Document · PDF

Bijlage 1 - Beeldkwaliteitsplan Oostrand NZS

Gemeenteraad 27 januari 2026, gemeente Dijk en WaardBij agendapunt: Beeldkwaliteitsplan Oostrand NZS15.197 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

BEELDKWALITEITSPLAN Oostrand NZS Dijk en Waard

4 december 2025

INHOUDSOPGAVE

STOER... vorm, materiaal, details & stevige landschappelijke structuren ...DORPS variatie in kappen, schaalsprongen, buiten zitten, buurten aan het groen & het slingerende dorpslint

INHOUDSOPGAVE

Inleiding

Prestatiedoelen & Spelregels

Ruimtelijke kwaliteit

Prestatiedoelen

Proces

57   Prestatiedoel 1 Aaneenrijgen

Langedijkse identiteit

81   Prestatiedoel 5 Schaal

Kenmerken

Eigentijds & Afgestemd

Landschap & Inrichting

63   Prestatiedoel 2 De hoek om 83   Prestatiedoel 6 Blikvangers 85   Prestatiedoel 7 Tuindustriële monolieten 89   Prestatiedoel 8 T1 Buurtparkeerhubs 95   Prestatiedoel 9 De begane grond

19   Lange lijnen

99   Prestatiedoel 10 Overgangen

21   Ontmoetingsplekken

109   Prestatiedoel 11 De plint

25   Overgangen

111   Prestatiedoel 12 Buitenruimtes & galerijen

27   Binnenhoven

119   Prestatiedoel 13 Gemeenschappelijke meerwaarde

31   Objecten

121   Prestatiedoel 14 Net- en natuurbewust bouwen

Beeldregie in hoofdstructuur

Het Doesenpad

Basispalet

Beeldregie op locatie

45   Blikvangers 47   Tuindustriële monolieten 49   Potjesdam Haven 51   Parkzone zuid

125   Prestatiedoel 15 Binnenhoven 127   Prestatiedoel 16 Materiaal, kleur en detail

134

Spelregels

136   Spelregels A Het Doesenpad 138   Spelregels B Ecologische rand Oost 139   Spelregels C Gemengd Oostrand NZS 139   Spelregels C+ Woonpaden 140   Spelregels D Haven 141   Spelregels E Buurtparkeerhubs 141   Spelregels F Parkzone

OOSTRAND NZS B E E L D K WA L I T E I T S P L A N 2025

INLEIDING

RUIMTELIJKE KWALITEIT

Het gebied De Oostrand NZS wordt de komende jaren ontwikkeld tot een aantrekkelijk en divers woongebied met 637 woningen en verschillende voorzieningen, bestaand en nieuw. Een wijk met een duidelijk Langedijker DNA waarin het oorspronkelijke landschappelijke patroon en de lintstructuren de basis vormen voor een hedendaagse wijk met een relatief hoge dichtheid.

Dit document beschrijft de beeldkwaliteitseisen van plan Oostrand NZS. In de Nota Ruimtelijke Kwaliteit Dijk en Waard zijn zes aspecten beschreven waaraan de Commissie Ruimtelijke Kwaliteit (CRK) plannen toetst. In dit Beeldkwaliteitsplan (BKP) zijn deze zes aspecten verder uitgewerkt en locatiespecifiek gemaakt.

De Oostrand NZS heeft een stoer-dorpse uitstraling, geïnspireerd op de wijde omgeving, maar met een eigen vertaling en een sterk eigentijds karakter. Dit komt tot uiting in zowel de woningdichtheid, de volumes als in de architectuur. Dit beeldkwaliteitsplan is een verdere uitwerking van het eerder vastgestelde stedenbouwkundig masterplan voor de Oostrand NZS. Het document geeft sturing aan de ontwikkelingen en is het toetsingskader voor de nadere uitwerking van de bouwvelden (stedenbouw), voor de bouwplannen binnen bouwvelden (architectuur) en voor de inrichting van het openbare gebied. Vanuit een samenhangende kwaliteit voor het plangebied zijn in het BKP prestatiedoelen en spelregels opgenomen. Deze zijn op verschillende niveaus uitgewerkt. Hiermee wordt gestuurd op de beoogde sfeer, het gewenste architectuurbeeldbeeld, de expressie, het materiaal- en kleurgebruik en de relatie met de openbare ruimte. Prestatiedoelen formuleren de doelstelling van het BKP en de bedoeling achter de regels. Indien een architect een zeer goed idee heeft voor alternatieven die de prestatie op een net iets andere wijze realiseren, kan dit ter goedkeuring aan supervisie of CRK worden voorgelegd. Dit geldt met name voor alternatieven die extra inzetten op duurzaamheid, circulariteit en/of biodiversiteit. We maken een nieuw lint als belangrijke structuurdrager voor de Oostrand NZS.

Het lint, landschap, water en groen zijn belangrijke kenmerken van de identiteit van het gebied. De belangrijkste thema’s voor dit BKP zijn: • Stoer Dorpse wijk • Stoer Dorps Doesenpad • Spraakmakende blikvangers • Tuindustriële monolieten

1. Relatie tussen vorm, gebruik en constructie Van een bouwwerk dat voldoet aan redelijke eisen van welstand mag worden verwacht dat de verschijningsvorm een relatie heeft met het gebruik ervan en de wijze waarop het gemaakt is, terwijl de vormgeving daarnaast ook zijn eigen samenhang en logica heeft. 2. Relatie tussen bouwwerk en omgeving Van een bouwwerk dat voldoet aan redelijke eisen van welstand mag worden verwacht dat het een positieve bijdrage levert aan de kwaliteit van de openbare (stedelijke of landschappelijke) ruimte. Daarbij worden hogere eisen gesteld naarmate de openbare betekenis van het bouwwerk of van de omgeving groter is. 3. Betekenissen van vormen in sociaal-culturele context Van een bouwwerk dat voldoet aan redelijke eisen van welstand mag worden verwacht dat verwijzingen en associaties zorgvuldig worden gebruikt en uitgewerkt, zodat er concepten en vormen ontstaan die bruikbaar zijn in de bestaande maatschappelijke realiteit. 4. Evenwicht tussen helderheid en complexiteit Van een bouwwerk dat voldoet aan redelijke eisen van welstand mag worden verwacht dat er structuur is aangebracht in het beeld, zonder dat de aantrekkingskracht door simpelheid verloren gaat. 5.

Schaal en maatverhoudingen Van een bouwwerk dat voldoet aan redelijke eisen van welstand mag worden verwacht dat het een samenhangend stelsel van maatverhoudingen heeft dat beheerst wordt toegepast in ruimtes, volumes en vlakverdelingen. 6. Materiaal, textuur, kleur en licht Van een bouwwerk dat voldoet aan redelijke eisen van welstand mag worden verwacht dat materiaal, textuur, kleur en licht het karakter van het bouwwerk zelf ondersteunen en de ruimtelijke samenhang met de omgeving of de te verwachten ontwikkeling daarvan duidelijk maken.

OOSTRAND NZS B E E L D K WA L I T E I T S P L A N 2025

Afwijken van het BKP is mogelijk als er tenminste sprake is van gelijkwaardigheid of als er extra plankwaliteit wordt toegevoegd. Dit ter beoordeling door de Commissie Ruimtelijke Kwaliteit.

OOSTRAND NZS B E E L D K WA L I T E I T S P L A N 2025

PROCES De gefaseerde ontwikkeling van de Oostrand NZS wordt in een aantal stappen voorbereid en gerealiseerd. Het stedenbouwkundig masterplan Oostrand NZS, d.d. 11 september 2025, dat door de gemeenteraad is vastgesteld op 13 november 2025 vraagt per bouwveld een definitieve stedenbouwkundige uitwerking. Bouwveldpaspoort Om de flexibiliteit in het ontwikkelproces te waarborgen is gekozen om per bouwveld een bouwveldppaspoort op te stellen op basis van de Prestatiedoelen en de Spelregels. De Prestatiedoelen en de Spelregels uit het BKP zijn het uitgangspunt voor zo’n tussenproduct: een bouwveldpaspoort. Deze uitwerking wordt eerst door een kwaliteitsteam (Q-team) beoordeeld om vervolgens formeel door de CRK te worden getoetst. De stedenbouwkundige uitwerking per bouwveld wordt daarna door het college van B&W vastgesteld. Hierna wordt de volgende fase, de architectonische uitwerking, opgepakt. Deze bouwplannen worden vervolgens regulier getoetst door de Commissie Ruimtelijke Kwaliteit (CRK).

Architectenkeuze De ontwerpopgave voor de Oostrand NZS is complex en vraagt om creativiteit en sterke ontwerpkwaliteiten. De ontwerpopgave. Oostrand NZS is complex, omdat de bouwvelden alzijdig aansluiten op een andere karakteristiek (Doesenpad, ecologische rand, entreegebied, singel, etc). Elk bouwveld heeft veel variatie in nok- en goothoogte, dakvorm, veranda’s, met of zonder blikvangers, monoliet, verspringing rooilijn, etc. Toch vormt elk bouwveld op zich weer een samenhangend geheel en is er samenhang tussen de bouwvelden. De combinatie van hoge ambities, een relatief grote dichtheid en een aanzienlijk aandeel gestapelde woningbouw maakt een hoge architectonische kwaliteit onmisbaar. Daarom is het kiezen van een architect die goed aansluit bij de aard van de opgave cruciaal om de ambitie waar te maken en de onderlinge samenhang te versterken. Dit is een belangrijke voorwaarde voor het realiseren van een succesvolle stoer dorpse wijk.

De organisatie van het Q-team is in handen van de gemeentelijke projectleider en samengesteld uit: een lid van de Commissie Ruimtelijke Kwaliteit; de gemeentelijke stedenbouwkundige; een derde kwaliteitsadviseur nog nader te bepalen.

OOSTRAND NZS B E E L D K WA L I T E I T S P L A N 2025

LANGEDIJKSE IDENTITEIT Diversiteit, kappen, hoofdvormen en Tuindustriële monolieten

De Oostrand NZS wordt een eigentijdse wijk met een eigen karakter dat verwijst naar elementen die kenmerkend zijn voor de Langedijkse identiteit. Het is geen historiserende planontwikkeling, eerder een ontwikkeling waarin een aantal specifieke historische kenmerken als inspiratie worden ingezet om de hedendaagse opgave vorm te geven. Dit is zowel zichtbaar in de stedenbouwkundige en de landschappelijke structuur als de architectuur. Voor de architectuur gaat het om:

A: Diversiteit Lijnvormige bebouwde structuren met een grote diversiteit als gevolg van een pandsgewijze ontwikkeling.

B: Kappenlandschap Een zee van wisselende kapvormen, veelal haaks op de hoofdroutes, met lage verspringende goothoogtes en rooilijnen.

C: Eenduidigde heldere hoofdvormen Eenvoudige en duidelijke bouwvolumes, die herkenbaar, kloek, stoer en strak zijn.

D: ‘Tuindustriële’ monolieten Fabrieken, veilingen, schuren; schaalsprongen in én achter het lint in een dorpse setting

OOSTRAND NZS B E E L D K WA L I T E I T S P L A N 2025

KENMERKEN De uitzondering, de ontmoeting en het groen

het mag ‘schuren’

kappenlandschappen

Kenmerkend voor het informele karakter van een lintdorp is dat de uitzondering de regel bevestigt. Soms is er een uitschieter, een blikvanger, een vreemde en toch vertrouwde vorm. Ineens is er een onverwachte schaalsprong, het mag af en toe best een beetje ‘schuren’. Incidenteel maakt zacht warm metselwerk plaats voor een koolgroene tint bijvoorbeeld. Belangrijk voor het sociale karakter van het dorpse is dat er óók in de architectuur nadrukkelijk ontworpen wordt voor ontmoeting. In de overgangszone tussen privé en openbaar wordt hier rekening mee gehouden. De begane grond is het gezicht van de woonomgeving en heet de bewoner en bezoeker welkom.

blikvangers & uitschieters

tuindustrieel

kloek stoer herkenbaar

heldere hoofdvormen

ontwerpen voor ontmoeting

graag groen

OOSTRAND NZS B E E L D K WA L I T E I T S P L A N 2025

Het maximaliseren van groen in de leefomgeving van mens én dier is niet meer weg te denken in nieuwe ontwikkelingen. Van de openbare ruimte tot op de gevel en dak wordt ruimte gemaakt voor natuurinclusiviteit en vergroening, en dus verkoeling, schaduw en biodiversiteit.

OOSTRAND NZS B E E L D K WA L I T E I T S P L A N 2025

EIGENTIJDS & AFGESTEMD In de Oostrand NZS hebben de gebouwen een informeel karakter. Dit komt door de ruimtelijke opzet maar ook door de uitstraling van de woningen zelf. Geen bewuste symmetrische opbouw van de gevels maar juist eenvoudig en functioneel. Het Stoer Dorpse karakter zit nadrukkelijk niet in het terugvallen op eerdere bouwstijlen, maar juist in een modern eigentijds ontwerp met het Langedijkse lintdorp en het tuindersverleden als inspiratie. Daarom is het belangrijk dat de uitstraling altijd eigentijds is en niet historiserend.

OOSTRAND NZS B E E L D K WA L I T E I T S P L A N 2025

bos/park in aansluiting op bestaande bos aan de overzijde

LANDSCHAP & INRICHTING

vijve

r en b

ecologische ra

Hiërarchische opbouw: 1. ecologie 2. Doesenpad 3. randen en doorzichten 4. entrees, buurten en ontmoetingsplekken 5. woonpaden en gemeenschappelijke tuinen osjes

van de N242)

ecologische zone

bos/park in

1. ecologie

aansluiting op bestaande bosje

rieteiland

2. Doesenpad

rietkragen en water

De beeldkwaliteit van de inrichting van de openbare ruimte wordt hier toegelicht en nader uitgewerkt in het voorlopig ontwerp inrichtingsplan. Dan is het inrichtingsplan leidend. De Oostrand NZS heeft een gelaagde opbouw gebaseerd op het oorspronkelijke verkavelingspatroon. De landschapstypen vormen de bepalende onderlegger, met een duidelijke hiërarchische opbouw (zichtbaar in de schema reeks). Het plan richt zich met de representatieve zijdes op de buitenrand. Het Doesenpad is de rode draad die de verschillende buurten verbindt. Dan volgt de laag van oostwestdoorzichten. Dan volgen de lagen van oost-west-doorzichten, ontmoetingsplekken en als laatste de laag met gemeenschappelijke binnentuinen. Groenstructuur en identiteit buitenruimtes Zoveel mogelijk wordt in de buitenruimte groen gerealiseerd volgens het principe: groen, tenzij. Het groene raamwerk bestaat uit een aantal dragers; De ecologische oostelijke rand langs de Oosterdijksloot, de groene rand langs de Oostelijke Randweg, het Doesenpad, de woonpaden en de gemeenschappelijke tuinen. De gemeenschappelijke tuinen zijn collectieve ontmoetingsruimtes in de gesloten bouwblokken. Kleine privé-tuinen kunnen aan de collectieve tuin grenzen. De compacte parkeeroplossingen zorgen ervoor dat er meer ruimte beschikbaar is in de Oostrand NZS voor een groene inrichting.

Landschapstypen De groene inrichting is gebaseerd op vier verschillende landschapstypes: water, oevers, grassen/kruiden, bos/park. Deze landschapstypen bedienen verschillende doelsoorten zoals genoemd in het stedenbouwkundig Masterplan.

De ecologische rand aan de oostzijde van het plangebied is heel gevarieerd en gekenmerkt door natte natuur. Bos/park wisselt af met grotere gras/ kruidenvelden. Dit wordt gecombineerd met rietoevers en groene oevers. Riet komt ook voor rond het Rieteiland en de vijver. Dit bepaalt de identiteit van beide gebieden en verzacht de oevers. Bloemrijke grassen en kruiden komen ook voor langs de oevers, langs het Doesenpad en langs de ecologische randen. De bestaande bomen worden zo veel mogelijk behouden en ingepast. Inrichtingselementen, inritten, afvalcontainers, parkeerplaatsen en dergelijke worden zo gepositioneerd dat de groeiruimte voor bomen wordt geoptimaliseerd.

* * * * *

4. entrees, buurten en ontmoetingsplekken

* * * * *

5. woonpaden en gemeenschappelijke tuinen *

legenda rietzomen bloemrijk grasland bomen

OOSTRAND NZS B E E L D K WA L I T E I T S P L A N 2025

water

3. randen en doorzichten

OOSTRAND NZS B E E L D K WA L I T E I T S P L A N 2025

Klimaatadaptief watersysteem Het robuuste groene raamwerk zorgt voor een klimaatadaptieve omgeving met minder verharding en meer verkoeling in de buitenruimte. Langs het Doesenpad en de entrees wordt water gebufferd in wadi’s, waarna het vertraagd afgevoerd wordt. • referentie ecologische rand met boomgroepen en riet

referentie ecologische rand met boomgroepen en riet

•

• • grassen en kruidenvegetatie

flexibel gebruik van de buitenruimte mogelijk maken

•

Voor de buffering en vertraagde afvoer van het regenwater wordt de volgende volgorde gehanteerd: benutten en besparen, vasthouden en infiltreren, bergen en afvoeren. Voor de Oostrand NZS is een watersysteem ontworpen waar de gebouwen en buitenruimte onderdeel van zijn. Natuurlijke oplossingen worden verkozen boven technische oplossingen. Groen wordt waar mogelijk lager aangelegd dan verharding, zodat het water kan afstromen richting het groen. Voor de irrigatie van (gebouwgebonden) groen heeft het hergebruik van regenwater de voorkeur boven het gebruik van leidingwater. Er wordt zoveel mogelijk afgewaterd en direct geïnfiltreerd in de groene ruimte, wadi’s en bermen. Indien dit niet mogelijk is vanwege bestratingsvlakken, dan wordt er gewerkt met kolken. In de wadi’s en bermen zijn infiltratievoorzieningen minimaal zichtbaar. Uitstroomopeningen lopen mee in de helling van het talud. Wadi’s zijn zoveel mogelijk onderling verbonden.

stapstenen in wadi

OOSTRAND NZS B E E L D K WA L I T E I T S P L A N 2025

Biodiversiteit en ecologie Het robuuste groene raamwerk biedt ruimte voor biodiversiteit en natuurinclusiviteit. Met een groene inrichting wordt ecologische meerwaarde gecreëerd. De bebouwing en openbare ruimte wordt ontworpen met oog op biodiversiteit en het creëren van biotopen. De natuurinclusieve maatregelen in de bebouwing worden afgestemd op de inrichting van de buitenruimte. • •

• •

•

Zorg voor een gezond bodemleven en voldoende ondergrondse wortelruimte. Kies voor voor waardbeplanting voor insecten. Toepassen van inheems materiaal en context specifieke zaadmengsels, rekening houdend met klimaatverandering. Extensief beheer van de ecologische rand en de westelijke groene rand en delen van het Doesenpad. Met een extensief beheer worden voedselbronnen en schuilplekken gecreëerd. Laat dood plantmateriaal (deels) liggen ten behoeve van insecten en schuilmogelijkheden voor fauna. Versterk waar mogelijk de lokale natuurwaarden en zorg voor de verbinding en versterking van bestaande biotopen.

voorbeeld van nestkasten als decoratief element

OOSTRAND NZS B E E L D K WA L I T E I T S P L A N 2025

Lange lijnen

Aan alle lange lijnen zijn voorkanten gesitueerd. Met uitzondering van de noordelijke singel. Dat betekent dat de lange lijnen een openbaar karakter hebben. Met uitzondering van de entrees, zijn de meeste lange lijnen autovrij. Dit is een grote kwaliteit die consequent doorgevoerd is in het plan.

Doesenpad

Doesenpad Het Doesenpad is de dragende structuur van de wijk en geïnspireerd op de Dorpsstraat, maar heeft met haar groene stuctuur een eigen karakter, onderscheidend van de Dorpsstraat. Door het slingerende karakter wordt het perspectief dichtgezet en ontstaan korte zichtlijnen en een grote mate van intimiteit. Het Doesenpad is een route waar wandel- en fietspad soms samenkomen, dan weer meanderend uiteengaan. Het Doesenpad wordt naar het zuiden toe verlengd naar de Langebalkweg, via Potjesdam en Swaluwbos.

ecologische zone

Oostelijke randweg

Doesenpad: voorbeeld van gescheiden stroken met een groenvak

De continuïteit wordt gewaarborgd door de verharding van het fietspad, uitgevoerd in gebakken klinkers. De wandelstrook wordt ook uitgevoerd in gebakken klinkers en in een afwijkend verband gestraat. De bomenrijen aan weerszijden begeleiden het pad net als de rij lichtmasten.

Potjesdam

Het totale profiel van gevel tot gevel verbreedt en versmalt, zodat er soms buurtplantsoenen ontstaan met speelplekken.

voorbeeld van verbreding in het Doesenpad met speelplek

legenda natuurvriendelijke oever singel entree/Potjesdam

Swaluwbos

Doesenpad Potjesdam Swaluwbos rand Oostelijk Randweg ecologische rand

Doesenpad; voorbeeld van gescheiden stroken met een band

woonpaden woonstraat

OOSTRAND NZS B E E L D K WA L I T E I T S P L A N 2025

Ontmoetingsplekken

Veel groen zorgt voor een gezonde leefomgeving met volop ruimte om te bewegen en te ontspannen. De opzet van de wijk nodigt uit tot wandelen, fietsen, sporten en spelen. Buiten bewegen geeft ontspanning en stimuleert sociale contacten en ontmoetingen. Verspreid door het plan liggen verschillende plekken om samen te komen. De openbare ruimte wordt bovendien beweegvriendelijk ingericht.

haventje

Het haventje In het haventje is er een hoogteverschil op te lossen van circa 65 centimeter. Dit kan ingezet worden als zitrand. Het haventje wordt omzoomd door een harde kaderand, die aan de oostzijde overgaat in het zachte talud van de ecologische rand. Langs de kade wordt een verlaagd pad aangelegd, zodat contact met het water mogelijk is en je gemakkelijker in de boot kunt stappen.

stapstenen in de ecologische rand (wadi)

De vijver De wandelroute rondom de vijver is deels vormgegeven door vlonderpaden, waardoor het een spannende route wordt. De sfeer van de buitenruimte wordt bepaald door de grote bestaande bomen en rietoevers.

legenda de vijver

Hondenlosloopgebied Langs een deel van de vijver is een honden losloop gebied aanwezig. En ook aan de noordzijde van het plangebied loopt een pad over het peilscheidingsdijkje parallel aan de Wuijver.

stapstenen in de ecologische rand (wadi)

hondenlosloopgebied

sfeer rondom vijver

haventje speelplekken kleine kinderen speelplekken grote kinderen honden losloop gebied stapstenen

OOSTRAND NZS B E E L D K WA L I T E I T S P L A N 2025

Speelplekken Er zijn verschillende type speelplekken. De sfeer van de plek past bij de landschappelijke context. •

plek voor jongeren rond de vijver

speelplek bos

•

steiger langs de vijver

trapveldje ingericht op flexibel gebruik

speelplekken Doesenpad

De speelvoorzieningen zijn zorgvuldig afgestemd op de omgeving en bestaan uit speelaanleidingen en speelobjecten uitgevoerd in natuurlijke materialen. Felgekleurde, schreeuwerige plastic speelobjecten zijn niet toegestaan. Het inrichten van multifunctionele ruimtes om te bewegen heeft de voorkeur boven plekken die gericht zijn op een enkelvoudig gebruik. Speelplekken langs het Doesenpad worden omsloten door een haag of zitrand om ze een intiem karakter te geven. Speelelementen hebben een natuurlijke uitstraling.

In het bos komt een natuurspeelplek waar hutten gebouwd kunnen worden met minimale middelen. Oudere kinderen worden uitgedaagd om op een avontuurlijke manier te bewegen. In de woonpaden zijn de spelaanleidingen subtiel. Langs de westrand is ruimte voor een trapveldje in de rietbuurt. Dit is een informeel vrij te gebruiken ruimte omzoomd door een natuurlijke rand en twee doeltjes. Aan de ecologische rand zijn stapstenen om de paden te verbinden over de plasdrasgebieden aan de uiteinden van elke entree. De stapstenen vormen een spelaanleiding. Langs de vijver liggen vlonderpaden met zitgelegenheden. Een daarvan wordt uitgevoerd als jongeren ontmoetingsplek. speelplekken kleine kinderen

spelaanleding aan woonpaden

spelaanleiding aan woonpaden met wadi

OOSTRAND NZS B E E L D K WA L I T E I T S P L A N 2025

speelplekken grote kinderen gebied OOSTRAND NZS honden B E E Llosloop D K WA L I T E I T S P L A N 2025

woningen aan het water met terrassen

Overgangen

Zie ook Prestatiedoel Overgangen De overgangen openbaar-privé bestaan afwisselend uit Delftse stoepen en voortuinen, net als aan de Dorpsstraat, waardoor veel variatie ontstaat. Erfafscheidingen worden integraal mee ontworpen met de buitenruimte en de bebouwing, ook aan de achterzijde en in de mandelige binnenterreinen. Voor de hoeken/zijtuinen zijn oplossingen benoemd in het Prestatiedoel ‘aaneenrijgen’. De kaart hiernaast geldt met name voor de voorkanten, achterkanten en groene zij-erfgrenzen van vrijstaande woningen. •

•

legenda waterwoningen met terrassen

• groene erfafscheiding/ op hoeken in combinatie met gebouwde hoekoplossing delftse stoep

•

veranda / pergola / voortuin - zie spelregels A Het Doesenpad terassen en groene tuinoevers aan het water waterwoningen grenzend met terassen aan het water erfafscheidingen verenigingen kwalitatief hek/haag

OOSTRAND NZS B E E L D K WA L I T E I T S P L A N 2025

•

Erfafscheidingen worden altijd mee ontworpen. Ze zijn óf onderdeel van het ontwerp van het gebouw óf zijn onderdeel van het ontwerp van de buitenruimte. Erfafscheidingen binnen een gebied worden nooit individueel vormgegeven, maar altijd in samenhang vormgegeven. In de binnentuinen van de gesloten bouwblokken worden de erfafscheidingen gevormd door overwegend mee-ontworpen groen. Erfafscheidingen aan het gebouw zijn onderdeel van de architectuur en vormen daarmee een samenhangend geheel qua materialisatie. Bij het ontwerp van de erfafscheiding tussen de privé tuin en de binnentuin moet veel aandacht zijn voor de kwetsbaarheid van de overgang en de privacy van de bewoners. Daar waar voortuinen aanwezig zijn worden deze afgeschermd met een gemengde haag. De haag wordt opgebouwd uit verschillende inheemse soorten zoals wilg, liguster en beukhaag. Deze haag wordt 3 jaar door een hovenier onderhouden, zodat die tot volle wasdom kan komen. Daarna wordt het onderhoud overgedragen aan de bewoners. De waterwoningen aan de noordzijde van het plan liggen met hun woning en terras aan het water. De woningen in de parkbuurt aan de zuidzijde zijn specieke waterwoningen zonder tuin aan het water.

•

De overige woningen met tuinen aan het water hebben een oeverlijn waarvan maximaal 40% van de achtertuin terras is en 60% groen. Op de laatste 3 meter van de achtertuin mag geen berging worden gebouwd. Oevers hebben een talud van minimaal 1:3 of flauwer. Erfafscheidingen van verenigingen bestaan uit groen eventueel in combinatie met een kwalitatief hekwerk.

gemengde hagen

Erfafscheding verenigingen: kwalitatieve poort/ hekwerk in combinatie met groen

OOSTRAND NZS B E E L D K WA L I T E I T S P L A N 2025

Binnenhoven

* * *

Er zijn twee soorten binnenhoven: de gemeenschappelijke tuinen en de parkeerhoven.

gemeenschappelijke tuin

ruimte voor ontmoeting

gemeenschappelijk tuin

overgang naar de gemeenschappelijke tuin

parkeren in combinatie met groen

gemeenschappelijke fietsenberging

erfafscheiding

bergingen met een groen dak

OOSTRAND NZS B E E L D K WA L I T E I T S P L A N 2025

Gemeenschappelijke tuinen Bij de gemeenschappelijke tuinen hebben de woningen of BG-appartementen een kleine tuin/terras van maximaal 5 meter diep. Daarna vormt een lage erfafscheiding of geen erfafscheiding de overgang naar de gemeenschappelijke tuin. De erfafscheidingen tussen de woningen wordt meeontworpen: dit is onderdeel van de opgave. Zo is er veel contact met de tuin en wordt dit een plek voor ontmoeting. Het ensemble van haag en berging is zorgvuldig ontworpen. De tuinen worden groen, klimaat-adaptief ingericht en bieden ruimte voor ontmoeten en spelen.

* * * * *

Parkeerhoven De woningen die grenzen aan de parkeerhoven hebben een diepere tuin. De tuin wordt begrensd door een meeontworpen berging en een pergolabalk tussen de bergingen. Alle bergingen hebben een groen dak. De parkeerhoven worden groen en klimaat-adaptief ingericht. Bestrating bestaat voor een groot deel uit water-passerende bestrating. Fietsparkeren Fietsparkeren wordt inpandig opgelost en is onderdeel van het gebouw voor appartementengebouwen. Voor grondgebonden woningen die grenzen aan een gemeenschappelijke tuin kunnen gemeenschappelijke fietsschuren worden ontworpen. Deze worden zo geplaatst dat het geen afbreuk doet aan de ruimtelijkheid van de gemeenschappelijke tuin, maar ze doen mee in in het ontwerp van de hoeken zoals omschreven in het prestatiedoel ‘aaneenrijgen’.

parkeerhof binnentuin

OOSTRAND NZS B E E L D K WA L I T E I T S P L A N 2025

Doesenpad De overgangen openbaar privé bestaan afwisselend uit Delftse stoepen en voortuinen, waardoor veel variatie ontstaat. De Potjesdam is een bijzonder stuk van de continue fietsverbinding. Deze valt samen met de entree. Hier rijden wel auto’s. Daarom wordt die in de volgende paragraaf beschreven. Doesenpad voetpad en fietspad

De bestrating bestaat uit gebakken klinkers. Het verschil tussen het voetgangersgedeelte en het fietspad wordt zichtbaar door het legverband, een band of een nuancering in de materiaalkleur. Uitgangspunt is het creëren van een leesbare en veilige openbare ruimte. De verharding heeft een rustige uitstraling met subtiele nuances in kleur en textuur.

singel

Entrees materialisering entrees en Potjesdam

wonen aan de binnentuin

De oostwest lopende entrees van het gebied zijn doodlopende straten waar de auto te gast is. Bomen begeleiden de entrees. De entrees zijn licht geknikt en doven uit in de ecologische rand. De profielen van de entrees worden gemaakt in gebakken klinkers met aan de randen grasbetonklinkers. Zo hebben ze een groene, smalle uitstraling, maar bestaat toch voldoende ruimte om elkaar te passeren.

natuurlijke flauwe oever

Singels

pad met verstevigd gras langs de singels

halfverharding in parkeervakken

De singels vormen de rechte doorzichten van oost naar west. Een zijde van de singel heeft een flauwe oever, zodat er ruimte is voor ecologische kwaliteit; een gradiënt tussen nat en droog. Langs de singel liggen autovrije postbodepaden, waar de woningen op georiënteerd zijn.

woonpad

Woonpaden Op drie plekken lopen autovrije woonpaden in de noord-zuidrichting met aan weerszijden woningen. Deze paden kennen een grote intimiteit en hier omheen zullen gemeenschapjes ontstaan van buren die elkaar kennen en kinderen die er spelen. materialisering woonpaden

materialisering woonpaden

OOSTRAND NZS B E E L D K WA L I T E I T S P L A N 2025

woonpad

OOSTRAND NZS B E E L D K WA L I T E I T S P L A N 2025

Objecten bijzondere brug voor fietsers en voetgangers. Valt buiten dit project. In het plan zijn verschillende objecten te vinden, van straatmeubilair, lichtmasten, trafohuisjes tot bruggen. De objecten vormen een een zogenoemde ‘familie’, die in een terughoudende kleur bij elkaar aansluiten. Bruggen Noord- en Zuid-Scharwoude waren gelegen in het duidzend-eilandenrijk. Dorpsstraat en wooneilanden waren verbonden met kippenbruggen, die allemaal van elkaar in uiterlijk verschilden.

•

• •

•

• • legenda

voorbeeld eenvoudige voetgangersbrug

Vanuit ecologisch oogpunt is het belangrijk dat groen talud onder de brug doorloopt om de routes van dieren niet te onderbreken. Bij (vaar)duikers loopt het groen door langs de verharding langs het wegdek. Herkenbare familie van spijlenbruggen, open patroon van spijlen, onregelmatig gepositioneerd. Bruggen zijn slank vormgegeven. Daar waar mogelijk loopt verharding/kleur aansluitend wegdek door over de brug. Bruggen hebben voldoende doorvaarthoogte. Het brugdek is slank vormgegeven.

De familie van bruggen wordt in een later stadium verder uitgewerkt.

voetgangers, doorvaarhoogte 1.55m (NAP -2.20m peil) 3 m breed

voorbeeld eenvoudige voetgangersbrug

voorbeeld calamiteitenbrug

voetgangers, doorvaarhoogte 1.20m (NAP -1.45m peil) 3 m breed duiker (NAP -2.20 mpeil) duiker (NAP -1,45 m peil) vaarduiker (NAP -2.20 mpeil) vaarduiker (NAP -1,45 m peil) fiets- en voetgangersbrug, 1.20 doorvaarhoogte (NAP -2.20m peil), 5m breed fiets- en voetgangersbrug, 1.20 doorvaarhoogte (NAP -1.45 m peil), 5m breed calamiteiten brug, 1.20 doorvaarhoogte (NAP -2.20m peil), 5m breed

voorbeeld calamiteitenbrug

vlonderpadenroute rondom de plas

OOSTRAND NZS B E E L D K WA L I T E I T S P L A N 2025

Nutsvoorzieningen De trafohuisjes worden zoveel mogelijk inpandig opgenomen in een gebouw. Anders wordt er een plek gezocht aan de rand, binnen een woonveld. • Als het trafohuisje in de openbare ruimte staat wordt het trafohuisje gemetseld of aan het zicht onttrokken door opgaand groen. Zie prestatiedoel ‘natuurnetbewust bouwen’. • Kasten worden ingepast tegen de gevel, om verrommeling en vervuiling van de openbare ruimte te voorkomen. Indien dit niet toegestaan is door de leveranciers worden deze altijd zo veel mogelijk uit het zicht geplaatst. • Kleur van de elektriciteitskasten/ straatkasten wordt afgestemd op de context. • De positie van de elektriciteits-en straatkasten wordt afgestemd op het gevelontwerp en de inrichting van de openbare ruimte. Verlichting De lichtmasten ondersteunen de lange lijnen in het plan. Dit is langs het Doesenpad en de entrees. Op de overige plekken komt bij voorkeur verlichting aan de gevel. Aan de ecologische zone komt een type verlichting dat het minst verstrorend is voor de aanwezig fauna.

Overig meubilair De materialisatie van de verharding en het meubilair draagt bij aan de uitstraling van de openbare ruimte. •

•

• •

•

Paaltjes, trafo’s, kastjes en andere obstakels in de openbare ruimte voorkomen. Het meubilair en de straatverlichting is passend en samenhangend voor de Oostrand NZS. Banken, prullenbakken, boomroosters en fietsnietjes zijn een familie binnen de beeldkwaliteit van de Oostrand NZS. Kleurgebruik van meubilair is op elkaar afgestemd en terughoudend. De inrichting van de openbare ruimte voelt als vanzelfsprekend waardoor bewegwijzering en bebording tot een minimum beperkt kan worden. Straatnaamborden zijn onderdeel van de kwaliteit van het de Oostrand NZS. Waar mogelijk worden deze bevestigd aan de gevel.

inpassing netkast

legenda gevelarmatuur lichtmasten benadrukken de lange lijnen., masten met armatuur bijzondere verlichting rondom vijver

OOSTRAND NZS B E E L D K WA L I T E I T S P L A N 2025

voorbeeld verlichting aan de gevel

OOSTRAND NZS B E E L D K WA L I T E I T S P L A N 2025

BEELDREGIE IN HOOFDSTRUCTUUR Noordbuurt

Speelbosbuurt

De beeldregie voor de Oostrand NZS wordt gekenmerkt door gelaagdheid.

Er zijn vier hoofdstructuren waar nagenoeg elk bouwveld mee te maken krijgt: Het Doesenpad & Potjesdam groen-blauwe randen

Principe van de meeste bouwvelden; vier verschillende aansluitingen op de openbare ruimte

doorzicht singels en oevers Rietbuurt

doorzicht groene lanen woonpaden

Potjesbuurt

Er zijn 5 eilandbuurten in het Stedenbouwkundige Masterplan omschreven, die verschillen in bebouwings-dichtheid en landschappelijke sferen, maar één geheel vormen door het materiaalgebruik- en het kleurpalet.

Er zijn vier woonmilieu zones:

1. Stoer Dorps wonen aan het Doesenpad Lintdorpse karakteristieken in verschillende schalen 2. Wijds wonen aan de ecologische rand Aaneengesloten bebouwing aan de rand van de wijk zorgt voor geluidsluwe hoven Parkbuurt

3. Gemengd wonen in de Oostrand NZS Gemengde functies en typologieën in een stoer dorpse setting

4. Intiem wonen in het park Verscholen wonen 34

OOSTRAND NZS B E E L D K WA L I T E I T S P L A N 2025

HET DOESENPAD Als drager van de wijk

In de lokaal gewortelde traditie van Langedijk zijn de belangrijkste verbindende structuren lineair. Langs de lange linten speelt en speelde het economische en sociale leven zich in hoofdzaak af.

Langs het oude Langedijker lint kwamen incidenteel grotere gebouwen voor. Soms direct aan het lint en ook achter het lint. In deze eigentijdse context zijn de schaalsprongen groter vanwege de hogere dichtheid bij de buurtparkeerhubs.

Van oudsher is sprake van eenheid in verscheidenheid langs deze linten. Deze kwaliteit ontstond als vanzelf dankzij de fijnmazige structuur en de kleine, vaak individuele korrel van de gebouwen. Dit werd versterkt door de combinatie van het beperkte aantal beschikbare bouwmaterialen, kleuren en constructietechnieken. Daar was toen geen Beeldkwaliteitsplan en geen CRK voor nodig. Samenhang creëren was geen doel, het ontstond op organische wijze, net zoals de variatie binnen het geheel. In een dorps milieu is het bijvoorbeeld heel gewoon als de kleine woning van de loonwerker naast de fabriek van de zuurkoolboer staat.

NZS Oostrand studie tbv BKP 36

OOSTRAND NZS B E E L D K WA L I T E I T S P L A N 2025

Plan 1:500

OOSTRAND NZS B E E L D K WA L I T E I T S P L A N 2025

HET DOESENPAD Als drager van de wijk

Vroeger stonden de grote volumes achter de dorpse korrel van het lint. Het Doesenpad als nieuw lint laat deze twee schalen juist samenkomen en staat daarmee schaalsprongen toe die een hedendaagse interpretatie geven aan het lint. Kaprichting & vormen staan overwegend haaks op hoofdroutes, langskappen zijn beperkt, kapvormen zijn wisselend en gemengd doch eenvoudig. Dwarskappen, mansarde kappen en loodsvormen voeren de boventoon. Hoofdvolumes zijn strak, helder en eenduidig, zonder fratsen. Veranda’s en pergola’s, includief de bestrating of vlonders, horen hierbij. Metselwerk in warme genuanceerde roodbruin-geel tinten wordt vooral langs het Doesenpad verrijkt met rijk metselwerk.

Oostrand NZS wil geen afgezwakte kopieën van de prachtige historische linten realiseren, maar deze gedachte op een eigentijdse manier vertalen naar lange, verbindende lijnen.

Het Doesenpad onderscheidt zich van de andere lijnen in Oostrand NZS door een grotere variatie, versterkt door de continuïteit van beeldbepalende veranda’s en pergola’s.

De huidige bouwprojecten zijn vaak veel groter dan één individueel gebouw. Daardoor is kleinschalige variatie tussen woningen niet vanzelfsprekend, en ook de samenhang tussen grotere bouwprojecten onderling ontbreekt vaak.

Dit ‘lint’ is geen smalle, verharde route voor auto’s, maar een royale groene ader voor voetgangers en fietsers. Buiten spelen en zitten voor je huis is hier nóg belangrijker dan vroeger. Ook de bebouwing heeft een andere schaal, passend bij het bredere profiel en de huidige programma’s. Net als in de historische voorbeelden richten de nokken van de gebouwen zich zoveel mogelijk op dit groene lint.

Wie in deze tijd een buurt wil creëren met dorpse kwaliteiten, moet dus sturen en duidelijke spelregels hanteren. Binnen de lange lijnen van het plan vormt het Doesenpad de belangrijkste sociale en verbindende as. Het uitgangspunt is om deze op een eigentijdse manier vorm te geven, met een knipoog naar de historische lintbebouwing.

Kleinschalige variatie in hedendaagse verhoudingen voert de boventoon. Rooilijnen en goothoogtes verspringen. Overgangen zijn ontworpen voor ontmoeting. Overstekken zijn strak, hedendaags en minimaal. Hemelwaterafvoeren zijn netjes weggewerkt of zorgvuldig meeontworpen en kwalitatief uitgevoerd, bijvoorbeeld in zink. NZS Oostrand

studie tbv BKP 38

OOSTRAND NZS B E E L D K WA L I T E I T S P L A N 2025

Plan 1:500

OOSTRAND NZS B E E L D K WA L I T E I T S P L A N 2025

BASISPALET Doesenpad, Ecologische rand en Gemengd Oostrand NZS Woonmilieus: • warm rood-bruin-geel genuanceerd metselwerk • kozijnen en details ton-sur-ton passend bij basispalet • naturel tinten welkom, zwarte accenten mogelijk, witte accenten in beperkte mate • daken 2/3 zwart passend 1/3 oranjebruin • langs Doesenpad nadruk op rijk en genuanceerd metselwerk uitzonderingen mogelijk voor circulaire materiaaltoepassingen

In de Oostrand NZS is het kleurenpalet gedempt rood-bruin-geel. Ton-sur-ton en terughoudendheid voeren de boventoon. Met één genuanceerde steen en een paar voegkleuren is een tastbaar verschil al aanwezig. Rijke metselwerkdetails brengen variatie in structuur en schaduwwerking. Afstemming van het kleurenpalet tussen de naburige bouwvelden wordt aangemoedigd. Daken zijn zwart met mee-ontworpen PVpanelen of passend oranje-rood-bruin. De uitvoering of panvorm is afwisselend. Afwijkende kleurdetails en in het oog springende contrasten zijn onwenselijk.

Haven • Het kleurenpalet aan de haven is iets bonter dan de rest van de wijk binnen een terughoudende en overwegend samenhangende compositie.

Blikvangers en Tuindustriële monolieten vormen de uitzondering op de regel en worden toegelicht op respectievelijk pagina 45 en pagina 47 en in de Prestatiedoelen.

De uitzondering hierop is waar verbijzonderingen aangewezen zijn in de vorm van blikvangers, tuindustriële monolieten en het havenfront. Een bijzonder voorbehoud wordt gemaakt voor circulaire en biobased materiaaltoepassingen, voorzover deze niet passend verkrijgbaar zijn in het basiskleurenpalet. Dit ter beoordeling door de CRK.

Parkbuurt • samenhangend palet, familie van elkaar • donkerbruin genuanceerd metselwerk • 50% hout(structuren) in warm bruine, zwarte en of naturel tinten • donkere of grijze kappen met felsbanen, leisteen, vlakke pannen en incidenteel riet 40

OOSTRAND NZS B E E L D K WA L I T E I T S P L A N 2025

BEELDREGIE OP LOCATIE Blikvangers, Tuindustriële monolieten en Potjesdam Haven

Blikvangers Op strategische zichtlocaties in het plan vormen blikvangers de beeldende identiteitsdragers voor de wijk.

‘In een zee van woningen zijn oriëntatiepunten belangrijk. In de Oostrand NZS hebben blikvangers deze rol’

B1. Op belangrijke hoeken en knikpunten staan architectonische blikvangers die afwijken in vorm, kleur en/of materiaal en daarmee een bijzonder accent en oriëntatiepunt vormen in de wijk. B2. In zichtassen staan subtiele blikvangers die in in samenhang met de overige architectuur subtiel afwijken in vorm of materiaal, maar binnen het basispalet aan kleur. Hiermee tekenen ze zich af en zorgen ze voor een speelse variatie zonder te detoneren. Tuindustriële monolieten Tuindustriële monolieten zijn vrijstaande architectonische eenheden met een industrieel karakter uit het tuinders verleden. T1. De meest belangrijke Tuindustriële monolieten zijn de twee buurtparkeerhubs.

Algemeen: minimaal 2 hoofdblikvangers 1 per buurt minimaal 2 blikvangers per bouwveld

T2 / T3. Per buurt zijn locaties aangegeven voor dergelijke monolieten op een passende schaal voor de buurt.

blikvanger 1 blikvanger 2 Tuindustriële monoliet 1 Tuindustriële monoliet 2 Tuindustriële monoliet 3 havenfront

OOSTRAND NZS B E E L D K WA L I T E I T S P L A N 2025

C: Potjesdam Haven Aan de centraal gelegen haven wordt extra aandacht besteed aan de stoere compositie en uitstraling van de samengestelde gevels. Ook wordt hier ruimte gemaakt voor een hoogteaccent in het hart van de Oostrand NZS. Er wordt verwacht dat de samenhang om de haven heen wordt afgestemd met de naburige en tegenoverliggende bebouwing.

OOSTRAND NZS B E E L D K WA L I T E I T S P L A N 2025

Blikvangers

Ieder stedelijk of dorps gebied heeft baat bij blikvangers: oriëntatiepunten die hiërarchie en richting geven aan routes en verblijfsplekken. In het verleden waren dat veelal gebouwen met een bijzondere functie zoals kerken of bedrijfsgebouwen. Ook bijzondere woningen waren blikvangers. In veel nieuwe uitbreidingen heeft het overgrote deel van de bebouwing een woonfunctie, zo ook in de Oostrand NZS.

Een aantal locaties zijn aangewezen waar de woonfunctie op een bijzondere manier wordt vormgegeven of gematerialiseerd.

Er zijn blikvangers in Oostrand NZS van verschillende orde en schaal. De meest opvallende (B1) kan een woongebouw zijn dat in een ander materiaal, kleurschakering en in een meer bijzondere vorm is ontworpen. De meest subtiele (B2) kan een woonhuis zijn met een bijzondere entreepartij, gevelindeling of materiaal. B1 wijkt af op 2 punten, B2 wijkt af in vorm of materiaal.

Uit de rijke historie van Langedijk en omgeving is veel inspiratie te vinden om dit op een eigentijdse wijze vorm te geven. B2

OOSTRAND NZS B E E L D K WA L I T E I T S P L A N 2025

Tuindustriële monolieten

Dit zijn de stoerste bouwwerken in het gebied. Robuuste details, afwijkende materialen en eenvoudige vormentaal voeren de boventoon van deze identiteits-dragers. Soms zijn het kloeke massa’s, soms zijn het repeterende vormen. De kenmerken zijn houtstructuren, stevige vormen en subtiel afwijkende kleuren. Ze worden verder toegelicht in de hoofdstukken Prestatiedoelen en Spelregels

OOSTRAND NZS B E E L D K WA L I T E I T S P L A N 2025

Potjesdam Haven

Aan de haven is een mix van schalen te vinden. Individuele huizen zijn geparceleerd, dubbele woningen maken een grotere korrel. Iedere individuele woning heeft zijn eigen uitstraling, terwijl de grotere panden juist een meer pakhuisachtige uitstraling vragen. Op de kop van de haven aan het Doesenpad is een hoogte accent, een oriëntatiepunt in de wijk. De haven onderscheidt zich van de Broekerhaven met een veel stedelijker karakter. Het havenoppervlak is kleiner en de bebouwing vormt een stedelijke wand.

diversiteit aan de kade

samenhangende compositie in schaal en kleur

Het kleurenpalet is iets bonter dan in de rest van de wijk, doch binnen een terughoudende en overwegend samenhangende compositie.

stoere schaalsprongen aan de haven

stoere schaal en pakhuis uitstraling

eenheid in verschiedenheid aan de kade

informele stedelijke sfeer

samenhangende compositie in schaal en kleur

In het havengebied wordt extra aandacht besteed aan stoere schaalsprongen, aan extra verdiepingshoogte op de begane grond en aan de manier waarop de woningen en buitenruimtes aansluiten op deze hoogwaardige openbare ruimte.

hoogteaccent op de kop van de haven

stedelijke wand aan de kade

robuuste uitstraling in samenhang met uitwerking

overwegend individuele verpanding

openbare ruimte

OOSTRAND NZS B E E L D K WA L I T E I T S P L A N 2025

Parkzone zuid

In het zuiden van Oostrand NZS ligt de Parkbuurt verscholen in het groen. Deze buurt van vrijstaande en/of tweeonder-één kap woningen ontleent zijn identiteit aan woningen die een sterke relatie met het water hebben. De woningen vormen op informele wijze een samenhangende buurt, een buurtschap aan het water. Vormen en materialen kunnen afwijken, maar ze zijn duidelijk familie van elkaar.

steiger en tuin aan het water

Zichtbaar wordt een harmonieuze mix van (donker) bruin metselwerk, hout (structuren) en natureltinten.

afwisselende types en verspringende rooilijnen

Omdat de entree tot de buurt en de woningen zelf verscholen liggen, ligt in de Parkzone de nadruk op een open en welkome benadering van de architectuur. Elke woning heeft ten minste één grote gevelopening op de eerste verdieping.

natureltinten met verandasteiger en tuin aan het water

Veranda’s en aanlegsteigers zijn zorgvuldig en passend mee-ontworpen en dragen hiermee bij aan een informele doch samenhangende buurt aan het water. grote opening op het water gericht en naturel tinten

donkere houten tinten en tuin aan het water

Als de woningen dieper op de kavel staan is de voortuin een belangrijke ruimte. Met mee-ontworpen hagen van 1,20 meter hoog en een boom in de voortuin wordt hier een mooi en lommerijk straatbeeld gerealiseerd.

bootwoning typologie met grote veranda’s

Vooral de westelijk gelegen woningen, die zichtbaar zijn vanuit de vijverzone, hebben de sterkste relatie met het water. Dit zijn waterwoningen zonder tuin. grote opening op het water gericht

waterwoningen

OOSTRAND NZS B E E L D K WA L I T E I T S P L A N 2025

donkere houttinten met veranda en tuin aan het water

OOSTRAND NZS B E E L D K WA L I T E I T S P L A N 2025

PRESTATIEDOELEN & SPELREGELS Dit deel van het BKP begint met de beschrijving van de prestatiedoelen. Daarna worden de spelregels beschreven. Dit zijn de middelen om de beoogde prestatiedoelen te bereiken.

Prestatiedoelen

Spelregels:

•

kwalitatief

•

kwantitatief

•

omschrijvend

•

concreet

•

algemeen

•

zone specifiek

•

taakstellend

•

richtinggevend

Om niet uit te sluiten dat met een goed alternatief ontwerpvoorstel op een betere wijze het beoogde prestatiedoel behaald kan worden, beschouwen we de spelregels als niet hermetisch. De prestatiedoelen zijn in die zin het belangrijkst, deze zijn het fundament onder de spelregels. Als voorgesteld wordt om op een bepaald aspect af te wijken van een spelregel kan dat alleen met een kwalitatief goed alternatief en in goed overleg met de Commissie Ruimtelijke Kwaliteit.

A B

C+ D

E C C+

A F In deze proefverkaveling is het programma globaal getest. Voor elk bouwveld wordt een gedetailleerd bouwveldpaspoort gemaakt, mede op basis van het BKP.

OOSTRAND NZS B E E L D K WA L I T E I T S P L A N 2025

NZS Oostrand studie tbv BKP Plan 1:500

OOSTRAND NZS B E E L D K WA L I T E I T S P L A N 2025

PRESTATIEDOELEN We bouwen geen huizen, we bouwen een buurt, een Langedijkse Oostrand NZS. Dat doen we door te letten op ruimtelijke kwaliteiten in het hele plan. Deze kwaliteiten worden voor de gehele Oostrand NZS als Prestatiedoelen gesteld.

laagbouw - grondgebonden woningen gestapelde bouw - appartementen bijgebouwen blikvangers

1. Aaneenrijgen 2. De hoek om 3. De kap 4. De schijnkap 5. Schaal 6. Blikvangers 7. Tuindustriële monolieten 8. Tuindustriele monolieten T1 buurtparkeerhubs 9. De begane grond 10. Overgangen 11. De plint 12. Buitenruimtes & galerijen 13. Gemeenschappelijke meerwaarde 14. Net - en natuurbewust bouwen 15. Binnenhoven 16. Materiaal, kleur en details

Prestatiedoelen formuleren de bedoeling achter de regels. Indien een architect een zeer goed idee heeft voor alternatieven die de prestatie op een net iets

Alle plannen worden getoetst aan het kwalitatief behalen van deze Prestatiedoelen.

andere wijze realiseert, kan dit ter goedkeuring aan

veranda’s

supervisie of CRK worden

Tuindustriële monolieten

voorgelegd. Dit geldt met name voor alternatieven die extra inzetten op

In deze proefverkaveling is het programma globaal getest. Voor elk bouwveld wordt een gedetailleerd bouwveldpaspoort gemaakt, mede op basis van de Prestatiedoelen en Spelregels uit het BKP.

duurzaamheid, circulariteit en/ of biodiversiteit.

NZS Oostrand studie tbv BKP

OOSTRAND NZS B E E L D K WA L I T E I T S P L A N 2025

Plan 1:500

OOSTRAND NZS B E E L D K WA L I T E I T S P L A N 2025

Prestatiedoel 1 Aaneenrijgen

In de Oostrand NZS zijn de gebouwen aaneengeregen.

Elk bouwveld is rondom gekoppeld door middel van poorten, gemetselde muren, hekwerken, bijgebouwen, doorgetrokken plinten, hagen, pergola’s en veranda’s.

Aan de ecologische rand is een fysieke aaneenrijging nodig om een geluidsluw binnenhof te creëren. Aan de noord- en zuidranden van de bouwkavels is dit ook nodig voor de geluidsluwe kwaliteit en intimiteit van de collectieve binnenhoven.

Tevens zorgt het aaneenrijgen van de randen voor een kwalitatieve overgang van de openbare ruimte en wordt het zicht op parkeerterreinen afgeschermd.

Deze randen zijn zorgvuldig vormgegeven als verlengstukken van de gevel en hoofdbebouwing.

1. opening in gevelbeeld tussen twee appartementsgebouwen 2. poort in gevelvlak tussen twee schalen in 3. hekwerk tussen twee schalen in 4. aaneenrijgen met aanbouw 5. gemetselde (tuin)muur in stijl van hoofdvolumes 6. pergola als verbindingsstuk 7. gemetselde (groene) muur 56

OOSTRAND NZS B E E L D K WA L I T E I T S P L A N 2025

Prestatiedoel 1 Aaneenrijgen

1 1

2 1

1 1. tuinmuren aan de openbare ruimte in stijl van hoofdgebouw 2. poort als verbindende element 3. gemetselde penanten met (ruimte voor) groene invulling

OOSTRAND NZS B E E L D K WA L I T E I T S P L A N 2025

Prestatiedoel 1 Aaneenrijgen

1. doorgetrokken element als verbindend kader 2. poort onder de doorlopende bebouwing

OOSTRAND NZS B E E L D K WA L I T E I T S P L A N 2025

Prestatiedoel 2 De hoek om

In de Oostrand NZS zijn geen kopgevels of zijgevels te vinden, ook dit zijn voorgevels. Ze zijn als voorgevels behandeld, gematerialiseerd en vormgegeven. Daarmee dragen ze bij aan de alzijdigheid en brengen ze levendigheid op elke straathoek en ogen op de straat.

3 1

Op openbare hoeken is het van belang dat het bouwvolume twee gevels heeft met voldoende gevelopeningen en architectonische kwaliteit. Een hoekwoning reageert en profiteert wat betreft gebruiksmogelijkheden van zijn bijzondere positie in het blok.

5 1

Met voordeuren, hoekramen, gevelopeningen, erkers, bijgebouwen, pergola’s en veranda’s worden de hoeken geactiveerd. Zo zijn er op de hoeken waar de bebouwing terugligt ook géén voor- en zijtuinen, maar hoektuinen die alzijdig als voortuin behandeld worden.

1. 2. 3. 4. 5. 6.

entree in zijgevel hoekraam aanbouw erker groot raam gemetselde tuinmuur en berging 7. hoektuin 8. bijgebouw 9. overhoekse buitenruimte

OOSTRAND NZS B E E L D K WA L I T E I T S P L A N 2025

5 8

Appartementgebouwen zijn per defintie alzijdig en kennen eveneens géén zij- of kopgevels, maar alleen voorgevels aan de openbare ruimte.

OOSTRAND NZS B E E L D K WA L I T E I T S P L A N 2025

Prestatiedoel 2 De hoek om

10 2

1. entree en/of ruime gevelopeningen in kopgevel 2. hoekkozijn / terugkijkraam 3. bijgebouw 4. erker en gemetselde plantvak 5. groot raam 6. gemetselde tuinmuur en berging 7. hoektuin 8. aanbouw aan hoofdvolume 9. overhoekse buitenruimte 10. bijzonder overhoekse materialisering 64

OOSTRAND NZS B E E L D K WA L I T E I T S P L A N 2025

6 2 1

OOSTRAND NZS B E E L D K WA L I T E I T S P L A N 2025

Bij het schakelen van meerdere woningen zoals

tweekappers en rijwoningen, wordt een compositie gemaakt van een aaneenschakeling van heldere hoofdvormen. Doel is om te voorkomen dat er té

Prestatiedoel 3 De kap

lange eenduidige rijen worden gemaakt, waardoor het dorpse beeld afgezwakt wordt. Bij vrijstaande woningen is het van belang dat ook deze een heldere hoofdvorm krijgen en dat er voldoende variatie in het straatbeeld ontstaat.

Bij dorpen horen kappen. Ook in de Oostrand NZS vormt het diverse kappenlandschap een compositie. Het is één van de belangrijkste identiteitsdragers van het gebied. Door te varieren met kaphellingen, goothoogtes, nokhoogtes en kapvormen is de sfeer informeel. Ook in de Oostrand geldt dat enige variatie in kapvorm bijdraagt aan de dorpse sfeer. Dwarskappen, mansardekappen en licht hellende loodskappen voeren de boventoon in samenhangende composities.

De verhoudingen tussen kappen en platte daken zijn per woonmilieu anders. Langs het Doesenpad is een hoger percentage kappen dan aan de ecologische rand bijvoorbeeld. Veel herhaling, lange langskappen of aaneengesloten types komt niet vaak voor langs het Doesenpad. De basiskarakteristieken van de lintdorpse uitstraling is hier van belang voor de beeldkwaliteit.

De kaprichting staat langs het Doesenpad overwegend haaks op de noord-zuid routes met plaatselijk een langskap. Aan de oostwest verbindingen is dit andersom.

1. hoofdvorm in vrijstaand vrij doch eenduidig en passend hoofdvorm aanbouw in zelfde vorm en stijl 2. hoofdvormen in tweekappers 3. hoofdvormen in eenheden

4. afwisselend kaplandschap, kop dwars op straat en verspringende rooilijn 5. maximale herhaling van types / goothoogtes (wisselend per gebied)

OOSTRAND NZS B E E L D K WA L I T E I T S P L A N 2025

Prestatiedoel 3 De kap

Daar waar langskappen vaker voorkomen wordt in de dorpse sfeer gezocht naar slimme manieren om de lange lijnen te onderbreken en tóch nokken haaks op de gevel te krijgen. Dit kan bijvoorbeeld met topgevels of onderbrekingen met verspringende dwarsnok of dubbelkappers. Nokken horen bij het dorpse beeld. Steile kappen met platte afdekkingen zijn onwenselijk. Eventuele dakkapellen (opties) dienen zorgvuldig mee ontworpen en gematerialiseerd te worden binnen dit prestatiedoel. Bijzondere aandacht gaat naar de zorgvuldige inpassing van PV-panelen en ‘pijperij’ op het dak.

1. langskap met topgevels 2. langskap afsluiten met topgevels 3. langskap onderbroken door dubbelkap 4. incidenteel een langskap afsluiten met hoofdvorm 5. platte daken onderbroken door kappen

OOSTRAND NZS B E E L D K WA L I T E I T S P L A N 2025

Prestatiedoel 3 De kap

De grotere volumes in de Oostrand NZS hebben een helder hoofdvolume en kapvormen die stoer en kloek zijn. Het komt niet voor dat kappen complex en verbrokkeld zijn.

De uitzonderingen hierop zijn de Tuindustriële monolieten die bijvoorbeeld een sheddak of sculpturale kap hebben.

De kappen dienen als installatiekap of bieden ruimte voor hogere woningen. Lange langskappen komen slechts zeer incidenteel voor.

De buurtparkeerhubs in het bijzonder hebben een kapfront dat zichtbaar is vanuit de openbare ruimte en vanuit de naastgelegen appartementengebouwen. Deze vorm kan opengewerkt zijn en biedt kansen voor PV-panelen, verlichting en (gevel)groen. Lift- en trappenhuizen hebben een eigen kapvorm als zij buiten dit hoofdvolume staan.

5 1. hoofdvormen in gestapelde bouw 2. één gebouw, meer kapvormen en schaalsprongen 3. stoere monoliet met eenvoudige kapvorm 4. facade kappen monolieten (buurtparkeerhubs) 5. monolieten met sculpturale kap

OOSTRAND NZS B E E L D K WA L I T E I T S P L A N 2025

Prestatiedoel 3 De kap(penlandschap)

Biesland Ypenburg - 100% kappenlandschap

kappenlandschap Twuyverhoek Sint Pancras

OOSTRAND NZS B E E L D K WA L I T E I T S P L A N 2025

Leeuweveld Weesp - ca 80% plat + 20% kap

OOSTRAND NZS B E E L D K WA L I T E I T S P L A N 2025

Prestatiedoel 3 De kap

OOSTRAND NZS B E E L D K WA L I T E I T S P L A N 2025

Prestatiedoel 3 De kap

OOSTRAND NZS B E E L D K WA L I T E I T S P L A N 2025

Prestatiedoel 4 De schijnkap

Wanneer een aanzienlijk (plat) dakoppervlak nodig is voor grotere installaties, worden kapvormen toegepast in de vorm van een schijnkap of slim samengestelde volumes.

2 1. 2. 3. 4.

PV-panelen kap op plat dak met installaties samengesteld volume met plat dak tbv installaties, technische ruimte onder PV-panelen kap samengesteld volume met PV-panelen kap op plat dak tbv installaties samengesteld volume met wonen onder PV-panelen kap en plat dak ertussen tbv installaties

OOSTRAND NZS B E E L D K WA L I T E I T S P L A N 2025

Prestatiedoel 5 Schaal

Schaalsprongen langs en achter het Langedijkse lint horen tot de identiteit van het gebied. In de Oostrand NZS krijgt dit een eigen vertaling.

Het mág ‘‘schuren’’ in de Oostrand NZS. Dat betekent dat de grote en de kleine schaal incidenteel naast elkaar mogen staan, mits dit gedaan wordt met gevoel voor compositie, verhoudingen en passende volumes. Aaneengesloten wanden zijn onderbroken en verkleind. Lange wanden worden verdeeld in kleinere korrels die iets hoger zijn dan dat ze breed zijn.

Tuindustriële monolieten behouden de grote schaal. Het is dan belangrijk dat de naastgelegen bebouwing hierop inspeelt in de compositie en op gepaste afstand.

1. voorbeeld structuur 2. schaalverkleining door vorm & verschijning 3. Tuindustriële monoliet 4. klein tussen groot

OOSTRAND NZS B E E L D K WA L I T E I T S P L A N 2025

4 enkele voorbeelden van samenhangende schaalsprongen tussen de gestapelde bouw en laagbouw

OOSTRAND NZS B E E L D K WA L I T E I T S P L A N 2025

Prestatiedoel 6 Blikvangers

Binnen elk bouwveld en eilandbuurt staan op verschillende schaalniveaus blikvangers in 2 vormen. Vooral langs het Doesenpad zorgen deze blikvangers voor verrassende variatie.

B1 2 per eiland buurt Op belangrijke hoeken en knikpunten staan architectonische blikvangers die afwijken in vorm, kleur en/of materiaal . Ze wijken af op minimaal 2 van de 3 punten. Hiermee vormen ze een bijzonder accent en orientatiepunt in de wijk. B2 2 per bouwveld In zichtassen staan subtiele blikvangers die, in in samenhang met de overige architectuur, subtiel afwijken in vorm óf materiaal, maar binnen het basispalet aan kleur blijven. Hiermee tekenen ze zich af en zorgen ze voor een speelse variatie zonder te detoneren.

B1 - materiaal + vorm

B2 - vorm

B1 - materiaal + kleur

B1 - materiaal + vom

Zie ook toelichting en voorbeelden op pagina 45

Suggesties blikvanger afwijking in: 1. kleur + materiaal (B1) 2. vorm + materiaal (B1) 3. vorm + kleur (B1) 4. materiaal (B2) 5. vorm (B2) 6. vorm (B2) 82

OOSTRAND NZS B E E L D K WA L I T E I T S P L A N 2025

6 B2 - materiaal

B1 - materiaal + vorm

OOSTRAND NZS B E E L D K WA L I T E I T S P L A N 2025

Prestatiedoel 7 Tuindustriële monolieten

De Tuindustriële monolieten zijn belangrijke identiteitsdragers van de Oostrand NZS. Ze zijn stoer en kloek van vorm. Ze hebben het industriële karakter uit het tuindersverleden met een een hout(achtige) afwerking. Het kan hout zijn, maar ook felsbanen of kwalitatieve strookbekleding kunnen op verrassende wijze een houtachtige impressie geven. Afwijkingen zijn mogelijk voor kwalitatieve circulaire en biobased gevelmaterialen.

De monolieten hebben een sheddak, herhalende vorm of sculpturale kap. De Tuindustriële monolieten zijn vrijstaand of ‘‘losgeknipt’’ van de belendende bebouwing.

De buurtparkeerhubs zijn belangrijke tuindustriële monolieten en worden als apart prestatiedoel (8) omschreven.

1. kleine schaal met houtachtige structuur 2. sheddaken met houtachtige structuur 3. sculpturaal met houtachtige structuur

OOSTRAND NZS B E E L D K WA L I T E I T S P L A N 2025

Prestatiedoel 7 Tuindustriële Monolieten

OOSTRAND NZS B E E L D K WA L I T E I T S P L A N 2025

De buurtparkeehubs zijn beeldbepalende volumes in de wijk en hebben een passende ‘kapfront’ en/of kapvorm.

Prestatiedoel 8 T1 Buurtparkeerhubs

De buurtparkeerhubs in het bijzonder zijn grote collectieve voorzieningen die erg beeldbepalend zijn in de wijk. Buurtparkeerhubs zijn nadrukkelijk onderdeel van de wijk en geen dissonant. Vanuit de openbare ruimte en omringende bebouwing worden de parkeerplaatsen aan het zicht onttrokken.

Het hoofdvolume is gedeeltelijk opengewerkt en biedt kansen voor PV-panelen en (gevel)groen. Lift- en trappenhuizen hebben een eigen kapvorm óf zijn opgenomen in de hoofdvolumes. De grote volumes zijn onderverdeeld in kleinere eenheden met de nokken en inritten op de hoofdroute gericht.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=DijkenWaard&id=5f1d731d-069f-4433-a833-b1a44ee8d40a