Bijlage - Evenementenvisie Dijk en Waard
Tekst van het document
RUIMTE VOOR EVENEMENTEN Evenementenvisie
gemeente Dijk en Waard | oktober 2025
Samen Dijk en Waard: Evenementen die verbinden en verrijken
Economie en Ondernemen
Evenementenvisie gemeente Dijk en Waard
Inhoudsopgave
Samenvatting . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5 1.
Inleiding . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 8 1.1 Het belang van evenementen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 8 1.2 Waarom een evenementenvisie? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 8 1.3 Van visie naar beleid en uitvoering . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 10 1.4 Participatie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 11 1.5 Analyse evenementenaanbod en benchmark met andere gemeenten . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 12
2.
Visie en ambities . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 14
3.
Een aansprekend en gevarieerd evenementenaanbod . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 16 3.1 Versterken van bestaande evenementen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 16 3.2 Aantrekken van vernieuwende evenementen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 17 Andere programmering en meer aanbod in herfst/winter . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 17 Behoefte aan evenementen die Dijk en Waard op de kaart zetten . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 17 Lustrumjaar Langedijk 950 jaar en drooglegging Heerhugowaard 400 jaar . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 18 3.3 Vergroten van de maatschappelijke waarde van evenementen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 18 3.4 Richting voor nieuw beleid . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 19
4.
Het stimuleren van toekomstbestendige evenementen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 24 Bevorderen professionaliteit van evenementenorganisatoren . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 24 Stimuleren verduurzaming van evenementen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 25 Stimuleren van inclusieve en toegankelijke evenementen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 26 Richting voor nieuw beleid . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 28
4.1 4.2 4.3 4.4
5.
Een goede balans tussen levendigheid en leefbaarheid . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 30 5.1 Spreiding in tijd en ruimte . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 30 Tijd . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 30 Ruimte . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 30 Sturingsinstrumenten voor spreiding in tijd en ruimte . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 31 5.2 Verminderen hinder van evenementen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 33 Geluid . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
33 Afval . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 33 Bereikbaarheid rondom evenementen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 33 Veiligheid . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 34 5.3 Fysieke ruimte voor evenementen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 34 5.4 Richting voor nieuw beleid . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 35
3
Evenementenvisie gemeente Dijk en Waard
6.
Een gastvrije gemeente voor organisatoren en bezoekers . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 37 We maken het evenementenproces duidelijker en eenvoudiger . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 37 We optimaliseren de evenementenketen binnen de organisatie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 37 We optimaliseren de facilitaire (non cash) dienstverlening . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 38 We verbeteren de communicatie rondom evenementen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 39 Rolverdeling gemeente en organisatoren . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 40 Richting voor nieuw beleid . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 41
6.1 6.2 6.3 6.4 6.5 6.6
7.
Uitvoeringsplan evenementen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 43
Bijlage 1 Bijlage 2
Begrippenlijst . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 45 Samenvatting participatie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 47 Visie opgesteld in co-creatie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 47 Overzicht participatie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 47 (Intern) kernteam . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 47 Klankbordgroep . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 47 Belangrijkste punten uit de participatie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
. . . . . . . . . . . . . . . . . . 47
Bijlage 3
Infographic resultaten inwonersenquête . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 49
Bijlage 4
Analyse evenementenaanbod en benchmark . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 50 A. Aantal evenementen blijft stabiel, maar minder bezoekers . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 50 B. Allerlei soorten evenementen waarbij sport het meest voorkomt . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 50 C. Benchmark beleid en uitvoering . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 51
Bijlage 5
Uitdagingen voor evenementen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 53 A. Stijgende kosten voor elk type evenement . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 53 B. Toenemende regeldruk en strengere eisen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 53 C. Druk op de regionale evenementenkalender . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 54 D. Schaarste in tijd en ruimte . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 54 E. Behoefte aan vernieuwend aanbod . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 54
Bijlage 6
M.e.r-beoordeling . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 55
Colofon . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 56 Documentbeheer Status Definitief Steller Linda Demmers Datum 28 oktober 2025 Zaaknummer 1162346
4
5
Samenvatting Een evenementenvisie voor Dijk en Waard waarin we vooruitkijken: naar een toekomst waarin we het evenementenaanbod verbreden en versterken. We willen een gastvrije gemeente zijn voor organisatoren én bezoekers van evenementen, zonder daarbij de leefbaarheid en veiligheid van onze inwoners uit het oog te verliezen. Zo maken we van Dijk en Waard een nog fijnere plek om te wonen, werken en recreëren.
Evenementen zijn belangrijk voor de inwoners van Dijk en Waard. Uit onderzoek blijkt dat ruim 75% van onze inwoners de meerwaarde van evenementen ziet.1 Ze zorgen voor gezelligheid, verbinding en maken onze gemeente aantrekkelijker als woon/vestigingsplaats. Jaarlijks vinden er zo’n 110 evenementen plaats in de openbare ruimte, van klein tot groot. Veel daarvan worden mogelijk gemaakt door de inzet van enthousi-
1
Uit: online enquête evenementen onder inwoners, ondernemers en instellingen – zie verder bijlage 3
aste vrijwilligers. Samen vieren, herdenken en genieten versterkt het gemeenschapsgevoel. Tegelijkertijd is het organiseren van evenementen steeds uitdagender geworden. De kosten zijn gestegen, de veiligheidseisen zijn strenger en er is nieuwe wetgeving ingevoerd zoals de Omgevingswet. Organisatoren hebben behoefte aan duidelijke richtlijnen en goede ondersteuning vanuit de gemeente om een evenement zo gemakkelijk mogelijk te kunnen organiseren. Voor de langere termijn zijn verantwoorde strategische keuzes nodig. Dijk en Waard wil in de toekomst aantrekkelijke evenementen voor Dijk en Waard behouden, maar ook ruimte bieden aan nieuwe evenementen.
Daarom hebben we de volgende vier ambities opgesteld voor de komende jaren: 1. Een aansprekend en gevarieerd evenementenaanbod 2. Het stimuleren van toekomstbestendige evenementen 3. Een goede balans tussen levendigheid en leefbaarheid 4. Een gastvrije gemeente voor organisatoren en bezoekers.
Evenementenvisie gemeente Dijk en Waard
1. Een aansprekend en gevarieerd evenementenaanbod We versterken bestaande evenementen en verwelkomen nieuwe initiatieven die passen bij de identiteit van Dijk en Waard en haar kernen. Ook zetten we evenementen nog meer in als middel voor onze brede maatschappelijke opgaven. Een bloeiende evenementensector draagt bij aan maatschappelijke doelen zoals duurzaamheid, gezondheid, cultuur en inclusie.
4. Een gastvrije gemeente voor organisatoren en bezoekers Een gastvrije opstelling is een randvoorwaarde om de andere drie ambities waar te maken. We versterken onze samenwerking met organisatoren, inwoners en andere betrokkenen. De gemeente is dienstverlenend, faciliterend en soms ook stimulerend. We kijken hoe we het vergunningenproces kunnen vereenvoudigen en hoe andere processen geoptimaliseerd kunnen worden.
2. Het stimuleren van toekomstbestendige evenementen We ondersteunen organisatoren om verder te professionaliseren en te innoveren. We helpen organisatoren om te vernieuwen en te verduurzamen. Iedereen moet daarnaast kunnen meedoen, ongeacht achtergrond of beperking. De gemeente denkt mee, deelt kennis en ondersteunt waar nodig door bijvoorbeeld hulpmiddelen te verstrekken of duurzame voorzieningen aan te leggen.
Van visie naar actie Deze evenementenvisie is geen eindpunt, maar een vertrekpunt. In de zomer van 2025 konden inwoners, organisatoren en andere belanghebbenden nog hun open aanmerkingen meegeven op de concept evenementenvisie (ter inzagelegging). Deze zijn verwerkt in deze nieuwe versie. Na vaststelling van de evenementenvisie wordt een uitvoeringsplan evenementen gemaakt. Hierin staan de concrete acties nader uitgewerkt, inclusief het verzoek om de benodigde middelen en capaciteit bij bepaalde acties hiervoor vrij te geven.
3. Evenementen in balans We verdelen de lasten en lusten die evenementen met zich meebrengen zo goed mogelijk over de gemeente. Dit doen we door het spreiden van evenementen over het jaar (stimuleren van evenementen in herfst en winter) en over de verschillende locaties. Zo zorgen we voor reuring, maar ook voor rust. Evenementen worden zo goed mogelijk ingepast in onze ruimtelijke plannen.
We doen dit stap voor stap, samen met evenementen organisatoren, ondernemers en verenigingen, inwoners en bezoekers. Want alleen ga je sneller, maar samen komen we verder!
6
1 Inleiding
Evenementenvisie gemeente Dijk en Waard
1. Inleiding Dijk en Waard is één van de grotere gemeenten in NoordHolland en heeft een gevarieerd aanbod aan evenementen en festivals verspreid over haar kernen. Veel inwoners maken hier graag gebruik van. Maar Dijk en Waard groeit en trekt nieuwe inwoners en bezoekers aan. Dit vraagt om een visie op evenementen, zodat de gemeente aansluit bij zowel de groei als de veranderende tijd. Evenementen bepalen mede het beeld, identiteit en imago van de gemeente. Tot nu toe ontbrak het aan een eenduidige visie op evenementen. In deze visie legt het gemeentebestuur vast waarom zij evenementen belangrijk vindt en waarom deze een duurzame plek verdienen binnen ons gemeentelijk beleid.
1.1
Het belang van evenementen
1.2 Waarom een evenementenvisie?
Evenementen zorgen voor verbinding en vergroten de aantrekkelijkheid van Dijk en Waard als woon- en werkplek. Jaarlijks vinden er in de gemeente Dijk en Waard gemiddeld zo’n 110 evenementen plaats.2 In zowel absolute aantallen als per 1.000 inwoners ligt dit een stuk lager dan vergelijkbare steden als Alkmaar, Haarlem en Dronten.3 Het aanbod in Dijk en Waard varieert van kleinschalige sporttoernooien, kofferbakmarkten, kermissen tot grote muziekfestivals. Veel evenementen zijn laagdrempelig en gratis te bezoeken. Tijdens evenementen ontmoeten mensen elkaar in een ontspannen sfeer. Bij de organisatie van evenementen spelen vrijwilligers en/of ondernemers in de verschillende wijken een belangrijke rol.
Het opstellen van deze evenementenvisie is in lijn met de afspraak uit het coalitieakkoord 2023-2026: “Naast een veilige gemeente moet Dijk en Waard ook een levendige en bruisende gemeente zijn. Hierbij horen evenementen en (grote) terrassen op locaties waar dit mogelijk is en past binnen de omgeving”.
Evenementen versterken de levendigheid en economische vitaliteit van een stad of dorp. Ze zorgen voor verbinding en saamhorigheid, het aantrekken van bezoekers van buitenaf en voor bestedingen binnen de gemeente. Kortom, evenementen hebben een belangrijke maatschappelijke en economische waarde voor Dijk en Waard.
In 2047 is Dijk en Waard een veerkrachtige gemeente waar iedereen een plekje kan vinden om te wonen, werken, leren en ontspannen. Of je nu een jong gezin bent, net afgestudeerd op zoek naar werk, of een senior die zorg nodig heeft. We bouwen voort op de mooie natuur en historie van Dijk en Waard, zoals de oude straten, groene buurten, en het waterrijke landschap. We koesteren en versterken de lokale economie die deze plek heeft gevormd. Zo heeft iedereen de kans om te leven, werken, leren en genieten in een gezonde, aantrekkelijke en diverse omgeving, lekker dichtbij huis.
2 Voor een definitie van evenementen verwijzen we naar bijlage 1 (begrippenlijst) 3 Zie bijlage 4 onder A voor een analyse van het aanbod en een benchmark met drie andere gemeenten (Alkmaar, Dronten en Haarlem). De benchmark van het aantal evenementen (ook per 1.000 inwoners) opgenomen.
Andere redenen om een evenementenvisie op te stellen, zijn: Aansluiting op Omgevingsvisie In de Strategische Omgevingsvisie Dijk en Waard4 wordt het gewenst toekomstbeeld van de gemeente in 2047 geschetst:
4
Omgevingsvisie | Gemeente Dijk en Waard, vastgesteld door de gemeenteraad op 22 oktober 2024
8
Evenementenvisie gemeente Dijk en Waard
De vijf ambities van de omgevingsvisie
De bouwstenen van de Omgevingsvisie, ofwel de Dijk en Waardse ambities, voor 2047 staan hierboven afgebeeld. De evenementenvisie sluit zoveel mogelijk aan op het gewenst toekomstbeeld en de vijf ambities uit de Omgevingsvisie. In de Omgevingsvisie staan ‘evenementen’ benoemd onder ambitie 1 (Gezonde en gemengde woonomgevingen) op pagina 41: “De grote centrum gebieden van Dijk en Waard zijn levendige gebieden met stedelijke voorzieningen, evenementen en ruimtes voor verenigingen.” Evenementen dragen bij aan ontmoeting en een gezonde leefomgeving, niet alleen in grote centrumgebieden, maar zeker ook daarbuiten (in de wijken, de dorpen, parken en in het landelijk gebied). Verbinding met andere beleidsterreinen: Sociaal domein, sport, cultuur, erfgoed en toerisme Evenementen hebben een duidelijke verbinding met andere beleidsterreinen: In het Integraal beleidskader sociaal domein is de hoofdmissie om een sterke, gezonde en vitale samen leving te hebben waarmee de zorg op termijn effectief en betaalbaar blijft voor iedereen. Doelstellingen waaraan gewerkt wordt zijn o.a. een vitaal verenigingsleven, een breed aanbod aan voorzieningen en meer samenwerking tussen de verschillende organisaties.
In het Sport- en Preventieakkoord wordt volop ingezet op het stimuleren van een gezonde en actieve leefstijl en worden verenigingen ondersteund om een sociale infrastructuur hiervoor aan te bieden. De relatie met evenementen, gericht op sport en bewegen, is hierbij duidelijk aanwezig.
Ditzelfde geldt voor kunst en cultuur waarin in het Uitvoeringsprogramma Cultuur 2025-2027 ook ambities zijn opgenomen om kunst en cultuur toegankelijk en bereikbaar te houden voor alle inwoners. Een jaarlijkse start in de vorm van een culturele uitmarkt als openbaar evenement om het nieuwe culturele seizoen te openen zou hierop mooi kunnen aansluiten. Daarnaast is er de waardevolle verbinding met erfgoed. Evenementen zoals de Tour de Waard, de Beddenrace en de Gondelvaart in Koedijk zijn niet alleen geliefde lokale festiviteiten, maar ook dragers van tradities die hun oorsprong vinden in het verleden. Ze vertellen verhalen over wie we zijn en waar we vandaan komen. Door deze evenementen te benaderen als levend erfgoed, kunnen we het verleden op een natuurlijke manier verbinden met het heden én toekomstgericht versterken. Zo blijven tradities betekenisvol en blijven ze bijdragen aan een gedeelde identiteit en gemeenschapsgevoel. Ook de relatie met toerisme en recreatie is aanwezig. Op 18 juni 2024 is de Visie Toerisme en Recreatie Regio Alkmaar 2025-2035 in de raad van Dijk en Waard vastgesteld (en dit gebeurde vervolgens ook bij de andere gemeenten van de regio Alkmaar). Hierin hebben evenementen een prominente plek en dragen zij bij aan de vier strategische pijlers Verbeteren, Verbinden, Vertellen en Verenigen.
Evenementen bieden vermaak voor bewoners en bezoekers en zorgen ervoor dat de regio op de kaart wordt gezet. Eén van de strategieën is het stimuleren van evenementen buiten het hoogseizoen en het ontwikkelen van alternatieve recreatieopties om
9
Evenementenvisie gemeente Dijk en Waard
zo een evenwichtige spreiding van bezoekers in tijd en ruimte te realiseren. Om evenementen in de regio goed te begeleiden is in de bijbehorende uitvoeringsagenda opgenomen vanaf 2027 te starten met het opzetten van een regionale evenementendesk. Deze desk gaat organisatoren ondersteunen bij het vinden van een geschikte evenementenlocatie, het kiezen van de juiste datum of advies over subsidies, sponsoring of promotie van het evenement. Groei aantal inwoners Gemeente Dijk en Waard is een fusiegemeente sinds 1 januari 2022. De ambitie is om 10.000 extra woningen te realiseren tot 2032.5 De verwachting is daarmee dat het aantal inwoners stijgt tot meer dan 100.000 inwoners in 2050.6 Naast het realiseren van woningbouw is het belangrijk dat er voldoende ruimte overblijft voor recreatie en voor evenementen, ook gezien het toenemend aantal inwoners per vierkante meter binnen de 16 kernen van onze gemeente. Veranderende wet- en regelgeving voor het organiseren van evenementen Naast maatschappelijke veranderingen verandert er ook veel rondom wet- en regelgeving bij evenementen. Zo wordt er steeds meer aandacht besteed aan de openbare orde en veiligheid rondom evenementen en zien we een terugtrekkende beweging van de politie vanwege beperkte capaciteit. Overlast door gedrag van evenementenbezoekers of in de vorm van geluids- of verkeershinder moet zoveel mogelijk voorkomen worden.
Daarnaast hebben organisatoren ook te maken met meer wetgeving op het gebied van natuurbeFiguur 1: Visualisatie van het evenementenbeleid
Strategische evenementenvisie (ca. 15 jaar)
Wet- en regelgeving APV
5 6
Uitvoeringsplan (ca. 6-7 jaar)
Locatieprofielen
Subsidiekader
Strategische_omgevingsvisie_Dijk_en_Waard.pdf, pag. 14 Dijk en Waard in Cijfers - Dijk en Waard
scherming, duurzaamheid en schaarste. Door dit alles is het veel complexer geworden om een evenement te organiseren. Vanuit de sector is er behoefte aan heldere kaders en ondersteuning. Eén integraal kader voor evenementen Aanvragen voor evenementen werden tot nu ruimtelijk getoetst aan het bestemmingsplan7 en sinds kort ook aan het in 2024 vastgesteld Beleidskader locatieprofielen Dijk en Waard voor vier specifieke evenemententerreinen.8 Daarnaast vindt de openbare orde toets plaats op basis van de Algemene plaatselijke verordening (Apv) gemeente Dijk en Waard. In juni 2025 is de Vierde Verordening tot wijziging in een aantal artikelen vastgesteld zodat de Apv beter aansluit op de Omgevingswet. Ook de Verordening fysieke leefomgeving 2025 Dijk en Waard bevat regels die betrekking hebben op evenementen. Naast toetsing op regelgeving is er behoefte aan een overkoepelende visie op evenementen voor de gehele gemeente Dijk en Waard die niet alleen duidelijkheid verschaft aan de inwoners en organisatoren, maar ook bindend en bepalend is voor de gemeente zelf.
1.3 Van visie naar beleid en uitvoering Deze visie schetst een toekomstbeeld voor de komende jaren en geeft richting aan de beleidskeuzes die we maken.9 Het geeft antwoord op de vraag wat voor evenementengemeente Dijk en Waard wil zijn en waar de gemeente op wil inzetten: welke evenementen passen bij Dijk en Waard en welke niet? En wat zijn de uitgangspunten die daarbij helpen om afgewogen keuzes te maken? Hierbij houden we rekening met de ontwikkelingen binnen de evenementenbranche, maar ook daarbuiten (bijvoorbeeld op het gebied van ruimtelijke ontwikkelingen in de gemeente en de regio). De evenementenvisie is een strategisch document op hoofdlijnen voor de langere termijn en wordt vertaald in diverse beleidsinstrumenten zoals algemene beleidsregels, (nieuwe) locatieprofielen, schaarste- en subsidiebeleid. Uiteindelijk landen deze kaders in het Omgevingsplan. In een uitvoeringsplan staan de benodigde acties voor de kortere termijn. 7
Voor de voormalige gemeente Heerhugowaard zijn voor een aantal terreinen de regels vastgelegd in het bestemmingsplan Evenemententerreinen. 8 20241121_beleidskader_locatieprofielen_dijk_en_waard.pdf 9 Omdat de evenementenvisie geen concreet plan of programma is, zijn de regels voor milieueffectrapportage uit de Omgevingswet en Omgevingsbesluit niet van toepassing. Meer toelichting staat in bijlage 6
10
Evenementenvisie gemeente Dijk en Waard
1.4 Participatie Om tot een herkenbare en uitvoerbare visie te komen, is een uitgebreid participatietraject doorlopen. Er is gesproken met organisatoren, ondernemers, maatschappelijke organisaties, de jeugdraad van Dijk en Waard en verschillende ambtenaren van binnen en buiten de gemeente. Daarnaast zijn er enquêtes gehouden onder organisatoren, inwoners, ondernemers en maatschappelijke en culturele instellingen. Dit leverde ruim 1.100 reacties op. Op 11 maart 2025 heeft de gemeenteraad tijdens een beeldvormende commissie een presentatie over de belangrijkste resultaten uit de participatie en analyse van het evenementenaanbod gekregen. De hoofdonderwerpen zijn besproken met een klankbordgroep, bestaande uit diverse belanghebbenden zoals organisatoren, culturele en sportieve instellingen en natuurorganisaties. Binnen de gemeentelijke organisatie is er vanuit verschillende uitvoerings- en beleidsafdelingen bijgedragen aan deze visie.
Uit de enquêtes, ingevuld door ruim 1.000 inwoners, blijkt dat er veel draagvlak is voor evenementen. Meer dan driekwart van de inwoners ziet de meerwaarde: het zorgt voor levendigheid, gemeenschapsgevoel en het vergroot de aantrekkingskracht van Dijk en Waard als woon/ vestigingsplaats. Wel ziet men nog ruimte voor verbetering: Het evenementenaanbod in Dijk en Waard krijgt een zes. Er wordt aangegeven dat er nog wat meer aanbod bij kan in de herfst/winter en er gekeken kan worden naar andere programmering, het beter bedienen van bepaalde doelgroepen (bijv. jongeren tot 25 jaar) of het beter benutten van bepaalde evenementenlocaties. 43% van de jongeren geeft daarnaast aan dat er geen leuke evenementen voor jongeren zijn in Dijk en Waard.10
In bijlage 2 is een samenvatting opgenomen van het participatietraject en staat vermeld wie daar allemaal bij betrokken waren. Het participatietraject was van grote waarde. Het heeft de gemeente goed inzicht gegeven in de diverse opvattingen over evenementen, maar ook wat er beter of anders kan: Niet alleen in de regelgeving, maar ook in praktische oplossingen op de evenementenlocaties of binnen de gemeentelijke dienstverlening. Bijlage 3 toont een infographic met de belangrijkste uitkomsten uit de inwoners/ondernemers enquête.
10 Zie bijlage 2 en 3 voor een samenvatting van het participatieproces: deelnemers en de opvallendste resultaten
11
Concept evenementenvisie gemeente Dijk en Waard
1.5 Analyse evenementenaanbod en benchmark met andere gemeenten Gemeente Dijk en Waard is niet de enige gemeente die zich buigt over haar visie op evenementen. Het helpt om bij andere gemeenten te kijken om hiervan te leren, inspiratie op te doen en zo te komen tot een effectievere aanpak. Daarom heeft bureau Respons in opdracht van de gemeente een benchmark uitgevoerd met drie vergelijkbare gemeenten en ook vergeleken met de G50 (50 grootste gemeenten van Nederland):
1. Alkmaar: de buurgemeente, en qua inwoners vergelijkbaar. 2. Dronten: een gemeente met ook een groot evenemententerrein (Walibi Holland). 3. Haarlem: grote evenementengemeente die recent haar evenementenbeleid heeft vernieuwd.
In bijlage 4 beschrijven we de belangrijkste bevin dingen uit de analyse van het evenementenaanbod in Dijk en Waard en de uitkomsten uit de benchmark. Deze gegevens zijn vergeleken met de uitkomsten uit de participatie om zo meningen aan de feiten te toetsen. In bijlage 5 schetsen we de uitdagingen waar de sector en de gemeente mee te maken hebben bij het organiseren van evenementen. Op basis van de analyses, het uitgebreide participatietraject, maar ook de relatie met de eerdergenoemde beleidsdocumenten zijn de vier ambities van deze evenementenvisie bepaald. In de volgende hoofdstukken gaan we daar verder op in.
12
2 Visie en ambities
14
2. Visie en ambities
De strategische omgevingsvisie bepaalt de koers van Dijk en Waard (zie ook paragraaf 1.2). Nu de ambities van de strategische omgevingsvisie voor de toekomst zijn vastgelegd is het een perfect moment om een peilstok te steken in onze visie op evenementen: Waar staan we nu, wat kan beter en hoe kunnen evenementen bijdragen aan het gewenste toekomstbeeld van de omgevingsvisie?
Op basis van de analyses, gesprekken met stakeholders en het uitgebreide participatieproces komen we tot vier hoofdprioriteiten voor deze evenementenvisie. Daarbij hebben we uiteraard ook gekeken naar de raakvlakken met andere beleidsterreinen die genoemd zijn in paragraaf 1.2. Uitgangspunt van deze evenementenvisie is dat we onze historie en tradities koesteren, maar daarnaast openstaan voor verandering en vernieuwing. Dit past in de lijn van een groeiende gemeente.
De ambities van deze evenementenvisie zijn: 1. Een aansprekend en gevarieerd evenementenaanbod 2. Het realiseren van toekomstbestendige evenementen 3. Een goede balans tussen levendigheid en leefbaarheid 4. Een gastvrije gemeente voor organisatoren en bezoekers
In de volgende hoofdstukken worden deze ambities toegelicht. We sluiten elk hoofdstuk af met de gewenste stappen (beleidsvoornemens, wat willen we gaan doen) voor de komende jaren: Richting voor nieuw beleid
3 Een aansprekend en gevarieerd evenementenaanbod
Evenementenvisie gemeente Dijk en Waard
3. Een aansprekend en gevarieerd evenementenaanbod Dijk en Waard is een grote en groeiende gemeente met ruim 90.000 inwoners. Daar hoort een levendig en eigentijds aanbod aan evenementen bij. We zijn trots op onze tradities en bestaande evenementen en willen deze blijven ondersteunen én vernieuwen. Tegelijkertijd zoeken we naar nieuwe evenementen die iets toevoegen en bijdragen aan het imago van Dijk en Waard als levendige en bruisende gemeente.
Wat willen we bereiken? 1. We versterken bestaande evenementen. 2. We trekken vernieuwende evenementen aan. 3. We vergroten de maatschappelijke waarde van evenementen.
We willen middelgrote evenementen daarnaast helpen om te groeien en te professionaliseren. Denk aan openbare evenementen rond Koningsdag of Bevrijdingsdag. Sterkere lokale evenementen zorgen voor meer bekendheid en dragen bij aan de herkenbaarheid van Dijk en Waard, maar dragen ook bij aan het bereiken van een breder publiek. Mixtream is al een mooi voorbeeld van een sterk lokaal evenement dat dankzij ondersteuning vanuit de gemeente uitgegroeid is tot een belangrijk cultureel evenement en talentontwikkeling stimuleert.
De gemeente ondersteunt en stimuleert. We doen dit samen met onze partners: organisatoren, Stichting Promotie Dijk en Waard, Sportservice, Stichting Cool en andere maatschappelijke instellingen.
3.1
Versterken van bestaande evenementen
In Dijk en Waard worden veel kleinschalige, lokale evenementen georganiseerd. Deze zijn belangrijk voor de identiteit van dorpen en wijken. Voorbeelden hiervan zijn Koolsail, de Beddenrace in Langedijk, De Koedijker Gondelvaart en Tour de Waard in Heerhugowaard. Ze worden vaak door vrijwilligers georganiseerd en zijn meestal gratis toegankelijk. Dat maakt ze laagdrempelig en voor iedereen bereikbaar. Onze gemeente groeit, en niet alle inwoners kennen deze tradities. Soms is een evenement, bijvoorbeeld lichtjesavond in Broek op Langedijk, niet zo bekend bij bijvoorbeeld een jongere doelgroep die niet in Langedijk is geboren. Daarom willen we organisatoren helpen om deze evenementen beter onder de aandacht te brengen bij nieuwe en jongere doelgroepen zodat ze kennismaken met deze tradities. Ook willen we ondersteunen bij vergunningaanvragen en communicatie. In samenwerking met Stichting Promotie Dijk en Waard zorgen we ervoor dat evenementen beter zichtbaar worden.
Mixtream Festival
Mixtream Festival wordt op zondag 24 augustus 2025 voor de 25e keer in het Rosarium Park in Heerhugowaard gehouden. Mixtream is een festival voor iedereen van jong tot oud en de entree is gratis. Vooraf is er de Mixtreamcontest waarbij er aandacht is voor talentontwikkeling. Het festival is een belangrijk cultureel evenement in de regio. Opkomende bands en dj’s krijgen er een podium. Mixtream werkt samen met diverse lokale maatschappelijke organisaties zoals Esdégé-Reigersdaal, jongerencentrum Kompleks en stichting Artquake. In de evenementenorganisatie krijgen vrijwilligers de kans om zich te ontplooien tot professionals in de evenementensector. Gemiddeld komen er tussen de 3.500 en 4.000 bezoekers.
16
17 Fjoertoer Egmond: een mooi voorbeeld van een sportief en cultureel evenement in november: Avondwandelevenement langs tientallen lichtkunstwerken en acts - elk jaar met een ander thema
Soms helpt het al om organisaties aan elkaar te verbinden en te zien waar er met elkaar kan worden opgetrokken om het programma steviger neer te zetten (bijvoorbeeld alle organisatoren van Koningsdag met elkaar verbinden en zien waar de behoeften liggen). Koningsdag Alkmaar kon in 2025 rekenen op meer bezoekers door een integrale aanpak door de organisatoren en de gemeente samen. Deze kansen liggen er ook voor evenementen in Dijk en Waard. Evenementen zijn een belangrijk middel om onze gemeente en haar kwaliteiten meer zichtbaar te maken onder inwoners en ondernemers.
3.2 Aantrekken van vernieuwende evenementen Naast het versterken van bestaande evenementen willen we ook ruimte maken voor nieuwe initiatieven. Dit past bij een groeiende gemeente als Dijk en Waard. De realiteit is echter dat er op dit moment eerder festivals afvallen dan bijkomen. Denk aan Indian Summer en Luna Beach. Organisatoren hebben hulp nodig om evenementen te kunnen blijven organiseren. Zij dragen vaak al veel (financiële) risico’s. Tegelijkertijd verandert onze bevolking: • 28% van onze inwoners is jonger dan 25 jaar.11 • Zo’n 20.000 inwoners hebben een migratieachtergrond.12
11 Dijk en Waard in Cijfers - Bevolking - Dijk en Waard 12 Dijk en Waard in Cijfers - Herkomst - Dijk en Waard
Uit de participatie blijkt dat er behoefte is aan: Andere programmering en meer aanbod in herfst/winter In de enquêtes noemen de huidige inwoners van Dijk en Waard de volgende zaken op: • Meer evenementen voor jongeren (onder 26 jaar) • Evenementen die verschillende bevolkingsgroepen in de gemeente samenbrengen • Meer activiteiten in herfst en winter • Andere programmering (nieuwe thema’s): culinair, kunst, cultuur, wandelen/fietsen, andere muziekstromen zoals klassieke muziek/techno of meer op jongeren gericht (urban sports, sport clinics). We streven in de toekomst naar een gevarieerd aanbod aan genres en disciplines die verschillende bevolkingsgroepen uit onze gemeente bedienen. Daarbij zoeken we naar geschikt aanvullend aanbod in de herfst/winter. Behoefte aan evenementen die Dijk en Waard op de kaart zetten Alkmaar heeft de kaasmarkt, Zandvoort de Circuit Run, Haarlem de Kerstmarkt. In de herfst en winter zijn er ook mooie beeldbepalende evenementen verspreid door Nederland: het Dickens festijn in Deventer, de Fjoertoer in Egmond of de grootste ondergrondse kerstmarkt in Valkenburg. En zo zijn er nog vele voorbeelden. Dijk en Waard heeft ook mooie (vaak nog verborgen) parels, zoals de Lichtjesavond of de Beddenrace in
Evenementenvisie gemeente Dijk en Waard
Langedijk, Gondelvaart Koedijk of sportieve evenementen als Tour de Waard of de Cityrun in Heerhugowaard. Dit zijn aansprekende evenementen, maar nog geen regionale (of landelijke) trekkers.
der evenemententerreinen Geestmerambacht en Park van Luna), Stichting Promotie Dijk en Waard en met de maatschappelijke, culturele, sportieve en historische of erfgoedinstellingen die onze gemeente rijk is.
In 2025 is een verkenning gedaan naar de positioneringsmogelijkheden van Dijk en Waard: Vanuit de opgaven/kansen zijn daar twee beeldbepalers uit naar voren gekomen:
3.3 Vergroten van de maatschappelijke waarde van evenementen
• Water (blauwgroen): zichtbaar aanwezig als kwaliteit in onze waterrijke groene wijken en landschap. “Dijk en Waard ontwikkelt met water”. • Beroepsonderwijs (techniek en zorg): Praktijkgerichte opleidingen die aansluiten bij de lokale en regionale arbeidsmarkt. We gaan kijken hoe we onze parels meer zichtbaar kunnen maken bij een bredere doelgroep en hoe we deze evenementen beter kunnen ondersteunen. Zie verder paragraaf 3.4 voor het afwegingskader evenementen. Lustrumjaar Langedijk 950 jaar en drooglegging Heerhugowaard 400 jaar Lustrumjaren zorgen voor een vliegwieleffect. Er zijn twee lustrumvieringen die op ons afkomen:
Evenementen maken het leven leuker. Uit enquêtes blijkt dat inwoners de meerwaarde van evenementen zien: ze bevorderen verbinding, levendigheid en trots, en maken Dijk en Waard aantrekkelijker als woonplek. Veel evenementen zijn gratis of vragen weinig entree, wat het voor bijna iedereen toegankelijk maakt. Een organisator uit De Noord geeft aan evenementen nodig te hebben om de jeugd een leuk leven te bezorgen, er is daar geen skatepark of jeugdcomplex. “Met een minimale bijdrage weten wij een leefbare omgeving te creëren waarbij de jeugd zich vermaakt en verbonden blijft voelen met de gemeenschap. Door deze verbondenheid is er minder vandalisme en meer oog voor elkaar. “
Andere quote uit de enquêtes:
“Ik ben blij dat er elk jaar een gratis fes-
• In 2030: 950 jaar Langedijk • Vanaf 2029 t/m 2032: Droogmaken van de ‘Heerhugowaard’ – 400 jaar polder
tival is zoals Mixtream zodat ik naar een
Deze lustrumvieringen bieden volop kansen om nieuwe evenementen mogelijk te maken die Langedijk en Heerhugowaard op de kaart zetten. Hier willen we tijdig op voorsorteren en inwoners en organisaties de ruimte geven om ideeën in te dienen. De meeste gemeenten trekken een subsidiebedrag inclusief regeling hiervoor uit. Dit zouden we ook graag in Dijk en Waard willen opzetten. In het verleden zijn in onze gemeente uit dergelijke jubileumjaren mooie evenementen voortgekomen die nog steeds bestaan zoals de Beddenrace van Langedijk en de Jaarmarkt in Heerhugowaard.
bewoners.”
festival kan met mijn minimuminkomen en verbinding kan leggen met andere
Evenementen zijn ook belangrijk voor het gemeentelijk sportbeleid. Sportevenementen vergroten de sportbeleving voor zowel deelnemers als toeschouwers en stimuleren mensen om meer te bewegen. Uit de enquêtes blijkt dat inwoners ook behoefte hebben aan meer sportevenementen, wat past bij de ambities uit het Sport- en Preventieakkoord 2 Dijk en Waard. 13
Het lustrumjaar Langedijk 950 jaar en 400 jaar polder kunnen als vliegwiel dienen om nieuwe evenementen te ontwikkelen. Hierin willen we samen optrekken met onze partners zoals Recreatie Noord-Holland (beheer-
13 Lokaal-Sport-en-Preventieakkoord-Dijk-en-Waard-2023.pdf, ambities op pag. 5
18
Evenementenvisie gemeente Dijk en Waard
Naast sportevenementen zijn er vele andere voorbeelden van evenementen met een speciale maatschappelijke waarde: • Kunst- en muziekfestivals rondom mentale gezondheid voor jongeren. • Meerdaagse evenementen, bijvoorbeeld een muziekfestival voor jongeren en een bierfestival voor volwassenen. • Evenementen in nieuwe woon- en werklocaties, zoals een welkomstevenement voor nieuwe bewoners in De Frans of het Stationsgebied. • Evenementen die lokale goede doelen steunen, zoals de Langedijker Run of de Heerhugowaard Cityrun. • Grotere evenementen, bijvoorbeeld in samenwerking met landelijke doelen, zoals het Swim to Fight Cancer in Alkmaar, dat geld ophaalt voor kankeronderzoek. • Evenementen die het verleden van Dijk en Waard laten zien: Open Monumentendag, Expeditie Frisse Blik. De maatschappelijke waarde van evenementen is duidelijk en dat willen we verder versterken. We willen de sociaal-maatschappelijke betekenis van evenementen verder uitbouwen en leggen verbindingen met andere organisaties (sport/cultuur) en tussen de organisatoren onderling.
3.4 Richting voor nieuw beleid Versterken wat goed is • Promotie & branding • Extra ondersteuning evenementen van maatschappelijk belang
Stimuleren vernieuwing • Bereik nieuwe doelgroepen • Programmering herfst/winter • Inzet lustrumjaar
Versterken maatschappelijke waarde • Samenwerking met organisaties • Stimuleren sport/beweging • Versterken cultuur • Talentontwikkeling
Stappen die we willen gaan zetten: • We willen investeren in het beter zichtbaar maken van onze gemeente als evenementengemeente. Hierover zetten we graag de diensten van Stichting Promotie Dijk en Waard in. • We gaan met organisatoren in gesprek om te zien hoe we de communicatie rondom een evenement kunnen verbeteren en of we ze nog kunnen versterken op andere fronten (ondersteuning vergunningaanvraag etc.) • We stimuleren evenementen die hun programma aanbieden in de herfst/winter of inzetten op een andere programmering of doelgroep waar niet in wordt voorzien (zie ook het subsidiekader op de volgende pagina’s). • We ondersteunen de evenementen die van breed maatschappelijk belang zijn en belangrijk zijn voor de gehele gemeente (zie ook het subsidiekader). Dit gaat om evenementen die belangrijke gebeurtenissen of tradities markeren en overal in Nederland plaatsvinden. Het is belangrijk dat deze evenementen kunnen blijven bestaan, ze concurreren op dat moment ook niet met andere aanvragen. Denk aan Koningsdag, Bevrijdingsdag en de Sinterklaasintocht. In de toekomst kan daar nog meer bijkomen (denk aan een Keti Koti of een Pride festival). • We willen vanaf 2027 starten met de voorberei dingen van het lustrumjaar 950 jaar Langedijk en 400 jaar polder/drooglegging Heerhugowaard en reserveren hier tijdig de benodigde middelen voor.
• We stimuleren samenwerking tussen gemeente en organisatoren maar ook onderling om de maatschappelijke meerwaarde van evenementen te verhogen. • We ontwikkelen samen met de sportorganisaties plannen voor aanvullend aanbod van (sport)evenementen. Bijvoorbeeld een uitbreiding in de programmering voor een specifieke doelgroep: jeugd, ouderen of mensen met een fysieke of mentale beperking. • We breiden de subsidieregeling evenementen uit (zie kader) en passen meer differentiatie toe op basis van een nieuw afwegingskader evenementen. Dit werken we verder uit in een Uitvoeringsplan evenementen waarbij er concreet wordt gemaakt welke middelen (en eventueel extra capaciteit) hiervoor nodig zijn.
19
Evenementenvisie gemeente Dijk en Waard
Afwegingskader evenementen Vanuit onze visie op evenementen hanteren we een typering van evenementen die we graag willen faciliteren, stimuleren of aantrekken. Dit vertalen we vervolgens verder in een afwegingskader in het subsidiebeleid:
• •
•
•
•
1. Beeldbepalend Imagoversterkende evenementen Beeldbepalende evenementen hebben een (boven) regionale uitstraling, zijn zeer herkenbaar en van hoge kwaliteit. Ze leveren specifiek een bijdrage aan de positie en het gewenste profiel en identiteit van Dijk en Waard. In marketing termen worden deze evenementen ook wel ‘etalage evenementen’ genoemd: deze evenementen zetten Dijk en Waard op de kaart (in de etalage). Een beeldbepalend evenement laat zien wat Dijk en Waard, haar kernen of specifieke locatie mooi en aantrekkelijk maakt. Denk aan de beeldbepalers water, beroepsonderwijs, de geschiedenis van Langedijk (met kool, erfgoed), Heerhugowaard en de andere kernen. Met andere woorden: ze dragen bij aan wat wij willen uitstralen wat we zijn. Mooie voorbeelden zijn Lichtjesavond of de Beddenrace in Langedijk, maar hebben nog niet een grote regionale aantrekkingskracht. Een beeldbepalend evenement heeft een aantal kenmerken: • Draagt bij aan de profilering (branding) van de gemeente Dijk en Waard en/of één van haar kernen of locaties; • Is zichtbaar in de hele gemeente en draagt bij aan de levendigheid van de gemeente; • Heeft een breed publieksbereik en heeft een
aantrekkingskracht op zowel inwoners al bezoekers; Het legt regionale verbindingen (zowel op het gebied van publiek als programmering); Werkt samen met andere partijen, zoals ondernemers, verenigingen (sport/cultuur etc.) en onze partners als Stichting Promotie Dijk en Waard en ondernemersverenigingen; Gaat voor een meerjarige, duurzame inzet: het is na een eerste stimulerende bijdrage van de gemeente in staat om daarna op eigen financiële benen te staan, dan wel financieel niet volledig afhankelijk van de gemeente te zijn; Vernieuwt zich jaarlijks en speelt in op actuele ontwikkelingen en wordt zo duurzaam mogelijk georganiseerd; Vraagt van de gemeente met name een faciliterende en stimulerende rol.
2. Authentiek en/of waardevol DNA of waardevolle evenementen voor de gemeente Een belangrijke plaats geven we aan evenementen die bij Dijk en Waard passen. Het zijn de publieksevenementen die we sinds jaar en dag binnen onze gemeente kennen. Het zijn sfeerbepalende evenementen die voorzien in een behoefte van een breed publiek, waaronder jongeren, gezinnen en ouderen. Deze evenementen leveren specifiek een bijdrage aan een levendige gemeente. Ze zorgen voor plezier bij onze inwoners, ze passen bij het karakter van onze kernen en we koesteren ze, omdat ze belangrijk voor de sociale verbinding tussen onze inwoners zijn. Een voorbeeld van een DNA-evenement is de Koedijker Gondelvaart.
20
Evenementenvisie gemeente Dijk en Waard
Daarnaast zijn er een aantal waardevolle evenementen en tradities die ook niet meer weg te denken zijn in onze gemeente die niet zo zeer het verhaal van Dijk en Waard vertellen, maar Dijk en Waard gebruiken als decor en intussen een lange historie kennen of plaatselijk zorgen voor een sterke binding. Ze zijn waardevol voor Dijk en Waard op verschillende vlakken: economisch, cultureel, historisch, promotioneel of qua betrokkenheid, saamhorigheid en trots. In marketing termen worden dit ster evenementen genoemd. Voorbeelden: ’t Kruis Bruist, Heerhugowaard City Run, Tour de Waard en eerder ook Indian Summer.
Een authentiek of waardevol evenement heeft een aantal kenmerken: • Draagt bij aan de sociale cohesie binnen onze gemeente als geheel dan wel binnen individuele kernen; • Past bij de cultuur van een individuele kern van onze gemeente; • Trekt met name inwoners uit de gemeente Dijk en Waard of het desbetreffende dorp of de stad aan • Wordt over het algemeen georganiseerd door een groep gemotiveerde en betrokken vrijwilligers; • Kent een lange historie en zal zonder tegen slagen ook altijd binnen onze gemeente georganiseerd worden; • Wordt het niet georganiseerd, zoals ten tijde van corona, dan wordt het ook echt door inwoners gemist; • Leunt sterk op gouden successen uit de lange historie én kent vormen van vernieuwing; • Vraagt van de gemeente met name een faciliterende en stimulerende rol. 3. Vieren en herdenken Jaarlijkse feestdagen of vieringen Dit zijn evenementen die elk jaar terugkomen en die met name van belang zijn voor onze eigen inwoners, maar ook een breed maatschappelijk belang hebben. Denk hierbij aan Koningsdag, Bevrijdingsdag (bijv. Bevrijdingspop), Sinterklaas, Kerst en Oud & Nieuw. In de toekomst zouden hier ook nog nieuwe vieringen bij kunnen komen zoals Keti Koti of Pride. Voor deze evenementen is het van belang dat onze inwoners voor de viering hiervan in onze eigen gemeente terecht kunnen. De jaarlijkse
feestdagen of vieringen zorgen voor een maatschappelijke verbinding én zijn van belang voor onze ondernemers, m.n. horeca en detailhandel.
Een evenement gerelateerd aan vieren en herdenken heeft de volgende kenmerken: • Kent een bepaalde vanzelfsprekendheid en repeterend karakter: de nationale feestdag komt eraan, dus het feest komt eraan; • Trekt bovenal inwoners uit onze gemeente, en dan met name jongeren en gezinnen; • Kan in geval van bijv. Koningsdag of Bevrijdingsdag bij een succesvolle aanpak en goede samenwerking groeien tot een regionaal evenement; • Laat zich vaak leiden door tradities; • Vindt vaak in meervoud plaats: de Sinterklaasintocht wordt binnen veel van onze kernen separaat gehouden. Zo ook koningsdagvieringen; • Wordt veel door vrijwilligers dan wel vereni gingen georganiseerd; • Vraagt van de gemeente een faciliterende en ondersteunende rol. 4. Vernieuwend Springplankevenementen Om voldoende aantrekkelijk te blijven voor onze inwoners, maar ook voor de bezoekers aan onze gemeente is vernieuwing van het evenementenaanbod belangrijk. We willen kansen bieden aan nieuwe initiatieven, waar mogelijk zoveel mogelijk passend bij Dijk en Waard. Dit soort evenementen blijken vaak de voorlopers te kunnen zijn van (en vormen een springplank naar) beeldbepalend en/of authentieke evene-
21
Evenementenvisie gemeente Dijk en Waard
menten. Bovendien dragen ze bij aan de promotie van onze gemeente. Ook kunnen springplank evenementen een specifieke locatie binnen onze gemeente ten toon stellen. Het Stadspark, stadsplein, Geestmerambacht of Park van Luna zijn bijvoorbeeld geschikte locaties voor springplankevenementen. Binnen deze categorie kunnen ook alternatieve vormen vallen, van online evenementen (Games/ E-sports), Urban sports of een congres/festival over een specifiek maatschappelijk of actueel thema. En evenementen die het muziek/cultuurlandschap verrijken. Zoals een meerdaags festival op het Geestmerambacht. Een springplankevenement heeft de volgende kenmerken: • Georganiseerd vanuit een nieuw, verrassend concept; • Kan zowel een commerciële als maatschappelijke organisatie zijn; • Heeft de potentie om uit te groeien tot een beeldbepalend of waardevol evenement; • Zal in eerste instantie (deels) leunen op gemeentelijke financiële ondersteuning, maar heeft een plan om binnen drie jaar op eigen financiële benen te staan, dan wel via bijvoorbeeld een vorm van cofinanciering door de gemeente door te kunnen gaan; • Past bij voorkeur bij de identiteit en profilering van onze gemeente; • Kan zich op een breed publiek richten, maar ook op specifieke doelgroepen zoals bijvoorbeeld jongeren; • Benut unieke locaties binnen onze gemeente; • Werkt samen met onze partners zoals Stichting Promotie Dijk en Waard,
ondernemersvereni gingen en/of sport/cultuurinstellingen; • Vraagt van de gemeente een kaderstellende, faciliterende en stimulerende rol. Aanvullend zijn er nog de jubilea/kroonjaren: 950 jaar Langedijk en 400 jaar polder Heerhugowaard. Deze nemen we mee in de verdere uitwerking van het subsidiebeleid en het Uitvoeringsplan evenementen. Hiervoor zal waarschijnlijk een aparte subsidieregeling moeten worden opgezet. Geen eenmalige grootschalige landelijke evenementen Daarnaast zijn er in het land eenmalige grootschalige evenementen met een landelijke uitstraling.
Deze evenementen vinden incidenteel plaats in een gemeente en kunnen bijdragen aan de trots bij inwoners. Voorbeelden zijn het organiseren van The Passion of Serious Request. Dit vergt een dermate hoge investering van de gemeente dat we vooralsnog in dit subsidiekader ervoor kiezen om hier niet op in te zetten. Een uitzondering op de regel zou in de toekomst misschien nog een NK of EK op sportgebied kunnen zijn. Sport scoort hoog in ons evenementenaanbod en er is volgens de enquêtes ook behoefte aan. Dit kan echter meegenomen worden vanuit het sportbeleid. Meer differentiatie in het subsidiekader Op basis van dit subsidiekader willen we onze subsidieregeling aanpassen. Dit nemen we mee in het Uitvoeringsplan evenementen. Er komt meer differentiatie in het subsidiekader gesteund op bovenstaande vier categorieën. Voor de springplank evenementen kijken we of het mogelijk is om hiervoor incidentele aanjaagsubsidies te verstrekken. We gaan vervolgens eerst kijken of dit werkt en wat erop afkomt. Bij succes kan dit structureel begroot worden. Overige evenementen Op dit moment is de situatie dat allerlei kleinschalige niet commerciële evenementen een maximale vergoeding van € 7.500, - kunnen verkrijgen binnen de huidige subsidieregeling. Deze kleinschalige evenementen zijn niet allemaal onder te verdelen in bovenstaande vier categorieën.
Sommige middelgrote evenementen vallen daarnaast ook buiten de subsidieregeling omdat ze semi-commercieel zijn of zoals bij sportevenementen zich richten op leden en niet openbaar toegankelijk zijn. Hier gaan we naar kijken binnen de herijking van het subsidiebeleid. Het beschikbare evenementensubsidiebudget kan slechts in beperkte mate bijdragen aan alle gemeentelijke doelstellingen ten aanzien van cultuur, participatie, diversiteit, sport enzovoort. Voor sportevenementen en toernooien moet een integrale afweging gemaakt worden wat er onder de term ‘evenement’ valt en wat wellicht beter past onder een specifieke sportregeling. Hetzelfde geldt voor het maximaal te verkrijgen subsidiebedrag van € 7.500, - per evenement: Het ene evenement is veel groter dan het andere en draagt meer (veiligheid)risico’s. Dit vraagt om differentiatie in subsidiebedragen. Dit nemen we mee in de nieuwe subsidieregeling evenementen.
22
4 Het stimuleren van toekomstbestendige evenementen
Evenementenvisie gemeente Dijk en Waard
4. Het stimuleren van toekomstbestendige evenementen Vergeleken met andere gemeenten beschikt Dijk en Waard over relatief veel kleine evenementen. Ruim 90% van de evenementen ontvangt niet meer dan 5.000 bezoekers, het merendeel hiervan zelfs onder de 1.000 bezoekers. Deze evenementen worden grotendeels gedragen door een vaste groep vrijwilligers die veel uitdagingen tegenkomt door strengere regelgeving en stijgende kosten. De gemeente ondersteunt deze grote groep organisatoren graag en wil hen helpen evenementen toekomstbestendiger maken. Hiervoor zien wij drie mogelijkheden waarop ingezet kan worden:
1. Bevorderen van de professionaliteit van evenementenorganisatoren 2. Stimuleren verduurzaming van evenementen 3. Stimuleren van inclusieve en toegankelijke evenementen
4.1
Bevorderen professionaliteit van evenementenorganisatoren
In bijlage 5 is aangegeven dat de evenementensector onder druk staat door stijgende kosten, strengere regels en de grotere keuzemogelijkheden die de consument tegenwoordig heeft. Organisatoren moeten zich onderscheiden door unieke ervaringen te bieden. Ze worden uitgedaagd om te innoveren om zo aan de ene kant de kosten te beheersen, maar aan de andere kant ook kwaliteit te bieden. Gemeente Dijk en Waard wil organisatoren helpen door hen te ondersteunen en verder te laten professionaliseren. Dit geldt voor het hele traject: van idee tot de uiteindelijke organisatie van het evenement. Een aantal maatregelen of strategieën kunnen daarbij helpen: 1. Kennisdeling en educatie Workshops en trainingen over thema’s als veiligheid, duurzaamheid of vrijwilligersmanagement. 2. Praktische ondersteuning Hulpmiddelen zoals sjablonen of een (computer) programma om een verkeersplan te maken of coaching bij invullen van aanvragen. Daarnaast kijkt de gemeente zelf ook naar het (digitale) proces van de vergunningaanvraag.
3. Financiële stimulering Een subsidieregeling voor duurzaamheid (herbruikbare bekers) of inclusie (maatregelen die men neemt om dit te bevorderen). 4. Faciliteiten en middelen beschikbaar stellen Bij het stadsbedrijf worden op aanvraag al hekken, afvalbakken en prikkers uitgedeeld aan niet commerciële organisaties. De uitleenservice zou nog verder aangevuld kunnen worden met bijvoorbeeld banners (via de Stichting Promotie Dijk en Waard), EHBO-kits en rolstoelmatten. 5. Versterken van de onderlinge samenwerking Hoewel sommige organisatoren onderling bekend zijn met elkaar, opereren zij veelal zelfstandig binnen hun eigen kern. Door kleinere organisaties actief te verbinden aan grotere partijen ontstaat ruimte voor kennisdeling, het delen van elkaars materialen, personeel en vrijwilligers. Dit versterkt de onderlinge samenwerking. Ditzelfde kan door vergelijkbare evenementen uit de verschillende kernen met elkaar te verbinden (bijvoorbeeld alle Koningsdag evenementenorganisatoren met elkaar om tafel brengen). Daarnaast biedt samenwerking op het gebied van bijvoorbeeld gezamenlijke (lokale) inkoop mogelijkheden voor efficiëntie en kostenbesparing. En dit versterkt meteen de lokale ondernemers.
24
Evenementenvisie gemeente Dijk en Waard
4.2 Stimuleren verduurzaming van evenementen Gemeente Dijk en Waard heeft recent de Visie en Strategie Circulaire Economie 2025-2030 vastgesteld. In het beleidsplan klimaatadaptatie zijn daarnaast allerlei adviezen en afspraken opgenomen om een gezonde en aantrekkelijk leefomgeving te behouden. Wij vinden het belangrijk dat ook de evenementensector de belasting op het milieu minimaliseert en bijdraagt aan een gezonde leefomgeving. Ze kunnen ook bijdragen aan bewustwording van het milieu bij bezoekers. Evenementen zijn bij uitstek geschikt om als proeftuin te dienen voor innovaties. Zo diende het festival de Zwarte Cross in 2024 als een proeftuin voor innovatieve wateroplossingen. Maar liefst acht slimme wateroplossingen werden getest in samenwerking met het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat en diverse waterschappen uit de regio. De Stichting Green Events ondersteunt sinds 2014 organisatoren op de weg naar toekomstbestendige evenementen. In 2024 introduceerden zij de Duurzaamheidsladder Evenementen (DLE). Partners die hieraan meewerkten waren o.a. Provincie NoordHolland, gemeente Alkmaar, Recreatie Noord-Holland, HandicapNL en de Rijksoverheid.
De ladder biedt praktische verduurzamingshandvatten die de bestaande informatie uit Nederlandse en Europese standaarden en richtlijnen samenbrengt. Het is een groeimodel en wordt bijgesteld als er nieuwe wetgeving of nieuwe inzichten volgen. In de DLE zijn 13 thema’s uitgewerkt om een evenement toekomstbestendig te maken. De thema’s zijn verdeeld rond de ESG kapstok: De Ecologische (E) thema’s, de Sociale (S) en tenslotte de Governance (G) thema’s. Voor elk thema is er een groeimodel met vijf treden. Deze treden geven ruimte om als organisator, gemeente of leverancier zelf het ambitieniveau te bepalen en de bijbehorende stappen te ondernemen. Trede 1 is het laagste niveau en geeft een handig overzicht van de bestaande wet- en regelgeving (de minimale vereisten) en trede 5 is (voorlopig) het hoogst haalbare niveau. Een evenementenorganisator kan zelf inschatten op welke trede zij acteert en naar welke trede zij wil toegroeien. In de realiteit wordt door de meeste gemeenten en organisatoren ingezet op het behalen van trede 2. Uit de participatie blijkt dat duurzaamheid niet de hoogste prioriteit heeft bij organisatoren. Soms is het ook lastig om te verduurzamen als bijvoorbeeld op de locatie zelf geen krachtstroom aanwezig is. Daarnaast zijn de kosten hoog. De gemeente stimuleert organisatoren graag om duurzame stappen te zetten.