnen de grondexploitaties hebben winstnemingen plaatsgevonden (zie ook de specificatie van de bouwgronden in exploitatie in het onderdeel Balans). Een gedeelte van dit resultaat is verantwoord op dit taakveld.
Jaarstukken 2023 Gemeente Dijk en Waard
-5.015
I
93
T8.3 Wonen en bouwen Dit betreft een administratieve correctie. Er is in de begroting 2023 ten onrechte een rente baten opgenomen van € 187.000 voor een verstrekte lening. De ontvangen rente wordt verrekend met de kapitaallasten waardoor er per saldo geen resultaat zichtbaar is. Dit is in de begroting van 2024 gecorrigeerd.
-187
I
T8.3 Wonen en bouwen Overige verschillen Totaal
94
-8.355
I
10.442
2.087
Toelichting afwijking mutaties reserves verschillen
nadeel
Toevoegingen
-31
Overige verschillen
-31
Onttrekkingen
-67
I/S
Jaarstukken 2023 Gemeente Dijk en Waard
totaal
I 289 289
-67
I/S
-31
Er worden meer kosten geboekt ten laste van verschillende reserves. De lasten ten laste van de Reserve NBK en de lasten van de het project Oostrand (ten laste van de Algemene Reserve) waren niet in de begroting opgenomen Overige verschillen
voordeel
222 I
I
94
Paragrafen
Jaarstukken 2023 Gemeente Dijk en Waard
95
Lokale heffingen Algemeen Deze paragraaf geeft inzicht in de belastingen (volgens artikel 220 tot en met 228 van de Gemeentewet) en heffingen (volgens artikel 228a en 229 van de Gemeentewet) in gemeente Dijk en Waard. Bij lokale heffingen onderscheiden we belastingen en heffingen: •
Belastingen zijn verplichte bijdragen aan de gemeente waar geen directe tegenprestatie tegenover staat. Voor gemeente Dijk en Waard betreft dit de Onroerendezaakbelasting (OZB), toeristenbelasting, forensenbelasting en parkeerbelasting.
•
Heffingen vraagt de gemeente als ze een van haar bezittingen ter beschikking stelt of als ze een dienst verleent aan een individu of onderneming. Ook leges vallen onder de heffingen. Dit zijn vergoedingen voor kosten die de gemeente maakt voor administratieve handelingen, zoals het geven van informatie en het verstrekken van vergunningen. Gemeente Dijk en Waard kent de volgende heffingen: Rioolheffing, afvalstoffenheffing, lijkbezorgingsrechten, campergelden, liggeld vaartuigengelden, sluisgelden en leges.
Gerealiseerde inkomsten Totale opbrengsten
Bedragen x € 1.000
Belastingen
Actuele Begroting
Werkelijk
OZB woningen (eigenaren)
10.008
10.030
OZB niet-woningen (eigenaren)
5.691
5.669
OZB niet-woningen (gebruikers)
3.792
3.879
Parkeerbelasting
254
252
Toeristenbelasting
60
62
Forensenbelasting
27
23
19.832
19.915
Totaal
Overige heffingen
Actuele Begroting
Afvalstoffenheffing
10.052
9.979
Rioolheffing
12.115
12.029
Lijkbezorgingsrechten
390
340
Marktgelden
42
31
Leges Algemene dienstverlening
902
974
2.602
3.795
Leges Europese dienstenrichtlijn
86
47
Liggeld vaartuigen
52
67
Campergelden
14
17
Leges Fysieke leefomgeving
Jaarstukken 2023 Gemeente Dijk en Waard
Werkelijk
96
Sluisgeld Totaal
7
16
26.262
27.295
Ontwikkelingen De werkzaamheden met betrekking tot de gemeentelijke heffingen OZB, riool-en afvalstoffenheffing zijn belegd bij Cocensus. Dit betreft de uitvoering van de Wet WOZ (herwaardering), de aanslagoplegging, de afhandeling van bezwaar-en beroepschriften, de (dwang)invordering en de afhandeling van verzoeken om kwijtschelding alsmede de contacten met de Waarderingskamer, CBS, dataland en de gemeentelijke afnemers (belastingdienst en waterschap). Cocensus heeft de Waarderingskamer gerapporteerd over de herwaardering die in het kader van de Wet waardering onroerende zaken (Wet WOZ) zijn uitgevoerd naar de waarde peildatum 1 januari 2023. Het oordeel over de uitvoering van de Wet WOZ door Cocensus wordt als 'goed' betiteld. Toelichting op de heffingen die onderdeel zijn van de ontwikkeling van de woonlasten Onroerende zaakbelasting De belangrijkste eigen inkomstenbron van de gemeente is de onroerende zaakbelastingen (ozb). De ozb zijn te onderscheiden in een eigenarenbelasting voor woningen en niet-woningen en een gebruikersbelasting voor niet-woningen. In 2023 zijn de werkelijke ozb-opbrengsten in totaal € 87.000 hoger dan vooraf ingeschat (na bijstelling in NJR). Het verschil is vooral het resultaat van het afnemen van de leegstand voor gebruikers niet-woningen. Hierdoor zijn er meer aanslagen worden opgelegd. Rioolheffing Taakveld 7.2 Riolering
Bedragen x € 1.000
Netto kosten
Actuele Begroting
Werkelijk
10.734
10.650
-330
-332
10.404
10.318
692
692
Btw
1.015
1.015
Totaal toe te rekenen kosten
1.707
1.707
Totaal kosten
12.111
12.025
Opbrengsten rioolheffing
12.115
12.029
Dekkingspercentage
100%
100%
Kosten riolering inclusief toegerekende rente Inkomsten, exclusief heffingen Totaal netto kosten Toe te rekenen kosten Overhead inclusief toegerekende rente
Afvalstoffenheffing Jaarstukken 2023 Gemeente Dijk en Waard
97
Taakveld 7.3 Afval
Bedragen x € 1.000
Netto kosten
Actuele Begroting
Werkelijk
Kosten inzameling inclusief toegerekende rente
9.098
9.219
Inkomsten, exclusief heffingen
-1.108
-1.302
Totaal netto kosten
7.990
7.917
1.063
1.063
993
993
Totaal toe te rekenen kosten
2.056
2.056
Totaal kosten
10.046
9.973
Opbrengsten afvalstoffenheffing
10.052
9.979
Dekkingspercentage
100%
100%
Toe te rekenen kosten Overhead inclusief toegerekende rente Btw
Ontwikkelingen van de woonlasten Uit onderzoek van het Centrum voor Onderzoek van de Economie van Lagere Overheden (COELO) van 2023 blijkt dat gemeente Dijk en Waard onder het landelijke gemiddelde ligt in de zogenaamde woonlastenindex. Dijk en waard staat op nummer 87 als het gaat om eigenaarbewoner (meerpersoonshuishoudens) en op nummer 33 als het gaat om huurders (meerpersoonshuishoudens). Hierbij is 1 is het laagst, 352 is het hoogst. In 2022 stond Dijk en waard op nummer 67 als het gaat om eigenaar-bewoner en nummer 39 als het gaat om huurders. 2023
Eigenaar
Huurder
Eenpersoons Meerpersoons Eenpersoons Meerpersoons OZB Afvalstoffenheffing Rioolheffing Totaal
301 232 286 819
Jaarstukken 2023 Gemeente Dijk en Waard
301 290 286 876
n.v.t. 232 n.v.t. 232
n.v.t. 290 n.v.t. 290
98
Toelichting op de overige gemeentelijke belastingen en heffingen Lijkbezorgingsrechten Taakveld 7.5 Begraafplaatsen
Bedragen x € 1.000
Netto kosten
Actuele Begroting
Werkelijk
431
461
431
461
103
103
Totaal toe te rekenen kosten
534
103
Totaal kosten
534
564
Opbrengsten
390
340
Dekkingspercentage
73%
60%
Kosten Inkomsten, excl. heffingen Totaal netto kosten Toe te rekenen kosten Overhead incl. toegerekende rente Btw
Marktgelden Taakveld 3.3 Marktgelden
Bedragen x € 1.000
Netto kosten
Actuele Begroting
Werkelijk
34
31
34
31
Overhead incl. toegerekende rente
7
7
Btw
3
3
Totaal toe te rekenen kosten
10
10
Totaal kosten
44
41
Opbrengsten
42
31
95%
76%
Kosten Inkomsten, excl. heffingen Totaal netto kosten Toe te rekenen kosten
Dekkingspercentage
Jaarstukken 2023 Gemeente Dijk en Waard
99
Leges De kostendekkendheid bedraagt momenteel 147% voor het hoofdstuk fysieke leefomgeving. Deze overschrijding wordt veroorzaakt doordat bij het opstellen van de begroting nog geen duidelijkheid was over de inwerkingtreding van de omgevingswet per 1 januari 2023. Het niet doorgaan van deze wet en een incidentele verlening van een grote vergunning hebben geleid tot een verhoogde legesopbrengst. Na correctie van deze effecten blijkt de kostendekkendheid echter 99,8% te zijn. Leges algemene dienstverlening
Bedragen x € 1.000
Netto kosten
Actuele Begroting
Werkelijk
697
743
697
743
445
437
445
437
1.142
1.180
Begrote opbrengsten
902
974
Dekkingspercentage
79%
83%
Kosten Inkomsten, excl. heffingen Totaal netto kosten Toe te rekenen kosten Overhead incl. toegerekende rente Btw Totaal toe te rekenen kosten Totaal kosten
Leges fysieke leefomgeving
Bedragen x € 1.000
Netto kosten
Actuele Begroting
Werkelijk
1.412
1.459
1.412
1.459
1.242
1.122
Totaal toe te rekenen kosten
1.242
1.122
Totaal kosten
2.654
2.581
Begrote opbrengsten
2.602
3.795
Dekkingspercentage
98%
147%
Kosten Inkomsten, excl. heffingen Totaal netto kosten Toe te rekenen kosten Overhead incl. toegerekende rente Btw
Jaarstukken 2023 Gemeente Dijk en Waard
100