Document · PDF

Programmabegroting 2022 - Versie verspreiding raadsleden en webversie.pdf

Gemeenteraadsvergadering 28 oktober 2021, gemeente DiemenBij agendapunt: Programmabegroting 202227.282 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 4

Programmabegroting 2022

20-09-2021

Inhoudsopgave Leeswijzer................................................................................................................................. 5 Inleiding..................................................................................................................................... 7 Programma's........................................................................................................................... 25

Sociaal............................................................................................................................................... 27 Veilig...................................................................................................................................................47 Inkomen en armoede........................................................................................................................ 57 Vrije tijd.............................................................................................................................................. 65 Onderwijs........................................................................................................................................... 73 Gebiedsontwikkeling.......................................................................................................................... 79 Leefomgeving en klimaat.................................................................................................................. 93 Verkeer.............................................................................................................................................105 Samen besturen..............................................................................................................................

113 Financiën......................................................................................................................................... 123

Paragrafen............................................................................................................................ 133 Duurzaamheid..................................................................................................................................134 Risico's en weerstandsvermogen....................................................................................................143 Bedrijfsvoering................................................................................................................................. 161 Lokale heffingen.............................................................................................................................. 173 Onderhoud kapitaalgoederen.......................................................................................................... 189 Verbonden partijen.......................................................................................................................... 201 Financiering..................................................................................................................................... 215 Grondbeleid.....................................................................................................................................

221 Grootschalige projecten...................................................................................................................223

Financiële begroting............................................................................................................. 227

Programmabegroting....................................................................................................................... 229 Toelichting op de programmabegroting...........................................................................................231 Overige financiële tabellen.............................................................................................................. 247

Bijlagen................................................................................................................................. 269 Bijlage kerngegevens...................................................................................................................... 270 Bijlage structuur...............................................................................................................................271 Bijlage subsidies..............................................................................................................................272

Afkortingenlijst....................................................................................................................... 274 Raadsbesluit en Moties en amendementen.........................................................................275

Raadsbesluit.................................................................................................................................... 277 Amendementen en moties.............................................................................................................. 279

Inhoudsopgave

Pagina 3

Pagina 4

Leeswijzer Ten opzichte van 2021 is er aan de lay-out van de Begroting 2022 weinig veranderd. Zoals gebruikelijk begint de begroting met de aanbiedingsbrief, gevolgd door de programma's en paragrafen. De informatieverstrekking blijft hetzelfde als voorgaande jaren. Bij de vaststelling van de 2 Kwartaalbrief 2019 is besloten anders om te gaan met de prestatie-indicatoren in onze planning- en control documenten. Omdat er in veel gevallen geen waarden staan gevuld wordt er gedurende het jaar niet meer in de kwartaalbrieven gerapporteerd. Nog steeds ontbreken veel actuele cijfers. Daar waar mogelijk is een 'doorklik' gemaakt naar de website van de VNG met de meest actuele waarde. e

Na de programma's volgen de paragrafen. Er zijn in 2022 geen nieuwe paragrafen toegevoegd of verwijderd. Een paragraaf geeft een dwarsdoorsnede van een bepaald onderwerp (bijvoorbeeld duurzaamheid) die over meerdere programma's verdeeld staan. Na de paragrafen volgt de financiële begroting met daarbij per programma een analyse van de verschillen tussen de begroting 2021 en 2022. De ramingen 2021 betreffen de begrote e bedragen tot en met de verwerking van de 3 Kwartaalbrief 2021. Vervolgens vindt u de financiële tabellen met onder andere de staat van reserves en voorzieningen en het meerjaren investeringsprogramma. Tot slot volgen enkele bijlagen met de kerngegevens en de subsidiestaat. Algemeen Alle bedragen in de financiële tabellen zijn afgerond op hele getallen en zijn “x € 1.000”. Hierdoor kunnen zich afrondingsverschillen in de tellingen voordoen. Alle bedragen bij de indicatoren en in de financiële toelichtingen zijn exacte bedragen.

Leeswijzer

Pagina 5

Pagina 6

Inleiding Aanbiedingsbrief Geachte raadsleden, Voor u ligt de vierde en laatste begroting van de huidige raadsperiode. In 2018 gingen we onder de noemer ‘Duurzaam Samenleven’ van start om Diemen in een dynamische periode goed vorm te geven voor de toekomst. In de loop van die periode werden we geconfronteerd met de coronacrisis, die op veel gebieden een enorme impact had en nog heeft. Die crisis heeft veel van onze inwoners en ondernemers stevig geraakt, qua gezondheid, qua financiën of qua psycho-sociaal welzijn. Tegelijkertijd hebben inwoners en bedrijven uit Diemen zich samen behoorlijk door de crisis kunnen slaan. We hebben in de afgelopen anderhalf jaar veel onderlinge hulp, bijzondere initiatieven en inventieve oplossingen kunnen zien. Ook als gemeente hebben we hier een belangrijke rol in gespeeld. De coronacrisis bracht en brengt nog veel onzekerheid met zich mee en dat werkte ook uit op de gemeentefinanciën. Het financiële perspectief voor de gemeente Diemen kent een aantal onzekerheden en is niet onverdeeld positief. Door het solide financiële beleid van de afgelopen jaren kunnen we de geplande investeringen in de openbare ruimte en in voorzieningen overeind houden en ook ons sociaal beleid op niveau houden. Daar zijn we als college blij mee. Tegelijkertijd zijn er wel donkere wolken aan de financiële horizon te zien.

Het Rijk heeft voor de gemeenten financieel compenserende regelingen beschikbaar gesteld om de effecten van de coronacrisis op te vangen. Dit dekt niet alle kosten. Ook de uitwerking van de ‘crisis na de coronacrisis’ is nog onzeker. De jeugdzorg blijft in financiële zin een zorgpunt. De kosten blijven daar - net als bij alle gemeenten - nog steeds oplopen en daarom hebben we dit jaar stappen gezet om die kosten beter in de greep te krijgen. Minder invloed hebben we op de algemene uitkering van het Gemeentefonds, waar de nieuwe herverdeling voor Diemen ongunstig uitpakt. Aanvankelijk is dat beeld nog positief, maar vanaf 2023 is het voor Diemen ronduit ongunstig. Dit donkere beeld vraagt om grote terughoudendheid en het college kiest er daarom voor om nu geen nieuwe beleidsontwikkelingen in gang te zetten, maar om reeds ingezet beleid en geplande investeringen op een goede manier verder uit te voeren. Wonen Deze bestuursperiode is Diemen stevig gegroeid en ook de komende jaren verwachten we nog groei. Dit jaar wordt gewerkt aan het laatste deelplan van Plantage de Sniep en is er gestart met de bouw van Holland Park West, waaronder ruim 700 woningen in de sociale huur, middeldure huur en de vrije sector. We blijven zo investeren in betaalbare woningen voor sociale huurders en middeninkomens.

Op een aantal plekken binnen de bestaande bebouwing in Diemen hopen we wat dat betreft komend jaar ook weer stappen te zetten. Dit jaar zijn we samen met bewoners, ondernemers, organisaties en netwerkpartners intensief bezig geweest met de opstelling van de Omgevingsvisie. Dat document zal richting geven aan de keuzes die we moeten maken over de omgeving waarin we wonen, werken en

Inleiding

Pagina 7

waar we onze vrije tijd doorbrengen. Het geeft globaal antwoord op de vraag hoe we willen dat Diemen zich naar 2040 toe ontwikkelt. Wat daar voor nodig is, gaan we de komende jaren uitwerken. Voorzieningen Bij de groei van Diemen hebben we ons erop gericht om de voorzieningen mee te laten groeien met het inwoneraantal. Met de nieuwbouw en renovatie van de Sporthal Diemen en de herinrichting van sportpark De Diemen zorgen we alvast dat onze sportvoorzieningen toekomstbestendig zijn en dat zoveel mogelijk Diemenaren kunnen sporten. Met de uitbreiding van De Omval met de openbare bibliotheek doen we dat op het gebied van cultuur eveneens, zodat we een culturele hotspot hebben die hoort bij een dorp als Diemen. De bouw van de nieuwe basisschool in Holland Park zorgt dat we in dit nieuwe deel van Diemen ook qua onderwijshuisvesting een goed aanbod hebben. Al deze investeringen kunnen we komend jaar goed afronden of in uitvoering nemen. Zo zorgen we voor versterking van voorzieningen die ten goede komen aan de Diemenaren van vandaag en die van morgen. Prettig leven Naast onze inspanningen om de groei van Diemen in goede banen de leiden, besteden we ook veel aandacht aan het leefbaar, veilig en prettig houden van onze gemeente. We blijven dus investeren in de kwaliteit van de openbare ruimte. Waar nodig richten we onze wijken opnieuw in, met oog voor de behoeften van vandaag.

De afronding van het project Oost-Westas (Hartveldseweg-Muiderstraatweg) is een prachtvoorbeeld daarvan. Bij degelijke herinrichtingen houden we rekening met weersextremen als hittestress of overvloedige regenval. Ook in groen, water en wandel- en fietsroutes investeren we om zo het groen in Diemen te ontsluiten. Het Diemerbos, de Omloop, het Penbos, Park Spoorzicht en de Vijfhoek zijn wat dat betreft de parels, maar we gaan ook door met het stimuleren van meer buurtgroen, geveltuintjes, natuurlijke speelplekken en minder bestrating. We kijken ook goed naar kansen op het gebied van biodiversiteit en ecologische verbindingen. Verder versterken we onze inzet op veiligheid en de aanpak tegen ondermijnende criminaliteit. Dat doen we in regionaal verband en in eigen huis. De aanpak Scheerlicht is samen met de bestrijding van woonfraude uitgebreid en dat blijven we ook komend jaar doen. We zijn in 2021 begonnen met de uitrol van het door de gemeenteraad eerder vastgestelde beleid op het gebied van afvalinzameling. De bedoeling is om daarmee het restafval te verminderen en de kwaliteit van de andere afvalstromen te verbeteren. Dat versterkt de circulariteit van het Diemense afval en draagt door vermindering van uitstoot en beperking van grondstofgebruik bij aan een duurzamere samenleving. De eerder vastgestelde Duurzaamheidsagenda is in uitvoering .

We werken daarbij intensiever samen met Daarom Duurzaam Diemen. De energietransitie en het klimaatbeleid zijn twee van de belangrijkste issues op het gebied van duurzaamheid. We zijn gestart met het opstellen van een visie op het traject richting een gasvrij Diemen in 2050. Tegelijkertijd zijn we ook praktisch bezig met energiecoaches en collectieve inkoopacties voor woningeigenaren. We hebben de eerste stap van de Regionale Energiestrategie gezet en bepaalden zoekgebieden met mogelijkheden voor de opwekking van zon- en windenergie. Dit traject krijgt komend jaar een verder vervolg.

Inleiding

Pagina 8

Sociaal Diemen Kern van ons sociaal beleid is dat alle Diemenaren meetellen en kunnen meedoen. Dat betekent kansen bieden aan iedereen en zorgen dat alle inwoners de ruimte voelen om zichzelf te zijn. Voor wie het alleen niet redt, hebben we voorzieningen voor ondersteuning op maat. We trekken daarvoor op met inwoners, hulpverleners, organisaties, vrijwilligers en verenigingen. Die lijn trekken we ook komend jaar graag door. Het gaat dan niet alleen om ondersteuning vanuit de Participatiewet en de Wmo, maar ook om jeugdzorg, om ouderenadviseurs, om schuldhulpverlening, om gezondheidsprogramma’s, om bestrijding van eenzaamheid, om welzijnswerk, om buurtsportcoaches en om diversiteitsbeleid. Jeugdzorg Minder florissant is het beeld in de jeugdzorg. De kosten daarvan zijn een landelijk probleem, waar ook Diemen mee wordt geconfronteerd. De budgetten zijn sinds de decentralisatie gestegen, maar de kosten nog harder. Het Rijk heeft na de aanpassing van de financieringswijze in 2019 erkend dat de rijksmiddelen voor gemeenten niet toereikend zijn en extra middelen beschikbaar gesteld. Een deel van die middelen gebruiken we in Diemen om te onderzoeken hoe we de jeugdzorgkosten beter in de hand kunnen houden. Dat doen we via het programma Grip en controle op het sociaal domein.

Bedoeling is om een beter inzicht te krijgen en zo de voorspelbaarheid van en de controle op de uitgaven te verbeteren. Toekomstbestendige organisatie We zijn trots op de samenhang in onze gemeenschap en zien de dorpse schaal van Diemen als een grote verworvenheid. De bijbehorende korte lijnen tussen inwoners, ondernemers, organisaties en de gemeentelijke organisatie willen we graag behouden. De ambtelijke organisatie groeit in lijn met de groei van onze gemeente en ook in deze begroting wordt om capaciteitsuitbreiding gevraagd. We willen ook graag op andere manieren onze organisatie toekomstbestendig maken. Het programma Diemen ’22 is daarvoor het middel. Dat betreft niet alleen een structuurverandering, maar vooral ook een verdere ontwikkeling van de competenties van medewerkers op het gebied van omgevingssensitiviteit, participatie en communicatie. Tenslotte De groei van Diemen van de afgelopen jaren zorgt dat we in financiële zin vlees op de botten hebben, ook al was de meeste bouwgrond waarop is gebouwd geen eigendom van de gemeente. Die financiële meewind hebben we de afgelopen jaren benut om de reservepositie te versterken. Dat is goed gelukt. Waar veel gemeenten noodgedwongen al de broekriem aan moeten halen, kunnen we in Diemen onze ambities overeind houden.

We zijn er dan ook trots op dat we met deze begroting kunnen blijven bouwen aan Diemen als een prettige gemeente om te leven, werken en ontspannen. De komende periode met grotere financiële onzekerheid zal wat dat betreft meer uitdagingen bieden, maar het vertrekpunt is goed.

Inleiding

Pagina 9

Inleiding

Pagina 10

Waar staan we op financieel gebied Financieel vertrekpunt De Kadernota 2022 is het financiële vertrekpunt voor deze programmabegroting. De Kadernota 2022 presenteerde onderstaand meerjarenperspectief. Kadernota 2022

2022

2023

2024

2025

Structureel

-2.190

-1.970

-1.680

-875

Incidenteel

-730

-195

-40

-2.920

-2.165

-1.720

-875

Saldo Kadernota 2022

Tijdens de raadsbehandeling van de kadernota heeft het college toegezegd de Begroting 2022 aan te bieden met een sluitend structureel meerjarenperspectief. Naast dat dit gezond financieel beleid is, is dit ook een aspect waar de Provincie toezicht op houdt. De Begroting 2022 presenteert het volgende meerjarenperspectief. Begroting 2022

2022

2023

2024

2025

Structureel

1.440

520

775

1.115

Incidenteel

-910

-335

-40

Saldo Begroting 2022

530

185

735

1.115

In 2022 sluit de begroting positief af met een verwacht saldo van € 530.000. Het structurele saldo is € 1,4 miljoen positief. Ook de jaren daarna tonen een positief structureel saldo. Toch geven we in deze aanbiedingsbrief ook een waarschuwing af van enkele grote financiële risico's die op ons af komen. Op pagina 12 en 13 worden deze risico's nader toegelicht. Veruit de belangrijkste oorzaak van deze positieve omslag zijn de inkomsten uit het Gemeentefonds (algemene uitkering). In 2022 ontvangen we € 2,9 miljoen meer dan verwacht ten opzichte van de Kadernota 2022. Dit loopt terug tot € 1,2 miljoen extra in 2025. Daarnaast zijn de dekkingsmaatregelen zoals aangegeven in de kadernota ingezet. Dit betreft vooral de inzet van de stelposten voor de 'Groei van Diemen'. In het meerjarenperspectief houden we jaarlijks rekening met de meerkosten als gevolg van de groei van Diemen. Hiervoor worden budgetten opgenomen, zogenoemde stelposten, zonder dat daar al een bestemming aan is gegeven. Bij het opstellen van de begroting zetten we deze stelposten uit het nieuwe begrotingsjaar in ter dekking. De inzet van de stelposten bedroeg in 2022 € 872.000. Na de vaststelling van de kadernota hebben zich nog enkele autonome en nieuwe ontwikkelingen voorgedaan, deze zijn verwerkt in de begroting en zijn terug te vinden op de programma's.

Coronacrisis / economische recessie Begin 2020 is de coronacrisis uitgebroken en de crisis is ten tijde van het opstellen van deze begroting nog steeds gaande. Het Rijk heeft veel compensatiemaatregelen beschikbaar gesteld, daardoor zijn de financiële effecten voor onze gemeentelijke financiële positie nog beperkt. Mede door het gezonde financiële beleid van de afgelopen jaren is de reservepositie / het weerstandsvermogen van de gemeente sterk verbeterd. Zo nodig kunnen we de algemene reserve inzetten voor de dekking van incidentele ondersteunende maatregelen.

Inleiding

Pagina 11

Twee keer per jaar ontvangt de raad een aparte rapportage met de effecten van de coronacrisis. Ten tijde van de behandeling van de begroting ontvangt u de tweede rapportage over 2021. Als voornaamste risico zien wij de toename van het aantal bijstandscliënten. Het is moeilijk te voorspellen hoe groot dit effect zal zijn omdat de arbeidsmarkt ook weer aantrekt. Kosten jeugdzorg De kosten voor jeugdzorg vormen de laatste jaren een groot risico binnen de begroting. Ook in 2022 blijft dat het geval. In 2015 is bij de start van de transitie het financiële beleid gekozen de uitgaven gelijk te stellen aan de inkomsten vanuit het Rijk. Na drie jaar zijn we op basis van de werkelijke kosten gaan ramen. Landelijk, en zeker ook in Diemen, zijn de kosten explosief toegenomen. In 2015 was het budget € 5,2 miljoen. In 2022 is dit opgelopen tot € 9,3 miljoen. De Rijksmiddelen zijn ook toegenomen maar lang niet in de mate waarin de kosten zijn gestegen. In de loop der jaren hebben we enkele miljoenen euro's beschikbaar gesteld vanuit de eigen gemeentelijke middelen. Het Rijk heeft op basis van onderzoeken onderkent dat de eerder toegekende middelen niet toereikend zijn. Na uitgebreid onderzoek is op landelijk niveau extra budget vrijgemaakt. Voor Diemen levert dat in 2022 € 1,8 miljoen extra op.

Deze extra middelen, bevatten een taakstellende bezuiniging en lopen terug tot € 0,5 miljoen in 2026. De extra bijdrage vanuit het Rijk weegt niet op tegen de extra middelen die we de afgelopen jaren uit onze eigen financiële middelen hebben beschikbaar gesteld. De beheersing van de kosten binnen de jeugdzorg is een landelijk probleem. In de onlangs extra toegekende Rijksmiddelen zijn specifiek middelen toegekend voor het beheersbaar maken van de kosten op het gebied van jeugdzorg. In Diemen zijn we al langere tijd bezig met het beheersbaar maken van de kosten. In 2021 heeft dit geleid tot een programmatische aanpak en is het programma 'Grip en controle op het sociaal domein' van gestart gegaan. De doorlooptijd van dit programma is twee jaar en kent de volgende doelen: • zorgen dat de basis op orde is.

Ontwikkel een structuur, werkwijze en inzicht in data zodat de voorspelbaarheid van uitgaven en de mate van control wordt vergroot • zorgen voor inhoudelijke inzicht op basis waarvan de juiste keuzes in breed perspectief (integraal) kunnen worden gemaakt • zorgen voor het feit dat kostenbewustzijn een wezenlijk onderdeel uitmaakt van het denken en werken van beleid en uitvoering • zorgen voor inspiratie en creativiteit binnen en buiten de gemeente om te werken aan de complexe en financieel ingewikkelde opgaven • een impuls geven aan programmatisch werken binnen het sociaal domein In deze begroting zijn geen extra budgetten vrijgemaakt als gevolg van de extra middelen. Uiteraard is het risico van de jeugdkosten wel benoemd in de 'Paragraaf weerstandsvermogen'. Mede met het behulp van het programma 'Grip en controle op het sociaal domein' is het de bedoeling om te komen tot beter inzicht zodat bestuurlijke keuzes mogelijk zijn op basis van gedegen onderbouwingen, analyses en scenario's. Herverdeling Gemeentefonds Al een aantal jaren staat de herverdeling van het Gemeentefonds als 'niet te kwantificeren' risico in de begroting opgenomen.

Op 12 augustus 2021 hebben de fondsbeheerders de Raad voor het Openbaar Bestuur (ROB) en de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) geïnformeerd over de uitkomsten van de actualisatie van het voorstel voor de nieuwe verdeling van de middelen in het gemeentefonds. Het belangrijkste doel van de actualisatie

Inleiding

Pagina 12

is om te bezien of het voorstel voor het nieuwe verdeelmodel de ontwikkeling over de tijd goed volgt. De actualisatie geeft geen aanleiding om het voorgestelde verdeelvoorstel voor de verdeling van de middelen in het gemeentefonds te herzien. De uitkomsten van deze actualisatie betreffen nog steeds voorlopig verwachte effecten. Na definitieve besluitvorming over de invoering van het verdeelvoorstel zal met de dan bekende gegevens nog een actualisatie plaatsvinden naar 1 januari 2023, dat is het beoogde moment van invoering van de nieuwe verdeling. Deze laatste actualisatieslag zal inzicht geven in de definitieve herverdeeleffecten voor gemeenten. Uit het nu voorliggende voorstel heeft Diemen een nadelig effect van € 62 per inwoner (grofweg € 1,8 miljoen structureel nadelig effect). De nieuwe verdeling wordt stap voor stap ingevoerd, zodat gemeenten voldoende tijd hebben om zich aan de nieuwe financiële situatie aan te passen. Gezien de ontwikkelingen in de gemeentelijke financiën, kiezen de fondsbeheerders ervoor de herverdeeleffecten te maximeren op € 60 per inwoner over een periode van vier jaar, oftewel € 15 per inwoner per jaar. Dit geldt zowel voor gemeenten met een negatief herverdeeleffect als voor gemeenten met een positief herverdeeleffect.

Zoals het nu uitziet zal Diemen in de periode 2023 tot en met 2027 jaarlijks € 4,5 ton (€ 1,8 miljoen / 4 jaar) minder Rijksmiddelen ontvangen. In 2023 € 0,45 miljoen, in 2024 € 0,9 miljoen, in 2025 € 1,35 miljoen en in 2026 € 1,8 miljoen. Het mag duidelijk zijn dat dit de komende jaren grote invloed heeft op ons voorzieningen- en ambitiesniveau. Gemeenteraadsverkiezingen In maart 2022 zijn de nieuwe gemeenteraadsverkiezingen. Dit zal leiden tot een nieuwe raad, een nieuw college en een nieuw coalitieprogramma. Eerder genoemde kosten voor jeugdzorg en de effecten van de herverdeling van het Gemeentefonds hebben grote negatieve impact op het financiële meerjarenperspectief en dus ook op de financiële mogelijkheden. In afwachting van meer duidelijkheid zijn we in deze begroting terughoudend met het inzetten van nieuw beleid, ondanks dat daartoe ruimte is gezien het huidige financiële perspectief. Wanneer overgegaan moet worden tot bezuinigingen is het meer voor de hand liggend om terughoudend te zijn met het toekomtige ambitieniveau. Een heroverweging van toekomstige investeringen is eenvoudiger dan bestaande voorzieningen te versoberen. Verloop saldo Kadernota 2022 - Begroting 2022 Onderstaande berekening maakt het verschil inzichtelijk tussen het saldo van de Kadernota 2022 en de nu voorliggende Begroting 2022. Van Kadernota 2022 naar Begroting 2022

2022

2023

2024

2025

Saldo Kadernota 2022

-2.920

-2.165

-1.720

-875

Saldo Begroting 2022

530

185

735

1.115

3.450

2.350

2.455

1.990

Verschil Kadernota 2022 en Begroting 2022

Onderstaande tabel geeft inzicht in het verloop en de budgetaanpassingen die gedaan zijn om te komen tot een sluitende begroting.

Inleiding

Pagina 13

Analyse verschillen Voorgestelde dekkingsmaatregelen Kadernota 2022

2022

2023

2024

2025

870

920

1.270

1.000

Algemene uitkering

2.860

1.775

1.465

1.175

Salarissen

-375

-235

Kapitaallasten

160

110

Overig

-65

-30

-125

-60

3.450

2.350

2.455

1.990

Totaal verschillen t.o.v. Kadernota 2022

Toelichting • Voorgestelde dekkingsmaatregelen Kadernota 2022 Zoals eerder toegelicht houden we in ons financieel meerjarenperspectief rekening met de toename van kosten. Dit betreft kosten voor personeel, bijdragen aan gemeenschappelijke regelingen, subsidies en bedrijfsvoeringskosten. Het hogere bedrag in 2024 is het gevolg van het doorschuiven van de investering van de middelbare school. De start van de afschrijving is doorgeschoven naar 2025. • Algemene uitkering Er zijn twee grote ontwikkelingen voor de toename van de inkomsten uit het het Gemeentefonds (algemene uitkering). In een aparte memo bent u al geïnformeerd over de hogere bijdrage als gevolg van de verwerking van de Meicirculaire. Daarnaast heeft het Rijk extra middelen beschikbaar gesteld als gevolg van de onderzoeken naar de jeugdzorgkosten. • Salarissen In juni zijn alle vacatures als gevolg van Diemen '22 ingevuld. Niet alle functies konden ingevuld worden vanuit de bestaande directieleden en teamleiders. Dit heeft tot gevolg dat deels tijdelijk extra formatiebudget nodig is (functie gemeentesecretaris € 140.000) en deels structureel (functie teamleider € 105.000). De directie heeft de teamplannen voor 2021 beoordeeld. Uit deze beoordeling kwamen bij verschillende teams kleine capaciteitverschillen tot uiting.

Aangezien deze verschillen veelal berusten uit toezeggingen uit het verleden is besloten deze verschillen eenmalig recht te trekken. Totaal komt dit voor de 14 teams uit op 1,69 fte, dat levert een structureel nadeel op van € 130.000. • Kapitaallasten Op basis van Jaarrekening 2020 en de Kadernota 2022 zijn alle kapitaallasten opnieuw berekend. Dit leidt vaak tot een voordeel in het eerste jaar omdat nog niet alle investeringen zijn gerealiseerd. We sturen hierop door de afschrijvingslasten op een later moment in te laten gaan. Ook in 2022 hebben we deze exercitie uitgevoerd en dat leidt tot een voordeel van de afschrijvingslasten. In het laatste jaar nemen we ook de afschrijvingslasten mee van investeringen die waarschijnlijk pas na 2025 tot uitvoering komen. Zodoende houden we een betrouwbaar financieel meerjarenbeeld. De afschrijvingslasten van de middelbare school (investeringsbudget € 13 miljoen) en de renovatie van zwembad F.B. Duran (€ 7,5 miljoen) zijn dus opgenomen in 2025. • Overig Wordt niet verder toegelicht.

Inleiding

Pagina 14

Weerstandsvermogen en risicobeheersing De risico's en de berekening van het weerstandsvermogen zijn geactualiseerd. De structurele weerstandsratio blijft 'Uitstekend'.

Structureel is het risico op de kosten voor jeugdzorg het grootst. Daarnaast blijven de risico's van de 'open-einde' regelingen binnen het sociaal domein en de bijstand groot. Vanwege de coronacrisis is het moeilijk te voorspellen hoe de uitgaven voor de bijstandsverlening blijven verlopen. Vanaf 2023 zijn de effecten van de herverdeling van het gemeentefonds het grootste risico. Ook de incidentele weerstandsratio is 'Uitstekend'.

De grondexploitaties blijven, door de snelle ontwikkelingen en de grote geldstromen die hiermee gepaard gaan, een fors deel van het incidentele risico uitmaken. Zonodig kunnen de kosten van coronamaatregelen ten laste van de algemene reserve gebracht worden. Dit geldt ook voor de eventuele overschrijdingen voor de kosten van jeugdzorg. Dit geeft ons tijd om doordachte maatregelen te nemen om uiteindelijk ook structureel binnen de toegekende budgetten te blijven. Begroting 2022 (stand per 1 januari)

2022

2023

2024

2025

Algemene reserve

12.240

12.015

Risicoreserve

4.615

Saldo meerjarenraming

16.855

16.630

De Algemene reserve is toereikend en blijft de komende jaren naar verwachting stabiel. Toekomstige negatieve rekeningresultaten en het voordoen van risico's kunnen dit beeld doen veranderen. Lokale lastendruk De sturing op de lokale lastendruk vindt plaats bij de vaststelling van de begroting. De uitwerking van de financiële begrotingskaders verwerken we in de belastingverordeningen. De belastingverordeningen 2022 worden in de gemeenteraadsvergadering van december 2021 vastgesteld. Voorstel is alle belastingen en tarieven met 1,5% te indexeren. Een nieuwe berekening van de lokale lastendruk is opgenomen in de paragraaf 'Lokale heffingen'. Nieuw beleid Onderstaand een overzicht van alle nieuwe beleidsvoornemens die zijn opgenomen in de begroting 2022. Grotendeels vloeien deze voort uit het coalitieprogramma 'Duurzaam Samenleven'. Een toelichting op het nieuwe beleid vindt u terug in de programma's. Nieuw beleid Begroting 2022

2022

2023

2024

2025

Sociaal - Taakstelling kosten jeugdzorg (risico / heroverweging)

-100

100

Tarieven gecertificeerde instellingen

-120

Toename van onafhankelijke cliëntondersteuning

-35

-55

Subsidies Sociaal Domein: - Stichting Vluchtelingenwerk Inleiding

Pagina 15

Nieuw beleid Begroting 2022

2022

2023

2024

2025

- Stichting Welzijn Diemen

-105

- Zwembad Ago

-20

- Vervallen restant indexering en budget incidentele subsidies

Maatschappelijke opvang en beschermd wonen

-10

Programma 'Grip en controle op het sociaal domein'

-185

Uitvoering 'Nota Sociaal Domein' (0,5 fte)

-45

Woonzorgvisie

-20

Contractmanager Jeugd

-15

Totaal Sociaal

-650

-345

-200

-180

- Senior adviseur vergunningen/handhaving (1,0 fte)

-80

- Huisvestingsverordening (0,5 fte)

-40

- Dekking van leges (omgevings)vergunningen

Mensenhandel/prostitutie

-15

Totaal Veilig

-95

-80

- Senior medewerker sociale zaken (1,0 fte)

-80

- Planning en Control ondersteuner (0,5 fte)

-35

- Consulent Sociaal Team (0,67 fte)

-65

- Administratief consulent en ondersteuner Wmo (1,0 fte)

-70

Totaal Inkomen en armoede

-250

Schoonmaker Sportcentrum Duran

-45

- Verlaging budget inhuur schoonmaak

-55

- Projectmanager (1,0 fte)

-80

- Dekking ten laste van kredieten / grondexloitaties

- Beleidsmedewerker Ruimtelijke Ordening

-100

Huurinfopunt

-20

Diemens beleid woonruimteverdeling verwerken in Woningwet

-10

Communicatie en informatieverstrekking gebruik woonruimte

-10

Veilig Uitbreiding capaciteit/formatie:

Inkomen en armoede Uitbreiding capaciteit/formatie:

Vrije tijd

Totaal Vrije tijd Onderwijs Totaal Onderwijs Gebiedsontwikkeling Bijdrage Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied (ODNKZG) Uitbreiding capaciteit/formatie:

Inleiding

Pagina 16

Nieuw beleid Begroting 2022

2022

2023

2024

2025

Doorstroommaatregelen wonen 'Van Groot naar Beter'

-20

Woonruimteverdeling

-5

- Regionale subsidie

-215

-75

-55

Verhoging onderhoudsbudget groenbeheer

-50

Afvoeren en opslaan van inboedels bij woningontruiming

-10

Oplopende kosten dagelijks onderhoud openbare verlichting

-30

- Beleidsadviseur wijkgerichte aanpak (1,0 fte)

-80

- Inhuur adviesbureau(‘s) wijkgerichte aanpak

-100

- Versterking Daarom Duurzaam Diemen

-20

- 2022 ten laste van Reserve Duurzaamheid

200

Totaal Leefomgeving en klimaat

-90

Onderzoek fietsoversteek Weteringweg

-15

Snelheidsremmers Weesperstraat en Landlust

-20

Totaal Verkeer

-35

-10

- Communicatie, participatie en dienstverlening (1,0 fte)

-80

Totaal Samen besturen

-90

-10

-1.425

-930

-705

-665

Totaal Gebiedsontwikkeling Leefomgeving en klimaat

Extra inzet op de energietransitie:

Verkeer

Samen besturen Audits website Uitbreiding capaciteit/formatie:

Financiën Totaal Financiën Totaal Nieuw beleid Begroting 2022

Inleiding

Pagina 17

Inleiding

Pagina 18

Baten en lasten per programma Baten en lasten 2022

Lasten

Baten

Sociaal

-21.970

355

Veilig

-3.155

Inkomen en armoede

-10.750

8.450

Vrije tijd

-5.140

1.750

Onderwijs

-3.950

1.325

Gebiedsontwikkeling

-17.035

16.375

Leefomgeving en klimaat

-19.030

8.860

Verkeer

-1.965

1.485

Samen besturen

-14.750

685

Financiën

-1.050

59.990

Totaal

-98.795

99.325

Saldo van baten en lasten

530

Sociaal Veilig Inkomen en armoede Vrije tijd Onderwijs Gebiedsontwikkeling Leefomgeving en klimaat Verkeer Samen besturen Financiën

Lasten

Inleiding

Baten

Pagina 19

Inleiding

Pagina 20

Structureel evenwicht Het toezicht van de provincie richt zich op het meerjarige structurele evenwicht van de begroting. Uit onderstaand overzicht blijkt dat we alle jaren structureel in evenwicht zijn. Totaal Programma's

2022

2023

2024

2025

- lasten

-96.125

-95.935

-84.990

-85.700

- baten

97.710

96.275

85.940

86.635

- toevoegingen aan reserves

-215

-95

-215

-95

- onttrekkingen aan reserves

275

1.440

520

775

1.115

- lasten

-2.455

-1.425

-1.130

-1.095

- baten

945

860

855

- toevoegingen aan reserves

- onttrekkingen aan reserves

600

230

235

240

Saldo incidenteel

-910

-335

-40

Totaal saldo van baten en lasten

530

185

735

1.114

Structureel

Saldo structureel Incidenteel

Incidentele lasten Incidentele lasten Programma

Onderwerp

Sociaal

Subsidie Zwembad AGO

-20

Programma 'Grip en controle op het sociaal domein'

-185

Woonzorgvisie

-20

Uitvoering 'Nota Sociaal Domein' (0,5 fte)

-45

Coalitie akkoord mensen zonder werk

-95

Veilig

Mensenhandel prostitutie

-15

Onderwijs

Oudercontactfunctionaris

-35

Gebiedsontwikkeling Incidentele omgevingsvergunningen

-1.060

-1.030

-1.035

Woonruimteverdeling verwerken in Woningwet

-10

Secretarisfunctie woonruimteverdeling (zie ook baten -> regionale subsidie)

-5

Communicatie en infomatieverstrekking gebruik woonruimte

-10

Doorstroommaatregelen wonen 'Van Groot naar Beter'

-20

Huurinfopunt

-20

Externe marktmanager

-30

Beleidsmedewerker Ruimtelijke Ontwikkeling

-100

Beleidsadviseur wijkgerichte aanpak energietransitie

-75

Inhuur adviesbureau wijkgerichte aanpak

-100

Versterking Daarom Duurzaam Diemen

-20

Leefomgeving en klimaat

Inleiding

2022

2023

2024

2025

Pagina 21

Incidentele lasten Verkeer

Samen besturen

Onderzoek fietsoversteek Weteringweg

-15

Snelheidsremmers Weesperstraatweg / Landlust

-20

Op orde brengen digitaal archief a.g.v. inspectierapport

-100

Digitaliseren archief bouw/ omgevingsvergunningen

-60

Formatie communicatie, participatie en dienstverlening

-80

Teamleider P&O voor begeleiding en transitie

-50

Tijdelijke functie Gemeentesecretaris

-140

Compensatieregeling Ouder-Amstel (2020)

-15

Informatieveiligheid

-50

Wet Open Overheid Totaal incidentele lasten

-60

-2.455

-1.425

-1.130

-1.095

2022

2023

2024

2025

Incidentele baten Incidentele baten Programma

Onderwerp

Gebiedsontwikkeling Incidentele omgevingsvergunningen

880

795

Regionale subsidie secretarisfunctie woonruimteverdeling

Wet Open Overheid (Algemene uitkering)

945

860

855

Financiën

Totaal incidentele baten

Incidentele dotatie reserves

Incidentele toevoegingen reserves Programma

Onderwerp

2022

2023

2024

2025

Gebiedsontwikkeling Omgevingsvergunningen

Totaal incidentele dotaties

Inleiding

Pagina 22

Incidentele onttrekkingen reserves Incidentele onttrekkingen Programma

Onderwerp

Onttrekking reserve Gebiedsontwikkeling Omgevingsvergunningen Leefomgeving

Samen besturen

2022

2023

2024

2025

180

230

235

240

Onttrekking reserve Duurzaamheid (wijkgerichte aanpak -> formatie)

Onttrekking reserve Duurzaamheid (wijkgerichte aanpak -> inhuur adviesbureau)

100

Onttrekking reserve Duurzaamheid (versterking Daarom Duurzaam Diemen)

Onttrekking Algemene Reserve (Archief)

160

Onttrekking Algemene Reserve (Teamleider P&O)

Onttrekking Algemene Reserve (Compensatieregeling Ouder-Amstel)

600

230

235

240

Totaal incidentele onttrekkingen

De toelichting van de incidentele baten en lasten zijn terug te vinden op de programmabladen.

Inleiding

Pagina 23

Pagina 24

Programma's

Pagina 25

Pagina 26

Sociaal Portefeuillehouder: J.D.W. Klaasse en M. Sikkes -van den Berg Concerndirecteur: M. Pronk

Visie / strategisch doel

We willen in Diemen zo dicht bij de burger als mogelijk een kwalitatief goed aanbod van informatie, advies en ondersteuning op het terrein van het sociaal domein. Dat doen we vanuit het perspectief van de inwoners in Diemen. In de nota Sociaal Domein 2020-2023 zijn ambities en plannen integraal vastgelegd op het gebied van een kansrijke start voor de jeugd, gezondheid, sociale, maatschappelijke en economische participatie en een veilige leefomgeving voor iedereen. In dit programma komen deze onderdelen terug. De uitdaging binnen het sociaal domein ligt de komende jaren in het verder ontwikkelen van een integrale dienstverlening. We willen de communicatie vanuit de gemeente verbeteren en daarmee ook de toegang tot de voorzieningen. Het versterken en vitaal houden van de samenwerking in het netwerk en het bereiken van inwoners die (nog) niet goed in beeld zijn, staan ook hoog op onze prioriteitenlijst. De belangrijkste pijlers onder het beleid: 1. We werken vanuit de effecten die we voor de inwoner willen bereiken. Wetgeving ondersteunt daarbij, maar toepassing van de wet is geen doel op zich. De privacy van mensen is een groot goed. Uitwisseling van gegevens vindt alleen plaats als dit noodzakelijk is en in overleg met de betrokken inwoner(s).

De inwoners zijn onze spiegel en ons klankbord, daarom vragen we ze regelmatig naar hun ideeën en ervaringen bij de totstandkoming van het beleid. 2. We werken preventief, we willen voorkomen dat problemen ontstaan of verergeren. Ondersteuning moet daarom goed toegankelijk zijn voor inwoners. 3. Wanneer mensen hulp en ondersteuning nodig hebben, zoeken we naar oplossingen om hun situatie te verbeteren. 4. We zorgen voor een zo goed mogelijk samenspel tussen de zorg die geleverd wordt door professionals (formele zorg) en de zorg door familie, vrienden, buren of vrijwilligers (informele zorg).

Programma's: Sociaal

Pagina 27

Doelstellingen in één oogopslag

Programma's: Sociaal

Pagina 28

Kaderstellende beleidsnota's • Algemene Subsidieverordening Diemen 2018; • Beleidsnota Diversiteit 2020; • Beleidsnota Sociaal Domein 2020-2023 "Samen Diemen"; • Beleidsnota Wet inburgering (Medio 2021); • Beleidsplan participatiewet; • Beleidsplan Schuldhulpverlening 2016-2019 • Beleidsregels Jeugdhulp Diemen 2018 (1e wijziging); • Beleidsregels maatschappelijke ondersteuning Diemen 2021; • Cliëntondersteuning in de nieuwe Wmo; • Dienstverleningsovereenkomst Pro-VSO + 2020 (september 2020); • Gezondheidsnota 2016-2017; • Inkomensondersteunend armoedebeleid 2016-2019; • LHBT+ beleid 2017-2020; • Nadere regels Jeugdhulp 2018; • Nadere regels maatschappelijke ondersteuning Diemen 2021; • Nota Jeugdbeleid 2017-2020; • Nota vrijwilligersbeleid 2009; • Notitie Leerplicht en RMC; • Notitie Mantelzorgbeleid; • Notitie Visie op de klantbenadering en dienstverlening; • Sportnota 2016-2020 "Sportieve Kracht van Diemen"; • Toegang en toeleiding tot het sociaal domein; • Van Zorg naar participatie; • Veilig, gezond en kansrijk opgroeien in Diemen, nota jeugdbeleid 2017-2020; • Verordening Jeugdhulp Diemen 2018; • Verordening maatschappelijke ondersteuning Diemen 2020; • Verordeningen participatiewet, afstemmingsverordening, Cliëntenparticipatie, Inkomenstoeslag, Loonwaardesubsidie, Re-integratie, Studietoeslag, Tegenprestatie; • 1e wijziging verordening maatschappelijke ondersteuning

Diemen 2020.

Structurele gevolgen Jaarstukken 2020 Ontwikkelingen en kosten specialistische jeugdhulp Overschrijding De gemeente Diemen heeft sinds 2018, net als veel andere gemeenten, te maken gekregen 1 met tekorten op de jeugdhulp . In de begroting 2020 is € 5,5 miljoen opgenomen voor specialistische jeugdhulp. Uiteindelijk lagen de kosten voor specialistische jeugdhulp € 1,1 miljoen hoger dan de begroting. € 350.000 van deze extra kosten zijn incidenteel 2 gebleken en € 750.000 zijn structurele kosten. Om het voorzieningenniveau op peil te houden is het budget voor specialistische jeugdhulp in 2022 structureel met € 750.000 verhoogd. Via de P&C-cyclus en informatiememo’s is de gemeenteraad regelmatig geïnformeerd over de ontwikkelingen binnen de jeugdhulp. Tevens is in het voorjaar van 2021 gesproken in de transformatiecommissie over de inhoudelijke en financiële effecten van de kosten 1

Zo had in 2019 97% van de gemeenten in Nederland een tekort op specialistische jeugdhulp. Kleinere gemeenten hebben gemiddeld een groter tekort, onder meer omdat zware casussen extra raken. Ook Diemen heeft een groter tekort (42% t.o.v. uitkering van het Rijk) dan gemiddeld in Nederland (30%), blijkt uit onderzoek uit 2021 over 2019 van adviesbureau It’s Public Voor uitleg over deze kosten verwijzen wij naar de jaarrekening 2020

Programma's: Sociaal

Pagina 29

voor beheersmaatregelen binnen de specialistische jeugdhulp. In de paragraaf 'Risico's en weerstandsvermogen' is een uitgebreide toelichting opgenomen op de bestaande risico's en worden de bijbehorende beheersmaatregelen benoemd.

Autonome ontwikkelingen Bijdrage gemeenschappelijke regeling GGD (Veilig Thuis) Bijdrage gaat omhoog naar € 90.000. De gemeenschappelijke regeling (GR) GGD Amsterdam-Amstelland betreft het beleidsterrein huiselijk geweld en kindermishandeling, en de organisaties Veilig Thuis en Centrum Seksueel Geweld. De financiële werkafspraken behorend bij de Gemeenschappelijke Regeling AmsterdamAmstelland worden gewijzigd. De huidige werkafspraken liepen tot en met 2020. Het bestuur van de GR heeft besloten om deze werkafspraken nog een jaar te verlengen tot en met 2021, zodat de nieuwe werkafspraken ingaan vanaf het jaar 2022. De nieuwe financiële samenwerkingsafspraken van Amsterdam en de Amstelland gemeenten zijn er op gericht om de regionale kosten voor huiselijk geweld en kindermishandeling gezamenlijk te delen. Dit maakt dat we ook de zeggenschap over de inzet van de middelen gaan delen. Zeggenschap delen we al voor de GR-begroting (Veilig Thuis), maar dat gaat ook gelden voor de inzet van de DUVO-middelen (decentralisatieuitkering vrouwenopvang) die Amsterdam als centrumgemeente ontvangt. De DUVO is een Rijksbijdrage en is bedoeld voor het aanpakken van alle vormen van geweld in afhankelijkheidsrelaties (zoals vrouwenopvang, kindermishandeling, ouderenmishandeling, seksueel geweld). De DUVO is een financiële bijdrage en niet bedoeld om kostendekkend te zijn.

De DUVO wordt in Amsterdam-Amstelland ingezet voor de gezamenlijke regionale activiteiten: vrouwenopvang, uitvoering Regioaanpak, Veilig Thuis en Centrum Seksueel Geweld. De jaarlijkse bijdrage van de Amstelland gemeenten aan de GR is sinds 2017 niet gewijzigd. De Amstelland gemeenten betalen een vast bedrag en de gemeente Amsterdam draagt het financiële risico. Tevens ontvingen de Amstelland gemeenten aanvullende DUVO middelen van Amsterdam. Diemen ontving een bedrag van € 30.000 aan DUVO middelen, wat gelijk stond aan onze bijdrage aan de GR GGD. De sterke groei van Veilig Thuis zorgt echter elk jaar voor steeds hogere kosten. Deze extra kosten worden conform de afspraken betaald door Amsterdam. Nu de samenwerkingsafspraken vernieuwd moeten worden, wordt ook de financiële bijdrage van de gemeenten opnieuw bepaald. In de nieuwe afspraken worden de financiële risico’s vanaf 2022 verdeeld op basis van inwoneraantallen. De uitkomst van de gezamenlijke berekeningen komt daarmee op een hogere bijdrage per gemeente. Voor Diemen zal dat gaan om een extra bijdrage van circa € 90.000 vanaf het jaar 2022. Daarnaast komt de aanvullende DUVO middelen die we ontvangen van Amsterdam circa € 30.000 te vervallen. Bijdrage gemeenschappelijke regeling Openbare gezondheidszorg (OGZ) De totale begroting 2022 van de GR OGZ bedraagt circa € 7.811.000.

Dit houdt in dat de bijdrage van Diemen aan deze gemeenschappelijke regeling circa € 1.263.000 bedraagt. Omdat in de begroting rekening is gehouden met een jaarlijkse bijdrage van € 1.191.000, is er sprake van een stijging van circa € 72.000. Deze stijging wordt veroorzaakt door: 1. Indexering (€ 20.000)

Programma's: Sociaal

Pagina 30

In de stelpost 'Prijsindexering: Bijdrage aan verbonden partijen' is hiermee rekening gehouden. 2. Groei van het aantal inwoners in Diemen (€ 38.000). 3. Een verhoging van de kosten van de crisisdienst (€ 7.000):Vangnet heeft een crisisdienst die voor alle regiogemeenten, 7 dagen per week, 24 uur per dag beschikbaar is om in acute gevallen direct op crises af te gaan. Het gaat hierbij om personen die in een psychische en/of maatschappelijke crisis verkeren waarbij acuut of direct gehandeld dient te worden. Deze 24-uursdienst zorgt ervoor dat er altijd een Sociaal Psychiatrische Verpleegkundige (SPV-er) beschikbaar is voor hulpvragen en voor outreachende zorg in de regio. De GGD heeft laten weten dat het bedrag dat de GR OGZ Amstelland tot nu toe heeft betaald voor de crisisdienst niet toereikend is. De daadwerkelijke kosten zijn hoger dan tot nu toe in rekening gebracht. 4. Jeugdgezondheidszorg (JGZ) (€ 7.000)Voor de uitvoering van het Rijksvaccinatieprogramma (RVP) ontvangen gemeenten een vergoeding via de uitkering uit het Gemeentefonds. Zo is in de meicirculaire 2021 de vergoeding voor de meningokokkenvaccinatie aan het Gemeentefonds toegevoegd. Ontwikkelingen preventief en ambulante jeugdhulp De afgelopen jaren heeft gemeente Diemen succesvol gebouwd aan een sluitend aanbod van preventieve en ambulante jeugdhulpvoorzieningen.

Gemeente Diemen zet in op preventie, vroegtijdig signaleren en tijdig hulp bieden aan jeugdigen. In de Jeugdnota 2017-2020 en de beleidsnota Sociaal Domein 2020-2023 is dit uitgangspunt nogmaals bekrachtigd. Door het creëren van een positief opgroei- en opvoedklimaat en het bieden van de juiste hulp – integraal, laagdrempelig, vroegtijdig, dicht bij huis en op maat – worden problemen zo veel mogelijk voorkomen of in een vroeg stadium onderkend. Bovendien is de verwachting dat door tijdige ondersteuning aan jeugdigen en hun ouders voorkomen kan worden dat zij in een later stadium zwaardere, meer gespecialiseerde en duurdere vormen van hulp nodig hebben. Dat vraagt om goede en voldoende algemene voorzieningen en goede vroegsignalering waarbij - als er iets meer nodig is - snel en dichtbij ondersteuning geboden kan worden. In 2020-2021 is een evaluatie uitgevoerd van het preventief jeugdbeleid door Radar Advies. Radar Advies constateert dat het aanbod dekkend, kwalitatief hoogwaardig en (kosten)effectief is. In het onderzoek zijn een aantal aanbevelingen gedaan om het preventief jeugdbeleid te verbeteren. De belangrijkste aanbeveling is dat er op bepaalde thema’s binnen de jeugdhulp nog geen preventief aanbod aanwezig is. In 2021 en 2022 geven we uitvoering aan de aanbevelingen uit het rapport. Dit zal niet leiden tot een vrijval van middelen binnen dit budget.

Wel wordt een hernieuwde prioritering aangebracht in het aanbod en zal er beter gestuurd worden op kwaliteit en resultaat. Door de coronapandemie is de vraag naar preventieve en ambulante zorg in Diemen toegenomen. Uit onderzoek van de Kinderombudsman blijkt dat kinderen en jongeren het sociaal contact met vrienden missen en een gebrek aan (sport)activiteiten ervaren. Eenzaamheid is toegenomen onder kinderen (bron: Kindertelefoon) en jongeren hebben meer last van psychosociale klachten. De ouder- en kindcoaches in Diemen hebben het extra druk gehad en de praktijkondersteuner GGZ Jeugd ziet de intensiviteit van de hulpvragen sterk toenemen. Gemeente Diemen heeft extra middelen ontvangen van het Rijk om kinderen en jongeren in de coronapandemie te ondersteunen. Met deze middelen is er extra preventief aanbod ingekocht om kinderen en jongeren te ondersteunen en in te spelen op de thema's eenzaamheid, individuele (digitale) psychosociale ondersteuning en mentale weerbaarheid. Programma's: Sociaal

Pagina 31

Via de basisscholen in Diemen is er een behoeftepeiling onder ouders uitgezet om te peilen hoe het preventief aanbod nog beter kan aansluiten bij de behoeftes van ouders en kinderen tijdens de coronapandemie. Uit de behoeftepeiling blijkt dat er vooral vraag is naar extra (sport)activiteiten en huiswerkondersteuning. Financieel effect preventieve en ambulante jeugdhulp We zien dat door de coronapandemie de hulpvraag toeneemt naar preventieve en ambulante hulp. Voor de extra preventieve inzet in het kader van de coronapandemie hebben we aanvullende middelen ontvangen vanuit het Rijk. Vooralsnog is het huidig preventief en ambulante aanbod toereikend. Daarom vragen we in 2022 geen extra middelen aan. Het is onduidelijk hoe de hulpvraag van kinderen en jongeren zich de komende jaren verder ontwikkeld en welk effect de coronapandemie hierop heeft. Mocht de zorgvraag toenemen en de huidige middelen hierdoor ontoereikend zijn, dan zullen we hierover tijdig communiceren. Wetswijziging Woonplaatsbeginsel Per 1 januari 2022 wijzigt het woonplaatsbeginsel in de Jeugdwet. Vanaf 1 januari 2022 wordt de gemeente waar de jeugdige zelf woont financieel verantwoordelijk. Aaneengesloten zorg met verblijf vormt daarbij een belangrijke uitzondering. Voor zorg met verblijf wordt de gemeente waar de jeugdige oorspronkelijk woonde verantwoordelijk.

Door deze wetswijziging gaat de financiële verantwoordelijkheid voor een groot aantal jeugdzorgtrajecten veranderen. Naar aanleiding van deze wetswijziging worden middelen opnieuw verdeeld. De besluitvorming over het invoeren van de nieuwe verdeling (herijking) van de middelen is echter doorgeschoven naar het volgend kabinet (herijking volgt naar verwachting per 2023). Reden hiervoor is de huidige financiële positie van gemeenten en de nog lopende gesprekken tussen de VNG en het ministerie van BZK en Financiën over onder andere de financiering van het sociaal domein. De verwachting is dat meer cliënten onder de verantwoordelijkheid van de gemeente Diemen zullen vallen. Desalniettemin wordt in prognoses gesteld dat naar verwachting in 2022 het nieuwe woonplaatsbeginsel budgettair neutraal zal verlopen. Er blijft echter een kans dat de wetswijziging in 2022 een financieel nadeel zal opleveren. Dit zijn kostbare trajecten. Zodoende kan het financiële nadeel oplopen tot tonnen euro’s voor 2022. Contractmanager jeugd Om meer grip en inzicht te krijgen op de uitvoering van de contracten, de kwaliteit van de geleverde producten, financiële uitnutting en trends (voortkomend uit gecontracteerde ondersteuning) is een 'Contractmanager jeugd' per oktober 2020 aangesteld voor DUOgemeenten. Het gaat om € 15.000 voor de gemeente Diemen op jaarbasis.

Wij stellen voor het budget voor specialistische jeugdhulp te verhogen met dit bedrag. Ouder-Kind coaches in dienst van gemeente Bij de start van de OK-coaches in 2015 is gekozen voor bemensing via detacheringsconstructies. De kosten die hiermee gepaard gaan bedragen jaarlijks € 300.000.

Programma's: Sociaal

Pagina 32

Om continuïteit in de zorg te kunnen waarborgen, meer te kunnen sturen op integraal (samen)werken en op de kwaliteit van de OK-coaches, willen wij de OK-coachfunctie onderbrengen bij de gemeentelijke organisatie. Het gaat om 2,89 fte. De kosten hiervan bedragen € 245.000. Deze constructie zal ingaan per september 2021. Naast dit aantal formatie-plaatsen blijven wij nog voor € 55.000 inhuren. De gemeenten nemen circa 90% van de totale kosten op zich. De overige 10% wordt bekostigd door de schoolbesturen en het Samenwerkingsverband primair onderwijs Amsterdam-Diemen. Omdat er voldoende budget in de begroting beschikbaar is voor de kosten, stellen wij voor de middelen die wij doorbelasten aan de instellingen toe te voegen aan de algemene middelen. Per saldo gaat het vanaf 2022 structureel om een bedrag van € 30.000, die wij doorbelasten aan de instellingen. Bijdrage

Bedragen

Gemeente Diemen

270.000

Schoolbesturen

25.000

Samenwerkingsverband primair onderwijs Amsterdam-Diemen

5.000

Totaal

300.000

Openbare Geestelijke Gezondheids Zorg (OGGZ) Gemeente Diemen ontvangt jaarlijks van de gemeente Amsterdam een decentralisatie uitkering van € 55.000 OGGZ activiteiten. Omdat wij in het uitgavenbudget al rekening hebben gehouden met deze uitgaven, stellen wij voor dit bedrag volledig toe te voegen aan de algemene middelen. Huurkosten brede Hoed Het gebouw brede Hoed wordt door de gemeente Diemen gehuurd van woningcorporatie Rochdale. De kosten die hiermee gepaard gaan bedragen momenteel € 130.000. Omdat wij het bugdet van circa € 115.000 in de begroting een aantal jaren niet hebben geindexeerd, hebben wij momenteel een tekort van € 15.000. Wij stellen voor de begroting met dit bedrag te verhogen.

Nieuwe ontwikkelingen Programma grip en controle in het Sociaal domein Vrijwel alle gemeenten in Nederland staan voor dezelfde opgave in het sociaal domein: grip en controle krijgen op de kosten in het sociaal domein. Ieder onderzoek dat gedaan wordt bevestigd het beeld dat, naast werken aan inhoudelijke en complexe opgaven, gemeenten vooral worstelen met de uitgaven in het sociaal domein. Gemeenten hebben overschrijdingen op hun begroting en dat staat op gespannen voet met de gedachte om te investeren in de transformatie. Vanaf de decentralisaties in 2015 heeft het accent in Diemen gelegen op het organiseren van toegang, investeren in vormen van algemene en preventieve voorzieningen, doorlopen van inkooptrajecten en bieden van zorgcontinuïteit. Er zijn inhoudelijk gelukkig positieve ontwikkelingen te melden. De toegang tot voorzieningen wordt gewaardeerd en er is tevredenheid over de kwaliteit van de ondersteuning, zo blijkt onder andere uit cliënttevredenheidsonderzoeken, Rekenkamerrapport en onderzoek van Movisie. Ook het interactieve proces dat vooraf is gegaan aan de totstandkoming van de nota sociaal domein heeft positieve inzichten gegeven. Het is belangrijk dit te beseffen en te onderstrepen, omdat Programma's: Sociaal

Pagina 33

het laat zien dat we in Diemen een goede weg zijn ingeslagen. En ook dat het niet alleen (financiële) kommer en kwel is. Het zou alle inspanningen van partijen en professionals tekort doen als we daar aan voorbij gaan. Tegelijkertijd is er een breed besef dat de huidige situatie niet houdbaar is. Het feit dat er overal in het land bevestiging is van de complexiteit zet nog niks in beweging. Het biedt verklaringen, maar nog geen verbeteringen. Het duidt wel de complexiteit en afhankelijkheid waar we mee te maken hebben. De behoefte aan meetbaarheid, de overschrijdingen en het feit dat de financiële cijfers de afgelopen jaren een negatieve trend laten zien. Dat blijkt voornamelijk uit de overschrijdingen van de specialistische jeugdhulp. De huidige situatie in het sociaal domein zet druk op de voorzieningen die in Diemen in alle zorgvuldigheid zijn opgebouwd en vraagt om een programmatische aanpak om te zorgen dat er meer grip en controle is in het sociaal domein. Bovendien past deze manier van werken bij de organisatieontwikkeling Diemen ’22 . Vanaf september 2021 wordt gestart en met een programma over financiële beheersbaarheid van het sociaal domein breed. Het programma bestaat uit vier pijlers: 1. grip door data 2. sturing op inhoudelijke scenario’s 3. kostenbewustzijn vergroten 4. leren en ontdekken. Doelen van het programma: • Zorgen dat de basis op orde is.

Ontwikkel een structuur, werkwijze en inzicht in data zodat de voorspelbaarheid van uitgaven en de mate van control wordt vergroot • Zorgen voor inhoudelijke inzicht op basis waarvan de juiste keuzes in breed perspectief (integraal) kunnen worden gemaakt • Zorgen voor het feit dat kostenbewustzijn een wezenlijk onderdeel uitmaakt van het denken en werken van beleid en uitvoering • Zorgen voor inspiratie en creativiteit binnen en buiten de gemeente om te werken aan de complexe en financieel ingewikkelde opgaven • Een impuls geven aan programmatisch werken binnen het sociaal domein De verwachte kosten in 2022 voor het programma bedragen € 185.000. Voorgesteld wordt om dit bedrag beschikbaar te stellen vanuit de algemene middelen. Gewijzigde 'taakstelling' In de begroting 2021 is voor de kosten binnen het sociaal domein een 'taakstelling' opgenomen van € 100.000 per jaar, startend in het jaar 2022. Taakstelling is eigenlijk niet het juiste woord, het programma 'Grip op controle in het sociaal domein' zorgt voor een beter inzicht van de kosten en het daarmee mogelijk maken van (beleids-)keuzes binnen het sociaal domein. De keuze van het in te zetten beleid en de kwaliteit daarvan moet leiden tot betere beheersing en ook vermindering van de kosten. Het programma start na het zomereces van 2021. Het is niet de verwachting dat dit in 2022 al tot effecten leidt.

De oplopende reeks van € 100.000 per jaar is omgezet in een taakstelling van € 200.000 in 2023 en € 400.000 vanaf 2024. Invulling hiervan moet plaatsvinden vanuit de keuzes die het programma met zich meebrengt.

Programma's: Sociaal

Pagina 34

Uitvoering Nota Sociaal domein Bij de vaststelling van de nota Sociaal Domein zijn geen extra middelen aangevraagd. De doelen en plannen zijn als ambitieus beschouwd. De overtuiging was er echter dat de opgaven binnen de bestaande capaciteit konden worden uitgevoerd. Daarbij is geen rekening gehouden met covid 19. Covid 19 heeft gevolgen gehad voor de prioriteiten en werkzaamheden in het sociaal domein. De uitvoering van integrale en overkoepelende thema’s en actieplannen zoals is opgenomen in het beleidsplan zijn daarmee onder druk komen te staan. Om bepaalde ambities waar te kunnen maken en een integrale doorontwikkeling te maken in het voorgestelde tempo van de nota is extra capaciteit nodig. Uitgegaan wordt van 0,5 fte voor aansturing en ondersteuning voor de periode 2022 en 2023. Tarieven gecertificeerde instellingen Per 2021 zijn de tarieven voor twee van de Gecertificeerde Instellingen verhoogd, te weten: Jeugdbescherming Regio Amsterdam (JBRA) en de William Schrikker Stichting (WSS). Beide instellingen zullen volgens de kostprijs worden gefinancierd. Voorheen werden de instellingen niet volgens de kostprijs gefinancierd en hebben zij dus moeten inlopen op hun reserves. Tevens is er landelijk (vanuit de inspectie) veel druk op gecertificeerde instellingen om kwaliteit te leveren (voor de meest kwetsbare gezinnen). Hier hoort ook een passend tarief bij.

Het financiële effect voor 2022 van de aanpassing van de tarieven als het aantal gezinnen hetzelfde blijft als in 2020 en 2021 is € 120.000. Het budget voor specialistische jeugdhulp zal hiertoe moeten worden aangepast. Toename van onafhankelijke cliëntondersteuning De cliëntondersteuning is in Diemen de afgelopen jaren steeds meer onder druk komen te staan. Er is sprake van een toename van complexe en domein overschrijdende ondersteuningsvragen. Daarnaast heeft ook het groeiende aantal inwoners in Diemen, waarbij de verwachting is dat het zal oplopen naar 35.500 inwoners aan het begin van 2024, effect op de vraag naar cliëntondersteuning. Tenslotte zien we een (voorlopig) structurele toename in vraag rondom coronagerelateerde problemen en ook omdat cliënten vanwege de lockdown hun hulpvraag hebben uitgesteld. Met MaDi zijn we een Pilot "Voorportaal" gestart voor 2021-2022. Hierbij is er gezocht naar een pragmatische oplossing voor de druk die op de hulpverlening is ontstaan. Taken die nu nog worden gedaan door de professionele hulpverlener zijn administratieve taken en eenvoudige praktische hulpvragen die direct opgepakt kunnen worden.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Diemen&id=623a96da-e00e-47be-868f-8845490178ba