Ontwerp Warmteprogramma Diemen
Tekst van het document
Meer informatie over de werkwijze vindt u in bijlage C. Laagst mogelijke nationale kosten Het Klimaatakkoord schrijft voor dat gemeenten in principe kiezen voor het scenario met de laagste nationale meerkosten en dat afwijking slechts met goede onderbouwing is toegestaan. Het Planbureau voor de leefomgeving (PBL) heeft per (CBS-)buurt een startanalyse gemaakt van de nationale kosten van een verschillende warmtescenario’s. We hebben de gegevens van het PBL verrijkt met lokale kennis en vervolgens opnieuw doorgerekend. De gebiedsindeling van dit warmteprogramma wijkt af van de indeling van het PBL. In onze doorrekening met Tomahawk heeft het scenario met een MT-warmtenet in de meeste gebieden de laagste nationale kosten. Nationale kosten van de verschillende warmteoplossingen zijn vooral afhankelijk van het type bebouwing. In buurten met veel gestapelde bouw komt een warmtenet als voordeligst uit de bus. Voor deze buurten kunnen we een warmtenet aanleggen. In buurten met veel laagbouw ontlopen de nationale kosten van een warmtenet of individuele oplossingen elkaar niet veel. We baseren de keuze van de voorkeursoplossing dan op andere criteria.
22 juli 2026 - Ontwerp Warmteprogramma 2026 gemeente Diemen 30 Nationale kosten Buurt MT warmtenet ZLT warmtenet Individuele warmtepomp Zuid_Hoogbouw >20% Zuid_laagbouw >20% Centrum_hoogbouw >20% Spoorzicht >20% Buytenstee_Oud_Diemen >20% Sniep_Noord >20% Noord_hoogbouw >20% Noord_laagbouw_fase3 >20% Buitenlust >20% Centrum_laagbouw >20% Centrum_West >20% Zuid_Biesbosch >20% Buitengebied >20% Gebruikerskosten De alternatieve warmteoplossing moet betaalbaar zijn voor alle inwoners en bedrijven. Zowel eigenaren als huurders. Alle gebruikers krijgen te maken met maandelijkse lasten, opgebouwd uit vastrecht voor zowel elektriciteit als warmte en variabele kosten voor het gebruik van energie. Op dit moment is nog niet bekend hoe een warmtebedrijf de kosten zal opbouwen. Voor de afweging zijn we uitgegaan van 80% van het huidige ACM tarief. Voor eigenaren komen daar nog de investeringen bij die zij moeten doen in de verduurzaming van het warmtesysteem. Dat kan zijn de kosten voor aanleg en onderhoud van een warmtepomp, of de eenmalige aansluitkosten voor een warmtenet. Ook de kosten om de woning extra te isoleren zijn meegenomen.
Gebruikerskosten Buurt MT warmtenet ZLT warmtenet Individuele warmtepomp Zuid_Hoogbouw >20% Zuid_laagbouw <20% Centrum_hoogbouw <20% Spoorzicht <20% Buytenstee_Oud_Diemen <20% Sniep_Noord <20% Noord_hoogbouw >20% Noord_laagbouw_fase3 >20% Buitenlust <20% Centrum_laagbouw <20% Centrum_West <20% <20% Zuid_Biesbosch <20% Buitengebied >20% 22 juli 2026 - Ontwerp Warmteprogramma 2026 gemeente Diemen 31 Duurzaamheid van het warmtesysteem Met duurzaamheid bedoelen we hier een zo laag mogelijke CO2-uitstoot. De temperatuur van de warmte uit duurzame bronnen is meestal te laag om direct te gebruiken voor verwarming van gebouwen. De inzet van warmtepompen is dan nodig om de juiste benodigde temperatuur te behalen. Nog niet alle stroom voor deze warmtepompen wordt zonder CO2 uitstoot opgewekt. Daarom is het relevant hoe efficiënt het stroomgebruik van een warmtesysteem is. Daarnaast is voor piek- en backup-voorzieningen soms nog aardgas nodig.
CO2 uitstoot Buurt MT warmtenet ZLT warmtenet Individuele warmtepomp Zuid_Hoogbouw <20% Zuid_laagbouw <20% Centrum_hoogbouw <20% Spoorzicht <20% Buytenstee_Oud_Diemen <20% Sniep_Noord <20% Noord_hoogbouw >20% Noord_laagbouw_fase3 <20% Buitenlust <20% Centrum_laagbouw <20% Centrum_West <20% Zuid_Biesbosch <20% Buitengebied <20% Circulariteit Voor de warmtetransitie zijn veel materialen nodig, zoals leidingen met isolatie, warmtepompen en andere installaties en uitbreiding van het stroomnet en transformatorhuisjes. Bij de afweging tussen de warmteoplossingen, zijn onder andere de hoeveelheid en de levensduur van de verschillende onderdelen en de repareerbaarheid van installaties van belang. Dit is onderzocht in het plan-MER. Invloed op de netcongestie Bijna alle duurzame warmte systemen gebruiken grote hoeveelheden stroom. Voor de afweging van de verschillende warmteoplossingen is het belangrijk of ze de stroompieken op het laagspanningsnet vergroten, of dat ze deze pieken juist kunnen afvlakken. Bij een collectief systeem is afstemming met de pieken op het stroomnet het beste mogelijk. Daarom heeft de aanleg van een warmtenet de komende tien jaar de voorkeur. Koeling Met een LT warmtenet is het goed mogelijk om de woning passief te koelen. Ook met een individuele warmtepomp bestaat die mogelijkheid.
Het afgiftesysteem in de woning moet hier dan wel geschikt voor zijn (of worden gemaakt). In de praktijk is op dit moment de koelbehoefte in woningen onvoldoende om de hoge meerkosten en het extra ruimtegebruik hiervan te rechtvaardigen. Daarom gaat vooralsnog de voorkeur uit naar een MT warmtenet. Misschien is het door de netcongestie nodig om een decentraal MT warmtenet aan te leggen. De hoofdleidingen zijn dan lage temperatuur en op plaatsen waar stroom beschikbaar is komen 22 juli 2026 - Ontwerp Warmteprogramma 2026 gemeente Diemen 32 verschillende warmtecentrales. Het is dan misschien mogelijk om in buurten waar bewoners dat graag willen, of voor een nieuwbouwproject, een LT warmtenet aan te leggen. Impact in de gebouwen Het betreft hier bijvoorbeeld ruimte in de woning die nodig is voor de installatie(s), impact van de isolatieopgave in de woning en overlast bij het aanleggen van de alternatieve warmteoplossing. Uit de participatie bijeenkomsten komt naar voren dat veel bewoners liever een compacte afleverset in hun woning willen hebben. Voor een MT warmtenet is ‘voldoende isolatie’ genoeg. Als een warmtebedrijf bewoners kan ‘ontzorgen’, heeft een MT warmtenet bij veel bewoners de voorkeur.
Impact op het milieu In het plan-MER zijn de volgende milieueffecten van de verschillende warmteoplossingen onderzocht en met elkaar vergeleken: bodem en water, trillingen, lucht, natuur en biodiversiteit, circulariteit, ruimtelijke kwaliteit, verkeer, archeologie en cultuurhistorie, hittestress en koeling, veiligheid. Wat opvalt is dat de beschreven alternatieven vooral neutrale en negatieve effecten hebben. In een paar gevallen is er sprake van een positief of zeer negatief effect. In geen enkel geval is sprake van een zeer positief effect. Voor de in dit Ontwerp Warmteprogramma geselecteerde scenario’s zijn geen sterk onderscheidende effecten gevonden. Voor zowel een MT warmtenet als een ZLT warmtenet met datathermie zijn een aantal negatieve effecten beschreven. Het plan-MER beschrijft ook hoe deze kunnen worden voorkomen. Er zijn voor deze scenario’s geen sterk negatieve effecten beschreven. Voor individuele warmtepompen zijn enkele negatieve effecten beschreven. Voor de lucht- waterwarmtepomp is vooral de geluidsaccumulatie een relevant negatief effect. Voor de bodemwarmtepomp is het mogelijk effect op het grondwater in de aanlegfase een sterk negatief effect, terwijl de koeling in de gebruiksfase juist een positief effect is.
5.2 | Deelgebieden 1e fase 2025 – 2030 5.2.1 Diemen-Zuid hoogbouw Figuur 11 deelgebeid Diemen Zuid hoogbouw Voorkeur warmteoplossing In dit gebied heeft de aanleg van een MT-warmtenet de voorkeur. Door de aard van de bebouwing en de ligging van het gebied is het aantrekkelijk om in deze buurt de aanleg van een warmtenet met warmte van het datacenter Switch te starten. Aanwijsbevoegdheid? Als we een haalbaar plan met collectieve warmte kunnen maken, willen we in dit gebied de aanwijsbevoegdheid inzetten. Planning Het gebied ligt deels in fase 1 (start voor 2030) en deels in fase 2 (start voor 2035). In 2025 zijn we met de planvorming in dit gebied begonnen. Met een aantal belanghebbenden is een intentieovereenkomst gesloten voor het maken van een uitvoeringsplan. We koppelen het aanleggen van een warmtenet in dit gebied | Planning groot onderhoud: aan het groot onderhoud (ophoging) dat hier de komende 15 | Kruidenhof | 2029 jaren gaat plaats vinden. En aan de herontwikkeling van het | Schelpenhoek | 2033 Duran-gebied. De volgorde van de uitvoering wordt in overleg | Beukenhorst | 2039 met het warmtebedrijf en Team Infra bepaald. | Bomenrijk | 2039 Gebouwen en gebied In het centrale gebied van Diemen-Zuid staan gestapelde gebouwen. Gebouwen van heel diverse types. Hoge galerijflats uit de jaren ’70. Lagere appartementengebouwen uit de jaren ’80.
Deze gebouwen hebben gemeen dat ze in vrij hoge dichtheid gebouwd zijn. Het parkeren is overal op maaiveld, zodat de omgeving van de flats vaak behoorlijk stenig is. 22 juli 2026 - Ontwerp Warmteprogramma 2026 gemeente Diemen | 33 22 juli 2026 - Ontwerp Warmteprogramma 2026 gemeente Diemen 34 Een deel van de gebouwen heeft een collectief verwarmingssysteem. Meestal zijn er individuele CV-ketels. Een deel van de gebouwen is eigendom van woningcorporaties. In veel gebouwen zijn huurwoningen in de loop van de tijd verkocht en onderdeel geworden van VvE’s. In enkele VvE’s is een groot deel van de woningen nog in bezit van een grote verhuurder. De VvE’s kunnen hun gebouwen waar mogelijk isoleren. Om een start te maken met isolatieplannen biedt de gemeente VvE’s procesondersteuning aan. Het gebied telt 1775 woningequivalenten. De meest voorkomende energielabels zijn A, B of C. In het gebied zijn verschillende winkels en bedrijven gevestigd. Bij het maken van het uitvoeringsplan onderzoeken we of zij aardgas gebruiken voor productieprocessen. Samen met de ondernemers onderzoeken we vervolgens hoe deze processen aardgasvrij gemaakt kunnen worden. In het gebied ligt het sportcentrum met zwembad Wethouder F.B. Duran. Het huidige zwembad heeft een erg hoge warmtevraag. De verwachting is dat ook een nieuw zwembad veel warmte nodig heeft.
Isolatie en/of overige opgave aan de gebouwen Het gebied is gevoelig voor hittestress. Het is het warmste gebied in Diemen en daarom is hitte in de woning een belangrijk aandachtspunt. Bij het uitwerken van de gebiedsaanpak zal daarom actief worden gekeken naar maatregelen om problemen met hitte op hete (zomer)dagen te voorkomen. Denk bijvoorbeeld aan maatregelen in de openbare ruimte (vergroening en meer schaduwplekken) én in de gebouwen (zonwering, ventilatie en koeling). Het participatieproces voor het uitvoeringsplan is een belangrijk aanknopingspunt om bewoners mee te nemen in wat zij zelf kunnen doen om hitte-overlast te voorkomen. 5.2.2 Diemen-Zuid laagbouw fase 1 en 2 Figuur 12 deelgebied Diemen Zuid laagbouw fase 1 en 2 Voorkeur warmteoplossing In deze gebieden is een MT-warmtenet goed mogelijk. De kosten tussen een MT-warmtenet en individuele warmtepompen ontlopen elkaar niet veel. Toch heeft de aanleg van een warmtenet de voorkeur. Uit de participatie blijkt dat veel inwoners voorkeur hebben voor aanleg van een warmtenet. In de woningen is vaak geen plaats voor veel extra installaties. In de binnenterreinen is het risico van geluidsaccumulatie door buitenunits aanwezig. Door de netcongestie is het de komende tien jaar niet mogelijk om alle woningen in een buurt van voldoende stroom te voorzien voor een eigen warmtepomp.
Aanwijsbevoegdheid? Als we een haalbaar plan met collectieve warmte kunnen maken, zullen we de aanwijsbevoegdheid inzetten. Planning | Planning groot onderhoud: Het gebied ligt deels in fase 1 (start voor 2030) en deels in fase | Akkerland | 2027 2 (start voor 2035). We zijn in 2025 met de planvorming in dit | Polderland | 2027 gebied begonnen. Met een aantal belanghebbenden hebben | Kruidenhof | 2029 we een intentieovereenkomst gesloten om een | Schelpenhoek | 2033 uitvoeringsplan te gaan maken. | Anne Frankwijk | 2039 We koppelen dit project aan het groot onderhoud/ophoging | Bomenrijk | 2039 die hier de komende jaren gaat plaats vinden. Gebouwen en gebied 22 juli 2026 - Ontwerp Warmteprogramma 2026 gemeente Diemen | 35 22 juli 2026 - Ontwerp Warmteprogramma 2026 gemeente Diemen 36 Een groot deel van de woningen is na 40 tot 50 jaar aan groot onderhoud toe. Woningisolatie en - onderhoud maken we daarom deel van de wijkgerichte aanpak voor deze buurten. In de buurten langs de randen van Diemen-Zuid liggen vooral laagbouwwoningen. Met verspreid enkele appartementengebouwen. De meeste woningen zijn gebouwd als huurwoning. In de loop van de tijd is ongeveer de helft van de woningen verkocht. Twee derde van de huurwoningen is van particuliere verhuurders. Vesteda verhuurt een deel van Polderland en Biesbosch.
Rochdale en Stadgenoot verhuren 256 woningen in het gebied Isolatieopgave Het zijn vrij smalle woningen uit de jaren ’70 en ’80. Bij de bouw hadden de woningen een matige isolatiekwaliteit. Inmiddels is een deel van de woningen beter geïsoleerd. Veel woningen hebben nog geen energielabel. De woningen die wel een energielabel hebben zijn voor de helft ‘matig’ geïsoleerd en voor de andere helft ‘goed’. Handelingsperspectief inwoners Slecht geïsoleerde woning: ga aan de slag om de woning te verbeteren. Er zijn subsidies beschikbaar en voordelige financiering. Ga voor informatie naar Energieloket Diemen. Matig geïsoleerde woning: als er een MT warmtenet komt is dat voldoende. Wil je een warmtepomp installeren, ga dan goed isoleren en bekijk of je ook het afgiftesysteem wil verbeteren. Goed geïsoleerde woning: je bent klaar om over te gaan op duurzame warmte. Cv-ketels aan vervanging toe: hou nog even vol, er komt snel een warmtenet in deze buurt. Desnoods kun je tijdelijk een huur cv-ketel nemen. 5.2.3 Diemen Centrum hoogbouw Figuur 13 deelgebied Diemen Centrum hoogbouw Voorkeur warmteoplossing
22 juli 2026 - Ontwerp Warmteprogramma 2026 gemeente Diemen 37 In dit gebied heeft aanleg van een MT warmtenet de voorkeur. In de wijk ligt al een decentraal warmtenet van Vattenfall waarop een deel van de flatgebouwen is aangesloten. Het warmtenet is aangesloten op twee warmtecentrales waar motoren met aardgas warmte en elektriciteit opwekken. Vattenfall beëindigt de exploitatie eind 2026. Hierdoor voelen vooral de aangesloten VvE’s een grote urgentie om snel een duurzame warmteoplossing te realiseren. In 2025 is een haalbaarheidsonderzoek gedaan voor de herontwikkeling van het bestaande warmtenet. In 2026 werken we dit verder uit naar een uitvoeringsplan. De rest van de buurt kan deel uitmaken van het uitvoeringsplan dat in Diemen Zuid is gestart. Met de gestapelde gebouwen in deze buurt is het aanleggen van een warmteleiding naar de datacenters haalbaar te maken. Kleine VvE’s, kunnen overwegen een mini-warmtenet aan te leggen. Planning We koppelen de verduurzaming van dit gebied aan het groot onderhoud en ophoging van de doorgaande wegen rond Diemen Centrum. Planning groot onderhoud: Doorgaande wegen 2025 Julianaplantsoen 2029 Prinsessenbuurt 2032 Ruimzicht Oost 2034 Ruimzicht West 2044 Gebouwen en gebied De buurt is de eerste uitbreiding van Diemen vanaf de jaren ‘50. Er staan gebouwen van heel diverse types. Portiekflats uit de jaren ’50 en ’60.
Hoge galerijflats uit de jaren ’70. Lagere appartementengebouwen uit de jaren ’80. De gebouwen hebben gemeen dat ze in vrij hoge dichtheid gebouwd zijn. Het parkeren is overal op maaiveld, zodat de omgeving van de flats vaak behoorlijk stenig is. Sommige gebouwen hebben een collectief verwarmingssysteem. Meestal zijn er individuele CV- ketels. Een deel van de gebouwen is eigendom van woningcorporaties. In veel gebouwen zijn huurwoningen in de loop van de tijd verkocht. Dit zijn nu allemaal VvE’s. Een deel van de gebouwen is van woningcorporaties Rochdale en Lieven de Key. Een groot aantal huurwoningen langs de Prinses Beatrixstraat is van een particuliere verhuurder. Isolatieopgave Een deel van de VvE’s in deze buurt heeft nog een isolatieopgave. Dit willen we samen met de plannen voor duurzame warmte aanpakken. Handelingsperspectief inwoners Woon je in een appartement? - Zorg dat je VvE goed georganiseerd is - Volg de cursus die de gemeente jaarlijks aanbiedt - Vraag VvE ondersteuning aan bij de gemeente - Maak een plan en zoek subsidie en financiering bij VvE energieloket 22 juli 2026 - Ontwerp Warmteprogramma 2026 gemeente Diemen 38 Woon je in een grondgebonden woning? • Slecht geïsoleerde woning: ga aan de slag om de woning te verbeteren. Er zijn subsidies beschikbaar en voordelige financiering. Ga voor informatie naar Energieloket Diemen.
• Matig geïsoleerde woning: als er een MT warmtenet komt is dat voldoende. Wil je een warmtepomp installeren, ga dan goed isoleren en bekijk of je ook het afgiftesysteem wil verbeteren. • Goed geïsoleerde woning: je bent klaar om over te gaan op duurzame warmte. 5.2.4 Spoorzicht Figuur 14 deelgebied Spoorzicht Voorkeur warmteoplossing In deze buurt is het nog niet duidelijk wat de beste warmteoplossing is. Samen met eigenaar Rochdale onderzoeken of het mogelijk is om het warmtenet vanuit Ruimzicht uit te breiden naar Spoorzicht. Als dat niet haalbaar is, liggen individuele en/ of meer buurtgebonden oplossingen voor de hand. Planning We starten met het maken van een uitvoeringsplan in 2027, op het moment dat er inzicht is in de voortgang van het uitvoeringsplan voor Diemen Centrum hoogbouw. Dat is vroeg genoeg om ook de nieuwbouwontwikkeling mee te kunnen nemen. Groot onderhoud en ophoging van de buitenruimte staat pas gepland in 2043. Gebouwen en gebied De woningen zijn eigendom van woningcorporatie Rochdale. Ze zijn in de jaren 2022 en 2023 allemaal verduurzaamd en ‘aardgasvrij-ready’ gemaakt. In Spoorzicht wordt in 2029 een nieuwbouwcomplex met ca. 100 huurwoningen gerealiseerd.
22 juli 2026 - Ontwerp Warmteprogramma 2026 gemeente Diemen 39 5.2.5 Bedrijventerrein Verrijn Stuart Figuur 15 deelgebied Bedrijventerrein Verrijn Stuart Voorkeur warmteoplossing In deze buurt is het nog niet duidelijk wat de beste warmteoplossing is. Gebouwen met een grote warmtevraag, die nabij de hoofdleiding van het warmtenet liggen, kunnen waarschijnlijk relatief kostenefficiënt op het warmtenet worden aangesloten. De andere bedrijven zullen de ruimteverwarming individueel elektrificeren met een warmtepomp. Er moet ook voldoende stroom beschikbaar zijn voor het verduurzamen van de bedrijfsprocessen. Op dit moment is dat een probleem, door netcongestie is verzwaring van stroomaansluitingen meestal niet mogelijk. Planning In 2026 start een ondersteuningsdienst - georganiseerd door de gemeente – die in kaart brengt wat de warmtevraag is en welke bedrijven aardgas gebruiken voor hun bedrijfsprocessen. De ondersteuningsdienst helpt de bedrijven vervolgens met verduurzamen van het energiegebruik. We starten met het opstellen van een uitvoeringsplan in 2027. De planning voor het ophogen en groot onderhoud van de buitenruimte is 2030. Gebouwen en gebied Verrijn Stuart is een gemengd bedrijventerrein. Er zijn veel onverwarmde gebouwen. Op het terrein staat het datacenter van Switch datacenters.
Ook het middenspanningsstation Venserweg van Liander is op het bedrijventerrein gevestigd. Sommige bedrijven hebben op dit moment al last van de netcongestie. Het is (nog) niet bekend welke bedrijven aardgas gebruiken voor hun bedrijfsprocessen.
22 juli 2026 - Ontwerp Warmteprogramma 2026 gemeente Diemen 40 5.3 Deelgebieden 2e fase 2030 - 2035 5.3.1 Diemen Noord Buytenstee en Oud Diemen Figuur 16 Deelgebied Buytenstee en Oud Diemen Voorkeur warmteoplossing In deze buurten is aanleg van een MT warmtenet goed mogelijk. We moeten nog wel onderzoeken of dit haalbaar is als veel eigenaren al een warmtepomp hebben geïnstalleerd. In deze buurt zijn veel hybride warmtepompen geïnstalleerd. Planning We starten met het opstellen van een uitvoeringsplan in fase 2, 2030 – 2035 In deze periode gaat het groot onderhoud plaats vinden in Buytenstee (2032). Het groot onderhoud in Oud Diemen is in 2025 gedaan. Gebouwen en gebied De woningen in dit gebied zijn net voor de invoering van het bouwbesluit (1992) gebouwd. De woningen zijn ‘voldoende’ geïsoleerd. Vooral de kwaliteit van de beglazing kan nog wel verbeterd worden. Een deel van de woningen wordt verhuurd door Bouwinvest. Deze woningen zijn allemaal verduurzaamd en voorzien van hybride warmtepompen. Handelingsperspectief inwoners Matig geïsoleerde woning: als er een MT warmtenet komt is dat voldoende. Wil je een warmtepomp installeren, ga dan goed isoleren en bekijk of je ook het afgiftesysteem wil verbeteren. Goed geïsoleerde woning: je bent klaar om over te gaan op duurzame warmte. Cv-ketels aan vervanging toe? Het duurt nog een tijd voordat in deze buurt een warmtenet komt.
Met een hybride warmtepomp in combinatie met een cv-ketel als tussenoplossing kun je in die periode veel aardgas besparen. Je hebt daar nog jaren plezier van.
22 juli 2026 - Ontwerp Warmteprogramma 2026 gemeente Diemen 41 5.3.2 Plantage de Sniep Noord Figuur 17 Deelgebied Plantage de Sniep Noord Voorkeur warmteoplossing In deze wijk ligt een ZLT bronnet van Eneco. De warmte wordt onttrokken aan het grondwater en aan een hoofdwaterleiding van Waternet. Niet alle woningen zijn aangesloten. Een deel van de woningen wordt met aardgas verwarmd. We moeten onderzoeken of we het ZLT bronnet kunnen uitbreiden en de resterende woningen aansluiten. Of dat deze woningen overstappen op een lucht/water warmtepomp. In deze periode worden de sportvelden gerenoveerd. Misschien is het mogelijk om de nieuwe kunstgrasvelden als zonnecollector te gebruiken. En daarmee als extra warmtebron voor het ZLT warmtenet. Met één voetbalveld kan genoeg warmte worden gewonnen voor 200 woningen. Gebouwen en gebied De woningen zijn rond 2018 opgeleverd. Rond 2030 zijn de CV ketels aan vervanging toe. Dat is het moment om met de bewoners te bezien hoe dit natuurlijke vervangingsmoment kan worden gebruikt om de woningen alsnog aardgasvrij te maken. In deze buurt staat het AGO zwembad, dit is een grote gasgebruiker. De verwachting is dat het na 2030 gaat verdwijnen. Planning De planning voor ophoging en groot onderhoud van het maaiveld is 2033.
22 juli 2026 - Ontwerp Warmteprogramma 2026 gemeente Diemen 42 5.3.3 Diemen Noord hoogbouw Figuur 18 Deelgebied Diemen Noord hoogbouw Voorkeur warmteoplossing Een MT warmtenet, mogelijk met warmte uit datacenter Sciencepark, is hier een goede oplossing. We onderzoeken of dit een uitbreiding van het warmtenet in Diemen Centrum zal zijn, of dat een nieuwe aansluiting naar Equinix gemaakt moet worden. Wellicht is het handiger om dit warmtenet te voeden met aquathermie uit het Amsterdam-Rijnkanaal. Planning Het groot onderhoud in deze strook is pas afgerond. Het volgende groot onderhoud vindt rond 2037 plaats. Een uitvoeringsplan kan daarop aansluiten. In overleg met de betrokken eigenaren kunnen we besluiten een warmtenet al eerder aan te leggen. Gebouwen en gebied Een rij woontorens achter de dijk van het Amsterdam-Rijnkanaal. Een groot deel van de torens is eigendom van een VvE. Enkele worden verhuurd door woningcorporatie Rochdale en verhuurder Bouwinvest. De appartementen hebben individuele cv-ketels. Voor aansluiting op een warmtenet zullen de interne installaties ingrijpend moeten worden veranderd. Flatgebouwen uit deze bouwperiode (1990-1995) hebben vaak collectieve rookgasafvoeren. Als deze vervangen moeten worden is dat erg kostbaar. Op zo’n natuurlijk moment is aanleg van een warmtenet wel aantrekkelijk. Dit zullen we de komende tijd onderzoeken.
22 juli 2026 - Ontwerp Warmteprogramma 2026 gemeente Diemen 43 5.3.4 Bedrijventerreinen De Sniep en Stammerdijk Figuur 19 Deelgebied bedrijventerreinen De Sniep en Stammerdijk Voorkeur warmteoplossing We gaan onderzoeken of voor ruimteverwarming gebruik kan worden gemaakt van het warmtenet dat in Diemen-Zuid en mogelijk ook in Verrijn Stuart wordt ontwikkeld. Sommige bedrijven kunnen mogelijk de ruimteverwarming individueel elektrificeren met een warmtepomp. Er moet voldoende stroom beschikbaar zijn voor de verduurzaming van de warmtevraag én de bedrijfsprocessen. Planning Start opstellen uitvoeringsplan als het uitvoeringsplan voor Verrijn Stuart gereed is. Dan kunnen alle geleerde lessen worden meegenomen. Groot onderhoud in dit gebied staat gepland voor 2032. Gebouwen en gebied Gemengd bedrijventerreinen met diverse grote en kleine bedrijven. 5.4 Deelgebieden 3e fase 2035-2040 5.4.1 Diemen Noord laagbouw fase 3 Figuur 20 Deelgebied Diemen Noord laagbouw fase 3
22 juli 2026 - Ontwerp Warmteprogramma 2026 gemeente Diemen 44 Voorkeur warmteoplossing In deze buurten is aanleg van een MT warmtenet goed mogelijk. In deze periode is de netcongestie voorbij. In deze buurt zijn nu al veel hybride warmtepompen. Enkele tientallen woningen zijn al aardgasvrij. De verwachting is dat na 2035 al veel woningen een warmtepomp zullen hebben. Aanleg van een warmtenet is dan misschien niet meer haalbaar. Dan kan de hele wijk met individuele warmtepompen aardgasvrij worden gemaakt. Gebouwen en gebied In het gebied zijn verschillende winkels en bedrijven gevestigd. De komende jaren onderzoeken we of zij aardgas gebruiken voor productieprocessen en hoe deze processen aardgasvrij gemaakt kunnen worden. Planning Het groot onderhoud aan het maaiveld in deze buurten is in 2025 afgerond. Voor het aardgasvrij maken sluiten we aan op de volgende ronde van het groot onderhoud. De planning voor de ophoging en groot onderhoud van de buitenruimte is: Vogelweide 2035 Scheepskwartier 2040 Vlindertuin 2040 Isolatieopgave De laagbouwwoningen in deze buurten zijn in de jaren 90 gebouwd. Na de invoering van het bouwbesluit. De isolatie van de woningen is ‘voldoende’. In veel woningen is vooral het vervangen van het glas nog een zinvolle isolatiemaatregel.
5.4.2 Buitenlust Figuur 21 Deelgebied Buitenlust Voorkeur warmteoplossing We onderzoeken of uitbreiding van een warmtenet in Ruimzicht in deze buurt haalbaar is. Als dat niet mogelijk is kunnen we een meer buurtgebonden oplossing onderzoeken.
22 juli 2026 - Ontwerp Warmteprogramma 2026 gemeente Diemen 45 De particuliere eigenaren kunnen een semi-individuele oplossing overwegen: een mini- warmtenet. In iedere woning komt een warmtepomp met buffervat, de bodembron wordt gezamenlijk aangelegd per bouwblok(je). De gemeente kan particuliere woningeigenaren ondersteunen bij het opzetten van mini-warmtenetten. De gebouwen tussen het spoor en de snelweg, rond de gemeentewerf, zullen met warmtepompen gasvrij gemaakt worden. Gebouwen en gebied Ongeveer tweederde van de eengezinswoningen in deze buurt is eigendom van woningcorporatie Rochdale. Deze woningen zijn in 2022/2023 gerenoveerd en verduurzaamd. De overige woningen zijn van particuliere eigenaren. Deze woningen zijn soms al verduurzaamd, maar vaak ook nog niet. Woningen die nog onvoldoende zijn geïsoleerd kunnen nu door de eigenaren verduurzaamd worden. Planning In de buurt wordt binnenkort een nieuwbouwcomplex gerealiseerd. Na voltooiing van het nieuwbouwcomplex gaat team Infra groot onderhoud uitvoeren aan het maaiveld. Het lijkt niet kansrijk om de realisatie van een warmtenet met dit groot onderhoud te combineren. Daarvoor komt het te snel. Handelingsperspectief inwoners Cv-ketels aan vervanging toe? Dit is het moment om over te gaan op een volledig elektrische warmtepomp. Zorg ervoor dat je huis goed geïsoleerd is.
Je kunt samen met een paar buren een mini-warmtenet aanleggen. Neem daarvoor contact op met de gemeente 5.4.3 Diemen Centrum laagbouw Figuur 22 Deelgebied Diemen Centrum laagbouw Voorkeur warmteoplossing In deze buurt is een MT warmtenet mogelijk. We kunnen aansluiten op een warmtenet dat in fase 1 is aangelegd voor de hoogbouw in Diemen Centrum. Particuliere eigenaren kunnen een semi-individuele oplossing overwegen. Een mini-warmtenet. In iedere woning komt een warmtepomp met buffervat, de bodembron wordt gezamenlijk
22 juli 2026 - Ontwerp Warmteprogramma 2026 gemeente Diemen 46 aangelegd per bouwblok(je). De gemeente kan particuliere woningeigenaren ondersteunen bij het opzetten van mini-warmtenetten. Planning In fase 3 (2035-2040) starten we met het maken van een uitvoeringsplan. Planning groot onderhoud: Centrum Oost 2043 Centrum West 2045 Gebouwen en gebied In het gebied zijn verschillende winkels en bedrijven gevestigd. Bij het maken van het uitvoeringsplan onderzoeken we of zij aardgas gebruiken voor productieprocessen. Samen met de ondernemers onderzoeken we hoe deze processen aardgasvrij gemaakt kunnen worden. Isolatieopgave In deze buurt moeten nog veel woningen beter geïsoleerd worden. De eigenaren kunnen hier nu al mee aan de slag gaan. In deze buurt zijn veel kleine VvE’s te vinden. De gemeente biedt procesondersteuning aan voor VvE’s die hun gebouw willen verduurzamen. 5.4.4 Diemen Centrum west Figuur 23 deelgebied Diemen Centrum west Voorkeur warmteoplossing In deze buurt hebben warmtepompen de voorkeur. In een groot gedeelte van de buurt zijn met schuimbeton gefundeerde wegen aanwezig. Daar is het aanleggen van een warmtenet niet goed mogelijk. In fase 3 is de netcongestie hopelijk voorbij. Dan kunnen we de buurt met elektrische warmtepompen aardgasvrij maken. We kunnen ook onderzoeken of de aanleg van miniwarmtenetten mogelijk is.
Daarmee kunnen we vermijden dat de relatief kleine achtertuinen vol met buitenunits voor warmtepompen komen te hangen.
22 juli 2026 - Ontwerp Warmteprogramma 2026 gemeente Diemen 47 5.4.5 Diemen-Zuid Biesbosch Figuur 24 Deelgebied Biesbosch Voorkeur warmteoplossing Voor Biesbosch wordt in fase 1 en 2 verkend of aansluiting op het warmtenet van Diemen-Zuid technisch en financieel haalbaar is. Als dat niet het geval blijkt, onderzoeken we in fase 3 of aansluiting op het Diemennet van Vattenfall of een individuele/mini-collectieve oplossing realistischer is. Particuliere eigenaren kunnen een semi-individuele oplossing overwegen. Een mini-warmtenet. In iedere woning komt een warmtepomp met buffervat, de bodembron wordt gezamenlijk aangelegd per bouwblok(je). De gemeente kan particuliere woningeigenaren ondersteunen bij het opzetten van mini-warmtenetten. Planning Deze buurt is onderdeel van het uitvoeringsplan Diemen-Zuid Laagbouw. Het groot onderhoud komt hier pas in de periode van fase 3 aan bod. Groot onderhoud staat gepland voor 2042. 5.4.6 Kantorengebied Bergwijkpark Figuur 25 Deelgebied kantorengebied Bergwijkpark
22 juli 2026 - Ontwerp Warmteprogramma 2026 gemeente Diemen 48 Hier staan vooral grote (kantoor)gebouwen. De meeste zijn inmiddels al gasvrij. Er zijn verschillende wko’s in dit gebied. Een aantal gebouwen zijn aangesloten op het warmtenet van Vattenfall. De gebouwen die nog aardgas gebruiken zullen in autonome ontwikkeling gasvrij worden. Waarschijnlijk met lucht- of bodemwarmtepompen. De eigenaren kunnen de verduurzaming laten aansluiten op de natuurlijke momenten voor vervanging en onderhoud. Groot onderhoud staat gepland voor 2032. 5.4.7 Buitengebied Figuur 26 Deelgebied Buitengebied In deze buurten vinden we verspreide lintbebouwing. Er is geen gasnet aanwezig. De meeste gebouwen worden met een propaangastank verwarmd. Er is ook veel houtstook. Enkele woningen hebben al een warmtepomp. In deze buurten zullen de eigenaren allemaal een warmtepomp moeten kopen. Ze gebruiken daarvoor de natuurlijke vervangingsmomenten.
22 juli 2026 - Ontwerp Warmteprogramma 2026 gemeente Diemen 49 6 Uitvoering van het warmteprogramma 6.1 Deelprojecten De volgende deelprojecten dragen samen bij aan de doelen van dit warmteprogramma en de warmtetransitie in Diemen: - isolatieprogramma koopwoningen - VvE-aanpak - bedrijven - maatschappelijk vastgoed - aanpak energiearmoede - (buurt)uitvoeringsplannen aardgasvrij 6.1.1 Isolatieprogramma koopwoningen Het isolatieprogramma koopwoningen ondersteunt bewoners om hun woning beter te isoleren, zodat zij minder energie verbruiken en hun woning geschikt wordt voor aardgasvrij wonen. Om de aanpak te versnellen maakt de gemeente gebruik van landelijke middelen, zoals de subsidieregeling SPUK LAI. 6.1.2 VvE-aanpak Voor appartementen en complexen wordt een aparte VvE-aanpak ingezet, omdat daar gezamenlijke besluitvorming nodig is. Deze aanpak richt zich op het ondersteunen van appartementseigenaren bij het zetten van stappen richting verduurzaming. De gemeente organiseert jaarlijks een cursus voor appartementseigenaren. In deze cursus leren zij meer over het verbeterproces van hun gebouw en over verschillende verduurzamingstechnieken. Daarnaast is er een digitaal VvE-platform waar eigenaren ervaringen kunnen uitwisselen en van elkaar kunnen leren. Ook is er een digitaal VvE-loket ingericht waar alle relevante informatie overzichtelijk beschikbaar is.
Om VvE’s concreet te helpen bij het proces, stelt de gemeente procesbegeleiders beschikbaar die door de gemeente worden betaald. Tot slot wordt via de subsidieregeling SPUK LAI ook specifiek ingezet op het ondersteunen van VvE’s, zodat zij gemakkelijker stappen kunnen zetten in de verduurzaming van hun gebouw. 6.1.3 Bedrijven Ook bedrijven worden betrokken bij de warmtetransitie. Via de energiedienst op bedrijventerreinen worden ondernemers ondersteund bij energiebesparing en de verduurzaming van hun bedrijfsvoering. Tegelijkertijd gebruikt de gemeente deze energiedienst om inzicht te krijgen in het gasgebruik van bedrijven, zowel voor ruimteverwarming als voor bedrijfsprocessen. Dit helpt om beter te begrijpen waar het energieverbruik plaatsvindt en waar kansen liggen voor verbetering. Ook biedt dit meer zicht op knelpunten, zoals de gevolgen van netcongestie. Met deze kennis kan de gemeente gerichter inspelen op de behoeften van bedrijven en zoeken naar passende oplossingen. 6.1.4 Maatschappelijk vastgoed Voor maatschappelijk vastgoed, zoals scholen en gemeentelijke gebouwen, werkt de gemeente aan een gerichte aanpak om ook deze gebouwen te verduurzamen. 6.1.5 Aanpak energiearmoede Tegelijk is er aandacht voor inwoners met een laag inkomen. Via de aanpak energiearmoede worden zij geholpen om hun energierekening te verlagen en hun woning te verbeteren.
Dit gebeurt op verschillende manieren. Energiecoaches ondersteunen bewoners met advies en 22 juli 2026 - Ontwerp Warmteprogramma 2026 gemeente Diemen 50 helpen bij bewustwording en gedragsverandering, zodat zij zelf energie kunnen besparen. Met het gordijnenproject wordt een praktische bijdrage geleverd aan isolatie in huis. Daarnaast kunnen inwoners via de witgoedregeling oude apparaten vervangen door energiezuinige varianten, wat leidt tot minder stroomgebruik. Ook worden energiefixers ingezet die kleine besparingsmaatregelen in de woning uitvoeren, zoals het aanbrengen van tochtstrips of het plaatsen van ledverlichting. Samen zorgen deze maatregelen voor directe verlichting van de energielasten. 6.1.6 (Buurt)uitvoeringsplannen aardgasvrij In de buurten zelf worden uitvoeringsplannen opgesteld. Hierin staat per buurt wat de beste aanpak is en wanneer stappen worden gezet richting aardgasvrij. 6.2 Interne gemeentelijke organisatie De uitvoering van bovenstaande deelprojecten vraagt om goede samenwerking binnen de gemeentelijke organisatie. Verschillende teams hebben hierin een rol: - Team Ruimtelijk Beleid zorgt voor de kaders en de lange termijnvisie. - Team Projecten is verantwoordelijk voor de uitvoering van concrete projecten in de buurten. - Team Infra speelt een rol bij de technische voorzieningen en de afstemming met netbeheerders en andere partijen.
- Team Communicatie zorgt ervoor dat inwoners en bedrijven goed worden geïnformeerd en betrokken. De voortgang en afstemming tussen deze teams vindt plaats in een wekelijks overleg Klimaat en Energie. Belangrijke besluiten worden voorbereid in het portefeuillehoudersoverleg en daarna voorgelegd aan het College. Wanneer er wijzigingen nodig zijn in het Omgevingsplan, worden deze ook aan de gemeenteraad voorgelegd. 6.3 Rol gemeente versus rol partnerorganisaties 6.3.1 Rol gemeente Regie en coördinatie Bij het opstellen van dit warmteprogramma heeft de gemeente Diemen de professionele belanghebbenden betrokken en planningen en uitgangspunten op elkaar afgestemd. Voor het opstellen (en latere uitvoering) van de uitvoeringsplannen heeft de gemeente een projectmanager in dienst die de relevante partijen betrekt bij een projectgroep. Participatie en communicatie In de warmtetransitie moet iedere bewoner en ondernemer uiteindelijk een besluit nemen hoe hij meedoet aan de warmtetransitie. We willen bewoners en ondernemers tijdig en duidelijk informeren. En we willen plannen maken die op een ruim draagvlak in de samenleving kunnen rekenen. Op basis van een participatieplan betrekken we zoveel mogelijk belanghebbenden bij de warmtetransitie. Stimuleren en ondersteunen De gemeente Diemen heeft een Plan van aanpak isolatie en energiebesparing koopwoningen.
Hiermee stimuleren we woningeigenaren om hun gebouwen te isoleren (onder andere met 22 juli 2026 - Ontwerp Warmteprogramma 2026 gemeente Diemen 51 subsidie en collectieve inkoopacties). Ook ondersteunen we VvE's (met subsidie, procesbegeleiding en netwerkbijeenkomsten). De gemeente maakt een Soortenmanagementplan om het voor woningeigenaren makkelijker te maken om te isoleren zonder beschermde diersoorten te verstoren. We maken een aanpak voor de bedrijventerreinen, waarin een gespecialiseerde ondersteuner de bedrijven gaat stimuleren om samen te werken op het gebied van energie. Deze ondersteuner zal ook de warmtevraag, energiegebruik bij productieprocessen en de opwekcapaciteit bij bedrijven inventariseren. Bevoegd gezag De gemeente heeft vanuit de Wcw een aantal taken: • een warmtekavel vaststellen, waarvoor een warmtebedrijf een voorlopig kavelplan kan maken; • een warmtebedrijf aanwijzen voor een warmtekavel; • ontheffing verlenen voor kleine warmtesystemen. Ook vanuit de Wgiw zijn er taken. Zo kan de gemeente een warmtetransitiegebied aanwijzen, waar de gemeente op termijn de levering van aardgas kan beëindigen. In een warmtetransitiegebied gelden regels die de gemeente moet handhaven. Eigen vastgoed Gemeente Diemen heeft de ambitie om in 2030 alle eigen gebouwen fossielvrij te verwarmen. Een groot deel van de gebouwen is dat op dit moment al.
De overige gebouwen kunnen als ‘startmotor’ dienen bij de ontwikkeling van duurzame warmte in wijken. Een overzicht van de gemeentelijke gebouwen is in de bijlage opgenomen. 6.3.2 Rol partnerorganisaties Medeoverheden Provincie Noord-Holland ondersteunt de gemeente in de warmtetransitie, bijvoorbeeld met subsidies voor het opzetten van acties voor energiebesparing en woningisolatie, onderzoeken bij Uitvoeringsplannen en het opstellen van een SMP. Vanuit het Servicepunt Duurzame Energie (SPDE) biedt de provincie informatie en advies. De provincie heeft ook een rol bij het regionaal verdelen van warmtebronnen en het vaststellen van warmtekavels. De provincie overweegt of zij een rol kan nemen bij het ontwikkelen van warmtetransportleidingen. Waterschap Amstel Gooi en Vecht is de beheerder van de meeste wateren in Diemen. Het waterschap is actief met het bevorderen van aquathermie in haar werkgebied. In Plantage de Sniep levert Waternet de warmtebron. Rijkswaterstaat is beheerder van het Amsterdam-Rijnkanaal en daarmee van een belangrijke warmtebron in Diemen. Diemen werkt samen met de buurgemeentes aan de ontwikkeling en verdeling van warmtebronnen in de regio. En we overwegen samen met een aantal gemeentes een publiek warmtebedrijf te beginnen. Bewoners en bedrijven Er zijn in Diemen een aantal bewonersinitiatieven die een rol in de warmtetransitie willen nemen.
In de Anne Frankwijk is een groep bezig om de buurt versneld van het gas af te krijgen. 22 juli 2026 - Ontwerp Warmteprogramma 2026 gemeente Diemen 52 In de werkgroep Ruimzicht werken een aantal VvE’s samen om hun warmtevoorziening te verduurzamen. Met Huurdersplatform Diemen (HPD) maken we afspraken over de participatie van huurders. De Duurzaamheidsdienst voor Diemense bedrijven probeert een collectief van ondernemers op bedrijventerreinen op te zetten rondom de energietransitie. Mogelijk kan de warmtetransitie daarin meegenomen worden als daar animo voor is onder de deelnemende ondernemers. Grote vastgoedbezitters In Diemen zijn drie woningcorporaties actief met woningen die met aardgas worden verwarmd. Woningcorporaties hebben hoge ambities en werken actief aan de warmtetransitie. Zij sturen op een aardgasvrije woningvoorraad in lijn met het landelijke einddoel van 2050 en nemen al geruime tijd concrete stappen in verduurzaming van woningen. Daarbij maken de corporaties zorgvuldige afwegingen en hebben onder andere rekening te houden met betaalbaarheid voor huurders en het draagvlak onder huurders. Capaciteit bij co-makers en financiële middelen zijn bepalend voor het tempo. Woningcorporaties richten zich de komende jaren vooral op isolatie en het verbeteren van woningen met slechte(re) energielabels.
Voor het aardgasvrij maken van hun gebouwen bewegen zij mee met initiatieven van de gemeente wanneer er een technisch haalbare en financieel verantwoorde oplossing ligt. In gebieden met een realistische businesscase zijn corporaties bereid om aan te sluiten bij de collectieve warmtetransitie. Bouwinvest heeft in Diemen Noord 685 woningen geïsoleerd en voorzien van hybride warmtepompen. Vesteda heeft in Diemen ongeveer 400 woningen en staat open voor gesprekken met de gemeente over gasvrij maken van buurten. Er zijn nog een aantal particuliere verhuurders met grote aantallen woningen in Diemen. Hiermee hebben wij contact gezocht. Liander Netwerkbeheerder Liander is verantwoordelijk voor de analyse en planning van de netcapaciteit. We stemmen de behoefte aan elektriciteit voor de verschillende duurzame warmtesystemen met hen af. In de komende jaren moet het elektriciteitsnetwerk worden aangepast door plaatsing van transformatiehuisjes en het aanleggen van nieuwe en zwaardere verbindingen. Lang niet alles zal tijdig uitgevoerd kunnen worden. In paragraaf 4.3.3 beschrijven we de netcongestie en de gevolgen daarvan voor de warmtetransitie. Bestaande warmtebedrijven In Diemen zijn twee grote warmtebedrijven actief. • Vattenfall heeft in Diemen een grote energiecentrale die tegelijk warmtebron is voor het Diemenwarmtenet (ook wel het Diemennet).
Vanuit deze warmtebron worden grote delen van Amsterdam en Almere van warmte voorzien. Op dit warmtenet zijn in Diemen 3000 woningen(equivalenten) aangesloten. Door de onzekerheid rondom de invoering van de Wcw en het voornemen om warmtebedrijven op termijn in publieke handen te brengen, is Vattenfall niet bereid om individuele bestaande woningen op het warmtenet aan te sluiten. Zij staat wel open voor collectieve aansluitingen in de nabijheid van het bestaande net. Vattenfall is bezig met het verduurzamen van de Diemercentrale. Als de gemeente Diemen op termijn bestaande bouw wil aansluiten via derdentoegang op het 22 juli 2026 - Ontwerp Warmteprogramma 2026 gemeente Diemen 53 Diemenwarmtenet, dan staat Vattenfall daarvoor open. De verduurzamingsopgave wordt daardoor wel groter. • Eneco heeft in Plantage de Sniep een ZLT warmtenet met circa 600 aansluitingen. Ook Eneco is door de onzekerheid rond de Wcw niet van plan om in uitbreiding van het warmtenet te investeren. Regionaal publiek warmtebedrijf Voor de ontwikkeling van nieuwe warmtenetten hebben we in Diemen een publiek warmtebedrijf nodig. Samen met Amsterdam en andere gemeenten in de regio, EBN en Alliander werken we aan een regionaal publiek warmtebedrijf. Dit warmtebedrijf zal waarschijnlijk in 2027 gaan functioneren.
Vooruitlopend op de oprichting van dit warmtebedrijf werken we met Alliander dochter Firan aan de ontwikkeling van nieuwe warmtenetten in Diemen. Ook de provincie Noord-Holland onderzoekt de oprichting van een publiek warmtebedrijf waar gemeenten eventueel mee kunnen samenwerken. 6.4 Capaciteit en middelen Voor de uitvoering van het Warmteprogramma is structurele personele en financiële capaciteit nodig. De gemeente voert de regie op de warmtetransitie met inzet van eigen medewerkers, aangevuld met externe expertise voor onder meer techniek, financiën, communicatie en juridische ondersteuning. Een belangrijk deel hiervan wordt gefinancierd via de Rijksregeling Capaciteit Decentrale Overheden Klimaat- en Energiebeleid (CDOKE). De wijkgerichte aanpak vormt de kern van het Warmteprogramma. Hiervoor is structureel €150.000 per jaar beschikbaar voor participatie, communicatie en technisch onderzoek naar duurzame warmteoplossingen. Daarnaast lopen onderzoeken naar collectieve warmtevoorzieningen, waaronder de benutting van restwarmte en deelname aan een regionaal warmtebedrijf. De voorlopige investeringsbehoefte voor deelname aan een warmtebedrijf ligt tussen €5 en €20 miljoen. Nadere uitwerking van de financiering en dekking volgt, waarna we de raad zullen betrekken.
Met het concreter worden van de warmtetransitie en de invoering van nieuwe wetgeving (Wgiw en Wcw) neemt de benodigde inzet toe. Tijdige opschaling en flexibiliteit in capaciteit en middelen zijn een randvoorwaarde voor een succesvolle uitvoering van het Warmteprogramma. 6.5 Risico’s Bij de uitvoering moet rekening worden gehouden met verschillende risico’s. Een belangrijk risico is netcongestie, waardoor het elektriciteitsnet beperkt ruimte heeft voor nieuwe aansluitingen. Dit kan de voortgang van projecten vertragen. Ook de ontwikkeling van een warmtebedrijf kan onzeker zijn en invloed hebben op de planning. Op dit moment is nog niet duidelijk welk warmtebedrijf de gemeente kan inschakelen voor de uitvoering. In afwachting van het opzetten van een regionaal warmtebedrijf is daarom eerst een tijdelijke oplossing nodig in de vorm van een ‘placeholder’, die voorlopig de rol van warmtebedrijf vervult. Als het niet lukt om deze tijdelijke invulling op korte termijn te organiseren, kan dit leiden tot vertraging in de uitvoering van het warmteprogramma. 22 juli 2026 - Ontwerp Warmteprogramma 2026 gemeente Diemen 54 Daarnaast is de gemeente afhankelijk van subsidieregelingen van het Rijk. De subsidieregelingen van het Rijk zijn op dit moment nog ontoereikend voor de meeste warmteprojecten. Hierdoor zijn deze projecten financieel vaak niet haalbaar.
Als dit beleid niet verandert, blijft het lastig om warmteprojecten tot uitvoering te brengen. 6.6 Planning De uitvoering van het warmteprogramma gebeurt gefaseerd in de tijd. Er is een globale planning waarin staat wanneer projecten starten en eindigen en wanneer belangrijke besluiten worden genomen. De projecten worden als het ware in een treintje door Diemen uitgevoerd, zodat ervaring uit eerdere projecten kan worden meegenomen naar volgende buurten. De totale planning is opgenomen in bijlage D. 6.7 Participatie en communicatie De gemeente vindt het belangrijk om bewoners, bedrijven en andere partners actief te betrekken bij en te informeren over de plannen. Goede communicatie en participatie draagt bij aan draagvlak en zorgt dat plannen beter aansluiten bij de wensen en mogelijkheden van de doelgroep. Bij het opstellen van de uitvoeringsplannen komen we steeds dichter bij de inwoners: • Bij de start van het uitvoeringsplan in een buurt of wijk vormen we een denktank: een groep inwoners die na een oproep een aantal keren bijeenkomt om zich in de plannen voor de wijk te verdiepen. Aan het eind van het traject maakt de denktank een advies voor de gemeente. • We vestigen een fysiek loket in de buurt, waar de inwoners met vragen of ideeën terecht kunnen bij iemand van de gemeente of het warmtebedrijf.
• Verder in de planvorming organiseren we op kleine schaal buurtbijeenkomsten. Dat kan zijn voor de huurders van een complex, voor de leden van een VvE, of voor bewoners van laagbouwwoningen in een straat of buurt. • Als de uitvoering dichtbij komt, zullen we deur voor deur de inwoners aanspreken. We sluiten met de warmtetransitie zoveel mogelijk aan bij participatiemomenten voor andere projecten. Zoals bijvoorbeeld het groot onderhoud in de openbare ruimte, of herontwikkelingsprojecten. We besteden regelmatig aandacht aan de communicatie. We zorgen dat inwoners via verschillende kanalen horen wat de laatste ontwikkelingen zijn. Maar ook wat we nog niet weten, of onzeker is. 6.8 Kwaliteitsborging De gemeente hanteert duidelijke uitgangspunten voor kwaliteitsborging van de projecten. Deze zijn vastgelegd in de Omgevingsvisie en in dit warmteprogramma. Bij ieder belangrijk beslismoment wordt getoetst of projecten aan deze uitgangspunten voldoen. Zo blijft de kwaliteit van de uitvoering gewaarborgd. 22 juli 2026 - Ontwerp Warmteprogramma 2026 gemeente Diemen 55 7 Monitoring en evaluatie 7.1 Monitoring In dit warmteprogramma is per fase een doelstelling vastgelegd voor het verbeteren van de isolatie van woningen, het aantal aansluitingen op een warmtenet en het aantal woningen dat op een andere manier aardgasvrij wordt gemaakt.
De komende vijf jaar werken we met wijk- /buurtgerichte aanpakken aan het realiseren van deze doelstellingen. Om te kunnen beoordelen of de aanpak voldoende voortgang teweegbrengt, is verschillende informatie nodig. Uit de evaluatie van de Transitievisie Warmte (zie bijlage G) komt naar voren dat er op dit moment weinig harde informatie beschikbaar is om de voortgang te kunnen beoordelen. We hebben geen overzicht van het aantal gebouwen dat nog een gasaansluiting heeft. Wat we wel weten is het gasgebruik op postcodeniveau. Over de afgelopen jaren daalt het gasgebruik in Diemen gestaag. Deze informatie is helaas niet nauwkeurig genoeg om de warmtetransitie op te sturen. Minder dan de helft van de particuliere woningen heeft een energielabel. De energielabelmethodiek is in de loop van de tijd een paar keer veranderd, waardoor labels niet altijd vergelijkbaar zijn. Bovendien blijkt veel woningeigenaren van een woning met een ‘slecht label’ de woningisolatie inmiddels al hebben verbeterd, maar het energielabel niet is geactualiseerd. De komende tijd proberen we meer informatie en inzicht te krijgen: - In de wijkgerichte aanpak vragen we gebouweigenaren naar de status van de isolatie van hun gebouw. - De gemeente verleent subsidie voor isolatie, daarmee krijgen we meer zicht op de verbetering van de minst geïsoleerde woningen.
- We krijgen informatie van RVO over het aantal aangevraagde subsidies voor verduurzaming (ISDE). - Met de invoering van het Besluit gemeentelijke instrumenten warmtetransitie (Bgiw) krijgt de gemeente het recht om informatie over de warmtetransitie op te vragen bij het kadaster en bij de netwerk- en warmtebedrijven. Deze informatie leggen we stap voor stap vast in een CRM (customer relationship management) systeem dat de gemeente in 2025 voor dit doel heeft aangeschaft. Hierin leggen we ook per adres de contactmomenten tussen de gemeente en de bewoner/eigenaar vast. Hiermee wordt het CRM-systeem op den duur onze belangrijkste monitoringtool. Als we in een uitvoeringsplan de aanwijzingsbevoegdheid willen gebruiken, moet de gemeente zich ervan kunnen vergewissen dat alle gebouwen het duurzame warmte aanbod hebben geaccepteerd, of een zelf een alternatieve warmteoplossing hebben gekozen. Ook voor deze wettelijke vergewisplicht zal de gemeente het CRM-systeem gebruiken. 22 juli 2026 - Ontwerp Warmteprogramma 2026 gemeente Diemen 56 Indicator Uitwerking Frequentie Bron/actiehouder Hoofd verwarmingsinstallatie Samenvatting per buurt.
Welk deel van de woningen heeft een individuele CV, is aangesloten op een warmtenet, heeft een warmtepomp of wordt op een andere manier verwarmd? Jaarlijks CBS Aantal aansluitingen warmtenet Aantal aangesloten gebouwen op het warmtenet voor gebieden waar een warmtenet wordt gerealiseerd. Halfjaarlijks Warmtebedrijf Opt-out Aantal gebouweigenaren dat gemeld heeft een alternatieve warmteoplossing te willen realiseren en het aantal dat dit al gerealiseerd heeft in een gebied waar een collectieve oplossing wordt gerealiseerd Jaarlijks Gemeente Aantal aardgasvrije gebouwen Aantal gebouwen dat geen aardgasaansluiting meer heeft Jaarlijks Netwerkbeheerder Gasgebruik per buurt Gemiddeld gasgebruik per buurt Jaarlijks Netwerkbeheerder Betaalbaarheid Actualisatie van de inschatting van eindgebruikerskosten voor de gekozen warmtetechnieken per buurt. Incidenteel Gemeente Bewoners tevredenheid Bewoners enquête Twee jaarlijks gemeente Figuur 27 - Monitoring indicatoren 7.2 Evaluatie, herijking en actualisatie We monitoren jaarlijks de voortgang van de warmtetransitie in Diemen. In het jaarverslag evalueren we het gasgebruik per buurt en, naarmate de datakwaliteit in het CRM-systeem verder verbetert, ook de voortgang van de wijkaanpak. Op basis van deze monitoring kunnen we maatregelen en planning waar nodig bijsturen.
De warmtetransitie is een proces van lange adem en loopt naar verwachting door tot 2040. In deze periode kunnen nieuwe technieken beschikbaar komen, kunnen kosten veranderen en kan wet- en regelgeving worden aangepast. Ook kunnen ervaringen uit de uitvoering leiden tot nieuwe inzichten. Daarom moet het warmteprogramma kunnen worden aangepast wanneer dat nodig is. De Omgevingswet biedt hiervoor mogelijkheden, terwijl tegelijkertijd duidelijkheid voor inwoners, bedrijven en andere betrokkenen behouden blijft. Op grond van de Omgevingswet kan het college onderdelen van het warmteprogramma wijzigen, toevoegen of laten vervallen, zolang deze wijzigingen passen binnen de doelen en uitgangspunten van het programma. Dit maakt het mogelijk om het programma bij te sturen zonder direct een volledig nieuw warmteprogramma vast te stellen. Denk bijvoorbeeld aan een aangepaste planning voor een wijk, het benutten van een nieuwe duurzame warmtebron of het toevoegen van een nieuw deelproject. Wanneer sprake is van een grote verandering van koers, zoals het loslaten van een eerder gekozen oplossing voor een groter gebied, is een integrale herziening van het warmteprogramma nodig. Bij wijzigingen wordt in principe een openbare voorbereidingsprocedure gevolgd, zodat inwoners, bedrijven en andere belanghebbenden hun mening kunnen geven.
Voor kleine wijzigingen kan deze procedure achterwege blijven als de gevolgen beperkt zijn en er geen extra milieueffecten optreden. 22 juli 2026 - Ontwerp Warmteprogramma 2026 gemeente Diemen 57 De gemeente maakt daarbij onderscheid tussen drie soorten wijzigingen: • Ondergeschikte wijzigingen, zoals het actualiseren van gegevens, een beperkte verschuiving van de planning of het toevoegen van een warmtebron die past binnen het gekozen warmtescenario. • Substantiële wijzigingen, zoals een wijziging van het beoogde warmtescenario voor een gebied, het aanwijzen van een nieuw gebied of het aanpassen van de planning richting 2040. Hiervoor wordt een openbare procedure doorlopen. • Ingrijpende wijzigingen met mogelijke milieugevolgen, waarvoor aanvullend onderzoek nodig kan zijn, zoals een milieueffectrapportage. We herzien warmteprogramma minimaal één keer per vijf jaar. Bij deze herziening worden alle tussentijdse wijzigingen meegenomen en wordt opnieuw beoordeeld of het programma nog aansluit bij de gemeentelijke ambities en de actuele ontwikkelingen. Bewoners en gebouweigenaren worden tijdig geïnformeerd wanneer wijzigingen gevolgen hebben voor hun buurt of gebouw, bijvoorbeeld als de planning voor de overstap naar een duurzame warmtevoorziening verandert. Zo krijgen betrokkenen voldoende tijd om zich op veranderingen voor te bereiden.
Een wijziging van het warmteprogramma leidt niet automatisch tot een wijziging van uitvoeringsplannen of het omgevingsplan. Wanneer aanpassing van het omgevingsplan nodig is, wordt daarvoor een afzonderlijke besluitvormingsprocedure doorlopen, inclusief de daarbij behorende mogelijkheden voor inspraak en participatie. Met deze aanpak blijft het warmteprogramma flexibel genoeg om in te spelen op nieuwe ontwikkelingen, terwijl inwoners en andere betrokkenen tijdig worden betrokken bij belangrijke wijzigingen. 22 juli 2026 - Ontwerp Warmteprogramma 2026 gemeente Diemen 58 Bijlage A: Woorden- en begrippenlijst Woord of begrip Korte uitleg Actief koelen Het actief verlagen van de temperatuur in een gebouw door gebruik van installaties zoals airconditioning. Afleverset Het onderdeel van een collectief verwarmingssysteem dat warmte overdraagt van een warmtenet aan de woninginstallatie. De afleverset komt meestal in de plaats van de CV-ketel en heeft dezelfde functie. In de afleverset zit meestal ook de warmtemeter. Afgiftesysteem in de woning Het systeem (radiatoren, vloerverwarming) dat warmte in een woning verspreidt. In sommige gevallen kan het ook gebruikt worden om koeling in een woning te verspreiden. Afwegingskader Een set criteria om keuzes te maken tussen verschillende opties in beleid of uitvoering. Aquathermie Warmtewinning uit oppervlaktewater, afvalwater of drinkwater.
Autonome ontwikkeling Ontwikkelingen die vanzelf plaatsvinden, zonder extra beleid of interventie. Basislast De minimale hoeveelheid warmte die continu nodig is om aan de vraag te voldoen. Belanghebbende Een persoon of organisatie die direct belang heeft bij een besluit of project. Betrokkene Een persoon of organisatie die actief deelneemt aan een project of proces. Biomassa Organisch materiaal dat kan worden gebruikt voor energieopwekking. Broeikasgas Gas zoals CO₂ en methaan dat bijdraagt aan klimaatverandering. Businesscase Een onderbouwing van kosten, baten en risico’s van een project. CRM-systeem Customer Relationship Management-systeem, gebruikt voor het beheren van klantgegevens. Collectief systeem Een gedeeld warmte- of koelsysteem voor meerdere gebouwen. Collectieve warmteoplossing Een gezamenlijke oplossing voor warmtevoorziening, bijvoorbeeld een warmtenet. Datathermie Warmte die vrijkomt in datacenters door de koeling van de computers en die kan worden hergebruikt. Decentrale warmtepomp Warmtepomp die lokaal warmte opwekt, niet centraal voor een hele wijk. Duurzame warmtebron Een bron van warmte die hernieuwbaar is en geen of weinig CO 2 uitstoot. E-boiler Elektrische boiler voor het verwarmen van water. Zet stroom direct om in warmte. Energiecoach Persoon die bewoners adviseert over energiebesparing. Vooral gericht op gedragsbeïnvloeding.
Energiefixer Persoon die praktische energiebesparende maatregelen uitvoert in woningen. Energielabel Label dat aangeeft hoe energiezuinig een woning is. Energiemix De samenstelling van verschillende energiebronnen in een gebied. Fossielvrije gemeente Gemeente die geen fossiele brandstoffen meer gebruikt. Geothermie Warmtewinning uit de diepte van de aarde. Hybride warmtepomp Warmtepomp die samenwerkt met een cv-ketel. Individueel systeem Een warmteoplossing voor één woning. Individuele warmteoplossing Een oplossing die per woning wordt toegepast, zoals een eigen warmtepomp. Interfereren Het beïnvloeden van elkaar, bijvoorbeeld de grondwaterbellen bij warmte- en koudeopslag. Isolatieaanpak Strategie om gebouwen beter te isoleren. 22 juli 2026 - Ontwerp Warmteprogramma 2026 gemeente Diemen 59 Kaderrichtlijn water Europese richtlijn voor waterbeheer. Klimaatadaptatie Aanpassingen om gevolgen van klimaatverandering op te vangen. Koppelkans Mogelijkheid om projecten of werkzaamheden aan elkaar te koppelen. Lage WOZ-waarde Een woning met een lage waarde volgens de Wet waardering onroerende zaken. MT warmtenet Middentemperatuur-warmtenet. Natuurinclusief Ontwerpen en bouwen met aandacht voor natuur en biodiversiteit. Natuurlijke koudemiddelen Koelmiddelen die minder schadelijk zijn voor het milieu. Netbeheerder Bedrijf dat het elektriciteits- en gasnet beheert.
Netcongestie Overbelasting van het elektriciteitsnet. Netverzwaring Uitbreiding van het elektriciteitsnet om meer capaciteit te bieden. Opslagvat Vat waarin warm water wordt opgeslagen. Opwekcapaciteit Hoeveelheid energie die een systeem kan opwekken. Passief koelen Koelen zonder actieve installaties, bijvoorbeeld door zonwering, ventilatie, of met koud water uit een warmte-/koudenet Piekmoment Moment waarop de energievraag het hoogst is. Plan-mer procedure Proces om een milieu effect rapportage te maken. Restwarmte van bedrijven Warmte die vrijkomt bij industriële processen en hergebruikt kan worden. Rookgasafvoer Afvoer van rookgassen uit een verwarmingssysteem. Seismisch onderzoek Onderzoek naar trillingen in de aarde, vaak bij geothermie. Semi-individuele warmteoplossing Warmteoplossing voor een klein collectief, zoals een appartementencomplex. Soortenmanagementplan Plan om isolatiewerkzaamheden mogelijk te maken en tegelijk kwetsbare dier- en plantensoorten te beschermen. Stroompiek Tijdstip waarop elektriciteitsverbruik piekt. Uitkoppeling van warmte Het loskoppelen van warmte uit een systeem. Uitvoeringsplan Plan waarin staat hoe een project wordt uitgevoerd. Vollooprisico Risico dat onvoldoende eigenaren aansluiten op een warmtenet. Warmte- en koudeopslag Opslag van warmte en koude in de bodem. Warmtebedrijf Bedrijf dat warmte transporteert en levert.