Notulen raad 14 november 2024

achter staan en we zullen dan ook niet instemmen met het amendement van de VVD hierover. Een kabinet dat problemen over de schutting gooit. Gelukkig nemen wij in Diemen wel onze verantwoordelijkheid om landelijke problemen op te lossen of het nou gaat over de opvang van ontheemden, Oekraïners, statushouders maar ook het onderzoek naar een mogelijke asielopvang, daar zijn wij natuurlijk heel blij mee en we dienen daarom ook mede de motie in over de opvang van asielzoekers. Op het gebied van duurzaamheid neemt Diemen haar verantwoordelijkheid. We zijn heel blij met de 750 bomen die we al extra hebben geplant van de 1000 die we in het coalitieakkoord hebben afgesproken en we staan dan ook positief tegenover de motie over de rivierkreeft om daar nog ietsje aan toe te voegen, namelijk duurzaamheid en natuur. De heer SIKKING: dank u voorzitter. Ik hoor 750 bomen geplant. Dat is heel mooi maar hoeveel zijn er eigenlijk gekapt in deze periode? Mevrouw MUIJS: er zijn ook bomen gekapt maar zoals u in het antwoord op mijn technische vraag heeft kunnen lezen zijn die ook een op een weer vervangen. Dus er zijn echt 750 bomen in Diemen bijgekomen in deze afgelopen collegeperiode en daar zijn wij super blij mee.

Het laatste onderwerp waar Diemen landelijke problemen aan het oplossen is, in ieder geval voor onze eigen inwoners, is de publieke gezondheid waar landelijk veel te weinig aandacht is voor de gevaren van seksueel overdraagbare ziektes en wij in Diemen gaan zorgen voor gratis beschikbare condooms om het bewustzijn over het belang van een condoom te vergroten. Dus wij nemen onze verantwoordelijkheid voor landelijke problemen maar we zijn ook niet blind voor de problemen in onze lokale gemeenschap en ook daar zien we in deze begroting mooie dingen gebeuren. Allereerst op het gebied van kansengelijkheid. We hebben in Diemen een ruimhartig armoedebeleid. We zijn bezig met een herijking van het nieuwe armoedebeleid en daar zien we dat het college goede dingen aan het doen is. We hebben in het verleden ook vragen gesteld over het betrekken van mensen met ervaring met armoede bij het opstellen van het beleid en we zien de motie van de VVD als een mooie aanvulling daarop. Dus daar staan we zeker positief tegenover en we zijn erg benieuwd hoe het college daar tegenaan kijkt en ook zien we dat het college in deze begroting weer mooie dingen aan het doen is op bijvoorbeeld het gebied van diversiteit en inclusiviteit en onderwijs. Dus op al die punten gaat het goed met de kansengelijkheid. Ook op het gebied van wonen zien we mooie dingen.

In deze begroting bijvoorbeeld dat er hard gewerkt wordt aan het bouwen van nieuwe woningen, of het nou gaat om Holland Park of waar we het later deze avond nog over gaan hebben, over de Harmonielaan en we zijn natuurlijk blij dat dat vooral betaalbare woningen zullen zijn. Dus zowel sociale als middelduur en in de informatieve raad hebben we ook gehoord dat het college verwacht dat in 2025 veel meer woningen met lokale voorrang aan Diemenaren zullen worden toegewezen. Dat is ook een mooie verbetering ten opzichte van de cijfers uit 2023 die we inderdaad een tikkeltje teleurstellend vonden en we zijn blij dat dat beter wordt en tot slot de lokale kracht van onze gemeenschap omdat wat wij als gemeente hier aan het doen zijn met elkaar natuurlijk super belangrijk is maar Diemen wordt echt Diemen gemaakt door onze inwoners en daarvoor zijn verenigingen, stichtingen en andere plekken waar Diemenaren en Diemenezen elkaar kunnen ontmoeten en kunnen verbinden essentieel. Dan zien we dat dat in de begroting vooral terugkomt in de subsidies. We geven jaarlijks 5,3 miljoen uit aan subsidies. Een groot deel van die subsidies gaat naar grote instellingen die bijvoorbeeld op het sociaal gebied hele nuttige dingen doen maar dat zijn niet echt de subsidies waar je aan denkt bij lokale kracht.

Dus als je kijkt naar de subsidies die gaan naar De Omval, naar de sportverenigingen, naar de koren, naar echt de plekken waar mensen elkaar kunnen 20

ontmoeten en verbinden, dan is dat 1,4 miljoen. Dat is minder dan 1% van onze gehele begroting en met die ene procent van de begroting houden we het hele rijke dorpsleven van Diemen met elkaar in stand en dat vind ik ontzettend mooi om te zien. We denken dat de motie over Heen en Weer daar een hele mooie aanvulling op is waar ook Diemenaren en Diemenezen elkaar kunnen ondersteunen in dat ontmoeten en verbinden en daarom hebben wij hem ook mede ondertekend. Dus kortom. In deze begroting een mooie voortgang op het gebied van kansengelijkheid, woningnood en lokale kracht en daarom zullen we hem zeker steunen. De heer SIKKING: dank u voorzitter. Ik wil van tevoren even mededelen dat mevrouw Van Marion de moties zal behandelen. We hebben hele grote moeite met de begroting 2025 omdat wij veel punten anders zien of anders zouden invullen en ik wil wel een greep doen uit die punten. Dat is bijvoorbeeld de doelsubsidie van De Omval, de leegstand van het gebouw van Het Atelier in Diemen Zuid, de rioolbelasting, de ozb verhoging, een nieuw zwembad, afschaffing van de stadspas, een jeugdboa, verkoop van flexwoningen, Join the Pipe en wateroverlast van woningen. Dat zijn punten waar wij andere beslissingen in gemaakt zouden hebben of anders voorgedragen hebben. We hebben over heel veel dingen al uitgebreid gesproken maar ik zou bijvoorbeeld wat over de Omval subsidie willen zeggen.

We hebben technische vragen gesteld en we refereren naar antwoord 50 van die technische vragen over de begroting als voorbeeld over de subsidietoekenning, dit naar aanleiding van de begrotingsvraag over de begroting van de Ouderenpartij Diemen en Onafhankelijk Diemen. Dan gaan we citeren. De heer PRINS: voorzitter, even ter correctie. De Ouderenpartij Diemen heeft geen technische vragen gesteld bij de begroting. Dus u moet ons niet noemen. De heer SIKKING: dan streep ik dat meteen door. We citeren: “Daarnaast wordt een deel van de subsidie aangewend voor het verduurzamen van het gebouw om de energielasten te verminderen.” Einde citaat. Onafhankelijk Diemen is van mening dat normaal een plan van aanpak ingediend wordt en dan wordt de subsidie bepaald. In dit geval over de subsidie van De Omval vragen wij ons af, want het gebouw is pas verduurzaamd, zijn er nu al tekortkomen in het gebouw van De Omval? De subsidie is voor professionalisering en de exploitatie en niet voor gebouwverduurzaming. Voor de professionalisering om aan een positieve cashflow te komen zouden wij dit genereren en daarvoor was die subsidie. Een ander punt is het leegstaande gebouw Het Atelier. Het Atelier onderhouden of slopen is niet opgenomen in de begroting 2025.

De voorbereidende uitgaven komen in de 4e kwartaalbrief van 2024, maar door geen kostenraming in de begroting van 2025 op te nemen kan dit een handigheidje zijn om de algemene reserve in 2025 aan te wenden. De pot met “onvoorzien” hebben we geloof ik al uitgedeeld, dus dan moeten we algemene reserve aanwenden maar de algemene reserve is hard nodig voor de komende jaren. Het is voor Onafhankelijk Diemen wat frustrerend want we hebben behoefte aan duidelijkheid. Duidelijkheid, dat zou ook bij andere partijen het geval kunnen zijn. Wij hadden die kosten liever in de begroting van 2025 opgenomen gezien. Dan de verhoging van de rioolbelasting. Degenen met de breedste schouders moeten ook de meeste lasten dragen. Wie veel loost moet veel betalen maar we houden een norm aan van 500 kuub watergebruik om te lozen. Voor een normaal huishouden ligt het verbruik veel lager. We hebben hier al eerder over gesproken en we pleiten voor een gedifferentieerd tarief. In een eerdere discussie werden wij verwezen naar de waterleverancier en de tarieven. Als wij voor waterlozingen daarheen worden verwezen kunnen we de norm van 500 kuub beter weghalen want dat slaat nergens op, daar kunnen we niets mee. 21

Voor de ozb verhoging van 5% dienen we de motie van de VVD mede in. Over het zwembad hebben we ook heel veel gezegd. Mevrouw VAN ’T RIET: dank u voorzitter. U noemt een heleboel dingen waarop u het niet eens bent met deze begroting maar ik zie nul amendementen van uw kant. Dus als u een begroting wilt hebben waar u mee in kan stemmen zou het fijn zijn als u gewoon komt met amendementen om de begroting zodanig aan te passen zodat u er wel mee in kunt stemmen. Het is makkelijk om kritiek te leveren zonder zelf te zeggen hoe het beter kan. De heer SIKKING: dat klopt. Ik had in mijn tekst er ook een zinnetje bijgezet: “We kunnen wel een amendement of een motie indienen maar gelet op eerdere discussies vinden wij nog geen meerderheid daarvoor”. Dus waarom zouden we daar de raad dan mee lastigvallen? Is dat een antwoord op uw vraag? Mevrouw VAN ’T RIET: dank u voorzitter. Dat is een beetje een antwoord op mijn vraag. Volgens mij heeft u ook niet heel hard geprobeerd om steun te vinden voor uw punten. U roept ze, u krijgt in de raad niet direct steun. Dus dan gaat u verder in gesprek met de fracties om te vragen van ik heb hier 5 plannen waar ik de begroting zou willen verbeteren. Zijn er dingen waar jullie ons in zouden kunnen steunen, waar we meer steun samen voor zouden kunnen vinden? Dat heeft u niet gedaan. De heer SIKKING: dank u voorzitter.

Bijvoorbeeld over de verkoop van de flexwoningen, daar hebben we uitgebreid over gesproken en daar is geen steun voor. Zo zijn er meerdere dingen. Over de afschaffing van de stadspas hebben we gesproken. Moet ik dat nu nog weer herhalen, herhalen, herhalen? Ik denk niet dat daar een meerderheid voor te vinden is maar misschien in de komende jaren wel. Mevrouw VAN ’T RIET: dank u voorzitter. U heeft net 5 andere punten genoemd maar bij geen van die punten komt u met een amendement en voor geen van die punten heeft u gezocht bij de andere fracties, voor zover ik kan inschatten, of er andere fracties zijn die daarin mee kunnen gaan en met u mee kunnen denken van op die manier kunnen we misschien een amendement indienen en binnenhalen. Dus het is makkelijk om te zeggen dat u het er niet mee eens bent maar ik vind het echt een beetje een zwaktebod om dan met nul amendementen te komen. De heer SIKKING: dank u voorzitter. Ik zeg niet dat ik het er niet mee eens ben, ik zeg dat we andere keuzes hadden gemaakt. Dat heb ik in het begin gezegd van deze punten en voor die andere keuzes is geen meerderheid. Daar hebben we al uitgebreid over gesproken en we hebben het nu vaak over de subsidies zoals De Omval want, moet dat gebouw nog een keertje verduurzaamd worden? Dus dat is gewoon een vraag en voor de rest hebben wij onze mening gezegd. Mevrouw MUIJS: dank u voorzitter.

Ik ben nu wel heel erg benieuwd want uit het betoog van de heer Sikking leek ik te concluderen dat hij niet voor deze begroting zal stemmen maar ik hoor u aan het einde zeggen dat u het niet per se niet eens bent met de begroting. Dus ik ben heel benieuwd, gaat u straks voor of tegen stemmen? De heer SIKKING: dank u voorzitter. Als u het zo stelt ga ik tegen stemmen. Mevrouw MUIJS: voorzitter, ik ben wel benieuwd wat in mijn vraag u heeft overtuigd om tegen te stemmen. 22

De heer SIKKING: dank u voorzitter. We hebben in de fractie hierover gesproken en we hebben toen gezegd geef wat punten aan waar je andere keuzes in zou maken. En we hebben hier al heel veel gesproken met elkaar. Van Onafhankelijk Diemen punten heb ik eigenlijk nooit meer iets van teruggevonden. Dus we zijn helemaal niet blij met deze begroting. We zouden meer punten van ons terug willen zien in de begroting en als het dit jaar niet kan, misschien volgend jaar als de ogen opengaan, soms kunnen we dingen ook anders aanpakken. Mevrouw VAN ’T RIET: dank u voorzitter. Mag ik hier dan wel uit concluderen dat alle onderwerpen die u niet heeft genoemd, dat u zich daar dan wel in kunt vinden in de begroting? De heer SIKKING: nee, ik heb gezegd dat ik een greep zou doen uit onze punten. Mevrouw VAN MARION: dank u voorzitter. Ik ga verder in op de moties. De eerste motie Amerikaanse rivierkreeften. Wij erkennen de schade die de Amerikaanse rivierkreeften aanbrengen. De motie, zo lezen wij dat, is bedoeld om meer inzicht te krijgen in deze situatie. Dat kunnen wij wel steunen maar het stelt ook een manier voor om actief in te willen grijpen in de populatie door deze te verminderen. Dit klinkt als een doelgerichte poging om het aantal kreeften te verlagen wat vaak leidt tot doden.

Als de gekozen methodes niet diervriendelijk zijn, wij zijn van mening dat dieren geen objecten zijn die zomaar verwijderd mogen worden of gekookt mogen worden om op te eten. GroenLinks, u mag ze ook niet zelf uit het water halen mits u volledig visrecht heeft. De heer DE BRUIJN: dank u voorzitter. Ik wil hier even een correctie op aanbrengen. U mag ze, zeker weten, uit het water halen met een net, met een hengel zolang u een normale visvergunning heeft. U mag ze ook van de straat plukken want ze lopen heel vaak over straat. U mag ze gewoon oppakken. Het enige probleem is dat u ze niet mag vervoeren maar u zegt je mag ze niet vangen maar je mag ze, zeker weten, vangen. Mevrouw VAN MARION: dank u voorzitter. Wist u ook dat ze giftig zijn? Het Voedingscentrum geeft aan dat ze giftig zijn. Dus het is beter niet om te eten. De VOORZITTER: we gaan hier niet verder uitgebreid verder op in. Dat gaan we niet doen bij een begrotingsbehandeling. De heer DE BRUIJN: dank u voorzitter. Ik ben heel verbaasd dat ze giftig zijn want dat is echt niet waar. Mevrouw VAN MARION: dank u voorzitter. Het gif zit in het koppie. De verantwoordelijkheid voor de populatie van de Amerikaanse rivierkreeften vinden wij ook liggen bij het waterschap en niet zozeer bij de gemeente. Die moet zich beperken tot voorlichting en het bevorderen van bewustwording over de aanwezigheid van de kreeften.

Dan de motie Diemen is voor opvang. Wij zullen deze motie niet steunen omdat wij ervan uitgaan dat wij landelijk beleid volgen. Wij zijn van mening dat de gemeente altijd op een menselijke manier hieraan zal werken, ook zonder motie of afschaffing van de Spreidingswet. Wat betreft de motie ervaringsdeskundigen. Na wat verduidelijking begrijpen wij dat de VVD streeft naar een bredere inzet en professionalisering van ervaringsdeskundigen. Dat voorstel kunnen wij wel waarderen. Toch zijn wij ook van mening dat de gemeente al goed gebruikmaakt van ervaringsdeskundigen. Ook een opleiding voor ervaringsdeskundigen vinden wij niet noodzakelijk. Hun ervaring is een hele sterke basis, al 23

was dit maar als voorbeeld bedoeld. In plaats daarvan zien wij liever de focus op herhaalde communicatie. Wij denken dat je hier meer mee bereikt. Daar zien wij nog wel een taak voor de gemeente in. Wij steunen de motie niet. Mevrouw YILDIZ-KAYA: dank u voorzitter. Mevrouw Van Marion gaf aan dat we het landelijk beleid moeten volgen en daarnaast gaat ze ervan uit dat de gemeente toch wel voor opvang zal zorgen maar hoe ziet die partij dat op het moment dat de Spreidingswet toch wordt ingetrokken en dat het landelijk beleid is. Hoe gaan we dan als gemeente om met het vraagstuk? Mevrouw VAN MARION: dank u voorzitter. De gemeente krijgt dan iets meer ruimte. Nu moeten wij onder druk presteren en die druk valt dan wel weg, ook al kunnen we de taken voortzetten maar op een meer ontspannen manier en dan komen we er ook. Mevrouw YILDIZ-KAYA: voorzitter, is het dan niet gewoon juist een reden om te zeggen wij gaan mee met die motie want we gaan het als gemeente dan gewoon doen? Mevrouw VAN MARION: dank u voorzitter. Wij vertrouwen op de gemeente dat het goed komt. De motie vinden wij overbodig. Wethouder KLAASSE: dank u voorzitter. Ik proef brede bijval vanuit de raad totdat ik het betoog van Onafhankelijk Diemen hoorde hoewel ik uiteindelijk de conclusie wij hebben vertrouwen in de gemeente van Onafhankelijk Diemen hoorde.

Als geheel vind ik dat wel een hele mooie conclusie en ik heb er ook alle vertrouwen in dat deze begroting het komende jaar de gemeente Diemen ook weer de goede ruimte zal geven om het beleid uit te voeren waar wij als college voor staan en hopelijk ook u als raad voor staat. De begroting zal inderdaad morgen digitaal worden aangeleverd bij de provincie. Dus u heeft vandaag nog alle tijd om amendementen in te dienen en zaken te wijzigen. De VVD heeft dus nog alle mogelijkheden om wijzigingen aan te brengen en morgen gaan we het, al dan niet gewijzigd, opsturen naar de provincie. De lokale lasten. Eigenlijk wil ik dan verwijzen naar de grafiek zoals de fractie van D66 ook heeft aangegeven. We zien dat we nog ruim niet op het niveau zitten als het gaat over de ozb van 2020 en 2021. Dat komt omdat we 4 jaar lang achter de indexering hebben aangelopen. We indexeren op basis van een inschatting van het CPB van een jaar daarvoor. Het CPB heeft bepaalde prijsstijgingen en bepaalde loonstijgingen niet kunnen voorspellen. Dat is ook geen ramp want dat had niemand kunnen voorspellen maar dat betekent wel dat je op een gegeven moment moet gaan corrigeren. Misschien hadden we wel eerder moeten corrigeren op het moment als je kijkt naar de grafiek, eigenlijk wil je zo dicht mogelijk bij die 100 blijven, dat indexcijfer.

Daar zijn we inmiddels heel ver vandaan gekomen en nu maken we een lichte correctie en je ziet het ook als het gaat over de ozb van woningen. Diemen behoort tot de 20 minst dure gemeenten van Nederland. Overigens bij de niet-woningen zitten we in de middenmoot en nog net aan de goede kant van de middenmoot maar bij de woningen zitten we bij de 20 minst dure gemeenten en daar doen we een kleine correctie op. Bij de niet-woningen waar we dus in de middenmoot zitten, daar doen we die correctie ook niet. Dus daar beperken we de stijging op 2,2%. Bij de rioolheffing en de afvalstoffenheffing zijn we kostendekkend. Dat is nu ook weer extern getoetst. We zijn echt kostendekkend. Het is niet dat we daar geld op verdienen. We maken daar kosten voor en de kosten zijn gestegen, voor een deel ook door de ambities die uw raad ook heeft uitgesproken over klimaatadaptatie en dat verklaart ook die lichte stijging van € 5 op de rioolheffing die we toepassen. Overigens, als het gaat over de ozb verhoging, dan 24

hebben we het ook over een tientje per huishouden per jaar extra. Dus dat zijn ook niet de extreem hoge bedragen. Dan ga ik kort in op De Omval. Er is inderdaad een verhoging van de subsidie. Een deeltje daarvan wordt gebruikt voor de verduurzaming van het bestaande gebouw. Dat is nog niet helemaal goed ingeregeld, goed afgerond. Daar moeten dus nog een slag in gemaakt worden maar het grootste gedeelte van de extra subsidie gaat in het verder ontwikkelen van de horeca, het verder ontwikkelen van het theaterproduct zodat de zaalbezetting omhooggaat want, dat kwam ook uit het onderzoek van Berenschot naar voren, was een van de zaken wat nog een probleem was dat bij bepaalde voorstellingen te weinig mensen in de zaal zaten. De combinatie met de bibliotheek heeft overigens wel veel meer aanloop veroorzaakt. Dus De Omval merkt wel dat ze veel meer gevonden wordt, er is veel meer reuring en veel meer drukte. Dus wat dat betreft gaat het heel goed met De Omval. Tegelijkertijd blijft het natuurlijk een kleine organisatie en met kleine organisaties is het soms wel een beetje precair.

Daarom heeft ze soms net wat meer spek op de botten nodig, ook in financiële zin, en daarvoor is ook die incidentele subsidie want na corona en na de grote verbouwing en aanbouw van de bibliotheek had De Omval eigenlijk helemaal geen reserves meer en ze gaat nu langzaam weer naar een gezonde financiële situatie en daar is de subsidie in belangrijke mate voor bedoeld. Het Atelier, u refereerde daaraan, dat wordt ook in de 4e kwartaalbrief besproken. Ten tijde van de begroting hadden we dit nog helemaal niet scherp. Ten tijde van de kadernota in aanloop naar de begroting hebben we daar wat meer visie op ontwikkeld en daar wordt u ook in de toekomst verder over geïnformeerd. Wij kunnen niet alle kosten gelijk opnemen. Daarvoor zijn ook kwartaalbrieven. Daar zitten de plussen en minnen lopende het jaar in en daar zult u mogelijkerwijs bij de kwartaalbrieven van volgend jaar ook verder over geïnformeerd worden. Wethouder EVERHARDT: dank u voorzitter. Allereerst wil ik ook de raad bedanken voor de mooie woorden die u heeft geuit over bestaanszekerheid, het ruimhartige armoedebeleid, wonen en kansengelijkheid en daarbij werd aangeduid dat we die menselijke, duurzame en eerlijke kant van Diemen met elkaar blijven voortzetten en het is fijn om daar erkenning voor te krijgen van uw raad. Ik heb een aantal vragen en zorgen gehoord over mogelijke verdringing op de woningmarkt.

Ik wil daar wel het een en ander over zeggen. Als het gaat over sociale huurwoningen weten wij wat de gemiddelde verhuringen zijn op jaarbasis en dat zijn er gemiddeld zo’n 125 en dat is dan exclusief studentenwoningen, dus de studentenhuisvesting valt daarbuiten. Als je kijkt naar die verhuringen, dan is afgesproken met de woningcorporaties dat zij 30% van de woningen adverteren op Woningnet met lokale voorrang, 30% van het aantal verhuringen is voor de urgenten en wij zijn op dit moment bezig met de woningcorporaties om nieuwe prestatieafspraken te maken en daar zal dus ook een percentage voor de statushouders in benoemd gaan worden. Daar kan ik dus nog niet op vooruitlopen. Dan blijft er dus nog die 40% over en ook daarvan zien wij dat die woningen voor een deel naar Diemenaren gaan. Als het dan gaat om hoeveel cijfers kunnen we daarover leveren. Het is gebruikelijk dat wij zo rond juli/juli van het jaar de cijfers terugkrijgen van de corporaties en dan kunnen we ook precies zien hoeveel woningen er naar Diemenaren gaan en welke woningen met urgentie en welke woningen met lokale voorrang worden verhuurd. Het is inderdaad spijtig, en D66 gaf dat al aan, dat in 2023 dat percentage zo laag was, die 4%, en dat heeft inderdaad te maken met het nieuwe systeem wat nog in werking moest treden.

We doen er alles aan om dat voor 2024 en zeker straks voor 2025 om daar een inhaalslag te maken.

25

De heer PRINS: dank u voorzitter. De wethouder zegt dat ze ongeveer rond juni de cijfers van de woningcorporaties krijgt. Ik ben over het algemeen wel een wandelend archief maar zijn die cijfers in de afgelopen jaren ook met de raad gedeeld? Wethouder EVERHARDT: dank u voorzitter. Wat wordt gedeeld wordt met de raad is het percentage wat aan lokale voorrang wordt verhuurd. Dat is het percentage wat bij de prestatie-indicatoren staat. De heer PRINS: voorzitter, dan moeten we natuurlijk wel weten een percentage van wat want we konden vorige week uitrekenen dat het om 125 woningen per jaar gaat die vrijkomen. Dat is beduidend lager dan de jaren daarvoor want ik heb wel eens cijfers gezien van 160-170 woningen. Daar zat een stijging in maar voor een raadslid is het bijna niet te volgen als je ook niet de aantallen erbij vermeldt. Wethouder EVERHARDT: dank u voorzitter. Daar ben ik het zeer mee eens. Het moet natuurlijk gaan om het totaalplaatje van wat zeggen die cijfers precies. Dus ik wil wel even gaan kijken dat als we dit gaan monitoren we een wat vollediger beeld kunnen opleveren voor de raad. Dat neem ik even terug om te onderzoeken en dan kom ik daarop terug. Mevrouw MUIJS: dank u voorzitter. Misschien ter aanvulling. We hebben natuurlijk ook kort gewerkt aan de KPI’s die we vaststellen als raad en dat daarin ook het programma Sociaal is of wordt bekeken.

Daar kan de heer Prins misschien ook nog bij meedenken als die ideeën heeft hoe dat beter kan. De heer PRINS: voorzitter, bedankt voor de tip maar ik heb ook meegedacht over die prestatie-indicatoren (KPI) en we hebben ook geconstateerd, al eerder in deze raad, dat er heel veel overbodige en misschien ook wel moeilijke en onduidelijke prestatie-indicatoren zijn. Dus om de juiste informatie boven tafel te krijgen is het heel goed dat die herzien worden maar dat staat allemaal op de rol voor volgend jaar want we hebben in werkgroepjes daaraan gewerkt en dat is nog niet afgerond. Wethouder EVERHARDT: dank u voorzitter. Dan kom ik nu op de 2 moties. Allereerst de motie steun voor aanvullend vervoer Heen en Weer Diemen. Ik heb dat vorige week ook al aangegeven, ik word hier eigenlijk best heel blij van, van zo’n initiatief want het is een initiatief uit onze eigen gemeenschap. Het is een mooi initiatief. Het is heel fijn dat er mensen bereid zijn om hiervoor op te staan en hierin te gaan samenwerken. Dus alle hulde daarvoor. Ik heb ook vorige week aangegeven dat ik zeker bereid ben om in gesprek te gaan met de stichting en als daar een subsidieaanvraag uit voortvloeit, dan zullen wij dat binnen de huidige kaders beoordelen zowel financieel als inhoudelijk. Dan hebben we nog de motie zet ervaringsdeskundigen in bij armoedebeleid.

Ik ben blij dat hier door Onafhankelijk Diemen werd gezegd van we hebben de indruk dat er al veel gebruik wordt gemaakt van ervaringsdeskundigen. Dat klopt. Wij hebben ook bij het onderzoek naar het nieuwe minimabeleid ervaringsdeskundigen ingezet, onder andere door in gesprek te gaan met de cliëntenraad participatie maar ook omdat wij gebruikmaken van geschoolde en getrainde ervaringsdeskundigen die zich verenigd hebben en ook omdat we bij alle onderzoeken die we hebben gedaan de informatie die uit deze onderzoeken komt door gesprekken te voeren met ervaringsdeskundigen, om dat mee te nemen. Ik heb daar ook al het een en ander over verteld bij de startnotitie voor het armoedebeleid. Ook bij het rekenkameronderzoek kwam dit voorbij. Dus alles bij elkaar overziende denken wij dat wij daar al het nodige aan doen. We zetten deze mensen in. We vinden ze van belang om te kijken van kunnen we hun stem meenemen bij het beleid maar ook om een brug te vormen 26

naar onze inwoners en wij denken dus dat om deze redenen deze motie op dit moment overbodig is. Wethouder VAN DEN BERG: dank u voorzitter. Het interessante van de brede portefeuille die deze wethouder mag hebben is dat bij een begroting in moties klein leed naast groot leed kan komen. Dat gaat waarschijnlijk een wat ongemakkelijk bruggetje met zich meebrengen maar laten we maar met de Amerikaanse rivierkreeft beginnen. Het toeval wil dat het dagelijks bestuur van het waterschap Amstel, Gooi en Vecht volgend jaar een ronde langs de gemeenten komt doen en ik wil daarom ook de toezegging doen om het daar meteen met het dagelijks bestuur, met het college bespreekbaar te maken. We gaan daar ook een aantal andere dingen bespreekbaar maken, bijvoorbeeld het verlagen van het water in de Oosterringvaart, het wateroppervlak dat we kunnen bergen bij hevige regenval, het mogelijk verplaatsen of verplaatsen van een gemaal. Dus er zijn een aantal onderwerpen die we daarbinnen gaan bespreken en mij lijkt het goed om daar dan ook de Amerikaanse rivierkreeft bij te bespreken. Dus dat zou mijn toezegging zijn aan de fractie van GroenLinks om op die manier de motie kleur te geven en dan kan het hele college erop toezien hoe ik dat bespreekbaar maak met het dagelijks bestuur. Dus dat lijkt mij een prima mogelijkheid. Dan de motie over de asielopvang.

Het debat tussen mevrouw Muijs en de heer Prins is toch wel, denk ik, gestoeld op een aantal onduidelijkheden of dingen die verkeerd zijn gelezen, begrepen, gehoord of iets van dien aard want ik kan mij niet voorstellen dat de heer Prins, zoals ik hem ken en zoals ik de Ouderenpartij Diemen ken, na mijn uitleg deze motie net als het college zal kunnen omarmen. De Wet gemeentelijke taak mogelijk maken asielopvangvoorzieningen, in de volksmond de Spreidingswet genoemd, gaat alleen over het mogelijk maken van de asielopvangvoorzieningen. Dus alleen maar over het getal hoeveel mensen wij zouden moeten huisvesten in een asielopvang in Diemen en het gaat over, in ieder geval in de ogen van dit college, een verwerpelijke bonus die een gemeente zou kunnen krijgen als bovenop de taakstelling daadwerkelijk meer asielzoekers plaats krijgen in die gemeente. Dat is sec waar de Spreidingswet over gaat. Alle andere financiële regelingen zijn samengevat in het Faciliteitenbesluit opvangcentra dat hoort bij de Wet centraal orgaan opvang asielzoekers. Dat is pas op het moment dat er een bestuursovereenkomst is.

Dus dan is al duidelijk dat het COA voornemens is om met de gemeente een AZC te gaan openen en op dat moment komt er een bestuursovereenkomst, dan worden de afspraken gemaakt en dan worden dus ook de afspraken gemaakt over de financiële afwikkeling daarvan en daarin zitten een heleboel stromingen en die zijn best al een tijd zo want die wet is er al een tijd en ik heb nog niet gehoord dat het kabinet ook die wet op de schop wil doen maar mocht dat zo zijn, overigens is dat ook niet wat de motie zegt. De motie zegt alleen de Spreidingswet. Elke andere wet die mogelijk opgeschort of afgeschaft wordt, dan mag de raad van mij verwachten dat ik bij u terugkom als dat financiële gevolgen heeft of andere gevolgen maar op dit moment is het kabinet niet voornemens om die wet aan te pakken en daarnaast is er nog een financieringsstroom via de septembercirculaire via het Gemeentefonds. Dus als sec de zorg is bij de heer Prins om zich uit te spreken voor asielopvang in Diemen, dat daar mogelijk een financiële component in speelt, dan hoop ik daarmee die zorg weg te hebben gehaald want ik kan mij niet voorstellen dat de Ouderenpartij Diemen zoals ik die ken daar negatief tegenover staat.

U hoort al in mijn betoog dat het college positief staat tegenover deze motie, al is het alleen al omdat daarmee de raad het standpunt van het college die wij ook al vaker hebben geuit in onze communicatie naar buiten toe, namelijk dat wij hiermee bezig zijn en dat wij hier ook mee bezig zijn als de Spreidingswet onverhoopt wordt afgeschaft hiermee door zullen gaan. Het is fijn dat uw raad in meerderheid daarin dat standpunt wil onderschrijven en wil ondersteunen. Dus normaal gesproken zou ik zeggen wij zijn blij dat u dit ook daadwerkelijk 27

in stemming brengt terwijl het wellicht niet nodig zou hoeven zijn omdat het college dit standpunt al heeft maar in dit specifieke geval zou u het college daarmee een dienst bewijzen door dit als raad daadwerkelijk nogmaals uit te spreken. Wethouder PRINS: dank u voorzitter. Vorige week in de informatieve raadsvergadering hebben we het onder andere gehad over wijkplatforms, buurtcomités en vanavond hoor ik weer een nieuwe term buurtraden. Ik laat het even in het midden wat het uiteindelijk wordt maar ik wil de toezegging die ik vorige week gedaan heb en die een beetje tussen wal en schip gevallen is nu even herformuleren en herbevestigen. Ik ga hem gewoon oplezen zodat het duidelijk is wat we gaan doen. ‘In het eerste kwartaal van 2025 komen we met een plan van aanpak, gericht op een bredere deelname van inwoners aan bijvoorbeeld wijkplatforms. Ons doel is om voor de zomer van 2025 de eerste stappen te zetten via pilots.’ Dat is sec de tekst van de toezegging. We gaan het bekijken vanuit het beschikbare budget want dat hebben we nog van het programma Voor en met Diemen en mochten we daar extra middelen voor nodig hebben, dan komen wij bij u terug via de kwartaalbrieven. De heer DE BRUIJN: voorzitter, wij zijn blij met de informatie van de wethouder dat er een bespreking met het waterschap in elk geval op de agenda staat in 2025.

We willen wel graag even goed deze motie nog in stemming brengen om te laten zien dat deze gemeenteraad behoud van natuur heel belangrijk vindt. Mevrouw VOERMANS: dank u voorzitter. Ik zou graag een korte stemverklaring willen uitspreken. Wij stemmen vanavond tegen de begroting en dat komt toch vanwege het punt van de ozb. Verschillende punten uit de begroting vinden wij ontzettend mooi en steunen wij maar dit is voor ons een heel belangrijk punt en daarom zullen wij vanavond tegen stemmen. De heer PRINS: dank u voorzitter. De wethouder van financiën heeft niets gezegd over onze verwijzing naar de post onvoorzien maar daar hoeft hij ook niet op te reageren als hij het maar goed gehoord heeft. Wat betreft de motie Heen en Weer ben ik zeer blij met de raadsbrede ondersteuning alhoewel ik wel constateer dat het logo van Ons Diemen er niet bij staat maar de heer Advokaat hoeft mij alleen maar toe te knikken of het klopt dat het een raadsbrede ondersteuning is. De meerderheid van zijn fractie knikt ja. Wat betreft het antwoord van wethouder Everhardt. Zij is blij met het initiatief en ze zegt dat als er een subsidieaanvraag uit voortvloeit, dan zullen we die in behandeling nemen maar ik breng graag in herinnering dat die subsidieaanvraag vorige week al is overhandigd aan u. Er zat een brief bij met een subsidieaanvraag. Dan de motie Amerikaanse rivierkreeft.

Ik hoop dat het overleg snel zal zijn met het dagelijks bestuur van het AGV want ik heb dat een paar jaar geleden ook al eens gesuggereerd en toen werd er niet zo enthousiast op gereageerd maar nu heeft het DB zichzelf uitgenodigd begrijp ik. Ik zou u ook in overweging willen meegeven om daar het baggeren van de Drie Diemen aan de orde te stellen in het kader van de waterkwaliteit. Als u zelf bij de Vinkenbrug gaat staan kun je soms zien hoe troebel het water is. Wethouder Van den Berg heeft een keurig college gegeven over het verschil tussen de Spreidingswet en de COA asielopvang en de septembercirculaire maar onze zorg is niet weggenomen. Wij verwachten namelijk dat dit kabinet wel gaat inzetten op een zo hard mogelijk anti-asielbeleid, de stroom afremmen op allerlei mogelijke manieren en als ik in herinnering breng dat de regeling waar de grote steden gebruik van kunnen maken om uitgeprocedeerden en ongedocumenteerden op te vangen, als ik goed heb begrepen wordt die afgeschaft per 1 januari aanstaande. Om te voorkomen dat al die mensen op straat verdwijnen met alle mogelijke gevolgen van dien heeft Amsterdam besloten om die kosten zelf te gaan financieren. Dat juichen wij toe. 28

Mevrouw MUIJS: dank u voorzitter. De heer Prins stelt dat het kabinet poogt om een zo hard mogelijk asielbeleid te voeren en op die manier probeert mensen te ontmoedigen om hier naartoe te komen. Dat vinden wij heel erg en volgens mij vindt de heer Prins dat ook heel erg. Dus ik vraag mij af als dat zo is, waarom wij er dan als Diemen aan mee zouden moeten werken. Dan moeten wij daar juist tegenin gaan door wel onze verantwoordelijkheid te nemen. De heer PRINS: dank u voorzitter. Ik heb mijn zorgen uitgesproken en dat blijf ik doen want stel dat het aantal asiellocaties ernstig wordt beperkt en ze mogen niet verder opgevangen worden in Ter Apel, waar gaan die mensen dan naartoe.

Als dat niet georganiseerd is op een of andere manier, dan gaan ze bij bekenden of familieleden in huis en ik denk dat de gevolgen voor de samenleving, voor de gemeenten en voor henzelf erg groot zullen zijn en daarom heb ik geprobeerd u uit te nodigen om daarover met ons in discussie te gaan en dat hoeft niet hier met interrupties maar op basis van goede informatie maar dat het de komende jaren een chaos gaat worden in Nederland als het om dit onderwerp gaat, daar ben ik er heilig van overtuigd en ik hoef geen enkele hand in het vuur te steken voor dit kabinet als het gaat om de maatregelen die eraan zitten te komen en die grote gevolgen zullen hebben voor de gemeenten want als de wet verbiedt om statushouders een woning toe te wijzen, al dan niet met voorrang, wordt doorgezet hebben we daar in Diemen de grote gevolgen van en dat probeer ik duidelijk te maken. Mevrouw MUIJS: voorzitter, ik snap dat de heer Prins zich zorgen maakt over de acties van dit kabinet en ik snap ook dat de heer Prins denkt van misschien wordt het chaos in de asielopvang maar dat zou dan juist reden moeten zijn om deze motie te steunen want als uw zorgen ertoe leiden dat u zegt van dan wil ik geen asielopvang in Diemen. Als elke gemeente dat doet wordt de chaos nog veel groter.

Dus ik stel voor dat we juist vanwege die chaos zouden moeten zeggen van wij in Diemen nemen wel onze verantwoordelijkheid en willen wel zorgen voor asielopvang om die chaos ondanks dit kabinet te verminderen. De heer PRINS: voorzitter, ik heb in eerste termijn heel duidelijk gezegd van het grootste deel van de motie onderschrijven wij en ook dat we dat in het verleden hebben gedaan voor opvang van asielzoekers of statushouders huisvesten. Daar is niets in veranderd maar wij hebben een probleem met het dictum, namelijk daarmee door te gaan ook als de Spreidingswet wordt afgeschaft. Dat is een open einde verhaal en daar willen we niet in meegaan want we willen gewoon als dat gebeurt de kosten en de gevolgen daarvan eerst zien voordat we dat allemaal in de begroting gaan verwerken. Dat is waar het om gaat. Deze motie is eigenlijk vergelijkbaar met de motie die vorige maand door D66 werd ingediend om sowieso altijd een locatie in Diemen te reserveren voor een eventuele middelbare school terwijl dat nooit meer afgewogen zou mogen worden tegenover andere uitgaven. Dat is door de meeste fracties toen zo gebracht en ik vergelijk het zo omdat deze motie erop lijkt. Mevrouw MUIJS: voorzitter, nog een laatste poging.

Wij vonden overigens beide moties hele goede moties maar de wethouder heeft net uitgelegd dat de afschaffing van de Spreidingswet geen enkel financieel gevolg heeft voor deze motie. Dus u zegt het is een open einde motie maar dat is helemaal niet zo want die Spreidingswet heeft geen financiële gevolgen. Dus ik snap uw zorg echt niet. Kunt u dat uitleggen? De heer PRINS: nee want zoals de wethouder beweert dat de afschaffing van de Spreidingswet geen gevolgen heeft voor de gemeente Diemen. Dan denk ik ga er nog maar eens goed over nadenken voor als het moment nadert want het zal gevolgen hebben. Overigens heb ik vanmiddag gelezen dat de Spreidingswet op zijn vroegst ergens midden 29

volgend jaar wordt afgeschaft en dat alle noodmaatregelen, proceduremaatregelen en wetsvoorstellen ook ergens medio 2025 worden bekendgemaakt. Daarmee ga ik niet zeggen dat het niet zo’n vaart zal lopen maar de stemming wordt opgekweekt dat er heel veel antiasiel en anti-migratie wordt getamboereerd door dit kabinet en ik wil graag dat wij het hier in deze raad met elkaar erover hebben wat voor gevolgen dat heeft en ook in verband met die andere aspecten die ik daarbij heb genoemd, namelijk de huisvesting van buitenlandse studenten en de huisvesting van expats wat dat voor gevolgen heeft gehad voor deze gemeente. Ik probeer die discussie met u aan te gaan en ik hoop dat u er nog eens een keertje goed over nadenkt en dat volgend jaar met ons wilt gaan doen en ik heb het college uitgenodigd om dat te doen. Daar heb ik nog geen antwoord op gekregen. Misschien moet ze er even over nadenken maar dat is onze inzet geweest bij deze motie en ik denk dat ik daarmee de andere moties niet meer hoef te behandelen want daar hebben we al onze steun voor uitgesproken. De heer ADVOKAAT: dank u voorzitter. Ik vind het jammer dat de VVD op het amendement en het antwoord van de wethouder helemaal niet reageert inhoudelijk op zijn argumenten want die zijn steekhoudend.

We hebben al jaren niet geïndexeerd, dus het is logisch dat we nu een keer een indexering toepassen en er zit dan 2% bovenop maar die 5%? Ik hoor gemeenten met 7% en meer. Dus ik vind dat we nog zeer redelijk bezig zijn. Mevrouw VOERMANS: dank u voorzitter. Wij vinden het inderdaad een heel erg belangrijk punt dat als er stijgingen komen daar een heel duidelijk verhaal achter moet zitten, dat daar een goede motivering bij moet zitten. Daarom hebben wij een jaar geleden ook een motie ingediend zodat als er stijgingen zouden komen daar een goed verhaal bij is. Die motie heeft het toen niet gehaald maar die had er wel voor kunnen zorgen dat er nu een sterk verhaal had gestaan en wij beoordelen op dit moment dat dat er niet is en daarom is dat voor ons een belangrijk punt in de overweging om wel of niet voor te stemmen. De heer ADVOKAAT: voorzitter, dat is jammer want u stemt de begroting nou weg over inkomsten voor ongeveer 2 ton. Dan ga ik even naar de moties toe. Ons Diemen heeft een brug in het logo en dat staat voor verbinden en samenwerken en elkaar helpen. Deze termen lopen als een rode rivierkreeft door de moties die we zullen steunen. Stichting HeenenWeer verbindt letterlijk.

Samenwerken doen we graag als het gaat om de opvang van asielzoekers en we helpen zowel de mensen die het nodig hebben en zolang het binnen onze mogelijkheden ligt is het onze plicht om onze medemensen en onze collega-gemeenten te helpen. We zijn dus zowel voor de motie Heen en Weer en de Amerikaanse rivierkreeft, de opvang en de inzet van ervaringsdeskundigen bij armoede. Mevrouw MUIJS: dank u voorzitter. Wij hadden al onze steun uitgesproken voor de motie over de opvang. Die hebben we zelfs mede ingediend. De kreeften en ook Heen en Weer. Ook die hebben we mede ingediend en we hebben gezegd dat we het amendement over de ozb niet zullen steunen. We hebben geluisterd naar het antwoord van de wethouder over wat het college nu al allemaal doet op het gebied van ervaringsdeskundigen. Dat vinden we heel mooi om te horen. Een deel hadden we inderdaad ook al gehoord zelfs op onze vragen van de wethouder en wij zien de motie over de ervaringsdeskundigen als een ondersteuning van dit beleid en een oproep om dat te blijven doen. Dus wij zullen ook deze motie steunen. Dus tegen het amendement en voor de moties. Wethouder KLAASSE: dank u voorzitter. De VVD geen sterk verhaal? Op het moment dat je de ozb met 25% zou laten stijgen, dan ben ik het helemaal met u eens dat daarvoor een hele goede gedegen analyse moet komen. Dan moet je echt inhoudelijk af gaan wegen. Dan 30

moet je integraal een goede keuze kunnen maken. Dat gaan wij ook doen met het proces van ombuigingen en besparingen maar als we het nu hebben over eigenlijk het inhalen van een indexering. De heer Advokaat zei heel terecht we hebben geïndexeerd maar misschien net niet voldoende. Nou gaan we daar een kleine inhaalslag maken 2,2 om 5%, dat is absoluut geen 25%. Dus als dat de reden is dat u tegen deze begroting stemt vind ik dat absoluut geen sterk verhaal. Mevrouw MUIJS: dank u voorzitter. Ik vind eigenlijk dat het college zich met deze argumentatie nog tekortdoet want er ligt wel degelijk een integrale afweging. Er liggen extra inkomsten waar het college een enorm boekwerk over heeft geschreven wat het gaat doen met die extra inkomsten. Dat er ergens onder het kopje ozb geen 3 pagina’s zijn volgeschreven betekent niet dat het college niet goed heeft verantwoord wat er met het geld gedaan gaat worden. Het is dus zelfs nog een ietsje erger dan de wethouder net stelt. Mevrouw VOERMANS: dank u voorzitter. Ik ben ontzettend blij dat blijft staan dat de keuzes die wij gaan maken richting 2026 integraal worden afgewogen, dat vinden wij ontzettend belangrijk en met wat nu voorligt dachten wij dat daar al andere stappen vooruit waren genomen.

Dus fijn dat dat proces blijft staan maar er is een verhaal nodig als je dit soort keuzes maakt en bij de kadernota hebben we het over andere kaders gehad. Dus we denken dat dat debat ook heel erg belangrijk was met dit soort keuzes. Wethouder EVERHARDT: dank u voorzitter. Ik heb nog een vraag over de motie Heen en Weer van is dit nou een subsidieaanvraag of wat zat er nou in de enveloppe die ik voor mij heb? Ik heb hem als volgt gelezen: daar staat dat het een voorlopige subsidieaanvraag is en er stond boven het tweede blad een begroting. Voordat we in allerlei semantische discussies gaan verzeilen wil ik voorstellen dat ik het gesprek aanga en mocht dat leiden tot een subsidieaanvraag, dan zullen we dat via de gebruikelijke kaders inhoudelijk en financieel en de gebruikelijke werkprocessen netjes afhandelen. Wethouder VAN DEN BERG: dank u voorzitter. Het moge duidelijk zijn dat de keuzes die dit kabinet maakt met betrekking tot asiel en migratie niet de keuzes zijn van dit college en dat is slechts maar één onderwerp waar dit kabinet keuzes maakt want ik kan er nog wel een aantal noemen waar wij de keuzes van dit kabinet niet onderschrijven. Dat is ook hoe het college deze motie heeft gelezen, namelijk het afschaffen van de Spreidingswet lost niks op. Het niet huisvesten van statushouders lost niks op.

De gemeenten ontslaan van hun verantwoordelijkheden die sommige gemeenten blijkbaar nodig hebben als stok achter de deur lost niks op. Een gemeente die wel de ballen heeft om daar handen en voeten aan te geven, dat zet zoden aan de dijk want het is wel echt een rommeltje en dat is heel zacht uitgedrukt. De woorden van mevrouw Kuilman dekken de lading beter maar u kent mij als een eloquent spreker, dus ik zal ze niet herhalen maar het is wel zo. In de afgelopen decennia hebben de kabinetten Rutte een kaalslag laten plaatsvinden bij de IND en bij het COA en daar de gemeenten opgezadeld met een groot probleem en dat is een opvangprobleem, dat is een doorstroomprobleem waardoor wij nu op dit moment de gaten aan het dichtlopen zijn en ik ben blij dat wij in een college zitten waarbij we die gaten willen dichtlopen, waarbij wij ingecalculeerd risico willen lopen voor de mensen die hier al in Nederland zijn. Die hebben hier al een plek nodig of dat nou in een AZC is of in een woning en door mee te gaan in de angst en de polarisatie die dit kabinet in de ogen van het college neerzet dragen wij niet bij aan een positieve oplossing.

Wij zullen met z’n allen de tering naar de nering moeten zetten want deze tijd, de andere wind die waait die door sommigen ook wel genoemd wordt een gure rechtse wind die waait, die vraagt om een ander college in deze gemeente en die vraagt om daadkracht en die 31

vraagt om oplossingen en daar hoort ook bij doorpakken in het mogelijk zoeken van een locatie voor een AZC, dat vraagt ook om doorpakken in het huisvesten van statushouders ondanks dat daar wellicht geen wettelijke taak meer ligt, ondanks dat wij wellicht burgerlijk ongehoorzaam moeten zijn omdat wij niet meer mogen toewijzen want die mensen zijn er en die mensen verdienen een plek en die mensen verdienen ook een veilige plek en daar wil dit college graag aan bijdragen en ik vind het als portefeuillehouder een hele fijne gedachte dat ik weet dat de gemeenteraad dit college daarin expliciet ondersteunt en dat ik altijd terug zal komen als het financiële gevolgen heeft en dat ik altijd terug zal komen als het COA besluit om de financiële verplichtingen die zij in een bestuursovereenkomst met ons heeft afgesproken niet nakomt. Dan ben ik de eerste die het COA eraan helpt te herinneren wat contractbreuk inhoudt. Nog eenmaal probeer ik hiermee de heer Prins toch gerust te stellen en met dit college de strijd tegen het kabinet aan te gaan. De heer PRINS: dank u voorzitter. De wethouder houdt een gloedvol betoog en dat waardeer ik ook wel maar dat deed hij nu voor de tweede of de derde keer. Hij verwijst naar tientallen jaren beleid van de kabinetten Rutte. Het zal iets korter zijn geweest. Het is altijd weer terugkijken en anderen de schuld geven.

Misschien doe ik dat zelf ook wel eens maar de wethouder is van een partij die nog nooit in een kabinet heeft gezeten. Toen de partij de kans kreeg om mee te doen aan een kabinet haakte ze af vanwege de asiel- en immigratiediscussie. Had staatssecretaris Van den Berg het niet beter kunnen doen dan Van der Burg? Wethouder VAN DEN BERG: voorzitter, volgens mij is het een goede gewoonte om zo gauw een wethouder in functie is die te zien als wethouder, weliswaar namens een partij, maar voor de hele gemeente en voor elke stemmer en voor elke niet-stemmer en daar zit ik hier voor. Ik ben een partijbestuurder namens GroenLinks en niet voor GroenLinks. Dus hoe ik het als staatssecretaris had gedaan, dat zullen we wellicht nooit weten maar hopelijk misschien met een bepaalde partij in coalities wel op korte termijn met een andere wind maar of ik daaraan bij zal dragen, dat zullen we dan zien. Mevrouw VAN ’T RIET: dank u voorzitter. Ik vraag mij nog steeds af hoe de VVD kijkt naar deze motie over de asielopvang. De VOORZITTER: nee, dat had in een eerdere ronde gemoeten. Dan gaan we naar de stemmingen toe en dan zullen straks allereerst gaan stemmen over het amendement, dan over het raadsvoorstel voor de begroting 2025 en dan over de moties. We gaan digitaal stemmen. Voor het amendement zijn uitgebracht 4 stemmen en daartegen 16. Het amendement is verworpen.

Voor het amendement stemmen de fracties van Onafhankelijk Diemen en VVD. Dan gaan we nu in stemming brengen de programmabegroting 2025. De stemming is geopend. Voor zijn uitgebracht 16 stemmen en daartegen 4. Het voorstel is aangenomen. Tegen het voorstel stemmen de fracties van Onafhankelijk Diemen en VVD. Dan gaan we naar de moties. Allereerst de motie Heen en Weer. De stemming is geopend. Voor zijn uitgebracht 20 stemmen en daartegen 0. De motie is aangenomen. Dan gaan we naar de motie over de Amerikaanse rivierkreeft. De stemming is geopend. Voor zijn uitgebracht 18 stemmen en daartegen 2. De motie is aangenomen. Tegen de motie stemt de fractie van Onafhankelijk Diemen. Dan de motie Diemen is voor opvang. De stemming is geopend. Voor zijn uitgebracht 14 stemmen en daartegen 6. De motie is aangenomen. Tegen de motie stemmen de fracties van Onafhankelijk Diemen, Ouderenpartij Diemen en VVD. 32

Dan de motie zet ervaringsdeskundigen in bij armoedebeleid. De stemming is geopend. Voor zijn uitgebracht 18 stemmen en daartegen 2. De motie is aangenomen. Tegen de motie stemt de fractie van Onafhankelijk Diemen. Mevrouw MOORS: voorzitter volgens mij is er bij de voorlaatste stemming een stem gewisseld. De mensen dachten dat deze al in stemming was maar de vorige was in stemming en er zijn dus stemmen verwisseld maar misschien dat ik mij vergis. De stemming leek geopend te zijn terwijl dat nog niet zo was. De VOORZITTER: volgens mij heb ik wel de goede conclusie getrokken en die is vastgesteld. We moeten even nagaan of het goed in iBabs staat maar goed dat u zo opmerkzaam bent geweest. Is er behoefte aan 5 minuten pauze? Ik schors de vergadering voor 7 minuten. De VOORZITTER: ik heropen de vergadering. 3.

Stedenbouwkundig programma van eisen woningbouw Harmonielaan

Mevrouw KUILMAN: dank u voorzitter. We hebben het vorige week uitgebreid over de Harmoniehof gehad. Er ligt een heel mooi plan. Er worden ongeveer 100 woningen gebouwd die echt broodnodig zijn. Er is het een en ander gezegd over de grootte van de woningen. Het zijn bandbreedtes en daar zal mogelijk enige variatie in komen en in de raadsvoordracht staat dat er in het plan nog enkele middeldure huurwoningen worden opgenomen omdat er grotere woningen zullen komen maar die grotere woningen kunnen we ook sociaal bouwen want er is ook een gigantische behoefte aan grotere sociale huurwoningen voor gezinnen en die hebben we de laatste jaren niet gebouwd. Woningen zijn schaars en we hebben het nu een beetje over het verdelen van schaarste en we willen ook absoluut dat er in het plan nog middeldure huurwoningen komen maar wij hebben de nadrukkelijke wens dat de grotere woningen gepositioneerd aan de Harmonielaan waar mogelijk gezinnen kunnen wonen, dat die als sociale huurwoning verhuurd zullen worden en dat dan de middeldure huurwoningen elders in het plan gerealiseerd worden. Dat is ook ongeveer samengevat het dictum van de motie. Het is een mooi plan en we hopen dat de grote woningen aan de Harmonielaan sociaal worden.

De motie luidt als volgt: We stellen de raad voor om het volgende besluit te nemen: We stellen vast dat: • Bij de nieuwbouw aan de Harmonielaan zo’n 100 sociale huurwoningen gebouwd zullen worden, aangevuld met enkele middenhuurwoningen; • In de raadsvoordracht de bouw van de middenhuurwoningen als volgt wordt beargumenteerd: “De reden om naast sociale huur ook enkele middenhuurwoningen te onderzoeken heeft te maken met de ruimtelijke opzet van het plan waardoor enkele woningen groter zijn”. We hebben nagedacht over en houden rekening met: • Er veel behoefte is aan sociale huurwoningen, ook voor gezinnen. We vragen het college om: • Bij de verdere uitwerking van de nieuwbouw Harmoniehof te onderzoeken of de grotere woningen daarbinnen, die aan de Harmonielaan zijn gesitueerd, als sociale huurwoning verhuurd kunnen worden; 33

•

De middenhuurwoningen op een andere plek in het plan te bouwen.

Partij van de Arbeid Sofie Kuilman

GroenLinks Hilda van ’t Riet

Ons Diemen Wim Advokaat

Mevrouw VAN ’T RIET: dank u voorzitter. Voor ons ligt een programma van eisen voor de Harmoniehof. Een plan dat moet leiden tot ongeveer 100 nieuwe sociale huurwoningen en enkele middenhuurwoningen in Diemen. Woningen waar grote behoefte aan is. GroenLinks vindt dat dit voorstel goede kaders biedt voor de verdere ontwikkeling van deze locatie en we zijn dan ook van plan om in te stemmen met dit programma van eisen zoals het voorligt en met de grondexploitatie. Zoals ook blijkt uit de motie die we samen met de PvdA indienen willen we de ontwikkelaar nog wel wat aandachtspunten meegeven. Ten eerste dus dat het onze voorkeur heeft als de woningen aan de straat van de Harmonielaan tegenover de huidige woningen sociale huurwoningen voor gezinnen zouden worden. Dit betekent dus dat de middenhuurwoningen elders in het complex een plekje moeten krijgen, al kan natuurlijk ook overwegen om ze geheel weg te laten maar ook aan middenhuurwoningen is veel behoefte, dus mogen de experts zich erover buigen wat daarvoor de beste mogelijkheden zijn. De heer POELWIJK: dank u voorzitter. We hebben natuurlijk als D66 en als gemeente en als coalitie de ambitie om zowel sociaal als middenhuur te realiseren. Wij zijn al lang blij dat bij dit honderdtal sociale huurwoningen er nu ook ruimte is gevonden voor een aantal middeldure huurwoningen om in die behoefte te voorzien.

Het lijkt mij juist niet wenselijk dat die middeldure huurwoningen dan nu maar alvast van tafel worden geveegd ten faveure van de sociale huur die we sowieso al in grote aantallen op dat perceel gaan realiseren. Hoe kijkt GroenLinks daarnaar? Mevrouw VAN ’T RIET: dank u voorzitter. Dat was mijn vervolgzin op het moment dat u uw interventie aankondigde. Ook aan middenhuurwoningen is veel behoefte. Dus de experts kunnen zich erover buigen wat daarvoor de beste plekken zijn om die in dit complex te realiseren als we ze niet aan de straat zouden situeren. Dus dat de experts die een plan gaan maken kijken wat goede plekken zijn om die middenhuurwoningen in het complex te plaatsen. De heer POELWIJK: dank u voorzitter. Ik meende toch te horen dat mevrouw Van ‘t Riet zei dat ze wat GroenLinks betreft ook wel uit het plan zouden kunnen als dat zo zou uitkomen en misschien is er dan nu de gelegenheid om dat nog even recht te zetten. Mevrouw VAN ’T RIET: voorzitter, dat heb ik ook gezegd maar dat werd vervolgd door dat het ook wel kan. Ik laat de optie open. De heer POELWIJK: voorzitter, het lijkt mij toch heel fijn als mevrouw Van ‘t Riet die optie dat de middeldure huur eruit gaat niet openlaat. Wat ons betreft moet die er komen. Over de situering in het plan zouden we misschien nog kunnen nadenken maar het is geen goede optie om nu alvast te zeggen haal die middenhuur er maar uit.

Mevrouw VAN ’T RIET: dat kunt u dus zo meteen in uw betoog nog een keertje benadrukken.

34

De heer JÄGERS: dank u voorzitter. Misschien hebben we iets gemist maar wat is uw beweegreden om die grotere woningen op een speciale plek te wensen die ook sociaal zouden moeten zijn? Mevrouw VAN ’T RIET: dank u voorzitter. Dat zijn precies die sociale huurwoningen waarvan mevrouw Kuilman zonet heeft aangegeven dat het gaat om de woningen die aan de straat liggen, die dus iets groter voorzien zijn dan het gemiddelde in het gehele complex en wat dus eigenlijk eengezinswoningen kunnen zijn aan de straat waar we echt al heel veel jaren geen meer van gebouwd hebben. De heer JÄGERS: dank u voorzitter. U had ook kunnen pleiten voor grotere sociale huurwoningen elders in het complex. Mevrouw VAN ’T RIET: voorzitter, dat had gekund maar dan zijn er dus geen grondgebonden gezinswoningen. Dan zijn dat weer appartementen waarvan er ook komen en waarvan er een heleboel komen maar deze woningen aan de straat is juist een mooie gelegenheid om een aantal gezinswoningen aan de straat op de begane grond te realiseren als sociale huurwoning. Naast deze sociale huurwoningen voor gezinnen hebben we als tweede een punt dat er goed gekeken moet worden naar de ruimte voor het parkeren van fietsen en scootmobielen van de beoogde bewoners. Dit moet echt in verhouding staan tot het verwachte aantal bewoners.

Dus minder dan een fietsplek per slaapkamer in het gebouw is naar onze mening echt onvoldoende en zal leiden tot veel fiets parkeren op straat. Ten derde het parkeren van auto’s. Ook het parkeren daarvan zal gerelateerd moeten worden aan het uiteindelijke aantal woningen zodat de parkeerdruk in de wijk niet onnodig zal toenemen. Als vierde willen wij nog meegeven dat het belangrijk is dat het gebouw als geheel inderdaad goed moet aansluiten bij de wijk en dat als er meer woonlagen komen dan nu min of meer wordt voorgesteld er extra over moet worden nagedacht hoe ervoor wordt gezorgd dat dit niet overkomt op de wijk als een massief hoog geheel dat boven alles uittorent zoals ook de inwoners vorige week tijdens de inspraak hebben laten weten. Het is duidelijk dat er een mooi startkader ligt. GroenLinks wil graag complimenten uitspreken voor de manier waarop de inwoners van de wijk zijn betrokken en vooral ook hun inbreng is meegenomen in de stappen en plannen tot nu toe. We gaan er dan ook vanuit dat dit ook bij de vervolgstappen zal blijven gebeuren. Wij zien uit naar de uitgewerkte plannen en zullen onze genoemde aandachtspunten zeker meenemen in de beoordeling daarvan en zoals gezegd zullen wij instemmen met de gevraagde beslissingen met betrekking tot het programma van eisen en de grondexploitatie. De heer POELWIJK: dank u voorzitter.

Ik snap het niet wat mevrouw Van ‘t Riet bedoelt. Zoals ik het hoor zegt mevrouw Van ‘t Riet wat ons betreft mogen die middeldure huurwoningen ook uit het plan maar ze zegt ook tegelijkertijd de experts mogen kijken waar die middeldure huurwoningen dan in dat plan terechtkomen. Dat kan toch niet tegelijk? Mevrouw VAN ’T RIET: nee, ze kunnen dus kijken wat de beste optie is. De heer POELWIJK: voorzitter, wat ons betreft is de beste optie dat die middeldure huurwoningen sowieso in het plan komen en u zegt de beste optie kan ook zijn dat middenhuur niet in het plan zit. Mevrouw VAN ’T RIET: dat zou kunnen maar ik denk dat middeldure huurwoningen in dat plan wel van toegevoegde waarde zijn voor Diemen. 35

De heer POELWIJK: dan zijn we het volgens mij toch redelijk eens. De heer JÄGERS: dank u voorzitter. Vorige week spraken we al over het stedenbouwkundig programma van eisen met betrekking tot de realisatie van woningen op de Harmonielaan. We hebben daarbij aangegeven dat de VVD ondanks het feit dat het hierbij gaat om verdichting van de wijk niet negatief staat ten opzichte van het plan. Als reden hebben we toen ook aangegeven dat er sprake was van een goed participatietraject waarbij bewoners te kennen hebben kunnen geven ook niet afwijzend te staan ten opzichte van de woningbouw in hun wijk. Dat hebben we zelf ook kunnen constateren bij een bezoek aan de wijk een half jaar geleden. Ook is er voldoende groen in de buurt en dan denken we met name natuurlijk aan Park Spoorzicht. Samen met D66 is het heel belangrijk voor de VVD dat er nu ook middenhuurwoningen zijn gepland, al zijn het er niet al te veel. Als reden om toch een aantal middenhuurwoningen in het plan op te nemen werd onder meer diversiteit in de wijk genoemd, diversiteit in het woningaanbod dat kan zorgen voor meer doorstroming wat ons betreft. Dat is ook een groot goed. Ook bouwtechnische aspecten zouden een rol hebben kunnen spelen en dat begrijp ik ook van mevrouw Van ‘t Riet met name. Wellicht ook niet onbelangrijk zijn de financiën.

Waarschijnlijk is het toch zo dat met die middenhuurwoningen het financiële plaatje er beter uit zou komen te zien. Gelukkig neemt het college bij het toewijzen van de woningen ook in ogenschouw de mogelijkheid om woningen met name toe te wijzen aan mensen met een cruciaal beroep. Ten aanzien van de motie van GroenLinks en PvdA willen we graag nog even de reactie van het college afwachten voordat we hierover een beslissing kunnen nemen en de reactie is misschien ook nog wel van invloed op hoe wij überhaupt naar het plan gaan kijken en daarover gaan beslissen. Mevrouw KUILMAN: dank u voorzitter. Ik wil nogmaals benadrukken dat de PvdA het ook heel erg belangrijk vindt dat er middeldure huur gebouwd wordt en dat we met die motie ook zeker daaraan niet willen morrelen, dat we alleen het verzoek hebben dat ze elders in het plan gerealiseerd worden. Het is dus niet dat wij met die motie zeggen skip het maar. De heer JÄGERS: dank u voorzitter. Dank u wel voor deze toevoeging. Dat stelt ons zeker gerust maar we horen ook graag van de wethouder of die kan bevestigen dat het college er ook zo tegenaan kijkt. De heer PRINS: dank u voorzitter. Ook wij hebben vorige week in de informatieve raad de lof uitgesproken over dit programma van eisen en ook voor het volgende participatietraject. Dan de motie.