Document · PDF

Bijlage 2 rapport Research Veiligheidsanalyse Dijk en Waard 2022

Gemeenteraad 23 mei 2023, gemeente Dijk en WaardBij agendapunt: Raadsvoorstel Integraal Veiligheidsplan 2023-202625.687 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 3

Rapport

Veiligheidsanalyse Dijk & Waard

www.ioresearch.nl

Colofon Uitgave I&O Research Piet Heinkade 55 1019 GM Amsterdam

Rapportnummer 2022/240

Datum Oktober 2022

Opdrachtgever Gemeente Dijk en Waard

Auteurs Suzanne Brookman Sarah Bruijn Frank ten Doeschot Gwendolyn van Straaten

Het overnemen uit deze publicatie is toegestaan, mits de bron duidelijk wordt vermeld.

Veiligheidsanalyse Dijk & Waard

2 van 80

Inhoudsopgave A

Inleiding _____________________________________________________________________________ 4 A1. A2. A3. A4. A5.

Aanleiding ______________________________________ 4 Doelstelling _____________________________________ 4 Afbakening van het onderzoek ___________________________ 4 Uitvoering van het onderzoek ___________________________ 5 Leeswijzer ______________________________________ 6

Veilige woon- en leefomgeving ______________________________________________________ 9 Thema 1.1: Sociale kwaliteit __________________________________ 10 Thema 1.2: Fysieke kwaliteit _________________________________ 21 Thema 1.3: Objectieve veiligheid ______________________________ 25 Thema 1.4: Subjectieve veiligheid ______________________________ 31 Resultaten consultatie bewoners Dijk en Waard ______________________ 33

Bedrijvigheid en veiligheid __________________________________________________________ 37 Thema 2.1: Veilig winkelgebied _______________________________ 38 Thema 2.2: Veilige bedrijventerreinen ___________________________ 39 Thema 2.3: Veilig uitgaan ___________________________________ 41 Thema 2.4: Veilige evenementen ______________________________ 42 Thema 2.5: Veilig toerisme _________________________________ 42

Jeugd en veiligheid _________________________________________________________________ 44 Thema 3.1: Jeugdoverlast en -problematiek _______________________ 45 Thema 3.2: Jeugd, alcohol en drugs ____________________________ 47 Thema 3.3: Veilig in en om de school en thuis ______________________ 50

Fysieke veiligheid __________________________________________________________________ 51 Thema 4.1: Verkeersveiligheid ________________________________ 51 Thema 4.2: Brandveiligheid _________________________________ 54 Thema 4.3: Rampenbestrijding en crisisbeheersing ___________________ 55

Digitale veiligheid __________________________________________________________________ 56 Thema 5.1: Cybercrime ____________________________________ 56

Integriteit en veiligheid _____________________________________________________________ 59 Thema 6.1: Polarisatie en radicalisering __________________________ 60 Thema 6.2: Georganiseerde (ondermijnende) criminaliteit _______________ 63 Thema 6.3: Veilige publieke taak ______________________________ 67 Thema 6.4: Informatieveiligheid ______________________________ 70 Thema 6.5: Ambtelijke en bestuurlijk integriteit _____________________ 70

Bijlage 1 Toelichting resultaten Veiligheidsmonitor ___________________________________________ 71 Bijlage 2 Totaaloverzicht beleving leefbaarheid en veiligheid naar gebied _____________________ 74 Bijlage 3 Bewonersconsultatie vragenlijst ____________________________________________________ 75 Bijlage 4 Responsoverzicht bewonersconsultatie _____________________________________________ 78

Veiligheidsanalyse Dijk & Waard

3 van 80

Inleiding

A1.

Aanleiding

De gemeente Dijk en Waard heeft wettelijke verplichtingen op het gebied van veiligheid. Daarnaast heeft de gemeente met veel verschillende veiligheidsvraagstukken te maken. Een effectieve inzet op het veiligheidsdomein vereist keuzes (prioriteiten, instrumenten en samenwerking). Deze keuzes verankert de gemeente in een Integraal Veiligheidsplan (IVP). Hiermee geeft de gemeente invulling aan haar regierol op het veiligheidsterrein. In het licht van de fusie per 1 januari 2022 is de gemeente Dijk en Waard voornemens een nieuw IVP op te stellen voor de komende 4 jaar. Om in te spelen op de samenvoeging van de oude gemeenten Heerhugowaard en Langedijk, en om onderbouwde keuzes te kunnen maken in het IVP heeft Dijk en Waard een veiligheidsanalyse laten uitvoeren. De analyse vormt mede de basis voor selectie van prioriteiten en overige strategische thema’s in het nieuwe IVP 2023-2026 van de gemeente Dijk en Waard.

A2.

Doelstelling

Het doel van deze analyse is om de objectieve en subjectieve veiligheid in kaart te brengen. Met het oog op de samenvoeging van de oude gemeenten Heerhugowaard en Langedijk is het tevens van belang om de overeenkomsten en verschillen tussen deze twee oude gemeenten uit te lichten. Wat is de gemene deler in het veiligheidsdomein?

A3.

Afbakening van het onderzoek

Bij de opzet van de veiligheidsanalyse maken we gebruik van de VNG-methode Kernbeleid Veiligheid.1 Deze veiligheidsanalyse richt zich op onderdeel 1 (veiligheidsbeeld) en onderdeel 4 (resultaten consultaties bewoners en ondernemers). De gemeente zal zelf de verdieping uitvoeren en de relatie leggen naar de lopende aanpak en regionaal/landelijk beleid. Voor onderdeel 1 maken we gebruik van bestaande databronnen, zoals de Veiligheidsmonitor, Waarstaatjegemeente en data van de politie en de gemeente Dijk en Waard. Onderdeel 4 hebben we opgehaald middels een enquête onder inwoners van Dijk en Waard. In Kernbeleid Veiligheid is integrale veiligheid gedefinieerd aan de hand van 5 veiligheidsvelden: 1 Veilige woon- en leefomgeving; 2 Bedrijvigheid en veiligheid; 3 Jeugd en veiligheid; 4 Fysieke veiligheid; 5 Integriteit en veiligheid.

De VNG-methode bestaat uit vijf analyseonderdelen: de kenmerken van het veiligheidsbeeld op basis van beschikbare cijfers, in dit geval politiecijfers, resultaten van de veiligheidsmonitor (1); de hoofdlijnen en aandachtspunten in het veiligheids- en risicobeeld (2), accenten en aandacht in de ‘lopende’ aanpak (3), resultaten van consultaties van bewoners en ondernemers over veiligheid en veiligheidsbeleving (4) en mogelijke prioriteiten voor het nieuw IVP op basis van onderdeel een\n tot en met vier (5).

Veiligheidsanalyse Dijk & Waard

4 van 80

In deze veiligheidsanalyse is daar een 6de veiligheidsveld aan toegevoegd: digitale veiligheid. Dit veiligheidsveld is toegevoegd naar aanleiding van het Focusblad Digitale Veiligheid van de VNG. Belangrijke veiligheidsvraagstukken die nog niet of niet volledig zijn opgenomen in het Kernbeleid Veiligheid werkt de VNG uit in een zogenaamd focusblad. Bij de volgende herijking van het Kernbeleid Veiligheid worden de belangrijkste aspecten uit dit focusblad overgenomen. Het geografische niveau van de veiligheidsanalyse is het niveau van de gemeente Dijk en Waard, met uitsplitsing naar de oude gemeenten Heerhugowaard en Langedijk. Deze uitkomsten plaatsen we, wanneer mogelijk, in het perspectief van regionale cijfers (wanneer beschikbaar: politiedistrict en/of veiligheidsregio) en landelijke cijfers. Indien mogelijk wordt in de cijfers steeds 5 à 6 jaar teruggekeken om zicht te krijgen op trends.

Trendanalyse Veiligheidsmonitor De vragenlijst van de Veiligheidsmonitor is grondig herzien, daarnaast is het onderzoek alleen als internetenquête uitgevoerd, zijn er geen papieren vragenlijsten meer gebruikt en is er niet meer nagebeld op de non-respons. Hierdoor zijn de uitkomsten van de Veiligheidsmonitor 2021 (Vm21) niet meer 1-op-1 vergelijkbaar met eerdere edities. Om toch trends en ontwikkelingen in beeld te kunnen brengen, is een voorziening getroffen waarmee - door middel van omrekenfactoren - voor een aantal belangrijke indicatoren toch vergelijkingen met eerdere jaren kunnen worden gemaakt. De trendanalyse van de Veiligheidsmonitor Dijk en Waard is hierop gebaseerd.

A4. Uitvoering van het onderzoek Deze veiligheidsanalyse is uitgevoerd in de periode januari tot augustus 2022 en bestaat uit de volgende onderdelen:

Deskresearch Het onderzoek is gestart met een deskresearch om een goed en zo compleet mogelijk beeld te schetsen van beschikbare indicatoren vanuit landelijke, regionale en lokale bronnen die relevant zijn voor deze veiligheidsanalyse. Op basis hiervan is de definitieve indicatorenlijst opgesteld.

Analyse beschikbare data De indicatoren zijn verzameld door de gemeente en door I&O Research. Deze data zijn bewerkt en geanalyseerd zodat deze in het rapport konden worden opgenomen. De veiligheidsvelden zijn beschreven aan de hand van de volgende gegevens: a. informatie vanuit de Veiligheidsmonitor 2021; b. informatie vanuit openbare politiedata; 2 c. informatie van gemeentelijke data; d. openbare data uit andere bronnen (GGD, Halt, Zicht op ondermijning.nl, Waarstaatjegemeente); e. informatie vanuit woningcorporaties; f. resultaten van bewonersconsultatie over veiligheid.

De jaarcijfers zijn geraadpleegd op 8 februari 2022, de halfjaarcijfers op 26 augustus 2022.

Veiligheidsanalyse Dijk & Waard

5 van 80

Bewonersconsultatie Inwoners van Dijk en Waard zijn uitgenodigd om hun mening te geven over veiligheid. Hiertoe is een korte online vragenlijst opgesteld over wat inwoners belangrijke veiligheidsonderwerpen vinden en wat voor ideeën ze zelf hebben om de veiligheid te verbeteren. De vragenlijst kon worden ingevuld via een open link en stond open van 31 maart tot 17 april 2022. De gemeente heeft zelf de externe communicatie over de enquête gedaan. In totaal hebben 461 inwoners de vragenlijst ingevuld.

A5. Leeswijzer De opbouw van de rapportage komt overeen met de 6 veiligheidsvelden van het Kernbeleid Veiligheid. In hoofdstuk 1 tot en met 6 zijn de veiligheidsvelden uitgewerkt, aan de hand van de bijbehorende veiligheidsthema’s. Elk veiligheidsveld begint met een opsomming van de meest relevante uitkomsten. Elk veiligheidsthema (paragraaf) wordt ingeleid met de mogelijke onderwerpen waaruit dit veiligheidsthema kan bestaan. Het is afhankelijk van de beschikbare bronnen, of al deze onderwerpen in de paragraaf daadwerkelijk aan de orde komen.

Beschrijving trends In dit rapport worden, op basis van verschillende bronnen, waaronder Veiligheidsmonitor en politieregistraties, trends beschreven. Een trend is een ontwikkeling op langere termijn naar een bepaalde richting. Voor de trends op basis van de Veiligheidsmonitor gaan we in op de ontwikkeling tussen 2015 en 2021, omdat de Veiligheidsmonitor alleen in de oneven jaren plaatsvindt. Met betrekking tot de politieregistraties worden de trends tussen 2016 en 2022 beschreven3.

Trends Veiligheidsmonitor Voor beschrijving van de trends op basis van de uitkomsten van de Veiligheidsmonitor hanteren we de volgende aanpak: de ontwikkeling in elk meetjaar wordt afgezet tegen het voorgaande meetjaar waarin de gemeente heeft deelgenomen aan de Veiligheidsmonitor. Bij het aanwijzen van de ontwikkelingen worden per gebiedsniveau de volgende vuistregels gehanteerd: • De gemeente: er is sprake van een ontwikkeling als het verschil tussen twee opeenvolgende meetjaren 3 procentpunt of groter is (bij percentages) en 0,3 punt of groter (bij rapportcijfers en indicatoren). • Regio’s zoals het basisteam, het district en de politie eenheid: er is sprake van een ontwikkeling als het verschil tussen twee opeenvolgende meetjaren 2 procentpunt (bij percentages) of 0,2 punt (bij rapportcijfers en indicatoren) of groter is. • Nederland: er is sprake van een ontwikkeling als het verschil tussen twee opeenvolgende meetjaren 1 procentpunt of groter is (bij percentages) en 0,1 punt of groter (bij rapportcijfers en indicatoren). Er is voor deze gradaties gekozen omdat deze het dichtst in de buurt komen van de standaard betrouwbaarheidsmarge van de resultaten per gebiedsniveau.

De cijfers van 2022 zijn berekend door de halfjaarcijfers van 2022 te vermenigvuldigen met twee om op geschatte jaarcijfers te komen.

Veiligheidsanalyse Dijk & Waard

6 van 80

Trends politiecijfers De trends in de politiecijfers (geregistreerde misdrijven en incidenten) worden beschreven voor de periode tussen 2016 en 2022. Het jaar 2022 is geschat door de al beschikbare halfjaarcijfers te vermenigvuldigen met 2. Voor het benoemen van een trend hanteren we het volgende uitgangspunt: 10 procent verschil tussen 2016 en 2022, én een minimum verschil van 10 in absolute aantallen. De aanwezigheid van een trend (en de richting hiervan) wordt per indicator gevisualiseerd met een teken in de laatste kolom van iedere tabel: Er is sprake van een positieve ontwikkeling tussen de periode 2015-2021 (Veiligheidsmonitor) of tussen de periode 2016-2021 (politieregistraties), Er is sprake van een negatieve ontwikkeling tussen de periode 2015-2021 (Veiligheidsmonitor) of tussen de periode 2016-2021 (politieregistraties) Indien er geen eenduidige ontwikkeling is tussen twee periodes, is er geen teken weergegeven.

Actualiteit bronnen De gebruikte bronnen voor dit onderzoek verschillen in actualiteit. Dit hangt af van verschillende factoren: het moment vanaf wanneer de data zijn verzameld en tussentijdse wijzigingen in registraties, waardoor oudere registraties niet meer bruikbaar zijn. Gedurende de dataverzameling hebben we de, op dat moment, meest actuele bronnen verzameld. De politieregistraties worden regelmatig met terugwerkende kracht geactualiseerd, bijvoorbeeld als later blijkt dat een registratie toch onder een andere delictsoort hoort, of tot een andere regio. De jaarcijfers van de politieregistraties voor deze Veiligheidsanalyse zijn geraadpleegd op 8 februari 2022, de halfjaarcijfers op 26 augustus 2022. Hierdoor kunnen sommige uitkomsten afwijken van de actuele openbare politiedata. De registratiecijfers van de, in januari 2022 gevormde gemeente Dijk en Waard, zijn ook voor voorgaande jaren op te halen uit de openbare politiedata. Er blijkt echter bij sommige uitkomsten een verschil te zitten tussen deze gegevens en de optelsom van de toenmalige gemeenten Heerhugowaard en Langedijk. Deze discrepantie is aangegeven met de indicator ‘overig’.

Geografische vergelijking In dit onderzoek worden de volgende geografische eenheden onderscheiden (van hoog naar laag): • Nederland; • de politie eenheid Noord-Holland; • de veiligheidsregio Noord-Holland-Noord; • de gemeente Dijk en Waard; • de twee voormalige gemeenten Heerhugowaard en Langedijk. De uitkomsten uit de Veiligheidsmonitor betreffen gewogen gemiddelden. De uitkomsten met betrekking tot de veiligheidsregio zijn dus het gewogen gemiddelde van de veiligheidsregio.

Veiligheidsanalyse Dijk & Waard

7 van 80

Bijlagen Bijlage 1 geeft meer achtergronden over de uitvoering van en resultaten uit de Veiligheidsmonitor waaraan de gemeente Dijk en Waard in 2021 heeft deelgenomen. Bijlage 2 toont in één oogopslag verschillen in de beleving van veiligheid en leefbaarheid tussen de oude gemeenten Heerhugowaard en Langedijk. In bijlage 3 is de vragenlijst van de bewonersconsultatie opgenomen, en in bijlage 4 de responsverdeling op de bewonersconsultatie.

Veiligheidsanalyse Dijk & Waard

8 van 80

Veilige woon- en leefomgeving

In dit veiligheidsveld staan de veiligheid en leefbaarheid in de ‘alledaagse woon- en leefomgeving’, in de wijk, de buurt en de straat centraal. Hoofdthema’s zijn (1) sociale kwaliteit, (2) fysieke kwaliteit, (3) objectieve veiligheid, (4) subjectieve veiligheid, om daarna in te gaan op de uitkomsten van de bewonersconsultatie. Hieronder beschrijven we het cijfermatig beeld per thema. Dit hoofdstuk is opgebouwd uit de volgende databronnen: • Veiligheidsmonitor (2012-2021); • Politieregistratie (2012-20224); • Burgernet, deelnemers en downloads van de app (lopend van 2016 tot en met 2021); • Meldingen bij Veilig Thuis (2019, 2020). De belangrijkste uitkomsten op het thema veilige woon- en leefomgeving zijn:

1.1 Sociale kwaliteit •

• • •

•

Inwoners van Dijk en Waard geven de leefbaarheid in de woonbuurt gemiddeld een rapportcijfer 7,7. Inwoners zijn tussen 2015 (7,4) en 2021 positiever geworden over de leefbaarheid. De sociale cohesie is sterker (schaalscore 6,6) dan in de rest van Nederland (6,4). Inwoners van Dijk en Waard maken meer gebruik van Burgernet (43%) dan gemiddeld in de veiligheidsregio (37%) en Nederland (33%). Inwoners van de gemeente ervaren minder sociale overlast (9% ervaart veel overlast) dan gemiddeld in Nederland (12%). Op basis van de Veiligheidsmonitorcijfers blijkt dat de sociale overlast die inwoners van Dijk en Waard ervaren vooral bestaat uit overlast van andere buurtbewoners (3% ervaart veel overlast). Inwoners van Heerhugowaard en Langedijk verschillen hierin niet van elkaar. Tussen 2016 en 2022 is een stijging te zien van meldingen van sociale overlast in de politieregistraties. Echter is het (geschatte) aantal meldingen van sociale overlast in 2022 afgenomen ten opzichte van de coronajaren 2020 en 2021. De stijging van meldingen van sociale overlast komt door een toename van meldingen van verwarde personen en zwervers. Dit geldt voor zowel Heerhugowaard als Langedijk. De verwachting is ook dat in 2022 de overlast van verwarde personen toeneemt ten opzichte van de voorgaande jaren. Overlast van zwervers neemt juist af ten opzichte van 2020/2021.

Ook was er in de coronajaren een toename in de meldingen van burenruzies bij de politie, maar deze lijkt over het hoogtepunt te zijn.

1.2 Fysieke kwaliteit •

•

De schaalscore voor fysieke kwaliteit ligt in Dijk en Waard (6,8) hoger dan gemiddeld in de veiligheidsregio (6,5) en landelijk (6,5). Ook beoordelen inwoners de fysieke kwaliteit in 2021 positiever dan in 2015 (6,6). In Heerhugowaard is in 2021 de schaalscore van fysieke kwaliteit met een 6,9 hoger dan in Langedijk (6,5). Inwoners van Dijk en Waard ervaren minder overlast van fysieke verloedering (16%) dan gemiddeld in Nederland (22%). Ook is het percentage dat veel overlast ervaart van fysieke verloedering gedaald ten opzichte van 2015 (28% in 2015).

Geschatte cijfers, op basis van de halfjaarcijfers van 2022

Veiligheidsanalyse Dijk & Waard

9 van 80

• • • •

De vorm van fysieke verloedering die in Dijk en Waard voor de meeste overlast zorgt, is hondenpoep (14% ervaart veel overlast). Het slachtofferschap van vandalisme is in Dijk en Waard afgenomen in vergelijking tot 2015 (van 10% naar 4%). Het aantal meldingen van vernielingen is in de periode van 2016-2021 eveneens afgenomen in Dijk en Waard. In 2022 lijkt deze daling door te zetten. Het aantal meldingen openbare ruimte (MOR-meldingen) bij de gemeente is tussen 2017 en 2021 toegenomen met 23 procent.

1.3 Objectieve veiligheid •

•

In Dijk en Waard zijn inwoners minder vaak slachtoffer geworden van vermogensdelicten (6%) dan gemiddeld in Nederland (9%). Ook is het percentage inwoners dat slachtoffer is geworden van een vermogensdelict afgenomen in vergelijking tot 2015 (12%). Deze daling komt met name door een daling in Heerhugowaard (van 12% naar 5%). In de periode van 2016-2022 is er een afname zichtbaar in het aantal geregistreerde vermogensdelicten, met uitzondering van straatroof. Inwoners van Dijk en Waard zijn voornamelijk slachtoffer geworden van overige vermogensdelicten en van diefstal van (brom-/snor-) fietsen. Ook het aantal geregistreerde geweldsdelicten is tussen 2016 en 2022 afgenomen.

1.4 Subjectieve veiligheid •

•

• •

Inwoners geven de veiligheid in hun woonbuurt gemiddeld een ruim voldoende tot goed (7,6). Inwoners van Heerhugowaard en Langedijk beoordelen de veiligheid in hun woonbuurt vergelijkbaar aan elkaar. Deze beoordeling is ten opzichte van 2015 toegenomen (7,0). Drie op de tien inwoners van Dijk en Waard voelen zich wel eens onveilig in het algemeen, een op de tien voelt zich wel eens onveilig in de eigen woonbuurt. In vergelijking tot 2015 zijn inwoners zich veiliger gaan voelen. Dat inwoners van Dijk en Waard zich relatief veilig voelen, blijkt ook uit de relatief geringe mate waarin inwoners vermijdingsgedrag vertonen. Veiligheidsonderwerpen waar de gemeente volgens inwoners vooral meer aandacht aan moest besteden, zijn voldoende toezicht op straat in de vorm van politie of boa’s, en de verkeersveiligheid in woonstraten.

Thema 1.1: Sociale kwaliteit De sociale kwaliteit van een buurt, wijk, kern wordt sterk beïnvloed door ‘intermenselijke relaties’. Belangrijke ‘positieve’ aspecten zijn betrokkenheid van bewoners bij de buurt, de kwaliteit van sociale netwerken, informele sociale controle, samenredzaamheid, en dergelijke. De sociale kwaliteit kan onder druk komen te staan door verschijnselen als woonoverlast, burengerucht, overlast ‘verwarde personen’, multiprobleemgezinnen/-huishoudens, overlast door illegale bewoning, intimiderende buurtbewoners (zgn. ‘onaantastbaren’), drank- en drugsoverlast, prostitutie. Begrippen verwant aan ‘sociale kwaliteit’ zijn bijvoorbeeld ‘veerkracht’ en ‘vitaliteit’ van de buurt.

Veiligheidsanalyse Dijk & Waard

10 van 80

Inwoners Dijk en Waard positiever geworden over de leefbaarheid in de buurt Het rapportcijfer dat inwoners van Dijk en Waard geven aan de leefbaarheid van de woonbuurt is met een 7,7, vergelijkbaar met het gewogen gemiddelde van de veiligheidsregio en Nederland. Ook de twee voormalige gemeenten Heerhugowaard en Langedijk verschillen niet van elkaar wat betreft het oordeel over de leefbaarheid in de woonbuurt. Over de periode 2015-2021 is het rapportcijfer voor de leefbaarheid gestegen voor Dijk en Waard (van een 7,4 naar een 7,7). Deze stijging geldt voor beide voormalige gemeenten. Landelijk en regionaal is de beoordeling die inwoners geven aan hun woonbuurt ook gestegen. Tabel 1.1 – Leefbaarheid woonbuurt (rapportcijfer 1-10) Bron: Veiligheidsmonitor Dijk en Waard 2021 2012 Heerhugowaard

2013

2014

7,3

2015

2016

2017

2019

2021

7,4

7,6

7,7

Langedijk

7,5

7,6

7,5

7,8

Dijk en Waard VR NoordHolland-Noord

7,4

7,5

7,6

7,7

7,5

7,6

7,5

7,6

7,5

7,7

Nederland

7,4

7,5

7,6

Ontw.

De aanwezigheid van een trend (en de richting hiervan) wordt per indicator gevisualiseerd met een teken in de laatste kolom van iedere tabel: Er is sprake van een positieve ontwikkeling tussen 2015 en 2021 (3% of 0,3 verschil op gemeentelijk niveau; 2% of 0,2 op regionaal niveau en 1% en 0,1 op landelijk niveau). Er is sprake van een negatieve ontwikkeling tussen 2015 en 2021 (3% of 0,3 verschil op gemeentelijk niveau; 2% of 0,2 op regionaal niveau en 1% en 0,1 op landelijk niveau). Indien er geen eenduidige ontwikkeling is tussen twee opeenvolgende meetjaren, is er geen teken weergegeven.

Veiligheidsanalyse Dijk & Waard

11 van 80

Sociale cohesie in Dijk en Waard hoger dan in Nederland In tabel 1.2 is de schaalscore van sociale cohesie in de woonbuurt voor Dijk en Waard en de referentiegebieden weergegeven. Deze score is opgebouwd uit een viertal stellingen (zie blauwe tekstkader). De schaalscores voor sociale cohesie zijn berekend op basis van de stellingen ‘de mensen gaan in deze buurt op een prettige manier met elkaar om’, ‘ik voel me thuis bij de mensen in de buurt’, ‘ik woon in een gezellige buurt waar mensen elkaar helpen’ en ‘de mensen kennen elkaar in deze buurt nauwelijks’. De schaalscore kan variëren tussen 0 en 10. Hoe hoger de score, des te positiever men is over de sociale cohesie in de eigen woonbuurt. De sociale cohesie in Dijk en Waard is hoger dan het gemiddelde van Nederland (6,4). De inwoners van Heerhugowaard en Langedijk zijn in vergelijkbare mate positief over de sociale cohesie in hun buurt. In Heerhugowaard is de beoordeling van de sociale cohesie gestegen. In Langedijk is deze nagenoeg stabiel gebleven. In dit gebied lijkt zelfs een licht dalende trend zichtbaar. Tabel 1.2 - Sociale cohesie woonbuurt (schaalscore 0-10) Bron: Veiligheidsmonitor Dijk en Waard 2021 2012

2013

2014

2015

2016

2017

2019

2021

Heerhugowaard

6,3

6,1

6,5

6,6

Langedijk

6,9

6,8

6,7

Dijk en Waard VR NoordHolland-Noord

6,5

6,4

6,6

6,7

6,6

6,5

6,6

6,5

6,6

Nederland

6,4

6,3

6,4

6,3

6,4

6,3

6,4

Ontw.

Inwoners van Dijk en Waard zijn actiever op Burgernet dan landelijk en regionaal Inwoners van de gemeente Dijk en Waard kunnen aangeven of er buurt- of burgerwacht en/of WhatsApp buurtpreventie aanwezig is en of er iemand uit het huishouden actief deelneemt aan een buurtpreventie-app of zich heeft aangemeld bij Burgernet (Tabel 1.3). Een aanmelding bij Burgernet is de meest voorkomende vorm van buurtpreventie in Dijk en Waard (43%). Deze vorm van buurtpreventie komt in Dijk en Waard ook meer voor in vergelijking tot het gemiddelde van de veiligheidsregio en gemiddeld in Nederland. Een derde van de inwoners geeft aan dat een buurtpreventie-app aanwezig is. Een vijfde neemt daadwerkelijk deel aan deze buurtpreventie-app. Slechts 3 procent geeft aan dat er een buurt- of burgerwacht aanwezig is. In Langedijk geeft een groter deel van de inwoners aan dat er een buurtpreventie-app is in de buurt (41%) en men neemt ook meer deel aan deze app (21%) dan inwoners van Heerhugowaard (respectievelijk 31% en 17%).

Veiligheidsanalyse Dijk & Waard

12 van 80

Tabel 1.3 - Aanwezigheid buurtpreventie Bron: Veiligheidsmonitor Dijk en Waard 2021 Buurt heeft buurt-

Buurt heeft

Iemand uit

of burgerwacht

buurtpreventie-

huishouden neemt

huishouden heeft

actief deel aan

zich aangemeld bij

buurtpreventie-

Burgernet

app

app Heerhugowaard

31%

17%

42%

Langedijk

41%

29%

45%

Dijk en Waard

34%

21%

43%

VR Noord-Holland-Noord

34%

20%

37%

Nederland

34%

22%

33%

Burgernet Burgernet wordt gebruikt voor ‘tijdkritische’ Burgernetacties (bv. bij heterdaad misdrijven en urgente vermissingen) waarvan de berichten worden verstuurd door de meldkamer politie. Sinds eind 2021 worden ook Amber Alerts via het Burgernetsysteem verzonden. In Tabel 1.4 wordt het aantal deelnemers en de dekkingsgraad van Burgernet weergegeven voor Heerhugowaard en Langedijk. Bij deze cijfers is er echter een aantal opmerkingen te maken. Vanaf 2020 zijn er enkele opschoningsacties in het Burgernetsysteem geweest, waarbij o.a. dubbele accounts, accounts met een niet actueel telefoonnummer of accounts met een niet actueel e-mailadres verwijderd zijn. Daarnaast is er in 2020 ook een eenmalige sms-actie geweest waarbij Burgernetdeelnemers gevraagd werd om zich uit te schrijven als zij ook gebruik maakten van de BurgernetApp. Over de periode 2016-2020 kent het aantal deelnemers zowel voor Heerhugowaard als Langedijk steeds een lichte stijging, de dekkingsgraad is wel nagenoeg gelijk gebleven. In 2021 is het aantal deelnemers nagenoeg gelijk gebleven, wat waarschijnlijk het gevolg is geweest van de ontdubbelingsacties. De dekkingsgraad is de verhouding tussen het aantal deelnemers aan Burgernet en het aantal inwoners in de gemeente.

De dekkingsgraad (12%) ligt lager dan het percentage inwoners dat in de Veiligheidsmonitor aangeeft dat iemand uit het huishouden is aangesloten bij Burgernet (43%). Dit komt mogelijk doordat de data van de Veiligheidsmonitor ook de ‘indirecte’ dekkingsgraad meet, namelijk of iemand in het huishouden deelneemt aan Burgernet. Een andere reden is dat de dekkingsgraad van Burgernet is bepaald op basis van het totaal aantal inwoners in Dijk en Waard, de uitkomsten van de Veiligheidsmonitor hebben betrekking op inwoners van 15 jaar en ouder. De procentuele toename van het aantal deelnemers aan Burgernet tussen 2016 en 2021 in Dijk en Waard is 12 procent.

Veiligheidsanalyse Dijk & Waard

13 van 80

Tabel 1.4 – Aantal deelnemers en dekkingsgraad Burgernet Bron: gemeente Dijk en Waard, peildatum 1 januari

Heerhugowaard

Langedijk

Dijk en Waard

2016

2017

2018

2019

2020

2021

Aantal deelnemers

5.264

5.424

5.635

5.817

5.925

5.897

Dekkingsgraad

10%

11%

Aantal deelnemers

2.974

3.027

3.178

3.277

3.335

3.326

Dekkingsgraad

11%

12%

Aantal deelnemers

8.238

8.451

8.813

9.094

9.260

9.223

Dekkingsgraad

11%

12%

Sinds 2021 is het mogelijk om indicatieve cijfers over het aantal downloads van de BurgernetApps op gemeentelijk niveau te verkrijgen. In Heerhugowaard waren er 849 downloads, in Langedijk waren dit er 285.

Inwoners ervaren minder sociale overlast dan landelijk In de Veiligheidsmonitor is gevraagd naar zeven vormen van sociale overlast die in de buurt voor zouden kunnen komen.

Veiligheidsanalyse Dijk & Waard

14 van 80

Tabel 1.5 laat het percentage inwoners zien dat zegt dat sociale overlast wel eens voorkomt en het percentage inwoners dat veel overlast ervaart van de verschillende vormen van sociale overlast. De helft van de inwoners van Dijk en Waard (51%) geeft aan dat één of meerdere vormen van sociale overlast wel eens voorkomen. Negen procent ervaart hier ook daadwerkelijk veel overlast van. In Dijk en Waard komt sociale overlast volgens inwoners minder voor in vergelijking tot gemiddeld in Nederland en men ervaart hier ook minder overlast van.

Overlast door andere buurtbewoners komt het meest voor De vorm van sociale overlast die volgens inwoners het meest voorkomt is overlast door buurtbewoners (21%), 3 procent ervaart hier veel overlast van. Volgens ongeveer een op de zeven inwoners van Dijk en Waard komt het wel eens voor dat dronken mensen op straat en verwarde personen overlast veroorzaken. Over het algemeen ervaren de inwoners van Dijk en Waard zelf weinig overlast van deze vormen van overlast. De inwoners van de twee voormalige gemeenten Heerhugowaard en Langedijk verschillen nauwelijks van elkaar in de sociale overlast die ze ervaren. Alleen overlast van verwarde personen komt bij Heerhugowaard inwoners meer voor in de buurt (16%) dan in Langedijk (10%). Echter ervaren inwoners van Heerhugowaard niet meer overlast van verwarde personen in vergelijking tot inwoners uit Langedijk.

Veiligheidsanalyse Dijk & Waard

15 van 80

Tabel 1.5 - Ervaren sociale overlast in de buurt Bron: Veiligheidsmonitor Dijk en Waard 2021 Overlast van

Dronken mensen

Overlast verwarde

Lastig vallen door

Totaal sociale

buurtbewoners % % komt ervaart wel veel eens overlast voor

op straat % komt % wel ervaart eens veel voor overlast

personen % komt % wel ervaart eens veel voor overlast

mensen op straat % komt % wel ervaart eens veel voor overlast

overlast5 % komt % wel ervaart eens veel voor overlast

Heerhugowaard

21%

15%

16%

52%

Langedijk Dijk en Waard VR NoordHollandNoord

21%

17%

10%

48%

21%

16%

14%

51%

21%

20%

17%

52%

Nederland

24%

22%

18%

56%

12%

Sociale overlastmeldingen bij de politie gestegen Het totaal aantal politieregistraties van overlast bedraagt in 2021 in Dijk en Waard 2.650. Sinds 2020 zijn de overlastmeldingen sterk toegenomen. Dit is voor zowel Heerhugowaard als Langedijk het geval. In Langedijk deed zich over de periode 2017-2019 echter eerst een daling voor, van 336 meldingen naar 281 meldingen. Om vervolgens in 2020 te stijgen naar 590 meldingen. De gemeente Dijk en Waard heeft bij de politie geïnventariseerd wat de reden voor deze stijging kan zijn. De politie geeft aan dat in die periode ook de maatregelen rondom het coronavirus van kracht waren. Dit heeft ertoe geleid dat meer inwoners thuis waren in dat jaar en dus meer overlast konden signaleren, of zelf de veroorzaker hiervan waren (waaronder jeugdoverlast en geluidshinder). In 2022 is het (geschatte) aantal overlastmeldingen gedaald ten opzichte van 2020 en 2021. Dezelfde ontwikkeling is zichtbaar in zowel Heerhugowaard als Langedijk. Tabel 1.6 – Totale sociale overlast* politieregistraties (absolute aantallen) Bron: Openbare politiedata 2016

2017

2018

2019

2020

2021

2022

Ontw.

(geschat) Heerhugowaard

1.139

982

1.076

1.119

2.114

2.061

1.574

Langedijk

316

336

305

281

590

584

382

Overig

Dijk en Waard

1.473

1.328

1.397

1.405

2.715

2.650

1.964

Politie eenheid

33.640

31.491

29.264

28.864

45.064

43.401

35.156

Nederland 333.403 351.286 350.012 366.814 510.182 536.946 449.946 *Overlast totaal bestaat uit: Melding overlast verward persoon, overlast zwervers, openbare dronkenschap, melding overlast jeugd, overlast i.v.m. alcohol/ drugs, geluidshinder horeca, geluidshinder evenement, geluidshinder overig

De totale overlast per gemeente en benchmarkgebied is inclusief overlast door rondhangende jongeren, drugsgebruik en drugshandel. Deze komen in de latere hoofdstukken aan de orde.

Veiligheidsanalyse Dijk & Waard

16 van 80

De aanwezigheid van een trend (en de richting hiervan) wordt per indicator gevisualiseerd met een teken in de laatste kolom van iedere tabel: Er is sprake van een positieve ontwikkeling tussen 2016 en 2022 (absolute afname van minimaal 10 en 10%).* Er is sprake van een negatieve ontwikkeling tussen 2016 en 2022 (absolute toename van minimaal 10 en 10%).* Indien er geen eenduidige ontwikkeling is tussen twee opeenvolgende meetjaren, is er geen teken weergegeven. *De cijfers van 2022 zijn berekend door de halfjaarcijfers van 2022 te vermenigvuldigen met twee om op geschatte jaarcijfers te komen.

In Tabel 1.7 zijn de sociale overlastmeldingen weergegeven. Hieruit blijkt dat vooral de overlastmeldingen van verwarde personen en zwervers stegen. Voor overlast van verwarde personen geldt dat de meldingen tussen 2016 en 2022 met 134 procent zijn toegenomen. De meldingen van overlast van zwervers zijn toegenomen met 113 procent. Landelijk en in de politie eenheid is er in deze periode ook sprake van een sterke stijging van registraties van overlast van verwarde personen. De overlast van verwarde personen is al sinds 2012 in de twee voormalige gemeenten aan het stijgen (99 registraties in Heerhugowaard en 34 in Langedijk). Vooral in de periode tussen 2019 en 2020 was er sprake van een sterke stijging. Tussen 2020 en 2021 daalde deze vorm van overlastmeldingen. Echter is er op basis van de geschatte jaarcijfers van 2022 weer sprake van een stijging, waardoor het aantal meldingen mogelijk hoger komen te liggen dan het aantal meldingen in 2021. De gemeente heeft bij de politie navraag gedaan voor een verklaring voor de stijging in de meldingen omtrent overlast van verwarde personen. De politie noemt hier een drietal (maatschappelijke) verklaringen voor. De eerste verklaring is dat over het algemeen personen een kleiner sociaal netwerk hebben om op terug te vallen. Als tweede signaleert de politie een lagere maatschappelijke tolerantie, wat kan leiden tot meer meldingen.

Daarnaast is er tegenwoordig sprake van meer ambulante hulpverlening, wat betekent dat mensen met psychische aandoeningen meer vanuit huis worden behandeld en niet meer in een instelling verblijven. Hierdoor zijn deze personen zichtbaarder in hun omgeving. De overlast door zwervers kent in de periode 2016–2022 een stijgende lijn. Deze is vooral zichtbaar in Heerhugowaard, met name tussen 2018 en 2020. Deze stijging neemt vanaf 2021 echter af in beide voormalige gemeenten. Tussen 2020 en 2021 daalden de meldingen van overlast van zwervers in Dijk en Waard van 157 naar 101. De verwachting is dat in 2022 de meldingen van overlast door zwervers nog verder dalen in de gemeente Dijk en Waard.

Veiligheidsanalyse Dijk & Waard

17 van 80

Tabel 1.7 – Sociale overlast politieregistraties (absolute aantallen) gemeente Dijk en Waard Bron: Openbare politiedata 2016

2017

2018

2019

2020

2021

2022 (geschat)

Overlast door

Heerhugowaard

190

235

230

290

454

395

474

verward

Langedijk

108

125

102

persoon

Overig

Dijk en Waard

246

306

307

360

563

520

576

Politie eenheid

6.820

7.261

7.203

7.662

9.837

9.985

10.512

Nederland

74.939

83.609

90.637

99.664

117.251

130.184

135.746

Overlast

Heerhugowaard

143

zwervers

Langedijk

Overig

Dijk en Waard

157

101

Politie eenheid

1.738

1.486

1.365

1.363

1.889

1.545

1.806

Nederland

14.221

16.143

18.896

22.281

28.722

26.764

30.256

Openbare

Heerhugowaard

dronkenschap

Langedijk

Overig

Dijk en Waard

Politie eenheid

526

463

446

496

385

373

474

Nederland

8.386

8.311

8.137

7.923

5.779

5.110

6.418

De gemeente heeft inzicht in het aantal casussen dat loopt met betrekking tot de 1 procent aanpak. Deze aanpak richt zich op zwervers en zwaar verslaafde personen. De aanpak is in 2019 gestart. De casussen in deze aanpak zijn over het algemeen vrij langdurig van aard. Er zijn in die periode 8 casussen gestart, waarvan er 5 inmiddels afgesloten zijn.

Sociale misdrijven op basis van politieregistraties komen beperkt voor in Dijk en Waard Huisvredebreuk en politieregistraties leefbaarheid overig zijn twee vormen van sociale overlast die onder misdrijven vallen. Deze twee vormen komen maar in beperkte mate voor in Dijk en Waard. Omdat de aantallen van deze registraties zo laag zijn, kan er, op basis van de criteria, geen trend worden geschetst. Los van deze criteria lijkt er in de gemeente wel een afnemende trend zichtbaar op het vlak van registraties van huisvredebreuken.

Veiligheidsanalyse Dijk & Waard

18 van 80

Ontw.

Tabel 1.8 – Sociale misdrijven politieregistraties (absolute aantallen) gemeente Dijk en Waard Bron: Openbare politiedata 2016

2017

2018

2019

2020

2021

2022

Ontw.

(geschat) Huisvredebreuk

Heerhugowaard

Langedijk

Overig

Dijk en Waard

Politiedistrict

193

138

125

204

202

193

264

Nederland

2.298

2.112

2.328

2.675

2.621

2.493

2.904

Politieregistraties

Heerhugowaard

leefbaarheid

Langedijk

(overig)*

Overig

Dijk en Waard

Politie eenheid

108

Nederland

422

362

326

489

602

716

918

*Onder deze categorie vallen bijtincidenten en lokaalvredebreuk.

Het aantal geregistreerde burenruzies is in Dijk en Waard is sinds 2017 gestegen van 158 meldingen naar 317 meldingen in 2021 (Tabel 1.9). Ook in de twee voormalige gemeenten is deze stijging tussen 2017 en 2020 zichtbaar. Uit de voorlopige cijfers van 2022 blijkt dat er een daling van het aantal incidenten is ten opzichte van 2021. Er zijn in de eerste 5 maanden van 2022 111 meldingen geregistreerd, ten opzichte van 124 meldingen in de eerste 5 maanden van 2021, dit is een daling van 10 procent. Tabel 1.9 – Geregistreerde incidenten burenruzie (absolute aantallen) Bron: Gemeente Dijk en Waard, driehoeksmonitor 2017

2018

2019

2020

2021*

2022 (t/m mei)

Registratie

Heerhugowaard

118

141

125

219

burenruzie

Langedijk

Dijk en Waard

158

184

156

276

317

111

* geen cijfers beschikbaar van heel 2021 voor Heerhugowaard en Langedijk (alleen cijfers t/m oktober)

Inwoners ervaren minder geluidsoverlast dan landelijk In Dijk en Waard komt volgens een derde van de inwoners geluidsoverlast wel eens voor (34%). Zeven procent van de inwoners ervaart hier zelf veel overlast van. Ten opzichte van Nederland ervaren inwoners van Dijk en Waard minder geluidsoverlast. In Heerhugowaard ervaart 8 procent veel hinder van geluidsoverlast, in Langedijk 5 procent. Hierin verschillen de twee voormalige gemeenten niet significant van elkaar.

Veiligheidsanalyse Dijk & Waard

19 van 80

Figuur 1.1 – Totale geluidsoverlast per gebied (percentage ervaart zelf veel overlast) Bron: Veiligheidsmonitor Dijk en Waard 2021 34%

Dijk en Waard

7% 34%

Heerhugowaard

8% 32%

Langedijk

5% 31%

VR Noord-Holland Noord

8% 35%

Nederland

10%

15%

Geluidsoverlast komt voor

20%

25%

30%

35%

40%

Ervaart veel geluidsoverlast

Toename politiemeldingen geluidsoverlast In Heerhugowaard en Langedijk is in de periode 2016–2022 een verschillende ontwikkeling te zien in de overige meldingen van geluidshinder bij de politie. In Heerhugowaard zijn deze meldingen met 14 procent toegenomen, in Langedijk zijn deze met 10 procent afgenomen. Hierdoor is op gemeentelijk niveau, tussen 2016 en 2022 geen sprake van een duidelijke toename van het aantal meldingen (10 procent of meer verschil). Wel is in de hele gemeente vanaf 2020 tot en met 2021 is een duidelijke toename te zien in deze meldingen. Vermoedelijk is deze stijging een gevolg van de coronacrisis, doordat meer inwoners langere tijd thuis zaten en hierdoor geluidshinder meer opviel. In 2022 is het aantal meldingen van geluidshinder in de gemeente weer aan het dalen. Hierdoor komt het verschil tussen 2022 en 2016 onder de 10 procent uit (8%) en is er, op basis van de gehanteerde criteria, geen sprake van een stijging. Tabel 1.10 – Geluidshinder (overig) politieregistraties (aantallen geregistreerde overlast) gemeente Dijk en Waard (absolute aantallen) Bron: Openbare politiedata 2016

2017

2018

2019

2020

2021

2022

Ontw.

(geschat) Geluids-

Heerhugowaard

433

338

460

364

664

792

494

hinder

Langedijk

149

162

135

217

268

134

(overig)

Overig

Dijk en Waard

583

502

596

461

881

1.061

632

Politie eenheid

10.892

9.982

10.196

9.181

15.796

16.255

10.836

Nederland

111.614

115.290

117.563

113.877

170.397

199.805

133.634

Veiligheidsanalyse Dijk & Waard

20 van 80

Vooral geluidsoverlastmeldingen bij woningcorporatie De gegevens van de politieregistraties lieten zien dat er vooral meldingen binnenkomen bij de politie betreffende geluidsoverlast (1.061 in 2021). Tabel 1.11 laat de overlastmeldingen zien die binnen zijn gekomen in 2021 bij de Woningcorporatie Langedijk. Uit deze gegevens blijkt dat de meldingen die hier worden gedaan voor ruim 40 procent uit geluidsoverlastmeldingen bestaan (19 van de 46 meldingen). Meldingen omtrent gedrag, tuin en vervuiling komen na geluidsoverlast het meest voor (tussen de 6 en 7 meldingen). Tabel 1.11 – Overlastregistraties woningcorporatie Langedijk Bron: Woningcorporatie Langedijk 2021 Langedijk Gesloten zaken

Totaal

Geluid

Gedrag

Tuin

Vervuiling

Stank

Huisdieren

Drugs

Ongedierte

Achter de voordeur

Vandalisme

Onbekend

Woonwaard, de corporatie in Heerhugowaard, gaf aan dat de afgelopen 5 jaar (2017-2021) 120 meldingen van overlast zijn binnengekomen. Uitsplitsing naar jaren en/of overlastvorm was niet mogelijk. Verder benoemt de corporatie dat er vanwege multiproblematiek in dezelfde periode 5 uithuiszettingen hebben plaatsgevonden.

Veiligheidsanalyse Dijk & Waard

21 van 80

Veilig Thuis meldingen (ex)partner geweld gestegen De Veilig Thuis-organisaties zijn het advies- en meldpunt voor (vermoedens van) huiselijk geweld en kindermishandeling. Slachtoffers, omstanders en professionals kunnen contact opnemen met Veilig Thuis als zij een vermoeden hebben van mishandeling. Het aantal meldingen bij Veilig Thuis met betrekking tot (ex)partnergeweld is tussen 2019 en 2021 in Dijk en Waard toegenomen met 60 meldingen (41%). Deze toename komt vooral door een toename in meldingen tussen 2019 en 2020. Tussen 202o en 2021 lijkt sprake van een lichte daling, echter is het cijfer van 2021 wel gebaseerd op een voorlopig cijfer. Landelijk is er juist een daling te zien tussen 2019 en 2021 in de meldingen van (ex)partnergeweld. Tabel 1.12 - Meldingen Veilig Thuis (ex)partnergeweld Bron: Centraal Bureau voor de Statistiek 2019

Dijk en Waard Nederland

2020

2021*

Ontwikkeling 2019-2021 Absolute

Procentuele

ontwikkeling

145

230

205

41%

131.800

127.410

119.185

12.390

-10%

*2021 betreft voorlopige cijfer.

Thema 1.2: Fysieke kwaliteit De fysieke kwaliteit van een buurt, wijk, kern heeft betrekking op fysieke kenmerken van de woonomgeving: in het bijzonder de inrichting, het onderhoud en beheer van de openbare ruimte. Het gaat bij dit thema om de vraag: hoe staat de openbare ruimte erbij? Hoe prettig is het wonen in de buurt gegeven die fysieke kwaliteit? Aspecten zijn onderhoud van groen, aanpak zwerfvuil, verlichting van achterpaden en dergelijke. Inbreuk op de fysieke kwaliteit zijn onder meer vernielingen, graffiti, zwerfvuil en andere tekenen van verloedering.

Beoordeling fysieke kwaliteit hoger dan regionaal en landelijk De schaalscore van de fysieke kwaliteit in Dijk en Waard is een 6,8. Inwoners zijn meer tevreden over de fysieke kwaliteit dan gemiddeld in de veiligheidsregio en dan gemiddeld in Nederland. Binnen Dijk en Waard ervaren inwoners van Heerhugowaard een betere fysieke kwaliteit in de buurt dan inwoners van Langedijk. Dit komt voornamelijk door een hogere waardering van straatverlichting en speelplekken voor kinderen. De fysieke kwaliteit is in Dijk en Waard toegenomen in de periode 2015-2021. Dit komt met name door een stijging in Heerhugowaard. De schaalscore fysieke kwaliteit is voor Langedijk stabiel gebleven ten opzichte van de voorgaande jaren. Landelijk is er ook een stijging zichtbaar in de beoordeling van de fysieke kwaliteit.

Geen data beschikbaar van de twee kernen Heerhugowaard en Langedijk.

Veiligheidsanalyse Dijk & Waard

22 van 80

Tabel 1.13 - Fysieke kwaliteit (schaalscore) Bron: Veiligheidsmonitor Dijk en Waard 2021 2012

2013

2014

2015

2016

2017

2019

2021

Heerhugowaard

6,4

6,6

6,4

6,6

6,9

Langedijk

6,5

6,4

6,5

Dijk en Waard

6,5

6,6

6,4

6,6

6,8

Ontw.

VR NoordHolland-Noord

6,7

6,8

6,6

6,8

6,7

6,8

6,5

Nederland

6,3

6,2

6,3

6,4

6,5

De schaalscores voor fysieke kwaliteit zijn berekend op basis van de vragen de tevredenheid over de vijf fysieke voorzieningen: onderhoud van stoepen, straten en pleintjes, onderhoud van parken en plantsoenen, de straatverlichting, de speelplekken, de voorzieningen voor jongeren in de buurt. De schaalscore kan variëren tussen 0 en 10. Hoe hoger de score, des te meer inwoners de kwaliteit van de aanwezige fysieke voorzieningen waarderen.

Inwoners ervaren minder overlast van fysieke verloedering dan landelijk Het percentage inwoners dat zelf veel overlast ervaart van een van de problemen die horen bij fysieke verloedering in Dijk en Waard is 16 procent. De voormalige gemeenten Heerhugowaard (16%) en Langedijk (17%) verschillen hierin niet van elkaar. Wel ervaren de inwoners van de gehele gemeente minder fysieke verloedering dan gemiddeld in Nederland (22%). In de gemeente Dijk en Waard is het aandeel dat veel overlast ervaart van fysieke verloedering sinds 2015 gedaald, dit geldt voor zowel Heerhugowaard als Langedijk. Deze ontwikkeling is ook op regionaal en landelijk niveau zichtbaar. Tabel 1.14 – Trendbeeld ervaren overlast fysieke verloedering (% veel overlast) Bron: Veiligheidsmonitor Dijk en Waard 2021 2012

2013

2014

2015

2016

2017

2019

2021 16%

Heerhugowaard

27%

28%

19%

24%

Langedijk

22%

20%

14%

17%

Dijk en Waard

25%

17%

21%

16%

Ontw.

VR NoordHolland-Noord

25%

23%

20%

22%

19%

17%

Nederland

25%

24%

23%

22%

21%

22%

Veiligheidsanalyse Dijk & Waard

23 van 80

Inwoners ervaren de meeste overlast van hondenpoep Bijna acht op de tien (78%) inwoners van Dijk en Waard geven aan dat fysieke verloedering wel eens voorkomt in hun buurt, minder dan twee op de tien (16%) ervaren hier ook overlast van. Hondenpoep is de meest voorkomende vorm van fysieke overlast. Ruim twee derde van de inwoners van Dijk en Waard geeft aan dat hondenpoep wel eens voorkomt in hun buurt (68%), een op de zeven (14%) ervaart hier ook veel overlast van. In vergelijking tot Nederland zien inwoners van Dijk en Waard minder fysieke verloedering, vooral in de vorm van rommel op straat of vernieling van straatmeubilair. Inwoners ervaren ook minder overlast van rommel op straat dan gemiddeld in Nederland. De twee voormalige gemeenten verschillen nauwelijks van elkaar in de mate van fysieke overlast dat volgens inwoners voorkomt en in hoeverre ze hier ook daadwerkelijk overlast van ondervinden. Tabel 1.15 - Vormen van fysieke verloedering per gebied Bron: Veiligheidsmonitor Dijk en Waard 2021 Hondenpoep op

Rommel op straat

de stoep of op grasveldjes % % komt ervaart wel veel eens overlast voor Heerhugowaard Langedijk Dijk en Waard VR NoordHollandNoord Nederland

Bekladde muren

Vernieling van

Fysieke

of gebouwen

straatmeubilair

verloedering

% komt wel eens voor

% ervaart veel overlast

% komt wel eens voor

% ervaart veel overlast

% komt wel eens voor

% ervaart veel overlast

totaal % komt % wel ervaart eens veel voor overlast

67% 69%

14% 15%

51% 45%

4% 4%

16% 17%

0,4% 1%

21% 21%

0,0% 1%

77% 79%

16% 17%

68%

14%

49%

17%

21%

78%

16%

69%

15%

49%

19%

23%

79%

17%

68%

16%

58%

19%

26%

83%

22%

Slachtofferschap vandalisme afgenomen Vier procent van de inwoners van Dijk en Waard is slachtoffer geworden van vandalisme, dit percentage is vergelijkbaar met het gewogen gemiddelde van de veiligheidsregio en gemiddeld in Nederland. Ook is in de twee voormalige gemeenten een vergelijkbaar percentage van de inwoners slachtoffer geworden van vandalisme. Ten opzichte van 2015 is er een daling te zien in het aandeel slachtoffers van vandalismedelicten in Dijk en Waard. Dit geldt zowel voor Heerhugowaard als voor Langedijk. Deze trend is ook regionaal en landelijk zichtbaar. Tabel 1.16 - Slachtofferschap vandalisme Bron: Veiligheidsmonitor Dijk en Waard 2021 2012

2013

2014

2015

2016

2017

2019

2021

Heerhugowaard

10%

Langedijk

12%

11%

Dijk en Waard

10%

Ontw.

VR NoordHolland-Noord

10%

11%

10%

Nederland

11%

10%

Veiligheidsanalyse Dijk & Waard

24 van 80

Meldingen politieregistraties vernieling afgenomen Het aantal registraties van vernielingen c.q. zaakbeschadigingen in de gemeente Dijk en Waard is tussen 2022 en 2016 afgenomen (afname van 34%). Dit komt overeen met het beeld uit de Veiligheidsmonitor, waar in de periode 2015–2021 ook een afname zichtbaar is van het zelf gerapporteerde slachtofferschap van vandalisme (tabel 1.16). Binnen de periode 2016–2022 zijn er een aantal schommelingen in de registraties van vernielingen. Tussen 2016 en 2018 was er sprake van een afname (van 621 naar 381), waarna het aantal meldingen tussen 2018 en 2020 weer steeg. De laatste 2 jaar is weer een afname gaande. Globaal gezien is in de politie eenheid en landelijk dezelfde trend zichtbaar, namelijk een afname in registraties tussen 2016 en 2022. Tabel 1.17 – Geregistreerde vernielingen c.q. zaakbeschadigingen politieregistraties (absolute aantallen) gemeente Dijk en Waard Bron: Openbare politiedata 2016

2017

2018

2019

2020

2021

2022 (geschat)

Vernieling c.q.

Heerhugowaard

450

380

291

357

378

330

308

zaakbeschadiging

Langedijk

168

184

119

137

102

100

Overig

Dijk en Waard

621

567

381

477

515

432

408

Politie eenheid

9.444

7.835

6.645

6.871

7.727

6.785

7.138

Nederland

94.731

81.682

72.120

76.917

78.421

71.919

72.380

Meer gemeentelijke meldingen openbare ruimte (MOR-meldingen) In de periode 2017-2021 is een stijgende trend zichtbaar in het aantal meldingen die de gemeente ontvangt betreffende openbare ruimte (MOR-meldingen). Dit zijn onder andere meldingen met betrekking tot huisvuil en grofvuil en openbaar groen. Het aantal meldingen is tussen 2017 en 2021 gestegen van 13.723 naar 17.858 meldingen, dit is een stijging van 23 procent. Dezelfde stijgende lijn is zichtbaar in zowel Heerhugowaard als Langedijk. Deze toename in meldingen kan deels verklaard worden doordat het aantal boa’s in de gemeente Dijk en Waard de afgelopen 3 jaar is gegroeid van 4 naar 11 boa’s. Deze toename kan ervoor hebben gezorgd dat er meer meldingen konden worden geregistreerd of dat inwoners sneller bij een boa terechtkonden om een melding te doen (door een grotere zichtbaarheid van boa’s op straat). Tabel 1.18 – Meldingen openbare ruimte gemeente Bron: Gemeente Dijk en Waard

2017

2018

2019

2020

2021

Heerhugowaard

10.308

11.040

13.033

13.540

13.931

Langedijk

3.415

3.073

3.219

3.685

3.927*

Dijk en Waard

13.723

14.113

16.252

17.225

17.858

* Tot en met april 2021 zijn de aantallen geregistreerd (1309). Voor de overige negen maanden is een schatting gemaakt, namelijk 1309 maal 3.

Veiligheidsanalyse Dijk & Waard

25 van 80

Het is niet mogelijk om subcategorieën binnen de meldingen openbare ruimte weer te geven, vanwege twee redenen: 1) Heerhugowaard en Langedijk werkten voor meldingen openbare ruimte (MOR) met verschillende systemen. Het systeem van Langedijk bestaat niet meer, waardoor alleen de totalen te genereren zijn, 2) Heerhugowaard registreerde tot en met april 2021 d.m.v. Corsa. Hierna zijn ze overgegaan op het Zaaksysteem. Binnen het Zaaksysteem worden andere categorieën dan Corsa gehanteerd.

Thema 1.3: Objectieve veiligheid Bij objectieve veiligheid gaat het om verschillende vormen van vermogens- en geweldscriminaliteit die zich in de alledaagse woon- en leefomgeving van bewoners kunnen voordoen. Het betreft zowel ‘veel voorkomende’ als ‘high impact’-criminaliteit. Vermogenscriminaliteit is onder meer woninginbraak, kelderboxinbraak, auto-inbraak, fietsendiefstal, diefstal motorvoertuigen, zakkenrollerij en straatroof. Onder geweldscriminaliteit valt onder meer bedreiging, mishandeling, openlijke geweldpleging, huiselijk geweld. Bij vermogenscriminaliteit is aandacht voor het eventuele georganiseerde karakter (bendes, banditisme) van belang.

Slachtofferschap vermogensdelicten lager dan landelijk In 2021 is 6 procent van de inwoners van Dijk en Waard de afgelopen 12 maanden slachtoffer geworden van één of meerdere vermogensdelicten. Dit is minder dan het landelijk gemiddelde, maar wel vergelijkbaar met het gewogen gemiddelde van de veiligheidsregio. Over de periode 2015-2021 is er in Dijk en Waard een daling te zien in het slachtofferschap vermogensdelicten (van 10% naar 6%). Deze daling komt met name door een daling in Heerhugowaard (van 12% naar 5%). Deze daling is in lijn met de landelijke en regionale trend. Tabel 1.19 - Slachtofferschap vermogensdelicten (afgelopen 12 maanden) Bron: Veiligheidsmonitor Dijk en Waard 2021 2012

2013

2014

2015

2016

2017

2019

2021

Heerhugowaard

17%

12%

Langedijk

Dijk en Waard

14%

10%

Ontw.

VR NoordHolland-Noord

11%

13%

11%

10%

Nederland

18%

16%

15%

13%

12%

Inwoners uit Dijk en Waard zijn nauwelijks slachtoffer geweest van vermogensdelicten. Hierin verschilt Dijk en Waard niet van het landelijke en regionale beeld.

Veiligheidsanalyse Dijk & Waard

26 van 80

Tabel 1.20 - Vormen slachtofferschap vermogensdelicten (afgelopen 12 maanden) Bron: Veiligheidsmonitor Dijk en Waard 2021 Woning

Fiets-

Zakken-

Diefstal

Auto-

Overige

inbraak

diefstal

rollerij/

vanaf

uit auto

ander

diefstal

beroving

auto

motorvoertuig

Heerhugowaard

Langedijk

Dijk en Waard

VR Noord-Holland-

Noord Nederland

Geregistreerde criminaliteit vermogensdelicten afgenomen Over de periode 2016-2022 is om Dijk en Waard een afname te zien in de politieregistraties van vermogensdelicten (afname van 25%). Deze ontwikkeling is in lijn met de afname in zelf gerapporteerd slachtofferschap van vermogensdelicten (tabel 1.20). Ook volgt de gemeente hierin de landelijke en regionale (politie eenheid) ontwikkeling. De verwachting is wel dat het aantal geregistreerde vermogensdelicten in 2022 weer zal toenemen, van 808 in 2021 naar 1.070 in 2022. Deze verwachting is gebaseerd op basis van de al beschikbare halfjaarcijfers. Echter blijft dit verwachte aantal wel onder het aantal in de jaren voor de coronacrisis (2016–2019). Tabel 1.21 – Vermogensdelicten totaal Bron: Openbare politiedata 2016

2017

2018

2019

2020

2021

2022

Ontw.

(geschat) Heerhugowaard

1057

852

840

907

786

629

800

Langedijk

370

289

244

251

189

177

270

Overig

Dijk en Waard

1434

1143

1086

1157

977

808

1070

Politie eenheid

30.735

24.120

21.912

22.188

19.761

17.329

18.768

Nederland

430.254

365.133

322.051

315.501

281.650

247.808

277.640

Trendverschillen in type vermogensdelicten Wanneer onderscheid wordt gemaakt naar type vermogensdelicten, is straatroof een uitzondering op deze ontwikkeling. De verwachting is dat het aantal geregistreerde straatroven in 2022 op 22 uitkomt. Terwijl het aantal in 2016 op 9 registraties uitkwam (toename van 144%). Deze vorm van criminaliteit was tussen 2016 en 2019 stabiel, 2020 was een piekjaar met 23 geregistreerde delicten. Uit de politieregistraties blijkt dat inwoners voornamelijk slachtoffer zijn geworden van overige delicten en van diefstal van (brom-/snor-) fietsen. Dit komt overeen met het zelf geregistreerde slachtofferschap uit de Veiligheidsmonitor. Het aantal aangiften van diefstal van (brom-/ snor-) fietsen is wel afgenomen in de periode van 2016 tot 2021. In 2022 is de verwachting dat het aantal registraties weer stijgt en uitkomt op 360 (180 meldingen in het eerste halfjaar). Dat zou betekenen dat in 2022 het aantal registraties ongeveer gelijk zou zijn aan dat van in 2016.

Veiligheidsanalyse Dijk & Waard

27 van 80

Deze toename geldt echter alleen voor Langedijk, de verwachting is dat het aantal registraties in Heerhugowaard in 2022 nog wel onder het aantal in 2016 blijft. Hierdoor is er op gemeentelijk niveau geen sprake van een ontwikkeling op basis van het gehanteerde criterium van 10 procent verschil.

Verwachte ontwikkeling vermogensdelicten na de coronacrisis (2020-2021) Op basis van de berekende cijfers voor 2022 is een aantal vormen van vermogensdelicten weer aan het aantrekken. Een voorbeeld hiervan is diefstal/inbraak in een woning (van 98 registraties in 2021 naar 142 in 2022). Echter is het verwachte aantal registraties in 2022 nog niet op het niveau van voor de coronapandemie. Wel maakt deze verwachte ontwikkeling duidelijk dat het aantal inbraken weer aantrekt, doordat inwoners minder thuis zijn dan ten tijden van de coronacrisis. Echter is het natuurlijk onduidelijk wat de situatie in het najaar van 2022 zal zijn. Tabel 1.22 – Vermogensdelicten politieregistraties (absolute aantallen) gemeente Dijk en Waard Bron: Openbare politiedata 2016

2017

2018

2019

2020

2021

2022

Ontw.

(geschat) Diefstal/inbraak

Heerhugowaard

140

123

107

143

154

woning

Langedijk

Overig

Dijk en Waard

199

190

149

206

203

142

Diefstal/inbraak

Heerhugowaard

box, garage of

Langedijk

schuur

Overig

Dijk en Waard

Diefstal

Heerhugowaard

130

101

133

104

uit/vanaf

Langedijk

motorvoertuig

Overig

Dijk en Waard

173

128

121

158

120

Diefstal van

Heerhugowaard

motorvoertuig

Langedijk

Overig

Dijk en Waard

Diefstal van

Heerhugowaard

290

255

261

231

187

192

258

brom-, snor-,

Langedijk

102

en fietsen

Overig

-1

Dijk en Waard

350

301

314

286

225

360

Heerhugowaard

Langedijk

Overig

Zakkenrollerij

Dijk en Waard

Diefstal

Heerhugowaard

af/uit/van ov.

Langedijk

voertuig

Overig

Dijk en Waard

Heerhugowaard

Straatroof

Veiligheidsanalyse Dijk & Waard

28 van 80

2016

2017

2018

2019

2020

2021

2022

Langedijk

Overig

Dijk en Waard

Heerhugowaard

Langedijk

Overig

Ontw.

(geschat)

Overval

Overig

Dijk en Waard

Heerhugowaard

350

256

291

268

223

183

242

Langedijk

140

111

Overig

Dijk en Waard

496

368

372

338

270

241

294

Vijf procent inwoners slachtoffer van geweldsdelicten In Dijk en Waard is in 2021 in de afgelopen 12 maanden, 5 procent van de inwoners slachtoffer geworden van één of meerdere geweldsdelicten. Dit komt overeen met het gewogen gemiddelde van de veiligheidsregio en het Nederlandse gemiddelde. Alleen in Langedijk is in de periode 2015–2021 het percentage slachtoffers van geweldsdelicten afgenomen, van 8 naar 4 procent. Tabel 1.23 – Slachtofferschap geweldsdelicten (afgelopen 12 maanden) Bron: Veiligheidsmonitor Dijk en Waard 2021 2012

2013

2014

2015

2016

2017

2019

2021

Heerhugowaard

13%

Langedijk

Dijk en Waard

10%

Ontw.

VR NoordHolland-Noord

Nederland

Het zelf geregistreerd slachtofferschap van geweldsdelicten ligt in Dijk en Waard tussen de 4 (bedreiging) en 1 procent (mishandeling). De twee voormalige gemeenten verschillen hierin niet van elkaar. Ook komen de verschillende vormen van slachtofferschap van geweldsdelicten overeen met het gemiddelde in de veiligheidsregio en Nederland. Tabel 1.24 – Slachtofferschap geweldsdelicten (afgelopen 12 maanden) Bron: Veiligheidsmonitor Dijk en Waard 2021 Bedreiging

Mishandeling

Seksueel geweld

Heerhugowaard

Langedijk

Dijk en Waard VR Noord-HollandNoord

Nederland

Veiligheidsanalyse Dijk & Waard

29 van 80

Geregistreerde criminaliteit geweldsdelicten afgenomen Het aantal geweldsdelicten totaal is een opstelsom van alle vormen van geweldsdelicten, met uitzondering van zedenmisdrijven. Dit komt doordat voor de voormalige gemeenten geen cijfers van deze vorm van geweldsdelicten beschikbaar zijn, ook zijn er voor het jaar 2022 nog geen data beschikbaar voor deze vorm van criminaliteit. In Dijk en Waard zijn er over de periode 2016-2022 minder politieregistraties met betrekking tot geweldsdelicten (afname van 27%). Vooral in Langedijk is deze vorm van criminaliteit (op basis van de registraties) afgenomen (60%). Dijk en Waard volgt hierin de ontwikkeling op landelijk en politie eenheid niveau. Tabel 1.25 – Geweldsdelicten totaal politieregistraties (excl. zedendelicten)* Bron: Openbare politiedata 2016

2017

2018

2019

2020

2021

2022

Ontw.

(geschat) Heerhugowaard

332

293

247

222

245

204

246

Langedijk

Overig

Dijk en Waard

431

381

322

290

329

261

308

Politie eenheid

7.293

6.458

6.219

6.107

5.716

5.674

5.604

Nederland

75.926

70.987

67.172

69.072

65.475

61.060

71.594

*Exclusief zedenmisdrijf, hiervan zijn geen cijfers voor Heerhugowaard en Langedijk beschikbaar. Ook zijn er voor 2022 nog geen data van zedenmisdrijven beschikbaar.

Registraties bedreiging en mishandeling afgenomen in Dijk en Waard Een aantal vormen van geweldsdelicten bestaan uit te lage registratieaantallen, om hier een duidelijke trend op te berekenen. Voor de vormen waarbij dat wel mogelijk is, laat tabel 1.26 zien dat dat er op het vlak van bedreiging en mishandeling een afname is in registraties tussen 2016 en 2022. Uit de cijfers van de periode 2016 -2022 blijkt dat de registraties van bedreiging een dalende trend laten zien tussen 2016 en 2019. Na 2019 steeg het aantal registraties van bedreiging weer. De verwachting is dat deze in 2022 op 118 uitkomen. Ondanks deze toename is het aantal registraties wel onder het aantal van 2016.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=DijkenWaard&id=2c1d9f99-75d5-45ae-b9cb-6b9adae24f08