Document · PDF

Concept-Kadernota 2025

Gemeenteraad 2 juli 2024, gemeente Dijk en WaardBij agendapunt: Kadernota 202516.119 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Kadernota 2025

Kadernota 2025 Gemeente Dijk en Waard

Inhoudsopgave H1. Inleiding ...................................................................................................................................... 3 H2. Programma's .............................................................................................................................. 6 0 Bestuur en ondersteuning................................................................................................. 7 1 Veiligheid......................................................................................................................... 11 2 Verkeer, vervoer en waterstaat....................................................................................... 14 3 Economie ........................................................................................................................ 16 4 Onderwijs ........................................................................................................................ 18 5 Sport, cultuur, recreatie en openbare ruimte .................................................................. 22 6 Sociaal domein ............................................................................................................... 27 7 Volksgezondheid en milieu .............................................................................................

33 8 Volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing ............................................ 35 H3. Financiële kaders ..................................................................................................................... 37 Bijlage A: Financieel perspectief .................................................................................................... 38 Bijlage B: Toelichting aanvragen.................................................................................................... 39

Kadernota 2025 Gemeente Dijk en Waard

H1. Inleiding Inleiding De kadernota is een richtinggevend document voor de eerstvolgende programmabegroting en meerjarenraming die begin november 2024 door de gemeenteraad wordt behandeld. Uitgangspunt voor de kadernota is het coalitieakkoord ‘Thuis in Dijk en Waard’ en de actuele ontwikkelingen. Indachtig de motie 'Dijk & Waard SMART gestuurd met een leesbare begroting' die de gemeenteraad 7 november 2023 unaniem heeft aangenomen, is ter voorbereiding van deze kadernota gesproken met de auditcommissie. Met de kadernota wordt invulling gegeven aan de uitdrukkelijke wens van de raad om meer te kunnen sturen door een duidelijke onderverdeling tussen noodzakelijke aanpassingen en additionele wensen om onze ambities te realiseren. Om een goed beeld te schetsen van wat Dijk en Waard in financiële zin de komende jaren te wachten staat (voor zover op dit moment bekend) is de kadernota als volgt opgebouwd: De beleidsambities voor de komende jaren op basis van het coalitieakkoord worden per programma in beeld gebracht, waarvan het college voorstelt om die in de begroting 2025 te verwerken. Dit resulteert in een actueel financieel perspectief. Daarmee is de financiële uitdaging voor de komende jaren in beeld. Het beeld dat naar voren komt uit de kadernota is niet rooskleurig. Dat was al duidelijk bij het vaststellen van de begroting 2024.

Het jaar 2026 wordt een ‘ravijnjaar’ genoemd voor de gemeenten. De Rijksoverheid heeft de intentie om vanaf dat jaar de algemene uitkering fors te verlagen. Zoals dat er bij het vaststellen van de begroting 2024 naar uitzag betekende dat voor gemeente Dijk en Waard een gat van 12 miljoen euro in 2026. De verwachting van de VNG was en is deels nog dat het Rijk in de onderhandelingen met de VNG zou bewegen. Voor 2026 en verder is een klein deel van de bezuiniging van het Rijk, de zogeheten opschalingskorting geschrapt; voor 2025 is het te bezuinigen bedrag hoger geworden. De totale effecten daarvan komen in de meicirculaire naar voren, maar even belangrijk is welke stappen een mogelijk nieuw kabinet gaat zetten. Veel is dus nog onduidelijk; er moet wel rekening worden gehouden met een forse reële achteruitgang van de uitkering van het Rijk. Samen met andere kostenontwikkelingen maakt dat het actuele financiële perspectief vanaf 2025 negatiever dan we eerder verwachtten. Niet alle wensen en ambities uit het coalitieakkoord kunnen daarom een plek krijgen. Het college kiest ervoor om in de kadernota een realistisch en transparant perspectief te schetsen. Daarom zijn ook de wensen en ambities uit het coalitieakkoord benoemd die géén plek krijgen in de kadernota.

En daarom wordt inzichtelijk gemaakt dat het college binnen het bestaande organisatiebudget maatregelen neemt om de organisatie duurzaam op zijn taken en op de ambities en behoeften van het bestuur in te laten spelen. Deze transparante werkwijze is een uitnodiging aan de gemeenteraad voor het voeren van een open discussie over de te realiseren ambities de komende jaren tegen de achtergrond van een tegenvallend financieel perspectief. Om de begroting sluitend te krijgen zal moeten worden bezuinigd.

Kadernota 2025 Gemeente Dijk en Waard

Leeswijzer De kadernota volgt de programma indeling van de begroting van de gemeente Dijk en Waard. In een korte samenvatting staan de voornaamste algemene ontwikkelingen waar de gemeente Dijk en Waard mee te maken heeft en die invloed hebben op de programma’s van de gemeente. In de afzonderlijke programma’s is verder ingezoomd op de ontwikkelingen die spelen binnen de bijbehorende thema’s en taakvelden en de keuzes die de gemeente hierin maakt. Als voorzet voor de begroting 2025 zijn doelstellingen geformuleerd die de gemeente zich op de verschillende taakvelden stelt. Veel doelstellingen kennen een meerjarig karakter en zijn al opgenomen in de begroting 2024. In de begroting 2025 wordt dit verder vertaald in resultaten die gemeente in 2025 willen bereiken. Om de gestelde doelstellingen te bereiken zijn er voorstellen voor nieuw beleid gedaan. Deze voorstellen zijn in drie categorieën onderverdeeld: ambities, wensen en organisatie en personeel. • • •

Ambities: meenemen in begrotingsproces (en in het financieel perspectief kadernota) Wensen: wensen uit het coalitieakkoord die niet meegenomen zijn in het financieel perspectief. Organisatie en personeel: dit zijn aanvragen die als organisatieopgave opgepakt worden.

Ieder programma kent een afsluiting met een overzichtstabel van de voorstellen die in het kadernotaproces worden voorgelegd. In bijlage van de kadernota is een uitgebreidere toelichting per aanvraag opgenomen. In het laatste hoofdstuk staan de (financiële) uitgangspunten voor de begroting 2025. In bijlage A staat een overzicht van het financiële meerjarenperspectief. In het meerjarenperspectief staan de verwachte financiële gevolgen van de ontwikkelingen die in deze kadernota zijn opgenomen.

Algemene ontwikkelingen Na een turbulente periode waarin de economie hard groeide, met daardoor verstoringen in aanvoerketens en krapte op de arbeidsmarkt tot gevolg, is de verwachting dat de economische groei de komende jaren normaliseert met 1,6 % in 2025 (bron Centraal Economisch Plan 2024). De krapte op de arbeidsmarkt houdt nog aan. Dit kan leiden tot hogere loonkosten vanwege de concurrentie op de arbeidsmarkt. Dit kan de ontwikkeling van de gemeentelijke ambities en projecten bemoeilijken, omdat het lastiger is om mensen te vinden met de benodigde vaardigheden en ervaring. De inflatie in 2023 is gedaald naar 4,1%. De Nederlandse Bank (DNB) verwacht dat de inflatie in 2025 verder daalt naar respectievelijk 2,2%. Hiermee lijkt de inflatie terug te komen op het beoogde niveau van de DNB en Europese Centrale Bank van rond de 2%. Als gemeente zien we de zorgen in de samenleving over bestaanszekerheid, kansengelijkheid, de toekomst van de zorg, asiel en migratie en de noodzakelijke woningbouw opgave. De gemeente is een belangrijke speler om op deze aandachtsgebieden initiatief te nemen. Tegelijkertijd veroorzaakt de verandering van de financieringssystematiek voor gemeenten en de korting op het Gemeentefonds vanaf 2026 onzekerheid op de inkomsten.

In de voorjaarsnota heeft het Rijk een vermindering aangekondigd van de financiële korting, dit maakt het meerjarig tekort iets minder groot, maar de exacte uitkomst blijft onzeker.

Kadernota 2025 Gemeente Dijk en Waard

Binnen de regio Noord-Holland-Noord (de 17 gemeenten tussen Uitgeest en Texel, waaronder Dijk en Waard) wordt nauw samengewerkt tussen de gemeenten, de provincie, Rijk , ondernemers en het onderwijs. Belangrijke ontwikkelingen in de komende periode zijn er op het gebied van ruimtelijke ordening, bereikbaarheid, duurzaamheid en de brede welvaart. In de programma's gaan we daar nader op in.

Kadernota 2025 Gemeente Dijk en Waard

H2. Programma's

Kadernota 2025 Gemeente Dijk en Waard

0 Bestuur en ondersteuning De gemeente Dijk en Waard is betrokken bij inwoners, maatschappelijke organisaties en ondernemers en weet wat er speelt. We zijn een samenwerkingspartner voor de samenleving en andere overheden. We zijn betrouwbaar, benaderbaar en toegankelijk en bieden een veilige haven van waaruit we gezamenlijk onze koers bepalen. We passen ons aan de omstandigheden om ons heen aan, waarbij we creatief en innovatief zijn. Dat is nodig om de voortdurend veranderende wereld en financiële uitdagingen het hoofd te bieden. Dat kan invloed hebben op wanneer we iets bereiken. Als het kan, doen we het samen. En altijd op een manier die ook door de ander wordt gewaardeerd.

Ontwikkelingen Betrouwbare overheid Het belang van vertrouwen in de overheid is groot. Het vormt de hoeksteen van een goed functionerende samenleving en heeft diepgaande invloed op individuen, de maatschappij en het functioneren van de overheid zelf. Iedereen die dat wil moet mee kunnen denken en doen. Dit betekent dat we zo aantrekkelijk, laagdrempelig en toegankelijk mogelijk zijn. Zodat inwoners van jong tot oud, van praktisch tot theoretisch opgeleid, et cetera, zoveel mogelijk tot hun recht komen. Investeren in samenwerking vraagt om voortdurende reflectie op de rol en positie van de gemeenteraad, het college en de organisatie in het democratische samenspel met de samenleving. Door de invulling van dorp- en wijkgericht werken bouwen we aan het vertrouwen door in verbinding te staan met onze dorpen en wijken en goed bereikbaar en transparant te zijn. In samenspraak met de samenleving kijken we naar lokale vraagstukken en maatschappelijke opgaven. De pilot 'Dorp en Wijkgericht werken' loopt in 2024 af. De verdere invulling van dorp- en wijkgericht werken wordt bepaald aan de hand van de evaluatie in tweede helft 2024.

Dienstverlening Toenemende digitalisering speelt een steeds prominentere rol in onze samenleving. Technologische ontwikkelingen zoals Artificiële intelligentie (AI), gamification, robotisering, smart city en wearables transformeren de manier van communiceren, het toegang krijgen tot informatie, de manier van werken, studeren en het doorbrengen van vrije tijd. Als gemeente verschuiven we naar een actievere rol in zowel het innoveren als adopteren van nieuwe technologieën. De digitalisering heeft gevolgen hoe inwoners en de gemeente omgaan met informatie en data. Vanuit zowel Europa als het Rijk worden er regels gesteld aan de manier waarop gemeenten omgaan met informatievoorziening. Die hebben een grote impact op de wijze waarop de gemeente de dienstverlening vormgeeft voor inwoners en voor de informatiehuishouding van onze organisatie. Bijvoorbeeld door de Wetten open overheid en digitale toegankelijkheid bevordert de gemeente openheid, transparantie en toegankelijkheid van de dienstverlening. De gemeente Dijk en Waard kiest ervoor om deze ontwikkelingen niet af te wachten, maar proactief op te acteren, door onder andere het opstellen van een visie op informatievoorziening. De gemeente wil daarnaast blijvend in kunnen spelen op de behoeften en verwachtingen van inwoners en ondernemers.

Niet alleen door het continue verbeteren en door het innoveren van de dienstverlening, maar ook door dienstverlening duurzaam te verankeren in het handelen van de Kadernota 2025 Gemeente Dijk en Waard

organisatie. Dit betekent onder meer dat een klacht of bezwaar wordt gezien als welkome feedback op onze dienstverlening. Een goed gesprek om te komen tot een informele oplossing is dan de eerste stap. Door goed in contact te staan met de inwoner, van de feedback te leren en op heldere en klantvriendelijke manier te communiceren wordt aangesloten bij het collegeprogramma en de visie op dienstverlening. De diverse ontwikkelingen van dienstverlening krijgen vorm in een vervolg opgave voor de komende jaren.

Regionale samenwerking en representatie Dijk en Waard is een grote gemeente in de regio en neemt graag de verantwoordelijkheden die daarbij horen. Het investeren in de positionering van de gemeente is hiermee onlosmakelijk verbonden. Regionaal, bovenregionaal en landelijk. In bestuurlijke samenwerkingsverbanden, als maatschappelijk partner en op het gebied van representatie. Financiën De gemeente staat de komende jaren voor een aanzienlijke investeringsopgave. Tegelijkertijd heeft de Rijksoverheid de intentie om vanaf 2026 de algemene uitkering fors te verlagen. Dit alles heeft een effect op de financiële positie van de gemeente. Thema 80 Jaar Vrijheid In 2025 herdenken en vieren wij op 4 en 5 Mei dat het 80 jaar geleden is dat de Tweede Wereldoorlog is afgelopen. Landelijk zal worden stilgestaan bij het thema 80 Jaar Vrijheid en ook zullen er lokaal door de comités 4-5 Mei en aanverwante organisaties (zoals het Veteranencomité) activiteiten worden georganiseerd. Omdat vrijheid en democratie niet vanzelfsprekend zijn, ondersteunen we het thema '80 Jaar Vrijheid' en stellen we hiervoor middelen beschikbaar.

Kadernota 2025 Gemeente Dijk en Waard

Programmadoelstellingen voor 2025 Samen met de samenleving 1. In 2025 zijn wij bezig met de uitrol van de gebiedsgerichte aanpak 'Dorp en wijkgericht werken', vanuit weten wat er speelt als uitgangspunt. Maatwerk is de norm en de gemeente staat in contact met inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners; 2. We stimuleren een aanpak waarin we continue leren en in gesprek blijven; 3. Het in 2024 opgestelde beleid voor samenwerking en participatie wordt in 2025 geïmplementeerd. Dienstverlening 1. Onze dienstverlening is online waar het kan en persoonlijk waar dat passend is. Inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties kunnen steeds meer en beter digitaal bij de gemeente terecht. 2. Inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties ervaren de publieke dienstverlening van Dijk en Waard als mensgericht, toegankelijk en betrouwbaar. 3. We vertalen de ambities van de visie op informatievoorziening naar een uitvoeringsplan. Dit draagt bij aan het veilig, innovatief en wendbaar leveren van dienstverlening aan inwoners, bedrijven en andere belanghebbenden. 4. We geven invulling aan de nieuwe Europese en nationale informatiewetgeving op basis van onze ambities en het verbeteren van de dienstverlening aan onze inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties. 5. We ontwikkelen een AI-strategie mede op basis van de opgedane kennis uit pilots.

Grenzeloos samenwerken in de regio en verder (externe betrekkingen) 1. We versterken de ondersteuning in en verdere professionalisering van representatie en profilering van onze gemeente. 2. We zetten in op het nog beter organiseren van onze externe betrekking en gaan investeren in bewustwording over dit onderwerp binnen onze organisatie 3. In belangrijke processen als bezwaar- en klachtafhandeling zetten we in op herstel van de verbinding met de inwoner. Dat doen we door de informele aanpak als uitgangspunt te nemen. Thema 80 Jaar Vrijheid • In het kader van het thema 80 Jaar Vrijheid tijdens de 4/5 mei herdenking/viering stellen wij middelen beschikbaar om lokale initiatieven te ondersteunen. Toekomstbestendige financiële basis 1. Een structureel sluitende begroting met positief oordeel van de provincie. 2. Een ontwikkeling van de lasten voor inwoners en ondernemers passend bij de financiële positie van de gemeente. 3. Waar mogelijk kopen wij duurzaam, circulair en regionaal in.

Kadernota 2025 Gemeente Dijk en Waard

Aanvragen nieuw beleid B edragen x €1.000

Programma 0 - Ambities

2025

2026

2027

2028

0.1 0.2 0.3 0.4 0.5

40 30 30 pm pm

40 30 0 pm pm

Totaal Programma 0 - Ambities

100

Programma 0 - Organisatie en personeel

2025

2026

2027

2028

0.6 0.7 0.8 0.9 0.10 0.11 0.12 0.13 0.14 0.15 0.16

Besluit Digitale Toegankelijkheid Corporate communicatie Externe betrekkingen Integriteitscoördinator Medewerker Kabinetszaken Ontwikkelen HR instrumenten Opleidingsbudget Samen bouwen aan tradities Uitbreiding bestuursondersteuning Representatie en Evenementen Actieplan aanpak verzuim

150 100 100 85 78 150 238 65 123 83 120

150 100 0 45 78 150 238 65 123 83 90

60 100 0 45 78 150 238 65 123 83 90

Totaal Programma 0 - Organisatie en personeel

1.292

1.122

1.032

Bestuurlijke ontwikkeling gemeenteraad Fractievergoedingen gemeenteraad Thema 80 Jaar Vrijheid Verbouwing Parelhof fase 3 Uitrol gebiedsgerichte aanpak

B edragen x €1.000

Per aanvraag staat een toelichting in de bijlage. Ambities: Dit zijn aanvragen nieuw beleid vertaald uit het coalitieakkoord die meegenomen zijn in het financiële perspectief. Wens: Dit zijn aanvragen nieuw beleid vertaald uit het coalitieakkoord die niet meegenomen zijn in het financiële perspectief. Organisatie en personeel: Dit zijn aanvragen die als organisatieopgave opgepakt worden.

Kadernota 2025 Gemeente Dijk en Waard

1 Veiligheid Dijk en Waard wil een fijne en veilige gemeente zijn. Een gemeente waar onveiligheid, zoals (ondermijnende) criminaliteit en overlast, wordt aangepakt. En waar ruimte is om een levendige en bruisende gemeente te kunnen zijn. Wij hebben een gezamenlijke verantwoordelijkheid om de veiligheid en leefbaarheid in onze gemeente te vergroten, zowel op het land als op het water. Wij werken nauw samen met de politie, de Veiligheidsregio en tal van maatschappelijke organisaties aan het veilig houden.

Ontwikkelingen Verdere professionalisering van het boa-team Boa’s zullen de komende jaren een steeds grotere rol gaan spelen in de uitvoering van het lokale veiligheidsbeleid. Een taakverschuiving bij de politie maakt dat zij steeds meer taken en bevoegdheden krijgen toebedeeld. De taakverschuiving bij de politie enerzijds en de groei van de gemeente anderzijds maakt de vraag naar verdere professionalisering van het boa-team meer evident. Taken op het gebied van leefbaarheid zijn steeds meer overgenomen door boa’s. Om deze ontwikkeling te kunnen bijhouden is afgelopen jaren flink geïnvesteerd in het team. Dit zien we zowel terug in het aantal boa’s, de inzetbaarheid als de uitrusting. Echter, is de professionalisering van het boa-team nog niet afgerond. Om de doelen die Dijk en Waard nastreeft op het gebied van weerbare jeugd, ondermijning, verkeersveiligheid, overlast op het water en alcoholpreventie is verder groei van het boa-team noodzakelijk. Met de beoogde professionaliseringsslag kan er beter informatiegestuurd gewerkt worden met een team dat iedere avond van de week in dienst is, en in verbinding staat met de samenleving en daardoor goed invulling kan geven aan de basistaken. Weerbare jeugd Jongeren, en met name kwetsbare jongeren, kunnen zich aangetrokken voelen tot criminaliteit.

De aantrekkingskracht van (drugs)criminaliteit hangt vaak samen met verschillende onderliggende problemen, zoals een gebrek aan toekomstperspectief, een verslaving, voortijdig schoolverlaten, een onveilige thuissituatie of financiële problemen. Om te voorkomen dat jongeren de (drugs)criminaliteit ingaan of hier verder in afglijden is het van belang dat deze jongeren weerbaar gemaakt worden. Een goede samenwerking tussen Veiligheid en Sociaal Domein is hiervoor van groot belang. In de uitwerking van de ambitie Weerbare jeugd willen we graag de koppeling maken met het onderwerp ontmoeten (programma 6: locatiegebonden jongerenwerken) en het onderwijs. Ondermijning Criminelen maken voor illegale activiteiten soms gebruik van legale bedrijven en diensten. Ondermijning vormt een bedreiging voor de veiligheid en integriteit. Het heeft een ontwrichtend effect op de samenleving, door de vermenging van de zogenoemde onder- en bovenwereld. Ondermijning is niet altijd even zichtbaar, kent vaak geen directe slachtoffers en heeft een negatief effect op het veiligheidsgevoel van inwoners en ondernemers. De aanpak van ondermijning is al lang geen exclusieve taak meer van alleen de politie en het Openbaar Ministerie.

Gemeenten vervullen op het gebied van ondermijning een belangrijke regierol door de inzet van preventie en het verbinden van interne en externe partijen tot het bewerkstelligen van een samenhangende aanpak. In het Integraal Veiligheidsplan 2023-2026 zijn het terugbrengen van gelegenheidsstructuren voor criminaliteit op het bedrijventerrein, Bibob en mensenhandel geprioriteerd. Kadernota 2025 Gemeente Dijk en Waard

Programmadoelstellingen voor 2025 Regelmatig is er contact met inwoners en ondernemers. Door samen te werken houden we Dijk en Waard veilig, prettig en leefbaar. Hiertoe is het Integraal Veiligheidsplan 2023-2026 opgesteld. In dit plan zijn vier strategische thema’s beschreven. Hieraan zijn de onderstaande doelen gekoppeld.

Veilige woon- en leefomgeving 1. Het verminderen van overlast; 2. Het behouden van de mate van tevredenheid over de fysieke woon- en leefomgeving; 3. Het tegengaan van veelvoorkomende criminaliteit. Ondermijning 1. Het voorkomen van misbruik van vergunningen en subsidies; 2. Het terugbrengen van gelegenheidsstructuren voor criminaliteit op bedrijventerreinen en recreatieparken in Dijk en Waard; 3. Het voorkomen van uitbuiting en mensenhandel. Digitale veiligheid 1. Een passende beveiliging van gemeentelijke processen en informatie; 2. Bijdragen aan het voorkomen dat inwoners, bedrijven en voorzieningen slachtoffer worden van cybergerelateerde zaken; 3. Meer inzicht in de digitale ontwikkelingen in de samenleving. Zorg en Veiligheid 1. De weerbaarheid van kwetsbare inwoners (waaronder jongeren) vergroten; 2. De verbinding tussen het Zorg- en Veiligheidsdomein versterken; 3. Het vergroten van het begrip voor elkaar.

Kadernota 2025 Gemeente Dijk en Waard

Aanvragen nieuw beleid B edragen x €1.000

Programma 1 - Organisatie en personeel

2025

2026

2027

2028

1.1 1.2

123 420

543

Informatie coördinator + middelen boa-team Uitbreiding boa-team

Totaal Organisatie en personeel

Kadernota 2025 Gemeente Dijk en Waard

2 Verkeer, vervoer en waterstaat Bereikbaarheid, nabijheid van goed openbaar vervoer, verkeersveiligheid en goed onderhouden wegen dragen bij aan fijn wonen en leven. Het zijn belangrijke voorwaarden voor de sprong vooruit die we in Dijk en Waard willen maken. Deze doelstelling is opgenomen in het Omgevingsprogramma Mobiliteit (1 Omgevingsprogramma Mobiliteit). Dit programma en de (nog vast te stellen) strategische omgevingsvisie Dijk en Waard zijn onze leidraad. Om onze ambities waar te kunnen maken werken we niet alleen lokaal, maar zoeken we ook de samenwerking op in de regio en met de provincie. Dit doen we vanuit de Regionale Agenda Mobiliteit (1 Regionale Agenda Mobiliteit) op onder andere de Zaancorridor (meer treinen laten rijden) en het aanleggen van doorfietsroutes (van Alkmaar tot aan Uitgeest). Voor het verbeteren van onze bereikbaarheid zoeken we als Noord-Holland-Noord (17 gemeenten) en provincie de steun van het Rijk. Het vormen van een investeringsagenda op Noord-Holland-Noord niveau (vanuit een Regionale Investeringsagenda Regio Alkmaar) maakt hier onderdeel van uit. Voor Dijk en Waard gaat het dan om met name de doorstroom op de N242 en verbeteren OV in relatie tot bijvoorbeeld de woningbouwontwikkelingen bij Westpoort-de Scheg, het Stationsgebied en de bereikbaarheid van bedrijven en andere locaties.

Dit alles om het fijn wonen, werken en leven te kunnen waarborgen, nu en in de toekomst.

Ontwikkelingen We staan aan het begin van een transitie naar uitstootvrij verkeer, waarbij duurzaamheidsdoelstellingen steeds belangrijker worden. Er is meer aandacht voor gezondheid en een duurzame toekomst. Dit betekent dat Dijk en Waard inzet op actieve en duurzame mobiliteit zoals lopen, fietsen, openbaar vervoer en elektrisch vervoer. Met het vastgestelde nieuwe integrale parkeerbeleid heeft de gemeente een instrument in handen om toekomstgericht in te kunnen spelen op zowel gebiedsontwikkelingen als de bestaande woonomgeving. Veiligheid van alle verkeersdeelnemers staat onder druk. De ongevallencijfers zijn de afgelopen tijd weer gestegen. Er wordt vanuit de samenwerking met de politie meer geïnvesteerd in het voorkomen van ongevallen. Meer campagnes, e-bike fietslessen en verkeerslessen op scholen kunnen daaraan bijdragen. Naast preventieve inzet is het inrichten van de openbare ruimte ook onderdeel. Bij (toekomstige) herinrichtingen kijken we hoe we werk met werk kunnen maken om Dijk en Waard veiliger te maken voor alle verkeersdeelnemers.

Kadernota 2025 Gemeente Dijk en Waard

Programmadoelstellingen voor 2025 Goede aansluiting op het (boven)regionale netwerk van weg- infrastructuur en spoor: 1. Voorbereiding van de korte termijn maatregelen N242 in combinatie met groot onderhoud dat plaatsvindt in 2027/2028. Nader onderzoek naar maatregelen op middellange en lange termijn op de N242. 2. Ontwikkeling van een modern OV-knooppunt Dijk en Waard in samenwerking met ProRail, NS en provincie. 3. Planvorming en aanleg van regionale doorfietsroutes. Voor 2025 staat de doorfietsroute Gedempte Veert in de planning.

Een verkeersveilige, toegankelijke en gezonde woon- en leefomgeving: • Implementatie van maatregelen uit het Regionale Mobiliteitsprogramma. Met dit programma wordt ook invulling gegeven aan het landelijke Energie-en Klimaatakkoord. Op lokaal niveau is dit onderdeel uitgewerkt in ons ‘Uitvoeringsprogramma CO2 neutraal’ (zie ook programma 7). Verkeersveilige woonomgeving en verbeteren verkeersveiligheid: • Bij herinrichtingen/ wijkreconstructies worden wegen toekomstgericht en verkeersveiliger ingericht en ontwikkeld voor alle gebruikers. Uitvoeren van het Omgevingsprogramma mobiliteit. • Implementatie van maatregelen uit het in 2024 vastgestelde integraal parkeerbeleid. Waaronder het digitaliseren van de uitgifte van parkeervergunningen, de invoering van nieuwe parkeertarieven en de uitbreiding van betaald parkeren naar Stationskwartier.

Aanvragen nieuw beleid B edragen x €1.000

Programma 2 - Ambities

2.1

Regionale Investerings Agenda Mobiliteit Regio Alkmaar

2025

2026

2027

2028

5.000

Kadernota 2025 Gemeente Dijk en Waard

3 Economie Doeners en makers. Zonder opscheppen en overdrijven. Dijk en Waard heeft een sterke economische positie in de regio met ruim 33.000 banen. Onze ondernemers betekenen meer voor ons dan werkgelegenheid en een inkomen voor hun personeel. Ze bouwen letterlijk en figuurlijk mee aan Dijk en Waard en we laten zien dat we daar trots op zijn. Meer werkgelegenheid in onze regio vinden we van groot belang. Dit met het oog op de groei van het aantal inwoners de komende jaren. In de (nog vast te stellen) Strategische omgevingsvisie geven we richting aan hoe we in de toekomst willen omgaan met de ontwikkeling van, en vraag naar ruimte op onze bedrijventerreinen. Met het toekennen van de Regiodeal door het Rijk van € 32,5 miljoen voor 17 gemeenten en andere deelnemende partijen (zoals het onderwijs, ondernemers, Greenport etc.) in NoordHolland-Noord zien wij extra (financiële) mogelijkheden. De Regiodeal is bedoeld om de brede welvaart voor Noord-Holland-Noord (Van Uitgeest tot en met Texel) te verbeteren op drie thema’s: ‘beter leren, beter werken, beter leven’. De investering van het Rijk is gebaseerd op 50% cofinanciering door de indieners van projecten. Wij willen dan ook een veerkrachtige, toekomstbestendige, innovatieve en duurzame economische ontwikkeling die bijdraagt aan zowel werkgelegenheid als brede welvaart voor de inwoners van Dijk en Waard en in de hele regio.

Ontwikkelingen Recreatie en toerisme Nederland als vakantiebestemming en dagjes uit in de eigen omgeving zijn belangrijker geworden. Binnen Regio Alkmaar is een toeristische visie opgesteld die inspeelt op de kansen die we zien, maar die ook de balans zoekt met de natuur. Met het oog op ons groeiend aantal inwoners, wordt recreatie in onze nabije omgeving belangrijker. Hier spelen we op in door het versterken van de wandel-, vaar- en fietsmogelijkheden. Er is verder steeds meer aandacht voor natuur, cultuurhistorie, gezondheid, duurzaam en sociaal.

Arbeidsmarkt De krapte op de arbeidsmarkt is groter geworden. Er is schaarste aan personeel in nagenoeg alle economische sectoren. Duurzame economische ontwikkeling De komende jaren blijft de aandacht gericht op het verder opbouwen van de samenwerking met ondernemersverenigingen en het beroepsonderwijs (triple helix model). De verduurzaming van bedrijventerreinen en het stimuleren van compacte winkelgebieden maken hier deel van uit. Wat op dit moment de volle aandacht heeft is de netcongestie. Bedrijven kunnen hierdoor niet aangesloten worden op het energienetwerk. Samen met de provincie en de netbeheerders wordt hieraan gewerkt.

Kadernota 2025 Gemeente Dijk en Waard

Programmadoelstellingen voor 2025 Dijk en Waard heeft een duurzaam en aantrekkelijk vestigings- en ondernemersklimaat • Hierbij denken we voor 2025 aan de doorontwikkeling van bedrijventerreinen Breekland en de Vaandel. In regionaal verband wordt afstemming gezocht en kijken we naar intensivering van- en nieuw te ontwikkelen bedrijventerreinen zoals ook in de (nog vast te stellen) Strategische omgevingsvisie is opgenomen. In Dijk en Waard zijn onderwijs, arbeidsmarkt en gemeente goed op elkaar aangesloten (triple helix model). 1. Via de programmalijnen uit de Regiodeal (beter leren, beter werken en beter leven) kan onze gemeentelijke rol als verbinder tussen onderwijs en bedrijfsleven verder opgepakt worden. 2. De regiodeal kan een impuls geven om uitvoering te geven aan de drie actielijnen uit de Human Capital Agenda NHN: − Aantrekken en behouden van talent voor de regio; − Blijven doorvoeren van innovaties in het onderwijs en in de beroepspraktijk; − Professionaliseren van hr-beleid en arbeidsmarktcommunicatie bij het mkb. Dijk en Waard biedt veel mogelijkheden voor inwoners en bezoekers om te recreëren op het gebied van natuur, water en groen. 1. Stimulering van (nieuwe) mogelijkheden om te recreëren, zoals Dijk en Waard ontwikkelt met water en de Visie Kanaalpark. Zie ook Programma 5 Sport, Cultuur, Recreatie en Openbare Ruimte. 2.

Intensieve samenwerking in de regio en uitvoering van de (in 2024 vast te stellen) nieuwe regionale visie voor toerisme en recreatie 2025 en verder. Onze winkelcentra zijn veilig, toegankelijk, plezierig en aantrekkelijk voor winkelend publiek. • De ambities en acties zoals verwoord in de visie werklocaties en de retailvisie geven we verder vorm.

Aanvragen nieuw beleid B edragen x €1.000

Programma 3 - Ambities

2025

2026

2027

2028

3.1 3.2

Alton gebiedsakkoord Regio Deal NHN

145 100

145 25

Totaal Programma 3 - Ambities

245

170

Kadernota 2025 Gemeente Dijk en Waard

4 Onderwijs In Dijk en Waard krijgen kinderen en jongeren alle kansen zich optimaal te ontwikkelen en hun talenten te ontplooien, ongeacht hun achtergrond of beperking. Een belangrijk voorbeeld hiervan is het in 2023 geopende Expertisecentrum Passend Onderwijs in Heerhugowaard, waarin onderwijs en zorg worden gecombineerd. Dijk en Waard is daarmee de eerste gemeente in Nederland. Het is belangrijk dat kinderen via school in contact komen met sport, kunst en cultuur waaronder muziek. Ook kwetsbare kinderen zijn lid van een sport- of cultuurvereniging of nemen deel aan andere naschoolse activiteiten en hebben op die manier naast een zinvolle vrijetijdsbesteding de mogelijkheid zichzelf te ontwikkelen. De schoolcarrière van leerlingen sluit aan op hun wensen en mogelijkheden, en biedt hen de kans het beste uit zichzelf te halen. Zij slagen erin een goede positie te verwerven op de arbeidsmarkt en economisch zelfstandig te worden. Samen met onze strategische partners bouwen we aan goede verbindingen tussen onderwijs en zorg, om eventuele problemen bij jongeren zo vroeg mogelijk te voorkomen. Als vanzelfsprekend pakt ook het onderwijs haar rol in het benutten van al haar mogelijkheden waardoor leerlingen een gelijke kans krijgen in de vertrouwde veilige omgeving van de school. Dijk en Waard onderscheidt zich door een groot aanbod middelbaar beroepsonderwijs.

Een goede samenwerking tussen onderwijs, ondernemers en gemeente is belangrijk. Daarom hebben we als gemeente een actieve rol in de zogenoemde triple helix (zie Programma 3 Economie). Onderwijs heeft een direct verband met Programma 5 Sport, cultuur, recreatie en openbare ruimte en Programma 6 Sociaal domein. Samen vormen zij het sociaal domein. Het onderwijs vormt een fundament voor de sociale basis. Goede onderwijshuisvesting is een onlosmakelijke voorwaarde voor goed onderwijs.

Ontwikkelingen Wetsvoorstel van school naar duurzaam werk Vanaf 1 augustus 2025 zal het wetsvoorstel van school naar duurzaam werk van kracht zijn. Deze wet richt zich op het begeleiden van jongeren met een afstand tot de arbeidsmarkt naar economische zelfstandigheid. Nieuwkomersonderwijs De afgelopen twee jaar heeft de regio een aanzienlijke toename gezien van nieuwkomers in het onderwijs. Scholen ervaren uitdagingen bij het voorzien van passend onderwijs voor deze groep, wat soms resulteert in wachtlijsten voor jongeren. Na één of twee jaar onderwijs in het basis- of voortgezet/beroepsonderwijs, stromen leerlingen vaak door naar regulier onderwijs. Echter, veel van deze jongeren hebben nog niet voldoende beheersing van de Nederlandse taal, wat leidt tot een verhoogd risico op uitval, vooral tijdens stages en leerwerktrajecten. Dit signaal wordt ook opgepikt door scholen in Dijk en Waard. Sommige scholen hebben ervoor gekozen om de leerlingen langer op school te houden, ondanks het ontbreken van aanvullende bekostiging vanuit het Rijk. De hoge instroom en de daarmee gepaarde kosten maken deze aanpak echter niet voor elke school haalbaar. Deze ontwikkelingen zijn momenteel onderwerp van discussie op diverse (beleids)tafels.

Kadernota 2025 Gemeente Dijk en Waard

Toename kinderen met zorg in de kinderopvang In de kinderopvang is landelijk een toename zichtbaar van kinderen (uit gezinnen) met zorgvragen. De toename geldt voor alle opvangvormen, te weten de dagopvang, de peuteropvang (met voorschoolse educatie) en de buitenschoolse opvang. Waar mogelijk biedt de kinderopvang passende ondersteuning aan kinderen op het gebied van onder andere de spraak/taalontwikkeling, de sociale, emotionele en motorische ontwikkeling. Echter, het aantal kinderen met ondersteuningsvragen en de complexiteit van de vragen neemt toe. Hierdoor zijn de pedagogisch professionals niet meer in staat om in al deze (complexe) hulpvragen te ondersteunen, en daarnaast de gewenste en benodigde aandacht te richten op de kinderen in de groep. Landelijk wordt onderzocht wat er nodig is om kinderopvang mogelijk te maken voor kinderen met een extra hulp- of ondersteuningsbehoefte, de zogenoemde inclusieve kinderopvang. Kwaliteitsverbetering voorschoolse educatie Ministerie OCW en SZW zijn momenteel aan het onderzoeken hoe de educatieve kwaliteit van voorschoolse educatie verbeterd kan worden. (Demissionair) minister van Onderwijs heeft voorkeur gegeven aan het scenario waarbij bestaande toezicht van de GGD op voorschoolse educatie (basisvereisten Wet kinderopvang) wordt uitgebreid met het toezicht op de educatieve kwaliteit.

Hiermee wordt de taak overgeheveld van de Inspectie van het Onderwijs naar de GGD en komt het signaalgestuurde toezicht te vervallen. Ondanks dat de start van deze mogelijk nieuwe situatie gepland staat voor 1 januari 2027 heeft deze ontwikkeling mogelijk in 2025 (financiële) gevolgen voor de gemeente. Versterking ondersteuningsstructuur in de voorschoolse periode Vanuit het Uitvoeringsprogramma Onderwijskansen Dijk en Waard 2023-2026 zet de gemeente in schooljaar 2024/2025 in op het versterken van de ondersteuningsstructuur voor kinderen van 2 tot 4 jaar in de voorschoolse periode. De gemeente is in het kader van het integraal jeugdbeleid verantwoordelijk voor een sluitend netwerk van hulp, zodat kinderen op effectieve en efficiënte wijze de hulp en ondersteuning krijgen die zij nodig hebben om zich optimaal te kunnen ontwikkelen. Voor de voorschoolse educatie is het van belang dat er ook een sluitend netwerk is voor peuters, zodat voorscholen en ouders van peuters hier gebruik van kunnen maken als dit nodig is. In 2025 wordt de hulpstructuur voor peuters geëvalueerd en worden er aanbevelingen gedaan voor verbetering. Vervolg van projecten Nationaal Programma Onderwijs Het einde van het Nationaal Programma Onderwijs (NP Onderwijs) is in zicht. Het steunpakket, bedoeld om de achterstanden als gevolg van de coronacrisis op te vangen, loopt na het schooljaar 2024/2025 af.

In 2024 vindt een evaluatie plaats van lopende projecten, waarna aan de hand van de resultaten mogelijk een voorstel voor structurele borging wordt gedaan in de voorjaarsrapportage 2025. Herijking regionale uitvoeringsagenda Passend Onderwijs - jeugd 2025 - 2028 De regionale uitvoeringsagenda passend onderwijs - jeugd ‘Meer dan de som der delen’ loopt tot en met 2024. Dit voorjaar is deze uitvoeringsagenda geëvalueerd. Momenteel wordt er een herijkte uitvoeringsagenda opgesteld voor de komende 4 jaar (2025 tot en met 2028). Hierin worden de ambities voor de komende 4 jaar rondom passend onderwijs en aansluiting jeugdhulp en onderwijs opgenomen. De herijkte uitvoeringsagenda bevat naar verwachting een doorzetting en aanscherping van de ambities die tot en met 2024 waren vastgelegd.

Kadernota 2025 Gemeente Dijk en Waard

Brugfunctie tussen onderwijs en het gezin Het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap heeft begin 2024 een subsidieregeling opengesteld voor het aanstellen van brugfunctionarissen in het onderwijs. Met de inzet van deze brugfunctionaris kan het gezin vroegtijdig ondersteuning krijgen bij vragen en zorgen die niet direct met onderwijs te maken hebben. Schoolbesturen konden zelf tot medio februari een aanvraag voor deze subsidieregeling indienen. Voorwaarde voor het ontvangen van de subsidie is dat de school met de gemeente afstemt over de samenwerking van deze brugfunctionaris met de lokale toegang van de gemeente. Dit raakt ook aan programma 6 'sociaal domein'. Realisatie toekomstbestendig onderwijshuisvesting Goede onderwijshuisvesting is een belangrijke voorwaarde voor goed onderwijs. Door de groei van het aantal woningen en daarmee het aantal inwoners neemt de behoefte aan onderwijshuisvesting toe. Bovendien is vernieuwing van de bestaande onderwijshuisvesting nodig om het onderwijs goed te kunnen faciliteren. Het in 2024 vastgestelde Integraal Huisvestingsplan (IHP) is de leidraad voor de vervangings- en uitbreidingsoperatie in het basisonderwijs en de accommodaties voor het bewegingsonderwijs. Daarnaast is er behoefte om het voortgezet onderwijs goed in kaart te brengen.

Dit ook met het oog op de verbinding tussen voortgezet onderwijs, middelbaar beroepsonderwijs en bedrijvigheid.

Kadernota 2025 Gemeente Dijk en Waard

Programmadoelstellingen voor 2025 De doelstellingen uit het Integraal beleidskader sociaal domein zijn overkoepelend tot en met 2027. In de kadernota wordt de focus aangebracht op de volgende geconcretiseerde doelstellingen voor 2025.

Een sterke sociale basis (route 1 Integraal beleidskader sociaal domein) 1. Het stimuleren van een schoolloopbaan die aansluit bij de individuele wensen en mogelijkheden van leerlingen, waardoor het aantal voortijdig schoolverlaters verminderd. 2. De verbinding tussen onderwijs en arbeidsmarkt versterken, waardoor arbeidsmarktpotentieel van leerlingen verhoogd en behouden wordt in Dijk en Waard.

Passende ondersteuning dichtbij de inwoners (route 2 Integraal beleidskader sociaal domein) • Het bieden van ondersteuning en begeleiding aan volwassenen die moeite hebben met het vinden van passend aanbod om hun educatieve doelen te bereiken en basisvaardigheden te verbeteren. Toekomstbestendige onderwijshuisvesting • Het realiseren van toekomstbestendige onderwijshuisvesting, middels het Integraal Huisvestingsplan onderwijs en het Masterplan voortgezet onderwijs, als randvoorwaarde voor passende opvang, onderwijs en bewegingsonderwijs voor ieder kind.

Aanvragen nieuw beleid B edragen x €1.000

Programma 4 - Ambitie

2025

2026

2027

4.1

100

Integraal huisvestingsplan

2028

0 B edragen x €1.000

Programma 4 - Wens

2025

2026

2027

2028

4.2 4.3

0 pm

35 pm

Dijk en Waard On Stage Voortgezet Onderwijs (VO) masterplan

Totaal Programma 4 - Wens

B edragen x €1.000

Programma 4 - Organisatie en personeel

2025

2026

2027

2028

4.4

110

Verbinding onderwijs en arbeidsmarkt

5 Sport, cultuur, recreatie en openbare ruimte Sport, kunst & cultuur en recreatie zijn belangrijke bouwstenen voor een sterke sociale basis. Het aanbod in Dijk en Waard zorgt voor plezier bij inwoners en draagt bij aan ontwikkeling van vaardigheden, de mentale en lichamelijke gezondheid, welzijn, zelfredzaamheid, participatie, integratie, sociale cohesie, leefbaarheid en het voorkomen van eenzaamheid. Sport en cultuur hebben een directe relatie met Programma 4 Onderwijs en Programma 6 Sociaal domein. Samen vormen zij het sociaal domein. Onze strategische partners zijn cruciaal om onze doelstellingen op onder andere het gebied van kunst en cultuur te realiseren. Ook de openbare ruimte speelt een belangrijke rol bij bewegen en gezondheid. Een openbare ruimte met een goede staat van het onderhoud nodigt uit om naar buiten te gaan, te ontmoeten, te bewegen en plezier te maken. In Dijk en Waard creëren we samen een vitale samenleving, waarin cohesie, vertrouwen en communicatie centraal staan. Waarin inwoners elkaar helpen, steunen en motiveren om het beste uit hun leven te halen. Waarin iedereen meedoet naar eigen kunnen en uitgenodigd wordt om samen actief te zijn. De inzet voor de sociale basis heeft als doel dat alle inwoners van Dijk en Waard zoveel als mogelijk voor zichzelf en voor elkaar zorgen en dat zij onderdeel zijn van een sociaal netwerk.

Hiervoor is een breed en laagdrempelig aanbod van activiteiten en ondersteuning nodig, liefst in de eigen buurt of wijk en goed bereikbaar voor onze inwoners. Dat kunnen wij niet zonder de inzet van het verenigingsleven, bewonersinitiatieven, vrijwilligersorganisaties en professionele organisaties. Het aanbod van voorzieningen bestaat ook uit aantrekkelijk groen, goed ingerichte recreatiegebieden en ons cultureel erfgoed. Deze zijn goed onderhouden met oog voor biodiversiteit, uitnodigend en toegankelijk om te verblijven, te bewegen en te ontspannen. De voorzieningen groeien mee met de ontwikkeling van de gemeente. Sport en cultuur maken een essentieel onderdeel uit van de sociale basis. Daarom zetten we met Route 1 van het Integraal beleidskader Sociaal domein in op het versterken hiervan.

Ontwikkelingen Ontwikkelingen sport Sportareaal verbreden en openstellen binnensport- en buitensportaccommodaties Er is een groeiende erkenning van het belang van breed toegankelijke sportfaciliteiten, wat leidt tot initiatieven voor het uitbreiden en openstellen van zowel binnen- als buitensportaccommodaties. De open sportparken en open sporthallen zijn daar voorbeelden van. Inclusief sporten stimuleren Inclusiviteit is een thema dat veel aandacht krijgt. Inclusiviteit in de sport wordt bevorderd door beleid en programma’s gericht op het toegankelijk maken van sport voor iedereen. Waar nodig zoeken wij hiervoor de regionale samenwerking op. Talentontwikkeling en stimuleren van topsport Talentontwikkeling en de ondersteuning van topsport worden gezien als essentiële componenten voor het succes van de Nederlandse sport. Het ondersteunen van talentontwikkeling, van de breedtesport tot aan topsport, is van belang voor het behalen van sportieve successen op zowel lokaal als nationaal niveau.

Kadernota 2025 Gemeente Dijk en Waard

Ontwikkelingen cultuur Versterken van de culturele (basis)infrastructuur Om voor kunst en cultuur tenminste het huidige kwaliteitsniveau te behouden en de verenigingen en de onderlinge samenwerking te versterken wordt het uitvoeringsprogramma Cultuur uitgewerkt. Ook wordt via een nog te ontwikkelen Culturele UITagenda zichtbaarder wat er allemaal bestaat en mogelijk is op het gebied van kunst en cultuur. Daarnaast is het beheer van De Binding belegd bij Cool kunst en cultuur, zodat deze locatie beter benut wordt. In 2024 wordt hiervoor een plan opgesteld. Wat dit financieel betekent voor 2025 en verder, wordt bij de begroting meegenomen. Verder wordt met de culturele sector gekeken naar de behoefte aan ruimte en worden één of meer creatieve broedplaatsen opgezet. In 2024 is Noord-Holland Noord door het Rijk erkend als cultuurregio. De komende jaren worden rond het thema Water en Ambachten nieuwe activiteiten en/of evenementen gestart waar verleden, heden en toekomst samenkomen. Cultuur als preventie en onderdeel van de sociale basis Kunst en cultuur verrijkt het leven en draagt bij aan ontmoeting en zingeving. Men ziet steeds meer dat cultuur een middel kan zijn bij maatschappelijke opgaven (onder andere eenzaamheid, mentale gezondheid, laaggeletterdheid, depressiviteit).

Dit vraagt om verdere samenwerking met het onderwijs, welzijnswerk en zorgorganisaties en om een gerichte aanpak per doelgroep. Als aanvulling op het project Welzijn op Recept wordt Cultuur/Kunst op Recept toegevoegd. Verder is er nadrukkelijk aandacht voor de fysieke en financiële toegankelijkheid van activiteiten.

Ontwikkeling en recreatie en cultureel erfgoed Het aanbod van voorzieningen bestaat ook uit aantrekkelijk groen, goed ingerichte recreatiegebieden en ons cultureel erfgoed. Deze zijn goed onderhouden met oog voor biodiversiteit, uitnodigend en toegankelijk om te verblijven, te bewegen en te ontspannen. Het Geestmerambacht, de Groene Loper en het Park van Luna zijn voor inwoners van Dijk en Waard en Alkmaar belangrijke natuur- en recreatiegebieden. Samen met onze parken geven we onze inwoners dicht bij huis ruimte, rust en recreatiemogelijkheden. Deze gebieden zijn daarnaast óók belangrijk voor het behoud van biodiversiteit en als leefgebied van plant, dier en mens. Naast recreatiegebieden biedt ook ons erfgoed mogelijkheden om als inwoner van te genieten en te beleven. Dan hebben we het over diverse musea, monumenten, kerken, historische gebouwen en onze landschappen. Het in 2025 aan de raad te bieden Erfgoedbeleid geeft handvatten hoe we als gemeente willen omgaan met ons erfgoed.

Ontwikkelingen openbare ruimte Een goed ingerichte buitenruimte nodigt uit tot bewegen en ontmoeten. Een schone, leefbare en veilige buitenruimte is daarom van belang voor onze samenleving. Dijk en Waard is een groeiende gemeente. Graag willen we de mogelijkheden tot recreëren in de stad, nabij groen, natuur en water op orde hebben. Dit betekent dat ook de voorzieningen in de buitenruimte mee zullen moeten groeien om in het bovenstaande te kunnen blijven voorzien. Klimaatadaptatie, biodiversiteit en de Kaderrichtlijn Water (KRW) vragen op dat vlak om een actieve inzet. Het Integraal Beleidsplan Openbare ruimte 2024-2033, dat eind 2023 is vastgesteld, is samen met het uitvoeringsplan beleid openbare ruimte leidend voor de inrichting, het beheer en onderhoud van de openbare ruimte. De vraag naar mogelijkheden voor specifieke begrafenissen (cultuur gerelateerd) neemt toe. Dit is op dit moment niet op iedere gemeentelijke begraafplaats mogelijk en uitbreiding van het aanbod is wenselijk. Kadernota 2025 Gemeente Dijk en Waard

Hittestress maakt onderdeel uit van klimaatadaptatie en wordt als zodanig meegenomen in projecten als onderdeel van op te stellen klimaatadaptatieplannen die bij projecten moeten worden gemaakt. Dit geldt zowel voor interne- als externe projecten. In de pilot Molenwijk NO wordt dit thema meegenomen. Aan de hand van hittestresskaarten wordt gekeken waar de problemen zich voordoen en welke maatregelen nodig zijn.

Kadernota 2025 Gemeente Dijk en Waard

Programmadoelstellingen voor 2025 Een sterke sociale basis (route 1 Integraal beleidskader sociaal domein) De doelstellingen uit het Integraal beleidskader sociaal domein zijn overkoepelend tot en met 2027. In de kadernota wordt de focus aangebracht op de volgende geconcretiseerde doelstellingen voor 2025. Sport 1. Sporten is voor iedereen in Dijk en Waard financieel en fysiek mogelijk, ongeacht leeftijd, achtergrond of beperking. 2. In Dijk en Waard zijn alle sportverenigingen en accommodaties goed onderhouden en voor iedereen toegankelijk. 3. Dijk en Waard is ondersteunend aan ambities van talentvolle (top)sporters. Cultuur 1. Inwoners van Dijk en Waard weten wat er op het gebied van kunst en cultuur aanwezig is en georganiseerd wordt, zodat meer inwoners deelnemen en/of lid zijn. 2. Creativiteit, samenwerking en talentontwikkeling wordt gestimuleerd via één of meer broedplaatsen en bij De Binding. 3. Er is een breed aanbod van culturele activiteiten gericht op maatschappelijke opgaven (o.a. eenzaamheid, mentale gezondheid en laaggeletterdheid). Recreatie (zie programma 3) en Erfgoed 1. Uitvoering geven aan het in het eerste kwartaal 2025 aan te bieden erfgoedbeleid aan de raad. Openbare ruimte 1. Uitvoering geven aan het Integraal beleidsplan openbare ruimte en bijbehorend Uitvoeringsplan Integraal beleid openbare ruimte.

Dit plan kent een doorlooptijd van tien jaar (2024 – 2033). 2. in 2025 onderzoeken wij de mogelijkheden op de gemeentelijke begraafplaatsen voor specifieke begrafenissen (cultuur gerelateerd). En waar mogelijk in 2025 ter besluitvorming voorgelegd en doorgevoerd. 3. Uitvoering geven aan de Klimaatadaptatiestrategie en uitvoeringsagenda regio Alkmaar en Beleidsplan klimaatadaptatie Dijk en Waard.

Kadernota 2025 Gemeente Dijk en Waard

Aanvragen nieuw beleid B edragen x €1.000

Programma 5 - Ambities

2025

2026

2027

2028

5.1 5.2

150 1.220

0 20

30 0

30 51

0 116

0 272

Totaal Programma 5 - Ambities

1.400

101

136

292

Programma 5 - Wens

2025

2026

2027

2028

5.5 5.6

pm 70

pm 60

2025

2026

2027

2028

5.3 5.4

Cultuurregio / thema Water Doorontwikkeling Museum Broekerveiling naar scenario 3 Erfgoedbeleid Herschikken Sportpark de Kabel

B edragen x €1.000

Sportgala Uitvoeringsprogramma Cultuur

Totaal Programma 5 - Wens

B edragen x €1.000

Programma 5 - Organisatie en personeel

5.7

Capaciteitsuitbreiding Sportbeleid

Kadernota 2025 Gemeente Dijk en Waard

6 Sociaal domein Voor de gemeente Dijk en Waard is de transformatie binnen het sociaal domein één van de belangrijkste opgaven. Deze transformatieopgave richt zich op een sterke, gezonde en vitale samenleving voor onze inwoners.

Ontwikkelingen Een sterke sociale basis (route 1 Integraal beleidskader) Voorzieningen in de wijk voor ontmoeting In 2024 wordt een onderzoek opgestart naar de behoefte aan, en dekkingsgraad van ontmoetingsplekken in de gemeente. Een nadere aanpak wordt bepaald aan de hand van het onderzoeksresultaat en de aanbevelingen, waar mogelijk ook meer financiële middelen voor benodigd zijn. Zowel vanuit Veiligheid (zie programma 1: weerbare jeugd) als vanuit het ambulant jongerenwerk komt het signaal dat er meer behoefte is aan locatiegebonden jongerenwerk. Om de jeugd veilig en weerbaar te laten opgroeien is het van belang dat de jongeren een plek hebben waar zij elkaar kunnen ontmoeten, voornamelijk wanneer de thuissituatie niet als prettig ervaren wordt. De gemeente pakt hierin meer regie door deze ontmoetingen ook te laten begeleiden door het jongerenwerk. Momenteel is de opdracht van MET welzijn beperkt tot het ambulant jongerenwerk en zit het locatiegebonden jongerenwerk niet in de opdracht. Dit is wel noodzakelijk om de inlooplocaties succesvol te laten verlopen. In een sterke sociale basis is plaats voor diversiteit en zijn de voorzieningen idealiter ingericht op al onze inwoners, ook degenen met een beperking. De uitvoering van het antidiscriminatiebeleid dat in 2024 wordt ontwikkeld vindt plaats vanaf 2025.

In het kader van inclusie wordt de toetsing van (openbare) gebouwen en voorzieningen op toegankelijkheid voor mensen met een beperking geharmoniseerd en uitgebreid naar Langedijk. Versterken sociale cohesie In 2024 zijn ervaringen opgedaan met een aantal pilots community building. Hierdoor werd het mogelijk om extra in te zetten op het versterken van sociale cohesie rond aandachtsgroepen in de wijk. De opgedane kennis en goede ervaringen willen we borgen. Sterke stijging aantal nieuwkomers Verwacht wordt een sterke toename van het aantal nieuwkomers dat (vanuit wettelijke taak) opvang en huisvesting moet worden geboden (Oekraïners, asielzoekers, statushouders). Aangezien de capaciteitsgrenzen van de opvang in zicht zijn, en het ingewikkeld is voor de gemeente om aan zijn taakstelling voor statushouders te voldoen, ligt hier een grote uitdaging voor Dijk en Waard. De toename van nieuwkomers heeft ook effect op de uitvoering sociaal domein, zowel binnen onze organisatie als ook daarbuiten. Hoeveel extra inzet het vergt, zal gaandeweg blijken. Langer zelfstandig wonen De gemeente Dijk en Waard bereidt zich voor op een toekomst waarin steeds meer mensen langer zelfstandig wonen, ook als ze hulp of ondersteuning nodig hebben. De bevolking van de Kadernota 2025 Gemeente Dijk en Waard

gemeente groeit en mensen worden steeds ouder. Meer ouderen blijven tot op hoge leeftijd zelfstandig wonen en ontvangen hulp in de thuissituatie. Ook andere groepen met een hulp- of ondersteuningsvraag, zoals mensen met een verstandelijke en/of lichamelijke beperking en mensen met psychische problemen, blijven langer zelfstandig wonen of gaan sneller weer thuis wonen na verblijf in een instelling. Er komen steeds minder werkenden ten opzichte van het aantal mensen dat hulp en ondersteuning nodig heeft. Hierdoor neemt de beschikbaarheid van professionele hulp af. Mede hierdoor groeit het beroep op eigen regie, mantelzorg en samenredzaamheid. De gemeente wil samen met stakeholders invulling geven aan deze opgave. De woonzorgvisie geeft hierin richting aan. Met onze strategische partners, zoals wooncorporaties en zorg- en welzijnspartijen, wordt op de verschillende overlegtafels invulling gegeven aan thema's als het realiseren van voldoende woningen en woonvormen, het stimuleren en ondersteunen van mantelzorg, het realiseren van voorzieningen en diensten die het langer thuis wonen ondersteunen, de inrichting van de openbare ruimte en de manier om professionele en informele zorg en welzijn te organiseren. Preventie en ketenaanpak Een integrale aanpak van zorg en preventie moet mensen helpen gezond te blijven of gezond te worden.

Het Integraal Zorg Akkoord (IZA) gaat over het toegankelijk houden van zorg voor mensen met een kwetsbare gezondheid of (chronische) ziekte. Het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) is bedoeld om gezonde inwoners te helpen zo lang mogelijk gezond te blijven. De regionaal samenwerkende gemeenten geven invulling aan het IZA. Centraal hiervoor staan de vijf ketenaanpakken: Valpreventie, Kansrijke start, Kind naar gezond gewicht, Overgewicht en obesitas bij volwassenen en Welzijn op recept. Lokaal doen we dit binnen GALA. Daar waar overlap is in aanpak, zorgaanbieders of andere partners op regioniveau zoeken we naar onderlinge verbinding, samenwerking en kennisdeling. Vervoersvereniging Dijk en Waard: groei en verduurzaming De vervoersvereniging HugoHopper is een voorliggende voorziening voor onze inwoners. Het aantal leden en het gebruik neemt elk jaar toe en dat vergt uitbreiding van het aantal voertuigen. Daarnaast is een deel van hun wagenpark aan vervanging toe en wil men de voertuigen verduurzamen.

Passende ondersteuning dichtbij de inwoners (route 2 Integraal beleidskader) Stevig lokaal team Het Programma Stevig lokaal team geeft uitvoering aan de ambitie om laagdrempelige en passende ondersteuning te bieden aan inwoners met een hulpvraag. Het betreft hier dan ook de doorontwikkeling van het lokaal team (ook wel: gebiedsteams) met onze netwerkpartners en de plaats van het Sociaalplein hierin. Het Integraal beleidskader en de landelijke Hervormingsagenda dragen op tot deze doorontwikkeling van het lokaal team. De doorontwikkeling van het lokaal team brengt een andere manier van werken met zich mee: meer in verbinding met de inwoner, de sociale basis en de wijk. Een aanpak dat aansluit bij de manier van werken die Dijk en Waard met dorps- en wijkgericht werken voorstaat.

Kadernota 2025 Gemeente Dijk en Waard

Kwalitatieve en beheersbare hulp en ondersteuning (route 3 Integraal beleidskader) Hervormingen Hervormingen zijn hard nodig om jeugdigen en gezinnen die dat nodig hebben zo snel mogelijk passende hulp te bieden. De Landelijke Hervormingsagenda Jeugd 2023-2028 bevat maatregelen die moeten leiden tot duurzame verbetering en kostenreductie binnen de jeugdhulp. Dijk en Waard voert deze hervormingsagenda integraal en sociaal domein breed uit. In eerste instantie richten gemeenten zich op een drietal maatregelen. Ten eerste de regionale samenwerking en standaardisatie, ten tweede de toegang en stevige teams en als derde het terugdringen van residentiële jeugdhulp. In het kader van de regionale samenwerking moet de governance voor de inkoop en contractmanagement in onze regio worden geborgd. Daarnaast wordt het belang erkend om in de regio integraal te gaan werken. Hoe de integrale werkwijze in het belang van onze inwoners in de praktijk kan worden vormgegeven wordt nader verkend. Die samenhang is er ook op het gebied van de doorontwikkeling van toezicht en handhaven van de rechtmatige en kwalitatieve uitvoering van de Wmo en Jeugdwet. Met de opbouw van de regionale samenwerking en de ontwikkeling van het toezichts- en handhavingsbeleid gedurende de voorgaande jaren komt in 2025 de doorontwikkelfase waarin de toezichthouders en gemeentelijke organisaties slagvaardiger kunnen zijn.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=DijkenWaard&id=06c1c225-c354-40ef-9fb3-3bb796a481e6