Bijlage 5 Ruimtelijke Onderbouwing 2 juli 2024
Tekst van het document
Ruimtelijke Onderbouwing Zonnepark Zonnig Alton
Opdrachtgever IX Zon Schipholweg 103-105 2316 XC LEIDEN Opdrachtnemer: Eelerwoude Onze vestigingen 088-1471100 info@eelerwoude.nl www.eelerwoude.nl
Projectgegevens: Projectnummer: 201391 Datum: 2 juli 2024 (laatste versie) © 2024 Eelerwoude Dit rapport is enkelzijdig opgemaakt.
Inhoudsopgave 1
Inleiding...................................................................................................................................................... 5
1.1
Aanleiding ...............................................................................................................................................5
1.2
Ligging en begrenzing projectgebied ......................................................................................................6
1.3
Huidig planologisch regime ....................................................................................................................7
1.4
Leeswijzer ...............................................................................................................................................7
2
Planbeschrijving ......................................................................................................................................... 8
2.1
Inleiding ..................................................................................................................................................8
2.2
Beschrijving projectgebied .....................................................................................................................8
2.3
Het zonnepark ......................................................................................................................................11
2.4
Landschappelijke en natuurlijke inpassing en inrichting ......................................................................13
2.5
Omgevingsproces .................................................................................................................................17
2.6
Financiële participatie ..........................................................................................................................18
3
Beleidskaders ........................................................................................................................................... 19
3.1
Inleiding ................................................................................................................................................19
3.2
Rijksbeleid .............................................................................................................................................19
3.3
Provinciaal beleid, Omgevingsvisie en -verordening ............................................................................22
3.4
Regionaal beleid ...................................................................................................................................25
3.5
Gemeentelijk beleid..............................................................................................................................27
4
Waardentoets .......................................................................................................................................... 32
4.1
Inleiding ................................................................................................................................................32
4.2
Natuurwaarden ....................................................................................................................................32
4.3
Archeologische en cultuurhistorische waarden ...................................................................................35
4.4
Water ....................................................................................................................................................37
4.5
Conclusie...............................................................................................................................................39
5
Milieuaspecten......................................................................................................................................... 40
5.1
Inleiding ................................................................................................................................................40
5.2
Bodem ..................................................................................................................................................40
5.3
Geluid ...................................................................................................................................................41
5.4
Luchtkwaliteit .......................................................................................................................................42
5.5
Externe veiligheid .................................................................................................................................42
5.6
Bedrijven en milieuzonering .................................................................................................................44
www.eelerwoude.nl
5.7
Verkeer en parkeren .............................................................................................................................45
5.8
Vormvrije m.e.r.-beoordeling ...............................................................................................................45
5.9
Kabels en leidingen ...............................................................................................................................46
5.10
Lichtreflectie .........................................................................................................................................47
5.11
Elektromagnetische straling .................................................................................................................47
5.12
Warmteontwikkeling ............................................................................................................................47
5.13
Conclusie...............................................................................................................................................47
6
Uitvoerbaarheid ....................................................................................................................................... 48
6.1
Inleiding ................................................................................................................................................48
6.2
Ruimtelijke uitvoerbaarheid .................................................................................................................48
6.3
Maatschappelijke uitvoerbaarheid .......................................................................................................48
6.4
Economische uitvoerbaarheid ..............................................................................................................49
6.5
Conclusie...............................................................................................................................................49
Bijlagen: • Zonnepark Zonnig Alton, Inrichtingsplan landschappelijke inpassing • Financiële- en procesparticipatie, Zonnepark – Zonnig Heerhugowaard Alton • Quickscan Wet natuurbescherming, Grasland omvormen naar zonnepark te Heerhugowaard • Stikstofberekening Zonnepark Heerhugowaard • Archeologisch bureauonderzoek Zonneveld Alton Heerhugowaard, Gemeente Heerhugowaard • Kostenindicatie netaansluiting • Resultaat digitale watertoets • Afwegingskader Zonnevelden Heerhugowaard
www.eelerwoude.nl
1 Inleiding 1.1 Aanleiding 1.1.1 De overheid biedt beleidsruimte voor realisatie zonneparken Het kabinet heeft met het nationale Klimaatakkoord een centraal doel gesteld voor 2030: het terugdringen van de uitstoot van broeikassen in Nederland met 49% ten opzichte van 1990. De provincie en de gemeente hebben zich aangesloten bij de klimaatdoelen. In het Klimaatakkoord is ook het Nationaal Programma Regionale Energiestrategie vastgelegd. Met het Nationaal programma RES stuurt de Rijksoverheid aan op een regionale aanpak van de energietransitie. Het is de doorvertaling van het Parijs-akkoord en het Klimaatakkoord van het Rijk. In het programma is Nederland onderverdeeld in 30 regio’s. Gemeenten, provincie, waterschap en andere stakeholders uit eenzelfde regio werken gezamenlijk aan het opstellen van één document met daarin de contouren van de strategie voor besparing, grootschalige opwek van duurzame energie en de warmtetransitie. De voormalige gemeente Heerhugowaard (inmiddels gemeente Dijk en Waard) maakt deel uit van de regio Noord-Holland Noord. De Regio heeft inmiddels de RES 1.0 opgesteld en vastgesteld. In de RES 1.0 is de ambitie weergegeven om voor 2030 3.6 TWh aan hernieuwbare elektriciteit op te wekken met zon (waaronder zonneparken op land) en wind. Dit betreft een optelsom van 1,5 TWh aan nieuwe opwek en 2,08 TWh aan bestaande opwekking en pijplijnprojecten.
1.1.2 Initiatief voor realisatie zonnepark IX Zon is voornemens om, in samenwerking met de grondeigenaar, een nieuw zonnepark te realiseren in de gemeente Dijk en Waard, aan de noordkant van het kassenconcentratiegebied Alton (Figuur 1). Met dit project wordt bijgedragen aan het behalen van de klimaatdoelstellingen. Het projectgebied heeft een omvang van circa 6,5 hectare. Het zonnepark kan op deze plek goed landschappelijk worden ingepast in de omgeving. De aanvraag omgevingsvergunning is gedaan door Zonnig Heerhugowaard Alton. Dit betreft de project-BV en is een directe dochter van IX Zon. IX Zon is een team van specialisten op het gebied van techniek, wetgeving en duurzaamheid. Met jarenlange ervaring, expertise en toewijding in huis, hebben zij de missie om Nederland naar een schone energievoorziening te helpen. De ambitie is om flink wat duurzame energie op te wekken, op het moment dat de maatschappij voor een grote uitdaging staat in de vorm van de energietransitie. Dit doet IX Zon met respect voor de omgeving en in goede samenwerking met alle betrokkenen.
1.1.3 Bouw van het zonnepark past niet binnen de huidige regels Voor de realisatie van het zonnepark is een omgevingsvergunning aangevraagd, in afwijking van het bestemmingsplan (op grond van artikel 2.12, eerste lid, sub a, onder 3° Wabo). Deze voorliggende Ruimtelijke Onderbouwing is onderdeel van de vergunningaanvraag. Hierin komen alle relevante aspecten vanuit de ruimtelijke ordening voor dit zonnepark aan de orde. Deze Ruimtelijke Onderbouwing toont aan dat de ontwikkeling van het zonnepark in overeenstemming is met een goede ruimtelijke ordening.
www.eelerwoude.nl
1.2 Ligging en begrenzing projectgebied Het projectgebied is gelegen in het noorden van Heerhugowaard, in het kassenconcentratiegebied Alton. Het projectgebied ligt in de oksel van de N242, de spoorbaan en het aansluitende kassengebied. Het projectgebied heeft een oppervlak van circa 6,5 hectare en bestaat momenteel uit grasland voor agrarische doeleinden. Ten noorden grenst het projectgebied aan een boomgaard. Deze boomgaard is voorzien van een windsingel in de vorm van een dichte middelhoge haag. Aan de oostzijde grenst het projectgebied aan een watergang en de spoorbaan. De spoorbaan en de Stationslaan liggen hoger in het landschap ten opzichte van het projectgebied. Aan de zuidzijde grenst het projectgebied aan het kassengebied en een dijklichaam van een oude spoorlijn. De N242 met watergang grenst ten westen van het projectgebied. De ligging en begrenzing van het projectgebied is weergegeven in Figuur 1.
Figuur 1: Ligging en begrenzing projectgebied (rode contour), waarbij de ontsluiting met de pijl is aangegeven.
www.eelerwoude.nl
1.3 Huidig planologisch regime Het projectgebied maakt onderdeel uit van het ‘Bestemmingsplan Buitengebied 2014’, zoals vastgesteld op 25 oktober 2016. Vervolgens hebben diverse actualisaties plaatsgevonden en tevens is het bestemmingsplan ‘Wonen en parkeren’ (vastgesteld op 16 februari 2021) van toepassing. De gronden binnen het projectgebied hebben de enkelbestemming ‘Agrarisch’. Voor het projectgebied geldt daarnaast de dubbelbestemming ‘Waarde – Archeologie 3’. Door het gebied, aan de noordzijde, loopt een riool met de dubbelbestemming ‘Leiding’. Langs de oostzijde loopt een gasleiding met de dubbelbestemming ‘Leiding’. Tot slot is de gebiedsaanduiding ‘overige zone – herijking definities wonen’ van toepassing.
Figuur 2: Weergave projectgebied op verbeelding ‘Bestemmingsplan Buitengebied 2014’ (indicatief projectgebied aangegeven).
De realisatie en het gebruik van een zonnepark (het opwekken van duurzame energie, met een technische installatie met toebehoren) past niet binnen het geldende planologische regime. Daarom is een omgevingsvergunning aangevraagd, in afwijking van het bestemmingsplan (op grond van artikel 2.12, eerste lid, sub a, onder 3° Wabo).
1.4 Leeswijzer De Ruimtelijke Onderbouwing is opgebouwd uit 6 hoofdstukken. In hoofdstuk 2 wordt eerst ingegaan op het voorgenomen plan. In hoofdstuk 3 komt het beleidskader aan bod. In dit hoofdstuk wordt een beschrijving gegeven van het van toepassing zijnde rijksbeleid, provinciaal beleid en gemeentelijk beleid. Het voorgenomen plan wordt daarbij getoetst aan dit beleid. Hoofdstuk 4 bevat een waardentoets. Hieruit blijkt welke waarden er in het projectgebied aanwezig zijn en of deze worden aangetast door de ontwikkeling. In hoofdstuk 5 komen de relevante milieuaspecten aan bod. In hoofdstuk 6 wordt tot slot ingegaan op de ruimtelijke, maatschappelijke en economische uitvoerbaarheid.
www.eelerwoude.nl
2 Planbeschrijving 2.1 Inleiding In dit hoofdstuk wordt de huidige situatie van het projectgebied weergegeven en wordt de voorgenomen ontwikkeling beschreven.
2.2 Beschrijving projectgebied 2.2.1 Landschappelijke context Het projectgebied ligt ten noordwesten van buurtschap De Noord en wordt ingesloten door de N242 en de spoorbaan welke tussen Schagen en Heerhugowaard loopt. Van oorsprong ligt het projectgebied in de polder Amerswiel, grenzend aan de Noord-Scharwouderpolder. Ook wel onderdeel van de druiplanden. De vele molens in het gebied hebben de droogmakerij mogelijk gemaakt en zorgden er vervolgens voor dat de polders droog bleven en toegankelijk waren voor de landbouw. De twee polders zijn visueel van elkaar gescheiden wanneer er rond 1925 een spoorbaan-aftakking kwam te liggen. De spoorbaan-aftakking leidde naar een klein industrieterrein in Noord-Scharwoude. De gronden in en rondom het projectgebied werden vervolgens geheel ontgonnen waarbij het bos verdween. De kronkelende waterlopen in de polder werden langzaam rechtgetrokken waardoor er een strakke vierkanten blokverkaveling ontstond. In het kader van de drooglegging werd een watergang met kade aangelegd. De watergang is in de 20e eeuw gedempt.
Figuur 3: Weergave historische kaarten. Links de kaart uit 1900, waarop de druiplanden goed zichtbaar zijn. Rechts de kaart uit 1970 waarop de aanleg van de spoorlijn en de ruilverkaveling zichtbaar is.
De Laanderweg is oostwest-georiënteerd, waar alle polderwegen haaks op aansluiten. Door de komst van de enkele spoorweg kwam een deel van de Amerswiel polder geïsoleerd te liggen. De woningen en landbouwpercelen ten zuiden van de Laanderweg kwamen tussen deze weg, de spoorweg en de Westerweg te
www.eelerwoude.nl
liggen. De spoorlijn is tot circa 1980 in gebruik geweest. Nu rest een historisch dijklichaam wat aan deze spoorlijn doet denken. Rond 1975 deed de glastuinbouw zijn intrede, waarbij in de Noord-Scharwouderpolder steeds meer kassen werden gebouwd. Na verloop van tijd kenmerkte het gebied, tot aan de oude spoorbaan, zich met glastuinbouw. Landschappelijk zorgde dit voor een nieuwe visuele scheidingslijn.
Figuur 4: Weergave historische kaart uit 2020: Uitbreiding glastuinbouw heeft plaatsgevonden.
In 2005 is de N242 verlegd waarbij de Laanderweg niet langer als doorgaande weg functioneerde. Door deze verlegging van de weg werd de Laanderweg weer bij de Amerswiel polder getrokken, werd het historisch dijklichaam verder benadrukt omdat de N242 hier voor een grootdeel parallel aan kwam te liggen en kwam het projectgebied nog meer geïsoleerd te liggen van zijn omgeving. De provinciale weg ligt los door het landschap met haaks de oude perceelsvormen. Deze zijn deels aangeplant met singels en bomenrijen.
Figuur 5: Visuele analyse projectgebied: restgebied tussen spoorlijn, dijk en provinciale weg met haakse verkaveling.
www.eelerwoude.nl
Anno nu is het projectgebied geheel omsloten door wegen, spoorbaan, hoge kassen en fruitgaarden. Een gebied dat niet valt onder het kassengebied, maar door zijn beslotenheid ook niet valt onder het open landbouwgebied. Een voormalige sloot is gedempt en het gebied is nu in gebruik als grasland. De oorspronkelijke verkaveling, perceelsvormen en aansluiting met de omgeving (in relatie tot de ontginningsas) is verdwenen en het projectgebied lijkt geen courant gebied voor de ontwikkeling van glastuinbouw. De ondergrond van het projectgebied bestaat voornamelijk uit woudeerdgronden. Dit zijn kalkrijke gronden welke rijk zijn aan organische stof. De gronden bestaan voornamelijk uit zavel en klei. De bodem heeft een donkere bovenlaag (de organische toplaag) welke is gevormd onder de bossen die hier vroeger groeide. Dit zijn ook de wat hoger en drogere gelegen gronden. Rondom het projectgebied liggen de poldervaaggronden. In deze gronden kunnen periodieke hoge grondwaterstanden voorkomen en deze gronden hebben een mindere hoeveelheid organische stof in zich. De bodem weergeeft de restanten van het vroegere zeekleilandschap.
2.2.2 Kabels en leidingen In de ondergrond van het projectgebied liggen diverse kabels en leidingen. Vanwege regelgeving omtrent veiligheid en de toegankelijkheid van deze kabels en leidingen voor onderhoud en bij calamiteiten is het niet gewenst of zelfs verboden om hier technische installaties op de ontwikkelen. Lage en ondiepwortelende beplanting zijn wel toegestaan of bijvoorbeeld het plaatsen van een hekwerk. De volgende afstanden zijn besproken met de beheerders van de desbetreffende leidingen en zijn tevens aangegeven op de kaart in Figuur 6. • Midden door projectgebied, van west naar oost, loopt een riool hogedrukleiding: hier geldt een aan te houden afstand van 3 meter aan weerszijde van de leiding. Ter plaatse van de rioolleiding en 3 meter aan weerszijden dienen stelcomplaten (oftewel bedrijfsvloerplaten) aangebracht te worden. Dit ter bescherming van de leiding als er een pad over de leiding wordt aangelegd. • In de zuidoostpunt loopt een waterleiding: hier geldt een aan te houden afstand van 3 meter afstand aan weerszijde van de leiding (alleen linkerkant in projectgebied) en 7 meter aan de oostkant (buiten projectgebied) • Langs de oostzijde loopt een hogedruk gasleiding parallel aan het spoor. Hier geldt een aan te houden afstand van 5 meter aan weerszijden van de leiding.
Van reguliere kabels en leidingen is het bij aanplant van bomen en diepwortelende beplantingen 2,5 meter afstand aan te houden aan weerszijde, om een toekomstbestendige groeiplaats te realiseren. In Figuur 6 zijn de zones met beperkingen weergegeven. Tot slot gelden er beschermingszones langs de watergangen, die rond het projectgebied liggen (Figuur 6).
www.eelerwoude.nl
Figuur 6: Belemmeringszones leidingen en onderhoud watergangen.
2.3 Het zonnepark In deze paragraaf wordt het plan voor het zonnepark uiteengezet. Ten behoeve van het plan is ook een inrichtingsplan opgesteld. Dit inrichtingsplan (‘Zonnepark Zonnig Alton, Inrichtingsplan landschappelijke inpassing’) is separaat bijgevoegd en wordt beschreven in paragraaf 2.4.
2.3.1 Technische gegevens zonnepark Het projectgebied is circa 6,5 hectare groot. Het panelenveld zelf (alles binnen het hekwerk) heeft een omvang van circa 5,3 hectare. Hiervan wordt circa 3,4 hectare (bovenaanzicht glas) gebruikt voor de zonnepanelen, wat ongeveer 52% is van het totale projectgebied. De landschappelijke inpassing buiten de hekken bedraagt ongeveer 20%. Binnen het hekwerk worden panelen en de technische installaties geplaatst. De panelen hebben een ‘zuidopstelling’. Met betrekking tot de precieze oriëntatie van de stellages met zonnepanelen heeft een uitgebreide studie plaatsgevonden en is geluisterd maar de inbreng van omwonenden tijdens het omgevingsproces. Voor de oriëntatie van de tafels is het van belang om afstand te houden van het hekwerk en niet op de leidingzone te bouwen. Daarbij is het van belang om met het zicht op het zonnepark vanuit de directe omwonenden rekening te houden. De tafels met panelen worden vanaf de oostzijde uitgelijnd. Op deze manier kijkt de omgeving door het zonnepark heen in plaats van alleen op de voor- of achterkant van de tafels. Hierdoor ontstaan er tevens minder rafelranden dan wanneer bijvoorbeeld de historische landschapsrichting wordt gevolgd. Op deze manier ontstaat een rustiger beeld en is het mogelijk om het krappe plangebied efficiënter met zonnepanelen te vullen.
Tot slot past deze oriëntatie het beste bij de wensen van omwonenden. De studie is uitgebreid toegelicht in het ‘Intermezzo’ in het bijgevoegde inrichtingsplan (Zonnepark Zonnig Alton, Inrichtingsplan landschappelijke inpassing).
www.eelerwoude.nl
De panelen worden ‘liggend’ op een tafel geplaatst (Figuur 7), waarbij één hoogte voor het totale zonnepark wordt gehanteerd. Hiermee wordt voorkomen dat er hoogteverschillen op kleine afstand ontstaan. Tevens zorgt dit voor een rustig en eenvoudig beeld. De hoogte van de panelen vanaf het maaiveld wordt maximaal 1,64 meter. De tussenruimte (beheerpaden) van de paneelopstellingen bedraagt 2,0 meter. Het betreft bifacial panelen van dezelfde kleur. Tussen de individuele panelen zitten naden zodat hemelwater daar erdoorheen kan sijpelen.
Figuur 7: Opstelling zonnepanelen op stellages.
De opgewekte stroom wordt vanaf de zonnepanelen getransporteerd naar omvormers, gemonteerd op stellages onder de panelen. Vanaf de omvormers wordt de stroom getransporteerd naar het transformatorstation en vanuit daar naar het inkoopstation. Het inkoopstation is de netverbinding en is ook toegankelijk van buiten het hekwerk. De bouwwerken staan bij de ingang van het park op de locatie zo ver mogelijk van de omwonenden vandaan. Ze staan in lijn met de paneelopstelling en in de luwte van de windsingel waardoor het zicht erop grotendeels wordt geblokkeerd. Het panelenveld wordt omringd met een hekwerk. Dit hekwerk is ter beveiliging van de panelen en de technische installaties. Met het plaatsten van het hekwerk wordt rekening gehouden met schouwpaden en onderhoudspaden. Het hekwerk wordt faunapasseerbaar. Aan de onderzijde van het hekwerk wordt minimaal 15 cm opengelaten, zodat kleine (zoog-) dieren het zonnepark in en uit kunnen zonder hinder te ervaren. Het hekwerk krijgt een hoogte van 1,8 meter. De nieuwe landschappelijke elementen vallen buiten het hekwerk, zodat het hekwerk zo min mogelijk in het gezichtsveld komt te staan.
2.3.2 Bandbreedte Omgevingsvergunning In de aanvraag voor de omgevingsvergunningen voor het zonnepark wordt de bandbreedte opgenomen waarbinnen het zonnepanelenveld ontwikkeld kan worden. Deze bandbreedte heeft betrekking op de minimum en maximumhoogtes van de panelen. Het gaat om: zonnepanelen: minimum 0,64 meter laag en maximum 1,64 meter hoog. Deze bandbreedtes zijn tevens leidend voor de beoordeling van een goede ruimtelijke ordening in voorliggende Ruimtelijke Onderbouwing.
2.3.3 Ontsluiting Het zonnepark moet voornamelijk in de aanlegfase en in de ontmantelingsfase bereikt worden. Tevens is toegang nodig voor beheer en voor de hulpdiensten. De onderhoudspaden (2 meter breedte) tussen en om de zonnepanelen binnen het hekwerk worden niet verhard. Deze bestaan uit kruidenrijk grasland. Het zonnepark wordt via de bestaande boomgaard ontsloten. Het toegangspad (minimaal 3,5 meter breedte) loopt vanaf het erf naar het inkoopstation en trafo en door naar het noorden en is toegankelijk voor hulpdiensten. Het pad wordt deels uitgevoerd in groen doorlatende (grasbeton) verharding. Er loopt een calamiteitenpad van 3,5
www.eelerwoude.nl
meter breed van de ingang naar het oosten (naar de secundaire toegang) en tevens van noord naar zuid parallel aan het spoor. Er zijn 3 toegangspoorten: entree bij inkoopstation, noordzijde vanaf Laanderweg, zuidwestzijde naar watergang. Voor de toegang naar het zonnepark is het noodzakelijk om de bestaande brug over de watergang te vervangen door een duiker (rond 800 mm met ¾ water en ¼ lucht of rond 600 mm). Daarnaast wordt het bestaande pad verbreed. Er wordt 1 boom voor gekapt direct bij de brug en er wordt een doorgang gemaakt in de windsingel. De toegang naar het inkoopstation en de trafo ligt deels boven op de zone met de rioolleiding. Hier bovenop wordt gesloten verharding toegepast, bijvoorbeeld stelconplaten of bedrijfsvloerplaten
2.3.4 Bouw De start van de bouw is afhankelijk van het moment dat de benodigde vergunningen worden verleend en de benodigde rijkssubsidies worden toegewezen. De installatie van het zonnepark neemt minder dan één jaar in beslag.
2.3.5 Looptijd Het zonnepark zal 25 jaar in bedrijf zijn. Het zonnepark kan na afloop van deze termijn eenvoudig worden ontmanteld. De restmaterialen (staal, kabels, technische installaties en panelen) worden volgens de dan geldende technieken hergebruikt en gerecycled. Het projectgebied wordt in agrarische staat teruggebracht na de exploitatieperiode. Wel blijven enkele gerealiseerde landschapselementen behouden (zie paragraaf 2.4).
2.4 Landschappelijke en natuurlijke inpassing en inrichting De landschappelijke en natuurlijke inpassing en inrichting van het zonnepark is beschreven in het bijgevoegde document ‘Zonnepark Zonnig Alton, Inrichtingsplan landschappelijke inpassing’. In dit hoofdstuk wordt ingegaan op de hoofdpunten uit dit document.
2.4.1 Projectgebied Het beoogde zonnepark wordt gerealiseerd op een landschappelijk restgebied. Het reststuk is ontstaan door infrastructurele aanpassingen en het ontstaan van het glastuinbouwgebied. Het projectgebied leent zich er daarom voor om te worden ingericht als landschappelijk overgangsgebied, met een meerwaarde voor de energietransitie. Voor de inpassing is in goed overleg met de omgeving gekeken hoe om te gaan met de technische opstelling, randen en doorzichten.
2.4.2 Randen zorgen voor overgang en inpassing Het projectgebied beschikt over vier verschillende randen. De noordelijke rand grenst aan een bestaande boomgaard. Deze boomgaard is omzoomd met een bestaande dichte windsingel. Daarnaast zorgt de singel met de komst van het zonnepark voor visuele afscherming. De rand aan de oostzijde grenst aan gronden welke in eigendom zijn van ProRail. Deze rand wordt aangezet met nieuwe stuiken die het zicht op het zonnepark vergroenen. Om vanaf deze zijde een zo rustig mogelijk beeld te creëren voor de omgeving wordt het zonnepark hiervandaan uitgelijnd. Op deze manier kijken de omwonenden door de groene beheerpaden van het zonnepark en niet op een rafelrand. De rand aan de zuidzijde grenst aan het historische spoordijkje. In de toekomst wordt mogelijk op het dijklichaam een recreatief wandelpad gerealiseerd. Het eventueel in de toekomst te realiseren wandelpad (waar medewerking van meerdere partijen voor nodig is) kijkt dan uit over
www.eelerwoude.nl
het zonnepark en is gekoppeld aan een eventueel nieuw recreatiepunt. De rand aan de westzijde grenst aan de N242. Veel automobilisten maken gebruik van deze weg, welke zicht krijgen op het zonnepark. Om het beeld van de dijk te versterken wordt er een natuurvriendelijke oever aangelegd en struweel aangeplant met wat een half-open beeld geeft. Deze beplanting is passend in het ritme van de weg die door het landschap gaat met een afwisseling van bestaande (haakse) kavels en groene open ruimtes.
Figuur 8: Weergave overzichtstekening inrichtingsplan uit het document Zonnepark Zonnig Alton, Inrichtingsplan landschappelijke inpassing’, waarin een goed leesbare versie is opgenomen. Ook zijn hierin doorsnedes opgenomen.
www.eelerwoude.nl
2.4.3 Ecologische meerwaarde Op dit moment is het projectgebied in gebruik als grasland. Er komt weinig diversiteit aan kruiden voor en vanwege een gebrek aan variatie zijn de kansen voor biodiversiteit beperkt. Met de komst van het zonnepark wordt de grond tot de ontmanteling niet meer gebruikt voor agrarische doeleinden. De gronden komen als het ware tot rust waardoor er mogelijkheden ontstaan. Om de biodiversiteit in dit gebied te verhogen worden er landschapselementen toegevoegd en wordt het grasland omgevormd naar kruidenrijk grasland. De percelen worden vervolgens extensief en ecologisch beheerd en er wordt geen gebruik meer worden van mest en bestrijdingsmiddelen. Door het uitvoeren van beheermaatregelen in de juiste perioden, krijgen gebiedseigen insecten, vogels en diverse zoogdieren een geschikter leef- en foerageergebied. Dit draagt bij aan een gezondere bodem en een hogere kwaliteit van het watersysteem.
2.4.4 Ruimte voor recreatie In de toekomst wordt mogelijk op het dijklichaam een recreatief wandelpad gerealiseerd. Het eventueel in de toekomst te realiseren wandelpad (waar medewerking van meerdere partijen voor nodig is) kijkt dan uit over het zonnepark en is gekoppeld aan een eventueel nieuw recreatiepunt.
2.4.5 Inrichtingselementen Natuurvriendelijke oever Een waardevolle extra ingreep in dit projectgebied is het realiseren van een natuurvriendelijke oever. Natuurvriendelijke oevers hebben een gunstige invloed op de waterkwaliteit en ze vergroten de leefbaarheid van een gebied voor flora en fauna. Door het afgraven van het talud kunnen zich hier gebiedseigen soorten kiemen. Er ontstaat een soortenrijke vegetatie. Tevens draagt een natuurvriendelijke inrichting bij aan de belevingswaarde voor omwonenden en voorbijgangers. Hiervoor wordt een deel van het huidige talud van de noordelijke watergang, grenzend aan de N242, flauwer gemaakt waardoor er een grotere overgang komt van water naar land en de dijk wordt benadrukt. De natuurvriendelijke oever die wordt gerealiseerd heeft een lengte van circa 240 meter en 5 meter breedte. De oever wordt afgegraven (waarvan 143 m² in hoge verwachting archeologie bestemming).
Figuur 9: Referentiebeeld natuurvriendelijke oever.
Elzensingel Passend bij het beeld en de inrichting van de beplanting haaks op de provinciale weg wordt aan de westzijde van het projectgebied een elzensingel geplant. Het gaat hier om een singel met een struiklaag. Hierdoor wordt
www.eelerwoude.nl
het ritme van de historische verkaveling met groene ruimtes langs de weg versterkt. Het zonnepanelenveld wordt hierdoor deels groen afgekaderd net zoals de windsingel om de boomgaard.
Figuur 10: Referentiebeeld Elzensingel, hier met raster.
Heesterrand Een nieuwe struweelsingel (4 meter breedte inclusief zoom vegetatie) wordt toegevoegd aan de noord-, zuid-, en westzijde. Dit struweel filtert het zicht vanuit de omliggende woningen en automobilisten op het zonnepark. De nieuw te planten struweelsingels zullen ten behoeve van het versterken van de natuurwaarden een sortiment hebben van inheemse soorten met een brede opbouw van mantel én zoom. De gebiedseigen soorten groeien uit met landschappelijke en ecologische meerwaarde. Hierdoor wordt de draagkracht van het landschap vergroot, de panelen minder zichtbaar en de impact van het zonnepark gemitigeerd.
Figuur 11: Referentiebeeld heesterrand met mantel-zoom vegetatie, hier volledig gesloten.
www.eelerwoude.nl
Kruidenrijk grasland Doordat het perceel uit regulier landbouwkundig gebruik wordt gehaald is intensieve bemesting en het gebruik van chemische bestrijdingsmiddelen niet meer nodig. Op deze manier krijgt de bodem rust en kan er kruidenen faunarijk grasland worden ontwikkeld. Dit wordt gedaan met extensief beheer, gefaseerd maaien en het afvoeren van het maaisel zodat de diversiteit van grassen en kruiden wordt verhoogd. De bifacial zonnepanelen laten tevens licht door op de bodem wat een positief effect heeft op de biodiversiteit. Kruidenrijke graslanden met gebiedseigen soorten die goed worden beheerd bieden een leefgebied voor: • Veel soorten vlinders, bijen, zweefvliegen en andere insecten. • De insecten vormen voedsel voor veel soorten vogels, kleine zoogdieren en amfibieën. • Amfibieën en kleine zoogdieren foerageren graag in de dekking van deze graslanden en bieden voedsel. • In het najaar en de winter bieden de zaden van de planten die niet zijn gemaaid voedsel aan diverse zaadetende vogels als vinkachtigen en gorzen. Het gehele perceel wordt ingezaaid met een kruidenrijk grasmengsel. Ten opzichte van het huidige monotone grasland wordt hiermee de biodiversiteit aanzienlijk versterkt. Ook onder de paneelopstellingen wordt dit kruidenmengsel ingezaaid.
2.4.6 Kleurgebruik De bouwwerken en overige elementen op het terrein krijgen een gedekte, verzadigde kleur. Ze voegen zich in het landschap en stralen kwaliteit uit. Groentinten zijn vaak niet passend in het landschap omdat zij feller, harder en niet natuurlijk ogen. Er wordt daarom één grijstint toegepast: kwartsgrijs (RAL7039) die zich goed voegt in het landschap en ook kwaliteit en een zekere rust uitstraalt. De kleur heeft een menging met bruin en is wat ‘warmer’. De poorten dienen ook in dezelfde kleur gespoten te worden. Overige objecten die worden geplaatst zoals de twee camera’s op paal dienen tevens in dezelfde kleur gespoten te worden.
2.4.7 Beplantings- en beheerplan In het document ‘Zonnepark Zonnig Alton, Inrichtingsplan en landschappelijke inpassing’ is een beplantings- en beheerplan opgenomen, waarin concreet is opgenomen welke beplantingselementen worden toegevoegd en hoe er beheerd gaat worden. Hiervoor wordt verwezen naar hoofdstuk 5 van dit inrichtingsplan.
2.5 Omgevingsproces Ten behoeve van het plan is een zorgvuldig omgevingsproces doorlopen. Het verslag van het doorlopen omgevingsproces is uitgebreid weergegeven in bijgevoegd document ‘Financiële- en procesparticipatie, Zonnepark – Zonnig Heerhugowaard Alton’. In dit document is o.a. aangegeven dat diverse belanghebbende partijen zijn betrokken in het proces. Met al deze partijen zijn gesprekken gevoerd, en hun input is meegenomen bij de uitwerking van het plan. Daarnaast gesprekken gevoerd met bedrijven uit de lokale omgeving en zijn de direct omwonenden betrokken in het proces. Met hen zijn o.a. ‘keukentafel-gesprekken’ gevoerd en er zijn informatiebijeenkomsten en ontwerpsessies gehouden. In het bijgevoegde document ‘Financiële- en procesparticipatie, Zonnepark – Zonnig Heerhugowaard Alton’ is uitgebreid weergegeven hoe het proces precies is doorlopen, welke input belanghebbende partijen en omwonenden hebben gegeven en hoe met deze input is omgegaan. Zo is weergegeven op welke punten bepaalde input is verwerkt in het voorgenomen plan.
www.eelerwoude.nl
2.6 Financiële participatie Begin 2023 is IX Zon in gesprek gegaan met Innax. Zij zullen een zogeheten Zoncoöperatie oprichten die minimaal 50% van het zonnepark Zonnig Alton Heerhugowaard koopt. De doelstelling van deze Zoncoöperatie is meerledig, namelijk verduurzaming, financiële participatie en woonlastenverlaging. Door een samenwerking aan te gaan met IX Zon wordt bijgedragen aan de verduurzamingdoelstellingen die er zijn. Daarnaast werken zij samen met een energieleverancier om de stroom van die panelen aan de leden van de Zoncoöperatie te leveren. De Zoncoöperatie verdeelt het financiële voordeel van de zonnestroom onder zijn leden. Elk lid krijgt daardoor voordelig stroom direct van de panelen van het zonnepark. De direct omwonenden/lokale omgeving krijgen de optie aangeboden om lid te worden van de Zoncoöperatie waardoor men voordeling stroom kan ontvangen direct van de panelen van het zonnepark. Naast deze profijtregeling kunnen de direct omwonenden/lokale omgeving ook zelf financieel deelnemen aan het park net als de wijdere omgeving. De wijdere omgeving (inclusief direct omwonenden/lokale omgeving) kan in de eerste plaats financieel meeprofiteren van het zonnepark door via de Zoncoöperatie financieel deel te nemen. Dit betekent dat de deelnemer investeert in het eigen vermogen van het zonnepark door het kopen van obligaties met een looptijd tussen de 10 en 20 jaar.
Hier zal een maximum bedrage per deelnemer aan worden gekoppeld om te zorgen dat iedereen in de buurt mee kan doen. Vervolgens ontvangt de deelnemer jaarlijks gedurende de looptijd van de obligatie een marktconforme rente. Bij de uitgifte van voornoemde obligaties wordt een voorrangsregeling uitgewerkt zodat inschrijvers die dichter bij het zonnepark wonen voorrang krijgen ten opzichte van inschrijvers die verder weg van het zonnepark wonen. Dit geldt in ieder geval voor alle deelnemers in de gemeenten Dijk en Waard. De Zoncoöperatie heeft daarnaast ten doel om energiearmoede tegen te gaan. Daarom zullen in eerste instantie de mensen die dit het hardst nodig hebben de mogelijkheid krijgen om lid te worden, zonder eigen financiële bijdrage, van de Zoncoöperatie zodat zij in aanmerking komen voor voordelige stroom. Hiertoe zullen met name huurders die via een woningcorporatie huren worden benaderd om lid te kunnen worden. De mogelijkheden voor financiële participatie zijn nader toegelicht in het bijgevoegde document ‘Financiële- en procesparticipatie, Zonnepark – Zonnig Heerhugowaard Alton’.
www.eelerwoude.nl
3 Beleidskaders 3.1 Inleiding In dit hoofdstuk wordt het relevante beleid dat betrekking heeft op het projectgebied en de voorgenomen ontwikkeling beschreven. Het wordt benaderd vanuit het Rijks-, provinciaal- en gemeentelijk beleid. Het voorgenomen plan wordt getoetst aan dit beschreven beleid.
3.2 Rijksbeleid 3.2.1 De Nationale Omgevingsvisie (NOVI) Nederland staat in de komende jaren voor een aantal opgaven van nationaal belang. De Nationale Omgevingsvisie (NOVI) stelt dat grote en complexe opgaven zoals klimaatverandering, energietransitie, circulaire economie, bereikbaarheid en woningbouw Nederland flink zullen veranderen. Deze opgaven moeten benut worden om vooruit te komen en tegelijkertijd het mooie van Nederland te behouden. De NOVI biedt perspectief om de grote opgaven aan te pakken. Hierbij is omgevingskwaliteit het kernbegrip: dat wil zeggen ruimtelijke kwaliteit én milieukwaliteit. Vanuit de NOVI geeft het Rijk kaders en richting voor zowel nationale als decentrale keuzes. Centraal bij de afweging van belangen staat een evenwichtig gebruik van de fysieke leefomgeving, zowel van de boven- als van de ondergrond. In de NOVI wordt gesproken over een 'omgevingsinclusief' beleid. De NOVI beschrijft enerzijds een toekomstperspectief met ambities en anderzijds de nationale belangen in de fysieke leefomgeving en de daaruit voortkomende opgaven. Deze opgaven zijn het verschil tussen de ambitie en de huidige situatie en verwachte ontwikkelingen. Waar de opgaven vragen om een geïntegreerde benadering, komen deze samen in vier prioriteiten. Op deze vier prioriteiten zijn beleidskeuzes gemaakt.
De vier prioriteiten zijn: • Ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie. • Duurzaam economisch groeipotentieel. • Sterke en gezonde steden en regio's. • Toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied. Om de beleidskeuze weloverwogen te maken worden drie afwegingsprincipes, die helpen bij het afwegen en prioriteren van de verschillende belangen en opgaven, gehanteerd namelijk; • Combinaties van functies gaan voor enkelvoudige functies. • Kenmerken en identiteit van een gebied staan centraal. • Afwentelen wordt voorkomen. In de NOVI wordt gesteld dat de klimaatdoelstelling in lijn is met de Parijse klimaatdoelstelling: in 2050 vrijwel geheel klimaatneutraal. De ambitie is dat de omslag naar 100 procent circulair in 2050 gerealiseerd is en dat een zo goed mogelijke inpassing van duurzame energie in de leefomgeving is. In 2050 is Nederland erin geslaagd al deze ontwikkelingen zorgvuldig in te passen of nieuwe landschappen te creëren, met zo min mogelijk hinder of overlast voor mensen en het ecosysteem. De NOVI ziet het van nationaal belang om de internationale afgesproken doelen te behalen. De opgave is dan ook om de broeikasgassen ten opzichte van
www.eelerwoude.nl
1990 te reduceren met tenminste 49 procent in 2030 en met 95 procent in 2050. Een andere opgave is het vervangen van fossiele energiebronnen door duurzame bronnen. Deze opgaven manifesteren zich rond één van de vier prioriteiten, namelijk prioriteit 'Ruimte voor klimaatadaptatie energietransitie'. In beleidskeuzes van deze prioriteit wordt benoemd dat overheden, marktpartijen en maatschappelijke organisaties samenwerken aan het bijtijds halen van doelstellingen, die in het Klimaatakkoord zijn bepaald. Het Nationaal Programma RES vormt een platform voor onderling samenwerken, vergelijken, leren en uitdagen. De energietransitie kan een hefboom zijn voor kwaliteitsverbetering, zowel ruimtelijke als bijvoorbeeld voor ecologische, economische of sociale verbeteringen. Zonnevelden kunnen bijvoorbeeld economische dragers voor het landelijk gebied worden. Daarnaast moeten zonnevelden in het landschap worden ingepast. De afwegingprincipes van de NOVI leiden tot een voorkeur voor zonnepanelen op daken en gevels van gebouwen. Vanuit diezelfde principes hebben daarna onbenutte terreinen in bebouwd gebied de voorkeur. Om aan de gestelde energiedoelen te voldoen, kan blijken dat ook locaties in het landelijk gebied nodig zijn. Relatie met de voorgenomen ontwikkeling Voorliggend plan draagt bij aan de (inter)nationale doelstellingen om in 2050 klimaatneutraal te zijn.
Met het voorliggende plan wordt bijgedragen aan de ambities, opgaven en prioriteiten van de NOVI en wordt geen afbreuk gedaan aan het streven van een zo hoog mogelijke kwaliteit van de leefomgeving.
3.2.2 Barro en Bro Het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) is op 30 december 2011 in werking getreden. In het Barro wordt een aantal projecten die van rijksbelang zijn met name genoemd en met behulp van digitale kaartbestanden exact ingekaderd. Per project worden vervolgens regels gegeven waaraan ruimtelijke plannen moeten voldoen. Binnen het Barro worden de volgende onderdelen besproken: • Project Mainportontwikkeling Rotterdam • Kustfundament • Grote rivieren • Waddenzee en waddengebied • Defensie • Erfgoederen van uitzonderlijke universele waarde In oktober 2012 is het besluit aangevuld met de ruimtevraag voor de onderwerpen veiligheid op rijkswegen, toekomstige uitbreiding van infrastructuur, de elektriciteitsvoorziening, Natuurnetwerk Nederland (NNN), de veiligheid van primaire waterkeringen, reserveringsgebieden voor hoogwater, maximering van het de verstedelijkingsruimte in het IJsselmeer en is het onderwerp duurzame verstedelijking in regelgeving opgenomen. Per 1 juli 2016 zijn er nog enkele wijzigingen van de Barro van kracht geworden. Deze wijzigingen hebben geen directe invloed op de voorgenomen ontwikkeling. Relatie met de voorgenomen ontwikkeling De realisatie van een zonnepark past binnen de regels van het Barro en het Bro. Wel moet worden afgewogen of de ladder voor duurzame verstedelijking van toepassing is op de voorgenomen ontwikkeling.
Ladder voor duurzame verstedelijking In de SVIR wordt de ladder voor duurzame verstedelijking geïntroduceerd. Deze ladder is per 1 oktober 2012 als motiveringseis in het Besluit ruimtelijke ordening opgenomen. Op 1 juli 2017 is het Besluit ruimtelijke
www.eelerwoude.nl
ordening gewijzigd, waarbij ook een nieuwe "Laddersystematiek" wordt toegepast. Deze nieuwe regeling is opgenomen in artikel 3.1.6 Bro. De ladder voor duurzame verstedelijking is van toepassing op bestemmingsplannen, uitwerkings- en wijzigingsplannen en omgevingsvergunningen. De toepassing van de ladder voor duurzame verstedelijking houdt in dat: 'De toelichting bij een bestemmingsplan dat een nieuwe stedelijke ontwikkeling mogelijk maakt, bevat een beschrijving van de behoefte aan die ontwikkeling, en, indien het bestemmingsplan die ontwikkeling mogelijk maakt buiten het bestaand stedelijk gebied, een motivering waarom niet binnen het bestaand stedelijk gebied in die behoefte kan worden voorzien.' Het aanleggen van een zonnepark is geen nieuwe stedelijke ontwikkeling. Op basis van eerdere uitspraken van de Raad van State1 blijkt dat soortgelijke projecten die niet tot leegstand van bestaande bebouwing leiden, niet als een nieuwe stedelijke ontwikkeling in de zin van het Bro kunnen worden aangemerkt. Voorbeelden hiervan zijn de aanleg van een weg, windpark of een hoogspanningsleiding. Ook de Rechtbank Overijssel heeft in april 2018 geoordeeld dat een zonnepark geen nieuwe stedelijke ontwikkeling betreft (zaaknummer akzwo_17_2460 en ak_zwo_17_2461.
In een uitspraak van 23 januari 2019 (ECLI:NL:RVS:2019:178, uitspraak 201804681/1/A1) is dit nog eens bevestigd door de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State. Een toets aan de Ladder is daarom niet van toepassing.
3.2.3 Klimaatakkoord Op 28 juni 2019 is het Klimaatakkoord vastgesteld. Het Kabinet heeft met het nationale Klimaatakkoord een centraal doel: het terugdringen van de uitstoot van broeikassen in Nederland met 49% ten opzichte van 1990. Het kabinet pleit in Europa voor een broeikasgasreductie van 55% in 2030 en een aandeel van 70% duurzaam opgewekte elektriciteit in 2030. Relatie met de voorgenomen ontwikkeling De voorgenomen ontwikkeling betreft de realisatie van een grondgebonden zonnepark. Dit zonnepark wekt elektrische energie op uit een hernieuwbare energiebron. Met deze elektriciteit worden huishoudens voorzien in hun elektriciteitsbehoefte. Dit leidt tot een vermindering in de uitstoot van broeikasgassen. De voorgenomen ontwikkeling levert hiermee een bijdrage aan de Rijksdoelstellingen voor 2030.
3.2.4 Rijk investeert in duurzame energie De afgelopen jaren heeft de overheid diverse doelstellingen geformuleerd betreffende het opwekken van duurzame energie. Om deze doelstellingen te behalen worden initiatieven voor het opwekken van duurzame energie gesubsidieerd. Voor de realisatie van zonneparken kan SDE++ subsidie worden aangevraagd. Relatie met de voorgenomen ontwikkeling De subsidieregeling vanuit het Rijk laat zien dat het Rijk dergelijke initiatieven voor het opwekken van duurzame energie stimuleert.
3.2.5 Conclusie Rijksbeleid De voorgenomen ontwikkeling past binnen de kaders van het Rijksbeleid. Vanuit relevante beleidsdocumenten en regelgeving werken geen randvoorwaarden of uitgangspunten rechtstreeks door op het voorgenomen plan.
1
Zie: ABRvS 18 februari 2015, ECLI:NL:RVS:2015:448, ABRvS 24 februari 2016, ECLI:NL:RVS:2016: 465. ABRvS 16 maart 2016, ECLI:NL:RVS:2016:708.
www.eelerwoude.nl
Daarnaast draagt de ontwikkeling bij aan het behalen van de vastgelegde doelstellingen in het Klimaatakkoord en de NOVI.
3.3 Provinciaal beleid, Omgevingsvisie en -verordening 3.3.1 Inleiding De Omgevingsvisie NH2050 geeft richting op de belangrijkste hoofdthema’s waar de provincie de komende jaren op wil ontwikkelen. Een van deze thema’s betreft de energietransitie. In de Omgevingsvisie NH2050 is de doelstelling opgenomen om ruimte te bieden aan onder meer energietransitie, in het licht van een duurzame economie, met innovatie als belangrijke motor. In de beweging Nieuwe energie staat dat de provincie in 2050 klimaatneutraal en volledig circulair wil zijn, gekoppeld aan het Klimaatakkoord om in 2030 49% CO2-reductie te behalen. Daarom wordt ruimte geboden aan energietransitie. Om te kunnen voorzien in de behoefte aan elektriciteit is energie nodig die wordt opgewekt op land en op zee. Niet overal op het vasteland zijn dezelfde omstandigheden voor allerlei duurzame-energievormen. Het gaat om een optimale energiemix, verwoord in ontwikkelprincipe 14: de regionale optimale energiemix voor opwekking van hernieuwbare energie in de ondergrond, op de bovengrond en in de bebouwde omgeving past bij de regionale landschappelijke en gebiedskwaliteiten en de economische kansen. De provincie is voorstander van de toepassing van zonne-energie. In ieder geval kan zonne-energie goed worden toegepast in de gebouwde omgeving. Dit blijft de Provincie stimuleren, onder meer via het Servicepunt Duurzame Energie.
Maar ook in het landelijk gebied liggen er, onder voorwaarden, kansen. De provincie wil wel zorgdragen voor de kwaliteit van het Noord-Hollandse landschap en de Noord-Hollandse economie. Om wildgroei van zonneparken in het landschap te voorkomen worden er een aantal voorwaarden gesteld. Goede landschappelijke inpassing en de aansluiting op bestaande functies zijn randvoorwaardelijk bij de realisatie van zonneparken in Noord-Holland. In lijn met de Omgevingsvisie NH2050 wordt een onderscheid gemaakt in de draagvermogens van verschillende landschappen. Binnen de gebouwde omgeving is het aan gemeenten om te bepalen of opstellingen voor zonne-energie worden toegestaan. Daarvoor worden geen regels gesteld. In de komende periode zullen de ambities uit de Omgevingsvisie op het gebied van energietransitie verder worden uitgewerkt, onder meer via de Regionale Energiestrategieën (RES). In de Omgevingsverordening NH 2020 (november 2020) zijn de provinciale regels opgenomen op het gebied van onder andere natuur, milieu en ruimte. Daarmee wil de provincie ontwikkelingen, waaronder de energietransitie, mogelijk maken en tegelijkertijd inzetten op het beschermen van mooie en bijzondere landschappen. Voor het voorliggende plan zijn de regels voor zonneparken van relevant, en de regels voor klimaatadaptatie. Hier wordt in de volgende paragrafen nader op ingegaan.
3.3.2 Regels voor zonneparken in de Omgevingsverordening Voor het voorliggende plan is artikel 6.30 uit de Omgevingsverordening relevant, welke gaat over de realisatie van zonneparken. Artikel 6.30 Opstellingen voor zonne-energie 1.
Ter plaatse van het werkingsgebied landelijk gebied kan de oprichting van een of meer opstellingen voor zonneenergie uitsluitend mogelijk worden gemaakt door middel van een omgevingsvergunning waarbij met toepassing van artikel 2.12, eerste lid, onderdeel a, onder 2° of 3° van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht van een ruimtelijk plan of beheersverordening wordt afgeweken.
www.eelerwoude.nl
Hier is in het voorliggende plan sprake van. 2.
Aan de omgevingsvergunning als bedoeld in het eerste lid worden in ieder geval de volgende voorschriften verbonden: a. de omgevingsvergunning geldt voor een bepaalde termijn, die maximaal 25 jaar bedraagt;
Deze termijn is opgenomen in de omgevingsvergunning. b. na het verstrijken van de onder a bedoelde termijn wordt de vóór de verlening van de omgevingsvergunning bestaande toestand hersteld en wordt de opstelling voor zonne-energie verwijderd;
Hier is sprake van, wat is geborgd in de Omgevingsvergunning. Alleen enkele landschapselementen blijven behouden. c. voor het gestelde onder b wordt financiële zekerheid gesteld.
Dit is privaatrechtelijk geborgd, tussen gemeente en initiatiefnemer. Ook is dit geborgd in de omgevingsvergunning. 3.
In afwijking van het eerste en tweede lid kan een ruimtelijk plan het oprichten van een of meer opstellingen voor zonne- energie in het werkingsgebied het landelijk gebied mogelijk maken op gronden bestemd voor en feitelijk in gebruik als nutsvoorzieningen, of infrastructuur voor weg-, spoor-, water- of luchtverkeer, niet zijnde leidingtracés voor gas, water of elektriciteit.
N.v.t. 4.
Op het bepaalde in het eerste en het derde lid is afdeling 6.5 Ruimtelijke inpassing in landelijk gebied van overeenkomstige toepassing. Dit betreft artikel 6.59 uit de Omgevingsverordening. Hierin is opgenomen dat het ruimtelijke plan moet voldoen aan de Leidraad Landschap en Cultuurhistorie. Er moet: a.
Rekening worden gehouden met de ambities en ontwikkelprincipes van het toepasselijke ensemble en van de provinciale structuren;
b.
Bij de inpassing moeten de kansen zoals beschreven bij de ambities en ontwikkelprincipes worden betrokken;
c.
Bij de inpassing dienen de ontstaansgeschiedenis en de kernwaarden van het toepasselijke ensemble en van de toepasselijke provinciale structuren te worden betrokken.
Het projectgebied ligt in het buitengebied van Heerhugowaard wat valt onder deelgebied ‘West-Friesland West’. Het maakt onderdeel uit van de grote droogmakerij de ‘Heerhogewaard’ en behoorde tot het oude zeekleilandschap voordat het gebied werd drooggelegd. Openheid en ruimtebeleving gelden hier als kernwaarden. Deze worden met het voorliggende plan niet aangetast. Het projectgebied ligt tussen de karakteristieke lintbebouwing ‘De Noord’ en de ‘Ringdijk’ (Ruimtelijke Dragers) welke de Heerhugowaard polder omringd. Beide landschappelijke elementen zijn niet waar te nemen vanaf het projectgebied waardoor het zonnepark de identiteit van de droogmakerij niet aantast. Als ontwikkelprincipe is aangegeven dat de ruimtelijke kwaliteit gebaat is bij het behoud en het zichtbaar/beleefbaar blijven van de huidige kavelstructuur, bij tijdelijke opstellingen in het landschap. Hier wordt met het voorliggende plan aan voldaan. Hoge hekken in het landschap moeten vermeden worden. Rond het voorliggende zonnepark komt wel een hekwerk van maximaal 1,8 meter hoog. Dit is noodzakelijk m.b.t. veiligheid en voor de verzekering. Er wordt een landelijk hekwerk toegepast met schapengaas. 5.
Gedeputeerde Staten kunnen nadere regels stellen ten aanzien van het bepaalde in het eerste tot en met het vierde lid.
Zie hierna. 6.
Gedeputeerde Staten stellen in ieder geval nadere regels over de locatie, omvang en landschappelijke inpassing van een opstelling voor zonne-energie als bedoeld in het eerste lid.
Zie hierna.
www.eelerwoude.nl
In de Omgevingsregel NH 2020 heeft de provincie nadere regels gesteld. Deze regels zijn opgenomen in de artikelen 2.22 t/m 2.24. Artikel 2.22 De locatie en omvang van de opstelling voor zonne-energie 1.
De locatie voor de opstelling voor zonne-energie is aan minimaal één zijde aansluitend op bestaand stedelijk gebied of een dorpslint.
Hier is sprake van in het voorliggende plan. 2.
De omvang van de opstelling voor zonne-energie is: a. op een locatie die aan één zijde aansluitend is op bestaand stedelijk gebied of een dorpslint: maximaal 5 hectare; b. op een locatie die aan minimaal één zijde aansluitend is op bestaand stedelijk gebied of een dorpslint en daarnaast aan nog een andere zijde aansluitend op bestaand stedelijk gebied of een dorpslint, een rijksweg, provinciale weg of spoorweg: maximaal 10 hectare, of; c. op een locatie die aan minimaal één zijde aansluitend is op bestaand stedelijk gebied of een dorpslint en daarnaast aan nog twee andere zijden aansluitend op bestaand stedelijk gebied of een dorpslint, een rijksweg, provinciale weg of spoorweg: maximaal 25 hectare; met dien verstande dat van de maximale oppervlakten genoemd onder a tot en met c, kan worden afgeweken tot niet meer dan 10% van die oppervlakten indien dat noodzakelijk is uit overwegingen van ruimtelijke kwaliteit.
Het voorliggende projectgebied ligt aan minimaal één zijde aansluitend aan bestaand stedelijk gebied en daarnaast aan minimaal één zijde langs een provinciale weg of een spoorweg. Hiertoe mag een zonnepark hier maximaal 10 hectare groot zijn. Het voorliggende plan heeft een grootte van 6,5 hectare, waarmee deze voldoet. 2.
De locatie voor de opstelling voor zonne-energie is niet aansluitend op een reeds bestaande opstelling voor zonne-energie, tenzij sprake is van het aanvullen van een bestaande opstelling voor zonne-energie tot de maximale oppervlakte als bedoeld in het tweede lid.
Het voorgenomen projectgebied voldoet hieraan. Artikel 2.23 Eisen aan de inpassing van de opstelling voor zonne-energie 1.
De hoogte van een opstelling voor zonne-energie bedraagt niet meer dan 1,50 meter gemeten vanaf het gemiddelde straatpeil van de omliggende openbare wegen.
Met het voorliggende plan wordt hieraan voldaan. 2.
Van het bepaalde in het eerste lid kan worden afgeweken indien deze afwijking aantoonbaar: a. bijdraagt aan de ruimtelijke kwaliteit, of; b. anderszins substantiële meerwaarde oplevert voor de fysieke leefomgeving.
N.v.t. 3.
De bodem onder de opstelling wordt niet verhard of verdicht en wordt zoveel mogelijk ecologisch ingericht en beheerd.
De bodem onder de panelen wordt niet verhard of verdicht, en wordt ecologisch ingericht en beheerd. 3.
De terreinafscherming en rand van de opstelling voor zonne-energie zijn passend in de omgeving en worden zoveel mogelijk ecologisch ingericht en beheerd.
Hier is sprake van. Er wordt gebruik gemaakt van een faunapasseerbaar (door een opening aan de onderzijde van minimaal 15 cm) landelijk hekwerk met houten palen en gaas. 4.
De afstand tussen de opstelling voor zonne-energie en woonbebouwing bedraagt minimaal 50 meter.
Hier wordt aan voldaan. De afstand van de rand van het zonnepark tot de dichtstbijzijnde woning bedraagt meer dan 65 meter.
www.eelerwoude.nl
De provincie streeft naar zonneparken met een zo hoog mogelijke bijdrage aan de fysieke leefomgeving. Hiertoe is een brochure opgesteld die laat zien hoe de spelregels in de praktijk kunnen worden toegepast. Zo wil de provincie de gemeenten, initiatiefnemers en andere betrokkenen inspireren tot het ontwikkelen van zonneparken met zo veel mogelijk ruimtelijke kwaliteit. In de brochure komen o.a. de volgende elementen naar voren: • Benut tijdelijk braakliggende gronden. • Integraal toepassen en verschillende functies een plek geven binnen het zonnepark. • De grootte van het zonnepark volgt de schaal van het landschap. • Volg zoveel mogelijk bestaande landschappelijke structuren, hiermee blijft het ontwerp simpel en onopvallend. • Landschappelijke structuren en cultuurhistorische objecten zichtbaar houden door afstand te houden of juist te accentueren. • Laat paneelopstelling de lijnen van het landschap volgen. • Voorkom of camoufleer hekwerken. • Behoudt voldoende ruimte tussen de verschillende opstellingen waardoor zoveel mogelijk zonlicht de bodem kan bereiken. Waar mogelijk is met het voorliggende plan hierop ingespeeld.
Zo worden de landschappelijke structuren met het plan gevolgd, gaat de realisatie van het zonnepanelenveld in samenhang met het landschappelijk en natuurlijk versterken van het gebied en is er ruimte tussen de rijen met panelen, ten behoeve van zon-inval (waarbij ook nog gebruik wordt gemaakt van bifacial panelen).
3.3.3 Regels Klimaatadaptatie Nieuwe ruimtelijke plannen die nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen mogelijk maken, moeten een beschrijving bevatten van de wijze waarop rekening wordt gehouden met de risico’s van klimaatverandering. Dit is opgenomen in artikel 6.62 van de Omgevingsverordening. Het voorliggende plan heeft geen significante gevolgen voor aspecten als overstroming, hitte (zie paragraaf 5.3 van deze Ruimtelijk Onderbouwing), watertekort en verzilting. Van een verslechtering van de ecologische en chemische waterkwaliteit is ook geen sprake. Er wordt een zuid-opstelling toegepast met ruimte tussen de rijen panelen en er worden bifacial panelen gebruikt. Hiertoe is ruimte voor zon-inval. Doordat het perceel (voor 25 jaar) uit regulier landbouwkundig gebruik wordt gehaald is intensieve bemesting en het gebruik van chemische bestrijdingsmiddelen niet meer nodig. Op deze manier krijgt de bodem rust en kan er kruiden- en faunarijk grasland worden ontwikkeld. Dit wordt gedaan met extensief beheer, gefaseerd maaien en het afvoeren van het maaisel zodat de diversiteit van grassen en kruiden wordt verhoogd.
3.3.4 Conclusie provinciaal beleid Het voorliggende plan past binnen het provinciale beleid en regelgeving.
3.4 Regionaal beleid 3.4.1 Regionale Energiestrategie Noord-Holland Noord Op 28 juni 2019 is het Klimaatakkoord gepubliceerd, waarin ook het Nationaal Programma Regionale Energiestrategie is vastgelegd. Met het Nationaal programma RES stuurt de Rijksoverheid aan op een regionale aanpak van de energietransitie. Het is de doorvertaling van het Parijs-akkoord en het Klimaatakkoord van het
www.eelerwoude.nl
Rijk. In het programma is Nederland onderverdeeld in 30 regio’s. Gemeenten, provincie, waterschap en andere stakeholders uit eenzelfde regio werken gezamenlijk aan het opstellen van één document met daarin de contouren van de strategie voor besparing, grootschalige opwek van duurzame energie en de warmtetransitie. De voormalige gemeente Heerhugowaard (inmiddels Dijk en Waard) maakt deel uit van de regio Noord-Holland Noord. De Regio heeft inmiddels de RES 1.0 opgesteld en vastgesteld. In de RES 1.0 is de ambitie weergegeven om voor 2030 3.6 TWh aan hernieuwbare elektriciteit op te wekken met zon en wind. Dit betreft een optelsom van 1,5 TWh aan nieuwe opwek en 2,08 TWh aan bestaande opwekking en pijplijnprojecten. Om de ambitie te halen zijn in de regio 45 zoekgebieden aangewezen. Er zijn verschillende soorten zoekgebieden met ieder hun eigen kansen en uitdagingen. Algemene zoekgebieden voor zonne-energie zijn grote daken, parkeerplaatsen en geluidsschermen. Daarnaast zijn er plaatsgebonden zoekgebieden voor zonne- of windenergie, bijvoorbeeld langs wegen of kanalen en op of rond bedrijventerreinen. Deze plaatsgebonden zoekgebieden en bijbehorende ambities staan op de kaarten van de deelregio’s in de RES 1.0. Daarbij staat aangegeven of het gaat om een zoekgebied voor zonnepanelen (geel) of windturbines (blauw) of een combinatie van beide (groen).