IPB Dijk en Waard definitief, geamendeerd raadsbesluit 2024-04-23

Mobiliteit

Integraal parkeerbeleid 2024 – 2030

Bij raadsbesluit van 23 april 2024

Integraal parkeerbeleid

Positionering beleid Programma 2 – Verkeer, Vervoer en Waterstaat Domein Ruimte Beleidsterrein

Product en dienst

Duurzaamheid en Leefomgeving Economie en Ondernemen

Mobiliteit

Parkeren

Onderwijshuisvesting Ruimtelijke Ordening

Wonen

Stedenbouw en Landschap

2

Integraal parkeerbeleid

Inhoudsopgave 1

2

Aanleiding ........................................................................................................... 6 1.1

Inleiding ................................................................................................................... 6

1.2

Integraal parkeerbeleid is noodzakelijk ................................................................. 6

1.3

Waarom nu .............................................................................................................. 7

1.4

Achtergrond en proces ........................................................................................... 7

1.5

Huidige beleidsstukken .......................................................................................... 8

Visie en ambitie .................................................................................................. 9 2.1

Bovenliggende visie mobiliteit ............................................................................... 9

2.2

Ambitie..................................................................................................................... 9

Speerpunt 1: Oog voor de (parkeer)problemen van nu ................................................... 9 Speerpunt 2: Oog voor doelgroepen..............................................................................10 Speerpunt 3: Oog voor veiligheid, toegankelijkheid en leefbaarheid .............................. 11 Speerpunt 4: Oog voor klimaat en duurzaamheid ..........................................................12 Speerpunt 5: Oog voor alternatieve vervoerswijzen .......................................................12 Speerpunt 6: Oog voor verschillen ................................................................................13 Speerpunt 7: Oog voor veranderingen...........................................................................14 Speerpunt 8: We doen het niet alleen ............................................................................14 2.3

3

Van visie naar beleid ..............................................................................................14

Opgaven vanuit de analyse ............................................................................. 15 3.1

Algemene opgaven ................................................................................................15

Wat is een parkeerprobleem? ........................................................................................15 Huidige parkeerproblemen: ...........................................................................................15 Waarom is parkeerregulering nodig? .............................................................................17 3.2

Opgaven per deelgebied........................................................................................19

Stadshart .......................................................................................................................19 OV-knoop ......................................................................................................................21 Dorps- en wijkcentra......................................................................................................21 Woonbuurten.................................................................................................................22 Schoolomgeving ............................................................................................................25 Landelijk gebied ............................................................................................................26 Bedrijventerreinen .........................................................................................................26

4

Beleid ................................................................................................................ 27 4.1

Beleidsuitgangspunten..........................................................................................27

3

Integraal parkeerbeleid

4.2

Beleidsinstrumenten ..............................................................................................28

Parkeernormen .............................................................................................................28 Betaald parkeren ...........................................................................................................30 Vergunninghoudersparkeren .........................................................................................31 Parkeerclusters .............................................................................................................33 Dubbelgebruik bevorderen ............................................................................................33 Parkeerverwijzingen verbeteren ....................................................................................34 Alternatieven voor de eigen auto stimuleren ..................................................................34 Handhaving ...................................................................................................................35 Monitoring en bijsturing .................................................................................................36 Digitalisering ..................................................................................................................36 Locatiespecifieke verbeteringen ....................................................................................37

5

6

Afweegkader ..................................................................................................... 37 5.1

Inleiding ..................................................................................................................37

5.2

Toepassing afweegkader .......................................................................................38

Maatregelen en effecten .................................................................................. 39 6.1

Maatregelen per deelgebied ..................................................................................39

Stadshart .......................................................................................................................40 OV-knoop ......................................................................................................................40 Dorps- en wijkcentra......................................................................................................41 Woonbuurten.................................................................................................................42 Schoolomgevingen ........................................................................................................44 Landelijk gebied en bedrijventerreinen ..........................................................................44 6.2

7

Effecten...................................................................................................................45

Uitvoeringsparagraaf ....................................................................................... 48 Actie 1: Beleidsuitwerking in deelnota’s .......................................................................48 Actie 2. Parkeerverordeningen en omgevingsplan ......................................................48 Actie 3: Benodigde producten en diensten...................................................................48 Parkeerautomaten .........................................................................................................48 Beheersysteem .............................................................................................................49 Scanauto .......................................................................................................................49 Bebording en PRIS in Stadshart en Stationskwartier .....................................................49 Actie 4. Implementeren van nieuw parkeerbeleid .........................................................49 Interne afstemming gemeente .......................................................................................50 Betrekken stakeholders .................................................................................................50

4

Integraal parkeerbeleid

Actie 5. Monitoring en evaluatie ....................................................................................50 7.1

Planning ..................................................................................................................51

Bijlagen.................................................................................................................... 52 Bijlage A Businesscase 2030 .........................................................................................52 Bijlage B Technische toelichting businesscase ...........................................................53 Nadere duiding inkomsten .............................................................................................53 Nadere duiding kosten...................................................................................................54 Bijlage C Risicobeheersing ............................................................................................57 Bijlage D Groslijst locatiespecifieke verbeterpunten ...................................................58 Bijlage E Vergelijking met andere gemeenten ..............................................................60 Bijlage D Participatieverslag ..........................................................................................61 Stadshart en stationsgebied – ronde I ...........................................................................61 Stadshart en stationsgebied – ronde II ..........................................................................63 Stedelijk gebied Heerhugowaard – ronde I

....................................................................68 Stedelijk gebied Heerhugowaard – ronde II ...............................................................70 Dorpen en landelijk gebied – ronde I .............................................................................79 Dorpen en landelijk gebied – ronde II ........................................................................81

5

Integraal parkeerbeleid

1 Aanleiding 1.1 Inleiding Dijk en Waard ontwikkelt zich tot een grote moderne gemeente. Deze snelle groei en veranderingen brengen complexe vraagstukken met zich mee, onder andere over het ruimtegebruik en het behouden van een leefbare omgeving. De raad bevestigde op 15 maart 2022 met de motie Parkeerverordening1 dat het parkeervraagstuk hier een onderdeel van is omdat parkeren veel ruimte vraagt. Dat betekent dat het tijd is voor een integrale aanpak van het parkeerbeleid. Dit integrale parkeerbeleid streeft naar een balans van het ruimtegebruik, met oog voor huidige en toekomstige vraagstukken, evenals de belangen van de huidige en toekomstige autobezitter en gebruiker. Aan de hand van de visie en ambities en de opgaven voor korte en lange termijn is dit toekomstbestendige parkeerbeleid opgesteld, de nota ‘integraal parkeerbeleid Dijk en Waard’. De belangrijkste beleidsinstrumenten die binnen het kader vallen zijn betaald parkeren, vergunninghoudersparkeren, parkeerclusters inrichten en het gebruik van alternatieven stimuleren. Deze nota bevat een aantal concrete beleidsinstrumenten en een afweegkader waarmee de inzet van parkeer instrumenten op basis van de deelgebieden en problemen kan worden afgewogen. Met de vaststelling van dit beleid wordt een businesscase en uitvoeringsplan verstrekt.

Deze nota integraal parkeerbeleid is de basis voor vervolguitwerking in deelnota’s, verordeningen en besluiten.

1.2 Integraal parkeerbeleid is noodzakelijk Voor de gemeente Dijk en Waard is integraal parkeerbeleid noodzakelijk. De urgentie hiervan is groot vanwege vier majeure opgaven waar de gemeente in de komende jaren mee te maken heeft: ■

■

■

■

de mobiliteitstransitie. In de komende jaren wil Dijk en Waard de ambities uit het Omgevingsprogramma Mobiliteit waarmaken, wat onder andere betekent dat er meer aandacht komt voor duurzame vormen van mobiliteit; de verstedelijkingsopgave. In de komende 10 jaar wil Dijk en Waard 10.000 nieuwe woningen bouwen. In totaal valt twee derde van de nieuwbouw in de categorieën betaalbare koop of lagere huur; de energietransitie, waarbij de CO2 emissies worden gereduceerd, ook die vanuit mobiliteit. Dit vraagt om reductie in het gebruik van fossiele brandstoffen. De opgave van gemeente Dijk en Waard is een CO2-neutrale gemeente zijn in 2050; klimaatadaptatie, waarbij ruimte nodig is om zich aan het veranderende klimaat aan te passen. In Dijk en Waard betreft dit hoofdzakelijk waterberging en het tegengaan van hittestress. Uit deze opgaven volgt de integrale opgave om de beschikbare ruimte zo goed mogelijk te benutten om de leefbare omgeving ook te kunnen waarborgen. Integraal parkeerbeleid is hiervoor een belangrijke bouwsteen.

1 Dijk en Waard Motie 2022-03-15 02 DOP Motie Parkeerverordening

6

Integraal parkeerbeleid

1.3 Waarom nu Er is behoefte aan herziening en uitbreiding van de parkeerregulering om actuele en toekomstige parkeervraagstukken het hoofd te bieden. De inwoners en ondernemers zijn niet altijd tevreden over het huidige parkeerbeleid. Rondom het station, winkelcentra en scholen wordt het steeds drukker waardoor inwoners, bezoekers en werknemers in toenemende mate parkeerproblemen ervaren. Bovendien komen bouwplannen voor (betaalbare) woningen nu al moeilijk tot stand, onder andere omdat het inpassen van voldoende autoparkeerplaatsen complex is. Daarbij is het belangrijk om ruimte te creëren voor klimaatadaptatie. Voor de vraagstukken in de nabije toekomst zien we onder andere in de transformatie van het Stationskwartier een belangrijke aanleiding. Dit gebied wordt tot 2030 volledig getransformeerd. Hiervoor is onder andere een parkeercluster nodig voor treinreizigers in combinatie met inwoners, werknemers en bezoekers.

1.4 Achtergrond en proces In figuur Figuur 1 is de tijdlijn weergegeven van de activiteiten die hebben geleid tot deze nota en gaan leiden tot de invoering van het integraal parkeerbeleid. Voorafgaand aan deze nota integraal parkeerbeleid, is een peilnota opgesteld om de kaders van het parkeerbeleid vast te stellen. De adviezen in de peilnota zijn opgesteld op basis van onderzoek én uitgebreide participatie van inwoners en ondernemers. In de peilnota staan richtinggevende uitspraken over het parkeerbeleid die de raad heeft behandeld en haar voorkeursscenario op 12 juli 2023 heeft vastgesteld Op 8 november is het concept-integraal parkeerbeleid vastgesteld door de raad, waarna het ter inzage is gelegd en betrokkenen de gelegenheid kregen om zienswijzen in te dienen. Op 23 april 2024 werd het beleid ter besluitvorming aan de raad voorgelegd.

Figuur 1 Proces van een integraal parkeerbeleid

7

Integraal parkeerbeleid

Deze nota schetst de visie op parkeren in de gemeente Dijk en Waard in de komende jaren in relatie tot de majeure opgaven en het mobiliteitsbeleid uit het Omgevingsprogramma Mobiliteit: Duurzaam onderweg in Dijk en Waard (2020 vastgesteld). Dit beleidskader bevat passende beleidsinstrumenten om parkeeropgaven nu in en in de toekomst op te lossen. De instrumenten worden in deze nota op hoofdlijnen benoemd en verder uitgewerkt in deelnota’s. Dit zijn: ■ ■ ■ ■ ■

nota parkeerregulering; nota parkeernormen; nota parkeerexploitatie; nota parkeerbalansen; nota organisatie parkeren.

In Figuur 1.2 wordt de context van de beleidsuitwerking van het Integraal Parkeerbeleid Dijk en Waard weergegeven.

Figuur 1.2 Beleidscontext Integraal Parkeerbeleid Dijk en Waard.

1.5 Huidige beleidsstukken Het huidige parkeerbeleid van de voormalige gemeenten Heerhugowaard en Langedijk wordt vervangen door het integraal parkeerbeleid in dit beleidskader en in de deelnota’s. Dit gaat om de Beleidsnota Parkeren in woonwijken van Heerhugowaard (2015), de Parkeerstrategie Stadshart en Stationsgebied Gemeente Heerhugowaard (2021) en het parkeerbeleid van Langedijk uit het oude verkeer en vervoersplan Langedijk (2009). De uitgangspunten uit de Parkeerstrategie van het Stadshart en Stationsgebied zijn meegenomen in dit integraal Parkeerbeleid. Daarnaast wordt voorgesteld om de Nota Parkeernormen 2022 op basis van dit kader te herzien. Als uitgangspunten voor deze nota gelden het Omgevingsprogramma Mobiliteit 2021 van Dijk en Waard en het Masterplan Stationsgebied Dijk en Waard (2020).

8

Integraal parkeerbeleid

2 Visie en ambitie Mobiliteit en parkeren leggen een forse claim op de (openbare) ruimte die ook voor andere functies gebruikt wordt. Vanuit de beleidsambities woningbouw en duurzaamheid is het beperken van de toename van parkeerplaatsen bij gebiedsontwikkeling van belang. In het in 2020 vastgestelde Omgevingsprogramma Mobiliteit is hier een eerste aanzet toe gegeven. Vanuit de visie van het omgevingsprogramma is de ambitie van het parkeerbeleid uitgewerkt in meerdere speerpunten.

2.1 Bovenliggende visie mobiliteit Deze integrale visie op parkeren in Dijk en Waard is in lijn met de visie zoals gesteld in het Omgevingsprogramma Mobiliteit: 1. veilige en duurzame bereikbaarheid: door het aanpakken van huidige (parkeer)problemen wordt autoverkeer tussen (woon)gebieden beperkt en de bereikbaarheid voor langzaam verkeer verbeterd; 2. veilige en gezonde woonomgeving: door parkeeroverlast aan te pakken verbetert de toegankelijkheid van woonwijken voor hulpdiensten en vuilniswagens, wordt het autoverkeer binnen woonwijken beperkt en wordt ruimte gemaakt voor groen en spelen; 3. levendig Stationskwartier en Stadshart: dit parkeerbeleid gaat uit van passende parkeernormen bij ontwikkelingen o.a. in het Stationskwartier en Stadshart, waardoor deze gebieden zich kunnen ontwikkelen tot stedelijke gebieden met grote diversiteit van winkels, cultuur, woningen en overige functies; 4. goede omstandigheden voor werk en ondernemen: dit parkeerbeleid waarborgt de bereikbaarheid van (winkel)gebieden voor werknemers en ondernemers. Ook als de auto niet meer direct voor de deur geparkeerd kan worden; 5. aansluiting op de regio en de wijde omgeving: dit parkeerbeleid faciliteert ontwikkelingen in het Stationskwartier en stimuleert het gebruik van de trein.

Een groter reizigerspotentieel draagt bij aan een hogere frequentie van treinen en daarmee een betere aansluiting op de omgeving; 6. recreatieve kwaliteiten benutten: door het beperken van autoverkeer in de centrumgebieden draagt dit parkeerbeleid bij aan de verblijfskwaliteit.

2.2 Ambitie Vanuit de visie uit het Omgevingsprogramma Mobiliteit zijn de volgende acht speerpunten benoemd voor het integrale parkeerbeleid.

Speerpunt 1: Oog voor de (parkeer)problemen van nu Ambitie: Met dit parkeerbeleid streeft Dijk en Waard ernaar om de huidige parkeer- en bereikbaarheidsproblemen voor bewoners, ondernemers, winkeliers, treinreizigers en bezoekers aan te pakken. Deze problemen worden geschetst in hoofdstuk 3 van deze nota. Hoe dit te bereiken? Deze nota biedt handvatten om parkeerinstrumenten gericht toe te passen in gebieden waar parkeerproblemen worden ervaren, rekening houdend met de verschillende

9

Integraal parkeerbeleid

gebiedstyperingen en doelgroepen. Het uitgangspunt is dat de huidige inwoners beschermd worden zodat zij met redelijke zekerheid ten minste één auto in de straat kunnen parkeren. In gebieden waar onvoldoende parkeerruimte voor iedereen is worden de mogelijkheden bekeken van alternatieven (op afstand). Daarnaast is in de uitvoeringsagenda een groslijst opgenomen met locatie specifieke problemen die uit de analyses en publieksparticipatie naar voren zijn gekomen. Hiermee kunnen parkeerproblemen op maat en zeer locatie specifiek worden aangepakt. De parkeermogelijkheden in het Stationskwartier voor treinreizigers worden verbeterd en het gebruik door bewoners en bezoekers wordt in dit deelgebied gereguleerd door betaald parkeren en vergunningen. Ook het gebruik van andere modaliteiten wordt gestimuleerd door parkeerinkomsten te gebruiken voor investeringen in fiets- en wandelvoorzieningen. Ten slotte is de monitoring van genomen maatregelen een belangrijk onderdeel van dit parkeerbeleid, zodat inzichtelijk wordt of de maatregelen het beoogde effect hebben gesorteerd. Met dit inzicht kan snel worden bijgestuurd indien noodzakelijk.

Speerpunt 2: Oog voor doelgroepen Ambitie Verschillende doelgroepen in Dijk en Waard vertonen verschillend parkeergedrag. Dit parkeerbeleid houdt rekening met de belangen van alle doelgroepen en de verschillende parkeerbehoeftes die deze doelgroepen hebben. Hoe dit te bereiken? Dit parkeerbeleid identificeert de volgende doelgroepen: ■ ■

■

■ ■

■

■

bewoners: zij willen een goede en veilige parkeerplaats voor hun auto. Het liefst zo dicht mogelijk bij de woning; bewoners van de woonzorgvoorzieningen met verminderde mobiliteit: belangrijk is dat zij goed bereikbaar zijn en blijven voor zorgverleners (direct voor de deur) en familie en vrienden, die verder weg kunnen parkeren; werknemers in het gebied: voor hen is belangrijk dat ze iedere dag gemakkelijk hun werkplek kunnen bereiken. Vaak zijn dit inwoners van Dijk en Waard, maar ook werknemers die verder weg wonen; winkeliers, horeca-eigenaren en andere ondernemers: zij zijn afhankelijk van bezoekers die hun onderneming gemakkelijk kunnen bereiken; bezoekers van de winkels en recreatieve bezoekers: voor hen is het belangrijk dat er een gevarieerd en bereikbaar aanbod aan winkels, horeca en recreatie is. De beschikbaarheid van parkeerplaatsen is belangrijker dan de kosten; bezoekers van maatschappelijke voorzieningen, zoals het gemeentehuis en de bibliotheek: zij bezoeken het Stadshart om belangrijke zaken te regelen of gebruik te maken van de sociale voorzieningen. Goede bereikbaarheid en toegankelijkheid van het gemeentehuis en de bibliotheek zijn voor hen het belangrijkst; ondernemers die bedrijfsvoertuigen nodig hebben voor werkzaamheden: zij moeten met hun voertuig kunnen komen op plekken waar ze werkzaamheden moeten verrichten ■

Vaak wonen zij ook in de gemeente en willen zij hun voertuig buiten deze werkzaamheden om op een veilige plaats kunnen parkeren, liefst dichtbij de woning;

10

Integraal parkeerbeleid

■

■

■

bezoekers van bewoners die incidenteel bij familie of vrienden op bezoek gaan. Zij kennen de weg niet altijd goed en willen niet lang zoeken naar een vrije parkeerplaats. Zij zijn bereid op enige afstand te parkeren mits dit gemakkelijk is; OV-reizigers die parkeren bij het station en met het ov verder reizen. Zij willen gemakkelijk parkeren en op tijd een parkeerplaats vinden om de trein te halen. De parkeerduur van deze doelgroep is lang; Ouders/verzorgers die kinderen naar school brengen en ophalen: het is belangrijk dat zij de kinderen iedere dag in een veilige omgeving naar school kunnen brengen en ophalen of zelfstandig naar school kunnen laten gaan.

Belangrijk is dat de balans tussen deze doelgroepen niet overal gelijk is. Bovendien zitten verschillende belangen van verschillende doelgroepen elkaar soms in de weg, omdat doelgroepen (bijvoorbeeld bewoners en bezoekers van winkels) gelijktijdig een claim leggen op dezelfde ruimte. Dit parkeerbeleid houdt rekening met verschillende type gebieden, functies en doelgroepen door in ieder deelgebied een prioritering van doelgroepen aan te brengen. Zo wordt per deelgebied parkeerbeleid op maat gevoerd aansluitend bij de daar aanwezige doelgroepen.

Speerpunt 3: Oog voor veiligheid, toegankelijkheid en leefbaarheid Ambitie Dijk en Waard moet een prettige en leefbare gemeente blijven waar het aangenaam en veilig wonen en verblijven is. Dijk en Waard maakt ruimte voor iedereen. Woon-, werk- en verblijfsgebieden blijven veilig en toegankelijk, ook voor kwetsbare doelgroepen. Nood- en hulpdiensten en vuilniswagens moeten overal gemakkelijk kunnen komen. Hoe dit te bereiken? Dit parkeerbeleid zorgt voor meer sturing zodat er ruimte ontstaat op plekken waar het druk is. Het aantal uit te geven vergunningen in (woon)gebieden wordt op basis van de parkeercapaciteit bepaald. Op plekken waar weinig ruimte is worden alternatieven voor voertuigen op afstand gezocht. Er worden, binnen of aanvullend op het zogenaamde Octopusplan2, gericht maatregelen ingevoerd in de omgeving van scholen waar veel autoverkeer rond schooltijd zorgt voor gevaarlijke situaties. Door relatieve vermindering van het aantal parkeerplaatsen komt er meer ruimte beschikbaar die kan worden gebruikt voor groen, speelplaatsen en wandel- en fietsvoorzieningen. De behoefte aan en het gebruik van gehandicaptenparkeerplaatsen wordt opnieuw in kaart gebracht.

2 Dit is een bewezen stappenplan waarmee omgegaan kan worden met schoolomgevingen en onveilige/overlast

situaties.

11

Integraal parkeerbeleid

Speerpunt 4: Oog voor klimaat en duurzaamheid Ambitie Ook Dijk en Waard wordt voorbereid op grotere extremen door klimaatverandering. Dit vergt een andere indeling van de openbare ruimte, waarbij er meer ruimte wordt gereserveerd voor waterberging en omgaan met hittestress. Daarnaast streeft de gemeente naar reductie van CO2-emissie, met als doelstelling om CO2-neutraal te zijn in 2050. Hoe dit te bereiken? Onder andere het mobiliteitsbeleid, en parkeerbeleid in het bijzonder, dragen bij aan het realiseren van de klimaat- en duurzaamheidsdoelstellingen van de gemeente. Door bij gebiedsontwikkelingen balans aan te brengen met de bouw van minder extra parkeerplaatsen, het vergunningengebied uit te breiden en vergunningenplafonds toe te passen en door het verhogen van tarieven van betaald parkeren wordt het gebruik van duurzame vervoerswijzen (fiets, OV, deelmobiliteit) gestimuleerd. De vrijgekomen ruimte kan worden gebruikt voor groen, waterberging of transformatorhuisjes om de energietransitie van fossiel naar elektrisch mogelijk te maken. In dit parkeerbeleid wordt verder de aanleg van klimaat adaptieve parkeerplaatsen aangemoedigd door dit op te nemen in de locatie specifieke verbeteringen. Het parkeerbeleid wordt daarnaast gekoppeld aan de laadpaalstrategie.

Speerpunt 5: Oog voor alternatieve vervoerswijzen Ambitie De gemeente Dijk en Waard zet in op goede bereikbaarheid met andere vervoerswijzen dan de auto, waarbij in het Omgevingsprogramma Mobiliteit prioriteit wordt gegeven aan lopen en fietsen. De gemeente wil hiermee het fietsen en wandelen stimuleren, onder meer door het creëren van veilige en autoluwe fietsroutes en aantrekkelijke looproutes. Een groter aanbod van deelmobiliteit moet het particulier autobezit doen afnemen en de gemeente streeft naar een hoogwaardig openbaar vervoersaanbod door actief en sturend te opereren richting de provincie. Hoe dit te bereiken? ■

■

■

Door uitbreiding van betaald parkeren naar het Stationskwartier en verhoging van het tarief worden bezoekers van het Stadshart en Stationskwartier aangemoedigd om de fiets te gebruiken. Door het vergunningengebied uit te breiden, vergunningenplafonds in te stellen en betaalde vergunning toe te passen worden autobezitters naar de juiste parkeerplek verwezen; door het parkeercluster in het Stationskwartier op te nemen in het integraal parkeerbeleid wordt de treinreiziger beter gefaciliteerd om met de fiets of de auto naar het station te reizen; vanuit de inkomsten van het integraal parkeerbeleid worden locatiespecifieke kwaliteitsverbeteringen aan loop- en fietsvoorzieningen aangebracht bij schoolomgevingen en andere gebieden;

12

Integraal parkeerbeleid

■

■

door als gemeente een actieve rol te pakken in het vergroten van het aanbod van deelmobiliteit en te onderzoeken hoe de juiste voorwaarden gecreëerd om voldoende aanbod te genereren; door de mogelijkheid in de nota parkeernormen om onder voorwaarden reductiefactoren voor de parkeereis bij gebiedsontwikkeling toe te passen worden ontwikkelaars aangespoord om in hun ontwikkelingen zorg te dragen voor een aanbod aan fietsvoorzieningen en deelmobiliteit.

Speerpunt 6: Oog voor verschillen Ambitie Dijk en Waard is een karaktervolle en diverse gemeente die bestaat uit verschillende deelgebieden, die ieder hun eigen functies, karakter en doelgroepen hebben. Dit moet behouden blijven. Dijk en Waard wordt gevormd door: ■ een bruisend, levendig en divers Stadshart waar veel te beleven is, met een aantrekkelijk ondernemersklimaat en waar bewoners aangenaam kunnen leven en elkaar kunnen ontmoeten, met alle dagelijkse voorzieningen op loopafstand; ■ een Stationskwartier dat functioneert als volwaardig centrumgebied van de gemeente, een goed ontsloten en multifunctionele OV-knoop met trein, bus, auto en deelmobiliteit rond het NS-station waar wonen, bedrijvigheid, onderwijs en zorg samenkomen; ■ aantrekkelijke dorps- en wijkcentra waar bewoners elkaar ontmoeten en hun dagelijkse voorzieningen in de nabijheid van hun woning vinden.

In deze dorps- en wijkcentra bevinden zich de ondersteunende winkelgebieden; ■ groene, veilige en duurzame woonwijken, waar de bewoners omkijken naar elkaar en ook toekomstige bewoners hun plek kunnen vinden; ■ de karakteristieke oorspronkelijke dorpslinten die ondanks alle veranderingen door de jaren heen nog altijd zichtbaar zijn en gekoesterd worden; ■ schoolomgevingen waar kinderen veilig en zorgeloos naar school kunnen gaan; ■ een waterrijk, groen en wijds buitengebied met natuur, recreatie en agrarisch gebied; ■ bedrijventerreinen die functioneren als economisch cluster en goed bereikbaar zijn voor bezoekers en werknemers van de bedrijven. De visie voor deze werklocaties is omschreven in de Visie werklocaties Dijk en Waard (2020). Het parkeerbeleid moet aansluiten bij de visie om de karaktervolle en diverse gebieden te behouden voor huidige inwoners en toekomstige generaties.

Hoe dit te bereiken? Het behouden en versterken van de verschillende deelgebieden wordt gerealiseerd door op basis van deze gebiedstypologieën parkeerbeleid op maat te voeren. Parkeermaatregelen passen bij de functies en voorzieningen, de (primaire) doelgroepen en de ruimtelijke kwaliteiten van het betreffende gebied, waarbij de samenhang tussen verschillende gebieden wordt bewaakt. Ook bij toekomstige ontwikkelingen worden de verschillende gebiedstypes in acht genomen door o.a. de parkeernorm en reguleringsmogelijkheden. Draagvlak in de directe omgeving is een belangrijke afweging bij passend parkeerbeleid. Zo is het uitbreiden van betaald parkeren in de gemeente niet bedoeld om een uniform parkeerbeleid te voeren in de hele gemeente maar om op basis van draagvlak en urgentie in de deelgebieden zelf een oplossing te bieden voor toekomstige parkeerproblemen die in die gebieden verwacht worden.

13

Integraal parkeerbeleid

Speerpunt 7: Oog voor veranderingen Ambitie Dijk en Waard staat in de komende jaren voor demografische en socio-economische veranderingen. Er worden nieuwe woningen gebouwd en het inwoneraantal van de gemeente zal groeien tot meer dan 100.000. Ook het aantal arbeidsplaatsen neemt toe en de centrumgebieden zullen meer bezoekers krijgen. Het parkeerbeleid zorgt ervoor dat de gemeente in staat is om parkeerproblemen van de toekomst op te lossen. Hoe dit te bereiken? Op basis van verwachte gebiedsontwikkelingen en demografische en socio-economische ontwikkelingen is een beleidsscenario voor 2030 uitgewerkt met regulerende maatregelen. Daarnaast is in deze nota een afweegkader opgenomen om het aantal te realiseren parkeerplaatsen bij toekomstige gebiedsontwikkelingen en noodzakelijke reguleringsmaatregelen te bepalen. Hierbij is ook rekening gehouden met gebiedstypologieën, waarbij de plannen mogelijk zorgen voor een andere typering van een gebied.

Speerpunt 8: We doen het niet alleen Ambitie In Dijk en Waard dragen gemeente, bewoners, ondernemers, ontwikkelaars en andere belanghebbenden gezamenlijk zorg voor elkaar en de omgeving. Samen maken we Dijk en Waard. Hoe dit te bereiken? ■ ■ ■ ■

■ ■

bewoners blijven betrokken bij ontwikkelingen in hun stad, dorp of buurt en melden urgente problemen en mogelijke oplossingen; gebiedsontwikkelaars hebben oog voor veranderende woon- en mobiliteitsbehoeften van doelgroepen en dragen bij aan oplossingen; scholen denken mee over de manieren hoe kinderen naar school worden gebracht en gehaald; samen met bedrijven wordt het gebruik van alternatieve vervoerswijzen gestimuleerd en bedrijven zelf worden aangemoedigd om hun private parkeerterreinen beschikbaar te stellen op momenten dat zij deze zelf niet nodig hebben; VvE’s en makelaars zetten in op deelmobiliteitsoplossingen gekoppeld aan gebouwen (bijvoorbeeld een deelauto voor bewoners van een appartementencomplex); de gemeente zorgt ervoor dat iedereen meedoet.

2.3 Van visie naar beleid Vanuit de hier beschreven visie formuleren wij in de volgende hoofdstukken de algemene en gebiedspecifieke opgaven voor de korte en lange termijn en het beleid dat hierop aansluit.

14

Integraal parkeerbeleid

3 Opgaven vanuit de analyse Om de visie te vertalen naar beleid zijn de opgaven voor de korte en lange termijn in kaart gebracht. Hierbij is onderscheid gemaakt tussen algemene opgaven en gebied specifieke opgaven. De gebieden binnen de gemeente Dijk en Waard verschillen van elkaar, daarom zijn de problemen per deelgebied geanalyseerd.

3.1 Algemene opgaven Wat is een parkeerprobleem? Er is sprake van een parkeerprobleem wanneer de parkeerdruk hoger dan 90% is in een omgeving van een gepaste loopafstand op een maatgevend moment. ■

Het maatgevende moment wordt gedefinieerd als het moment waarop gemiddeld de parkeerdruk het hoogst is. Dit verschilt per functie van het gebied. Bijvoorbeeld: ■ ■ ■

■ ■

■

in een woongebied is het maatgevende moment ’s nachts omdat dan de meeste bewoners thuis zijn; in een winkelgebied is het maatgevende moment overdag en in het weekend, omdat er dan bezoekers van de winkels zijn; in de omgeving van een school is het maatgevende moment aan het begin en einde van de schooldag, omdat ouders dan hun schoolgaande kinderen wegbrengen en ophalen; bij sportverenigingen is het maatgevende moment vaak in het weekend, omdat er dan sportwedstrijden plaatsvinden.

De parkeerdruk is de verhouding tussen de parkeercapaciteit (totaal aantal parkeerplaatsen) en de parkeervraag. Het parkeren is een probleem wanneer gebruikers ervaren dat het vol is en er zoekverkeer ontstaat om een geschikte parkeerplek te vinden. Dit ontstaat wanneer de parkeerdruk boven de 90% komt. Dit zoekverkeer leidt tot meer verkeersbewegingen, meer gevaarlijke verkeerssituaties, ergernis voor de autogebruiker en overlast voor de omgeving; Er is een probleem wanneer de hoge parkeerdruk niet in de omgeving van een gepaste loopafstand (maximaal 10 minuten lopen of 800 meter afstand, senioren en mindervaliden uitgezonderd) opgelost kan worden.

Huidige parkeerproblemen: De parkeerproblematiek is geanalyseerd op basis van (recente) data uit parkeeronderzoeken en input van inwoners en ondernemers tijdens zes participatiesessies. Uit de analyse zijn de volgende problemen naar voren gekomen: ■

■

in woonwijken met parkeerregulering en gebieden met meerdere functies is er onduidelijkheid en onvrede over de verdeling van parkeervergunningen, abonnementen en ontheffingen; in een deel van de (ongereguleerde) woonwijken rond winkelcentrum Middenwaard is er een capaciteitstekort omdat er op piekmomenten (overdag en weekend) zowel inwoners als bezoekers en werknemers parkeren in de wijken. In plaats van te parkeren op een van de parkeerterreinen, waar vaak nog voldoende plaatsen beschikbaar zijn, wordt gekozen voor de dichtstbijzijnde vrije (en gratis) parkeerplaats in de wijk;

15

Integraal parkeerbeleid

■

■

■

in een deel van de (ongereguleerde) woonwijken is er een capaciteitstekort omdat de behoefte van inwoners op piekmomenten (’s nachts) groter is dan verwacht vanwege (a) toename thuiswonende kinderen met een auto, (b) bezit van bijzondere voertuigen zoals bedrijfsbussen en (c) relatief laag aanbod van OV en fietsvoorzieningen; in een deel van de (ongereguleerde) woonwijken worden parkeerplaatsen op eigen terrein niet als zodanig gebruikt. Inwoners met parkeergelegenheid op eigen terrein parkeren veelal op straat; in woonwijken (met krappe straten) nemen geparkeerde auto’s veel ruimte in. Grote voertuigen passen niet altijd binnen de parkeervakken en komen deels op straat te staan. Daarnaast wordt ook buiten parkeervakken geparkeerd of op plekken waar dit eigenlijk niet kan. Dit blokkeert de doorgang, waardoor hulp- en nooddiensten en vuilniswagens er niet altijd door kunnen.

Figuur 3.1 geeft de geobserveerde parkeerdruk in 2022 doordeweeks in de nacht en op zaterdagmiddag weer. Dit betreft de parkeerdruk zoals deze tijdens parkeerdrukmetingen in 2022 is waargenomen.

3.1a geobserveerde parkeerdruk doordeweeks nacht (2022)

3.1b zaterdagmiddag (2022)

Figuur 3.1 Geobserveerde parkeerdruk. NB: de parkeerdrukmetingen zijn uitgevoerd op het niveau van straatsecties. Bovenstaande afbeeldingen geven de parkeerdruk weer op het niveau van (grotere) zones. Hierdoor kan het beeld afwijken van eerder kaartmateriaal. Dit is bijvoorbeeld het geval in de omgeving van de Dorpsstraat

16

Integraal parkeerbeleid

Waarom is parkeerregulering nodig? In de komende jaren verandert Dijk en Waard. De bevolking neemt toe en vergrijst, door klimaatverandering moet anders worden omgegaan met de ruimte en het autobezit blijft toenemen ondanks de mobiliteitstransitie. Dit leidt tot toenemende parkeerdruk, waaronder op plekken waar de parkeerdruk nu al hoog is. Parkeerregulering is een instrument om de parkeerdruk beheersbaar te houden en de schaarse ruimte goed te verdelen. Wat zien we gebeuren: ■

■ ■

■ ■ ■ ■ ■

een (te) hoge druk op openbare parkeerplaatsen in gebieden waar gebiedsontwikkelingen plaatsvinden. Wanneer deze gebiedsontwikkelingen gepaard gaan met een verlaging van de parkeernorm, omdat ze bijvoorbeeld dicht bij het station liggen, is deze druk nog hoger als de ontwikkeling niet gepaard gaat met parkeerregulering die het bezit van een eigen auto ontmoedigt. In de nota parkeernormen is parkeerregulering een voorwaarde voor verlaging van parkeernormen; toenemende bezetting van de parkeerterreinen en garages bij winkelcentra door de groei van het aantal inwoners, winkelend publiek en werknemers; meer uitwijkgedrag (olievlekwerking) naar omliggende buurten als er geen vrije parkeerplaatsen meer zijn bij de bestemming en dus toename van het aantal wijken waar parkeeroverlast is; toename van foutparkeren door bewoners, bezoekers en werknemers; verslechtering van de (verkeers)veiligheid op plekken waar het drukker wordt; verminderde toegankelijkheid voor mindervaliden, terwijl de behoefte in een vergrijzende maatschappij alleen maar gegroeid is; verslechtering van de ruimtelijke kwaliteit, bijvoorbeeld in de karakteristieke (dorps)linten waar functies worden toegevoegd; grotere druk op de financiën door toenemende kosten voor handhaving, beheer en onderhoud, zonder dat daar extra inkomsten tegenover staan.

In figuur 3.2 is de situatie gemodelleerd van 2030 wanneer de geplande ontwikkelingen tot 2030 zijn gerealiseerd en geen maatregelen zijn genomen. Dit leidt tot meer parkeerdruk in bepaalde gebieden.

17

Integraal parkeerbeleid

Figuur 3.2 gemodelleerde parkeerdruk 2030, doordeweeks in de nacht. NB: diverse zones waar nu geen parkeerproblemen zijn (o.a. Broekhorn, Westpoort) kleuren in de modelweergave voor 2030 rood. Dit heeft 2 redenen: 1) in het parkeerbehoeftemodel wordt parkeervraag aan specifieke zones toegekend. Als de capaciteit in deze zone wordt overschreden, wordt de parkeerdruk in deze zone hoog, terwijl er in veel gevallen voldoende restcapaciteit in de omliggende zones is waardoor de gemodelleerde parkeerdruk in werkelijkheid meer verspreid is. 2) In een aantal van deze zones is de capaciteit in absolute aantallen laag, waardoor zelfs een kleine toename van de parkeerbehoefte al snel leidt tot een hoge parkeerdruk.

18

Integraal parkeerbeleid

3.2 Opgaven per deelgebied Voor elk deelgebied wordt de opgaven in de huidige situatie en de toekomstige ontwikkeling beschreven. Deze opgaven zijn het uitgangspunt voor het gevormde beleid (zie H.4).

Figuur 3.3 overzicht van de deelgebieden (gebaseerd op gebieden uit het parkeermodel)

Stadshart Huidige situatie Het Stadshart wordt gekenmerkt door een hoge functiemenging. Het kernwinkelgebied Middenwaard biedt een divers winkelaanbod, horecagelegenheden, het Cooltheater en een Vue-bioscoop. Daarnaast zijn er woningen in het gebied. Er is een grote parkeerbehoefte door winkelbezoekers, recreatieve bezoekers, bewoners en werknemers. Bovendien zorgt de lage kwaliteit van alternatieve vervoerswijzen ervoor dat de auto veel wordt gebruikt. Er zijn gemeentelijke parkeervoorzieningen: P3 (Coolplein, 164 plaatsen) en P4 (Stadspleingarage, 200 plaatsen) en private parkeervoorzieningen: P1 (Zuidtangent, 794 plaatsen), P2 (Middenweg, 551 plaatsen) en P5 (Dekamarkt, 120 plaatsen). De huidige opgave in het Stadshart is in de kern geen probleem dat veroorzaakt wordt door een capaciteitstekort op gebiedsniveau, maar binnen het gebied wordt de capaciteit niet optimaal benut. Uit de analyse zijn de volgende problemen naar voren gekomen: ■

overdag op werkdagen is de bezetting hoog in vooral de Stadspleingarage als gevolg van lang parkerend personeel in dit gebied. Door de lage dagtarieven (€2) staat personeel uit dit gebied hier lang geparkeerd, waardoor minder parkeerruimte is voor kortparkeerders, zoals bezoekers aan Middenwaard of het gemeentehuis. In de andere garages is op deze momenten voldoende capaciteit;

19

Integraal parkeerbeleid

■

■

■

■

■

overdag en op zaterdagen is de parkeerdruk in het Stadshart en de omliggende wijken hoog door bezoekers van het winkelcentrum. In de wijken is de parkeerdruk dan het hoogst. In plaats van uit te wijken naar een van de parkeerterreinen, waar vaak nog voldoende plaatsen beschikbaar zijn, kiezen bezoekers en werknemers voor de dichtstbijzijnde vrije (en gratis) parkeerplaats in de wijken rondom het gebied; er heerst grote ontevredenheid over het huidige vergunningenbeleid, dat als oneerlijk en niet transparant wordt ervaren. Voor inwoners in en rond het Stadshart geeft de gemeente parkeervergunningen uit voor parkeerplaatsen op straat. Het is onduidelijk op welke grond vergunningen al dan niet worden verleend. In totaal zijn er 985 vergunning plaatsen, waarvoor 1.000 vergunningen zijn uitgegeven. Alle parkeervergunningen worden gratis uitgegeven, voor bezoekers van inwoners worden gratis bezoekerspassen verstrekt. Ongeveer een kwart van de uitgegeven vergunningen zijn voor een tweede, derde of daaropvolgende auto.

Naast inwonersvergunning zijn er ook veel vergunningen voor ondernemers en ontheffingen aan bedrijven die werkzaamheden in de gemeente verrichten, waardoor er te weinig ruimte is voor iedereen; abonnementen voor het gebruik van de betaalde parkeerterreinen en garages worden door veel inwoners niet als reëel alternatief voor een vergunning gezien door de hoge tarieven (zeker in vergelijking met de gratis vergunningen op straat); ’s nachts is er voor de inwoners in de huidige situatie op wijkniveau in principe voldoende capaciteit. In de wijken rond het Stadshart zijn er verschillende zones met een te hoge parkeerdruk. De hoge parkeerdruk in deze gebieden worden verklaard door de auto’s van inwoners (vaak meerdere per adres, soms ook bedrijfsvoertuigen) en ondergebruik van (parkeer)ruimte op eigen terrein. In deze straten wordt er foutgeparkeerd (bijvoorbeeld op stoepen), waardoor de veiligheid vermindert; de aanwezige fietsparkeerplaatsen in het Stadshart en Stationsgebied worden onveilig gevonden. Mensen zijn bang voor fietsdiefstal. Er is geen goede OV-verbinding tussen de woonwijken in Heerhugowaard en het Stadshart en station. De fiets- en wandelverbindingen worden onveilig gevonden. Dit maakt het des te aantrekkelijker om het gebied met de auto te bezoeken.

Wat gebeurt er als we niets doen? Inwoners maken zich zorgen over toenemende bezoekersaantallen en de geplande woningbouwontwikkeling met lage parkeernormen. Zij vrezen voor de toekomstige beschikbaarheid van parkeerplaatsen door de verwachte toenemende drukte. Bewoners geven aan meer overlast dan voorheen te ervaren als gevolg van reeds opgeleverde ontwikkelingen. Bestaande problemen zullen worden versterkt. Dit kan leiden tot: ■ ■ ■ ■

verdere toename parkeerdruk in wijken en toename aantal wijken waar een hoge parkeerdruk is; verdere toename van de onvrede over het vergunningstelsel en de verdeling van vergunningen; toename van de onzekerheid van inwoners en bezoekers om een geschikte parkeerplaats te vinden; capaciteitstekort parkeerterreinen en -garages op piekmomenten.

20

Integraal parkeerbeleid

OV-knoop Huidige situatie De OV-knoop is het gebied rond het NS-station en wordt begrensd door de Zuidtangent, de N242/Westerweg, de Umbriellaan en de Westtangent. Hier liggen 3 parkeerterreinen die bedoeld zijn als P+R voor treinreizigers (aan de Stationsweg, het Stationsplein en de Westtangent). Parkeren op deze terreinen is gratis. Bewoners aan de Stationsweg parkeren op eigen terrein en in de woonbuurt tussen de Nelson Mandelastraat en de Martin Luther Kingweg ligt een blauwe zone, waar bewoners ontheffing voor krijgen. Aan het Stationsplein zitten diverse horecagelegenheden, zorg, uitzendbureaus en andere bedrijvigheid. In het gebied zitten daarnaast bedrijven uit de maakindustrie (Industriestraat, Nijverheidstraat, Umbriellaan) en het ROC Horizoncollege gevestigd (Umbriellaan). Het gebruik van de P+Rterreinen bij het station en aan de Westtangent is onderzocht in het kader van een breder onderzoek naar P+R-terreinen op de Zaancorridor (MuConsult, 2023). Uit de analyse zijn de volgende problemen naar voren gekomen: ■ ■ ■

de P+R-terreinen bij het station staan vol, waardoor er veel zoekverkeer is; de P+R-terreinen worden niet alleen door treinreizigers gebruikt, maar ook door andere doelgroepen; er komt veel fietsendiefstal voor op het Stationsplein (78 gevallen in 2022).

Wat gebeurt er als we niets doen? In de omgeving van het station staan meerdere grote gebiedsontwikkelingen (bijvoorbeeld bij het station, De Frans en De Scheg) met meerdere functies gepland, zowel wonen als bedrijvigheid. Door de bouw van nieuwe woningen stijgt de parkeerbehoefte en is het faciliteren van parkeerplaatsen voor de twee verschillende doelgroepen, bewoners én treinreizigers, belangrijk. Bestaande problemen zullen worden versterkt. Dit kan leiden tot: ■

meervoudig gebruik van het P+R-terrein door andere doelgroepen, waardoor er op piekmomenten onvoldoende ruimte is.

Dorps- en wijkcentra Dorps- en wijkcentra zijn centrumgebieden in de dorpen en woonwijken. Daarnaast valt de functiemening in oude dorpslinten en de ondersteunende boodschappenstructuur voor de inwoners van het dorp of de wijk hier ook onder. Dit zijn: ■ ■ ■ ■

winkelcentrum Centrumwaard in Heerhugowaard; winkelcentrum Broekerveiling in Broek op Langedijk; functiemening in de oude dorpslinten (Dorpsstraat, Bovenweg en de Middenweg); ondersteunende boodschappenstructuur in dorpskernen en woonwijken.

Huidige situatie Winkels en andere voorzieningen in deze gebieden hebben een lokaal verzorgingsgebied waarbij de bewoners in de directe omgeving de primaire doelgroep zijn. De uitzondering hierop is het centrum van Broek op Langedijk, met publiekstrekkers als winkelcentrum en museum Broekerveiling. Gezien de dorpse omgeving van dit gebied wordt het in dit parkeerbeleid toch onder de andere dorpscentra geschaard.

21

Integraal parkeerbeleid

■

■

■

■

In dorps- en wijkcentra komen verschillende doelgroepen bij elkaar. Op piekmomenten is er sprake van hoge parkeerdruk door bezoekers van winkels, personeel en omwonenden die hier gelijktijdig willen parkeren; op het nabijgelegen parkeerterrein bij winkelcentrum Centrumwaard op het Raadhuisplein is parkeren gratis. Naast winkelend publiek wordt hier ook langdurig geparkeerd door omwonenden en personeel van de winkels. Ook in andere winkelgebieden in de gemeente is parkeren gratis voor bezoekers, personeel en omwonenden; in het winkelgebied van Centrumwaard ligt een blauwe zone met een maximale parkeerduur van 2 uur bij Poort Halfweg om de doorstroom van parkeerders te faciliteren. In de straten rond Poort Halfweg ervaren inwoners overlast door uitwijkgedrag van personeel van winkels, die als gevolg van de tijdsbeperking door de blauwe zone uitwijken naar straten waar de parkeerduur onbeperkt is; langs de lintgebieden op de locaties met functiemenging, is een hoge en toenemende parkeerdruk zichtbaar. Inwoners, winkeliers, horeca en overige bedrijvigheid komen hier samen. Dit leidt soms tot oneigenlijk gebruik van capaciteit op eigen terrein door derden, waardoor deze capaciteit niet meer beschikbaar is voor de beoogde doelgroepen die uitwijken naar openbare parkeerplaatsen.

Wat gebeurt er als we niets doen? In Centrumwaard staan er gebiedsontwikkelingen op de planning om het winkelgebied aantrekkelijker te maken. Door de groei van het aantal inwoners, winkelend publiek en werknemers zal de bezetting van de parkeerterreinen bij winkelcentra toenemen. Door deze groei zullen de piekmomenten en uitwijkgedrag erger worden bij dorps- en wijkcentra in Dijk en Waard. Dit kan leiden tot: ■ ■ ■ ■ ■

hogere parkeerdruk op gratis parkeerterreinen en blauwe zones winkelcentra; meer overloop van parkeerders in woonwijken rondom winkelcentra; meer foutparkeren in blauwe zones en woonwijken; verslechterde toegankelijkheid voor nood- en hulpdiensten; vastgoedontwikkelingen komen lastiger van de grond.

Daarnaast is er in de multifunctionele (dorps)linten betrekkelijk weinig ruimte, terwijl meerdere doelgroepen hier gelijktijdig willen parkeren. Doordat er functies worden toegevoegd in de karakteristieke (dorps)linten verslechtert de ruimtelijke kwaliteit. Door de beperkte ruimte zijn extra parkeermogelijkheden niet op te lossen op straatniveau, op wijkniveau zijn er meer mogelijkheden om parkeerplaatsen beter te benutten.

Woonbuurten Woonbuurten zijn primair bedoeld om prettig en veilig te kunnen wonen. Eventuele andere aanwezige functies zijn hieraan ondergeschikt. Een overzicht van de woonbuurten in Dijk en Waard staan in tabel 3.1. Huidige situatie Parkeeroverlast in woongebieden is afhankelijk van de ligging van de woonbuurt binnen Dijk en Waard. Daarnaast zijn er ook opgaven op straatniveau. Problemen op straatniveau worden behandeld in de longlist wenselijke verbeterpunten (zie bijlage D).

22

Integraal parkeerbeleid

In de oude lintgebieden van Dijk en Waard (zoals op de Dorpsstraat, Bovenweg en de Middenweg) is de ruimte schaars en is deze vaak niet optimaal verdeeld tussen de woonadressen. In de Dorpsstraat in Oudkarspel is op diverse plekken een hoge parkeerdruk. Bewoners maken zich zorgen over de toegankelijkheid van bijvoorbeeld hulpdiensten, omdat er aan beide wegzijden geparkeerd wordt. Daarnaast wordt het parkeren op eigen terrein niet altijd als zodanig gebruikt. In de Dorpsstraat in de kern van Broek op Langedijk parkeren inwoners op straat terwijl ze parkeergelegenheid op eigen terrein hebben. In Oudkarspel Zuid kiezen inwoners ervoor om hun tuin te verharden en te gebruiken als parkeerplaats, met de verslechterde afwatering als bijkomend probleem. In de huidige situatie is er sprake van de volgende opgaven per buurt: Tabel 3.1 Parkeerproblemen per buurt in Dijk en Waard o.b.v. gemodelleerde parkeerdruk en input bewoners uit tijdens participatieavonden (2022-2023) Problemen Hoge parkeerdruk

Buurtnaam Bomenbuurt (HHW)

Overdag

Weekend

x

x

x

x

x

x

x

x

x

Centrumwaard

x

x

De Draai Noord

x

Broek op Langedijk kern

Nacht

School

Geblokkeerde doorgangen

Uitwijkgedrag van centra

Overig

x

x

1, 2, 3

x

1, 4

Broekhorn Butterhuizen Noord

x

Butterhuizen Zuid x

De Draai Zuid De Noord

x

De Scheg Duizend Eilandenrijk Noord Duizend Eilandenrijk Zuid Edelstenenwijk Heemradenbuurt

x

x

x

x

x

x

Huygenhoek Midden

x

x

x

Huygenhoek Noord

x

Huygenhoek Zuid

x

Mayersloot Noord Mayersloot Zuid

x

Molenwijk

x

x

Noord-Scharwoude Oost Noord-Scharwoude West

x

x

Oosterdel Oostertocht Noord Oostertocht Zuid Oudkarspel Noord

x

Oudkarspel Zuid

x

x x

23

Integraal parkeerbeleid

Problemen Hoge parkeerdruk

Buurtnaam Planetenwijk

Nacht

x

Recreatiebuurt

Geblokkeerde doorgangen

Uitwijkgedrag van centra

Overdag

Weekend

School

x

x

x

x

x

x

x

x x

Overig

Rivierenwijk

x

x

x

x

Schildersbuurt Noord

x

x

x

x

Schildersbuurt Zuid

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

5, 6

x

x

x

7

Schrijverswijk Sint-Pancras kern Stad van de Zon

x

x

t Kruis Twuyverhoek en Oostwal

8

Westerdel Noord Westerdel Zuid Zuid-Scharwoude Oost

x

x

Zuid-Scharwoude West Zuidwijk

x

Overige problemen: 1. Parkeren op straat ipv op eigen terrein 2. Grote voertuigen (bedrijfsbussen, caravans) 3. Veel voertuigen per huishouden 4. Door het aanleggen van laadpalen minder plek voor benzine/diesel auto 5. Blokkeren van voetgangers 6 Overlast in de zomer van zwembad bezoekers 7. Te weinig invalideplaatsen bij woningen en winkels 8. Krap door langsweggeparkeerde auto’s

Figuur 3.4 Parkeren op de stoep blokkeert de doorgang voor voetgangers (Zuid-Scharwoude)

24

Integraal parkeerbeleid

Figuur 3.5 Parkeren in groenstroken zorgt voor verrommeling (Bomenbuurt, Heerhugowaard)

Wat gebeurt er als we niets doen? De huidige problemen lossen in de toekomst niet vanzelf op. De druk op openbare parkeerplaatsen neemt juist toe door de groei van het aantal inwoners die vaker meerdere auto’s bezitten. Ongeveer een derde van de bevolkingsgroei betreft mensen jonger dan 34 jaar. Dit zijn jongvolwassenen, jonge ouders en hun kinderen. Dit leidt ook tot een grote dynamiek in gezinssamenstellingen en de behoefte om een auto te bezitten. De bestaande problemen zullen hierdoor toenemen. Het is belangrijk om goed te monitoren of er sprake is van parkeeroverlast in woongebieden. Hiervoor worden periodieke parkeerdrukmetingen in de nacht uitgevoerd op het hele grondgebied van Dijk en Waard. Dit wordt ook gedaan als er meldingen over structurele parkeeroverlast komen uit de omgeving. Als hieruit blijkt dat er sprake is van te hoge parkeerdruk in woongebieden, wordt het afweegkader toegepast in het betreffende gebied. Ten slotte bevat dit parkeerbeleid ook een longlist (bijlage D) van verbetermogelijkheden. Deze longlist is opgenomen in de investeringsagenda.

Figuur 3.6 Toegang voor vuilniswagen geblokkeerd door geparkeerde auto (Stad van de Zon)

Schoolomgeving Huidige situatie De schoolomgeving is de omgeving rond basisscholen in de gemeente Dijk en Waard. Basisscholen bevinden zich in de woongebieden, waar verkeer van personeel, kinderen en

25

Integraal parkeerbeleid

ouders/verzorgers samenkomen rond de schooltijden. Veel kinderen en hun ouders komen lopend of met de fiets. Ook worden kinderen afgezet en opgehaald met de auto (Kiss + Ride). Er zijn zorgen over de onveilige situatie die dan ontstaat bij de scholen. Dit wordt breed gedragen onder de inwoners/omwonenden. Bij schoolomgevingen zijn de volgende problemen geconstateerd: ■

■

■

hoge parkeerdruk vlak voor en na schooltijd op terreinen en in wijken rondom scholen. Meer dan de helft van de ouders brengt hun schoolgaande kind(eren) met enige regelmaat met de auto naar school3. Zij parkeren de auto dicht bij de school en brengen hun kinderen naar de school toe. De gemiddelde parkeerduur varieert van 10 tot 30 minuten; veel foutparkeerders en verkeersovertredingen. Omdat de capaciteit direct voor de school vaak niet toereikend is voor de piekbelasting is er sprake van veel foutparkeerders en overtredingen van verkeersregels zoals éénrichtingsverkeer en een stopverbod. Dit leidt tot overlast en gevaarlijke situaties, niet alleen bij de scholen zelf maar ook in de straten eromheen; werknemers van de scholen komen deels met de auto naar het werk en bezetten als eerste de reguliere parkeerplekken en de ongereguleerde parkeerplaatsen in omliggende wijken.

Wat gebeurt er als we niets doen? De huidige situatie rondom een aantal schoolomgevingen leidt tot overlast en gevaarlijke situaties. Bovendien is de verwachting dat de problematiek verder toeneemt omdat scholen zich steeds meer concentreren op minder locaties met grotere klassen. Steeds meer kleine scholen verdwijnen en de scholen die overblijven worden groter. De leerlingaantallen per school nemen toe en ook de afstand van huis tot school wordt groter. Dit leidt tot meer autoverkeer in de buurt van scholen. Dit resulteert in verslechtering van de (verkeers)veiligheid op plekken waar het nu al druk is en drukker wordt. Problemen worden conform huidige beleid opgepakt met het Octopusplan.

Landelijk gebied De dorpen, kernen en buurtschappen zoals Koedijk, Veenhuizen, De Noord en Verlaat en buurtschappen Pannekeet en Frik hebben een karakteristiek landelijke uitstraling, gekenmerkt door stolpboerderijen langs de oude dorpslinten. In landelijk gebied is momenteel geen sprake van parkeerproblemen. De verwachting is dat hier in 2030 geen grote problemen ontstaan. Mochten er desondanks problemen ontstaan, is het afweegkader toepasbaar (hoofdstuk 5).

Bedrijventerreinen De gemeente Dijk en Waard heeft een oppervlakte van 333 hectare bruto aan bedrijventerreinen. Alle terreinen zijn aan of in de kernen van Dijk en Waard gesitueerd. De bedrijventerreinen zijn De Vaandel, Zandhorst, Beveland, De Frans en Overtoom, Breekland, De Mossel, De Wuyver en Zuiderdel. Het parkeren vindt veelal plaats op eigen terrein.

3 Veilig Verkeer Nederland 2022. Rapportage Flitspeiling 2022. https://vvn.nl/flitspeiling

26

Integraal parkeerbeleid

Momenteel is er geen sprake van parkeerproblemen. Mocht dit in de toekomst ontstaan door bijvoorbeeld de wens van bedrijven om te intensiveren, is het afweegkader toepasbaar (hoofdstuk 5).

4 Beleid 4.1 Beleidsuitgangspunten De speerpunten uit de visie (H. 2), de richtinggevende uitspraken van de raad op de peilnota (juli 2023) en het resultaat van de zienswijzen zijn vertaald in een aantal concrete uitgangspunten voor dit parkeerbeleid: 1. het parkeerbeleid moet problemen oplossen die er nu zijn of in de toekomst gaan ontstaan als er niets aan gedaan wordt. Parkeermaatregelen moeten nut en noodzaak hebben en geen problemen oplossen die er niet zijn; 2. het parkeerbeleid streeft ernaar kostendekkend te zijn, zoals aangenomen per motie Budgetneutraal parkeerbeleid in de raadsvergadering van 12 juli 2023; 3. het parkeerbeleid draagt bij aan het behalen van de klimaatdoelstellingen van de gemeente om in 2050 CO2-neutraal te zijn en het omgaan met de gevolgen van klimaatverandering (waterberging, hittestress); 4. het parkeerbeleid is gebieds- en doelgroepgericht, waarbij de samenhang tussen verschillende gebieden in acht wordt genomen en de juiste doelgroep op de juiste plaats parkeert; 5. de privéauto verdwijnt niet uit het straatbeeld, maar krijgt wel een minder dominante positie ten faveure van lopen, fietsen, openbaar vervoer en deelmobiliteit zoals besloten in het Omgevingsprogramma Mobiliteit. Hierin is gekozen om bij de inrichting van de openbare ruimte te kiezen voor de langzame verkeersdeelnemer (voetganger en fietser); 6.

parkeeroplossingen worden gezocht in de volgorde van de 4B’s: 1. beschermen: de voor doelgroepen aangewezen parkeervoorzieningen beschermen tegen parkeeroverlast door andere, hier niet voor bestemde doelgroepen; 2. benutten van de vrije parkeercapaciteit in tijd en ruimte door doelgroepen op maximale loopafstanden met als referentie CROW kengetallen; 3. beïnvloeden door maatregelen om de juiste parkeerder op de juiste plaats te laten parkeren; 4. bouwen als blijkt dat er een structureel tekort is aan parkeerplaatsen.; 7. voor de implementatie en uitvoering van dit parkeerbeleid zijn organisatorische wijzigingen noodzakelijk. Dit betreft o.a. intensivering van handhaving en beheer en digitalisering van de parkeerketen; 8. het vergunningsgebied wordt (mogelijk gefaseerd) uitgebreid naar het Stationskwartier, kernwinkelgebied Middenwaard en omgeving en waar nodig schoolomgevingen. Intensivering van handhaving is hiervoor nodig. Er wordt een vergunningenuitgifteplafond op basis van de capaciteit ingevoerd. De 2e bewonersvergunningen en overige vergunningen worden betaald (€ 100 per jaar voor tweede bewonersvergunningen, € 450 per jaar voor bedrijvenvergunningen). Als het uitgifteplafond bereikt is, kan de resterende vraag middels abonnementen worden opgevangen op parkeerclusters op afstand; 9.