Accountantsverslag 2025 Gemeente DW concept d.d. 18-6-2026
Tekst van het document
Accountantsverslag Gemeente Dijk en Waard Boekjaar 2025
Aanbiedingsbrief Aan de gemeenteraad van de gemeente Dijk en Waard Parelhof 1 1703 EZ Heerhugowaard Onderwerp: Accountantsverslag 2025 Kenmerk: Concept 18 juni 2026 Geachte leden van de gemeenteraad, In overeenstemming met de opdracht tot de controle van de jaarrekening 2025 van gemeente Dijk en waard, zoals overeengekomen in onze opdrachtbevestiging d.d. 29 juli 2025, bieden wij u hierbij het accountantsverslag aan. Het accountantsverslag bevat de bevindingen en conclusies naar aanleiding van onze werkzaamheden. De bevindingen in dit verslag zijn besproken met de portefeuillehouder Financiën en een afvaardiging van de ambtelijke organisatie. Wij zijn voornemens om u te machtigen onze goedkeurende controleverklaring op te nemen in uw jaarrekening 2025. Indien de jaarrekening niet door de gemeenteraad wordt goedgekeurd en vastgesteld en leidt tot een aangepaste jaarrekening, dient ook bij deze aangepaste jaarrekening door ons toestemming te worden verleend tot het opnemen van onze controleverklaring. Wij vertrouwen erop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd en zijn graag bereid de inhoud van deze rapportage nader toe te lichten. Met vriendelijke groet, Baker Tilly (Netherlands) B.V. Ondertekening alleen in definitieve versie J.M.A. Drost RA
Inhoud 1. Bestuurlijke samenvatting 2. Onze controleopdracht 3. Financiële positie 4. Belangrijkste bevindingen 5. Overige onderwerpen 6. Actualiteiten 7. Bijlagen
1. Bestuurlijke samenvatting
pagina | 4
1. Bestuurlijke samenvatting Onze samenwerking in beeld De controle is dit jaar positief verlopen. Vragen vanuit ons werden door de organisatie snel en adequaat opgepakt. Medewerkers stelden zich coöperatief op en waren flexibel beschikbaar voor overleg en toelichting.
•
Daarnaast is een duidelijke vooruitgang zichtbaar in de aanlevering van de SiSainformatie ten opzichte van vorig jaar, wat heeft bijgedragen aan een aanzienlijke vermindering van aanvullende vragen.
•
Wij zijn voornemens bij de jaarrekening 2025 een goedkeurende controleverklaring te verstrekken voor de getrouwheid van de jaarrekening.
•
Het jaarverslag is in lijn met NV COS 720 verenigbaar met de jaarrekening en voldoet in materiële zin aan de laatste actuele voorschriften. Het Besluit Begroting en Verantwoording is in alle opzichten nageleefd in 2025. Gemeente Dijk en Waard heeft ervoor gekozen de rechtmatigheidsverantwoording in de jaarrekening en de toelichting hierop in de paragraaf bedrijfsvoering onderdeel te laten zijn van het jaarverslag.
We zien nog ruimte voor verbetering in de samenwerking bij complexere vraagstukken, zoals de voorziening groot onderhoud. Ondanks de gezamenlijke intentie om dit ruim vóór het afsluitproces af te stemmen en af te ronden, leidde dit tijdens de jaarrekeningcontrole alsnog tot discussies. Dit nemen we mee in de evaluatie richting volgend jaar.
Controleverschillen Ten opzichte van de eerste concept versie van de jaarrekening is nog een aantal correcties doorgevoerd, zowel op initiatief van de gemeente als vanuit ons. Deze houden met name verband met de grondexploitaties en de voorzieningen.
Opdracht, scope en uitkomsten • •
De opdracht is uitgevoerd conform de met u gemaakte afspraken en omvat
In lijn met voorgaande jaren constateren wij dat niet voor alle lasten met
de controle van de jaarrekening over boekjaar 2025.
betrekking tot het sociaal domein (Jeugdzorg, WMO en PGB) de Gemeente Dijk
De bij de jaarrekeningcontrole gehanteerde materialiteit bedraagt € 6,7
en Waard de prestatielevering kan vaststellen. De onzekerheid in de controle
miljoen voor fouten en onzekerheden in overeenstemming met het Besluit
bedraagt € 4,5 miljoen. Voor meer toelichting verwijzen wij naar hoofdstuk 4. De
Accountantscontrole Decentrale Overheden. Bij het rapporteren van
ongecorrigeerde controleverschillen hebben wij opgenomen in bijlage B.
afwijkingen is een grensbedrag gehanteerd van € 100.000, waarmee wij aansluiten bij de door de Raad vastgestelde rapporteringstolerantie.
pagina | 5 pagina | 5
1. Bestuurlijke samenvatting Onze risico-inschatting Als onderdeel van onze controle hebben wij de volgende frauderisico’s
structureel achterblijft bij de toevoegingen. • Uit de analyse van de aanbestedingsrechtmatigheid blijkt dat bij de inhuur van
geïdentificeerd:
personeel nog regelmatig gebruik wordt gemaakt van enkelvoudig danwel
• Risico op een afwijking van materieel belang als gevolg van doorbreking van
meervoudig onderhandse aanbestedingen waar dat niet terecht is. Wij
interne beheersingsmaatregelen door het management; • Onrechtmatige onttrekking van liquide middelen, als gevolg van onterechte
adviseren om intern vast te leggen welke overwegingen ten grondslag liggen aan de keuze voor een enkelvoudige dan wel meervoudig onderhandse
mutaties in crediteurstamgegevens, handmatig aanpassen van de
aanbesteding. Deze keuze dient zorgvuldig te worden onderbouwd en
betaalbatch of onterechte handmatige betalingen;
gedocumenteerd, waarbij expliciet wordt gemotiveerd waarom geen sprake is
Wij hebben onze werkzaamheden kunnen uitvoeren als gepland en daarmee
van voorzienbare uitgaven die Europees aanbesteed hadden moeten worden.
geconcludeerd dat de risico’s zich niet hebben voorgedaan in 2025. Voor meer
Dit kan bijvoorbeeld worden vormgegeven via een standaardmemo.
details verwijzen wij naar hoofdstuk 4.
Daarnaast adviseren wij om deze onderbouwingen periodiek actief te monitoren en te evalueren, zodat tijdig kan worden bijgestuurd indien
Belangrijkste aanbevelingen vanuit onze controle Vanuit onze controle hebben wij een aantal aanbevelingen, die wij willen
omstandigheden wijzigen. • Afgelopen jaar heeft Gemeente Dijk en Waard onrechtmatig gehandeld. De
meegeven voor de toekomst:
Raad heeft besloten om lastenoverschrijdingen acceptabel te vinden mits
• Zoals eerder gemeld zien wij dat de aanwending van voorzieningen niet altijd
deze worden toegelicht in de jaarrekening in lijn met voorgaande jaren. De
in lijn is met de jaarlijkse dotaties. Incidentele afwijkingen zijn verklaarbaar,
Raad beperkt hiermee haar eigen budgetrecht. We willen de Raad vragen dit
maar structurele overschotten zijn niet wenselijk. Voor bijvoorbeeld riolering is
te evalueren.
hier al nader naar gekeken, wat heeft geleid tot een voorgenomen tariefverlaging. Als raadslid geven wij u mee om hier kritisch op te blijven en tijdig het gesprek met het college aan te gaan wanneer de aanwending
pagina | 6 pagina | 6
1. Bestuurlijke samenvatting Overige aandachtsgebieden
We willen de Raad vragen dit te evalueren en in overleg te gaan hierover met de
In ons controleplan hebben wij meerdere aandachtsgebieden geïdentificeerd.
organisatie. Voor meer details verwijzen wij naar hoofdstuk 4.
• Waardering van de grondexploitaties; • Voorwaardencriterium in de rechtmatigheidsverantwoording;
WNT
• Onderbouwing prestatielevering van de inkopen;
Op basis van onze werkzaamheden was geconstateerd dat de berekening van
• Volledigheid van de onderhoudsvoorzieningen.
de WNT en de samenhangende vergoeding voor beëindiging van het contract
Voor deze onderwerpen zijn de werkzaamheden uitgevoerd zoals beschreven in
met de gemeentesecretaris onjuist was berekend. Dit is gecorrigeerd in de
het controleplan. Ten aanzien van de verantwoording van de lasten WMO en
definitieve versie van de jaarrekening. Voor overige topfunctionarissen hebben
Jeugd rapporteren wij een onzekerheid, zoals opgenomen op pagina 5.
wij vastgesteld dat de bezoldigingen over 2025 in overeenstemming zijn met de Wet normering topinkomens (WNT) en dat de jaarrekening 2025 van de
Ten aanzien van de onderhoudsvoorzieningen hebben wij in de afgelopen jaren
gemeente Dijk en Waard voldoet aan de publicatieverplichtingen van de WNT.
gerapporteerd in onze verslagen over de materiële afwijkingen tussen de
Voor meer details verwijzen wij naar hoofdstuk 4.
begrote onttrekkingen en de werkelijke onttrekkingen. Hier is de organisatie actief mee aan de slag gegaan en heeft de meerjarenonderhoudsplannen en de
Schattingsposten
voorziening herzien. Hierbij merkten wij op dat activiteiten waren opgenomen die
Schattingselementen zien wij met betrekking tot waardering materiële vaste
op basis van de Notitie materiële vaste activa 2020 niet vallen onder groot
activa, vorderingen, grondexploitaties, voorzieningen en langlopende
onderhoud. Deze zijn gecorrigeerd. Daarnaast hanteert de gemeente een
vorderingen. Wij concluderen dat de schattingsgronden aanvaardbaar zijn. Voor
onderuitputtingspercentage van 20%, lager dan de historische 30–40%. Gezien
meer details verwijzen wij naar hoofdstuk 4.
de herziene plannen achten wij dit verdedigbaar en toetsen wij in 2026 de begrote en gerealiseerde uitgaven opnieuw. Ten slotte zien wij dat de looptijd van de onderhoudsplannen ongeveer 60 jaar is. Dit is langer dan gebruikelijk.
pagina | 7 pagina | 7
1. Bestuurlijke samenvatting SiSa
Huidige financiële positie
Wij constateren een duidelijke verbetering in de aanlevering van de
Het boekjaar 2025 sluit met een financieel resultaat van € 26,1 miljoen
opgevraagde stukken in het kader van de SiSa-regelingen. Voor een aantal
(voordelig). De totale vermogenspositie van de gemeente bedraagt € 151,2
regelingen heeft vooraf afstemming plaatsgevonden en heeft vooraf met ons
miljoen (2024: € 124,5 miljoen) met een solvabiliteitsratio van 40% (2024:
afstemming plaatsgevonden over de aan te leveren documentatie. Dit heeft
34%). De vermogenspositie is dan ook zeer gezond te noemen. De begroting
bijgedragen aan een efficiënte uitvoering van de controle van de SiSa-
voor komende jaren laat afwisselend negatieve en positieve resultaten zien
regelingen. Wij adviseren de gemeente deze werkwijze te continueren voor de
over de komende 4 jaar. Het college concludeert in de paragraaf
controle van het volgende boekjaar.
weerstandvermogen en risicobeheersing dat de weerstandscapaciteit toereikend is.
pagina | 8 pagina | 8
2. Onze controleopdracht
pagina| 9| 9 pagina
2. Onze controleopdracht Onze samenwerking in beeld De controle is dit jaar soepel en goed verlopen. Vragen aan de gemeente werden tijdig en duidelijk opgepakt, waardoor onze werkzaamheden zonder vertraging konden plaatsvinden. Medewerkers waren goed benaderbaar, dachten actief mee en waren flexibel beschikbaar voor overleg en het geven van toelichtingen. Dit heeft bijgedragen aan een prettige en efficiënte samenwerking gedurende het gehele controleproces. Daarnaast zijn de opgevraagde stukken over het algemeen volledig en binnen de afgesproken termijnen aangeleverd, wat de doorlooptijd van de controle ten goede is gekomen. Eventuele aanvullende vragen konden hierdoor gericht en snel worden afgehandeld.
gezamenlijke intentie om dit ruim vóór het afsluitproces af te stemmen en af te ronden, heeft dit onderwerp tijdens de jaarrekeningcontrole toch nog tot nadere afstemming geleid. Onder tijdsdruk zijn in goed overleg keuzes gemaakt met betrekking tot de volledigheid en nauwkeurigheid van de voorziening. In aanloop naar volgend jaar gaan wij hierover graag opnieuw met de organisatie in gesprek, met als doel de onderbouwing verder te verfijnen en te komen tot een breed gedragen berekening. Deze verbeterslag nemen we mee in het evaluatiegesprek richting volgend jaar. Reikwijdte van de controle De jaarstukken van uw gemeente bestaan uit: • Het jaarverslag (de programmaverantwoording en paragrafen) • De jaarrekening.
Verder zien wij een duidelijke verbetering in de aanlevering van de SiSainformatie ten opzichte van vorig jaar. De stukken waren vollediger en beter gestructureerd, wat heeft geleid tot minder aanvullende vragen en een efficiëntere uitvoering van de controle op dit onderdeel. Voor een aantal regelingen zijn wij bovendien al in een eerder stadium bij de controle betrokken geweest, wat heeft bijgedragen aan een verdere beperking van vragen achteraf.
• Bijlagen. Met de opdrachtbevestiging van d.d. 19 juli 2025 heeft u ons opdracht gegeven tot het controleren van de jaarrekening 2025. De reikwijdte van onze controle staat omschreven in deze opdrachtbevestiging. Er is gedurende het verloop van de controle geen sprake geweest van een beperking in de reikwijdte van onze controle. Voor een nadere toelichting
We zien nog ruimte voor verbetering in de samenwerking bij complexere vraagstukken, zoals de voorziening groot onderhoud. Ondanks de
verwijzen wij tevens naar het op 6 oktober 2025 door ons uitgebrachte controleplan.
pagina | 10
2. Onze controleopdracht Overzicht toleranties
Met betrekking tot sociaal domein zijn er onzekerheden geconstateerd met
De materialiteit bij de uitvoering van onze controle is € 6,8 miljoen. Deze
inzake de prestatielevering van de Zorg in Natura (ZiN) en PGB’s uit hoofde
materialiteit sluit aan op het door de gemeenteraad op 17 februari 2026
van de Jeugdwet en WMO. Deze zijn hieronder opgenomen.
vastgestelde controleprotocol over boekjaar 2025-2027.
Regeling(x €1.000)
ZIN
PGB
Jeugdwet
2.135
230
Wet maatschappelijke ondersteuning
1.304
796
Totaal
3.439
1.027
Grondslag
Bedrag X € 1.000
Goedkeuringstolerantie afwijkingen en onzekerheden
2% lasten exclusief toevoegingen reserves
6.751
Rapporteringstolerantie
Op basis van de door de Raad vastgestelde rapporteringstolerantie
100
Door de verhoging van de materialiteit merken wij op dat de door de Raad vastgesteld rapporteringstolerantie is gaan afwijken van de door ons gebruikelijke rapporteringstolerantie (5% van de goedkeuringstolerantie). Dit zorgt voor aanvullende werkzaamheden voor de organisatie en voor ons als accountant. We willen de Raad vragen om de rapporteringstolerantie te evalueren en, indien mogelijk, omhoog bij te stellen. Een goedkeurende controleverklaring Wij zijn voornemens bij de jaarrekening 2025 een goedkeurende verklaring te verstrekken voor de getrouwheid van de jaarrekening. De geconstateerde controleverschillen zijn gecorrigeerd in de definitieve versie van de jaarrekening.
Interne beheersing Als onderdeel van de jaarrekeningcontrole hebben wij de interne beheersing inclusief de IT-omgeving, voor zover van belang voor de jaarrekeningcontrole, beoordeeld. Naar aanleiding van onze werkzaamheden hebben wij een managementletter geschreven. Deze managementletter hebben wij op 4 december 2025 gerapporteerd. Onze werkzaamheden zijn niet gericht op het geven van een oordeel over de interne beheersing van de organisatie als geheel. De rapportage bevat daardoor niet alle onvolkomenheden in de interne beheersing, die bij een eventueel uitgebreid en hierop specifiek gericht onderzoek naar voren zouden kunnen komen.
pagina | 11
2. Onze controleopdracht Geautomatiseerde gegevensverwerking Op grond van artikel 393 lid 4, Titel 9 Boek 2 BW rapporteren wij onze bevindingen met betrekking tot de betrouwbaarheid en continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking in dit verslag. Wij merken op dat de jaarrekeningcontrole niet specifiek gericht is op de betrouwbaarheid en continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking. In onze managementletter hebben wij een aantal attentiepunten ten aanzien van de IT-omgeving opgenomen. Onze conclusie is dat voldoende maatregelen zijn getroffen om de betrouwbaarheid en de continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking en informatievoorziening te waarborgen.
pagina | 12
3. Financiële positie
Management 3. Financiële positiesamenvatting Financiële kengetallen en signaleringswaarden per saldo onttrokken(-) / toegevoegd(+)
Mutatie reserves
2025
Weerstandscapaciteit
508
(in miljoenen Euro's)
2024
0,51
44,4
2025
4.108
42,9
2024
MILJOEN EURO
2023
9.465 -
26.092
Gerealiseerd saldo baten en lasten 26,60 MILJOEN EURO
12.063
2024
8.000
Gerealiseerd resultaat
2025
7.955
19%
2024 2023
38,2
10.000
40%
Risico's totaal 20,8
2025 14,9
2024
13,9
2023 34%
34%
2023
2024
Weerstandsratio Solvabiliteit
2025
Schuldquote
2024
6.000
MILJOEN EURO 2023
2023
4.000
26,09
12.820
26.600
3.356
2.000
2023
19% 25%
2025
2,13 2025
2,13
2024
2,88
2023
2,75
31%
2025
pagina | 14
3. Financiële positie Huidige financiële positie
Meerjarenbegroting
Het boekjaar 2025 sluit met een financieel resultaat van € 26,1 miljoen
Het meerjarenperspectief 2026–2029 laat een wisselend begrotingssaldo zien,
(voordelig). De totale vermogenspositie van de gemeente bedraagt € 151,2
met tekorten in 2026 en 2028 en beperkte overschotten in 2027 en 2029. Deze
miljoen (2024: € 124,5 miljoen) met een solvabiliteitsratio van 40% (2024: 34%).
fluctuaties worden met name veroorzaakt door autonome kostenstijgingen en
De vermogenspositie is dan ook zeer gezond te noemen. De weerstandsratio
onzekerheden in de rijksbijdragen. Door het treffen van maatregelen in het kader
bedraagt 2,09 en dit is ruim voldoende. Op de vorige pagina wordt in een
van ‘realistisch begroten’ wordt desondanks een structureel sluitend
samenvattend beeld de financiële positie weergegeven.
begrotingsevenwicht gerealiseerd. De meerjarenbegroting kent daarmee een sluitend karakter, maar blijft kwetsbaar door de beperkte structurele financiële ruimte en afhankelijkheid van incidentele maatregelen.
In de toelichting op de programma’s in de jaarrekening wordt gedetailleerd een verklaring gegeven voor de afwijkingen ten opzichte van de begroting na wijziging. De totale afwijking ten opzichte van de laatste goedgekeurde begroting
Verloop van het eigen vermogen van uw gemeente
is € 18.7 miljoen voordelig. De belangrijkste afwijkingen zien toe op:
Het eigen vermogen, inclusief het gerealiseerde resultaat, bedraagt per
−
31 december 2025 volgens de jaarrekening € 151,1 miljoen.
Verkeer, vervoer en waterstaat (€ 7,6 miljoen voordelig) waarbij het grootste deel betrekking heeft op de aanpassing van de MJOP en daarmee de vrijval van een deel van de groot onderhoudsvoorziening.
−
−
Grafiek ontwikkeling eigen vermogen (x € 1.000)
Economie (€ 3,5 miljoen voordelig) als gevolg van hogere baten uit de
200000
grondexploitatie bedrijventerreinen.
150000
Volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing (€8,1 miljoen
100000
voordelig) als gevolg van hogere bate in de grondexploitaties.
50000 0 2022
2023
2024
Algemene reserve
Bestemmingsreserve
Gerealiseerd resultaat
2025
pagina | 15
3. Financiële positie Verloop van het eigen vermogen van uw gemeente (vervolg)
Hieronder hebben wij de ontwikkelingen in uw kengetallen en een relatie
Van de totale reserves ter hoogte van € 125 miljoen is € 32,9 miljoen
naar de landelijke ontwikkelingen weergegeven:
opgenomen als algemene reserve. Het saldo van deze algemene reserve is ten Kengetal
opzichte van voorgaand jaar gestegen met € 3,6 miljoen. Per saldo is
2025
2024
2023
gedurende 2025 € 8,9 miljoen gedoteerd aan de bestemmingsreserves. Het
Netto schuldquote
25%
25%
31%
gerealiseerde resultaat in 2025 bedraagt € 26,1 miljoen.
Netto schuldquote gecorrigeerd
30%
30%
30%
Solvabiliteit
40%
34%
34%
Grondexploitaties
2%
2%
7%
Belastingcapaciteit
92%
92%
93%
Structurele exploitatieruimte
2%
2%
0%
Financiële kengetallen laten een gezond beeld zien De analyse van het weerstandsvermogen en de financiële kengetallen is een onderdeel van het jaarverslag en de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing. Vanuit onze controlerende rol dienen wij vast te stellen of het
We constateren dat de financiële kengetallen van de gemeente Dijk en
jaarverslag (en dus deze paragraaf) niet strijdig is met de jaarrekening en geen
Waard een gezond beeld laten zien. De netto schuldquote zit ruim onder
materiële onjuistheden bevat. De kengetallen moeten altijd in relatie tot elkaar
de signaleringswaarde van 90%. Het kengetal schuldquote is ten opzichte
worden bezien.
van 2024 gelijk gebleven. Daarnaast zit dit percentage onder de signaleringswaarde <90% (minst risicovol). De belastingcapaciteit is ruim
Uit de combinatie van de kengetallen kan een beeld worden gegeven van de
voldoende. De structurele exploitatieruimte is 2% en laat daarmee zien
financiële positie van de gemeente. Daarbij kan ook inzichtelijk worden
dat Gemeente Dijk en Waard voldoende begrotingsruimte heeft om
gemaakt wat de oorzaak is van een sterke of zwakke financiële positie. De
tekorten of extra lasten binnen de huidige begroting op te vangen.
financiële kengetallen geven, met de inherente beperkingen hierbij, inzicht in (de ontwikkeling) uw financiële positie, mede in relatie tot de landelijke benchmark.
pagina | 16
3. Financiële positie Weerstandsvermogen is uitstekend In de paragraaf "Weerstandsvermogen en risicobeheersing" in het jaarverslag is een toelichting opgenomen op de weerstandscapaciteit van de gemeente. Op basis van de inventarisatie van de geïdentificeerde risico’s,
2025
2024
2023
Weerstandscapaciteit
€ 44.4 miljoen
€ 42,8 miljoen
€ 38,3 miljoen
Risico’s
€ 20.8 miljoen
€ 14,9 miljoen
€ 12,8 miljoen
2,1
2,9
3,0
Weerstandsratio
waarbij rekening wordt gehouden met kans op voordoen en financiële impact, wordt berekend welk bedrag benodigd is ter dekking van de
Weerstandsratio
Betekenis
geïdentificeerde risico’s.
>= 2.0
Uitstekend
1.4 < 2.0
Ruim voldoende
Hiernaast is het verloop over de afgelopen 3 jaar weergegeven inclusief een
1.0 < 1.4
Voldoende
kwalificatie van de weerstandsratio. De incidentele weerstandscapaciteit is
0.8 < 1.0
Matig
voornamelijk opgebouwd vanuit de algemene reserves, de structurele
0.6 < 0.8
Onvoldoende
weerstandscapaciteit vanuit de onbenutte belastingcapaciteit en de post
< 0.6
Ruim onvoldoende
onvoorzien. De weerstandsratio kwalificeert als “uitstekend”. De grootste door uw gemeente geïdentificeerde risico zijn: − Conjunctuur risico’s grondexploitaties − Parkeerhubs Oostrand − Netcongestie
Wij kunnen ons vinden in de risico-inschatting van Gemeente Dijk en Waard en concluderen dat deze risico’s overeenkomen met de landelijke tendenties. De weerstandsratio van 2,1 is uitstekend te noemen.
pagina | 17
4. Belangrijkste bevindingen
4. Belangrijkste bevindingen Inleiding Vanuit onze controle van de jaarrekening van Gemeente Dijk en Waard hebben wij een aantal onderwerpen en/of bevindingen die wij specifiek aan u willen melden. Onderstaand is een uiteenzetting van deze onderwerpen opgenomen.
management en directie; • Beoordelen van aanwezigheid van transacties buiten de normale bedrijfsuitoefening om. • Doornemen van notulen van vergaderingen van het management, college en de raad.
Onze risico-inschatting
Deze werkzaamheden hebben niet geleid tot bevindingen en wij concluderen
Als onderdeel van onze controle zien wij de volgende frauderisico’s:
dat dit risico zich niet heeft voorgedaan in 2025.
Risico op een afwijking van materieel belang als gevolg van doorbreking van interne beheersingsmaatregelen door het management en de directie
Onrechtmatige onttrekking van liquide middelen, als gevolg van onterechte
Zoals ook in ons controleplan opgenomen bevindt het college dan wel het
mutaties in crediteurstamgegevens, handmatig aanpassen van de betaalbatch ,
management zich in een unieke positie om fraude te plegen, omdat het in staat
aanpassen van de IBAN bij de postback subsidies in de financiële administratie,
is de administratieve vastleggingen te manipuleren en frauduleuze financiële
of onterechte handmatige betalingen.
overzichten op te stellen door interne beheersingsmaatregelen te doorbreken,
Betreft het risico op doorbreking van de betalingsomgeving zonder te steunen
die anderszins effectief lijken te werken. Een incentive van het college of
op de interne beheersing rondom de betalingen. Wij hebben het risico
management zou hierbij kunnen zijn om op die wijze een betere financiële
gemitigeerd middels statistische steekproeven op de mutaties
situatie of prestatie te presenteren. Onze beroepsregels schrijven voor dat de
crediteurstamgegevens en batchbetalingen. Daarnaast hebben wij een
accountant dit risico in zijn controle onderkent. Wij hebben de volgende
bankanalyse uitgevoerd op de handmatige betalingen. Hierbij hebben wij
werkzaamheden verricht om het risico te ondervangen:
vastgesteld dat geen onrechtmatige onttrekking van liquide middelen heeft
• Kritische deelwaarneming op memoriaalboekingen rondom de jaarafsluiting;
plaatsgevonden.
• Beoordelen van redelijkheid van schattingsposten gemaakt door
pagina | 19
4. Belangrijkste bevindingen Belangrijkste aanbevelingen vanuit onze controle Vanuit onze controle hebben wij een aantal aanbevelingen, die wij u willen meegeven voor de toekomst:
bestemmingsreserve. • Bij de berekening van de voorziening hanteert de gemeente een onderuitputtingspercentage van 20%. Historisch lag dit percentage rond de 30–40%. Gezien de herziene onderhoudsplannen achten wij de
Onderhoudsplannen laten aansluiten bij de realiteit Voor aanvang van de controle 2025 hebben wij met functionarissen van het domein openbare ruimte de meerjarenonderhoudsplannen(MJOP) besproken naar aanleiding van de bevindingen bij de voorgaande controles. • Alle MJOP’s zijn herzien in 2025 naar aanleiding van onze controlebevindingen uit voorgaande jaren. De organisatie is zeer serieus met onze bevinding aan de slag gegaan en heeft vooraf goede afstemming gezocht. • Tijdens het proces bleken er meerdere “onderhoudsplannen” in omloop te zijn. Wij willen de organisatie aanraden om voor goede interne afstemming
verwachting van een lagere onderuitputting plausibel. De gekozen middenpositie is daarmee verdedigbaar. In 2026 zullen wij de begrote en gerealiseerde uitgaven opnieuw toetsen. • De looptijd van het onderhoudsplan bedraagt 60 jaar, wat aanzienlijk langer is dan gebruikelijk (gemiddeld 20–30 jaar bij andere gemeenten). Wij adviseren de raad deze termijn kritisch te evalueren en hierover zo nodig het gesprek met de organisatie aan te gaan. • Het management heeft aangegeven de dotaties aan de voorzieningen in de komende jaren te willen verlagen om overschotten te beperken. Wij achten dit voor 2025 acceptabel.
te zorgen tussen financiën en het domein openbare ruimte om dit in het vervolg te voorkomen. • Op basis van het concept MJOP concludeerden wij dat activiteiten waren opgenomen die niet classificeren als groot onderhoud in lijn met de notitie
Volgend jaar zullen wij de voorziening groot onderhoud opnieuw toetsen aan de BBV-criteria en beoordelen of de omvang in lijn blijft met de (verwachte) uitgaven en dotaties.
materiële vaste activa 2020 van de commissie BBV. Dit leidt tot een vrijval van € 7.975.220 per 31 december 2026. Management heeft aangegeven deze vrijval, middels raadsbesluit, te willen doteren aan een
pagina | 20
4. Belangrijkste bevindingen Overige aandachtsgebieden
aanvaardbaar acht. Overschrijdingen van baten en onderschrijdingen van
In lijn met ons controleplan hebben de volgende posten een verhoogd risico
lasten en baten worden als tijdig beschouwd wanneer deze bij de
in ons controledossier vanwege hun aard en omvang.
jaarrekening worden gemeld. Hierdoor resteert voor criterium 3 structureel geen bedrag, aangezien deze afwijkingen jaarlijks via de jaarrekening
Onnauwkeurige of onvolledige rechtmatigheidsverantwoording
worden verantwoord.
Bij het verantwoorden over de baten, lasten en balansmutaties in de jaarrekening zijn negen rechtmatigheidscriteria* van toepassing. De eerste
Door geen scheiding aan te brengen in welke lastenoverschrijdingen
drie criteria zien rechtstreeks toe op de rechtmatigheidsverantwoording. De
acceptabel zijn en alle overige begrotingsonrechtmatigheden als tijdig aan te
overige zes criteria zijn direct van invloed op de posten in de balans en de
merken bij de vaststelling van de jaarrekening beperkt de Raad haar
staat van baten en lasten (zien toe op getrouwheidsaspecten inzake grootte
mogelijkheden om haar budgetrecht uit te oefenen. Wij willen de Raad dan
en de samenstelling van zowel de baten en de lasten als van de activa en
ook vragen om te evalueren of het gewenste doel wordt behaald met de
passiva) en worden daarom meegenomen in de overige werkzaamheden op
huidige financiële verordening.
getrouwheid. Alle afwijkingen > € 100.000 tussen begroting en realisatie zijn verklaard in Alle rechtmatigheidsafwijkingen die de door uw raad vastgestelde
de verschillende programma’s, waar naartoe wordt verwezen in de
verantwoordingsgrens (€ 6,8 miljoen) overschrijden, worden opgenomen in
rechtmatigheidsverantwoording. Hiermee wordt voldaan aan het gestelde
de rechtmatigheidsverantwoording. De rapporteringstolerantie bedraagt
criterium door de Raad om het als acceptabel aan te merken.
€ 100.000. Overschrijdingen van lasten worden als acceptabel geclassificeerd, aangezien in de financiële verordening is vastgesteld dat de raad deze overschrijdingen – mits toegelicht in de jaarrekening –
pagina | 21 * begrotingscriterium, voorwaardencriterium, M&O criterium, calculatiecriterium, valuteringscriterium, leveringscriterium, adresseringscriterium, volledigheidscriterium en aanvaardingscriterium.
4. Belangrijkste bevindingen Overige aandachtsgebieden (vervolg)
van € 6,8 miljoen en daarmee heeft Gemeente Dijk en Waard onrechtmatig
Onnauwkeurige of onvolledige rechtmatigheidsverantwoording
gehandeld in 2025. Dit is getrouw gerapporteerd in de
De volgende tabel is opgenomen in de jaarrekening van Gemeente Dijk en
rechtmatigheidsverantwoording in de jaarrekening.
Waard: Rechtmatigheidsverantwoording Begrotingscriterium 1A. Overschrijdingen lasten programma's 1B. Overschrijding investeringskredieten 2. Ongeautoriseerde reservemutaties 3. Overschrijdingen van baten en/of onderschrijding van lasten, investeringen en baten die niet tijdig tot een begrotingswijziging hebben geleid of niet tijdig aan de raad zijn gemeld Begrotingsonrechtmatigheden 4. Totaal van begrotingsonrechtmatigheden (van onderdeel 1 en 2) dat past binnen het vooraf vastgestelde beleid en daarmee vooraf als acceptabel is geduid.
(* € 1.000) € 14.453 € 50 €0
De gemeente Dijk en Waard voert diverse regelingen uit in het sociaal domein waarbij taken veelal zijn ondergebracht bij een derde partij. In de tabel hiernaast hebben wij een overzicht opgenomen van de belangrijkste onderdelen en door wie deze werkzaamheden uitgevoerd worden:
€0 € 14.503 € 14.453
Onderdeel
Uitvoerder
Wijze van uitbesteding
Bepaling last boekjaar
Uitkeringen (Participatiewet)
Zaffier
Delegatie
Voorschot o.b.v. begroting & afrekening op basis van werkelijke lasten
Werkdeel (WSW)
Zaffier
Delegatie
Voorschot o.b.v. begroting & afrekening op basis van werkelijke lasten
Jeugdwet
Zelfstandig
N.v.t.
Afrekening op basis van werkelijke lasten
WMO
Zelfstandig
N.v.t.
Afrekening op basis van werkelijke lasten
PGB’s
Sociale verzekeringsbank
Mandatering
Afrekening op basis van werkelijke lasten
€ 50
De niet-acceptabele begrotingsonrechtmatigheden worden inhoudelijk in de rechtmatigheidsverantwoording en in de paragraaf bedrijfsvoering toegelicht. Voorwaardencriterium 5. Inkopen ten onrechte niet Europees aanbesteed M&O criterium 6. Geen bevindingen Totaal onrechtmatigheden Waarvan acceptabel Waarvan niet-acceptabel
Onnauwkeurige verantwoording van de lasten Participatiewet, WMO, Jeugd
€ 736
€ 15.239 € 14.453 € 786
De totale onrechtmatigheden komen uit op € 0,8 miljoen. Bruto bedragen de onrechtmatigheden € 15,2 miljoen. Dit is boven de verantwoordingsgrens
pagina | 22
4. Belangrijkste bevindingen Jeugdwet en Wmo (zorg in natura)
controleverklaringen van zorgaanbieder. Dit loopt parallel met een traject
Voor de uitvoering van de Jeugdzorg en Wmo heeft de gemeente Dijk en
vanuit het Ketenbureau I-Sociaal Domein om de onzekerheid omtrent de
Waard samen met andere gemeenten op regionaal niveau via
levering van zorg terug te dringen. Zowel wij, als de business controller
Netwerkorganisatie Regio Alkmaar contracten afgesloten met de
Sociaal Domein van Gemeente Dijk en Waard, nemen deel aan dit traject.
zorgaanbieders. Via deze netwerkorganisatie wordt gezamenlijk zorg
Op deze manier hopen we richting 2026 zichtbare stappen te hebben gezet
ingekocht. De betreffende gemeente is daarbij zelf verantwoordelijk voor het
met elkaar.
vaststellen van de prestatielevering. We willen benadrukken dat de organisatie hier hard aan werkt en serieus Met de grote zorgaanbieders (verleende zorg > € 200.000) is afgesproken
mee bezig is. Er zijn intern al vele goede stappen gezet maar het is nu vooral
dat zij een controleverklaring verstrekken over de juistheid en volledigheid
onderzoeken in hoeverre wij als accountant kunnen steunen op deze interne
van de ingediende declaraties in het boekjaar conform het landelijke
initiatieven.
controleprotocol. Deze controleverklaringen zijn nodig om zekerheid te krijgen dat alle uitgevoerde zorg met een juiste indicatie en tegen de juiste
Voor boekjaar 2025 hebben wij gesteund op de productieverantwoordingen
prijs aan een inwoner van de gemeente Dijk en Waard is geleverd.
(met bijbehorende controleverklaringen). • Jeugdwet: Ultimo 2025 is voor € 2,1 miljoen (2024: € 2,9 miljoen) aan
In voorgaande jaren hebben wij vastgesteld dat Gemeente Dijk en Waard ten
verantwoorde lasten geen productieverantwoording met goedkeurende
aanzien van het aspect prestatielevering in zeer grote mate afhankelijk is van
controleverklaring ontvangen. Door het ontbreken van deze
de productieverantwoordingen (met bijbehorende controleverklaringen) van
verantwoordingen zijn de desbetreffende lasten onzeker.
zorgaanbieders voor zorg in natura (ZIN). Ook voor 2025 is dit het geval.
• WMO: Ultimo 2025 is voor € 1,3 miljoen (2024: € 1,6 miljoen) aan verantwoorde lasten geen productieverantwoording met goedkeurende
Begin 2026 hebben wij de gesprekken met de organisatie hervat om
controleverklaring ontvangen. Door het ontbreken van deze
mogelijkheden te bespreken om minder afhankelijk te worden van de
verantwoordingen zijn desbetreffende lasten onzeker.
pagina | 23
4. Belangrijkste bevindingen Overige aandachtsgebieden (vervolg)
gemeente heeft voor boekjaar 2025 geen aanvullende werkzaamheden
Eigen bijdrage WMO
verricht of de kosten nauwkeurig en rechtmatig verantwoord zijn. Derhalve zijn
Een aanvrager van een voorziening, hulp in de huishouding, zorg in natura of
deze uitgaven als onzekerheid opgenomen.
een financiële tegemoetkoming (persoonsgebonden budget) is op grond van de WMO een eigen bijdrage verschuldigd. De wetgever heeft bepaald dat de
Waardering van de grondexploitaties
berekening, oplegging en incasso van deze eigen bijdrage wordt uitgevoerd
De waardering van de grondexploitaties is gebaseerd op diverse schattingen
door het CAK. De informatie van het CAK (om privacy redenen beperkt) is
en aannames. De schattingsonzekerheid is door alle externe ontwikkelingen
ontoereikend om als gemeente de juistheid op persoonsniveau en volledigheid
de afgelopen jaren hoog en vormt daarom een belangrijk aandachtsgebied in
van de eigen bijdragen als geheel te kunnen vaststellen. Dit betekent dat door
onze controleaanpak. De hogere onzekerheid en volatiliteit in de gehanteerde
de gemeenten geen zekerheden omtrent omvang en hoogte van de eigen
aannames kan doorwerken in het verwachte eindresultaat en de waardering
bijdragen kunnen worden verkregen. De gemeente Dijk en Waard heeft deze
van uw grondexploitaties. Deze hogere mate van onzekerheid maakt het
onzekerheid in de jaarrekening 2025 toereikend toegelicht.
belangrijker om een adequate toelichting op te nemen in de jaarrekening.
PGB’s
Wij hebben het proces rondom de totstandkoming van de waardering in opzet
Ook op de uitgaven via de Sociale Verzekeringsbank (hierna: SVB) zit een
en bestaan getoetst en aanvullend gegevensgerichte werkzaamheden
onzekerheid van € 1,2 miljoen. De SVB heeft zelf over 2025 geen
uitgevoerd. Wij achten de waardering en de toelichting op de
goedkeurende verklaring bij de verantwoording PGB-stromen Jeugdwet en
schattingsonzekerheden aanvaardbaar en vinden de veronderstellingen
WMO ontvangen. Hierdoor is vanuit de SVB geen 100% zekerheid over de
redelijk.
nauwkeurigheid en rechtmatigheid van de persoonsgebonden budgetten. Daarnaast blijft het de verantwoordelijkheid van de gemeente zelf om de prestatielevering ten aanzien van de PGB-bestedingen vast te stellen. De
pagina | 24
4. Belangrijkste bevindingen Overige aandachtsgebieden (vervolg)
De verliesvoorziening bedraagt per 31 december 2025 € 11,4 miljoen (2024: €
Ten opzichte van 31 december 2024 is de boekwaarde van de post
9,5 miljoen). De toename komt voornamelijk door het inbrengen van de
grondexploitatie gewijzigd van € 7,2 miljoen naar € 8 miljoen. De wijziging van
boekwaarde van enkele gemeentelijke percelen in GREX Oostrand en diverse
de boekwaarde gedurende 2025 is als volgt samen te vatten:
investeringen die moeten leiden tot meer kwaliteit in het exploitatiegebied
(x € 1.000)
2025
2024
Boekwaarde per 1 januari
16.616
31.984
een lichte stijging t.o.v. 2024. In 2025 zit de winstneming voornamelijk in
Investeringen
11.722
15.261
Westerdel en Breekland. In Breekland is er in 2025 een groot deel van de
Grondverkopen
-22.000
-43.251
Tussentijdse winstneming
9.150
8.409
Inbreng vanuit MVA
3.898
4.213
Totaal
19.386
16.616
Verliesvoorziening
-11.420
-9.451
gemeente exploitatieoverzichten op waarin schattingen zijn opgenomen. Aan
7.966
7.165
deze schattingen liggen diverse parameters en uitgangspunten ten grondslag.
Over 2025 bedraagt de winstneming € 9,1 miljoen (2024: € 8,4 miljoen). Dit is
grond verkocht ten opzichte van 2024. Het positieve resultaat van Westerdel heeft voornamelijk betrekking op meerwaarde van grondopbrengsten. De parameters voor de grondexploitaties De waardering van uw grondexploitaties is voor een groot deel afhankelijk van de gemaakte schattingen. Om inzicht te krijgen in de financiële risico’s stelt de
Boekwaarde per 31 december
Wij hebben de door uw gemeente gehanteerde uitgangspunten en parameters In 2025 zien wij een stijging in de boekwaarde. Het verschil wordt
getoetst.
voornamelijk veroorzaakt door de lagere grondverkopen ten opzichte van 2024. Voorgaand jaar waren er in exploitatie de Draai(22mln) en Heerhugowaard Zuid (13mln) hoge grondverkopen. In 2025 is dat veel minder.
pagina | 25
4. Belangrijkste bevindingen Overige aandachtsgebieden (vervolg)
Opbrengstenstijging
Wij hebben het proces rondom de totstandkoming van de waardering in opzet
Voor de opbrengstenstijging wordt gerekend tussen de 1% en 2%, dit is
en bestaan getoetst en aanvullend gegevensgerichte werkzaamheden
afhankelijk van het project waarbij voor sommige projecten al een prijs is
uitgevoerd. Wij achten de waardering en de toelichting op de
overeengekomen voor gronduitgifte. De inschatting is licht hoger dan
schattingsonzekerheden aanvaardbaar en vinden de veronderstellingen
voorgaand jaar. Op basis van parameteradvies uit benchmark analyses
redelijk.
achten wij deze parameter evenwichtig ingeschat.
Parameters Rente Disconteringsvoet Kostenstijging Opbrengstenstijging
MPG 2025
MPG 2024
Schatting 2025
Schatting 2024
0,50%
0,65%
2%
2%
rekenrente van 0,50% (2024: 0,65%). De rekenrente is gebaseerd op de
2,5%-3%
2,5%-3%
huidige leningenportefeuille van gemeente Dijk en Waard. Deze grondslag is
1-2%
1-2%
Rekenrente Het college rekent binnen de huidige grondexploitaties met een toekomstige
in overeenstemming met de notitie grondexploitatie en de bepaling in de notitie rente van de commissie BBV. Wij achten deze parameter evenwichtig.
Kostenstijging
Disconteringsvoet
Voor 2025 is gerekend met een kostenstijging van 3%. Voor de langdurige
De disconteringsvoet die moet worden gehanteerd in de berekening van de
kostenstijging is gerekend met 2,5%. Wij hebben een memo ontvangen met
contante waarde ten behoeve van het treffen van een verliesvoorziening voor
onderbouwing van de kostenstijging, inclusief benchmarks. Op basis van deze
negatieve grondexploitaties is door de commissie BBV voor alle gemeenten
benchmarks lijkt een kostenstijging van 3% voor 2025 en 2,5% langdurig
gelijkgesteld aan het maximale meerjarig streefpercentage van de Europese
realistisch.
Centrale Bank voor inflatie binnen de Eurozone (2%). Dit percentage is door de gemeente correct toegepast, waardoor wij deze parameter kwalificeren als evenwichtig.
pagina | 26
4. Belangrijkste bevindingen Overige aandachtsgebieden (vervolg) Programmering & planning Tijdens controle 2025 hebben wij op basis van een risicogerichte aanpak de fasering van de grondexploitaties gecontroleerd. Hierbij is gekeken of de fasering zoals opgenomen in de grondexploitatie een realistisch beeld geeft, en of hier tevens externe factoren zijn meegenomen. Vanuit onze
• De voorziening dient jaarlijks te worden herzien tot het moment van overdracht. • In de jaarrekening moet een toelichting worden opgenomen over schattingsonzekerheden. • Eventuele vrijval kan worden toegevoegd aan een bestemmingsreserve om toekomstige dotaties te dekken.
werkzaamheden hebben wij hier geen bijzonderheden in geconstateerd. Wij hebben vastgesteld dat: Pensioenen wethouders
• Gemeente Dijk en Waard niet heeft deelgenomen aan het onderzoek. De
Vanaf 1 januari 2028 worden pensioenen van politieke ambtsdragers (o.a.
voorziening per datum jaareinde bedraagt €10,2 miljoen. Deze is gebaseerd
wethouders) overgedragen aan het ABP in het kader van de Wet toekomst
op een door de organisatie zelf opgestelde berekening, waarbij gebruik is
pensioenen (Wtp). Uit onderzoek van BZK, VNG, IPO en Unie van
gemaakt van bestaande APPA-grondslagen wegens beperkte
Waterschappen blijkt dat de benodigde overdrachtswaarde per 1 januari 2025
beschikbaarheid van ABP-rekengrondslagen. De berekening is afgestemd
gemiddeld 10–20% hoger ligt dan de huidige voorzieningen. Over de impact
met een externe actuaris en aanvullend gecontroleerd, waardoor deze
op de jaarrekening 2025 heeft de Commissie BBV hierover de volgende
binnen de gehanteerde aannames als zorgvuldig kan worden beschouwd.
uitspraak gepubliceerd:
Gezien de onzekerheden in gehanteerde uitgangspunten en mogelijke
• Gemeenten die hebben deelgenomen aan het onderzoek moeten per 31
toekomstige wijzigingen adviseren wij om deze berekening jaarlijks te
december 2025 de voorziening en eventuele kapitaalverzekeringen
herijken
aanpassen aan de prognose van het benodigd vermogen (op basis van inkoop Wtp bij ABP). • Gemeenten die niet deelnamen aan het onderzoek moeten hun berekening analoog onderbouwen.
pagina | 27
4. Belangrijkste bevindingen Overige aandachtsgebieden (vervolg)
inkopen door decentrale overheidsorganisaties (2020) nadrukkelijker te
Onderbouwing prestatielevering inkopen
borgen binnen de bestaande processen en procedures. Dit houdt in dat de
Vanuit de procesgesprekken tijdens de interimcontrole, maar ook op basis van
uitgangspunten en richtlijnen uit deze handreiking structureel worden
onze ervaringen in voorgaande boekjaren, is gebleken dat eerste en
toegepast bij de beoordeling en vastlegging van geleverde prestaties.
tweedelijns medewerkers in sommige gevallen moeite hebben met het
Daarnaast bevelen wij aan om medewerkers hier actief over te informeren en,
aantonen van de prestatielevering. Wij hebben daarom dit als aandachtspunt
waar nodig, aanvullende instructies of training te verzorgen, zodat een
opgenomen in onze controle. Voor onze steekproef op de bedrijfskosten,
consistente en voldoende kritische toepassing in de praktijk wordt
investeringen op de materiele vaste activa en vermeerderingen in de GREX
gewaarborgd.
hebben wij voor alle items onderbouwing gekregen voor de prestatie, waarbij wij hebben vastgesteld dat de prestatie is geleverd. Stukken die wij hebben ondervangen zijn onder andere eindrapporten, overeenkomsten, foto’s en proces verbalen. Wel merken wij op dat de vastlegging van de prestatielevering Wij constateren dat in sommige gevallen de onderbouwing van de prestatielevering minder kritisch is beoordeeld dan op basis van wet- en regelgeving en interne richtlijnen mag worden verwacht. Een zorgvuldige vastlegging en toetsing van de geleverde prestaties vormt een essentieel onderdeel van een rechtmatige en doelmatige besteding van publieke middelen. Het onvoldoende kritisch beoordelen van deze onderbouwing kan het risico vergroten op onrechtmatige uitgaven. Wij adviseren de gemeente daarom om de Handreiking Vastlegging en onderbouwing prestatielevering bij
pagina | 28
4. Belangrijkste bevindingen Schattingsposten in de jaarrekening Bij het opstellen van de jaarrekening maakt het college belangrijke schattingen en licht deze toe in de jaarrekening. Wij hebben de schattingen die het college heeft gemaakt bij het opstellen van de jaarrekening 2025 beoordeeld en gecontroleerd. De belangrijkste schattingen in de jaarrekening betreffen: Schatting
Beoordeling 2025
Beoordeling 2024
Onze zienswijze m.b.t. significante kwalitatieve aspecten en de (mogelijk) kwantitatieve omvang
Waardering van (im)materiële vaste activa
Wij zijn van mening dat de schattingen met betrekking tot de (im)materiële vaste activa een evenwichtig beeld geven van de waardering van uw (im)materiële vaste activa.
De waardering van de langlopende vorderingen
Wij zijn van mening dat de schattingen met betrekking tot de langlopende vorderingen een evenwichtig beeld geven van de waardering van uw langlopende vorderingen.
De waardering van grondexploitaties
Wij zijn van mening dat de schattingen met betrekking tot de grondexploitatie een evenwichtig beeld geven van de waardering van uw grondexploitaties.
De waardering van debiteuren en vorderingen
Wij zijn van mening dat de schattingen met betrekking tot de vorderingen een evenwichtig beeld geven van de waardering van uw vorderingen.
De waardering van de voorzieningen
Ten aanzien van de voorziening groot onderhoud hebben wij voorgaand jaar reeds gerapporteerd dat de omvang van de voorziening afwijkt ten opzichte de onderliggende onderhoudsplannen. In 2025 hebben de activiteiten in de meerjarenonderhoudsplannen voor groot onderhoud beoordeeld en getoetst aan de hand van de notitie materiele vaste activa. Op basis daarvan bleek dat er een aantal activiteiten waren opgenomen die niet opgenomen mochten worden in de voorziening en dat de voorziening te hoog waren gewaardeerd, zie ook pagina 20. Wij hebben de bevindingen gecommuniceerd met het management en deze heeft in het boekjaar tot een controleverschil geleid.
pagina | 29
4. Belangrijkste bevindingen Het jaarverslag bevat alle verplichte elementen In het jaarverslag worden de beleidsuitgangspunten en beleidsevaluaties zichtbaar. De paragrafen maken deel uit van het jaarverslag en vallen dus niet onder de controle van de jaarrekening. Primair object van de accountantscontrole (op grond van Artikel 213 van de Gemeentewet) is de jaarrekening, waaronder de staat van baten en lasten met toelichting en de balans met toelichting, zoals in de jaarstukken 2025 is opgenomen. Voor de accountantscontrole onderzoeken wij het jaarverslag om vast te stellen of het jaarverslag verenigbaar is met de jaarrekening en geen materiële afwijkingen bevat en of het jaarverslag alle informatie bevat die op grond van de Gemeentewet en de Nederlandse Standaard 720 is vereist. Deze werkzaamheden hebben niet dezelfde diepgang als onze controlewerkzaamheden bij de jaarrekening. Element jaarverslag
Vereisten BBV
Verenigbaar Paragrafen
Onze waarneming Uw jaarverslag bevat in materiële zin de vereiste informatie op basis van artikel 24 lid 2, artikel 25 en 26 BBV. De cijfers van de verbonden partijen zijn nog niet in alle gevallen beschikbaar. Uw jaarverslag is verenigbaar met de jaarrekening en stemt overeen met de resultaten van de door ons uitgevoerde controlewerkzaamheden. Alle verplichte paragrafen zijn opgenomen en zijn kwalitatief van voldoende niveau. Met ingang van begrotingjaar 2025 is het verplicht een paragraaf “openbaarheid” op te nemen. Hier voldoet Gemeente Dijk en Waard aan.
Informatiewaarde
De toelichtingen zijn goed leesbaar en geven een adequate analyse tussen het uitgevoerde beleid en de financiële gevolgen.
Incidentele baten en lasten
De toelichting op de incidentele baten en lasten voldoet aan de eisen vanuit het BBV.
Fraude
Fraude en de frauderisicoanalyse is een steeds belangrijker thema. We adviseren u in de paragraaf bedrijfsvoering te rapporteren over de frauderisicoanalyse en de actualisatie daarvoor elk jaar.
pagina | 30
4. Belangrijkste bevindingen SiSa-bijlage bevat geen ongecorrigeerde verschillen
Voor geen van de regelingen is deze tolerantie overschreden. Wel hebben
Wij hebben de in de SiSa-bijlage van de jaarrekening genoemde specifieke
wij geconstateerd dat de “nog te besteden rijksmiddelen” onder de
uitkeringen gecontroleerd met inachtneming van de Nota verwachtingen
overlopende passiva te hoog staat gepresenteerd met € 640.000. Aangezien
accountantscontrole 2025. Wij constateren een duidelijke verbetering in de
deze correctie zeer laat in het proces door ons is gecommuniceerd, is deze
aanlevering van de opgevraagde stukken in het kader van de SiSa-
niet meer verwerkt in de finale versie van de jaarstukken. Wij hebben deze
regelingen. Voor een aantal regelingen heeft vooraf afstemming
opgenomen in bijlage B als ongecorrigeerde afwijking.
plaatsgevonden en heeft vooraf met ons afstemming plaatsgevonden over de aan te leveren documentatie. Dit heeft bijgedragen aan een efficiënte
De SiSa-bijlage dient door uw gemeente samen met een aantal andere
uitvoering van de controle van de SiSa-regelingen. Wij adviseren de
verplicht voorgeschreven verantwoordingsstukken voor 15 juli aanstaande
gemeente deze werkwijze te continueren voor de controle van het volgende
elektronisch bij het CBS te worden aangeleverd. Door middel van een
boekjaar.
voorgeschreven tabel dienen wij te rapporteren over onze bevindingen ten aanzien van de in de jaarrekening opgenomen SiSa-bijlage.
De hierbij geconstateerde fouten en onzekerheden dienen op grond van het Bado in het verslag van bevindingen te worden opgenomen indien de
In bijlage A bij dit rapport zijn deze bevindingen in de voorgeschreven tabel
navolgende rapporteringstolerantie per specifieke uitkering wordt
opgenomen. U kunt deze tabel hanteren ten behoeve van verzending naar
overschreden:
het CBS.
• € 12.500 indien de omvangbasis kleiner dan of gelijk aan € 125.000 is. • 10% indien de omvangbasis groter dan € 125.000 en kleiner dan of gelijk aan € 1.000.000 is. • € 125.000 indien de omvangbasis groter dan € 1.000.000 is.
pagina | 31
4. Belangrijkste bevindingen Bezoldiging is niet strijdig met WNT
Wij willen benadrukken dat de naleving van de anticumulatiebepaling (het
Als onderdeel van onze controle hebben wij de naleving van de Wet
nagaan of topfunctionarissen van uw gemeente betrokken zijn bij andere
normering topinkomens (WNT) gecontroleerd. Op basis van deze wet zijn
organisatie c.q. nevenactiviteiten hebben die onder de WNT vallen)
de bezoldiging van topfunctionarissen in de publieke en semipublieke
overigens geen onderdeel uitmaakt van de controle van de accountant. De
sector en de uitkeringen wegens beëindiging dienstverband aan
WNT-toezichthouders kunnen hier wel zelfstandig onderzoek naar doen en
topfunctionarissen wettelijk gemaximeerd. Voor gemeenten geldt dat de
zo nodig handhavend optreden.
gemeentesecretaris en de griffier als topfunctionaris worden aangemerkt. Gedurende 2025 is de gemeentesecretaris uit dienst getreden en is een
Verbonden partijen zijn toereikend weergegeven
waarnemend gemeentesecretaris benoemd.
Tijdens onze controle besteden wij specifieke aandacht aan de transacties met verbonden partijen van gemeente Gemeente Dijk en Waard. In het
Naar aanleiding van onze werkzaamheden was geconstateerd dat de
kader van onze controle hebben wij vastgesteld dat:
berekening van de bezoldiging en de uitkering wegens beëindiging voor de
• De (significante transacties met) verbonden partijen toereikend zijn
gemeentesecretaris niet correct was verantwoord. Wij hebben de gemeente verzocht om een nieuwe berekening op te stellen en dit te corrigeren in de jaarrekening. In de definitieve jaarrekening is dit gecorrigeerd.
toegelicht in de jaarrekening en paragraaf verbonden partijen. • Geen sprake is van indicaties voor ongeautoriseerde significante transacties met verbonden partijen, welke indicaties geven voor fraude. • Geen sprake is van indicaties dat de van toepassing zijnde wet- en
Wij hebben vastgesteld dat de bezoldigingen over 2025 niet strijdig zijn met
regelgeving niet is nageleefd.
de WNT en dat de jaarrekening voldoet aan de publicatieverplichtingen van de WNT.
pagina | 32
5. Overige onderwerpen
5. Overige onderwerpen Naleving wet- en regelgeving en overige
accountant” verder aangescherpt, hetgeen tot aanvullende
Wij hebben de verplichting de gemeenteraad te informeren over illegale
werkzaamheden heeft geleid. Gemeente Dijk en Waard beschikt over
handelingen waarbij het hoger kader is betrokken en over fraude en illegale
beschreven procedures ten aanzien van de samenwerking met derden en
handelingen (of deze nu door het hoger kader of door andere werknemers
een intern inkoop- en aanbestedingsbeleid aangevuld met trainingen voor
zijn veroorzaakt) die een onjuistheid van materieel belang in de
de juiste mindset van de medewerkers.
jaarrekening tot gevolg kunnen hebben. Gedurende de controle zijn geen significante punten gesignaleerd ten aanzien van feitelijke of vermoedelijke
Wij hebben de volgende werkzaamheden verricht om eventuele effecten
niet-nakoming van wet- en regelgeving.
van dit risico ten behoeve van onze controle van de jaarrekening te mitigeren:
Corruptie- en omkopingsrisico
• Gemeente Dijk en Waard voert zelf werkzaamheden uit om te
Uw gemeente maakt onderdeel uit van de overheidssector waarin corruptie
controleren dat de aanbestedingen conform de geldende Europese
vaker dan bij andere sectoren voorkomt. Dit komt onder andere omdat veel
aanbestedingsregels en de Aanbestedingswet 2012 zijn aanbesteed. Wij
transacties met een relatief grote omvang plaatsvinden, de transparantie
hebben deze werkzaamheden gecontroleerd, waarbij wij alle contracten
over marktprijzen niet in alle gevallen voldoende is om te beoordelen en
met een besteding > € 221.000 integraal hebben gecontroleerd.
frequent zaken gedaan wordt met andere corruptiegevoelige sectoren
• Wij hebben een gegevensgerichte steekproef uitgevoerd op de overige
(vastgoed, constructie, infrastructuur et cetera). Hierdoor hebben wij dit als
bedrijfskosten en hierbij hebben wij vastgesteld dat de prestatie is
aandachtspunt in onze controle meegenomen.
geleverd door de tegenpartij op basis van de aangeleverde prestatieverklaringen.
Corruptie is een wereldwijd probleem waarbij het uw verantwoordelijkheid
• Wij hebben een gegevensgerichte steekproef uitgevoerd op de
is om corruptie binnen uw gemeente te voorkomen. Onze beroepsregels
grondaankopen en –verkopen waarbij wij hebben vastgesteld dat de
zijn in de praktijkhandreiking “Corruptie, werkzaamheden van de
juiste procedure is gevolgd.
pagina | 34
5. Overige onderwerpen Corruptie- en omkopingsrisico (vervolg)
Bevestiging onafhankelijkheid
• Wij hebben een gegevensgerichte steekproef uitgevoerd op de uitgaande
Wij zijn van mening dat wij onafhankelijk hebben gefunctioneerd en dat de
subsidies en vastgesteld dat deze zijn verstrekt in overeenstemming met
objectiviteit van onze oordeelsvorming niet is aangetast, in
de geldende interne wet- en regelgeving.
overeenstemming met de Verordening inzake de onafhankelijkheid van
• Wij hebben tijdens procesgesprekken navraag gedaan naar onregelmatigheden. Hierbij is door alle medewerkers ontkennend
accountants bij assurance-opdrachten (ViO) en artikel 24a van de Wet toezicht accountantsorganisaties (Wta).
gereageerd. • Wij hebben de inschatting van corruptie en frauderisico’s besproken met
Hierbij bevestigen wij dat wij geen geschenk en/of een persoonlijke uiting
de Concerncontroller. Hierbij hebben wij geen andere inzichten
van gastvrijheid van uw gemeente hebben ontvangen met een waarde van
opgedaan.
meer dan honderd euro.
Uit bovenstaande werkzaamheden zijn geen bevindingen voortgekomen. Kwaliteitsborging Continuïteit
Baker Tilly heeft diverse organisatorische maatregelen getroffen om haar
Als onderdeel van de vereisten voor de controleverklaring hebben wij ook
onafhankelijkheid en die van haar medewerkers te waarborgen. Deze
de continuïteitsveronderstelling getoetst. Wij hebben vastgesteld dat de
maatregelen omvatten onder meer:
gemeente Dijk en Waard een sluitend structureel resultaat heeft begroot
•
voor 2025. Daarnaast geven de financiële kengetallen inclusief het weerstandsrisico geen reden tot twijfel of de gemeente haar activiteiten in
professionals en ondersteunende stafdiensten; •
continuïteit kan voortzetten. De gemeente Dijk en Waard kent een gezonde financiële positie. Wij stemmen daarom in met het hanteren van het continuïteitsbeginsel voor het opstellen van de jaarrekening.
Jaarlijkse bevestiging van onafhankelijkheid door partners, Cliënt- en opdrachtacceptatieprocedures, waaronder de beoordeling of er sprake is van mogelijk conflicterende diensten;
•
In- en extern kwaliteitsonderzoek;
pagina | 35
5. Overige onderwerpen Kwaliteitsborging (vervolg)
werkzaamheden en uitkomsten besproken Ook hier zijn geen
•
bijzonderheden uitgekomen.
Twee registeraccountants betrokken bij wettelijke controleopdrachten.
Voor de jaarrekening van de gemeente Dijk en Waard maken wij gebruik
Schriftelijke bevestigingen Wij hebben aan de gemeentesecretaris een schriftelijke bevestiging
van diverse verbonden partijen/gemeenschappelijke regelingen en
gevraagd in het kader van onze controle. Deze bevestiging heeft
uitvoeringsorganisaties, dit zijn:
betrekking op de verantwoordelijkheid van het college voor het opstellen
- Publieke Sector Accountants B.V. voor de controle van
van de jaarrekening, voor het volledig verantwoorden van transacties en
Samenwerking met interne accountantsdienst/andere accountants
Gemeenschappelijke Regeling Zaffier, relevant voor de controle op de
voor het aan ons verschaffen van alle relevante informatie.
verantwoording van de participatiewet. - Flynth Adviseurs en Accountants B.V. voor de controle van Cocensus, relevant voor de controle op de belastingopbrengsten. De samenwerking met Publieke Sector Accountants B.V. ten aanzien van de participatiewet is van significant belang in het kader van de jaarrekeningcontrole. Wij hebben bij de accountants een review uitgevoerd op hun werkzaamheden op 17april 2026. Uit deze review zijn geen bijzonderheden gekomen. Met Flynth Adviseurs en Accountants B.V. hebben wij een overleg gehouden op 22 mei 2026. Hierbij hebben de
pagina | 36
6. Actualiteiten
6. Actualiteiten Bijdrage accountant inwerkprogramma nieuwe gemeenteraad
De handreiking kapitaalgoederen van Bouwstenen voor Sociaal biedt een
In maart 2026 hebben de gemeenteraadsverkiezingen plaatsgevonden. Met
praktisch format en heldere toelichting om het gemeentelijk vastgoed
het oog op de samenstelling van een nieuwe raad dragen wij als accountant
structureel in beeld te brengen. Bouwstenen voor Sociaal is een platform
graag bij aan een goede en zorgvuldige start van de nieuwe raadsperiode.
voor maatschappelijk vastgoed. Samen met mensen uit het veld denken zij na over ontwikkelingen binnen dit maatschappelijke vastgoed. Eén van de
In overleg met de Griffie verzorgen wij op 8 oktober 2026 een workshop aan
thema's waar Bouwstenen aandacht aan schenkt is de 'grip op toekomstige
de nieuwe gemeenteraad. De precieze invulling van deze workshop is nog
investeringen' en de verduurzamingsopgave. Bouwstenen heeft Baker Tilly
nader te bepalen. Dit stemmen wij graag verder af met de Griffie en de Audit
gevraagd om vanuit ons vakgebied mee te helpen met de handreiking
Commissie om op deze manier optimaal invulling te geven aan het
kapitaalgoederen.
inwerkprogramma van de nieuwe gemeenteraad. De handreiking kapitaalgoederen geeft houvast om eenvoudiger te sturen Handreiking kapitaalgoederen: onmisbaar voor toekomstbestendig
op doelen, kosten en duurzaamheid en daarnaast om verrassingen in de
gemeentelijk vastgoed
begroting te voorkomen. Deze handreiking is onder andere opgesteld met
De maatschappelijke waarde van gemeentelijk vastgoed is enorm: het biedt
het doel de investeringsopgave tussen gemeenten vergelijkbaar te maken
ruimte voor onderwijs, sport, cultuur en ontmoeting. Veel gemeenten staan
door te rapporteren via een vaste structuur. Door het toepassen van deze
voor forse (financiële) uitdagingen vanwege onderhoud en verduurzaming in
handreiking kunt u niet alleen beter onderbouwde keuzes maken, maar ook
de toekomst. Inzicht in de lange termijn investeringen die nodig zijn om
ervaringen met andere gemeenten uitwisselen en van elkaar leren. De
gebouwen duurzaam, veilig en betaalbaar te houden is hierbij essentieel.
handreiking is te vinden op de website van Bouwstenen voor Sociaal:
Zeker nu de eisen rondom duurzaamheid steeds strenger worden en
Handreiking Kapitaalgoederen.
gemeenten voor grote financiële en maatschappelijke opgaven staan adviseren wij u om de toekomstige (financiële) noodzakelijke investeringen in kaart te brengen.
pagina | 38
6. Actualiteiten NIS2 / Cyberbeveiligingswet De Cyberbeveiligingswet (Cbw), die de Europese NIS2-richtlijn implementeert, is op 17 juni 2025 ingediend bij de Tweede Kamer. De beoogde inwerkingtreding is het tweede kwartaal van 2026. De wet heeft als doel de digitale weerbaarheid van vitale en essentiële organisaties te versterken, waaronder de overheidssector. De informatiebeveiligingsdienst heeft voor de overheid diverse kennisproducten en hulpmiddelen voor gemeenten uitgewerkt. Daarbij fungeert de BIO 2.0 (Baseline Informatiebeveiliging Overheid) als het verplichte, geactualiseerde normenkader voor informatiebeveiliging binnen de overheid, nauw verbonden met de nieuwe Cyberbeveiligingswet (Cbw). De Cbw maakt het naleven van deze bio-normen wettelijk verplicht voor overheidsinstanties. Momenteel wordt vanuit Concerncontrol gewerkt aan de inventarisatie en implementatie van de Cyberbeveiligingswet. Vanuit onze rol willen wij hierbij het volgende stappenplan adviseren: Fase implementatie Cyberbeveiligingswet STAP 1