CConstaterende datDijk en Waard
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 1a - Bijlageboek IHP Dijk en Waard 2024

Gemeenteraad 12 maart 2024, gemeente Dijk en WaardBij agendapunt: Integraal Huisvestingsplan onderwijs en Ruimte voor binnensport in Dijk en Waard26.930 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 3

Bijlage: financiële uitgangspunten

www.icsadviseurs.nl

Onderdeel van ICS Ruimteregiegroep BV

Bevindingen Inventarisatie schoolgebouwen

Opdrachtgever Gemeente Dijk en Waard

Datum 4 april 2023

Referentienummer 2220268

Auteur(s) Leonoor Clemens Maarten Groenen

│ Onderdeel van ICS Ruimteregiegroep BV

Inhoudsopgave 1.

2.

3.

4.

Inleiding

3

1.1

Aanleiding

3

1.2

Aanpak

3

Overzicht schoolgebouwen

4

2.1

Scope

4

2.2

Basisgegevens

5

Bevindingen

6

3.1

Technische kwaliteit

6

3.2

Belevingskwaliteit

8

3.3

Vraag en aanbod

10

3.4

Exploitatie

11

3.5

Duurzaamheid

12

Conclusie

14

De inhoud van deze uitgave is eigendom van ICS Adviseurs B.V. te Zwolle. Enkel de opdrachtgever waarmee ICS Adviseurs B.V. een overeenkomst is aangegaan, heeft een gebruiksrecht voor deze uitgave. De inhoud en omvang van dat gebruiksrecht zijn vastgelegd in de algemene voorwaarden van ICS Adviseurs B.V., gedeponeerd bij de Rechtbank Overijssel onder nummer 9/2021, dan wel in de overeenkomst zoals hiervoor bedoeld. Elk ander gebruik van deze uitgave, door opdrachtgever en of derden is uitgesloten, inhoudende dat niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand, of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, via internet, door fotokopieën, opnamen of enige andere manier, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van ICS Adviseurs B.V.

www.icsadviseurs.nl

1. Inleiding 1.1 Aanleiding De gemeente Dijk en Waard is gestart met het opstellen van een nieuw Integraal Huisvestingsplan (IHP). De eerste fase om tot een IHP te komen staat in het teken van de inventarisatie. De inventarisatie is erop gericht een gedegen inzicht te krijgen in de huidige staat van de accommodaties. De meerwaarde van de inventarisatie in de eerste fase is dat we een gerichte indicatie van de opgave definiëren en vaststellen. Daarmee vormt de eerste fase een belangrijk fundament voor de vervolgstappen in het proces. De inventarisatie voor het IHP heeft betrekking op de schoolgebouwen en de sportaccommodaties en heeft als doel de accommodaties op een uniforme wijze met elkaar te kunnen vergelijken. Voor iedere accommodatie is er zodoende een factsheet opgesteld. In onderliggend document vatten we de bevindingen naar de inventarisatie van de schoolgebouwen samen. Er komt een separaat document waar de bevindingen voor de sportaccommodaties in worden omschreven.

1.2 Aanpak Om een compleet beeld van de schoolgebouwen te krijgen heeft de inventarisatie zich gericht op de volgende onderdelen. ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪

Algemene gebouwinformatie gericht op adresgegevens, bouwjaar, capaciteit; Schouw van de gebouwen, gericht op de beoordeling van de technische staat en prestatie van de schoolgebouwen; Vragenlijst voor de schoolbesturen, gericht op de gebruikersbeleving van het schoolgebouw; Actuele exploitatiegegevens zoals meerjarenonderhoudsplannen en afrekeningen van gas en elektra. Deze gegevens zijn gebruikt om de exploitatielasten en het energieverbruik te achterhalen; Actuele leerlingprognoses en een vertaalslag naar de ruimtebehoefte per school; Informatie over medegebruik en verhuur.

Voor ieder schoolgebouw is er een separaat schouwrapport opgesteld en een factsheet. Beide documenten zijn afgestemd met en vastgesteld door de gemeente en schoolbesturen. De factsheets zijn toegevoegd als bijlage.

www.icsadviseurs.nl

3/15

Primair onderwijs Voortgezet onderwijs Speciaal onderwijs

2. Overzicht schoolgebouwen 2.1 Scope De gemeente Dijk en Waard beschikt over 37 schoollocaties. Voor 6 van deze locaties is (vervangende) nieuwbouw reeds in ontwikkeling, dit betreft de volgende scholen: School

Scenario

Beoogd bouwjaar

De Nieuwe Draai De Vaandel-Zuid

Nieuwbouw Nieuwbouw Gezamenlijke nieuwbouw voor De Phoenix en Paus Johannes Nieuwbouw IKC met zorgcentrum Vervangende nieuwbouw Carrousel en Fonkelsteen Vervangende nieuwbouw

2023 2023

IKC Sint Pancras IKC Waterrijk De Carrousel De Vaart

2023 2025 2025/2026 2025/2026

Het Dijk en Waard College is tijdelijk gehuisvest in het schoolgebouw aan de Smaragd 32, totdat dit gebouw nodig is als wissellocatie bij de nieuwbouw van Carrousel . Uiteindelijk zal de locatie herontwikkeld worden en een andere functie krijgen. Voor het Dijk en Waard College zal een andere locatie moeten worden gezocht. Het schoolgebouw aan de Windmolen 2-4 wordt tijdelijk gebruikt door het Huygens College. Ook deze locatie

www.icsadviseurs.nl

4/15

zal uiteindelijk herontwikkeld worden. In de Vaandel-Zuid is op 3 februari 2023 het expertisecentrum speciaal onderwijs ten behoeve van Heliomare en Aloysius opgeleverd. In de meivakantie 2023 zullen de leerlingen van Nexus en Antonius (Aloysius) en de leerlingen van De Ruimte (nu nog gevestigd in Bergen) hier hun intrek nemen. Voor de overige 30 schoollocaties zijn diverse analyses uitgevoerd die in dit document verder worden toegelicht.

2.2 Basisgegevens Van de 30 schoollocaties huisvesten 23 locaties een basisschool en 7 locaties een voortgezet onderwijsschool. Hierin zijn ook de dislocaties van diverse scholen meegenomen. Het gemiddelde bouwjaar van de onderwijsportefeuille is 1987. De gemiddelde leeftijd komt daarmee uit op 35 jaar. Ruim 50% van de gebouwen is minstens één keer uitgebreid. Het gemiddeld bouwjaar van de gebouwen in het basisonderwijs komt uit op 1981. De voortgezet onderwijs gebouwen zijn met een gemiddeld bouwjaar van 2002 jonger dan de gebouwen in het basisonderwijs. Als we inzoomen op verschillende leeftijdscategorieën voor zowel het basis- als het voortgezet onderwijs zien we het volgende. Leeftijdscategorie

Basisonderwijs

Voortgezet onderwijs

Ouder dan 40 jaar Tussen 40 en 20 jaar Jonger dan 20 jaar

9 4 10

1 6

Onderstaande tabel toont in welke leeftijdscategorie de schoolgebouwen in te delen zijn. Ouder dan 40 jaar

Tussen 40 en 20 jaar

Jonger dan 20 jaar

IKC De Poolster IKC St. Josephschool IKC Oudkarspel KC Het Mozaïek KC het Baken Taxuslaan De Boomladder Familieschool P.J. Smitschool Huygens College (Umbriellaan 6)

Hasselbraam De Wijde Veert De Zonnewijzer De Zeppelin

KC Atalanta De Helix De Phoenix De Koolvlet Het Baken (dislocatie) De Paperclip Campus Columbus De Vlindertuin De Reflector De Zevensprong Huygens College (Middenweg 68) Huygens College (Umbriellaan 3) Praktijkschool Focus Jan Arentsz Trinitas College, loc. Han Fortmann Trinitas College, loc. Johannes Bosco

Het eigendom van de schoolgebouwen is op verschillende manier geregeld. Van 14 schoolbesturen is het eigendom juridisch overgedragen aan het schoolbestuur. De gemeente is eigenaar van 15 schoolgebouwen. En in één geval is een derde partij eigenaar van het schoolgebouw.

www.icsadviseurs.nl

5/15

3. Bevindingen Onderstaand lichten we de bevindingen uit de analyse kort toe. We gaan daarbij in op de technische kwaliteit, belevingskwaliteit, bezetting, exploitatie en duurzaamheid. Van iedere school is tevens een factsheet ontwikkeld waar deze informatie op een uniforme wijze in beeld is gebracht. De factsheets zijn toegevoegd in de bijlage.

3.1 Technische kwaliteit Als onderdeel van de inventarisatie is er een visuele schouw uitgevoerd. Tijdens de schouw ter plaatse is er vanuit technisch oogpunt gekeken naar de technische staat van het exterieur, interieur en installaties, functionele staat, binnenklimaat, veiligheid en duurzaamheid van de schoolgebouwen. Verschillende aspecten zijn op een 6-puntschaal beoordeeld van zeer slecht tot uitstekend. De ongewogen resultaten van de schouw zijn hieronder weergegeven en gecategoriseerd op bouwjaar. Ouder dan 40 jaar

Bevindingen schouw 12 10 8

zeer slecht

6

slecht

4

matig

2

redelijk

0

goed uitstekend

Binnen de oudste categorie gebouwen valt op dat vrijwel op alle onderdelen redelijk tot matig wordt gescoord, enkele uitzonderingen daargelaten. Voor het onderdeel exterieur wordt geregeld opgemerkt dat geveldelen verouderd zijn, voegen zijn beschadigd en dakplaten vervormen. Op het gebied van de functionaliteit zien we dat een aantal gebouwen over dragende scheidingswanden beschikken, wat het onmogelijk maakt ruimten te koppelen en flexibel gebruik te maken van het gebouw. Ook beschikken niet alle schoolgebouwen over een MIVA-toilet, wat de toegankelijkheid voor mindervaliden beperkt. Door het gebrek aan installaties is het binnenklimaat niet altijd te beïnvloeden en zijn er klachten over de temperatuur. Het meest in het oog springt het onderdeel duurzaamheid. Geen enkel gebouw uit deze categorie scoort goed op dit onderdeel. Bijna alle gebouwen beschikken nog over een gasgestookte Cv-ketel, hebben TLen/of spaarlampen en (deels) enkelglas.

www.icsadviseurs.nl

6/15

Tussen de 40 en 20 jaar oud

Bevindingen schouw 5 4 zeer slecht

3

slecht

2

matig

1

redelijk

0

goed uitstekend

De vier gebouwen in deze categorie scoren op alle onderdelen goed, redelijk en matig. De veroudering is ingezet en de gebouwen vertonen her en der gebreken. Daar waar redelijk wordt gescoord wordt aangegeven dat de gevel plaatselijk beschadigingen heeft aan het voegwerk of schilderwerk. Het interieur is over het algemeen in goede staat. In sommige gevallen wordt de werking van installaties negatief beïnvloed door vervuilde roosters. Door het gebrek aan mechanische ventilatie zijn er diverse klachten over het binnenklimaat. Daarnaast zijn niet bij alle gebouwen duurzame maatregelen getroffen.

Jonger dan 20 jaar

Bevindingen schouw 18 16 14 12 10 8 6 4 2 0

zeer slecht slecht matig redelijk goed uitstekend

De jongste schoolgebouwen staan er over het algemeen het beste voor. Op de meeste onderdelen wordt goed gescoord. Op enkele onderdelen zelfs uitstekend. Gezien de leeftijd is de technische staat van het exterieur, interieur en installaties, maar ook functionele staat op orde. Ook de aanwezigheid van installaties zorgt er in de meeste gevallen voor dat het binnenklimaat te reguleren is. Voor een enkele accommodatie

www.icsadviseurs.nl

7/15

geldt dat er klachten zijn over de temperatuur, hinderlijk omgevingsgeluid en overspraak. Op het gebied van duurzaamheid zien we dat er aandacht is voor gevelisolatie, zonnepanelen en alternatieven voor gasgestookte installaties. Desondanks zijn er in deze categorie ook nog accommodaties die een gasgestookte installatie bevatten en waar het aan zonnepanelen ontbreekt.

3.2 Belevingskwaliteit Naast de technische beoordeling van de schoolgebouwen is er ook onderzoek gedaan naar de belevingskwaliteit. Aan de schoolbesturen is gevraagd hoe zij het gebouw op het gebied van functionaliteit, binnenklimaat en veiligheid ervaren. Functionaliteit Voor het onderdeel functionaliteit hebben de schoolbesturen, vaak in afstemming met de locatiedirecteuren, de schoolgebouwen beoordeeld aan de hand van de onderwijslokalen, werkomgeving staf, facilitaire voorzieningen, toegankelijkheid, speelplein en de mate van multifunctionaliteit. Onderstaande grafiek toont de resultaten.

Functionaliteit 35 30 25 20 15 10

Zeer slecht Slecht Matig

5

Redelijk

0

Goed Uitstekend

De gebruikers zijn overwegend positief over de functionaliteit van de schoolgebouwen. Op alle onderdelen wordt voor minimaal de helft van het aantal gebouwen de score uitstekend, goed of redelijk toegekend. Een aantal zaken vallen op. Over de onderdelen ‘werkomgeving staf, het ‘speelplein’ en de ‘multifunctionaliteit’ zijn de gebruikers het minst tevreden. Aangegeven wordt dat er te weinig werkplekken voor de medewerkers zijn, zoals spreekkamers of een teamkamer. De druk vanuit het onderwijs maakt het soms noodzakelijk om stafruimten als lokaal in te zetten. Wat het speelplein betreft geven de gebruikers in een aantal gevallen aan dat de speeltoestellen verouderd zijn en dat het schoolplein verzakt is en wateroverlast optreedt. De multifunctionaliteit van een groot aantal schoolgebouwen laat te wensen over. In veel gevallen biedt het gebouw geen ruimte om andere onderwijs gerelateerde functies zoals zorg op kinderopvang te huisvesten. Binnenklimaat Binnen het onderdeel ‘binnenklimaat’ is gevraagd aan te geven hoe de ventilatie, temperatuur, licht en geluid ervaren wordt.

www.icsadviseurs.nl

8/15

Binnenklimaat 35 30 Zeer slecht

25

Slecht

20

Matig

15

Redelijk

10

Goed

5

Uitstekend

0 Ventilatie

Temperatuur

Licht

Geluid

Opvallend is dat bij alle onderdelen, en met name bij ‘ventilatie’ en ‘temperatuur’, de gebruikers slechte en zelfs zeer slechte ervaringen hebben. Aangegeven wordt dat de CO2 concentraties te hoog zijn, er minimale ventilatiemogelijkheden zijn en het snel te warm of te koud wordt in de lokalen. Veel gebouwen beschikken niet over een mechanisch ventilatiesysteem. Bij het onderdeel geluid wordt aangegeven dat de akoestiek in (delen van) het schoolgebouw niet optimaal is. Ook zijn er schoolgebouwen die last hebben van omgevingsgeluid, zeker in het geval er geventileerd wordt door het openen van ramen. Veiligheid Bij het onderdeel veiligheid is gevraagd de veiligheid in en om het gebouw alsmede de verkeersveiligheid te beoordelen.

Veiligheid 35 30 Zeer slecht

25

Slecht

20

Matig

15

Redelijk

10

Goed Uitstekend

5 0 In en om gebouw

Verkeersveiligheid

Bovenstaande grafiek toont aan dat de gebruikers overwegend positief zijn over de veiligheid in en om het gebouw. Slechts in een enkel geval krijgt dit onderdeel een matige of slechte score. Onveilige trappen in het gebouw en hangjeugd rond het gebouw wordt als onderbouwing op deze score gegeven. Opvallend is dat in 60% van alle schoolgebouwen de verkeersveiligheid als aandachtspunt wordt aangemerkt. Bij 8 gebouwen is de verkeersveiligheid zelfs zeer slecht. Aangegeven wordt dat er schoolgebouwen aan een drukke weg

www.icsadviseurs.nl

9/15

liggen. Ook is er weinig parkeergelegenheid voor het halen en brengen waardoor een drukke en onoverzichtelijke verkeerssituatie voor het schoolgebouw ontstaat.

3.3 Vraag en aanbod Binnen het thema vraag en aanbod is de beschikbare onderwijscapaciteit vergeleken met de toekomstige normatieve ruimtebehoefte aan onderwijscapaciteit in 2038. De leerlingprognoses zijn de basis voor deze berekening. De meest actuele leerlingprognoses (Pronexus, jan 2023) geven inzicht in de verwachte ontwikkeling van het aantal leerlingen in de komende jaren. Onderstaande grafiek geeft een overzicht van het huidig aantal leerlingen en de verwachte leerling prognose voor het BO en VO.

Leerling ontwikkeling 9000 8000 7000 6000 5000 4000 3000 2000 1000 0

VO BO

2023 2024 2025 2026 2027 2028 2029 2030 2031 2032 2033 2034 2035 2036 2037 2038 Voor het primair onderwijs is het de verwachting dat het aantal leerlingen de komende tijd zal toenemen tot ca. 8.500 leerlingen. Tot aan 2028 wordt er een stijging van 9% voorspeld. Voor het voortgezet onderwijs is het de verwachting dat het aantal leerlingen tot 2030 licht toeneemt om vervolgens licht te dalen tot 4.485 leerlingen in 2038. Over een periode van 16 jaar neemt het aantal leerlingen in het voortgezet onderwijs met een kleine 1% af. Woningbouwontwikkelingen De toename van het aantal leerlingen is voor een deel te verklaren door de woningbouwontwikkelingen. Binnen de gemeente Dijk en Waard vinden de komende jaren grootschalige woningbouwprojecten plaats. Als onderlegger voor de leerlingprognoses zijn alle woningbouwplannen waarvan alle procedures zijn doorlopen opgenomen, de zogenaamde harde plannen. Deze zijn aangevuld met de ‘zachte’ woningbouwplannen waarvan het vrijwel zeker is dat ze doorgaan, maar nog niet alle procedures zijn doorlopen. In zijn totaliteit is er uitgegaan van een uitbreiding van de woningvoorraad met 5.210 woningen tot en met 2034. De grootste woningbouwontwikkelingen zijn te verwachten in de wijken: ▪ ▪ ▪

De Draai, 1.564 woningen Stadshart, 1.068 woningen Broekhorn, 975 woningen

Veel van de woningbouw vindt plaats op binnenstedelijke gebieden. Vraag en aanbod Momenteel hebben zes scholen te kampen met een normatief ruimtetekort. Naast locaties met een ruimtetekort zijn er ook scholen met een normatief ruimteoverschot. Onderstaande tabel toont de vijf scholen met het grootste normatieve tekort en vijf scholen met het grootste normatieve overschot op basis van de leerlingaantallen 1-10-2022. Het gebruik door derden is hierin meegenomen.

www.icsadviseurs.nl

10/15

School met grootste tekort

Tekort m² bvo

School met grootste overschot

Huygens College Praktijkschool Focus P.J. Smitschool De Helix De Phoenix

1.891 551 385* 183 144

Trinitas College Han Fortmann Trinitas College Joh. Bosco Jan Arentsz De Boomladder IKC Oudkarspel

Overschot m² bvo 2.451 2.319 1.947 1.066 824

*te kort wordt op dit moment opgevangen in het gebouw aan de Taxuslaan. De bovenbouw van de P.J. Smitschool is op deze locatie gehuisvest.

Door een toename van het aantal leerlingen is de verwachting dat in 2038 meer scholen te maken krijgen met een tekort aan ruimte. Op basis van de prognoses is het de verwachting dat de volgende schoollocaties in 2038 kampen met een normatief ruimtetekort: ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪

Huygens College (2.384 m² bvo) De Helix (1.503 m² bvo) Praktijkschool Focus (479 m² bvo) IKC St. Josephschool (272 m² bvo) De Zevensprong (230 m² bvo) Het Baken (60 m² bvo), dit loopt op tot 437 m² als de tijdelijke locatie aan de Bovenweg 62 vervalt IKC De Poolster (58 m² bvo)

Daarnaast zal bij de binnenstedelijke locaties aanvullende capaciteit onderwijshuisvesting moeten worden gerealiseerd. Medegebruik en verhuur Binnen de PO scholen is er in diverse gevallen sprake van verhuur en medegebruik aan derden. Dit betreft hoofdzakelijk aan partijen die kinderopvang (dagopvang en BSO) verzorgen. Bij 15 scholen is er aanvullende capaciteit aanwezig (ruimten zonder onderwijsbestemming) waar derden gebruik van maken. Bij 14 schoolgebouwen maken derden gebruik van een deel van de onderwijscapaciteit. In 6 gevallen gaat dit om enkel gebruik en wordt leegstand binnen het schoolgebouw structureel ingezet. In 8 gevallen is er sprake van dubbel gebruik en wordt de ruimte door derden gebruikt op het moment dat de school gesloten is.

3.4 Exploitatie Van een heel aantal schoolgebouwen zijn de meerjarenonderhoudsplannen en de afrekeningen voor het gas en elektra onderzocht. Van 23 gebouwen hebben we de onderhoudsplannen ontvangen. Uit de analyse blijkt dat de gemiddelde onderhoudslasten per jaar €44,97 per m² bvo bedragen. Voor 8 gebouwen zijn de onderhoudslasten echter hoger dan dit gemiddelde. Dit betreffen de volgende schoolgebouwen: Schoolgebouw De Zevensprong Familieschool P.J. Smitschool De Vlindertuin Campus Columbus De Boomladder IKC St. Josephschool De Reflector

Totaalbedrag MOP (komende 10 jaar) € 1.512.741 € 1.639.730 € 1.361.630 € 1.060.291 € 1.146.199 € 1.458.825 € 508.093 € 1.249.184

Onderhoudslasten per m² bvo per jaar € 122,24 € 79,98 € 70,40 € 61,88 € 59,85 € 53,67 € 51,12 € 50,47

Opvallend is dat de hoogste onderhoudslasten voorkomen bij gebouwen uit de categorie ’40 jaar en ouder’. Gezien de leeftijd van deze gebouwen is de komende jaren grootschalig onderhoud nodig om de kwaliteit op peil te houden. Er zitten echter ook 4 gebouwen, De Zevensprong, De Vlindertuin, Campus Columbus en de Reflector, tussen die jonger zijn dan 20 jaar.

www.icsadviseurs.nl

11/15

Van 19 accommodaties hebben wij volledige afrekeningen (minstens van 2 jaar) van het gas en elektra ontvangen. Hier valt op dat een aantal accommodaties de afgelopen jaren relatief lage energielasten hadden. Deze lagere lasten zijn mogelijk te verklaren door het feit dat een groot aantal schoolgebouwen over zonnepalen beschikt en er terug levering van energie plaatsvindt. Anderzijds zijn de lasten mogelijk vertekend door de sluiting van scholen gedurende de Covid-19 pandemie. Ook hebben met name de oudere schoolgebouwen geen tot weinig installaties, waardoor het energieverbruik en -lasten laag kunnen zijn. De gemiddelde energielasten komen uit op €10,- per m² bvo. Voor 11 schoolgebouwen zijn de energielasten hoger dan dit gemiddelde. Dit betreft de volgende schoolgebouwen: Schoolgebouw

Energielasten per m² bvo per jaar

Het Baken dislocatie De Koolvlet De Phoenix (locatie Broek op Langedijk) Campus Columbus Het Baken KC Atalanta KC De Poolster P.J. Smitschool Het Mozaïek Familieschool De Vlindertuin

€25,58 €18,27 €18,27 €18,21 €16,23 €15,40 €12,65 €12,14 €11,93 €11,42 €10,32

N.B. Bovenstaande bedragen zijn gebaseerd op het prijspeil 2021 en 2020. Momenteel bevinden wij ons in een energiecrisis, wat een explosieve stijging van de energiekosten heeft veroorzaakt. Bovenstaande bedragen weerspiegelen derhalve niet het huidige prijsniveau.

3.5 Duurzaamheid Op het gebied van duurzaamheid is er gekeken naar de CO2-uitstoot en de WEii-indicatie. Het energieverbruik (warmte en elektra) ligt ten grondslag aan beide berekeningen. Van 21 schoolgebouwen is het verbruik uit 2021 bekend. Ook voor de berekende CO2-uitstoot en de WEii klassen geldt dat de uitkomst mogelijk vertekend is door de sluiting van de scholen gedurende de Covid-19 pandemie en de daarmee gepaard gaande lagere energiebehoefte. In zijn algemeenheid valt op dat 23 schoolgebouwen zonnepanelen bevatten. Dit is met 77% van het totaal aantal schoolgebouwen een hoog aantal. De opbrengst uit de zonnepanelen compenseert een deel van het energieverbruik, wat van invloed is op de berekening van de CO2-uitstoot en de WEii-indicatie. CO2-uitstoot De totale CO2-uitstoot bedraagt ca. 640.000 kg per jaar (o.b.v. 21 schoolgebouwen en het verbruik in 2021). Gemiddeld genomen is de uitstoot per schoolgebouw ruim 20.000 kg CO 2 per jaar. De gemiddelde uitstoot per m² per jaar is 13,5 kg. Opvallend is dat de uitstoot van de voortgezet onderwijs gebouwen erg laag is ten opzichte van dit gemiddelde. Van de 5 VO-gebouwen waar de uitstoot van bekend is bedraagt de gemiddelde uitstoot 4,4 kg CO2 per m² per jaar. WEii-indicatie WEii staat voor Werkelijk Energie Intensiteit Indicator en is een beproefde methode om het energieverbruik per type gebouw te definiëren.

De WEii wordt berekend aan de hand van het werkelijk gemeten energieverbruik en het gebruiksoppervlak.

www.icsadviseurs.nl

12/15

WEii-indicatie 7 6 5 4 3 2 1 0 ouder dan 40 jaar WENG

Paris Proof

tussen 40 en 20 jaar Zeer zuinig

Zuinig

Gemiddeld

jonger dan 20 jaar Onzuinig

Zeer onzuinig

De WEii onderscheidt 7 verschillende klassen van ‘zeer onzuinig’ tot ‘Werkelijk energie neutraal (WENG)’. Bovenstaande grafiek toont de verschillende klassen per leeftijdscategorie van de 23 gebouwen waar de WEii klassen voor zijn berekend. Hieruit valt op te maken dat in de categorie met de oudste gebouwen ook de minst zuinige gebouwen zitten. Twee gebouwen vallen in de categorie ‘onzuinig’ en drie gebouwen in de categorie ‘gemiddeld’. Toch bevat deze categorie ook 4 gebouwen die tot de klasse ‘zuinig’ horen. Dit valt mogelijk te verklaren door het feit dat deze gebouwen over zonnepalen beschikken en daarmee zelf energie opwekken. Of door het feit dat het bij deze oudere gebouwen aan installaties ontbreekt. Daarnaast bevat de categorie ‘jonger dan 20 jaar’ ook een aantal gebouwen vallen in de categorie ‘gemiddeld’ en ‘onzuinig’, wat opvallend is gezien het bouwjaar. Onderstaande tabel toont de minst zuinige schoolgebouwen in de gemeente Dijk en Waard met de WEiiindicatie gemiddeld en onzuinig. Schoolgebouw

WEii klasse

IKC De Poolster Campus Columbus P.J. Smitschool Het Baken Het Baken dislocatie KC Atalanta Het Mozaïek

Onzuinig Onzuinig Onzuinig Gemiddeld Gemiddeld Gemiddeld Gemiddeld

www.icsadviseurs.nl

13/15

4. Conclusie In hoofdstuk 3 is een globaal overzicht geschetst van de uitkomsten per analyse onderdeel. In onderstaand overzicht wordt inzicht gegeven in de gehele portefeuille. Per schoolgebouw zijn de resultaten van de analyse samengevoegd en wordt in één oogopslag zichtbaar hoe de schoolgebouwen zich tot elkaar verhouden. De schoolgebouwen zijn gerangschikt op urgentie o.b.v. de score uit de schouw, belevingskwaliteit, bezetting en exploitatie. Totaalscore schouw Totaalscore

Vraag & aanbod 2023 (incl.

(ongewogen)

medegebruik)

belev ingskwaliteit

Schoolgebouw

O.b.v . normatiev e ruimtebehoefte

Exploitatie

W Eii-indicatie

Hogere onderhoudslasten dan gemiddeld?

IKC De Poolster

3,4

4,3

Tekort (-101 m² bv o)

Nee

Onzuinig

De Boomladder

3,1

4,1

Ov erschot (1066 m² bv o)

Ja

Zuinig

De Phoenix locatie Broek op Langedijk

2,9

4,0

Tekort (-144 m² bv o)

Nee

Zuinig

KC Het Baken

3,3

3,3

Tekort (-426 m² bv o)

Nee

Gemiddeld

P.J. Smitschool

2,5

3,0

Tekort (-385 m² bv o)

Ja

Onzuinig

Huygens College (Umbriellaan 6)

3,5

3,8

Ov erschot (318 m² bv o)

Nee

Gemiddeld

De W ijde Veert

2,9

4,3

Ov erschot (454 m² bv o)

Nee

Gemiddeld

KC Atalanta

3,2

4,0

Ov erschot (437 m² bv o)

Nee

Gemiddeld

KC Het Mozaiek

2,8

4,2

Ov erschot (269 m² bv o)

Nee

Gemiddeld

De Koolv let

2,9

4,0

Ov erschot (392 m² bv o)

Nee

Zuinig

IKC St. Josephschool

3,0

3,7

Beperkt tekort (-6 m² bv o)

Ja

Zuinig

IKC Oudkarspel

3,0

3,5

Ov erschot (824 m² bv o)

Nee

Zuinig

De Vlindertuin

2,4

2,9

Ov erschot (270 m² bv o)

Ja

Zuinig

De Zev ensprong

2,8

3,3

Beperkt ov erschot (59 m² bv o)

Ja

Zuinig

Praktijkschool Focus

2,4

2,7

Tekort (-551 m² bv o)

Nee

Zuinig

De Hasselbraam

3,0

4,1

Ov erschot (541 m² bv o)

Onbekend

Onbekend

De Reflector

2,5

2,5

Ov erschot (432 m² bv o)

Ja

Paris Proof

Campus Columbus

2,2

2,7

Ov erschot (359 m² bv o)

Ja

Onzuinig

Taxuslaan

3,2

3,6

Beperkt ov erschot (60 m² bv o)

Nee

Onbekend

De Zonnewijzer

2,5

2,8

Ov erschot (329 m² bv o)

Nee

Zuinig

Familieschool

2,6

2,7

Beperkt ov erschot (41 m² bv o)

Ja

Zuinig

Huygens College (Umbriellaan 3)

2,4

3,3

Ov erschot (318 m² bv o)

Nee

Onbekend

De Zeppelin

2,9

3,3

Ov erschot (576 m² bv o)

Onbekend

Onbekend

Huygens College v wo hav o v mbo-t

2,0

2,1

Tekort (-1891 m² bv o)

Nee

Paris Proof

De Helix

1,9

1,9

Tekort (-183 m² bv o)

Nee

Onbekend

De Paperclip

2,6

3,1

Ov erschot (571 m² bv o)

Onbekend

Onbekend

Trinitas College loc Johannes Bosco

2,6

3,1

Ov erschot (2319 m² bv o)

Onbekend

Zuinig

2,3

2,2

Ov erschot (1947 m² bv o)

Nee

Onbekend

Trinitas College loc Han Fortmann

2,5

3,0

Ov erschot (2451 m² bv o)

Onbekend

Paris Proof

Het Baken dislocatie

2,3

3,2

Tijdelijk

Onbekend

Gemiddeld

GEMIDDELDE

2,7

3,3

Jan Arentsz Christelijke Scholengemeenschap

www.icsadviseurs.nl

14/15

De hoogste kwaliteitseisen aan onze dienstverlening. Een goed gebouw begint met het beste idee. Colofon Datum: Auteur(s): Gereviewd door:

4 april 2023 Leonoor Clemens Maarten Groenen

info@icsadviseurs.nl 088 - 235 04 27

www.icsadviseurs.nl

15/15

Bevindingen Inventarisatie gemeentelijke sportaccommodaties

Opdrachtgever Gemeente Dijk en Waard

Datum 4 april 2023

Referentienummer 2220268

Auteur(s) Leonoor Clemens

│ Onderdeel van ICS Ruimteregiegroep BV

Inhoudsopgave 1.

Inleiding

3

1.1

Aanleiding

3

1.2

Aanpak

3

2.

Overzicht sportaccommodaties

4

3.

Bevindingen

6

4.

3.1

Technische kwaliteit

6

3.2

Belevingskwaliteit

8

3.3

Bezetting

10

3.4

Exploitatie

11

3.5

Duurzaamheid

12

Conclusie

Bijlage

14 15

De inhoud van deze uitgave is eigendom van ICS Adviseurs B.V. te Zwolle. Enkel de opdrachtgever waarmee ICS Adviseurs B.V. een overeenkomst is aangegaan, heeft een gebruiksrecht voor deze uitgave. De inhoud en omvang van dat gebruiksrecht zijn vastgelegd in de algemene voorwaarden van ICS Adviseurs B.V., gedeponeerd bij de Rechtbank Overijssel onder nummer 9/2021, dan wel in de overeenkomst zoals hiervoor bedoeld. Elk ander gebruik van deze uitgave, door opdrachtgever en of derden is uitgesloten, inhoudende dat niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand, of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, via internet, door fotokopieën, opnamen of enige andere manier, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van ICS Adviseurs B.V.

www.icsadviseurs.nl

1. Inleiding 1.1 Aanleiding De gemeente Dijk en Waard is gestart met het opstellen van een nieuw Integraal Huisvestingsplan (IHP). De eerste fase om tot een IHP te komen staat in het teken van de inventarisatie. De inventarisatie is erop gericht een gedegen inzicht te krijgen in de huidige staat van de gemeentelijke accommodaties. De meerwaarde van de inventarisatie in de eerste fase is dat we een gerichte indicatie van de opgave definiëren en vaststellen. Daarmee vormt de eerste fase een belangrijk fundament voor de vervolgstappen in het proces. De inventarisatie voor het IHP heeft betrekking op de schoolgebouwen en de sportaccommodaties en heeft als doel de accommodaties op een uniforme wijze met elkaar te kunnen vergelijken. Voor iedere accommodatie is er zodoende een factsheet opgesteld. In onderliggend document vatten we de bevindingen naar de inventarisatie van de gemeentelijke sportaccommodaties samen. Er komt een separaat document waar de bevindingen voor de onderwijsgebouwen in worden omschreven.

1.2 Aanpak Om een compleet beeld van de gemeentelijke accommodaties te krijgen heeft de inventarisatie zich gericht op de volgende onderdelen. ▪ ▪ ▪ ▪ ▪

Algemene gebouwinformatie gericht op adresgegevens, bouwjaar, capaciteit; Schouw van de gebouwen, gericht op de beoordeling van de technische staat en prestatie van de accommodaties; Vragenlijst voor de vakdocenten, gericht op de gebruikersbeleving van de accommodaties; Actuele exploitatiegegevens zoals meerjaren onderhoudsplannen en afrekeningen van gas en elektra. Deze gegevens zijn gebruikt om de exploitatielasten en het energieverbruik te achterhalen; Roosters om inzicht te krijgen in de bezetting.

Voor iedere accommodatie is er een separaat schouwrapport opgesteld en een factsheet. Beide documenten zijn afgestemd met en vastgesteld door de gemeente. De factsheets zijn toegevoegd aan de bijlage.

www.icsadviseurs.nl

3/16

1 zaaldeel 2 zaaldelen 3 zaaldelen

2. Overzicht sportaccommodaties De gemeente Dijk en Waard beschikt over 25 gemeentelijke sportaccommodaties. Van deze accommodaties zijn er 17 gesitueerd in Heerhugowaard en 8 in de kernen van de voormalige gemeente Langedijk. De sportaccommodaties zijn te verdelen in gymzalen (1 zaaldeel), sportzalen (2 zaaldelen) en sporthallen (3 zaaldelen). De verdeling van de accommodaties in Dijk en Waard naar type is te vinden in onderstaande tabel. In totaal staan er 40 afzonderlijk te gebruiken zaaldelen ter beschikking voor het bewegingsonderwijs en de breedtesport. Type accommodatie

Aantal

1 zaaldeel 2 zaaldelen 3 zaaldelen

15 5 5

Het gemiddeld bouwjaar van de sportaccommodaties is 1988. De gemiddelde leeftijd komt daarmee uit op 34 jaar. Van de 25 accommodaties zijn er 13 ouder dan 40 jaar, 4 accommodaties tussen de 40 en 20 jaar oud en 8 accommodaties jonger dan 20 jaar. Onderstaande tabel toont in welke leeftijdscategorie de accommodaties in te delen zijn.

www.icsadviseurs.nl

4/16

Ouder dan 40 jaar

Tussen 40 en 20 jaar

Jonger dan 20 jaar

Eikenlaan Granaat Jan Glijnisweg Plutolaan Rembrandtstraat Rozenhoutstraat Smaragd Deimoshal Schoolstraat Sperwer Geestmerambacht sporthal Geestrmerambacht gymzaal L. Bogtmanstraat

Geul Sporthal Zuid Oostwal Platteven

Umbriellaan Huygens College Weegbree Waardergolf De Draai Johannes Bosco Mayersloot De Dreef

Het beheer van de accommodaties is bij verschillende partijen ondergebracht. Heerhugowaard Sport beheert 14 accommodaties. Stichting Social Leisure (voorheen Sportservice Langedijk) beheert een achttal accommodaties. Drie sportaccommodaties, die onderdeel zijn van een voortgezet onderwijsschool, worden beheerd door het betreffende schoolbestuur.

www.icsadviseurs.nl

5/16

3. Bevindingen Onderstaand lichten we de bevindingen uit de analyse kort toe. We gaan daarbij in op de technische kwaliteit, belevingskwaliteit, bezetting, exploitatie en duurzaamheid. Van iedere sportaccommodatie is tevens een factsheet ontwikkeld waar deze informatie op een uniforme wijze in beeld is gebracht.

3.1 Technische kwaliteit Als onderdeel van de inventarisatie is er een visuele schouw uitgevoerd. Tijdens de schouw ter plaatse is er vanuit technisch oogpunt gekeken naar de technische staat van het exterieur, interieur en installaties, functionele staat, binnenklimaat, veiligheid en duurzaamheid van de accommodaties. Verschillende aspecten zijn op een 6-puntschaal beoordeeld van zeer slecht tot uitstekend. De ongewogen resultaten van de schouw zijn hieronder weergegeven en gecategoriseerd op bouwjaar. Gezien het recente bouwjaar van gymzaal de Dreef is voor deze accommodatie geen schouw uitgevoerd. Ouder dan 40 jaar

Bevindingen schouw 14 12 10 8 6 4 2 0

zeer slecht slecht matig redelijk goed uitstekend

In bovenstaande tabel valt op dat op geen van de onderdelen goed wordt gescoord, enkele uitzonderingen daargelaten. De technische en functionele staat van vrijwel alle accommodaties is redelijk tot matig. Verschillende elementen in het gebouw zijn verouderd en werken niet meer naar behoren. Het binnenklimaat is matig tot slecht. In veel oudere accommodaties ontbreekt het aan ventilatie, verwarming en/of koeling. Ook op het gebied van duurzaamheid valt één en ander aan te merken. Het merendeel van de accommodaties heeft nog een gasaansluiting en ontbreekt het aan isolerend glas, ledverlichting of zonnepanelen.

www.icsadviseurs.nl

6/16

Tussen de 40 en 20 jaar oud

Bevindingen schouw 5 4 zeer slecht

3

slecht

2

matig

1

redelijk goed

0

uitstekend

Bovenstaande tabel laat zien dat de accommodaties in deze leeftijdscategorie gemiddeld genomen matig scoren. Op het gebied van exterieur en installaties scoort de Geul zelfs slecht. Bij de accommodaties in deze categorie is de veroudering ingezet en de gebouwen vertonen her en der gebreken. Op het gebied van binnenklimaat vormt ook voor deze accommodaties de ventilatie en akoestiek een aandachtspunt. Jonger dan 20 jaar

Bevindingen schouw 8 7 6 5

zeer slecht

4

slecht

3

matig

2 1 0

redelijk goed uitstekend

De jongste accommodaties staan er over het algemeen ook het beste voor. Op de meeste onderdelen wordt er goed tot redelijk gescoord. Gezien de leeftijd is de technische staat van het exterieur, interieur en installaties, maar ook functionele staat op orde. Ook de aanwezigheid van installaties zorgt er in de meeste gevallen voor dat het binnenklimaat te reguleren is. Voor een enkele accommodatie geldt dat de aanwezige systemen minder geschikt zijn voor een optimale ventilatie. Ook is door het gebruik van harde materialen de akoestiek soms matig. Op het gebied van duurzaamheid zien we dat er aandacht is voor gevelisolatie,

www.icsadviseurs.nl

7/16

zonnepanelen en alternatieven voor gasgestookte installaties. Desondanks zijn er in deze categorie ook nog accommodaties die een gasgestookte installatie bevatten en waar het aan zonnepanelen ontbreekt.

3.2 Belevingskwaliteit Naast de technische beoordeling van de accommodaties is er ook onderzoek gedaan naar de belevingskwaliteit. Aan de vakleerkrachten is gevraagd hoe zij de accommodaties op het gebied van functionaliteit, binnenklimaat en veiligheid ervaren. Functionaliteit Voor het onderdeel functionaliteit hebben de vakleerkrachten de accommodaties beoordeeld aan de hand van de bereikbaarheid, zaalafmeting en belijning, sport- en spelmateriaal, douche en kleedruimten, terreininrichting en de geschiktheid voor het geven van divers bewegingsonderwijs. Onderstaande grafiek toont de resultaten.

Functionaliteit 25 20 15 Zeer slecht

10

Slecht Matig

5

Redelijk

0

Goed Uitstekend

De vakleerkrachten zijn overwegend positief over de functionaliteit accommodaties binnen de gemeente. Een aantal zaken vallen op. De meeste accommodaties bevinden zich in de nabijheid van de scholen, met uitzondering van Sporthal Zuid. Aangegeven wordt dat voor een aantal scholen de afstand tot de sporthal te Functionaliteit groot is. Over het sport- en spelmateriaal wordt diverse 8 keren aangemerkt dat de keuze beperkt is en het materiaal verouderd. Ook wordt aangegeven dat de 6 sanitaire ruimten zijn verouderd en zorgen voor onaangename geur in de accommodatie. 4 Als we inzoomen op de verschillende leeftijdscategorieën zien we dat binnen de categorie ‘ouder dan 40 jaar’ het vaakst de score matig tot (zeer) slecht wordt gegeven. Op het gebied van de

www.icsadviseurs.nl

2 0 ouder dan 40 tussen 40 en jonger dan 20 jaar 20 jaar jaar

8/16

functionaliteit staan de oudste accommodaties er het minst goed voor. Binnenklimaat De vakleerkrachten zijn binnen het onderdeel ‘binnenklimaat’ gevraagd aan te geven hoe zij de ventilatie, temperatuur, licht en geluid in de accommodaties ervaren.

Binnenklimaat 25 20

Zeer slecht Slecht

15

Matig 10

Redelijk Goed

5

Uitstekend

0 Ventilatie

Temperatuur

Licht

Geluid

Wat het binnenklimaat betreft worden de meeste opmerkingen gemaakt over de ventilatie, temperatuur en akoestiek. In meer dan de helft van de accommodaties ervaren de gebruikers klachten over de ventilatie en temperatuur. Aangegeven wordt dat het ofwel te koud ofwel te warm is in de zaal en dat ventileren niet mogelijk is. Ook de akoestiek laat in het merendeel van de accommodaties te wensen over. De vakleerkrachten Binnenklimaat werken geregeld met oordoppen in. Opvallend is dat klachten over het binnenklimaat in alle leeftijdscategorieën aan de orde zijn. De naastgelegen tabel toont hoe vaak er per leeftijdscategorie de scores ‘matig’ tot ‘zeer slecht’ zijn gegeven op het onderdeel binnenklimaat. Binnen de categorie gebouwen ‘ouder dan 40 jaar’ komt deze beoordeling 12 keer lang. Zelfs in de jongste gebouwcategorie wordt vijf keer de score (zeer) slecht gegeven, zowel voor ventilatie, temperatuur als geluid.

14 12 10 8 6 4 2 0 ouder dan 40 tussen 40 en jonger dan 20 jaar 20 jaar jaar

Veiligheid

www.icsadviseurs.nl

9/16

Veiligheid 25 20

Zeer slecht Slecht

15

Matig

10

Redelijk Goed

5

Uitstekend

0 In- en om gebouw

Verkeersveiligheid

Wat de veiligheid betreft hebben de vakleerkrachten weinig aanmerkingen en zijn over het algemeen tevreden over dit onderdeel. Bij drie accommodaties wordt een opmerking gemaakt over de verkeersveiligheid. Dit betreft de Deimoshal, Eikenlaan en de Umbriellaan. Bij deze accommodaties wordt aangegeven dat er veel verkeer is rondom de accommodatie, wat oversteken voor kinderen gevaarlijk maakt. Er wordt reeds gewerkt aan het autoluw maken van de Umbriellaan als onderdeel van de herontwikkeling van het stationsgebied. Er is ook gevraagd naar de mate van vandalisme. Meer dan de helft van de accommodaties heeft soms tot vaak last van vandalisme. Gesproken wordt over vuurwerkschade, (pogingen tot) inbraak en het vernielen van plafondplaten en kranen.

3.3 Bezetting Uit de roosters van 2022-2023 is de bezetting van de accommodaties herleid. Hierbij is onderscheid gemaakt tussen het gebruik voor het bewegingsonderwijs en het gebruik door verenigingen. Het gebruik voor het bewegingsonderwijs vindt plaats tussen 08:00-16:00 op doordeweekse dagen. De verenigingen maken doorgaans gebruik van de accommodaties na 16:00 en in het weekend. Onderstaande grafiek toont per type accommodatie de bezetting binnen de verschillende tijdsvakken. Voor het berekenen van deze bezetting is een regulier rooster gebruikt. Een lagere bezetting in de zomermaanden en hogere bezetting in de wintermaanden is in onderstaande bezettingscijfers niet meegenomen.

Gemiddelde bezetting 100% 80% 60% 40% 20% 0% gymzaal Week 08:00-16:00

sportzaal Week 16:00-23:00

sporthal Weekend 08:00-23:00

Hier valt op dat de gemiddelde doordeweekse bezetting tussen 08:00-16:00 voor een gymzaal bijna 70% is en voor een sporthal ruim 80%. De druk op de accommodaties voor het bewegingsonderwijs is daarmee hoog. Indien de vraag naar bewegingsonderwijs toeneemt, door bijvoorbeeld een toename van het aantal leerlingen, zal er extra capaciteit gevonden moeten worden.

www.icsadviseurs.nl

10/16

Verschillen in de huidige bezetting tussen 08:00-16:00 zijn echter waarneembaar. Voor de sporthallen geldt dat alle accommodaties een bezetting van 70% of hoger hebben. Van de accommodaties met 2 zaaldelen valt op dat de Oostwal met 26% een lage bezetting heeft vanuit het bewegingsonderwijs, enkel het Baken maakt gebruik van deze accommodatie. De bezetting van de gymzalen loopt erg uiteen. Onderstaande tabel toont de vijf gymzalen met de hoogste en laagste bezetting. Hoogst bezette gymzaal Sperwer Granaat Schoolstraat Eikenlaan Geul

Bezetting 08:00-16:00 86% 83% 78% 75% 75%

Laagst bezette gymzalen Rozenhoutstraat Gymzaal Geestmerambacht Smaragd Jan Glijnisweg Plutolaan

Bezetting 08:00-16:00 28% 40% 59% 68% 69%

De bezetting in de avonden en het weekend ligt een stuk lager dan doordeweeks. Hier valt te concluderen dat hoe functioneler de accommodaties hoe hoger de bezetting vanuit verenigingen is. De gymzalen worden gemiddeld 23% bezet in de avonden en slechts 3% in de weekenden. De geringe vloerafmeting en hoogte maakt gymzalen minder functioneel voor binnensportverenigingen zoals volleybal, basketbal en handbal. De sportzalen worden in de avonden voor 32% gebruikt en de weekenden voor 14%. De sporthallen hebben de hoogste bezetting met 52% in de avonden en 13% in het weekend gedurende de reguliere maanden. Het rapport ‘Ruimte voor sport in Heerhugowaard’ van het Mulier instituut laat zien dat het gebruik van sporthallen het meeste varieert gedurende het jaar. De bezetting van sporthallen is in de wintermaanden beduidend hoger dan in de reguliere maanden. In de avonden zijn de sporthallen ’s winters gemiddeld 65% bezet en in de weekenden 56% (zaterdagen). Normatieve behoefte zaaldelen Op basis van het huidig aantal leerlingen en het geprognosticeerd aantal leerlingen in 2038 is conform de Verordening de normatieve behoefte aan zaaldelen berekend. Deze behoefte is afgezet tegen het beschikbaar aantal zaaldelen. Hierbij wordt uitgegaan van een huidige beschikbaarheid van 39 zaaldelen en een toekomstige beschikbaarheid van 41 zaaldelen (incl.

2 zaaldelen in expertisecentrum Vaandel-Zuid). 2023

2038

benodigd aantal zaaldelen PO

13

14

benodigd aantal zaaldelen VO*

15

15

benodigd aantal zaaldelen (V)SO

3

3

31,0

32,0

TOTAAL benodigd beschikbaar aantal zaaldelen

39

41

verschil

8,0

9,0

* Exclusief behoeft e Clusius College

Bovenstaande tabel toont dat er gemeentebreed voldoende zaaldelen beschikbaar lijken te zijn. Dit overzicht zegt echter nog niets over de verhouding op kern- en wijkniveau. Het totaalbeeld wordt beïnvloed door kleine kernen met een overcapaciteit aan zaaldelen. In het IHP wordt de verhouding op kern- en wijkniveau nader onderzocht.

3.4 Exploitatie Van een heel aantal accommodaties zijn de meerjarenonderhoudsplannen en de afrekeningen voor het gas en elektra onderzocht. Van 21 accommodaties hebben we de onderhoudsplannen ontvangen. Uit de analyse blijkt dat de gemiddelde onderhoudslasten per jaar €48,90/ m² bvo bedragen. Voor 8 accommodaties zijn de onderhoudslasten echter hoger dan dit gemiddelde. Dit betreft de volgende accommodaties:

www.icsadviseurs.nl

11/16

Accommodatie Sperwer Rozenhoutstraat Smaragd Rembrandtstraat Gymzaal Geestmerambacht Granaat Eikenlaan Sporthal Geestmerambacht

Totaalbedrag MOP (komende 5 -10 jaar) € 517.993, - (10 jaar) € 207.217, - (5 jaar) € 187.054, - (5 jaar) € 171.856, - (5 jaar) € 260.399, - (10 jaar) € 133.235, - (5 jaar) € 115.607, - (5 jaar) € 622.924, - (10 jaar)

Onderhoudslasten per m² bvo per jaar € 131,80 € 94,19 € 90,58 € 78,12 € 64,57 € 61,40 € 53,28 € 49,44

Opvallend is dat dit accommodaties betreffen die vallen binnen de categorie ’40 jaar en ouder’ en 7 van deze accommodaties gymzalen betreffen. Gezien de leeftijd van deze accommodaties is de komende jaren grootschalig onderhoud nodig om de kwaliteit op peil te houden. Van 13 accommodaties hebben wij volledige afrekeningen (minstens van 2 jaar) van het gas en elektra ontvangen. Hier valt op dat een heel aantal accommodaties de afgelopen jaren lage energielasten hadden. Dit is mogelijk te verklaren door het feit dat een groot aantal accommodaties over zonnepalen beschikken en er terug levering van energie plaatsvindt. En anderzijds zijn de lasten mogelijk vertekend door de sluiting van accommodaties gedurende de Covid-19 pandemie. Ook hebben met name de oudere accommodaties geen tot weinig installaties, waardoor het energieverbruik en lasten laag zijn. De gemiddelde energielasten komen uit op € 11,41 per m² bvo. Voor 5 accommodaties zijn de energielasten hoger dan dit gemiddelde. Dit betreft de volgende accommodaties: Accommodatie

Energielasten per m² bvo per jaar

Sperwer Geul Rembrandtstraat Platteven Smaragd

€ 17,59 € 14,14 € 13,49 € 12,60 € 12,12

Onderstaande bedragen zijn gebaseerd op het prijspeil van 2021 en 2020. Momenteel bevinden wij ons in een energiecrisis, wat een explosieve stijging van de energiekosten heeft veroorzaakt. Bovenstaande bedragen vertegenwoordigen derhalve niet het huidige prijsniveau.

3.5 Duurzaamheid Op het gebied van duurzaamheid is er gekeken naar de CO2-uitstoot en de WEii-indicatie. Het energieverbruik ligt ten grondslag aan beide berekeningen. Van 13 accommodaties is het verbruik uit 2021 bekend. Ook voor de berekende CO2-uitstoot en de WEii klasse geldt dat de uitkomst mogelijk vertekend is door de sluiting van de accommodaties gedurende de Covid-19 pandemie en daarmee gepaard gaande lagere energiebehoefte. In zijn algemeenheid valt het op dat 18 sportaccommodaties zonnepalen bevatten. Dit is met 75% van het totaal aantal sportaccommodaties een hoog aantal. De opbrengst uit de zonnepanelen vertaalt zich in een lager energieverbruik wat van invloed is op de berekening van de CO 2-uitstoot en WEii-indicatie. CO2-uitstoot De totale CO2-uitstoot bedraagt 132.560 kg per jaar (o.b.v. 13 accommodaties en het verbruik in 2021). De gemiddelde uitstoot per m² is 19,15 kg. WEii-indicatie

www.icsadviseurs.nl

12/16

WEii staat voor Werkelijk Energie Intensiteit Indicator en is een beproefde methode om het energieverbruik per type gebouw te definiëren. De WEii wordt berekend aan de hand van het werkelijk gemeten energieverbruik en het gebruiksoppervlak.

WEii-indicatie 6 WENG

5

Paris Proof

4

Zeer zuinig

3

Zuinig

2

Gemiddeld

1

Onzuinig

0

Zeer onzuinig

ouder dan 40 jaar

tussen 40 en 20 jaar

jonger dan 20 jaar

De WEii onderscheidt 7 verschillende klassen van ‘zeer onzuinig’ tot ‘Werkelijk energie neutraal (WENG)’. Bovenstaande grafiek toont de verschillende klassen per leeftijdscategorie. Wat opvalt is dat een aantal oudere gebouwen tot een zuinige klasse behoren. Dit valt mogelijk te verklaren door het feit dat deze gebouwen over zonnepalen beschikken en daarmee zelf energie opwekken. In combinatie met een lager gebruik vanwege Covid-19 leidt dit per saldo tot een lage energiebehoefte. Ervan uitgaande dat dit voor de meeste accommodaties geldt zijn hieronder de vijf accommodaties met de minst zuinige WEii klasse weergegeven: Accommodatie

WEii klasse

Sperwer L. Bogtmanstraat Schoolstraat Platteven Smaragd

Gemiddeld Zuinig Zuinig Zuinig Zuinig

www.icsadviseurs.nl

13/16

4. Conclusie In hoofdstuk 3 is een globaal beeld geschetst van de uitkomsten per analyse onderdeel. In onderstaand overzicht wordt inzicht gegeven in de gehele portefeuille. Per accommodatie zijn de resultaten van de analyse samengevoegd en wordt in één oogopslag zichtbaar hoe de accommodaties zich tot elkaar verhouden. De accommodaties zijn gerangschikt op urgentie o.b.v. de score uit de schouw, belevingskwaliteit, bezetting en exploitatie. Bezetting (08:0016:00) Accommodatie

Totaalscore schouw Totaalscore (ongewogen)

belev ingskwaliteit

Exploitatie

> 80%: rood

W Eii-indicatie

Hogere 80-40%: oranje

onderhoudslasten dan gemiddeld?

<40%: rood

Sperwer

4,0

Onbekend

86%

Ja

Granaat

3,2

3,0

83%

Ja

Zuinig

Rozenhoutstraat

3,5

2,0

28%

Ja

Zeer Zuinig

Deimoshal

3,3

3,0

87%

Nee

Onbekend

Rembrandtstraat

3,3

2,7

73%

Ja

Zuinig

Eikenlaan

3,3

2,7

75%

Ja

Paris Proof

Smaragd

3,5

2,3

59%

Ja

Zuinig

Oostwal

3,4

2,3

26%

Nee

Onbekend

Schoolstraat

3,8

2,7

78%

Nee

Zuinig

Geul

3,7

2,7

75%

Nee

Paris Proof

Sporthal Zuid

3,0

3,3

63%

Nee

Onbekend

Geestmerambacht Gymzaal

2,5

1,7

40%

Ja

Onbekend

Plattev en

3,3

2,7

75%

Nee

Zuinig

Geestmerambacht Sporthal

3,1

1,7

75%

Ja

Onbekend

Plutolaan

3,0

2,7

69%

Nee

Zuinig

Mayersloot

2,6

3,0

69%

Nee

Zeer zuinig

W aardergolf

2,5

2,0

95%

Nee

Onbekend

W eegbree

2,5

2,7

69%

Nee

Onbekend

Jan Glijnisweg

2,9

2,3

68%

Nee

Paris Proof

Umbriellaan

2,3

2,7

88%

Onbekend

Onbekend

L. Bogtmanstraat

3,2

1,7

74%

Nee

Zuinig

Johannes Bosco

2,7

2,0

88%

Onbekend

Onbekend

De Draai

2,0

2,0

78%

Nee

Onbekend

Huygens College

2,0

2,0

94%

Onbekend

Onbekend

Geen schouw

2,0

69%

Onbekend

Onbekend

3,0

2,4

71%

De Dreef

GEMIDDELDE

Gemiddeld

Binnen de gemeente Dijk en Waard lopen er een aantal trajecten ter verbetering van de sportaccommodaties. Met het aanpakken van onderstaande accommodaties worden een aantal urgente sportaccommodaties aangepakt. ▪ ▪

Vervanging van twee van de drie gymzalen in de Rivierenwijk (Geul, Granaat, Smaragd). Het benodigde budget is door de raad beschikbaar gesteld. Realisatie van twee nieuwe gymzalen binnen het experticecentrum Vaandel-Zuid

www.icsadviseurs.nl

14/16

Bijlage Factsheets sportaccommodaties

www.icsadviseurs.nl

15/16

De hoogste kwaliteitseisen aan onze dienstverlening. Een goed gebouw begint met het beste idee. Colofon Datum: Auteur(s):

4 april 2023 Leonoor Clemens

info@icsadviseurs.nl www.icsadviseurs.nl

www.icsadviseurs.nl

088 - 235 04 27

Onderdeel van ICS Ruimteregiegroep BV

16/16

Scenariokaarten IHP Dijk en Waard

Primair onderwijs, Voortgezet onderwijs en Bewegingsonderwijs

Scenariokaart: Sint Pancras

Het Baken dislocatie Het Baken

Sporthal Oostwal

IKC Sint Pancras

Sperwer

Scenario’s onderwijs- en kinderopvang Locatie

Ingreep

Tijdelijke huisvesting

Periode start uitvoering

Het Baken (hfd)

1. In stand houden hoofdgebouw + afstoten noodlokalen + tijdelijke uitbreiding 2. In stand houden hoofdgebouw + afstoten noodlokalen + permanente uitbreiding 3. Vernieuwbouw en permanente uitbreiding t.b.v. onderwijs en opvang 4. Nieuwbouw IKC op huidige locatie 5. Nieuwbouw IKC op nieuwe locatie

Geen

0 – 4 jaar

Geen

0 – 4 jaar

N.t.b.

0 – 4 jaar

N.t.b. Geen

0 – 4 jaar 0 – 4 jaar

Het Baken (dis)

1. Dislocatie vervalt in principe schooljaar ‘26/’27. 2. Voor bovenstaande scenario’s kan onderzocht worden of deze locatie langer kan worden aangehouden (bestemmingsplanwijziging nodig)

0 – 4 jaar

Scenario’s binnensportaccommodaties Sperwer

1. Groot onderhoud uitvoeren 2. Vernieuwbouw 3. Gymzaal afstoten en bewegingsonderwijs voor Sint Pancras in sporthal Oostwal (dient tevens geschikt gemaakt te worden voor bewegingsonderwijs)

0 - 4 jaar

Scenario’s onderwijs- en opvanglocaties in stand houden en verduurzamen De onderstaande schoolgebouwen worden gedurende de looptijd van het IHP (2024- 2038) in stand gehouden: Onderwijs en opvang • IKC Sint Pancras

Sportaccommodaties • Sporthal Oostwal

Aandachtspunten • Transitievisie warmte wordt ontwikkeld tussen 2025 – 2029 • Deel leerlingen uit Broekhorn gaan naar scholen in Sint Pancras

Scenariokaart: Broek op Langedijk

De Phoenix De Koolvlet Het Mozaïek

Scenario’s onderwijs- en kinderopvang Locatie

Ingreep

Tijdelijke huisvesting

Periode start uitvoering

Phoenix/Koolvlet

1. Uitvoeren huisvestingsonderzoek naar de verbetering functionaliteit van het IKC waar de Koolvlet, de Phoenix en kinderopvang gehuisvest zijn.

n.v.t.

0 – 4 jaar

Het Mozaïek

1. Uitbreiden t.b.v. huisvesting kinderopvang.

n.v.t.

0 – 4 jaar

Scenario’s onderwijs- en opvanglocaties in stand houden en verduurzamen De onderstaande schoolgebouwen worden gedurende de looptijd van het IHP (2024- 2038) in stand gehouden: Onderwijs en opvang

Sportaccommodaties • Mayersloot (gymzaal bij Phoenix en Koolvlet)

Aandachtspunten • Transitievisie warmte wordt ontwikkeld tussen 2025 – 2029 • Deel van de leerlingen uit Broekhorn gaat naar scholen in Broek op Langedijk • Mozaïek: SUVIS aanvraag toegekend en er wordt uiterlijk in 2024 gestart met de werkzaamheden • Welke ambities en mogelijkheden geven het ontwikkelen van 10-14 onderwijs in samenwerking met het Jan Arentsz

Scenariokaart: Noord- en Zuid-Scharwoude

De Wijde Veert

Geestmerambacht gymzaal

IKC Waterrijk Schoolstraat

Scenario’s onderwijs- en kinderopvang Locatie

Ingreep

Tijdelijke huisvesting

Periode start uitvoering

De Wijde Veert

1. Onderzoek naar verbetering functionaliteit t.b.v. IKC-vorming.

IKC Waterrijk

1. Plannen voor vervanging IKC Waterrijk (in het kader van het IKOC) op locatie Tulpstraat

N.v.t.

0 – 4 jaar

Woningbouw Oostrand

1. Dislocatie van bestaande school realiseren in ontwikkelgebied 2. Additionele uitbreiding bestaande onderwijslocaties

N.v.t.

0 - 4 jaar

0 - 4 jaar

Scenario’s binnensportaccommodaties Geestmerambacht gymzaal

1. Vernieuwbouw 2. Verplaatsing naar Langedijk West

5 – 10 jaar 5 – 10 jaar

Schoolstraat

1. Afstoten en bewegingsonderwijs naar Geestmerambacht

2026

Scenario’s onderwijs- en opvanglocaties in stand houden en verduurzamen De onderstaande schoolgebouwen worden gedurende de looptijd van het IHP (2024- 2038) in stand gehouden: Onderwijs en opvang • IKC Waterrijk

Sportaccommodaties • Platteven (gymzaal Wijde Veert)

Aandachtspunten • Transitievisie warmte Zuid-Scharwoude wordt ontwikkeld tussen 2019 - 2024 • Transitievisie warmte Noord-Scharwoude wordt ontwikkeld tussen 2025 - 2029 • De Wijde Veert: SUVIS toegekend, uitvoering vindt plaats in 2024 • Woningbouw Oostrand: mogelijk ca. 500-600 woningen vanaf 2025. De gemeente voorziet een behoefte voor circa 220 leerlingen en 110 kinderen voor kinderopvang

Scenariokaart: Oudkarspel

IKC Oudkarspel

Scenario’s onderwijs- en kinderopvang Locatie

Ingreep

Tijdelijke huisvesting

Periode start uitvoering

Scenario’s binnensportaccommodaties

Scenario’s onderwijs- en opvanglocaties in stand houden en verduurzamen De onderstaande schoolgebouwen worden gedurende de looptijd van het IHP (2024- 2038) in stand gehouden: Onderwijs en opvang ▪ IKC Oudkarspel

Aandachtspunten • Transitievisie warmte wordt ontwikkeld tussen 2030 – 2034

Sportaccommodaties • Gymzaal Bogtmanstraat

Scenariokaart: De Noord en Buitengebieden

St Josephschool

Rozenhoutstraat

Scenario’s onderwijs- en kinderopvang Locatie

Ingreep

Tijdelijke huisvesting

Periode start uitvoering

St Josephschool

1. Nieuwbouw t.b.v. onderwijs en opvang op huidige locatie of alternatieve locatie 2. Vernieuwbouw

Huidige gebouw (indien nieuwbouw op andere locatie) of noodlokalen

5 – 10 jaar

Scenario’s binnensportaccommodaties Rozenhoutstraat

1. Onderzoeken of afstoten mogelijk is en bewegingsonderwijs ondergebracht kan worden in sportcentrum Noorderend (in particulier eigendom) 2. Nieuwbouw gymzaal integreren bij nieuwbouw kindcentrum 3. Vernieuwbouw

5 – 10 jaar

Scenario’s onderwijs- en opvanglocaties in stand houden en verduurzamen De onderstaande schoolgebouwen worden gedurende de looptijd van het IHP (2024- 2038) in stand gehouden: Onderwijs en opvang

Sportaccommodaties

Aandachtspunten • Transitiegereed maken vanaf 2040 • Voor de nieuwbouwontwikkeling Vaandel-Zuid zijn in de prognoses 50% van de leerlingen toegekend aan de St. Josephschool. Monitor deze leerling ontwikkeling om te zien hoe de verdeling zich in de praktijk uit en herijk op basis daarvan de ruimtebehoefte voor het te realiseren kindcentrum.

Scenariokaart: Heemraden- en Schilderswijk

De Zevensprong

Voormalig gebouw Nexus

Rembrandtstraat

De Draai De Helix

P.J. Smitschool De Nieuwe Draai

Scenario’s onderwijs- en kinderopvang Locatie

Ingreep

Tijdelijke huisvesting

Periode start uitvoering

De Zevensprong

1. Nexus locatie inzetten voor onderwijs en kinderopvang 2. Uitbreiding t.b.v. onderwijs en opvang

0 – 4 jaar

P.J. Smitschool

1. Bovenbouw huisvesten in Taxuslaan 2. Bovenbouw huisvesten in Nexus locatie 3. Bovenbouw huisvesten in leegstaande ruimte (Boomladder of Paperclip)

0 – 4 jaar

Scenario’s binnensportaccommodaties Rembrandtstraat

1. Vervangende Nieuwbouw 2. Slopen en bewegingsonderwijs in Multifunctionele sporthal

0 – 4 jaar

Scenario’s onderwijs- en opvanglocaties in stand houden en verduurzamen De onderstaande schoolgebouwen worden gedurende de looptijd van het IHP (2024- 2038) in stand gehouden: Onderwijs en opvang • P.J. Smitschool (hoofdgebouw)

Sportaccommodaties • De Dreef (gymzaal P.J. Smitschool

Aandachtspunten • Transitievisie warmte wordt onderzocht in onderzoek 2025 – 2030 • Zevensprong: SUVIS aanvraag toegekend en er wordt uiterlijk in 2024 gestart met de werkzaamheden • Het Nexus gebouw wordt de komende jaren aangehouden. Het gebouw kan ingezet worden als permanente, tijdelijke huisvesting of wissellocatie. Het gebouw betreft 2 scholen (rug aan rug) met 2 x 8 lokalen + aanvullende ruimten. • Onderzoek of samenwerking met het VO bij de Zevensprong en/of P.J. Smitschool mogelijk is • Het is de verwachting dat het leerlingaantal op de P.J. Smitschool afneemt en de bovenbouw op termijn in het gebouw past. Monitor deze ontwikkeling.

Scenariokaart: de Draai Mogelijke multifunctionele sporthal

Derde schoollocatie De Draai De Helix

De Nieuwe Draai

Scenario’s onderwijs- en kinderopvang Locatie

Ingreep

Tijdelijke huisvesting

Periode start uitvoering

De Nieuwe Draai

1. Uitvoeren fase 2 nieuwbouw De Nieuwe Draai (geschikt maken voor 400 ll.)

n.v.t.

0 - 4 jaar

Derde schoollocatie in wijk De Draai

1. Volgend jaar wordt er gestart met planontwikkeling voor een school met 100 leerlingen en 3 kinderopvang groepen op deze locatie. Deze locatie kan met het modulair systeem, indien nodig, voor ca. 250 ll. geschikt worden gemaakt.

n.v.t.

0 – 4 jaar

Scenario’s binnensportaccommodaties Multifunctionele sporthal

1. Mogelijke locatie voor nieuwbouw multifunctionele sporthal in ontwikkelgebied ten noorden De Draai. Ander te onderzoeken locatie is in Vaandel-Zuid

5 – 10 jaar

Scenario’s onderwijs- en opvanglocaties in stand houden en verduurzamen De onderstaande schoolgebouwen worden gedurende de looptijd van het IHP (2024- 2038) in stand gehouden: Onderwijs en opvang ▪ De Nieuwe Draai ▪ De Helix Aandachtspunten • Transitievisie warmte in ontwikkeling 2023-2028

Sportaccommodatie ▪ De Draai

Scenariokaart: Schrijvers,- Planeten- en Bomen- Recreatiewijk

Plutolaan

De Dreef

IKC de Poolster Taxuslaan De Paperclip

Waardegolf

De Boomladder

Eikenlaan

Scenario’s onderwijs- en kinderopvang Locatie

Ingreep

Tijdelijke huisvesting

Taxuslaan

1. Plaatsmaken voor nieuwkomers door uithuizen bovenbouw P.J. Smitschool 2. Tijdelijke uitbreiding

De Boomladder

1. Instandhouding + onderzoek gebruik 2. Nieuwbouw 3. Vernieuwbouw t.b.v. onderwijs en opvang 4. Vernieuwbouw en leegstand inzetten voor P.J. Smitschool

De Paperclip

1. In stand houden + leegstand inzetten voor bovenbouw P.J. Smitschool

IKC de Poolster

1. Vernieuwbouw en uitbreiding t.b.v. kinderopvang 2. Nieuwbouw 3. Mogelijke uitbreiding t.b.v. groei leerlingen als gevolg van woningbouw stationsgebied in latere fase

Periode start uitvoering 0 - 4 jaar

Nexus locatie

5 – 10 jaar

Nexus locatie

0– 4 jaar 11 – 16 jaar

Scenario’s binnensportaccommodaties Plutolaan

1. Nieuwbouw als integraal onderdeel nieuwbouw kindcentrum De Poolster 2. Upgrade naar sportzaal om groei leerlingen uit woningbouw ontwikkeling op te vangen

5 – 10 jaar

Eikenlaan

1. Volgend aan scenario De Boomladder

5 – 10 jaar

Scenario’s onderwijs- en opvanglocaties in stand houden en verduurzamen De onderstaande schoolgebouwen worden gedurende de looptijd van het IHP (2024- 2038) in stand gehouden: Onderwijs en opvang

Sportaccommodaties • De Dreef • Waardegolf

Aandachtspunten • Transitie warmte gereed maken vanaf 2030 • Gebouw aan de Taxuslaan biedt momenteel huisvesting aan de bovenbouw van de P.J. Smitschool en nieuwkomers (de Regenboog) • De nieuwbouwontwikkeling Stationsgebied en de Frans kan leiden tot een toename van het aantal leerlingen. Op de aangrenzende school (IKC De Poolster) is geen ruimte om deze groei op te vangen • Mogelijkheden voor het realiseren van 10-14 onderwijs in dit gebied verkennen

Scenariokaart: Edelstenen-, Molen- en Rivierenwijk, Stadhart, Oostertocht en ‘t Kruis

Smaragd De Carrousel

Granaat

Fonkelsteen

Geul De Vaart

De Familieschool

Scenario’s onderwijs- en kinderopvang Locatie

Ingreep

Tijdelijke huisvesting

Periode start uitvoering

De Familieschool

1. In stand houden 2. Vernieuwbouw en uitbreiding t.b.v. kinderopvang 3. Nieuwbouw nieuwe locatie

Noodlokalen

11 – 16 jaar

Scenario’s binnensportaccommodaties J. Glijnisweg (De Familieschool

1. Gymzaal volgend aan het scenario van de school

11 – 16 jaar

Smaragd en Granaat

1. Onderzoeken of beide gymzalen kunnen worden vervangen voor een sporthal op de huidige locatie van de Smaragd

0 - 4 jaar

Scenario’s onderwijs- en opvanglocaties in stand houden en verduurzamen De onderstaande schoolgebouwen worden gedurende de looptijd van het IHP (2024- 2038) in stand gehouden: Onderwijs en opvang ▪ De Carrousel ▪ De Vaart

Sportaccommodaties ▪ De Geul

Aandachtspunten • Transitievisie warmte Rivierenwijk in uitvoering 2019 – 2021 • Transitievisie warmte Oostertocht onderzoek 2022 – 2027 • Nieuwbouw (proces) De Vaart en de Carrousel in ontwikkeling • Op de locatie van de Fonkelsteen is op termijn woningbouw gepland • De nieuwbouwontwikkeling Stationsgebied en Westpoort kan leiden tot een toename van het aantal leerlingen. Op de aangrenzende school (De Carrousel) is geen ruimte om deze groei op te vangen • Mogelijkheden voor het realiseren van 10-14 onderwijs in dit gebied verkennen

Scenariokaart: Huygenhoek, Zuidwijk, Butterhuizen, Stad van de Zon De Zonnewijzer

De Eclips

KC Atalanta

Sporthal Zuid De Hasselbraam

De Reflector De Vlindertuin

De Zeppelin

Campus Columbus

Scenario’s onderwijs- en kinderopvang Locatie

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=DijkenWaard&id=fec5cc8a-d8bc-4c40-a0f8-9b9845981978