Document · PDF

Programmabegroting 2024- Ter bespreking Auditcommissie en Informatieve Raad

Informatieve raadsvergadering 2 november 2023, gemeente DiemenBij agendapunt: Programmabegroting 202427.166 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 4

Programmabegroting 2024 Ter bespreking Auditcommissie en Informatieve Raad

Oktober 2023

Inhoudsopgave Leeswĳzer.............................................................................................................................

Inleiding.................................................................................................................................

Programma's......................................................................................................................... 19 Sociaal............................................................................................................................................. 21 Veilig................................................................................................................................................ 35 Inkomen en armoede....................................................................................................................... 43 Vrĳe tĳd............................................................................................................................................ 51 Onderwĳs......................................................................................................................................... 59 Gebiedsontwikkeling........................................................................................................................ 65 Leefomgeving en klimaat................................................................................................................. 79 Verkeer............................................................................................................................................

93 Samen besturen.............................................................................................................................. 103 Financiën......................................................................................................................................... 113

Paragrafen.............................................................................................................................121 Duurzaamheid................................................................................................................................. 123 Risico's en weerstandsvermogen.................................................................................................... 135 Bedrĳfsvoering.................................................................................................................................149 Lokale heffingen.............................................................................................................................. 157 Onderhoud kapitaalgoederen.......................................................................................................... 175 Verbonden partĳen.......................................................................................................................... 189 Financiering..................................................................................................................................... 209 Grondbeleid.....................................................................................................................................

215 Grootschalige projecten...................................................................................................................217

Financiële begroting..............................................................................................................221 Programmabegroting.......................................................................................................................223 Toelichting op de programmabegroting........................................................................................... 225 Overige financiële tabellen.............................................................................................................. 237

Bĳlagen..................................................................................................................................253 Bĳlage kerngegevens...................................................................................................................... 255 Bĳlage structuur...............................................................................................................................256 Bĳlage subsidies..............................................................................................................................257

Afkortingenlĳst.......................................................................................................................259 Raadsbesluit en Moties en amendementen..........................................................................261 Raadsbesluit....................................................................................................................................262 Amendementen en moties...............................................................................................................263

Inhoudsopgave

Pagina 3

Inhoudsopgave

Pagina 4

Leeswĳzer Ten opzichte van 2023 is er aan de lay-out van de Begroting 2024 niets veranderd. Zoals gebruikelĳk begint de begroting met de aanbiedingsbrief, gevolgd door de programma's. De wĳze van informatieverstrekking per programma is hetzelfde als voorgaande jaren. Als gevolg van de het nieuwe coalitieprogramma zĳn in sommige gevallen ook de doelenbomen aangepast. Aanpassingen in de doelenboom zĳn groen gearceerd. Na de programma's volgen de paragrafen. Er zĳn in 2024 geen paragrafen toegevoegd of verwĳderd. Een paragraaf geeft een dwarsdoorsnede van een bepaald onderwerp (bĳvoorbeeld risico's) die over meerdere programma's verdeeld staan. Na de paragrafen volgt de financiële begroting met daarbĳ per programma een analyse van de verschillen tussen de begroting 2023 en 2024. De ramingen 2023 betreffen de begrote bedragen tot en met de verwerking van de 2e Kwartaalbrief 2023. Vervolgens vindt u de financiële tabellen met onder andere de staat van reserves en voorzieningen en het meerjaren investeringsprogramma. Tot slot volgen enkele bĳlagen met de kerngegevens en de subsidiestaat. Algemeen Alle bedragen in de financiële tabellen zĳn afgerond op hele getallen en zĳn “x € 1.000”. Hierdoor kunnen zich afrondingsverschillen in de tellingen voordoen. Alle bedragen bĳ de indicatoren en in de financiële toelichtingen zĳn exacte bedragen.

Prestatie-indicatoren Vorig jaar is bĳ de vaststelling van de Programmabegroting 2023 door de auditcommissie het advies gegeven de sturing met prestatie-indicatoren beter invulling te geven. Als gevolg daarvan is er 26 september 2023 een workshop 'Het belang van prestatie indicatoren' georganiseerd. Deze workshop is bedoeld voor raadsleden om te bepalen wat de mogelĳkheden zĳn van de sturing op basis van indicatoren. Afhankelĳk van de uitkomsten van deze workshop bepalen we de vervolgaanpak. Tot die tĳd doen we het nog met de prestatie-indicatoren zoals we voorheen deden. Een deel van de prestatie-indicatoren is verplicht. Dit staat tussen haakjes bĳ de desbetreffende prestatie-indicatoren aangegeven. Helaas zĳn niet voor alle (verplichte) prestatie-indicatoren actuele cĳfers te genereren. Oorzaak daarvan is dat we voor de juiste gegevens afhankelĳk zĳn van externe bronnen en die cĳfers daar nog niet beschikbaar zĳn. Actualiteit Programmabegroting De (meer)jaren begroting is gebaseerd op de meest actuele kennis en inschattingen ten tĳde van het opstellen van dat document. Kennis en inschattingen kunnen wĳzigen in de aanloop naar een tĳdens het begrotingsjaar. Zo geeft het Rĳk met enige regelmaat, in ieder geval eind september, december en mei, circulaires af waarin aangegeven wordt hoe het gemeentefonds en de uitkeringen daaruit aan de gemeente zich ontwikkelen.

Daarnaast kunnen de gemeentelĳke inschattingen met betrekking tot de kosten en in de begroting genoemde risico's ook in de aanloop en tĳdens het begrotingsjaar wĳzigen. Dit jaar zĳn de mutaties tot september meegenomen in de programmabegroting 2024.

Leeswĳzer

Pagina 5

Leeswĳzer

Pagina 6

Inleiding Aanbiedingsbrief Voor u ligt de Begroting 2024. In de begroting staat wat we als gemeente willen bereiken, wat we daarvoor doen, hoeveel geld we daaraan uitgeven en waar het geld vandaan komt. Verschillende maatschappelĳke gebeurtenissen maakten de afgelopen jaren indruk: de coronapandemie gevolgd door oorlog in Oekraïne, stĳgende energieprĳzen, rentestĳgingen, hoge inflatie en stĳgende bouw- en grondstofprĳzen. Deze gebeurtenissen brengen zorgen met zich mee, voor onze inwoners en voor ons als gemeente. De komende jaren zĳn financieel niet rooskleurig. Vanaf 2026 gaat het Rĳk bezuinigen en krĳgen gemeenten veel minder geld voor al hun taken. Bĳsturen is dus noodzakelĳk. Wettelĳke taken blĳven we natuurlĳk altĳd doen. Voor 2024 mag u onder andere deze zaken van ons verwachten: Betaalbare woningen Diemen groeit nog steeds door wat betreft het aantal woningen en het aantal inwoners. Helaas niet in het tempo wat wĳ eerder voor ogen hadden. De schaarste in materialen en de kostenstĳging raakt ook Diemen. Wĳ proberen door goed overleg met de ontwikkelaars en een flexibele opstelling te voorkomen dat woningbouw in Diemen stagneert of deels komt stil te vallen. Daarbĳ ligt onze prioriteit bĳ de realisatie van de betaalbare woningen die voor de beoogde doelgroepen beschikbaar komen.

De bestemmingsplannen voor Buitenlust en Hof van Saan zĳn belangrĳke stappen om deze woningbouw te kunnen starten in 2024. Duurzaamheid Met het vaststellen van de Duurzaamheidsagenda in 2020 hebben we het startsein gegeven voor een samenhangende, programmatische aanpak. We zien nu steeds meer concrete resultaten van diverse projecten. Dankzĳ gelden vanuit de Regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid (CDOKE) gaan we in 2024 nog intensiever aan de slag met de aanpak transitievisie warmte, de uitvoering van de isolatieopgave en het stimuleren circulaire economie. Ook zetten we ons in om inwoners te informeren en te betrekken bĳ deze duurzaamheidsdoelstellingen. Kansengelĳkheid en bestaanszekerheid We willen een samenleving waarin iedereen kan meedoen in het onderwĳs, op het werk en bĳ de sportvereniging. We zorgen ervoor dat mensen met zorgen en ongelĳke kansen ook mee kunnen doen. We richten ons daarbĳ nadrukkelĳk op mensen die het nodig hebben. Dat doen we in 2024 bĳvoorbeeld door de voortzetting van de Steunimpuls. Ontheemden, asielzoekers en statushouders Alles rondom opvang en zorg voor ontheemden, asielzoekers en statushouders wordt een vaste taak in onze organisatie. We zorgen ervoor dat we gereed zĳn om een eventuele taakstelling vanuit het Rĳk (al dan niet regionaal) op te vangen.

Voor wat betreft de opvang van ontheemden starten we in 2024 met het verplaatsen van de flexwoningen naar een locatie die langduriger beschikbaar is. Voor wat betreft de opvang van asielzoekers hebben we uitgebreid onderzoek gedaan naar geschikte locaties en gebouwen hiervoor. In regionaal verband willen we in 2024 concrete afspraken maken. Niet alleen over een mogelĳke regionale opvanglocatie, maar ook over het bieden van zorg en ondersteuning aan asielzoekers door de regio. Inleiding

Pagina 7

Onzekere financiële toekomst legt druk op voorzieningenniveau Onze uitgangspositie is goed maar de komende jaren zĳn financieel niet rooskleurig. Vanaf 2026 gaat het Rĳk bezuinigen en krĳgen gemeenten veel minder geld voor al hun taken. Financieel gezond blĳven is daarom een belangrĳke randvoorwaarde. Nadrukkelĳker gaan we keuzes maken: wat doen we wel en wat niet, niet meer of later? De financiële druk staat op gespannen voet met onze ambities op het gebied van voorzieningen. We zien dat bĳvoorbeeld in de sociale basis, een zwembad of een middelbare school. De gemeente als dienstbare, mensgerichte en verbindende organisatie Met behulp van het programma ‘Voor en met Diemen’ richten we ons specifiek op onze inwoners. Een onderdeel is het kader voor dienstverlening, vastgesteld in juni 2023. Dat heeft een impuls gegeven aan de gemeente als dienstbare, mensgerichte en verbindende organisatie. Zeker in tĳden van schaarste is het noodzakelĳk om bewust te doen en goed aan te sluiten op wat er speelt bĳ inwoners. We maken hierbĳ gebruik van data en digitalisering. Projecten die in 2024 nieuw of nog verder worden ontwikkeld, zĳn participatieinstrumenten zoals inwonerspanel en Diemer Dorpsgesprekken. Veiligheid De raad stelde het Meerjarenbeleidsplan Integrale Veiligheid 2023-2026 vast.

Dit plan kent de volgende prioriteiten voor Diemen: - Verder versterken van de aanpak van ondermĳnende criminaliteit. - Extra aandacht voor het voorkoren van misdrĳven met grote effecten (high impact crime) - Meer aandacht voor het voorkomen van digitale criminaliteit. In 2024 willen we daarnaast onze bĳzondere opsporingsambtenaren (boa’s) met name in de avonden vaker inzetten. Tot slot Voor u ligt een realistische begroting. Een begroting die sluitend is en uitvoerbaar. Risico’s blĳven de beschikbare capaciteit en niet geplande ontwikkelingen die voorrang dienen te krĳgen. In dat geval moeten we bĳsturen op planning en inzet van middelen en mensen. Met vriendelĳke groet, Burgemeester en wethouders van Diemen, de secretaris,

de burgemeester,

G.T. Wildeman

E. Boog

Inleiding: Aanbiedingsbrief

Pagina 8

Waar staan we op financieel gebied Financieel vertrekpunt De Kadernota 2024 is het financiële vertrekpunt voor deze programmabegroting. Die nota liet onderstaand meerjarenperspectief zien. Kadernota 2024

2024

2025

Structureel

-1.320

-1.185

Incidenteel

-945

-325

-2.265

-1.510

Saldo Kadernota 2024

2026

2027

-5.285

-6.805

-5.285

-6.805

In de begropting houden we nu rekening met onze veranderende financiële positie en met interne en externe (autonome) ontwikkelingen. We volgen hiermee de lĳn van de Kadernota 2024 en zĳn dus terughoudend met het opnemen van nieuwe ambities. Alle ambities uit de Kadernota hebben we overgenomen in de Programmabegroting 2024. In juli is het kabinet gevallen. Dat leidt tot nieuwe verkiezingen in november 2023. De verkiezingsuitslag en de coalitieonderhandelingen daarna gaan bepalen hoeveel geld het Rĳk in de toekomst aan de gemeenten beschikbaar gaat stellen. In augustus hebben we van het Rĳk al een 'ombuigingslĳst' ontvangen. Daaruit blĳkt dat het Rĳk haar uitgaven stevig moet verlagen om de overheidsfinanciën te verbeteren. Hiermee komt de eerdere verwachting dat het Rĳk middelen beschikbaar gaat stellen voor de jaren 2026 en later onder druk te staan. Sterker nog, de boodschap is dat ombuigingen naar voren worden gehaald. Conclusie is dat financiële onzekerheid groot blĳft. Bĳ het opstellen van de begroting 2024 zĳn we daarom terughoudend met het opvoeren van nieuw structureel beleid. In afwachting op het nieuwe kabinet gaan we ons alvast voorbereiden op de effecten van het krappere financiële beleid van het Rĳk. We gebruiken 2024 om de ambities van de gemeente te heroverwegen en om voorbereidingen te treffen.

We willen hierbĳ alle bestaande en nieuwe ambities betrekken op alle beleidsterreinen. Door dit breed op te pakken kunnen we ook een integrale afweging maken. Deze aanpak is qua resultaat en planning afhankelĳk van de nieuwe verkiezingen. Verwachting is dat nauwkeurige financiële duidelĳkheid van het nieuwe kabinet niet voor het opstellen van de Kadernota 2025 en de Programmabegroting 2025 bekend is. Onze planning is om deze heroverweging vóór of in de Kadernota 2026 af te ronden. De Meerjarenbegroting 2024 is in de jaren 2024 en 2025 structureel sluitend. Vanaf 2026 zĳn er grote tekorten. Deze wĳze van begroten komt overeen met het voorstel uit de Kadernota 2024. Ook de VNG heeft geadviseerd in 2024 een structureel sluitende begroting aan te bieden en vanaf 2026 de structurele tekorten inzichtelĳk te maken. Begroting 2024

2024

2025

2026

2027

Structureel

335

965

-3.795

-5.010

Incidenteel

-1.210

-550

-80

-55

-875

415

-3.875

-5.065

Saldo Begroting 2024

In 2024 sluit de begroting af met een verwacht negatief saldo van € 0,9 miljoen. Het structurele saldo is € 0,3 miljoen positief. Het incidentele saldo is € 1,2 miljoen negatief. Voorstel is het incidentele tekort te dekken uit de algemene reserve. Onze financiële huishouding is gezond en onze algemene reservepositie (€ 24 miljoen) is toereikend om deze incidentele lasten op te vangen. Inleiding: Waar staan we op financieel gebied

Pagina 9

Het jaar 2026 sluit met een fors tekort. In dat tekort is nog niet het nadelige effect van de herverdeling van het gemeentefonds (-/- € 2,9 miljoen) meegenomen. Nog steeds is hier geen duidelĳkheid over. We hebben nog geen extra budget opgenomen voor een aantal ambities en wensen uit het coalitieakkoord. Het gaat hier om de zwemvoorziening en de middelbare school. Deze wensen moeten nader onderzocht worden en we daarbĳ zullen we scenario's tegen elkaar afwegen. Ingezette dekkingsmaatregelen In de Kadernota 2024 presenteerden we nog een structureel tekort van € 1,3 miljoen. In deze begroting hebben we dit tekort omgebogen tot een positief resultaat van € 0,25 miljoen. De belangrĳkste maatregelen om tot een sluitend structureel saldo in 2024 te komen zĳn: • Inzetten stelposten voor de groei van Diemen Jaarlĳks staan er budgetten (stelposten) gereserveerd voor de kosten als gevolg van de groei van Diemen. Te denken valt dan aan hogere bĳdrage aan gemeenschappelĳke regelingen, uitbreiding van personeel, hogere subsidiebĳdrage. Totaal dekken we vanuit dit budget een bedrag van € 0,45 miljoen. Hier staan de hogere inkomsten vanuit het Gemeentefonds en de OZB-opbrengsten tegenover. • Toerekening overheadkosten Overheadkosten zĳn kosten voor bĳvoorbeeld huisvesting ,financiële administratie, P&O, ICT en leidinggeven.

Die rekenen we naar evenredigheid toe aan tarieven en grondexploitaties. Tot op heden rekenden we bovenop de directe salariskosten 60% aan overheadkosten mee. In werkelĳkheid bedraagt dit percentage al jaren 80%. Verhoging van het percentage overheadkosten dat we meerekenen, heeft effect op de hoogte van tarieven en de winstgevendheid van grondexploitaties. Tot op heden was er geen reden om dit percentage te verhogen, maar vanwege het schrale financiële perspectief kĳken we daar nu anders naar. Deze aanpassing levert een voordeel van € 0,7 miljoen op. In 2024 gaan we de 'Nota Lokale Heffingen' actualiseren en laten we de kostendekkenheid van alle tarieven toetsen. Deze nota geeft de sturingsmogelĳkheden voor de raad aan bĳ de bepaling van de tarieven en belastingen. • Diemen '22 Zoals de titel zegt liep dit project van organisatieontwikkeling tot en met 2022. De bĳbehorende organisatiewĳziging is doorgevoerd, maar de aanpassing blĳft natuurlĳk doorlopen. Grofweg was er structureel € 0,2 miljoen beschikbaar voor de aanpassing van de organisatiestructuur. Een groot deel van deze kosten bestaat uit de functie van programmadirecteur. Die functie is komen te vervallen en anders ingevuld binnen de directie. Uitgangspunt is dat we andere kosten die nodig zĳn voor verdere doorontwikkeling van de organisatie nu bekostigen uit de bestaande personeels- en opleidingsbudgetten.

Inleiding: Waar staan we op financieel gebied

Pagina 10

• Tarief toeristenbelasting verhogen Zoals aangegeven in de Kadernota 2024 stellen we voor het tarief toeristenbelasting te verhogen van € 2,17 naar € 3,25 per persoon per overnachting. Dit is nog steeds lager dan het niveau van enkele omliggende gemeenten zoals Amsterdam, Ouder-Amstel en Uithoorn. Per saldo levert dit een positief effect op van € 0,25 miljoen. Weerstandsvermogen en risicobeheersing De risico's en de berekening van het weerstandsvermogen hebben we geactualiseerd. De risico's met structurele gevolgen zĳn steeds zorgwekkender. In de paragraaf 'Weerstandsvermogen en risicobeheersing' zĳn de belangrĳkste risico's opgenomen. Onderstaand treft u de structurele en incidentele weerstandsratio's met een korte toelichting. De structurele weerstandsratio neemt toe tot 'Ruim Voldoende'.

De structurele weerstandsratio is enigszins vertekenend. De berekening van de structurele weerstandsratio is namelĳk gebaseerd op het structurele begrotingssaldo van 2024. De ratio van 'Ruim voldoende' geeft aan dat er mogelĳkheden zĳn om middels ozb-verhogingen dekking te vinden. We weten ook dat vanaf 2026 het begrotingssaldo drastisch wĳzigt. Dit is niet meegenomen in de berekening van de weerstandsratio. Met name de inkomsten vanuit het Rĳk vormen het grootste risico. Ook de risico's van de 'open-einde' regelingen binnen het sociaal domein en de bĳstand blĳven groot. Anticiperend hierop zĳn we terughoudend met nieuw beleid en gebruiken we 2024 om de ambities van de gemeente te heroverwegen. De incidentele weerstandsratio blĳft 'Uitstekend'.

De incidentele weerstandsratio wordt voornamelĳk beïnvloed door grondexploitaties. De snelle ontwikkelingen en de grote geldstromen die binnen de grondexploitaties omgaan maken het grootste deel van de incidentele risico's uit. Begroting 2024 (stand per 1 januari)

2024

2025

2026

2027

Algemene reserve

20.330

19.455

19.870

15.995

Risicoreserve

4.615

Saldo meerjarenraming

24.945

24.070

24.485

20.610

De Algemene reserve is toereikend en zal naar verwachting de komende jaren afnemen. Oorzaak hiervan is de verrekening van de negatieve incidentele saldi met de Algemene reserve. De Algemene reserve is dusdanig hoog dat dit weinig risico oplevert. Lokale lastendruk De sturing op de lokale lastendruk vindt plaats bĳ vaststelling van de begroting. De uitwerking van de begrotingskaders verwerken we in onze belastingverordeningen. De belastingverordeningen 2024 worden volgens planning in de gemeenteraadsvergadering van december 2023 vastgesteld. In de Kadernota stelden we voor alle belastingen en tarieven met 3,0% te indexeren en gaven we een winstwaarschuwing voor het tarief afvalstoffenheffing. Het sluitend maken van de begroting en het verwerken van alle mutaties hebben geleid tot een gewĳzigd standpunt. Onderstaand de maatregelen die we willen doorvoeren.

Inclusief begrotingssaldo voorgaand jaar

Inleiding: Waar staan we op financieel gebied

Pagina 11

• Leges omgevingsvergunningen Voorstel is om vooruitlopend op een onderzoek naar de kostendekkendheid de tarieven voor omgevingsvergunningen (titel 2 van de Legesverordening) met 10% te verhogen. Dit genereert meer opbrengsten voor aanvragen van grote bouwprojecten. Trend is dat de kosten voor het verstrekken van omgevingsvergunningen behoorlĳk oplopen en dat op termĳn de 'Egalisatiereserve omgevingsvergunningen' niet meer toereikend is. Vooruitlopend daarop stelt het college voor de tarieven voor omgevingsvergunningen met 10% te verhogen. In 2024 zullen we op basis van de resultaten van het kostendekkendheidonderzoek met nieuwe scenario's komen. • Afvalstoffenheffing Afvalinzameling en -verwerking wordt steeds duurder. Zo leverde het thuiswerken in coronatĳd veel extra afval op met alle extra kosten van dien. Meer recent hebben we te maken met inflatie en fluctuerende grondstofprĳzen. Voor de uitvoering van het Afvalplan 2020 hebben we geïnvesteerd in uitbreiding van voorzieningen om het afval beter te kunnen scheiden. De afgelopen jaren is het tarief van de afvalstoffenheffing echter beperkt gestegen. De tekorten vingen we op uit het egalisatiefonds en de Algemene reserve. Dit is onwenselĳk. Ook voor 2024 zal het huidige tarief voor de afvalstoffenheffing niet kostendekkend zĳn. De kosten van Meerlanden zĳn als gevolg van de inflatie fors gestegen.

Positieve ontwikkeling is de nieuwe aanbesteding van het Afval Energie Bedrĳf (AEB). Die levert een lagere kostprĳs voor de verbranding van afval. Samenvattend blĳft er een tekort bestaan en ontkomen we er niet aan om de afvalstoffenheffing dit jaar te verhogen. Per saldo stellen wĳ een verhoging van 21,4 % voor (17,5% inhaalslag en 3,9% indexering). • Rioolbelasting Iedere vĳf jaar actualiseren we het gemeentelĳk rioleringsplan. De naamgeving van het rioleringsplan is aangepast naar Programma Klimaatadaptatie. Planning is eind 2023 een geactualiseerde versie van het programma aan uw raad voor te leggen. Daarin nemen we ook de toegenomen overheadkosten mee. Op basis van deze actualisatie bezien we de exploitatieontwikkeling over de komende 60 jaar en bepalen we indicatief de tarieven voor de komende vĳf jaar. We betrekken hierbĳ de stand van de 'Egalisatievoorziening riolering'. Per 1 januari 2023 is de stand van de voorziening ruim € 3 miljoen. In het Programma Klimaatadaptatie 2024-2028 stellen we een kostendekkingsplan op. Dit plan geeft inzicht in de kosten die de gemeente maakt voor het verwerken van afvalwater, hemelwater en grondwater. Dat vormt de onderbouwing voor de gemeentelĳke rioolheffing. De afgelopen jaren is de rioolheffing met maximaal de inflatie gestegen. De aandacht voor klimaatadaptatie is sindsdien toegenomen en de gemeente Diemen loopt daarbĳ voorop.

De ambitieuzere normen voor het voorkomen van wateroverlast en droogteschade vraagt een grotere inspanning dan in het verleden. Ook leggen de gestegen aannemerskosten, materiaalkosten en de hogere toerekening van overhead een grotere druk op de toekomstige uitgaven. Om ervoor te zorgen dat de gemeente ook in de toekomst kan voldoen aan haar zorgplicht stĳgt de rioolheffing in 2024 met € 5,- extra per huishouden. Deze € 5,- is aanvullend op de correctie voor de inflatie (3,9%). Nieuwe berekeningen van de lokale lastendruk zĳn opgenomen in de paragraaf 'Lokale heffingen'. Mede op basis van de 'Nota Lokale heffingen 2014' geeft de raad sturing aan de lokale lastendruk. In de nota lokale heffingen staan onder andere de grondslag van de toerekening, de toe te rekenen kosten en de kostendekkenheid. Voornemen is in 2024 deze nota te actualiseren, onderdeel daarvan is een toets op de kostendekkenheid van alle tarieven.

Inleiding: Waar staan we op financieel gebied

Pagina 12

Extra verhoging tarieven sportaccommodaties De exploitatiekosten van de sporthallen en het zwembad staan sinds de energiecrisis onder druk. Voorstel is de indexering van de gemeentelĳke sporthallen en het zwembad met 3,6% extra te verhogen. De totale prĳsindexering wordt dan 7,5% (3,9% + 3,6%). De hogere huuropbrengsten (€ 50.000) zetten we in om de hogere energielasten van de sportaccommodaties en het zwembad te dekken. Nieuw beleid Onderstaand treft u een overzicht van alle nieuwe beleidsvoornemens in de begroting 2024. Grotendeels komen deze overeen met het nieuwe beleid zoals voorgesteld in de Kadernota 2024. Toegevoegd nieuw beleid ten opzichte van de Kadernota 2024 is gekenmerkt met een '@'. Het nieuwe beleid vloeit voort uit de opgaven van het Rĳk en de ambities in het coalitieprogramma 'Diemen met elkaar en voor elkaar'. Een toelichting op het nieuwe beleid vindt u terug in de programma's. Nieuw beleid Begroting 2024

2024

2025

2026

2027

Sociaal Tweede fase uitbreiding jongerenwerk (Welzĳn Diemen)

-100

Gezond en Actief Leven Akkoord

-390

Gezond en Actief Leven Akkoord (Specifieke uitkering)

390

-100

Extra inzet buitengewone opsporingsambtenaren2

-70

Totaal Veilig

-70

Beleid Participatiewet, Armoede en Schulden

-75

Brede inzet op problematiek jongeren

-50

Uitbreiding Stadspas voor kinderen

-325

-165

Totaal Inkomen en armoede

-450

-290

-125

-50

-50 -55

-55

-105

-55

Loket aanvraag lokale voorrang Totaal Sociaal Veilig

Inkomen en armoede

Experiment met meer bĳverdienen naast bĳstandsuitkeringen

Vrĳe tĳd @ Feestelĳke activiteit jaarwisseling Sportcentrum @ Zwembad AGO Totaal Vrĳe tĳd

-50

Onderwĳs Onderwĳshuisvesting

-360

@ Leergang Inclusief Onderwĳs @ Brede School Holland Park

-70

Totaal Onderwĳs

-70

-430

Inleiding: Waar staan we op financieel gebied

Pagina 13

Nieuw beleid Begroting 2024

2024

2025

2026

2027

Gebiedsontwikkeling @ Markt

-30

Wet versterking Regie op de Volkshuisvesting

-40

Wet versterking Regie op de Volkshuisvesting (Dekking)

@ Detailhandelsvisie 2024-2034

-15

Totaal Gebiedsontwikkeling

-65

-50

-20

Datagedreven werken en sturen

-105

Interne dienstverlening

-45

Raadscommunicatie

-5

Uitbreiding aantal fractieopvolgers

-10

Programma Voor en met Diemen

-130 60

-235

-105

Energiekosten

-250

@ Toeristenbelasting

250

-1.060

-790

-475

-835

Leefomgeving en klimaat - Geen nieuwe ontwikkelingen Totaal Leefomgeving en klimaat Verkeer @ Integrale mobiliteitsvisie en verkeersveiligheid

-20

Uitbreiding parkeerregulering Totaal Verkeer Samen besturen

@ Burgerzaken Totaal Samen besturen Financiën

Totaal Financiën Totaal Nieuw beleid Begroting 2024

Inleiding: Waar staan we op financieel gebied

Pagina 14

Baten en lasten per programma Baten en lasten 2024

Lasten2

Sociaal

-26.348

Baten3 914

Veilig

-3.742

Inkomen en armoede

-11.732

7.549

Vrĳe tĳd

-6.188

1.957

Onderwĳs

-4.946

1.360

Gebiedsontwikkeling

-7.971

6.941

Leefomgeving en klimaat

-23.638

11.367

Verkeer

-2.256

1.735

Samen besturen

-19.220

754

Financiën

-2.184

74.722

-108.225

107.348

Totaal Saldo van baten en lasten

-877

Sociaal Veilig Inkomen en armoede Vrĳe tĳd Onderwĳs Gebiedsontwikkeling Leefomgeving en klimaat Verkeer Samen besturen Financiën

Lasten

2 3

Baten

Dit betreft de structurele en incidentele lasten per programma inclusief de toevoegingen aan reserves. Dit betreft de structurele en incidentele baten per programma inclusief de onttrekkingen uit reserves.

Inleiding: Baten en lasten per programma

Pagina 15

Structureel evenwicht Het toezicht van de provincie richt zich op het meerjarige structurele evenwicht van de begroting. Uit onderstaand overzicht blĳkt een positief structureel saldo in 2024 en 2025. Incidentele negatieve saldi verrekenen we met de algemene reserve. Vanaf 2026 het tekort oploopt tot bĳna € 4 miljoen, in 2027 loopt het structurele tekort nog verder op. Grootste oorzaak hiervan is de lagere algemene uitkering uit het Gemeentefonds. Totaal Programma's

2024

2025

2026

2027

- lasten

-105.961

-108.192

-104.437

-103.891

- baten

105.663

108.182

100.026

97.945

Structureel

- toevoegingen aan reserves

-172

-94

-172

-96

- onttrekkingen aan reserves

805

1.069

787

1.032

Saldo structureel

335

965

-3.795

-5.010

- lasten

-2.092

-1.370

-824

-505

- baten

Incidenteel 1.286

1.219

1.138

829

- toevoegingen aan reserves

- onttrekkingen aan reserves

-404

-399

-394

-379

-1.210

-550

-80

-55

-875

415

-3.875

-5.065

Saldo incidenteel Totaal saldo van baten en lasten

Incidentele lasten Incidentele lasten Programma

Onderwerp

Sociaal

Subsidie Zwembad AGO

-20

-55

Tweede fase uitbreiding Jongerenwerk (Welzĳn Diemen)

-100

Inburgering (Asiel)

-65

Regeling Combinatiefuncties

-127

Mantelzorg

-13

Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA)

-237

-156

Versterking kennis- en adviesfunctie GGD

-3

Vroegsignalering alcoholproblematiek

-3

Welzĳn op recept

-7

Uitbreiding Stadspas voor kinderen

-325

-165

Bĳzondere bĳstand

-90

-90 -60

Inkomen Armoede

2024

2025

2026

Bĳstand en Re-integratie

-60

Vrĳe Tĳd

Feestelĳke activiteit jaarwisseling

-50

Gebiedsontwikkeling

Incidentele omgevingsvergunningen

-366

-371

Huurinfopunt

-20

Steunpunt Wonen

-25

Doorstroommaatregel 'Van Groot naar Beter'

-20

Detailhandelsvisie

-15

Woonruimteverdeling

-60

Integrale mobiliteitsvisie en verkeersveiligheid

-20

Verkeer

Inleiding: Structureel evenwicht

2027 -55

-55

-127

-375

-390

Pagina 16

Incidentele lasten Samen besturen

Wet Open Overheid

-60

Programma samenlevingsopbouw Holland Park

-150

Programma Voor en met Diemen

-130

Doorontwikkeling Team P&O

-25

Boventallig personeel

-51

Projecten dienstverlening

-50

Totaal incidentele lasten

-2.092

-60

-29

-25

-1.370

-824

-60

-505

Incidentele baten Incidentele baten Programma

Onderwerp

Gebiedsontwikkeling

Incidentele omgevingsvergunningen

2024 771

2025 769

2026 769

2027 769

Claim Wet Open Overheid

Inburgering (Asiel)

Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA)

390

309

1.286

1.219

1.138

Totaal incidentele baten

829

Incidentele dotatie reserves Incidentele toevoegingen reserves Programma

Onderwerp

Gebiedsontwikkeling

Omgevingsvergunningen

2024

Totaal incidentele dotaties

2025

2026

2027

Incidentele onttrekkingen reserves Incidentele onttrekkingen Programma

Onderwerp

Gebiedsontwikkeling

Onttrekking reserve Omgevingsvergunningen

Totaal incidentele onttrekkingen

2024

2025

2026

2027

-404

-399

-394

-379

-404

-399

-394

-379

De toelichting van de incidentele baten en lasten zĳn terug te vinden op de programmabladen.

Inleiding: Structureel evenwicht

Pagina 17

Inleiding: Structureel evenwicht

Pagina 18

Programma's

Sociaal Veilig Inkomen en armoede Vrĳe tĳd Onderwĳs Gebiedsontwikkeling Leefomgeving en klimaat Verkeer Samen besturen Financiën

Programma's

21 35 43 51 59 65 79 93 103 113

Pagina 19

Programma's

Pagina 20

Sociaal Portefeuillehouder: M. Everhardt en M. Sikkes-van den Berg

Visie / strategisch doel We willen in Diemen in het sociaal domein zo dicht mogelĳk bĳ de burger een kwalitatief goed aanbod bieden van informatie, advies en ondersteuning. Dat doen we vanuit het perspectief van de inwoners in Diemen. In de nota Sociaal Domein 2020-2023 zĳn onze ambities en plannen vastgelegd. Dat gaat dan over kansrĳke start voor de jeugd, gezondheid, sociale, maatschappelĳke en economische participatie en een veilige leefomgeving voor iedereen. In dit programma komen deze onderdelen terug. De uitdaging binnen het sociaal domein ligt de komende jaren in het verder ontwikkelen van integrale dienstverlening. We willen de communicatie vanuit de gemeente verbeteren en daarmee ook de toegang tot de voorzieningen. Het versterken en vitaal houden van de samenwerking in het netwerk en het bereiken van inwoners die (nog) niet goed in beeld zĳn, staan ook hoog op onze prioriteitenlĳst. De belangrĳkste pĳlers onder het beleid: 1. We kĳken vooral naar de effecten die we voor de inwoner willen bereiken. Wetgeving ondersteunt daarbĳ, maar toepassing van de wet is geen doel op zich. De privacy van mensen is een groot goed. Uitwisseling van gegevens vindt alleen plaats als dit noodzakelĳk is en in overleg met de betrokken inwoners. De inwoners zĳn onze spiegel en ons klankbord. Daarom vragen we ze regelmatig naar hun ideeën en ervaringen bĳ het maken van beleid. 2.

We werken preventief. We willen dus voorkomen dat problemen ontstaan of verergeren. Ondersteuning moet daarom goed toegankelĳk zĳn voor inwoners. 3. Als mensen hulp en ondersteuning nodig hebben, zoeken we naar oplossingen om hun situatie te verbeteren. 4. We zorgen voor een zo goed mogelĳk samenspel tussen de zorg door professionals (formele zorg) en de zorg door familie, vrienden, buren of vrĳwilligers (informele zorg).

Programma's: Sociaal

Pagina 21

Doelstellingen in één oogopslag

Kaderstellende beleidsnota's Kaderstellende beleidsnota's: • 1e wĳziging verordening maatschappelĳke ondersteuning Diemen 2020; • Algemene subsidieverordening Diemen 2018; • Beleidsnota Diversiteit 2020; • Beleidsnota Sociaal Domein 2020-2023 "Samen Diemen"; • Beleidsnota Wet inburgering; • Beleidsplan participatiewet (2014); • Beleidsplan Schuldhulpverlening 2016-2019; • Beleidsregels Jeugdhulp 2022; • Beleidsregels maatschappelĳke ondersteuning Diemen 2021; • Huisvestingsverordening Diemen 2022; • Inkomensondersteunend armoedebeleid 2016-2019; • Nadere regels Jeugdhulp Diemen 2022; • Nadere regels maatschappelĳke ondersteuning Diemen 2021; • Notitie Voor en met Diemen-Kader voor dienstverlening; • Sportnota 2016-2020 "Sportieve Kracht van Diemen"; • Toegang en toeleiding tot het Sociaal Domein; • Verordening Jeugdhulp Diemen 2022; • Verordening maatschappelĳke ondersteuning 2020; • Verordening beslistermĳn schuldhulpregeling 2021; • Verordeningen participatiewet afstemmingsverordening, Cliëntenparticipatie, Inkomenstoeslag, Loonwaardesubsidie, Re-integratie, Studietoeslag, Tegenprestatie.

Programma's: Sociaal

Pagina 22

Autonome ontwikkelingen Kostenontwikkeling jeugdzorg Op het gebied van jeugdhulp hebben we te maken met diverse (landelĳke) ontwikkelingen. De indexatie van tarieven, een taakstellende bezuiniging vanuit het Rĳk en oplopende kosten zĳn de belangrĳkste. Indexatie budget jeugdhulp In de 2e kwartaalbrief 2023 is € 900.000 aangevraagd om het budget jeugdhulp te indexeren. Dit is een meerjarige budgetwĳziging. Dit kunnen we deels opvangen door de stelpost indexering voor structurele loon- en prĳsverhogingen.Daarnaast verwachten we dat de indexatie per 2024 ongeveer 5% zal bedragen (gebaseerd op de voorlopige OVA1index). Dit betekent een verhoging van de tarieven à € 500.000 per 2024. Vanwege deze beide ontwikkelingen stellen we voor om de budgetten jeugdhulp (preventief, ambulant en specialistisch) per 2024 structureel met € 1,4 miljoen te verhogen. Taakstellende bezuiniging kosten jeugdzorg Al enige jaren is er een taakstellende bezuiniging voor de kosten van de jeugdzorg begroot. Het Rĳk bezuinigt vanaf 2026 op de jeugdkosten. De bezuiniging van het Rĳk sluit aan op de taakstellende bezuiniging die we onszelf hebben opgelegd. Voorstel is aan te sluiten bĳ de bezuiniging zoals het Rĳk deze verwacht en de eigen gemeentelĳke bezuiniging te laten vervallen.

Het is nog steeds onze verwachting en streven om na enige jaren de jeugdzorg efficiënter in te richten dan vóór de transformatie. Oplopende kosten Bĳ de jaarrekening 2022 hadden we te maken met een kostenoverschrĳding op het budget jeugd. Ondanks de nodige beheersmaatregelen hebben we in de Kadernota 2024 benoemd dat er een risico is dat het budget voor specialistische jeugdhulp niet toereikend is. Inmiddels is op basis van de prognose voor uitgaven specialistische jeugdhulp in 2023 onze verwachting dat het begrote budget voor specialistische jeugdhulp voor 2024 en verder niet toereikend is. We verwachten dit budget met ongeveer € 100.000 te gaan overschrĳden. Voorstel is dit tekort te dekken uit de algemene middelen. Uitvoering Wet Inburgering Sinds 2022 voert de gemeente de Wet Inburgering uit. Hiervoor hebben we meer capaciteit nodig dan vooraf was ingeschat. We werken nu met tĳdelĳke ondersteuning door inhuurkrachten. Om inzicht te krĳgen of er sprake is van een structureel capaciteitstekort vindt er ook een formatiescan plaats. De voorlopige inschatting is dat maximaal 1,0 fte € 90.000 nodig is. De kosten kunnen worden gedekt uit het uitvoeringsbudget Wet inburgering.

Opvang ontheemden Het college heeft in 2023 besloten om vanaf 2024 de werkzaamheden (beleid en uitvoering) rond opvang van ontheemden, asielzoekers en statushouders structureel in de gemeentelĳke organisatie te borgen. Dit past ook bĳ de landelĳke tendens en regelgeving om deze opvang uit de crisismatige aanpak te halen. Structureel borgen betekent dat we de werkzaamheden helder en eenduidig beleggen en dat we de werkzaamheden, zowel op het gebied van beleidsvoorbereiding als -uitvoering uitbreiden. De bĳbehorende kosten ramen wĳ jaarlĳks op € 90.000. De borging binnen de organisatie zullen we in 2024 organiseren via twee specifieke functionarissen (beleidscoördinator en makelaar), die zich met de opvang bezig gaan houden. 1

Overheidsbĳdrage in de Arbeidskostenontwikkeling

Programma's: Sociaal

Pagina 23

De flexwoningen waarin Oekraïense ontheemden nu zĳn gehuisvest, worden in de loop van 2024 verplaatst naar de nieuwe locatie aan de Diemerdreef. Dat betekent dat deze bewoners tĳdens de verplaatsing tĳdelĳk moeten worden gehuisvest, Wĳ zĳn de mogelĳkheden hiervoor nog aan het onderzoeken. Verder is nog onduidelĳk of de Spreidingswet daadwerkelĳk wordt ingevoerd. Dat neemt niet weg dat een duurzame opvang voor de tĳdelĳke woonbehoefte van asielzoekers nodig is en blĳft. We houden bovendien rekening met een toename van deze behoefte. Binnen de regio zoeken wĳ naar een gemeenschappelĳke oplossing hiervoor. Daarbĳ gaat het niet alleen om tĳdelĳke huisvesting, maar ook om gezamenlĳke zorgvoorzieningen en ondersteuning. Wĳ zetten ons in om begin 2024 tot een dergelĳke regionale aanpak te komen. Wonen Diverse wettelĳke en beleidsmatige ontwikkelingen op het gebied van wonen leiden tot een taakuitbreiding. Het gaat om de opvolging van de nieuwe woonruimteverdeling, de invoering van de Wet goed verhuurderschap (met onder meer het meldpunt ongewenst verhuurgedrag), nieuwe wet- en regelgeving in de huisvestingsverordening, waaronder zelfbewoningsplicht en opkoopbescherming, en de Wet versterking regie volkshuisvesting.

Die ontwikkelingen vragen behalve om implementatie en borging ook om structureel beheer en realisatie- en coördinatietaken.Daarnaast is ondersteuning nodig bĳ het uitwerken van woningbouwprogramma’s in bouwprojecten, bĳ de regionale samenwerking voor de aanpak van maatschappelĳke opvang en beschermd wonen en de regionale aanpak van economische dakloosheid. Voor deze taakuitbreiding is voor beleidsondersteuning een budget van € 50.000 nodig. Kwaliteitsbewaking Jeugd/Wmo In 2022 hebben we een formatiescan en een efficientie-onderzoek uitgevoerd voor de uitvoerende taken voor Jeugd en Wmo. Daaruit bleek onder andere dat er meer capaciteit nodig was voor kwaliteitsbewaking en -advisering. Deze capaciteit is vorig jaar nog niet uitgebreid. Alleen zĳn er in het afgelopen jaar nog extra taken bĳgekomen voor leerlingenvervoer en voor jeugdzorg. Nu blĳkt dat de huidige capaciteit niet voldoende is om de kwaliteitstaken en die nieuwe taken goed te kunnen blĳven uitvoeren. Op structurele basis hebben we hiervoor capaciteitsuitbreiding nodig van ongeveer € 30.000. Diemenvoorelkaar (Welzĳn Diemen) Het initiatief Diemenvoorelkaar is sinds 2016 gegroeid en het takenpakket bĳ Welzĳn Diemen is toegenomen. Dit komt door: • een grotere naamsbekendheid van Diemenvoorelkaar. Daardoor bereiken meer organisaties op het gebied van sport, kunst en cultuur de website.

• uitbreiding van de inzet van verschillende mediaplatformen zoals Facebook en Instagram om ook de jongere doelgroep beter te bereiken. • het inspelen op maatschappelĳke thema’s zoals de coronapandemie en de oorlog in Oekraïne. • een steeds grotere groep ouderen die gebruik maakt van de Buurthulpdienst. Deze is er voor ouderen en mensen met een fysieke beperking of een chronische beperking. • meer tĳdsinzet voor het werven en begeleiden van vrĳwilligers. Het aantrekken en behoudenis van vrĳwilligers is in de huidige maatschappĳ een lastig opgave. Door de groei en het grotere takenpakket is uitbreiding van capaciteit nodig. De kosten bedragen € 12.000.

Programma's: Sociaal

Pagina 24

Maatschappelĳke Opvang en Beschermd Wonen (MOBW) Het rĳk heeft aan de centrumgemeenten, en dus ook aan de gemeente Amsterdam, extra middelen beschikbaar gesteld voor preventie van dakloosheid en opvang van daklozen. Dit budget is mede bedoeld voor de regiogemeenten uit de regio Amsterdam-Amstelland. De gemeenten uit de regio zĳn met de gemeente Amsterdam in overleg over de omvang van het beschikbare budget. We vragen vooralsnog niet meer budget aan voor de opvang van daklozen dan via het Rĳk beschikbaar is gesteld. Doorstroommaatregelen wonen 'Van Groot naar Beter' Diemen heeft een regeling waarbĳ huurders die van een grotere sociale huurwoning van een corporatie naar een kleinere verhuizen een bĳdrage van ons ontvangen voor de verhuiskosten. Deze regeling heet ‘Van Groot naar Beter’. Met de corporaties en het Huurdersplatform Diemen is afgesproken dat de gemeente hier budget voor beschikbaar stelt. Dit budget bedroeg in 2022 en 2023 € 20.000 per jaar. Omdat de schaarste aan woningen blĳvend groot is en doorstroming van onveranderd belang is het voorstel om het budget ook in 2024 beschikbaar te stellen. In het voorjaar van 2024 volgt een evaluatie. GR GGD Amsterdam - Amstelland (Veilig Thuis) De bĳdrage van Diemen in de begroting 2024 van de Gemeenschappelĳke Regeling (GR) Geneeskundige en Gezondheidsdienst Amsterdam - Amstelland (GGD) bedraagt circa € 160.000.

Omdat in de begroting rekening is gehouden met een jaarlĳkse bĳdrage van € 106.000, is er sprake van een stĳging van circa € 52.500. Deze stĳging wordt veroorzaakt door: • een nominale loon- en prĳsontwikkeling van 5% • uitbreiding van het Centrum Seksueel Geweld (CSG) waarmee de GGD-begroting stĳgt met € 495.000 ten opzichte van de eerder vastgestelde begroting 2023. • opname van het Steunpunt Seksueel Geweld en daarmee stĳgt de totale begroting met € 435.750 vanaf 2024 • door de structurele uitbreiding van de vrouwenopvang zĳn er € 188.000 minder DUVOmiddelen (Decentralisatie-uitkering Vrouwenopvang) over om de kosten van de GR te dekken. GR OGZ (Openbare gezondheidzorg) Amstelland De bĳdrage van Diemen aan deze gemeenschappelĳke regeling voor 2024 bedraagt circa € 1.453.400. Omdat in de begroting rekening is gehouden met een jaarlĳkse bĳdrage van € 1.321.300, is er sprake van een stĳging van circa € 132.120. Deze stĳging wordt veroorzaakt door: • een nominale loon- en prĳsontwikkeling van 5% en een toename van het aantal inwoners in de Amstelland-gemeenten; • een stĳging van de kosten bĳ het onderdeel JGZ. Bestaande uit de toename van het aantal kinderen en de versterking van de aansturing van de JGZ professionals.

Programma's: Sociaal

Pagina 25

Nieuw beleid Tweede fase uitbreiding jongerenwerk In september 2022 heeft het college besloten het jongerenwerk vanuit Stichting Welzĳn Diemen (SDW) stapsgewĳs uit te breiden. De uitbreiding van het jongerenwerk is nodig door de groei van de doelgroep. Verder is het nodig om de incidentele inzet naar aanleiding van de coronacrisis structureel te borgen. Ten slotte zĳn er groeiende zorgen over het (mentale) welzĳn van jongeren, o.a. door de coronacrisis. Met de uitbreiding willen we de groeiende groep jongeren in Diemen op een goede manier bereiken, hun talenten te ontwikkelen en hen ondersteunen bĳ mentale, emotionele, sociale of financiële problemen. Sinds 2023 is structureel € 150.000 toegevoegd in de begroting voor de uitbreiding van het jongerenwerk. Vooruitlopend op een positieve evaluatie eind 2023 van de uitbreiding van het jongerenwerk, wensen we de tweede stap te gaan zetten. Voor deze stap is een structureel budget van € 100.000 per 2024 nodig. Dat betetent dat er een vierde jongerenwerker bĳ komt en één van de locaties van stichting Welzĳn Diemen geschikt gemaakt gaat worden voor een ontmoetingsplek of inloop voor jongeren. Door toevoeging van de vierde jongerenwerker ontstaan er twee teams per leeftĳdsgroep. Daardoor kunnen de jongerenwerkers zich geheel op één leeftĳdsgroep richten. Ook is er dan meer capaciteit voor specifieke doelgroepen, zoals het meidenwerk.

Tot slot kan Stichting Welzĳn Diemen jongeren benaderen en trainen om als rolmodel te fungeren en om in hun eigen netwerk een positieve ontwikkeling bĳ andere jongeren te realiseren. Op basis hiervan stellen we voor om het budget jongerenwerk voor 2024 en 2025 met € 100.000 te verhogen. Gezond en Actief Leven Akkoord Met het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) bouwen we aan het fundament voor een gerichte lokale en regionale aanpak op het gebied van preventie, gezondheid en sociale basis. Het akkoord omvat afspraken over het bereiken van een gezonde generatie in 2040. We streven naar weerbare, gezonde mensen die opgroeien, leven, werken en wonen in een gezonde omgeving met een sterke sociale basis. Gemeenten kunnen voor hun eigen inzet op de doelen in het GALA een beroep doen op een specifieke uitkering van het Rĳk. Wĳ verwachten dat de gemeente tot en met 2026 van het Rĳk een uitkering ontvangt. Voor 2023 tot en met 2026 heeft Diemen al een bedrag van respectievelĳk € 395.000, € 390.000, € 390.000 en € 309.000 ontvangen. Op grond hiervan stellen wĳ voor om zowel de baten als de lasten te verhogen met dit bedrag. In het vierde kwartaal 2023 leggen wĳ de raad een bestedingsplan voor.

Loket aanvraag lokale voorrang Om in aanmerking te komen voor lokale voorrang op een sociale huurwoning van een woningcorporatie moeten woningzoekenden een uittreksel uit de Basisregistratie Personen (BRP) overleggen. Daaruit moet blĳken dat de woningzoekende de afgelopen zes jaar onafgebroken in de gemeente woonde of de afgelopen tien jaar ten minste zes jaar in de gemeente woonde. De toetsing op deze voorwaarden is gemandateerd aan de woningcorporaties. Om de toetsing voor verhuurders en woningzoekenden te vergemakkelĳken is er een app beschikbaar. Daarmee kunnen de corporaties makkelĳker en sneller zien of een woningzoekende echt in aanmerking komt voor lokale voorrang. Voor woningzoekenden kan het proces sneller en eenvoudiger worden. Mensen die geen gebruik willen of kunnen maken van de app, kunnen ook nog bĳ de gemeenteeen aanvraag voor lokale voorrang. De gemeente zal voor hen een loket inrichten. We verwachten dat we voor deze uitbreiding van activiteiten geen extra capaciteit nodig hebben, omdat het aantal aanvragen en het aantal handelingen per aanvraag waarschĳnlĳk beperkt is.

Programma's: Sociaal

Pagina 26

Wat willen we bereiken? 1. Uniforme (werkend volgens dezelfde uitgangspunten) en integrale (over de volle breedte met zo min mogelĳk aanspreekpunten) klantbenadering en -ondersteuning door de gemeente en haar partners Subdoelen 1.1 - Meting en verantwoording van de uniforme en integrale klantbenadering 1.2 - Cliëntondersteuning is over de volle breedte van het sociaal domein beschikbaar 1.3 - Alle klanten worden op uniforme wĳze benaderd waarbĳ, zo nodig op basis van het Brede gesprek, per klant of gezin, één plan wordt gemaakt 1.4 - Integrale klantbenadering (vraag gaat door het loket, niet de klant) 2. Kwalitatief goede voorzieningen (individuele en algemene voorzieningen) binnen beschikbare middelen Subdoelen 2.1 - Kwalitatief goed voorzieningenaanbod (maatwerk en algemeen) 2.2 - Algemene voorzieningen doorontwikkelen en versterken 2.3 - De aangeboden voorzieningen voorzien in een behoefte 3. Alle doelgroepen binnen het sociaal domein participeren binnen eigen mogelĳkheden Subdoelen 3.1 - Bemiddeling naar werk of sociale activering 3.2 - Mensen kunnen zelfstandig thuiswonen en meedoen in maatschappĳ 3.3 - Jeugd kan zich maximaal ontwikkelen en groeit gezond en veilig op Indicator maatschappelĳk effect

Werkelĳk 2021

Werkelĳk 2022

Begroot 2023

Begroot 2024

3.1 - Aantal mensen dat uitstroomt naar werk

4. Inwoners uit Diemen maken optimaal gebruik van hun (zorg-)netwerk (in de buurt) en ondersteunen elkaar daarbĳ Subdoelen 4.1 - Meer mensen helpen elkaar 4.2 - Mensen worden gestimuleerd gebruik te maken van hun eigen netwerk 5. Alle inwoners uit Diemen hebben gelĳke kansen op een goede gezondheid Subdoelen 5.1 - Het op tĳd signaleren en waar mogelĳk voorkomen van psychosociale klachten 5.2 - Bevorderen van een gezonde levensstĳl 5.3 - Terugbrengen van overmatig alcohol- en drugsgebruik 6. Kansen creëren voor inwoners om veilig en passend te kunne blĳven wonen in Diemen Subdoelen 6.1 - bevorderen van passende woonruimte voor specifieke doelgroepen 6.2 - Het stimuleren van een veilige woonomgeving

Programma's: Sociaal

Pagina 27

Wat gaan we ervoor doen? 1. Uniforme en integrale klantbenadering en –ondersteuning door de gemeente en haar partners Activiteiten Subdoel 1.1 - Meting en verantwoording van de uniforme en integrale klantbenadering 1.1.1 - Ontwikkelen van een aantal instrumenten om te kunnen meten en verantwoorden 1.1.2 - Monitoren van gegevens en eventueel bĳsturen van de werkwĳze Subdoel 1.2 - Cliëntondersteuning is over de volle breedte van het sociaal domein beschikbaar 1.2.1 - Maken van afspraken met de cliëntondersteuningsorganisaties 1.2.2 - Het aanbod van cliëntondersteuningsfuncties inzichtelĳk maken voor professional en burger Subdoel 1.3 - Alle klanten worden op uniforme wĳze benaderd waarbĳ, zo nodig op basis van het Brede gesprek, per klant of gezin, één plan wordt gemaakt Subdoel 1.4 - Integrale klantbenadering (er wordt gestreefd naar zo min mogelĳk ondersteuners rondom een gezin. Partĳen werken samen en zĳn op de hoogte van elkaars werk; de vraag gaat door het loket en niet de klant) 1.4.1 - Het verder ontwikkelen en uitdragen van een heldere toeleidingsstructuur in Diemen 1.4.2 - Doorontwikkelen van het Brede HOED Team (multiprobleem-aanpak) 1.4.3 - Gegevensuitwisseling (ook met externen) door middel van ICT-applicatie (iSamenleving) mogelĳk maken

2. Kwalitatief goede voorzieningen (individuele voorzieningen en algemene voorzieningen) binnen beschikbare middelen Activiteiten Subdoel 2.1 - Kwalitatief goed voorzieningenaanbod (maatwerk en algemeen) Subdoel 2.2 - Algemene voorzieningen doorontwikkelen en versterken 2.2.1 - Het starten van een nieuw Huis van de Buurt in een andere wĳk dan het bestaande Huis van de Buurt met een voor Diemen als geheel aanvullend aanbod aan welzĳnsactiviteiten, dat daarnaast ook passend is bĳ de specifieke behoeften in de betreffende wĳk. 2.2.2 - Versterken van de vrĳwilligersvacaturebank en uitbreiden met een digitaal vrĳwilligerscoördinatiepunt Subdoel 2.3 - De aangeboden voorzieningen voorzien in een behoefte 2.3.1 - Aanbieders rapporteren over het (niet) gebruik van voorzieningen 2.3.2 - Oppakken van signalen over gemiste voorzieningen voortkomend uit onder andere de brede gesprekken en huisbezoeken Prestatie-indicatoren

Werkelĳk 2021

Werkelĳk 2022

Begroot 2023

Begroot 2024

2.1.1 - Gemiddelde doorlooptĳd van het verstrekken van individuele Wmovoorzieningen (in dagen)

2.2.1 - Aantal activiteiten/bereik Huizen van de buurt

N.v.t.

2.3.1 - Aantal bemiddelingen Diemen voor elkaar

335

190

3. Alle doelgroepen binnen het sociaal domein participeren binnen eigen mogelĳkheden Activiteiten Subdoel 3.1 - Bemiddeling naar werk voor mensen die dat kunnen, en anders hulp bĳ sociale activering 3.1.1 - Middelen voor re-integratie worden ingezet voor mensen die bemiddelbaar zĳn richting een betaalde baan, die potentie hebben om uit te stromen o.a. door begeleiding via P-coaches en hulp bĳ terugkeer naar school 3.1.2 - Vormen van dagbesteding aanbieden aan klanten die niet bemiddelbaar zĳn richting een betaalde baan, bĳv. via arbeidsmatige dagbesteding, vrĳwilligerswerk of een andere vorm van sociale activering Subdoel 3.2 - Mensen kunnen zelfstandig thuiswonen en meedoen in maatschappĳ 3.2.1 - Bieden van voldoende maatwerkvoorzieningen zoals hulp bĳ het huishouden, servicetaxi, woningaanpassingen en hulpmiddelen Subdoel 3.3 - Jeugd kan zich maximaal ontwikkelen en groeit gezond en veilig op 3.3.1 - Zorgdragen voor een samenhangend pakket aan opvoed- en opgroei ondersteuning 3.3.2 - Bieden van zo licht en laagdrempelig mogelĳke basisvoorzieningen

Programma's: Sociaal

Pagina 28

Prestatie-indicatoren 3.1.1 - Aantal banen per 1.000 inwoners in de leeftĳd 15 t/m 74 jaar (verplicht) 3.1.2 - Aantal mensen geplaatst op een beschut werk plek

Werkelĳk 2021

Werkelĳk 2022

Begroot 2023

Begroot 2024

867

776,8

900

800

3.1.3 - % netto participatiegraad van mensen tussen 15-67 jaar die een baan hebben (verplicht)

68,7%

70,9%

70%

3.1.4 - Aantal personen met een bĳstandsuitkering per 10.000 inwoners (verplicht)

340

411

400

3.1.5 - Aantal personen met een lopend reïntegratietraject per 10.000 inwoners (verplicht)

116

124

120

3.1.6 - Aantal cliënten met maatwerkarrangementen voorzieningen Wmo per 10.000 inwoners (verplicht)

157

3.1.7 - Aantal inwoners met Stadspas

N.v.t.

3200

3.1.8 - Aantal huishoudens in de bĳstand ten opzichte van het totaal aantal huishoudens in Diemen

N.v.t.

3,2%

3.1.9 - Aantal huishoudens in de bĳstand ten opzichte van het totaal aantal huishoudens in de Metropool Regio Amsterdam

N.v.t.

5,7%2

5,9%

5.9%

3.3.1 - % Jongeren 12 t/m 21-jarigen met een delict voor de rechter (verplicht)

N.v.t.

3.3.2 - % Kinderen in armoede (verplicht)

3.3.3 - % Melding kindermishandeling (verplicht)

478

267

1,5%

3.3.4 - % Achterstandsleerlingen 4 t/m 12-jarigen (verplicht)

N.v.t.

5,5%

14 %3

3.3.5 - % Werkloze jongeren 16 t/m 22-jarigen (verplicht)

3.3.6 - % jongeren t/m 18 jaar met jeugdhulp (verplicht)

7,6%

7,2%

8,5%

3.3.7 - % jongeren t/m 18 jaar met jeugdbescherming (verplicht)

4,7

0,5%

3.3.8 - % jongeren t/m 23 jaar met jeugdreclassering (verplicht)

0,2%

0,5%

3.3.9 - % bereik van kinderen via consultatiebureau en Jeugdgezondheidszorg

91%

86%

minimaal 90% voor alle vaccinaties, HPV uitgezonderd

90%

4. Inwoners uit Diemen maken optimaal gebruik van hun (zorg-)netwerk (in de buurt) en ondersteunen elkaar daarbĳ Activiteiten Subdoel 4.1 - Meer mensen helpen elkaar 4.1.1 - Ondersteunen van mantelzorgers met de inzet van Markant Subdoel 4.2 - Mensen worden gestimuleerd gebruik te maken van hun eigen netwerk 4.2.1 - Inzetten van eigen kracht conferenties, een besluitvormingsproces door en met het eigen netwerk, dat uitmondt in een plan 4.2.2 - Inwoners van Diemen, jong en oud, ondersteunen door middel van vrienden- en kinderkringen 4.2.3 - Inzetten van mentoraats- en/of vrĳwilligersprogramma’s zoals school ’s cool 4.2.4 - Ondersteunen van initiatieven waarbĳ mensen gestimuleerd worden een netwerk op te bouwen Prestatie-indicatoren 4.2.3 - Aantal deelnemers aan de mentoraats- en vrĳwilligersprogramma’s

2 3

Werkelĳk 2021

Werkelĳk 2022

Begroot 2023

Begroot 2024

744

Cĳfers wĳken af van de jaarstukken 2022. Gebleken is dat die cĳfers niet juist waren (Bron: waarstaatjegemeente.nl) Het CBS heeft een nieuwe indicator voor onderwĳsachterstanden ontwikkeld, als gevolg hiervan is het percentage leerlingen met (te verwachten) onderwĳsachterstanden onder leerlingen in de basisschoolleeftĳd toegenomen. Deelnemers aan School’s Cool, Home-start en de VoorleesExpress

Programma's: Sociaal

Pagina 29

5. Alle inwoners uit Diemen hebben gelĳke kansen op een goede gezondheid Activiteiten Subdoel 5.1 - Het op tĳd signaleren en waar mogelĳk voorkomen van psycho-sociale klachten 5.1.1 - Continueren van preventieve cursussen 5.1.2 - Inzetten op samenwerking tussen inwoners en het middenveld in het bestrĳden van eenzaamheid Subdoel 5.2 - Bevorderen van een gezonde levensstĳl 5.2.1 - Stimuleren van deelname aan bewegingsactiviteiten voor inwoners met een lage SES (sociaal economische status) en ouderen 5.2.2 - Aanbieden van preventieve cursussen 5.2.3 - Geven van voorlichting op basisscholen aan ouders en kinderen en via het jongerenwerk Subdoel 5.3 - Terugbrengen van overmatig alcohol- en drugsgebruik 5.3.1 - Handhaven leeftĳdsgrenzen voor alcoholverkoop 5.3.2 - Continueren aanpak (vroeg)signalering alcoholmisbruik 5.3.3 - Preventie drugsmisbruik jongeren Prestatie-indicatoren5

Werkelĳk 2021

Werkelĳk 2022

Begroot 2023

Begroot 2024

5.1.1 - Mate van eenzaamheid

40%

45%

5.1.2 - Aantal psychosociale klachten

5.1.3 - Aantal trajecten Welzĳn op Recept

5.2.1 - % kinderen en jongeren dat een uur per dag beweegt (uit jeugdgezondheidsmonitor)

44%

50%

5.2.2 - % goed ervaren gezondheid

82%

80%

5.2.3 - % tevredenheid over de leefomgeving

90%

5.2.4 - Mate van deelname bewegingsaanbod van Welzĳn Diemen

495

500

5.2.5 - % volwassenen dat een uur per dag beweegt

70%

5.2.6 - Mate van overgewicht

42%

40%

5.2.7 - Mate van deelname bewegingsaanbod

N.v.t.

5.2.8 - Aantal activiteiten/bereik buurtsportcoaches

5.3.1 - Mate van genotsmiddelengebruik: Roken alcohol drugs

17% 11% 40%

15% 13% 40%

5.4.1 - Aantal activiteiten georganiseerd in het kader van diversiteitsbeleid

14/215 per 11/100 per week week

11/100

Deze indicatoren zĳn sinds de Begroting 2022 opgenomen.

Programma's: Sociaal

Pagina 30

6. Kansen creeren voor inwoners om veilig en passend te kunnen blĳven wonen in Diemen Activiteiten Subdoel 6.1 - Bevorderen van passende woonruimte voor specifieke doelgroepen Subdoel 6.2 - Het stimuleren van een veilige woonomgeving Prestatie-indicatoren

Werkelĳk 2021

Werkelĳk 2022

Begroot 2023

Begroot 2024

6.1.1 - Aantal verleende woonurgenties

6.1.2 - Hoe vaak wordt er lokale voorrang verleend aan Diemenaren bĳ sociale huurwoningen?

15%

16%

30%

6.1.3 - Aantal Diemenaren: Beschermd Wonen (BW) Maatschappelĳke Opvang (MO) Noodopvang (NO)

6.1.4 - Aantal woningen dat geschikt is om oud in te worden

NB6

6.1.5 - Aantal activiteiten in het kader van passend wonen

175

6.1.6 - Aantal bemiddelingen van groot naar beter (nog op te zetten)

nvt

6.1.7 - Aantal en type Wmo-maatwerkvoorzieningen: onderverdeeld in: Woningaanpassingen: Hulpmiddelen: Huishoudelĳke hulp: Wmo-begeleiding: Overig:

800 2500 500 200 20

6.2.1 - Aantal meldingen zorg & overlast

6.2.2 - Meldpunt WvGGZ

De geschiktheid van woningen wordt niet meer gemeten in de WIMRA.

Programma's: Sociaal

Pagina 31

Wat mag het kosten? Sociaal

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Diemen&id=d211963c-a6df-44f6-ad09-009a31ee3318