Bijlage - Jaarstukken 2024 - versie 6-6-2025 OUD
Tekst van het document
Jaarstukken 2024 Gemeente Dijk en Waard
38
Programma 2 Verkeer, vervoer en waterstaat Bereikbaarheid, goed openbaar vervoer nabij, verkeersveiligheid en goed onderhouden wegen dragen bij aan fijn wonen en leven. Het zijn daarom belangrijke voorwaarden voor de sprong vooruit die we in Dijk en Waard willen maken. Het principe van ‘duurzaam veilig’, zoals verwerkt in het Omgevingsprogramma Mobiliteit, vormt daarbij het uitgangspunt. Meer aandacht voor gezondheid en een duurzame toekomst betekent dat we inzetten op actieve en duurzame mobiliteit zoals lopen, fietsen, openbaar vervoer en elektrisch vervoer.
Maatschappelijke effecten en doelstellingen We investeren in de veiligheid van alle verkeersdeelnemers en houden daarbij rekening met actuele ontwikkelingen zoals snellere fietsen. Bij (toekomstige) herinrichtingen onderzoeken we de mogelijkheden voor werk met werk maken om Dijk en Waard veiliger te maken, bijvoorbeeld bij rotondes en kruisingen. Met het (nog vast te stellen) nieuwe Integraal Parkeerbeleid, krijgt de gemeente een belangrijk instrument in handen
Jaarstukken 2024 Gemeente Dijk en Waard
voor zowel gebiedsontwikkeling als de bestaande woonomgeving. Een goede bereikbaarheid van bedrijven en andere belangrijke economische locaties is essentieel. Daarvoor is de verbetering van de ontsluiting van Dijk en Waard, waaronder de N242, noodzakelijk. Hierbij werken we samen met de provincie, regiogemeenten en ProRail.
Welke doelstellingen dragen daaraan bij? 1. Dijk en Waard heeft een goede aansluiting op het (boven)regionale netwerk van doorfietsroutes, spoor en weginfrastructuur. 2. We geven prioriteit aan actieve en gezonde mobiliteit, zoals fietsen, wandelen en elektrisch vervoer, voor een verkeersveilige, toegankelijke en gezonde woon- en leefomgeving. 3. De inwoners van Dijk en Waard ervaren de verkeerssituatie in hun woonomgeving als veilig. 4. We werken aan de verbetering van de verkeersveiligheid. De landelijke doelstelling zet in op 0 verkeersdoden in 2050.
39
Waar hebben we in 2024 op ingezet? Ingezet op Goede aansluiting op het (boven)regionale netwerk van doorfietsroutes, spoor en weginfrastructuur: a. Inzet op een provinciaal uitvoeringsprogramma waarin wij deelnemen, na afronding van het onderzoek N242 (genaamd Multimodaal en Adaptief Programma N242). b. Ontwikkeling van een modern OV-knooppunt Dijk en Waard in samenwerking met ProRail, NS en provincie. c. Start aanleg spoortunnel Zuidtangent. d. Verder werken aan een fijnmazig OV-net met de Hugohopper in relatie tot de uitbreiding van Dijk en Waard. Concreet is de ambitie om één nieuwe lijn te introduceren in Sint Pancras. Hiervoor wordt gezocht naar circa veertig vrijwilligers.
Status
Toelichting a. Samen met het Rijk, de provincie en de regio wordt gewerkt aan afspraken over het project multimodale Ring Alkmaar/N242. b. Voor de uitwerking van een modern OV-knooppunt Dijk en Waard is in oktober 2024 een intentieovereenkomst gesloten met NS, ProRail en provincie. Parallel wordt met de provincie gewerkt aan een aanvraag voor een bijdrage uit het provinciale Investeringskader Versnelling Woningbouw en agendering in het rijks-MIRT. Ook is een regionaal mobiliteitsfonds in oprichting en wordt een gemeentelijke subsidieaanvraag in het kader van de aangekondigde regelingen van de Woontop 2024 voorbereid. c. De aanleg van de spoortunnel is gestart. d. De Hugohopper heeft een nieuwe lijn naar Sint Pancras opgestart
Actieve en gezonde mobiliteit voor een verkeersveilige, toegankelijke en gezonde woon- en leefomgeving: a. Planvorming en aanleg van regionale doorfietsroutes. Voor 2024 staat de doorfietsroute op Beveland (over de W.M. Dudokweg en de J.J.P. Oudweg) in de planning.
a. Doorfietsroute op Beveland is aangelegd. b. Als onderdeel van het Regionaal Mobiliteitsprogramma is een pilot gestart voor het opstellen van een Mobiliteitsprogramma van Eisen voor de ontwikkelgebieden Langedijk-West en Oostrand. Ook zijn afspraken met de provincie gemaakt over een onderzoek naar een Streekhub bij de Oostrand/N242.
b. Implementatie van maatregelen uit het Regionale Mobiliteitsprogramma (Klimaatakkoord/duurzame mobiliteit). Op lokaal niveau zijn dat in 2024 met name maatregelen uit het lokale uitvoeringsprogramma CO2 neutraal, zie hiervoor Document
Jaarstukken 2024 Gemeente Dijk en Waard
40
DijkenWaard - Samenvatting Uitvoeringsprogramma 2023 - 2026 Dijk en Waard CO2-neutraal iBabs RIS (bestuurlijkeinformatie.nl). Bijvoorbeeld het verder uitrollen van laadinfrastructuur en verdere verbetering van ons wandel- en fietsnetwerk. Verkeersveilige woonomgeving: a. Uitvoering van onderhoud op het vastgestelde kwaliteitsniveau voor wegen. b. Bij herinrichtingen/wijkreconstructies worden wegen toekomstgericht ingericht en ontwikkeld met oog voor alle gebruikers.
Verbetering verkeersveiligheid: a. Start met de implementatie van maatregelen uit het Regionaal Uitvoeringsprogramma Verkeersveiligheid, dat in 2023 is afgerond.
a. Er is aan diverse wegen en weggedeelten (groot) onderhoud uitgevoerd. Deze werkzaamheden kwamen voort uit de inspectieresultaten en/of vanuit de cyclusplanning om aan het vastgestelde kwaliteitsniveau te voldoen. b. Bij herinrichtingen wordt de weg ingericht volgens de richtlijnen van kennispartner CROW, zie bijvoorbeeld de Molenwijk Zuid. a. Het Programma Doortrappen is opgestart en er is meer ingezet op gedrag door middel van campagne. Daarbij is er intensiever contact met de politie over de handhaving en hoe we elkaar kunnen ondersteunen.
b. Veiligere inrichting van rotondes en kruisingen waar nodig. (samenhang met verkeersveilige woonomgeving punt b)
b. De gemeente doet mee aan een landelijk onderzoek van het Instituut voor Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid (SWOV) over veiligheid op rotondes;
c. Uitvoering Verkeersplan Sint Pancras. Via collegeberichten wordt de raad op de hoogte gehouden van de stand van zaken.
c. Een aantal maatregelen zijn uitgevoerd of worden ingepland.
Uitvoeren van het Omgevingsprogramma Mobiliteit. Er wordt eerst een netwerkanalyse uitgevoerd op basis van toekomstige verkeersknelpunten die hierbij in beeld komen.
Jaarstukken 2024 Gemeente Dijk en Waard
Er is een start gemaakt met de netwerkanalyse
41
Voorbereiding van de implementatie van maatregelen vanuit het nog vast te stellen Parkeerbeleid. Op basis van de beleidskeuzes worden, daar waar nodig, voorstellen voor financiële dekking aan de raad voorgelegd.
Het Parkeerbeleid is in 2024 vastgesteld. Ook zijn in 2024 de benodigde verordeningen en aanwijsbesluiten vastgesteld. Vanaf 2025 wordt het Parkeerbeleid uitgevoerd.
Beleidsindicatoren Onderstaande indicator vertelt transparant hoe Dijk en Waard ervoor staat. Voor dit programma zijn geen verplichte BBV beleidsindicatoren.
Noot: Over 2024 zijn nog geen cijfers beschikbaar.
Jaarstukken 2024 Gemeente Dijk en Waard
42
Wat heeft het gekost? Taakveld
Bedragen x € 1.000 Actuele Rekening begroting 2024 2024
Rekening 2023
Primaire begroting 2024
Afwijking
-17.047
-17.816
-19.270
-19.442
-172
LASTEN T2.1
Verkeer en vervoer
T2.2
Parkeren
-341
-185
-418
-346
72
T2.3
Recreatieve havens
-79
-85
-88
-102
-14
T2.4
Economische havens en waterwegen
-843
-768
-747
-695
52
-18.310
-18.853
-20.523
-20.585
-62
2.423
1.592
2.003
2.397
393
TOTAAL LASTEN BATEN T2.1
Verkeer en vervoer
T2.2
Parkeren
31
14
14
18
5
T2.3
Recreatieve havens
81
64
64
71
7
T2.4
Economische havens en waterwegen
31
0
0
0
0
2.567
1.670
2.081
2.486
406
Saldo van baten en lasten
-15.744
-17.183
-18.442
-18.098
344
Toevoeging aan reserves
-3.545
-3.724
-3.894
-3.894
0
Onttrekking aan reserves
3.795
3.478
3.790
3.969
179
Totaal mutatie reserves
250
-246
-104
75
179
-15.494
-17.429
-18.547
-18.023
523
TOTAAL BATEN
Saldo programma
Jaarstukken 2024 Gemeente Dijk en Waard
43
Toelichting afwijking baten en lasten verschillen Lasten
nadeel
I/S
-785
T2.1 Verkeer en Vervoer Het budget voor groot onderhoud aan elementverharding is met € 286.000 overschreden. De oorzaak hiervan is dat er meer onderhoud nodig was, door meer wegopbrekingen door NUTS- en kabelbedrijven. Hier staan de hogere baten tegenover vanuit de inkomsten degeneratiekosten.
-286
I
T2.1 Verkeer en Vervoer In 2024 zijn de kosten voor kunstwerken € 214.000 hoger dan geraamd. Dit is hoofdzakelijk veroorzaakt door: - Noodzakelijke extra verzwaring van de brug bij de Bongelaar, extra kosten € 100.000 - Bij het Andriessenplantsoen is een tijdelijke noodbrug voor fietsers en voetgangers aangebracht, kosten € 50.000 - Er zijn onvoorziene werkzaamheden uitgevoerd bij de Brug Koogerkerk ZS, kosten € 30.000. - Er is onderzoek uitgevoerd, kosten € 34.000
-214
I
T2.1 Verkeer en Vervoer De afschrijvingslasten vallen € 369.000 lager uit dan begroot door vertraging in de uitvoering van diverse projecten. Daarnaast is er een correctie in de omslagrente van € 148.000 (Zie toelichting taakveld 0.5 Treasury)
Jaarstukken 2024 Gemeente Dijk en Waard
-207
I/S
723
T2.1 Verkeer en Vervoer Door het opstellen en invoeren van het nieuwe Parkeerbeleid en door capaciteitsgebrek binnen het taakveld mobiliteit, zijn in 2024 niet alle geplande taken uitgevoerd. Hierdoor is er minder uitgegeven dan begroot.
T2.1 Verkeer en Vervoer Uitgaven voor sanering vanadium in herinrichtingswijken waren niet in de begroting opgenomen. Deze uitgaven worden gedekt door een onttrekking aan de daarvoor gevormde reserve.
voordeel
totaal -62
82
I
517
I
I
44
T2.1 Verkeer en Vervoer Diverse kleine verschillen
-64
I
T2.2 Parkeren In het budget was ook rekening gehouden met een investering in parkeerapparatuur (parkeerroute-informatiesystemen en parkeerautomaten). Dit zijn echter investeringen die op andere wijze worden verantwoord. Hierdoor ontstaat een onderschrijding. T2.3 Recreatieve havens Overige kleine verschillen
-14
T2.4 Economische havens en waterwegen Diverse kleine verschillen. Baten
0
T2.1 Verkeer en vervoer Er is meer schade aan openbare verlichting verhaald, wat een voordeel van € 40.000 oplevert. Voor de aanpak van zwerfafval is een extra vergoeding over 2023 en 2024 ontvangen van € 94.000. Er zijn meer inkomsten van degeneratiekosten gerealiseerd, namelijk € 260.000. Dit hangt samen met de overschrijding op de lasten.
72
I
52
I
I
406
406
394
I
T2.2 Parkeren Overige kleine verschillen
5
I
T2.3 Recreatieve havens Overige kleine verschillen
7
I
Totaal
Jaarstukken 2024 Gemeente Dijk en Waard
-785
1.129
344
45
Toelichting afwijking mutaties reserves verschillen
nadeel
I/S
voordeel
I/S
totaal
I
179
Onttrekkingen Uitgaven voor de sanering van vanadium in herinrichtingswijken waren niet in de begroting opgenomen. Hierdoor valt de onttrekking aan de reserves € 207.000 hoger uit.
179
Overige kleine verschillen: - € 28.000 Totaal
Jaarstukken 2024 Gemeente Dijk en Waard
46
Programma 3 Economie Gemeente Dijk en Waard is zichtbaar trots op haar doeners en makers. Dijk en Waard heeft een sterke economische positie in de regio met ruim 33.000 banen. Onze ondernemers zorgen voor werkgelegenheid en een inkomen voor hun personeel. en betekenen daarnaast nog zoveel meer voor de gemeente. Ze bouwen letterlijk en figuurlijk mee aan Dijk en Waard. Zonder opscheppen en overdrijven. Voor een gezonde groei willen we de werkgelegenheid in onze regio nog meer laten groeien. Wij gaan voor een veerkrachtige, toekomstbestendige, innovatieve en duurzame economische ontwikkeling die bijdraagt aan de brede welvaart voor de inwoners van Dijk en Waard. In Dijk en Waard is er volop ruimte voor recreatie. Zo vormt het Oosterdelgebied het groene (natuur) en blauwe (water) hart van Dijk en Waard en zijn we volop in beweging om van het nieuwe Kanaalpark een prachtige plek te maken. In Dijk en Waard kun je al wandelend, fietsend, varend en sportend genieten van natuur en het mooie cultuurlandschap. We zijn continu op zoek naar de balans tussen wonen, rust, vertier, veiligheid en recreatief gebruik van de natuur en het water.
ondernemers. De gemeente neemt de regie om op lokaal niveau de behoeften van het bedrijfsleven en de mogelijkheden vanuit het onderwijs bij elkaar te brengen (triple helix -model). De triple helix is een model voor innovatie in de kenniseconomie. De essentie van het model is de samenwerking tussen drie partijen: onderwijs, overheid en bedrijfsleven. In een samenwerking nemen partijen kwaliteiten van elkaar over. Deze dynamiek draagt bij aan nieuwe manieren van bedrijfsen beleidsvoering en zorgt voor grotere innovativiteit. Dijk en Waard is mede afhankelijk van het landelijk en provinciaal beleid voor ontwikkelingen in het landelijk gebied. Waar het kan biedt de gemeente ruimte voor agrarische ondernemers om op de benodigde transitie van het landelijk gebied in te spelen. Dit kan door bijvoorbeeld constructief mee te werken aan ruimtelijke plannen en ruimte te bieden aan nevenactiviteiten.
Welke doelstellingen dragen daaraan bij? 1. Dijk en Waard heeft een duurzaam en aantrekkelijk vestigings- en ondernemersklimaat. 2. In Dijk en Waard zijn onderwijs, arbeidsmarkt en gemeente goed op elkaar aangesloten (triple helix model).
Maatschappelijke effecten en doelstellingen Samen met ondernemers onderzoeken we hoe we de economische structuur en het vestigingsklimaat van Dijk en Waard kunnen versterken. We kiezen daarbij voor een duurzaam economisch perspectief. We stimuleren ondernemers om bij te dragen aan onze uitgangspunten van een veerkrachtige, toekomstbestendige, innovatieve en duurzame economische ontwikkeling. We verbeteren de dienstverlening aan de
Jaarstukken 2024 Gemeente Dijk en Waard
3. Dijk en Waard biedt veel mogelijkheden voor inwoners en bezoekers om te recreëren op het gebied van natuur, water en groen. 4. Onze winkelcentra zijn veilig, toegankelijk, plezierig en aantrekkelijk voor winkelend publiek.
47
Waar hebben we in 2024 op ingezet? Ingezet op Een duurzaam en ondernemersklimaat:
Status aantrekkelijk
vestigings-
en
a. Verder uitvoering geven aan de Retailvisie en Visie Werklocaties na harmonisatie en actualisatie van het beleid. b. Blijven optrekken met de regio met het oog op economische ontwikkeling en versterking van onze positie in Noord-Holland Noord, in de Regionale Ontwikkelingsmaatschappij (ROM) en het Ontwikkelingsbedrijf NHN.
Toelichting a. Er is onder andere een start gemaakt met een onderzoek naar intensivering van de bedrijventerreinen en een onderzoek naar de haalbaarheid van een ondernemersfonds. b. Versterking van onze positie in Noord-Holland Noord door deelname aan het Kernteam Regio Deal NHN namens regio Alkmaar.
c. Besluitvorming over de Economische Agenda NHN en over voortzetting van de samenwerkingsovereenkomst Ontwikkelingsbedrijf NHN.
c. De economische Agenda NHN is vastegsteld en de dienstverleningsovereenkomst met het Ontwikkelingsbedrijf NHN is verlengd tot en met 2031.
Goede aansluiting tussen onderwijs, arbeidsmarkt en gemeente (samenwerking via het triple helix model):
a. De inventarisatie is afgerond, en de gemeentelijke rol bestaat vooralsnog uit faciliteren van de triple helix samenwerking. Belangrijk onderdeel hiervan is de campusvorming NHN waar ook ondernemers uit Dijk en Waard bij betrokken zijn. Daarbij werkt Ondernemend Dijk en Waard met een werkgroep Arbeidsmarkt en Onderwijs waar de gemeente ook deel van uitmaakt.
a. Via de Uitvoeringsagenda Onderwijs & Arbeidsmarkt regio Alkmaar kan onze gemeentelijke rol als verbinder tussen onderwijs en bedrijfsleven opgepakt worden. Op basis van een inventarisatie krijgen we inzicht in de kansen die er liggen. Zie ook Programma 6 Sociaal Domein.
b. b. Conform besluitvorming in 2023 uitvoering geven aan de Human Capital Agenda NHN.
Jaarstukken 2024 Gemeente Dijk en Waard
De drie actielijnen uit de Human Capital Agenda NHN zijn: 1) Aantrekken en behouden talent in de regio.
48
2) Blijven doorvoeren van innovaties in het onderwijs en de beroepspraktijk. 3) Professionaliseren HR-beleid communicatie gericht op het mkb.
en
arbeidsmarkt-
Voor de uitvoering van deze actielijnen zijn met name onderwijs en bedrijfsleven aan zet. De gemeente faciliteert daar waar dat kan. Daarbij is een Regio Deal-aanvraag in voorbereiding namens de triple helix partners Mogelijkheden voor inwoners en bezoekers om te recreëren: a. Afronding van het onderzoek lokale en regionale promotie in 2024. b. Stimulering van (nieuwe) mogelijkheden om te recreëren, zoals Dijk en Waard ontwikkelt met water en de Visie Kanaalpark. Zie ook Programma 5 Sport, Cultuur, Recreatie en Openbare Ruimte. c. Intensieve samenwerking in de regio door middel van de uitvoering van het jaarlijks actieplan Toeristische Visie Parel aan Zee Regio Alkmaar. Dit programma loopt tot en met 2024. In 2024 wordt een nieuwe regionale visie voor 2025 en verder aan de raad aangeboden.
a. In de Visie Toerisme en Recreatie Regio Alkmaar 20252035 is afgesproken dat we de regionale marketing gezamenlijk vormgeven. Medio 2025 komt er een voorstel voor de organisatie van zowel de regionale als lokale marketing. b. Masterplan Openbare Ruimte Kanaalpark afgerond. Een vestiging Thom van Straten Sport en de nieuwe accommodatie van roeivereniging Ossa is operationeel. Gehouden evenementen: Drijf-In Bios, fotoroute, Waterdag. Het project Dijk en Waard ontwikkelt met water, als verbreding van Langedijk ontwikkelt met water, is nog niet opgestart vanwege tekort benodigde personele middelen. Zie verder Toerisme en Erfgoed, b. c. De Visie Toerisme en Recreatie Regio Alkmaar 20252035 is vastgesteld in 2024.
Veilige, toegankelijke, plezierige en aantrekkelijke winkelcentra voor winkelend publiek:
Jaarstukken 2024 Gemeente Dijk en Waard
In verschillende projecten worden onderdelen uit de Retailvisie meegenomen, bijvoorbeeld in Centrumwaard. De eigenaar van
49
a. Uitvoering van de Retailvisie.
winkelcentrum Broekerveiling heeft vergunning voor de beoogde uitbreiding.
Beleidsindicatoren Onderstaande indicatoren vertellen transparant hoe Dijk en Waard ervoor staat. De verplichte BBV-indicatoren (Besluit Begroting en Verantwoording) zijn als tabel ook opgenomen in een aparte bijlage.
Noot: Over 2024 zijn nog geen cijfers beschikbaar.
Jaarstukken 2024 Gemeente Dijk en Waard
50
Wat heeft het gekost? Taakveld
Rekening 2023
Primaire begroting 2024
Bedragen x € 1.000 Actuele Rekening begroting 2024 2024
Afwijking
LASTEN T3.1
Economische ontwikkeling
-1.038
-1.430
-1.327
-1.060
266
T3.2
Fysieke bedrijfsinfrastructuur
-2.307
-1.992
-1.992
-2.493
-501
T3.3
Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen
-76
-72
-72
-65
8
T3.4
Economische promotie
-313
-456
-418
-346
72
-3.733
-3.950
-3.809
-3.965
-155
0
0
0
33
33
1.635
1.975
1.975
2.656
681
TOTAAL LASTEN BATEN T3.1
Economische ontwikkeling
T3.2
Fysieke bedrijfsinfrastructuur
T3.3
Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen
77
80
80
77
-3
T3.4
Economische promotie
107
158
158
97
-61
TOTAAL BATEN
1.819
2.213
2.213
2.864
651
Saldo van baten en lasten
-1.914
-1.737
-1.596
-1.101
495
Toevoeging aan reserves
0
0
0
0
0
Onttrekking aan reserves
37
104
50
73
23
Totaal mutatie reserves
37
104
50
73
23
-1.878
-1.633
-1.546
-1.028
519
Saldo programma
Jaarstukken 2024 Gemeente Dijk en Waard
51
Toelichting afwijking baten en lasten verschillen Lasten
nadeel
I/S
-501
voordeel
I/S
346
-155
T3.1 Economische ontwikkeling Tijdens een deel van 2024 was er minder ambtelijke capaciteit beschikbaar, waardoor niet alle beoogde werkzaamheden uitgevoerd zijn.
88
I
T3.1 Economische ontwikkeling In de begroting zijn een aantal projecten van Langedijk Ontwikkelt met Water opgenomen. Echter zijn deze projecten nog niet afgerond waardoor de investeringen nog niet geactiveerd zijn.
145
I
T3.1 Economische ontwikkeling: Overige kleine verschillen
33
I
T3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen Overige kleine verschillen
8
I
T3.4 Economische promotie Er is in 2024 minder geld aangevraagd uit de subsidieregeling evenementen dan dat er geld beschikbaar was.
52
I
T3.4 Economische promotie Overige kleine verschillen
20
I
T3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur De afwijking heeft betrekking op hogere lasten uit de grondexploitatie bedrijventerreinen. Dit wordt verder behandeld in de paragraaf grondbeleid.
Baten T3.1 Economische ontwikkeling Overige kleine verschillen
Jaarstukken 2024 Gemeente Dijk en Waard
-501
-64
totaal
I
714 33
650 I
52
T3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur De afwijking heeft betrekking op hogere baten uit de grondexploitatie bedrijventerreinen. Dit wordt verder behandeld in de paragraaf grondbeleid.
501
I
T3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur De afwijking heeft betrekking op winstnemingen uit de grondexploitatie bedrijventerreinen. Dit wordt verder behandeld in de paragraaf grondbeleid.
168
I
T3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur Overige kleine verschillen
12
I
T3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen Overige kleine verschillen
-3
I
T3.4 Economische promotie Wegens ontbreken van beleid kan er niets in rekening gebracht worden voor georganiseerde kermissen of andere evenementen in Dijk en Waard.
-50
I
T3.4 Economische promotie Overige kleine verschillen
-11
I
Totaal
-565
Toelichting afwijking mutaties reserves verschillen Onttrekkingen Overige kleine verschillen reserves
nadeel 0
1.060
I/S
voordeel 23
495
I/S
totaal 23
23
Totaal
Jaarstukken 2024 Gemeente Dijk en Waard
53
Programma 4 Onderwijs In Dijk en Waard krijgen kinderen en jongeren alle kansen om zich optimaal te ontwikkelen en hun talenten te ontplooien, ongeacht hun achtergrond of beperking. Een belangrijk voorbeeld hiervan is het Expertisecentrum Passend Onderwijs in Heerhugowaard, dat in 2023 werd geopend, waarin onderwijs en zorg worden gecombineerd. Dijk en Waard is de eerste gemeente in Nederland die zo’n centrum heeft geopend. Het is belangrijk dat kinderen via school in contact komen met sport, cultuur en muziek. Ook kwetsbare kinderen kunnen lid worden van een sport- of cultuurvereniging of deelnemen aan andere naschoolse activiteiten voor zinvolle vrijetijdsbesteding. De leerweg van scholieren sluit aan op hun wensen en mogelijkheden en biedt hun de kans het beste uit zichzelf te halen. Zij slagen erin een goede positie te verwerven op de arbeidsmarkt en economisch zelfstandig te worden. Samen met onze strategische partners bouwen we aan goede verbindingen tussen onderwijs en zorg, om eventuele problemen bij jongeren zo vroeg mogelijk te voorkomen. Als vanzelfsprekend pakt ook het onderwijs haar rol in het benutten van al haar mogelijkheden om leerlingen een gelijke kans te geven in de vertrouwde veilige omgeving van de school. Dijk en Waard kent veel middelbaar beroepsonderwijs. Hetzelfde geldt voor omliggende gemeenten en in Alkmaar is Hogeschool InHolland gevestigd.
Een goede samenwerking tussen onderwijs, ondernemers en gemeente is belangrijk. Daarom hebben we als gemeente een actieve rol in de zogenoemde triple helix (zie Programma 3 Economie).
de sociale basis. Goede onderwijshuisvesting is een voorwaarde voor goed onderwijs.
Maatschappelijke effecten en doelstellingen In Dijk en Waard heeft ieder kind toegang tot het onderwijs en wordt ieder kind uitgedaagd het beste uit zichzelf te halen. Daarom zetten we in op een gezonde en veilige leefomgeving met voldoende goede voorzieningen (zoals schoolgebouwen) voor jong en oud. Inwoners dragen naar eigen kunnen bij aan de maatschappij en zijn er voor elkaar. Dijk en Waard is een vitale samenleving, waarin de inwoners zo lang mogelijk op eigen kracht en met behulp van hun netwerk problemen kunnen oplossen. Gemeente Dijk en Waard werkt aan de missie: Een sterke, gezonde en vitale samenleving waarmee we de zorg op termijn effectief en betaalbaar houden voor iedereen. Welke doelstellingen dragen daaraan bij? Met het Integraal Beleidskader Sociaal Domein dragen we bij aan: 1. Een sterke sociale basis (route1): - versterking van de eigen kracht van inwoners en hun sociale netwerk; - versterking van de samenkracht van organisaties en gemeenschappen. 2. Passende ondersteuning dicht bij de inwoners (route 2): - vroegtijdige signalering en preventieve oplossingen van vragen door het lokale team en partners samen met inwoners; - integrale benadering en oplossingen op maat van hulpvragen door het lokale team en partners samen met inwoners.
Onderwijs heeft ook een direct verband met Programma 5 Sport, cultuur, recreatie en openbare ruimte en Programma 6 Sociaal domein. Samen vormen zij het sociaal domein. Het onderwijs vormt een fundament voor Jaarstukken 2024 Gemeente Dijk en Waard
54
3. Kwalitatieve en beheersbare hulp en ondersteuning (route 3): - zorg dragen voor effectieve, kostenbewuste en rechtmatige hulp en ondersteuning; - vergroting van de regie op het zorglandschap en ketenpartners.
Jaarstukken 2024 Gemeente Dijk en Waard
Met het oog op onze onderwijshuisvesting streven we naar: 1. Hoogwaardige en toekomstbestendige onderwijsgebouwen. 2. Behoud en promotie van de sterke (regionale) positie van het mboonderwijs in Dijk en Waard.
55
Waar hebben we in 2024 op ingezet? Ingezet op Integraal Beleidskader Sociaal Domein: a. Een goede aansluiting tussen het onderwijs en de arbeidsmarkt (triple helix model), passend bij route 1 van het Integraal Beleidskader Sociaal Domein. In het middelbaar beroepsonderwijs worden leerlingen voorbereid op het uitoefenen van beroepen waar veel vraag naar is op de arbeidsmarkt. Ook zetten we in op volwassenenonderwijs.
b. Bieden van gelijke kansen voor een goede start voor alle leeftijdsgroepen, onder andere door middelen in te zetten uit het Nationaal Programma Onderwijs (NPO), het Onderwijsachterstandenbeleid (OAB) en het Preventieakkoord. Ook vindt waar nodig een effectieve doorontwikkeling van de lopende aanpak plaats (zoals bijvoorbeeld Het Veerkrachtpact) zodat op termijn minder extra ondersteuning nodig is. Het onderwijs is hier medeverantwoordelijk voor.
Status
Toelichting a. Om deze aansluiting te borgen sluiten we aan bij verschillende commissietafels van Ondernemersvereniging Dijk en Waard. Hier werken we samen met onderwijsinstellingen en bedrijven aan thema's zoals regionaal talent aantrekken en behouden. Daarnaast verkennen we regionaal manieren waarop we onderwijs, arbeidsmarkt en gemeenten nog beter met elkaar kunnen verbinden, mede om voortijdig schoolverlaten te voorkomen. Werkbezoeken aan diverse gemeenten in de provincie Friesland hebben inspirerende voorbeelden opgeleverd. b. Vanuit het NPO heeft de gemeente onder andere ingezet op jongerenwerk in het voortgezet onderwijs versterken. Daarnaast is een deel van de NPO-middelen ingezet voor een pilot passende kinderopvang. In 2025 volgt een voorstel voor het al dan niet continueren van deze pilot. Het regionale Veerkrachtpac is een afspraak tussen de regiogemeenten en de samenwerkingsverbanden primair en voortgezet onderwijs dat zich inzet voor het bevorderen van de mentale gezondheid van jongeren in het voortgezet onderwijs. Vanuit het Onderwijsachterstandenbeleid en het Preventieakkoord zijn meerdere activiteiten gesubsidieerd, waaronder het bevorderen van een doorgaande lijn van kinderopvang naar basisschool om kinderen in kwetsbare posities beter te ondersteunen.
Jaarstukken 2024 Gemeente Dijk en Waard
56
c. Organisatie van ambitietafels waar met betrokken organisaties plannen ontwikkeld worden voor het voorkomen van uitval en vroegtijdig schoolverlaten.
c. Het voorkomen van voortijdig schoolverlaten is een regionale uitdaging. Er is een regionale regietafel opgericht met betrokken organisaties, waarin acties worden ondernomen om het aantal voortijdige schoolverlaters terug te dringen. Daarnaast brengt het wetsvoorstel 'Van school naar duurzaam werk' diverse veranderingen met zich mee.
Onderwijshuisvesting: a. Actualisatie van het Integraal Huisvestingsplan (IHP) voor het onderwijs, waarmee kan worden ingezet op het behoud en verdere ontwikkeling van hoogwaardige en toekomstbestendige onderwijsgebouwen.
a. Het Integraal Huisvestingsplan (IHP) voor het onderwijs is vastgesteld door de raad. Dat heeft een goed beeld opgeleverd van de huidige situatie, de ambities en de benodigde middelen om te komen tot toekomstbestendige onderwijshuisvesting voor het primair onderwijs.
b. Een succesvolle samenwerking tussen gemeente, onderwijs en bedrijfsleven in de gezamenlijke organisatie van een jaarlijks
b. Afgelopen jaar vond de vijfde editie van Dijk en Waard On Stage plaats, die een uitstekende opkomst kende. Tijdens het
Jaarstukken 2024 Gemeente Dijk en Waard
57
beroepenevent, dat onderdeel is van 'Dijk en Waard On Stage'. Door deze samenwerking te versterken, geven we leerlingen een betere positie in de arbeidsmarkt.
beroepenfeest deden 574 leerlingen, 75 bedrijven en 165 beroepsbeoefenaren mee, verdeeld over 112 verschillende beroepen.
Daarbij betrekken we de leerlingen bij de duurzame keuzes die we maken. Zo werken we aan een generatie die duurzaamheid vanzelfsprekend vindt.
Beleidsindicatoren Onderstaande indicatoren vertellen transparant hoe Dijk en Waard ervoor staat. De verplichte BBV-indicatoren (Besluit Begroting en Verantwoording) zijn als tabel ook opgenomen in een aparte bijlage.
Noot: Absoluut verzuim 2021 geen data beschikbaar. Over schooljaar 2023/2024 zijn nog geen cijfers beschikbaar.
Jaarstukken 2024 Gemeente Dijk en Waard
58
Wat heeft het gekost? Taakveld
Rekening 2023
Primaire begroting 2024
Bedragen x € 1.000 Actuele Rekening begroting 2024 2024
Afwijking
LASTEN T4.2
Onderwijshuisvesting
-7.572
-7.051
-8.482
-8.266
216
T4.3
Onderwijsbeleid en leerlingzaken
-4.753
-3.136
-5.845
-5.660
185
-12.325
-10.187
-14.327
-13.926
401
TOTAAL LASTEN BATEN T4.2
Onderwijshuisvesting
1.400
772
1.116
1.482
366
T4.3
Onderwijsbeleid en leerlingzaken
2.563
362
2.974
2.884
-90
TOTAAL BATEN
3.963
1.134
4.090
4.366
276
Saldo van baten en lasten
-8.362
-9.053
-10.237
-9.560
677
Toevoeging aan reserves
-683
-264
-654
-810
-156
Onttrekking aan reserves
1.028
804
804
773
-31
Totaal mutatie reserves
345
540
150
-37
-187
-8.017
-8.513
-10.088
-9.597
490
Saldo programma
Jaarstukken 2024 Gemeente Dijk en Waard
59
Toelichting afwijking baten en lasten verschillen Lasten
nadeel
I/S
-401
voordeel
I/S
802
401
T4.2 Onderwijshuisvesting De drie huisvestingsonderzoeken komen voort uit het in maart 2024 vastgestelde integraal huisvestingsplan (IHP) onderwijs. Dit zijn twee onderzoeken naar de verbetering van de functionaliteit van de gebouwen van twee integraal kind centra ( te weten De Wijde Veert in Noord-Scharwoude en van De Koolvlet/Phoenix in Sint Pancras) en één onderzoek naar de verplaatsing van een nader te bepalen bestaande school naar het Stationsgebied en omgeving. De onderzoeken blijven ook in 2025 nodig. Wegens uitloop van andere projecten, waaronder het masterplan voortgezet onderwijs, was er in 2024 geen capaciteit om met deze onderzoeken aan de slag te gaan.
150
I
T4.2 Onderwijshuisvesting Bij de afschrijvingslasten is een voordeel van € 171.000. Dit wordt verzoorzaakt omdat er kapitaallasten waren begroot voor de IKC Sint Pancras (Vogelnest) maar daar waren in 2024 nog geen kapitaallasten voor. Daarnaast waren er niet begrote kapitaallasten voor de basisschool De Nieuwe Draai.
171
I
296
I
T4.2 Onderwijshuisvesting Bij de belastingen is een nadeel van € 159.000.
-159
I
T4.2 Onderwijshuisvesting Over de diverse schoollocaties is er in totaal een nadeel van € 242.000 op de onderdelen: - Doorbelasting overige goederen € 119.000 - Gas/water/electra € 50.000 - Verzekeringen € 34.000 - Overige verschillen € 39.000
-242
I
T4.2 Onderwijshuisvesting Correctie omslagrente (zie toelichting bij T0.8)
Jaarstukken 2024 Gemeente Dijk en Waard
totaal
60
T4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken Er is 6% minder uitgegeven dan begroot op het onderwijsachterstandenbeleid. Het verschil ontstaat door de gehanteerde subsidiesystematiek. Aan het einde van het jaar wordt de in voorschot verleende subsidie afgerekend op basis van de werkelijke kosten Het voordeel is € 161.000. De lasten worden volledig vergoed door de rijksbijdrage. Overige kleine verschillen vormen totaal een voordeel van € 24.000. Baten
185
-162
I
438
276
T4.2 Onderwijshuisvesting De doorbelasting van exploitatiekosten zijn voor een aantal locaties is hoger dan geraamd, de grootste verschillen zijn op de volgende locaties: Anna Polaktuin, een voordeel van € 90.000, Van Eedenplein, een voordeel van € 41.000 en de Zandsloot, een voordeel van € 80.000. Daarnaast zijn er kleine afwijking, deze zijn in totaal - € 2.000.
210
I
T4.2 Onderwijshuisvesting Er is een voordeel van € 156.000, dit is veroorzaakt door incidentele hogere huuropbrengsten van onderwijsruimtes. Conform het besluit bij de vaststelling van het Integraal Huisvestingsplan onderwijs en Ruimte in maart 2024 worden deze extra huuropbrengsten toegevoegd aan de Reserve Huisvesting primair onderwijs (B017).
156
I
T4.2 Onderwijshuisvesting Vrijval Regeling specifieke uitkering voor de voorschoolse educatie aan ontheemde peuters tgv exploitatie
72
I
T4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken Voor Onderwijsachterstandenbeleid is € 161.000 minder uitgegeven dan begroot. Omdat de lasten volledig vergoed worden door de rijksbijdrage is deze ook lager. Overige kleine afwijkingen vormen een tekort van € 1.000.
-162
Totaal
-563
Jaarstukken 2024 Gemeente Dijk en Waard
I
1.240
677
61
Toelichting afwijking mutaties reserves verschillen
nadeel
I/S
Toevoeging in verband met incidentele hogere huuropbrengsten van onderwijsruimte (zie toelichting bij de baten)
-156
I
Onttrekkingen
-31
Kleine verschillen reserves
-31
voordeel
I/S
totaal
Toevoegingen -156 0
-31
Totaal
Jaarstukken 2024 Gemeente Dijk en Waard
62
Programma 5 Sport, cultuur, recreatie en openbare ruimte
onderhouden met oog voor biodiversiteit en uitnodigend en toegankelijk om te verblijven, te bewegen en te ontspannen. De voorzieningen groeien mee met de ontwikkeling van de gemeente.
Sport, cultuur en recreatie zijn belangrijke bouwstenen voor een sterke sociale basis. Het aanbod in Dijk en Waard zorgt voor plezier bij inwoners en draagt bij aan mentale en lichamelijke gezondheid, welzijn, zelfredzaamheid, participatie, integratie, sociale cohesie, leefbaarheid en het voorkomen van eenzaamheid.
Maatschappelijke effecten en doelstellingen Programma 5 bestaat uit 3 op zichzelf staande thema's, die in groter verband direct met elkaar verbonden zijn.
Sport en cultuur hebben een directe relatie met Programma 4 Onderwijs en Programma 6 Sociaal domein. Samen vormen zij het sociaal domein. Onze strategische partners zijn cruciaal om onze doelstellingen te realiseren, onder andere op het gebied van kunst en cultuur. Ook de openbare ruimte speelt een belangrijke rol in bewegen en gezondheid. Een openbare ruimte die goed is onderhouden nodigt uit om naar buiten te gaan, te ontmoeten, te bewegen en plezier te maken. In Dijk en Waard creëren we samen een vitale samenleving, waarin cohesie, vertrouwen en communicatie centraal staan. Waarin inwoners elkaar helpen, steunen en motiveren om het beste uit hun leven te halen. Waarin iedereen meedoet naar eigen kunnen en uitgenodigd wordt om samen actief te zijn. De inzet voor de sociale basis heeft als doel dat alle inwoners van Dijk en Waard zoveel als mogelijk voor zichzelf en voor elkaar zorgen en dat zij onderdeel zijn van een sociaal netwerk. Hiervoor is een breed en laagdrempelig aanbod van activiteiten en ondersteuning nodig, liefst in de eigen buurt of wijk en goed bereikbaar voor onze inwoners. Dat kunnen wij niet zonder de inzet van het verenigingsleven, bewonersinitiatieven, vrijwilligersorganisaties en professionele organisaties. Het aanbod van voorzieningen bestaat ook uit aantrekkelijk groen, goed ingerichte recreatiegebieden en ons cultureel erfgoed.
Deze zijn goed Jaarstukken 2024 Gemeente Dijk en Waard
Thema Sport en Kunst en Cultuur In Dijk en Waard doet iedereen mee. Iedere inwoner krijgt de kans om zich te ontwikkelen op een manier die voor hem of haar zinvol is. Daarom zetten we in op een groene, gezonde en veilige leefomgeving met voldoende voorzieningen voor jong en oud. Sport, kunst en cultuur dragen bij aan een stevige sociale basis. Thema Recreatie en Erfgoed Het Geestmerambacht, de Groene Loper en het Park van Luna zijn voor inwoners van Dijk en Waard en Alkmaar belangrijke natuur- en recreatiegebieden. Ze zijn belangrijk voor de biodiversiteit en voor recreatie. Samen met onze kleinere parken geven we onze inwoners dicht bij huis ruimte, rust en recreatiemogelijkheden. Ook ons erfgoed biedt inwoners recreatiemogelijkheden. Zij kunnen genieten van diverse musea, monumenten, kerken, historische gebouwen en onze landschappen. Thema Leefbare, schone, groene en waterrijke omgeving Een goed ingerichte openbare ruimte is van groot belang. Niet alleen voor onze inwoners en ondernemers, maar ook voor bezoekers, toeristen en werknemers. Een goede inrichting draagt bij aan het gevoel van leefbaarheid en veiligheid. Een groene omgeving is goed voor de mens. Het is belangrijk dat de openbare ruimte toegankelijk is voor iedereen, ongeacht leeftijd of lichamelijke beperkingen. We hechten
63
waarde aan een leefbare, schone en groene omgeving. Dit ook in het belang van dieren, planten en bomen. Gelukkig hebben we veel natuur in Dijk en Waard, maar het openbaar groen staat door verstedelijking onder druk. De biodiversiteit neemt al jaren sterk af in Nederland. In Dijk en Waard willen we de biodiversiteit zoveel mogelijk behouden en stimuleren door op een goede manier met onze groene ruimte om te gaan. We hebben steeds vaker te maken met perioden van droogte, maar ook van overvloedige neerslag. Daarmee moeten we rekening houden bij de inrichting van onze gemeente. Een andere opgave waar we in Nederland voor staan is de uitvoering van de Kaderrichtlijn Water (KRW), een Europese richtlijn over de kwaliteit van oppervlakte- en grondwater. Het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier (HHNK) voert de regie op deze opgave. Wij werken samen met het HHNK om voor onder andere het Oosterdelgebied de doelstelling 'helder water' te realiseren voor 2027.
2. Verenigingen worden waar nodig ondersteund.
Thema Recreatie en Erfgoed 1. Voldoende mogelijkheden om in Dijk en Waard te recreëren met een daarbij behorende toereikende infrastructuur. 2. Behoud en versterking van ons culturele erfgoed.
Thema Leefbare, schone, groene en waterrijke omgeving 1. De inrichting en het beheer van de openbare ruimte draagt bij aan het woongenot van inwoners. 2. Meldingen over de openbare ruimte worden naar tevredenheid van de indiener opgepakt. Als snelle beantwoording niet mogelijk is, houden we contact met de indiener over de voortgang. 3. Vergroting van de biodiversiteit in Dijk en Waard. 4. We voldoen aan de Kaderrichtlijn Water
Welke doelstellingen dragen daaraan bij?
5. Dijk en Waard is een klimaatadaptieve gemeente.
Thema Sport en Kunst en Cultuur 1. Een voorzieningenniveau dat passend is bij de ontwikkelingen van de gemeente.
Jaarstukken 2024 Gemeente Dijk en Waard
64
Waar hebben we in 2024 op ingezet? Ingezet op
Status
Toelichting
Thema Sport en Kunst en Cultuur Een passend voorzieningenniveau: a. Vorming en implementatie van een toekomstbestendig sportbedrijf Dijk en Waard.
b. Uitvoeringsprogramma Cultuur is in 2024 gereed en geoperationaliseerd in samenwerking met het veld.
a. Dijk en Waard Sport B.V. is op 1 januari 2024 gestart. Zij hebben de opdracht voor het exploiteren en beheren van de gemeentelijke sportaccommodaties en de uitvoering van sportstimulering. b. De afronding van het Uitvoeringsprogramma Cultuur heeft in Q1 plaatsgevonden. Acties die onderdeel zijn van het uitvoeringsprogramma en bijdragen aan de kwaliteit zijn in gang gezet en/of gerealiseerd.
c. De kwaliteit van strategische partners op het gebied van kunst en cultuur is gewaarborgd met de certificering vanuit de branche.
c. Cool kunst en cultuur heeft een geldige certificering behaald. De lokale omroep heeft het Keurmerk Nederlandse Streekomroepen gekregen.
d. Dienstverlening bibliotheken gelijkwaardig maken.
d. De dienstverlening is sinds de fusie van de bibliotheken gelijkwaardig.
e. Uitvoering geactualiseerd Sportakkoord 2.0.
f. Meer open sportparken.
Jaarstukken 2024 Gemeente Dijk en Waard
e. Het Sportakkoord 2.0 is uitgevoerd door de kerngroep van vrijwilligers in de lokale sport en het sociaal domein. Er zijn verschillende sociale sportactiviteiten gestimuleerd. Een overzicht is te vinden op sportakkoorddijkenwaard.nl f. De planontwikkeling herinrichting De Kabel (SVW/Tornado) is gestart. Het plan omvat een nieuw ingericht open sportpark. Daarnaast zijn Reiger Boys en D.T.S. gestart met het open sportpark.
65
g. Toekomstbestendig maken van zaalsportaccommodaties.
Ondersteuning van verenigingen, waar nodig: a. Uitvoering geharmoniseerd subsidiebeleid.
b. Samenwerking tussen verenigingen en de gemeente verder verstevigen.
Thema Recreatie en Erfgoed Voldoende recreatiemogelijkheden en bijpassende infrastructuur: a. Verder uitvoering geven aan de Toekomstvisie Museum BroekerVeiling.
b. Verder uitvoering geven aan het Programma Langedijk ontwikkelt met water en dit verbreden tot Dijk en Waard ontwikkelt met water.
Jaarstukken 2024 Gemeente Dijk en Waard
g. Met het vaststellen van het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs en het rapport “Ruimte voor binnensport” op 12 maart 2024 heeft de gemeenteraad het college de opdracht gegeven om een uitgewerkt accommodatieplan voor de binnensport op te stellen. Het Accommodatieplan binnensport is tot stand gekomen in samenwerking met de binnensportverenigingen SV Vrone, HV Vrone, Stichting tennisbanen Sint Pancras, FC Marlène, HV KSV, HV Tornado, SiU en TTL om de behoeften en wensen in kaart te brengen.
a. Het subsidiebeleid en de subsidieregelingen zijn in 2022 / 2023 geharmoniseerd. Eind 2024 zijn de regelingen geëvalueerd. Dat heeft geleid tot meerdere wijzigingen, zodat bepaalde punten en de wijze van verantwoording duidelijker zijn. b. Verder heeft de gemeente continue contact met de verenigingen om de samenwerking te verstevigen en om verenigingen te ondersteunen.
a. In 2024 is het eerste deel van de uitvoering (de basis op orde brengen) afgerond. De gemeenteraad heeft in december 2024 besloten de stap naar ‘museum als verrijking’ te maken en daarvoor de financiële middelen beschikbaar gesteld. b. Diverse projecten uit het uitvoeringsprogramma worden op dit moment uitgevoerd. De status varieert van onderzoeksfase tot uitvoering. Enkele projecten staan on
66
hold en wachten op mogelijkheden om werk met werk te maken. c. Verder uitvoering geven aan het Programma Kanaalpark Dijk en Waard.
c. Zie hiervoor bij programma 3 (economie)
d. Verder uitvoering geven aan de Visie 2030 Geestmerambacht. d. Diverse projecten uit het uitvoeringsprogramma worden op dit moment uitgevoerd. De status varieert van onderzoeksfase tot uitvoering.
e. Opstellen plan van uitvoer voor bewegwijzering Dijk en Waard.
e. Het project zit nog in de inventarisatiefase. Eind 2025 worden verschillende opties voor bewegwijzering met bijbehorende budgetten voorgelegd aan de raad bij de behandeling van de begroting 2026. Behoud en versterking cultureel erfgoed:
Het Erfgoedbeleid wordt in 2025 aan de raad aangeboden voor vaststelling.
a. Opstellen van een erfgoedbeleid voor Dijk en Waard.
Thema Leefbare, schone, groene en waterrijke omgeving Bijdrage openbare ruimte aan woongenot: a. Behoud van de huidige schooltuinen bij voldoende animo van scholen.
a. Het Schooltuinenproject is in 2024 doorgezet. Er wordt door circa 23 groepen gebruik van gemaakt.
b. Een maaibeleid dat waar mogelijk ecologisch is, zodat we kleurigere en gevarieerdere bermen krijgen.
b. Er zijn nieuwe maaibestekken voor 2025 gemaakt, met name voor lang gras, waarbij ecologische verbetering het uitgangspunt is.
c. Voldoende (be)leefbaar, verkoelend en ecologisch waardevol groen als afwegingskader bij ruimtelijke ontwikkelingen zoals bijvoorbeeld in het beleid Klimaatadaptatie is opgenomen.
c.
Jaarstukken 2024 Gemeente Dijk en Waard
De aandacht voor klimaatbestendigheid en (leefbaar/verkoelend) groen is groeiende, maar wordt nog niet vanzelfsprekend bestendigd in de projecten en herontwikkelingen.
67
Meldingen openbare ruimte: Het proces van meldingen afhandelen loopt goed. a. Meldingen over de openbare ruimte worden naar tevredenheid opgepakt, bijvoorbeeld door snelle en adequate afhandeling via de Fixi-app. Vergroting van de biodiversiteit in Dijk en Waard: a. Opstellen Uitvoeringsplan biodiversiteit.
a. Er is een onderzoek opgestart, om onze hoofdstructuren te versterken. Uitkomst van het onderzoek en de uitwerking volgen in 2025.
b. Vervolgproject Omvorming van de openbare ruimte (van grijs naar groen).
b. Dit project is op verschillende plaatsen opgepakt, waaronder Huygenhoek en zwembad Waardergolf
c. Met de uitvoering van het Programma Dijk en Waard ontwikkelt met water wordt de biodiversiteit in en langs het water vergroot, met de ontwikkeling van de recreatieve structuur.
c. Gerealiseerde natuurvriendelijke inrichting langs vaarverbindingen Achterburggracht-Machinesloot en vaarroute Sint Pancras. We nemen natuurvriendelijke inrichting langs Oosterdijksloot op binnen het project Oostrand Noord- en Zuid-Scharwoude. Status bevindt zich tussen planvorming en uitvoering. Zie verder Sport en recreatie, op pagina 13.
Voldoen aan de Kaderrichtlijn Water:
Gemeente Dijk en Waard, Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier (HHNK), Staatsbosbeheer, Stichting Veldzorg Oosterdel en Museum BroekerVeiling werken hierin samen. Een Plan toekomstbestendig Oosterdel is opgesteld na onderzoek van een team van ecologen, landschapsarchitecten en ingenieurs en met inbreng van inwoners, huurders van eilanden en andere betrokkenen. Het water in- en rondom het Oosterdelgebied heeft de potentie om helder te worden en meer bij te dragen aan de biodiversiteit. De maatregelen die hiervoor nodig zijn, dragen ook bij aan het behoud van het Oosterdelgebied.
a. Met partijen werken we verder aan een toekomstbestendig Oosterdelgebied. Dit doen we door de cultuurhistorische waarden herkenbaar te houden, voor inwoners en bezoekers beleefbaar te houden en de natuurlijke waarden te ontwikkelen. Het Oosterdel is vanuit de Kaderrichtlijn Water aangewezen voor een helderwaterdoelstelling voor 2027.
Jaarstukken 2024 Gemeente Dijk en Waard
68
Dijk en Waard is een klimaatadaptieve gemeente: a. Uitvoeren van het Programma Klimaatadaptatie.
a. De geformuleerde ambities en werkwijzen die zijn genoemd in het beleidsplan Klimaatadaptatiestrategie Dijk en Waard (2023) kwamen redelijk goed op stoom. De aandacht voor waterrobuustheid en klimaatbestendigheid is groeiende, maar wordt nog niet vanzelfsprekend bestendigd in de projecten en herontwikkelingen.
b. Herstellen van verdwenen, beschadigde of bedreigde boomstructuren zoals op de Stationsweg in Heerhugowaard. Met het aanvullen en herstellen van de boomstructuren wordt gericht gewerkt aan biodiversiteit, klimaatadaptatie en de identiteit van de gemeente.
b. Dit jaar zijn twee onderzoeken gestart, een naar de bomen langs de Stationsweg en de ander focust op de manier waarop we oude lanen kunnen herstellen.
c. Vervolg stimulering inwoners voor het 'onttegelen' van particuliere ruimten.
c. Project tegelwippen heeft weer plaatsgevonden.
Jaarstukken 2024 Gemeente Dijk en Waard
69
Beleidsindicatoren Onderstaande indicatoren vertellen transparant hoe Dijk en Waard ervoor staat. De verplichte BBV-indicatoren (Besluit Begroting en Verantwoording) zijn als tabel ook opgenomen in een aparte bijlage.
Noot: Deze indicator wordt eens per twee jaar gemeten. Over 2024 zij nog geen cijfers beschikbaar.
Jaarstukken 2024 Gemeente Dijk en Waard
70
Wat heeft het gekost? Taakveld
Bedragen x € 1.000 Actuele Rekening begroting 2024 2024
Rekening 2023
Primaire begroting 2024
Afwijking
-703
-220
-734
-720
14
LASTEN T5.1
Sportbeleid en activering
T5.2
Sportaccommodaties
-8.244
-8.333
-7.693
-7.937
-243
T5.3
Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie
-3.835
-4.000
-4.304
-4.407
-103
T5.4
Musea
-449
-532
-514
-513
1
T5.5
Cultureel erfgoed
-1.160
-730
-1.749
-1.317
432
T5.6
Media
-2.714
-2.689
-3.307
-3.297
10
T5.7
Openbaar groen en (openlucht) recreatie
-9.108
-9.212
-9.625
-9.358
267
-26.212
-25.717
-27.926
-27.549
377
499
0
509
534
25
3.385
2.901
1.714
2.446
733
TOTAAL LASTEN BATEN T5.1
Sportbeleid en activering
T5.2
Sportaccommodaties
T5.3
Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie
500
421
419
481
62
T5.5
Cultureel erfgoed
27
6
27
75
48
T5.6
Media
355
271
355
355
0
T5.7
Openbaar groen en (openlucht) recreatie
201
37
37
39
2
4.966
3.636
3.060
3.930
870
Saldo van baten en lasten
-21.246
-22.081
-24.866
-23.619
1.248
Toevoeging aan reserves
-207
-37
-172
-172
0
TOTAAL BATEN
Jaarstukken 2024 Gemeente Dijk en Waard
71
Onttrekking aan reserves
1.411
725
2.335
1.635
-700
Totaal mutatie reserves
1.204
688
2.163
1.463
-700
-20.042
-21.393
-22.704
-22.156
548
Saldo programma
Toelichting afwijking baten en lasten verschillen Lasten
nadeel
I/S
-478
-294
T5.5 Cultureel erfgoed Er is € 385.000 minder uitgegeven dan begroot. De kosten worden gedekt door de reserve doorontwikkeling museum Broekerveiling (B083). Deze reserve wordt
Jaarstukken 2024 Gemeente Dijk en Waard
-103
totaal 377
14
I
51
I
385
I
I
T5.2 Sportaccommodaties Correctie omslagrente (zie toelichting bij T0.8) T5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie Er is € 103.000 meer uitgegeven t.a.v. Cool. Deze extra lasten worden voor € 62.000 gecompenseerd vanuit de baten, 2 combinatiefunctionarissen-cultuur vanuit de Brede SPUK doorbelasting vanuit de huisvestingslasten van de Binding. Overige kleine verschillen. Per saldo een nadeel van € 41.000.
I/S
855
T5.1 Sportbeleid en activering Overige kleine verschillen. T5.2 Sportaccommodaties In het eerste jaar na de oprichting van Dijk en Waard Sport BV zijn er facturen voor onderhoud betaald door de gemeente. Deze facturen zijn vervolgens in rekening gebracht bij Dijk en Waard Sport BV, omdat zij het onderhoud voor de gemeente uitvoeren (€ 377K) (idem bij verschillenverklaring baten). Daarnaast zijn er € 84.000 meer kosten gemaakt dan begroot op de posten klein dagelijks onderhoud en verzekeringen.
voordeel
I
72
gebruikt voor de uitvoering van de toekomstvisie Museum Broekerveiling. Daarnaast heeft de gemeenteraad in december 2024 aanvullend € 1,2 miljoen beschikbaar gesteld. Met dat geld wordt in de eerste helft van 2025 een deel van de verbouwing van de lighallen (gemeentelijk vastgoed) gedekt. Het restant van de reserve ‘doorontwikkeling museum Broekerveiling’ wordt vervolgens in de tweede helft van 2025 gebruikt voor onder andere een nieuwe vaste tentoonstelling. Door deze lagere lasten wordt er ook in 2024 minder aan de reserve onttrokken. T5.5 Cultureel erfgoed Overige kleine verschillen.
47
I
T5.6 Media Overige kleine verschillen.
10
I
T5.7 Openbaar groen en (openlucht)recreatie In verband met de uitloop van werkzaamheden op de Van Veenweg 96 (Bongelaar), speeltoestellen en de ondergronden van speelvoorzieningen zijn de afschrijvingslasten lager.
149
I
T5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie Kanaalpark - De onderschrijding is veroorzaakt doordat interne uren niet op een exploitatie kunnen worden afgeschreven. Hiervoor was een bedrag van € 100.000 geraamd, deze kosten zijn nu ten laste van het afdelingsbudget gekomen.
111
I
T5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie Lagere kosten dan begroot voor de reserve bedrijfsvoering werkvoorraad CUP (€ 37.000) omdat het traject van het opstellen van de locatieprofielen langer doorliep dan vooraf gepland. Hierdoor kon het traject om te komen tot een evenementenvisie pas later opgestart worden, namelijk na de zomer van 2024.
84
I
Daarnaast zijn er minder kosten die begroot zijn voor de Reserve projecten leefomgeving en voorzieningen (€ 47.000) Toeliching nog opvragen
Jaarstukken 2024 Gemeente Dijk en Waard
73
T5.7 Openbaar groen en (openlucht)recreatie De aanbesteding van het maaibestek is hoger uitgevallen dan geraamd (-€ 81.000)
-81
T5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie Overige kleine verschillen. Baten
I
4
0
I
870
870
T5.1 Sportbeleid en activering Overige kleine verschillen.
25
I
T5.2 Sportaccommodaties In het eerste jaar na de oprichting van Dijk en Waard Sport BV zijn er facturen voor onderhoud betaald door de gemeente. Deze facturen zijn vervolgens in rekening gebracht bij Dijk en Waard Sport BV, omdat zij het onderhoud voor de gemeente uitvoeren (€ 377K) (idem bij verschillenverklaring lasten). Dijk en Waard Sport B.V. heeft € 4K minder inkomsten verdeeld over verschillende posten en er is een voordeel van € 360K voor een niet in de begroting opgenomen subsidie voor combinatiefunctionarissen.
733
I
T5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie Overige kleine verschillen.
62
I
T5.5 Cultureel erfgoed Overige kleine verschillen.
48
I
T5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie Overige kleine verschillen.
2
I
Totaal
Jaarstukken 2024 Gemeente Dijk en Waard
-478
1.725
1.247
74
Toelichting afwijking mutaties reserves verschillen
nadeel
Onttrekkingen
-700
Lagere onttrekking voor het Museum Broekerveiling dan begroot (zie toelichting voordeel bij de lasten)
-385
Lagere onttrekking uit de Reserve bedrijfsvoering werkvoorraad CUP en de Reserve Projecten leefomgeving en voorzieningen (zie toelichting voordeel bij de lasten)
-84
In 2023 is er een bedrag van € 170.000 toegevoegd aan de reserve budgetoverhevelingen om uit te geven in het boekjaar 2024 aan het Kanaalpark. In de voorjaarsrapportage 2024 is er een voordeel gemeld maar er is ten onrechte geen onttrekking aan de reserve gemeld.
-170
Overige verschillen
-61
I/S
voordeel
I/S
totaal
Totaal
Jaarstukken 2024 Gemeente Dijk en Waard
75
Programma 6 Sociaal domein Dijk en Waard wil een gemeente zijn waar het prettig wonen is en waar iedereen meedoet naar vermogen. Een gemeente waar wij onderling verbonden zijn door onze betrokkenheid bij elkaar, onder andere door gemeenschapsvorming en een vitaal verenigingsleven. Een krachtige samenleving met gedeelde waarden. Waar we diversiteit en inclusie omarmen en dus open staan voor iedereen, dwars door generaties heen. De gemeente zorgt voor een goede sociale basis met een veilige, groene en gezonde leefomgeving en voorzieningen die hieraan bijdragen. We willen dat inwoners zich gezien, gehoord, vrij en veilig voelen in een stabiele omgeving en dat zij mogelijkheden zien voor de toekomst. Bestaanszekerheid is belangrijk en daarom hebben wij aandacht voor de kwetsbare inwoners. Lukt het even niet? Dan zijn Dijk en Waarders er voor elkaar voor wanneer dat nodig is, met een duwtje in de rug of door de ander aan de hand te nemen. Dijk en Waard ziet de transformatie van het sociaal domein als één van haar belangrijkste opgaven voor de komende periode. De grote financiële tekorten en krapte op de arbeidsmarkt in combinatie met een toenemende (complexe) zorgvraag en de demografische ontwikkelingen maken het tot een forse meerjarige prioritaire opgave. Deze opgave pakken we zowel lokaal als regionaal op.
De implementatie van de Visie Sociaal Domein Dijk en Waard vergt veel van de organisatie en samenwerkingspartners. Het is een langdurig proces dat in realistische en haalbare stappen wordt uitgevoerd. Dit vraagt van de organisatie om weloverwogen keuzes te maken. Daarbij hebben we continu oog voor de doorontwikkeling van de organisatie aan de hand van de implementatie van het Integraal Beleidskader Sociaal Domein (IBK).
Jaarstukken 2024 Gemeente Dijk en Waard
Ook regionaal zijn we in gesprek met elkaar om tot een passende governance-structuur te komen voor de onderwerpen waarin we gezamenlijk optrekken binnen het sociaal domein (jeugd, Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) en onderwijs). Dijk en Waard schroomt hierin niet om een actieve rol te vervullen, passend bij de schaalsprong van onze gemeente. Zowel lokaal, regionaal als landelijk participeren wij zichtbaar aan initiatieven. In lijn met het IBK kiezen wij ervoor om integraliteit en preventie goed te borgen. Daarbij ligt de focus op een sterke sociale basis, passende ondersteuning dicht bij de inwoners en kwalitatieve en beheersbare hulp en ondersteuning. Het IBK, dat zich ook uitstrekt over Programma 4 Onderwijs en Programma 5 Sport, cultuur, recreatie en openbare ruimte, vormt de kapstok voor de verdere uitwerking van het sociaal domeinbeleid. Het schetst voor de periode 2023-2027 wat we willen bereiken en waar we de focus op leggen.
Maatschappelijke effecten en doelstellingen In Dijk en Waard doet iedereen mee. Iedere inwoner krijgt de kans om zich te ontwikkelen op een manier die voor hem of haar zinvol is. Daarom zetten we in op een gezonde en veilige leefomgeving met voldoende voorzieningen voor jong en oud. Inwoners dragen naar eigen kunnen bij aan de maatschappij en zijn er voor elkaar. Dijk en Waard is een vitale samenleving, waarin de inwoners zo lang mogelijk op eigen kracht en met behulp van hun netwerk problemen oplossen. Gemeente Dijk en Waard werkt aan de missie: Een sterke, gezonde en vitale samenleving waarmee we de zorg op termijn effectief en betaalbaar houden voor iedereen. Met deze missie in ogenschouw zetten we onze middelen daar in waar die het meest nodig zijn. Deze vertaling maken we in de drie routes van het Integraal Beleidskader Sociaal Domein. 76
−
vroegtijdige signalering en preventieve oplossingen van vragen door het lokale team en partners samen met inwoners; en
−
integrale benadering en oplossingen op maat van hulpvragen door het lokale team en partners samen met inwoners.
Welke doelstellingen dragen daaraan bij? Met het Integraal Beleidskader Sociaal Domein dragen we bij aan: 1.
2.
Een sterke sociale basis (route1): −
versterking van de eigen kracht van inwoners en hun sociale netwerk; en
−
versterking van de gemeenschappen.
samenkracht
van
organisaties
3.
Kwalitatieve en beheersbare hulp en ondersteuning (route 3): −
zorg dragen voor effectieve, kostenbewuste en rechtmatige hulp en ondersteuning; en
−
vergroting van de regie op het zorglandschap en ketenpartners.
en
Passende ondersteuning dicht bij de inwoners (route 2):
Jaarstukken 2024 Gemeente Dijk en Waard
77
Waar hebben we in 2024 op ingezet? Ingezet op Uitvoering plan van aanpak akkoorden IZA/GALA-SPUK (Integraal ZorgAkkoord, Gezond en Actief Leven Akkoord en Specifieke Uitkering), waarbij wordt ingezet op de thema's preventie (onder andere alcohol en drugs), inclusie, dorps- en wijkgericht werken, eenzaamheid en mentale gezondheid.
Status
Toelichting In het kader van GALA-plan zijn onder andere de volgende activiteiten uitgevoerd: •
Health Podium met informatiebijeenkomsten over en stimuleren van deelname aan activiteiten voor een gezonde leefstijl, preventie van overgewicht en gezondheidsproblemen aanpakken, onder andere van eenzaamheid en mentale gezondheid.
•
De ketenaanpak voor valpreventie is opgezet. Deze aanpak omvat het opsporen van valrisico bij ouderen, het aanbieden van trainingen om vallen te voorkomen en het doorverwijzen naar voorliggend sportaanbod.
•
Er is geïnvesteerd in versterking van de sociale basis met onder andere een adviespunt voor gemeenschapshuizen.
Het Uitvoeringsplan IZA Noord-Kennemerland is vastgesteld. Daarin zijn coördinatie en ontwikkeling van domeinoverstijgende projecten opgenomen. De meeste zijn verbonden zijn aan de ketenaanpakken GALA, zoals Kansrijke Start, Valpreventie, Kind naar gezond gewicht & Gezonde leefstijlinterventie en mentale gezondheid. Oplevering plan van aanpak voor een duurzaam buurt- en dorpshuizenbeleid.
Jaarstukken 2024 Gemeente Dijk en Waard
Er zijn voorbereidingen getroffen om te komen tot een visie op buurthuizen door hun bijdrage aan de sociale basis: • Er is een eerste netwerkbijeenkomst voor buurthuizen geweest.
78
•
Uitvoering en evaluatie van de pilot Armoedebeleid.
Verdere uitwerking Integraal Beleidskader Sociaal Domein 20232027 (IBK), waaronder de integratie van het bestaande Programma Inwoner als Eigenaar en Programma Kostenbeheersing.
Wonen Plus Welzijn heeft (vanuit haar rol als ondersteuner van vrijwilligersorganisaties) een ondersteuningsplan voor buurthuizen gemaakt en deze aan de buurthuizen gepresenteerd. • Er is een opdracht verstrekt aan onderzoeks- en adviesbureau Labyrinth om in overleg met de afzonderlijke buurthuizen ieders kansen en belemmeringen in kaart te brengen (zowel maatschappelijke als accommodatiegerelateerde belemmeringen). Een plan van aanpak is in 2024 nog niet opgeleverd. De pilot Armoedebeleid is in 2024 verder uitgevoerd en er is een eindevaluatie uitgevoerd. In het najaar van 2025 worden de uitkomsten en een voorstel voor het vervolg gepresenteerd aan de raad. De uitwerking van het IBK vindt zijn weg langs drie routes waarmee focus wordt gebracht op hoe wij invulling geven aan de transformatieopgave in het sociaal domein. We zetten in op: 1. Een sterke sociale basis in een vitale samenleving; 2. Passende ondersteuning dicht bij de inwoners; 3. Kwalitatieve en beheersbare hulp en ondersteuning. De beweging die wij daarmee willen maken, het veranderen en verbeteren van de manier waarop we zorg, hulp en ondersteuning bieden, vergt tijd en investeringen van gemeente en partners. De rol daarin van onze toegang c.q. het lokaal team is van belang. In 2024 is gestart met de aanpak voor doorontwikkeling naar een stevig lokaal team volgens de zeven kenmerken uit de hervormingsagenda.