Notulen raad 12 mei 2026

Verslag van de extra raadsvergadering gemeente Diemen, op 12 mei 2026 in de raadszaal van het gemeentehuis, aanvang 20.00 uur

Aanwezig:

M.A. van den Berg (PRO), S. Kuilman (PRO), Z.R. Melcherts (PRO), R.G.T Niessen, (PRO), H. van ’t Riet, L.E. Sterling (PRO), Y. Yildiz-Kaya (PRO), A.J. van der Wal (PRO), W. Advokaat (Ons Diemen), J. de Jong (Ons Diemen), N.K. Holwijn (D66), S.E. Muijs (D66), R. Poelwijk (D66), O.U. Ramautarsing (D66), J.P.C. van Leeuwen (VVD), D.H.M. Kerklaan (VVD), V.A. Voermans (VVD), M. Grishaver (Onafhankelijk Diemen), A.R. van Marion (Onafhankelijk Diemen),

Afwezig:

M. van Doesburg (Ouderenpartij Diemen), P.A. Prins (Ouderenpartij Diemen), A. van Veen (D66), J.G.M. Sikking (Onafhankelijk Diemen)

Voorzitter: Griffier:

E. Boog W. van Zanen

Notulen:

E. Brouwer (Notuleerservice Nederland)

1. A. Opening en mededeling van de voorzitter De voorzitter: Beste mensen, mag ik u verzoeken uw plaatsen in te nemen. Ik open de vergadering. Van harte welkom bij deze extra raadsvergadering die vooral in het teken staat van de vaststelling, bespreking van het coalitieakkoord en de benoeming van nieuwe wethouders en nieuwe raadsleden. Helaas is er momenteel een technische storing in de stream. Dat betekent dat de kijkers alleen een totaalbeeld van de gemeenteraad in beeld krijgen als zij thuis naar de stream kijken. Het systeem kan momenteel niet schakelen naar de individuele camera's. Het geluid is wel goed, heb ik begrepen. Dus mensen kunnen wel meeluisteren. Er wordt hard gewerkt aan een oplossing, zodat we ook de sprekers straks gewoon in beeld krijgen in de stream. Maar dat is momenteel dus niet aan de orde. Thuis moet u het op dit moment helaas doen met het totaalbeeld. Ik heb een bericht van verhindering ontvangen van de leden Prins, Sikking, Van Doesburg en Van Veen. Ik wil ook graag mevrouw Langenacker van harte welkom heten in ons midden als formateur. Ik geef u straks ook graag het woord. Dan heeft ook raadslid Muijs nog een mededeling namens de fractie van D66. S.E. Muijs (D66): Voorzitter, ik mag mij vanaf vandaag fractievoorzitter noemen. B. Vaststelling agenda De voorzitter: Gefeliciteerd. Dan gaan wij snel naar de vaststelling van de agenda.

Daarbij wil ik benoemen dat agendapunt 10, het benoemen van een fractievolger, komt te vervallen omdat de heer [onverstaanbaar] afwezig is. Hij is ziek, dus hij kan vanavond helaas niet aanwezig zijn. Iemand anders nog iets over de agenda? Dat is niet het geval. Dan gaan wij snel naar de bespreking van het coalitieakkoord. Ik geef straks mevrouw Langenacker de gelegenheid om een toelichting te geven en daarna bent u in de gelegenheid als raad om het coalitieakkoord te bespreken. Het coalitieakkoord is voorgelegd ter vaststelling. Ik zal straks de fracties het woord geven op grootte van de fractie. Maar allereerst wil ik graag mevrouw Langenacker van harte uitnodigen om als formateur een toelichting te geven. Gaat u gang. 2. Coalitieakkoord J. Langenacker (formateur): Dank, voorzitter. Voor u ligt het nieuwe akkoord. Hoe is dat tot stand gekomen? Ik ben gevraagd, en dat vond ik ook heel eervol, om het formatieproces te leiden. Mij is gevraagd om vanuit de verkenner in ieder geval naar vijf

1

punten te kijken. Het advies was om aan één hoofdtafel te gaan onderhandelen, zodat de vaart erin zou blijven. Twee, om op hoofdlijnen een hoofdlijnenakkoord te maken. Een derde advies was om ook de niet-onderhandelende partijen een rol te geven in het proces. Dan was er het advies om ook de samenleving een stem te geven in het proces. En de laatste was om te kijken hoe jullie als gemeenteraad de samenwerking voor de komende vier jaar met elkaar konden gaan vormgeven. We zijn voortvarend met deze vijf punten aan de slag gegaan. Het eerste is dat de hoofdtafel heeft plaatsgevonden. Vooral ook vanuit het idee dat er voortvarend moest worden onderhandeld. Ik denk dat dat gelukt is. Ik kijk even rond, maar ik denk dat Diemen wel een van de eerste gemeenten is waar nu en een akkoord en een nieuw college wordt geïnstalleerd. Die voortvarendheid is heel goed gelukt. Veel complimenten aan de onderhandelende partijen die met veel energie en op heel veel momenten achter elkaar met elkaar hebben onderhandeld. Soms schuurde dat ook even, maar uiteindelijk altijd met het idee om het beste voor Diemen te brengen. Dat heeft geleid tot dit hoofdlijnenakkoord. Daarover zo nog iets meer. Het derde punt dat was meegegeven was om u ook een plek te geven in dat proces. Dat betekent dat we al heel snel gesprekken hebben gevoerd met de verschillende fracties.

Daarnaast is u gevraagd om ook nog een schriftelijke inbreng te doen als u dat wilde. Bij de stukken van vandaag zult u zien dat de gespreksverslagen zijn toegevoegd. Aan elke fractie is ook een brief gestuurd waarin is aangegeven wat er met die punten die u heeft ingebracht, hoe die zijn verwerkt in het akkoord. Misschien is het goed om te zeggen dat het een hoofdlijnenakkoord is. Dat betekent dat waarschijnlijk niet elk punt dat u heeft ingebracht ook terug te vinden is in het akkoord. Maar dat komt ook doordat de onderhandelende partijen dit niet gezien hebben als een eindpunt, maar juist als een startpunt. Om straks bij de uitwerking van dit akkoord ook die dingen mee te nemen waarvan zij denken dat die in het beleid misschien wel een plek gaan krijgen, of in de uitvoering. Dat is belangrijk om te zeggen. Het vierde ging over het betrekken van de samenleving. Dat betekent dat er al vrij snel een enquête is uitgezet waarin zowel de inwoners, de ondernemers, de organisaties uit Diemen zijn opgeroepen om hun inbreng te doen. Daar is echt met veel animo gebruik van gemaakt. Wij hebben uiteindelijk ook een brief gemaakt voor die mensen die hun e-mailadres hebben achtergelaten waarin zij zijn bedankt voor hun inbreng. Ook aan hen is aangegeven wat er wel en soms misschien nog niet is meegenomen in dit akkoord.

Maar ook voor hen geldt dat straks in de uitwerking de dingen die zij hebben ingebracht misschien weer een plek gaan krijgen. Dan als laatste punt, ook heel belangrijk, en dat is namelijk: hoe wil je als gemeenteraad samenwerken. In de gesprekken die wij met alle individuele fracties hebben gevoerd, heb ik ook de vraag gesteld wat u belangrijk vindt voor de samenwerking en in de samenwerking voor de komende vier jaar. Dat heeft al geleid tot een aantal punten, waar, denk ik, echt een mooie start is gemaakt met wat belangrijk is in de samenwerking in een raad. Mijn advies is om die punten ook mee te nemen in een gemeenteraadbreed gesprek waarin uw voorzitter natuurlijk uiteindelijk de leiding neemt en ook waarschijnlijk de griffier een rol neemt, om uiteindelijk te gaan komen tot een samenwerkingsakkoord, zodat u met elkaar ook voor de komende vier jaar een goede basis heeft om samen te werken. En daarmee is mijn opdracht vervuld. Ik wil u allen bedanken voor het vertrouwen wat ik heb gekregen. En ik wens u allen een ontzettend goede periode toe waarin u met elkaar samen gaat werken aan de toekomst van Diemen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Langenacker. Ik zie de heer Van den Berg met zijn vinger naar de microfoon gaan. Dus volgens mij wil hij. M.

van den Berg (PRO): Volgens mij zijn er straks misschien nog vragen aan de formateur, maar dat is niet van mijn kant. De voorzitter: We beginnen met uw dankwoord. M. van den Berg (PRO): Voorzitter. Ik zou namens de formerende partijen en ik hoop ook namens de hele gemeenteraad mevrouw Langenacker heel erg willen bedanken voor de tijd die zij vrij heeft gemaakt, voor de ideeën die zij heeft ingebracht en voor de kennis die zij heeft meegebracht in dit proces. Wij hebben daar allemaal gretig gebruik van gemaakt en dat heeft er mede toe geleid dat wij snel, maar ook concreet tot een akkoord op hoofdlijnen zijn gekomen. En zo'n moment laat je natuurlijk niet zomaar voorbijgaan. Dus wij hebben - maar ik kan niet blijven praten en het tegelijkertijd geven, dus ik ga het na het

2

praten geven - voor u een heel mooi Diemens pakket, zodat u als u in Zeist of waar dan ook, thuis of in het gemeentehuis in Zeist, bent, nog altijd even aan Diemen kan denken. Dank u wel, voorzitter. J. Langenacker: Dank je wel. [applaus] De voorzitter: Dan neem ik heel graag als voorzitter van uw raad ook het coalitieakkoord in ontvangst. Dus ik loop even naar u toe. Helemaal mooi. Dan kijk ik nog even rond of er misschien nog een informatieve vraag is aan de formateur. De politieke vragen komen natuurlijk zo aan de orde. Dat is niet het geval. Hartelijk dank voor uw medewerking aan dit mooie proces. Dan gaan wij nu over tot de bespreking van het coalitieakkoord. Ik gaf net al aan dat we dat doen per grootte van de fractie. Dat betekent dat ik allereerst de fractie van PRO, raadslid Yildiz-Kaya, het woord zal geven. Aan u het woord. Y. Yildiz-Kaya (PRO): Dank u wel, voorzitter. Nu er een coalitieakkoord is gepresenteerd, gaat de nieuwe raadsperiode echt beginnen. De tijd van campagnes, verkiezingen en verkenningen ligt achter ons. PRO is heel blij dat we zoveel steun van inwoners hebben gekregen om met acht zetels verder te kunnen in de gemeenteraad en dat we als grootste partij samen met D66 de gesprekken konden voeren om te komen tot dit akkoord. We gaan nu echt starten en dat vraagt van ons allen in deze raad de inzet om het beste te doen voor onze gemeente.

Dat doen we graag samen, zoals we altijd deden. De titel van het akkoord ‘Samen verder - Bouwen aan de toekomst van Diemen’ is dan ook een mooie basis en doel. Voordat ik verderga, voorzitter. In een eerdere versie stond op bladzijde 16 onder menswaardige opvang de alinea over asiel twee keer en daarna stond het getal van op te vangen asielzoekers in de eerste keer op ruim 16.000. Dat is nu aangepast gelukkig. Dan ga ik verder. Onze dank gaat uit naar Joyce Langenacker die als formateur dit proces uitstekend heeft begeleid met haar kennis en ervaring en met de rust die zij bracht tijdens de gesprekken en ook Els Seebregts die altijd aanwezig was en bereikbaar als link tussen ons en de ambtenaren bij het verder vormgeven van de teksten en de inhoud. Dank ook aan alle ambtenaren die hun input hebben geleverd. Wij danken D66 voor hun constructieve houding tijdens onze gesprekken en ook de gezelligheid. Want als dat er niet is, dan zijn het hele lange avonden. De gesprekken met de niet-onderhandelende partijen hebben we als prettig ervaren. Ook dank voor hen, voor hun inbreng. Tot slot een woord van dank aan alle inwoners die hun bijdrage hebben geleverd middels de enquête die is uitgezet. Met het akkoord Samen verder tonen we oog voor de dagelijkse werkelijkheid van mensen in Diemen. We kiezen met dit akkoord nadrukkelijk voor een sterke sociale basis.

Dat betekent investeren in preventie, welzijn, ontmoeting en ondersteuning, dicht bij inwoners, niet pas ingrijpen wanneer problemen groter zijn geworden, maar eerder helpen, verbinden en voorkomen. Dat is niet alleen menselijker, maar tevens verstandig en duurzaam beleid. Wonen blijft een van de grootste opgaven van onze gemeente. We blijven inzetten op betaalbare woningen met aandacht voor sociale huur, middenhuur en leefbare buurten. Daarnaast krijgt duurzaamheid in het akkoord een duidelijke plek, op een manier die uitvoerbaar en realistisch is. We willen stappen zetten die inwoners kunnen volgen. Zonder mensen uit het oog te verliezen die zich zorgen maken over kosten of veranderingen in hun omgeving. En voor ons is het een heel belangrijk uitgangspunt van dit akkoord op welke manier we besturen: samen met inwoners, door openheid, participatie en een zichtbare gemeente in wijken en buurten. Dit vraagt iets van ons als raad: luisteren, uitleggen en soms moeilijke keuzes eerlijk benoemen. Want niet alles kan tegelijk en middelen zijn niet onbeperkt. Juist daarom is het belangrijk dat we duidelijke prioriteiten stellen. Met dit akkoord kiezen PRO en D66 voor een gemeente waarin mensen zich thuis voelen, voorzieningen op orde blijven, kansen eerlijk worden verdeeld en we verantwoordelijkheid blijven nemen voor de toekomst.

PRO Diemen heeft vertrouwen in deze samenwerking en we kijken uit naar een uitvoering van het akkoord samen met de raad, ambtenaren, maatschappelijke organisaties en inwoners van Diemen. Namens onze fractie wil ik de nu nog beoogde wethouders alvast veel succes wensen in hun rol. Er ligt een mooie opdracht voor u: werken aan een sociaal, leefbaar en toekomstbestendig Diemen. We hebben vertrouwen in de samenwerking en kijken uit naar een open en constructieve bestuursperiode. Dit akkoord op hoofdlijnen geeft ons als raad de ruimte en

3

de kansen om gedurende deze periode punten in te brengen die we nog missen of extra kracht bij willen zetten. Daar zijn we als PRO Diemen blij mee en dat doen we graag waar mogelijk in samenwerking met andere partijen. We hebben al laten zien dat dit in Diemen mogelijk is. Dus wat ons betreft: samen verder. De voorzitter: Dank u wel. Ik herhaal nog even voor de kijkers die later zijn ingeschakeld dat de stream momenteel technische problemen heeft waardoor u thuis alleen een totaalbeeld ziet van de raadzaal en niet individuele camera's. Er wordt nog steeds gewerkt aan een oplossing. Morgen staat het als het goed is wel goed op de website. Dan ga ik nu naar de fractie van D66. Raadslid Muijs, gaat u gang. S.E. Muijs (PRO): Dank u wel, voorzitter. Wij zijn ontzettend blij met dit coalitieakkoord Samen verder, waarmee we bouwen aan de toekomst van Diemen. We hebben met elkaar een zorgvuldig proces doorlopen waarin we gesprekken hebben gevoerd in goede sfeer, zowel met onze toekomstige coalitiegenoot als met de toekomstige oppositieleden en met inwoners. En wat ons daarin opviel, was de houding van alle partijen. Iedereen was van goede wil en bood een uitgestoken hand voor samenwerking, een hand die wij als D66 graag aannemen. We kijken dan ook met alle partijen graag naar hoe we in de raad nog beter kunnen samenwerken.

Ik zou graag met name nog even onze formateur Joyce Langenacker en de ambtelijke ondersteuning die we hebben ontvangen, enorm willen bedanken voor de steun en de goede hulp. Op basis van dit proces hebben we een akkoord op hoofdlijnen kunnen schrijven. Dat het op hoofdlijnen is, is een teken van vertrouwen. Vertrouwen in onze coalitiegenoot, vertrouwen in het nieuwe college, maar ook vertrouwen in de hele raad. We denken dat we niet nu al alles in beton hoeven vast te gieten om goede resultaten met elkaar te kunnen bereiken. Wel hebben we geprobeerd om in dit akkoord keuzes te maken voor de toekomst van Diemen en drie daarvan zou ik graag wat nader willen uitlichten, omdat we daar echt enorm trots op zijn. Wonen, duurzaamheid en een bruisend Diemen met goede voorzieningen. Allereerst wonen. We weten allemaal dat er een enorm woningtekort is, wat ook in Diemen leidt tot schrijnende situaties. En of dat nou gaat over een jongere die op de zolderkamer bij zijn ouders woont en niet kan beginnen met zijn leven, een oudere die vastzit in een niet-passende woning of in het ergste geval zelfs iemand die dak- of thuisloos is, daar moeten we iets aan doen en in het coalitieakkoord nemen we daar volop stappen in. We zetten in op woningen die nu al in de planning staan. Aan Holland Park, Buitenlust, de Harmoniehof, de Rietschuur. Woningen waar mensen snel kunnen gaan wonen.

We kijken naar hoe we de bestaande woningvoorraad beter kunnen gebruiken. Met woningdelen en hospitaververhuur en het bouwkundig splitsen en de leegstandsheffing. We kijken naar hoe we de doorstroom kunnen verbeteren, bijvoorbeeld met het verbeteren van de Van Groot naar Beter regeling of lokale voorrang. Wonen is natuurlijk niet alleen maar een huis, maar gaat ook over veiligheid, goede bereikbaarheid met ov, een groene omgeving en een gemeente waar je terechtkan als het even wat minder gaat. Op al deze punten zien we dat dit coalitieakkoord echt iets voor Diemen kan betekenen. Ook op duurzaamheid maken we voortgang, want de klimaatcrisis is een van de grootste uitdagingen van onze tijd en we zullen andere keuzes moeten maken om uitstoot terug te dringen en klimaatverandering tegen te gaan. Omdat we letterlijk geen andere keuze hebben. Op dit moment is de energietransitie daarin de belangrijkste taak voor gemeentes. En een betaalbare energietransitie, bijvoorbeeld door deelname aan een publiek warmtebedrijf, is daarin ons doel. Natuurlijk willen we ook verder inzetten op natuur en dierenwelzijn, bijvoorbeeld door de bescherming van het Diemerbos. Ook hier denken we dat dit coalitieakkoord grote stappen neemt. En ten slotte willen we ons inzetten voor een bruisend Diemen met goede voorzieningen, want Diemen is een gemeenschap en alleen met elkaar vormen we dit mooie dorp.

Een gemeenschap die kan bloeien als we ruimte creëren voor ontmoeting en verbinding. Dat doen we door meer ruimte voor sport, bijvoorbeeld door de Weilanddriehoek goed te onderzoeken en de uitbreiding van het Sportcentrum Diemen, door ruimte voor cultuur en evenementen in Diemen, waarin we inzetten op extra samenwerking en gebruik willen maken van de energie die vrij is gekomen bij Diemen 800. En natuurlijk door goede onderwijshuisvesting, waarbij we onze ambities voor een middelbare school vasthouden. Doordat we met deze acties die hechte gemeenschap nog verder versterken, kunnen we een warm welkom bieden aan nieuwe inwoners en kunnen we elke crisis met elkaar aan.

4

Voorzitter. Met dit akkoord bouwen we aan de toekomst van Diemen, een toekomst waarin we samen verder gaan met wonen in een duurzaam en bruisend dorp. En daarom ben ik daar trots op. De voorzitter: Raadslid van Leeuwen. J.P.C. van Leeuwen (VVD): Dank u wel, voorzitter. Ons viel op dat in het coalitieakkoord veiligheid helemaal onderaan is gezet. Landelijk is algemeen bekend dat veiligheid een van de belangrijkste zo niet het belangrijkste onderwerp was van deze gemeenteraadsverkiezingen. Waarom heeft u ervoor gekozen om dat thema helemaal onderaan te zetten en noemt u dit ook weer niet tijdens de prioriteiten? S.E. Muijs (D66): Voorzitter, ik zou niets aflezen aan de volgorde van de hoofdstukken. Er zijn een heleboel belangrijke onderwerpen in Diemen. En zoals ik net al zei in mijn speech: goed wonen gaat niet alleen maar over een huis hebben, maar juist ook over veilig wonen. Dus ik vind dit zeker een van de prioriteiten en dat lees je ook in het coalitieakkoord. We zetten in op preventie door communitybuilding en een goede inrichting van de openbare ruimte. We zetten in op het zichtbaar en benaderbaar inzetten van handhaving. We zetten in op het voortzetten van de aanpak van ondermijnende criminaliteit en de aandacht voor digitale veiligheid. En we zetten in op het vergroten van de sociale veiligheid. Al die dingen komen terug in ons coalitieakkoord.

Dus ik zou de VVD graag gerust willen stellen dat we dat zeker zien als een heel belangrijk onderwerp. De voorzitter: Dank u wel. Dan ga ik naar de fractie van Onafhankelijk Diemen. Het woord is aan raadslid Grishaver. M. Grishaver (Onafhankelijk Diemen): Dank u wel, voorzitter. We beginnen met het volgende. Onafhankelijk Diemen vindt het nog steeds een merkwaardige gang van zaken dat de raad vandaag geacht wordt een coalitieakkoord formeel vast te stellen. Nergens in de Gemeentewet staat dat de gemeenteraad verplicht moet stemmen over een coalitieakkoord. De Gemeentewet regelt de benoeming van wethouders, de bevoegdheden van de raad in het college en hoe stemmingen verlopen. Maar de verplichting om een coalitieakkoord vast te stellen bestaat helemaal niet. Door vandaag voor of tegen dit coalitieakkoord te moeten stemmen, creëren we eigenlijk direct aan het begin van deze bestuursperiode een politieke tweedeling. Terwijl een behandeling ter kennisgeving juist ruimte had gelaten om later als raad gezamenlijk en op inhoud besluiten te nemen in het belang van Diemen. Voorzitter, dat gezegd hebbend. Dan het inhoudelijke deel van het coalitieakkoord. We kunnen zeggen dat Onafhankelijk Diemen onderwerpen herkent die ook voor ons belangrijk zijn. De formateur heeft het ook al gezegd: er is gesproken met iedereen. Punten zijn opgenomen.

Meer aandacht voor lokale woningzoekenden, investeren in sportvoorzieningen, meer aandacht voor verkeersveiligheid, zichtbare handhaving, meer grip op DUO+, aandacht voor leefbaarheid in de wijken, bescherming van groen en dierenwelzijn en praktische voorzieningen voor inwoners waar inwoners daadwerkelijk iets van merken, zoals meer openbare en toegankelijke toiletten en extra ondersteuning van de Stadspas. Dat zijn geen kleine onderwerpen. Dat gaat over hoe inwoners dagelijks hun leven ervaren. Maar voorzitter, juist daarom vinden wij dit akkoord uiteindelijk teleurstellend. Want wie verder leest, ziet vooral veel richting, veel onderzoeken, veel verkenningen en veel bestuurlijke voorzichtigheid. Het akkoord spreekt uitgebreid over ambities, dat hebben we net ook gehoord, en richting, maar blijft opvallend terughoudend als het gaat om concrete keuzes, harde planning en meetbare resultaten. S.E. Muijs (D66): Ter interruptie, voorzitter. Vindt de heer Grishaver het juist niet fijn dat dit akkoord op hoofdlijnen is gepresenteerd, waarbij we duidelijk een koers aangeven hoe we vinden dat Diemen bestuurd moet worden, eruit moet zien? Wat ons als raad ook de ruimte geeft om daar een eigen invulling aan te geven. Ook vanuit de partijen op zich, dus dat dat juist uw partij ook de kans geeft om punten aan te dragen en in te vullen. M.

Grishaver (Onafhankelijk Diemen): Dat is een goede vraag en dat erkennen wij ook gewoon. Maar daarom heb ik ook aan het begin gezegd, dan had u dit gewoon als een

5

kennisgeving aan ons kunnen geven. Dan hadden we dit hele raadsbesluit niet hoeven nemen in het begin. Want dan had je dat als kennisgeving aangenomen en hadden we in de loop van de bestuursperiode gewoon gezegd: deze punten worden behandeld per keer. Dan had het hele coalitieakkoord nu niet ter sprake hoeven komen. S.E. Muijs (D66): Voorzitter. Volgens mij is dat een ander punt dan wat ik inbreng, want dit is meer een proces of iets dergelijks. Maar ik reageer op de opmerking dat het teleurstellend is wat er staat en dat het niet concreet is, en daar reageer ik op en daar kreeg ik volgens mij geen antwoord op. M. Grishaver (Onafhankelijk Diemen): Volgens mij vroeg ik dat dit een akkoord is op hoofdlijnen en dat klopt ook, maar er staat letterlijk in dat het allemaal veel richting is. Geen concrete besluiten, ambities. Dus ja. De voorzitter: Raadslid Muijs. S.E. Muijs (D66): Heeft Onafhankelijk Diemen niet zelf aangegeven dat zij graag een akkoord op hoofdlijnen zouden willen zien? Want in dat geval vind ik het een beetje vreemd dat Onafhankelijk Diemen dan op dit moment zegt: we hadden het graag concreter willen zien, dan had ik ook eigenlijk andere inbreng verwacht tijdens de gesprekken die we hebben gevoerd. M. Grishaver (Onafhankelijk Diemen): Als u mij gewoon mijn verhaal verder laat vertellen dan geef ik daarop antwoord.

Dus als u dat mij toelaat, dan komen we vanzelf op dat punt waar wij het nu over hebben. Maar ik werd al geïnterrumpeerd. De voorzitter: We waren gewoon bij de volgende interruptie. M. Grishaver (Onafhankelijk Diemen): Ik geef ook antwoord. De voorzitter: We gaan afwachten of u – M. Grishaver (Onafhankelijk Diemen): Oké, dank u wel. De voorzitter: Althans de fractie. Of er voldoende antwoord komt. Gaat u gang. M. Grishaver (Onafhankelijk Diemen): Even kijken. Hier heb ik bijvoorbeeld de ontwikkeling van een hospice voor Diemen, wat heel veel inwoners graag willen hebben. De wens wordt erkend, staat ook netjes in het akkoord, maar alleen als zich een initiatiefnemer aandient. Een actieve inzet vanuit de gemeente ontbreekt volledig. Zo komt een hospice geen stap dichterbij. De regel over mantelzorg vinden wij sympathiek, maar blijft algemeen en bevat geen nieuwe concrete maatregelen. Nu de middelbare school. Wij staan daar neutraal tegenover. Al jaren wordt er gesproken over ambitie en haalbaarheid, maar ook nu blijft het hangen in onderzoeken en voorwaarden. Kijken we naar het sporten in Diemen. Iedereen ziet dat de druk op sportvoorzieningen toeneemt. De Weilanddriehoek wordt genoemd, maar opnieuw volgt een verkenning. Voor verenigingen en sporters blijft het voorlopig vooral weer wachten. En ook bij de Stadspas missen wij ambitie.

Het akkoord spreekt over ondersteuning voor kinderen tot 17 jaar. Maar waarom ontbreekt een bredere visie voor ouderen? Juist veel ouderen in Diemen hebben te maken met stijgende kosten, eenzaamheid en minder mobiliteit. Daar mag best meer concrete inzet tegenover staan. Hetzelfde geldt voor dierenwelzijn. Het is goed dat dierenwelzijn en natuur in het akkoord staan, maar het blijft bij mooie plannen. Maar daarmee bescherm je nog geen dieren. Daarvoor zijn duidelijke keuzes en maatregelen nodig. Die missen wij nu ook in het akkoord. Voorzitter, dan de participatie. Na het traject rondom het azc zou je mogen verwachten dat we daar lessen uit hebben getrokken. Toch lezen wij opnieuw vooral mooie woorden. Terwijl veel inwoners juist het gevoel hebben gehad dat zij bij ingrijpende besluiten pas laat echt serieus werden meegenomen. Die spanningen zien we ook terug bij de plannen voor de wijk Biesbosch. Aan de ene kant wordt het belang van leefbaarheid en groen benadrukt in het coalitieakkoord. Aan de andere kant wordt woningbouw voorbereid in een wijk waar de druk al toeneemt door de komst van het azc. Dan mag je verwachten

6

dat de leefbaarheid van bewoners vooropstaat. En zo kunnen we nog wel even doorgaan. Voorzitter. Onafhankelijk Diemen beoordeelt een coalitieakkoord uiteindelijk niet op de mooie formulering of bestuurlijke intenties. Maar op concrete keuzes, duidelijkheid, prioriteit en zichtbare resultaten voor inwoners. En juist daarin vinden wij dit akkoord onvoldoende overtuigend en dat het gewoon als de kennisgeving aangeboden kunnen worden. S.E. Muijs (D66): Voorzitter. Ik hoor weer dat de heer Grishaver zegt: had dit nou ter kennisgeving aangenomen. Vindt de heer Grishaver niet dat de inwoners recht hebben op duidelijkheid en ook dat het college recht heeft op een duidelijke opdracht, zodat het best wel fijn is om te weten of er steun is in de raad voor dit coalitieakkoord. M. Grishaver (Onafhankelijk Diemen): Voorzitter. Dit is een politieke keuze, een politiek akkoord tussen twee partijen waar andere partijen niet aan mee hebben geschreven, niet onderhandeld hebben over de inhoud. Dus u gaat nu aan ons voorleggen dat wij een coalitieakkoord wat niet van de oppositie is, om toch formeel akkoord te geven hierop. Dat is best wel apart. S.E. Muijs (D66): Voorzitter. Volgens mij is dat best gebruikelijk, juist om ervoor te zorgen dat er duidelijkheid is voor inwoners en duidelijkheid voor het nieuwe college. M. Grishaver (Onafhankelijk Diemen): Voorzitter.

Volgens mij heb ik aan het begin gezegd dat het nergens verplicht is om een coalitieakkoord door een raad te laten vaststellen. Er zijn gemeentes die het gewoon ter kennisgeving. Zelfs de vorm is niet vastgelegd. Dus laten we ophouden om te zeggen dat deze raad nu gewoon voor een keus wordt gesteld. We kunnen voor of tegen stemmen. Dat is namelijk helemaal niet aan de orde. We hadden het ook gewoon als ter kennisgeving kunnen aanbieden. Er is nergens geregeld dat we dit nu moeten doen. Dat is een keuze geweest van de coalitie. De voorzitter: U bent klaar met uw betoog toch, mijnheer. Ik ga naar de fractie van de VVD. Raadslid Van Leeuwen, gaat u gang. J.P.C. van Leeuwen (VVD): Dank u wel, voorzitter. Afgelopen week hebben wij kennisgenomen van het coalitieakkoord Samen verder. Allereerst willen wij de formateur bedanken voor het begeleiden van het proces en ook de partijen PRO en D66 voor het presenteren van dit akkoord. Daarnaast waarderen wij het ook zeer dat de oppositiepartijen in het proces zijn meegenomen en dat wij schriftelijke terugkoppeling hebben gehad. Voorzitter. De VVD heeft dit akkoord zorgvuldig gelezen. Wij zien op onderdelen zeker positieve aanknopingspunten. Het is positief dat dit akkoord ook niet volledig is dichtgetimmerd en dat er ruimte blijft voor debat en politieke afwegingen. Dat was ook nadrukkelijk onze wens.

Tegelijkertijd lezen we dat het akkoord op punten erg algemeen blijft en zonder uitwerking en dat is ook het logische gevolg daarvan. Daardoor is het soms lastig te beoordelen op inhoud. Er staat bovendien relatief weinig echt vernieuwends in het akkoord, terwijl veel inwoners bij de verkiezingen juist hebben gekozen voor andere accenten en andere keuzes, of ook hebben gekozen voor andere accenten en andere keuzes. Het akkoord bevat bovendien vrijwel niets over de financiële consequenties die daarbij horen. Op vrijwel ieder onderwerp ontbreekt duidelijkheid over wat plannen gaan kosten, hoe ze worden betaald en bij wie uiteindelijk de rekening terechtkomt. Er wordt ons gevraagd om ergens mee in te stemmen terwijl totaal onduidelijk is wat het gaat kosten en wie het gaat betalen. Er staan wat uitgangspunten in, maar verder niets. We hadden op zijn minst een globaal financieel kader verwacht. Voorzitter. Voor de VVD is dat een belangrijk punt. Wij willen voorkomen dat opnieuw de middengroepen opdraaien voor beleid waarvan de effecten onvoldoende duidelijk zijn. Juist zij die hard werken, hun lasten zien stijgen en vaak net buiten allerlei regelingen vallen, verdienen duidelijkheid en zekerheid van de gemeente. Het akkoord noemt betaalbaarheid voortdurend als uitgangspunt, iets wat wij erg prettig vinden, maar wat betekent dat dan concreet.

Voor welke inwoners wordt wat betaalbaar? Gaan de lasten op omlaag en zo ja, welke lasten gaan dan omlaag? Welke investeringen worden gedaan en hoe voorkomen we dat inwoners uiteindelijk juist meer kwijt zijn? Op die vragen geeft het akkoord geen antwoord. Ook op het gebied van wonen hebben wij vragen.

7

De voorzitter: Raadslid Muijs. S.E. Muijs (D66): Voorzitter. De heer Van leeuwen geeft al aan dat hij zelf ook graag wilde dat het een akkoord op hoofdlijnen zou worden. Bij een akkoord op hoofdlijnen hoort dat je niet heel concrete maatregelen uitwerkt, maar dat je meer de ambitie in de richting aangeeft. En een logisch gevolg daarvan is dat je die concrete maatregelen ook nog niet kunt doorrekenen. Want je kan pas bedenken hoe duur het allemaal precies is op het moment dat je ook die concrete maatregel hebt. We hebben gelukkig met elkaar in Diemen een heel goed proces. Ook op het gebied van financiën hebben we concrete uitgangspunten en richtlijnen geformuleerd. Dus ik denk dat we uw wens voor meer uitwerking heel goed kunnen verwerken. Bij bijvoorbeeld de begroting en de rest van de [onverstaanbaar] producten. Zou dat niet een goede oplossing kunnen zijn? J.P.C. van Leeuwen (VVD): Dank u wel voor deze vraag. Ik denk dat dat inderdaad deels een goede oplossing zou kunnen zijn. De andere kant is ook dat, ondanks dat het een akkoord op hoofdlijnen is, je natuurlijk wel globale keuzes wilt zien van waar de rekening terecht gaat komen. We gaan wel ergens voor instemmen of niet voor instemmen, en dan moeten de consequenties ervan natuurlijk ook duidelijk zijn. Anders kan je een oneindige lijst van keuzes opschrijven zonder daar financiële consequenties aan te hangen.

Dan kan je eindeloos bezig blijven. Dus we hadden daar iets van keuzes in willen verwachten. Maar ik steun de keuze daarin om dat tijdens de begroting verder te behandelen. Absoluut ook op het gebied van wonen hebben wij vragen. Het is goed dat eindelijk wordt ingezet op meer middeldure huurwoningen. Iets waar Diemen al jaren behoefte aan heeft. Maar het akkoord richt zich vrijwel uitsluitend op huur en nauwelijks op koopwoningen, terwijl ook daar behoefte aan is. En zonder een gezonde mix van huur en koop zet je de betaalbaarheid van projecten juist onder druk. Wij zijn dan ook benieuwd hoe PRO en D66 hiernaar kijken. Daarnaast kiest de coalitie er vrijwel uitsluitend voor om binnen de bebouwde kom te bouwen. De VVD vindt dat te beperkt. Wij willen ook serieus gaan kijken naar andere mogelijkheden, zoals de Spoordriehoek. Woningbouw bij de Griend vinden wij bovendien geen verstandige keuze. Het gaat om een groen gebied, midden in een bestaande wijk waarop gebouwd moet worden. Dit rijmt niet met de vergroening van wijken. Voorzitter. Ook op veiligheid missen wij de noodzakelijke concreetheid. Opnieuw lezen wij over capaciteitsproblemen bij handhaving. Terwijl de VVD hier al meerdere malen aandacht voor heeft gevraagd. Wanneer worden daar nou eindelijk concrete stappen op gezet? Wij missen voorstellen voor extra handhaving en uitbreiding van cameratoezicht.

Dit is extra noodzakelijk nu de coalitie, tegen onze wens, doorgaat met de opening van een azc op de Diemerhof 2. Positief vinden wij dat er expliciete aandacht wordt besteed aan het bestrijden van femicide en aan de veiligheid van vrouwen. Op het gebied van duurzaamheid lezen wij terecht dat verduurzaming niet mag leiden tot hogere woonlasten. En de VVD zal de coalitie zich daar dan ook nadrukkelijk aan houden. Maar ook hier geldt: mooie uitgangspunten zijn niet genoeg. Hoe worden deze plannen nou precies betaalbaar gehouden en welke keuzes worden gemaakt als kosten wel oplopen? En welke gevolgen heeft dit voor inwoners en ondernemers? Voor de VVD moet de energietransitie realistisch, uitvoerbaar en betaalbaar blijven. Niet ideologisch maar praktisch. Daarnaast zien wij opnieuw de mogelijkheid van windmolens terugkomen, iets waar de VVD tegen is en tegen blijft. Voorzitter. Ook over het hoofdstuk bestaanszekerheid en gelijke kansen zijn wij niet helemaal tevreden. De coalitie weet dat meerdere partijen en veel inwoners graag weer een Stadspas voor alle 65-plussers zouden zien. Toch lezen wij daar niets over terug. Daarnaast wordt gesproken over extra investeringen in begeleiding naar werk. In principe een hartstikke goed uitgangspunt. Maar wat betekent dat dan concreet en hoe gaan we dat succes meten? Ook daar blijft de VVD vragen bij houden.

Ook op het gebied van mobiliteit roept het akkoord bij ons vragen op. De coalitie wil dat de 30 kilometer per uur binnen de bebouwde kom de norm wordt. Hoe wil de coalitie dit gaan doen? Want verkeersveiligheid los je niet op met alleen maar extra verkeersborden. Onderzoeken wijzen uit dat dit juist vraagt om slimme inrichting van wegen en realistische maatregelen. En daar is hij weer: ook handhaving. Wij zien hier bovendien uitdagingen voor goed openbaar vervoer en het aanrijden van hulpdiensten. Daarnaast zet de coalitie sterk in op minder autogebruik en meer deelmobiliteit. Voor veel inwoners is de auto helemaal geen luxeproduct, maar noodzakelijk voor werk, gezin, mantelzorg of sociale contacten. Ook hier missen wij de balans tussen ambitie, betaalbaarheid en praktische uitvoerbaarheid. Voorzitter. De VVD

8

beoordeelt voorstellen altijd op inhoud. Waar plannen betaalbaar zijn en bijdragen aan veiligheid en een sterke, bereikbare gemeente zullen wij absoluut constructief meedenken. Maar een coalitieakkoord moet ook duidelijkheid geven over keuzes, financiële gevolgen en uitvoerbaarheid. En juist op die punten vindt de VVD dat dit akkoord tekortschiet. Er worden verwachtingen geschetst zonder dat duidelijk is hoe die worden betaald. En daardoor kunnen wij op dit moment onvoldoende verantwoorden dat wij ermee instemmen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan ga ik naar de fractie van Ons Diemen. Raadslid Advokaat. W. Advokaat (Ons Diemen): Dank u wel, voorzitter. Als eerste onze dank namens Ons Diemen aan de informateur, de formateur en de ambtelijke ondersteuning voor een luisterend oor en de terugkoppeling. Het coalitieakkoord Samen verder. Het woord samen komen we de afgelopen acht jaar al regelmatig tegen in coalitieakkoorden. En wat dat betekent, weten we dus inmiddels, maar het klinkt wel goed. De coalitie vertegenwoordigt slechts 19 procent van de inwoners, een minderheid dus, met heel veel macht. Hopelijk beseffen de coalitie en het college dat bij het nemen van besluiten. De voorzitter: Interruptie raadslid Muijs. S.E. Muijs (D66): Voorzitter. Ik denk dat het belangrijk is om ons als raad te beseffen dat wij heel Diemen vertegenwoordigen.

En niet alleen de mensen die naar de stembus zijn gekomen, maar iedereen. Dat doen we als raad en ook als coalitie hebben we natuurlijk die wens. Ik denk dat we mogen constateren dat we daarmee dus met de meerderheid van de raad, een meerderheid van de inwoners en eigenlijk altijd alle inwoners representeren. W. Advokaat (Ons Diemen): Dank u wel voor die bijdrage. Het coalitieakkoord in hoofdlijnen gaat hoofdzakelijk over het wat en niet over het hoe. Dat zien we niet als negatief. Maar er zijn heel veel vragen te formuleren over hoe dan, zoals de VVD al aangaf. Zo valt er bijvoorbeeld te lezen bij het kopje participatie: Daarbij zijn we vooraf duidelijk over de rol van inwoners, het besluitvormingsproces en de ruimte die er is voor invloed. Deze zin doet vermoeden dat er eerst wordt besloten en dan op zoek wordt gegaan naar draagvlak. Ik zeg bewust vermoeden. Een participatieproces en daarna pas besluiten nemen, dat is pas moedig. En soms ook een moeilijke beslissing als de uitkomst niet geheel is wat de bestuurders voor ogen hadden. Samenvattend. Uiteindelijk gaat het om de uitvoering van dit akkoord. We zullen dus bij de behandeling per beleidsstuk onze inbreng en stem bepalen. Tot zover onze inbreng. De voorzitter: Dank u wel. Dan ga ik naar een eventuele tweede termijn. Of daar behoefte aan is. Dan kijk ik allereerst naar de fractie van PRO. Mevrouw Yildiz-Kaya. Y.

Yildiz-Kaya (PRO): Dank u wel, voorzitter. Een aantal vragen had betrekking op het financieel plaatje. Ik kan erover zeggen dat wij gedurende de gesprekken die we hebben gehad daar ambtelijke consultatie bij hebben gehad, waarbij we kunnen zeggen dat we geen onhaalbare plannen in het akkoord hebben staan en dat we straks natuurlijk ook gewoon de cyclus hebben van de kadernota, de begroting, waarbinnen een en ander wordt verantwoord. Dus wat dat betreft is het jammer als dat een reden zou zijn om niet in te stemmen met het akkoord. J.P.C. van Leeuwen (VVD): Voorzitter. Interruptie. Waar het natuurlijk om gaat is dat u van ons verwacht dat ergens mee wordt ingestemd en dan denk ik dat het eigenlijk vrij redelijk is om te vragen wat de financiële onderbouwing nou uiteindelijk is. Y. Yildiz-Kaya (PRO): Voorzitter. Wat wij vragen is vooral om in te stemmen met de ideeën en de ambities die we hebben voor Diemen. Of we daar met elkaar van vinden dat dit het beste is voor onze inwoners. Dat kan per onderwerp en per thema. Wij vinden natuurlijk dat we daar een mooi verhaal voor hebben, maar ik denk dat wij hier als raad ook echt wel op grote lijnen hetzelfde zitten. Dus het is jammer om in te zoomen op dat financiële plaatje. Terwijl er wellicht wat betreft de ideeën die er liggen en die ambities die er zijn niet eens zo slecht en anders over denken.

9

J.P.C. van Leeuwen (VVD): Ik denk dat wij duizenden of honderden ambities hier op tafel kunnen leggen. Maar het gaat erom in de politiek dat je bepaalde keuzes maakt en die keuzes hangen af van de financiën die je ter beschikking hebt. En daar gaat het uiteindelijk om en daar willen wij ook voor weten waar je dan uiteindelijk voor gaat instemmen. Dus dat is gewoon iets wat wij willen zien in een coalitieakkoord. Y. Yildiz-Kaya (PRO): Voorzitter, dit zijn de ambities en de ideeën. En straks bij de kadernota is het verdere uitwerking hiervan financieel gezien. En dan hebben we een volgend moment om te kijken naar hoe is dat verdeeld: wat gaat naar wat. Dat lijkt ons een prima proces. De voorzitter: D66. Raadslid Muijs. S.E. Muijs (D66): Dank u wel, voorzitter. Ik constateer ook de spanning in dit debat tussen aan de ene kant de wens van ons, maar ook van veel toekomstige oppositiepartijen, voor een akkoord op hoofdlijnen, en tegelijkertijd de wens om dat geheel uit te werken, de vraag hoe gaan we dat dan precies doen, hoeveel kost dat dan exact. Ik moet wel constateren dat als we al die vragen beantwoord zouden hebben dat we dan geen akkoord meer op hoofdlijnen zouden hebben. Die spanning is er. Wij hebben ervoor gekozen om het akkoord op hoofdlijnen te doen, de financiële uitwerking en de detailuitwerking van de maatregelen die komen in latere voorstellen.

Voornamelijk natuurlijk in alle [p en c] momenten, maar ook gewoon in de concrete voorstellen die het college straks gaat doen. Wij denken dat dit een goede manier is door eerst te zeggen: dit is de richting die we op willen, dit is de visie die we daarbij hebben. Het staat partijen die zouden instemmen met dit akkoord natuurlijk altijd vrij om op een later moment te zeggen: maar wacht eens even, dit is te duur of deze uitwerking zijn we het niet mee eens, om dan alsnog te zeggen: ho stop, hier zijn we tegen. Dus ik zie het probleem van we hebben nog niet alles tot in detail uitgewerkt, dat zie ik niet zo erg. En sterker nog, ik denk dat dat een kracht is. J.P.C. van Leeuwen (VVD): Voorzitter. Ter interruptie. Nogmaals, ik vraag niet of wij vragen niet om een concrete financiële uitwerking waarbij het sommetje van a tot z gemaakt is. Waar wij om vragen is een globaal overzicht, een globaal financieel overzicht, dat we weten waar het geld vandaan zou moeten komen en waar de rekening uiteindelijk terecht gaat komen. Dat is wat wij vragen. Wij vragen niet om het hele plan door te rekenen, want wij snappen ook dat dat niet haalbaar is. Y. Yildiz-Kaya (PRO): Maar voorzitter, op het moment dat je nog geen concrete uitwerking hebt. Ik zie niet zozeer hoe je een soort van halve begroting kan maken.

Je bent of bezig met dit zijn alle individuele dingen, die kosten ongeveer zoveel, en dat betekent dat we als gemeente deze middelen hebben we en dat is erboven of eronder, en dat betekent iets voor extra geld of minder geld dat je kan maken. Of je zegt: dit zijn de uitgangspunten qua financiën. Die hebben we natuurlijk heel duidelijk geformuleerd. We willen verantwoordelijk financieel beleid voeren met een sluitende begroting. En dat je dan vervolgens in de begroting gaat kijken hoe dat dan allemaal optelt. Maar je kan het niet allebei doen. Als je nog niet weet hoe het precies gaat uitwerken, kan je dus ook nog niet bepalen waar de rekening gaat liggen. Want je weet nog niet eens hoe groot die precies gaat zijn. Nog los van dat we natuurlijk wel een algemeen beeld hebben, dat we geen onhaalbare dingen hebben opgeschreven. J.P.C. van Leeuwen (VVD): Voorzitter, laatste keer. Nogmaals. Het gaat me niet om dat we een heel sommetje maken. Het gaat erom dat we een globaal financieel plaatje willen weten: gaan we bezuinigen, zijn het extra kosten die we gaan maken? Die informatie staat in het geheel niet in het coalitieakkoord. Dan wordt het voor ons toch heel erg lastig om ergens mee in te gaan stemmen. Als je een jaarplan of een strategisch plan voor een bedrijf gaat maken, moet je ook gewoon gaan nadenken over hoe je dat financieel gaat bekostigen.

Dat is gewoon een hele normale gang van zaken en ik vraag, nogmaals, niet om een heel sommetje te maken, dat is helemaal niet wat ik van u vraag.

10

S.E. Muijs (D66): Maar voorzitter. Dan denk ik dat we ook bij de kern van het probleem zijn. Want we zijn nu niet het jaarplan aan het maken. Het jaarplan komt strakjes in de begroting. We zijn de missie en de visie aan het bepalen met elkaar en daar is inderdaad nog geen financieel plaatje bij, dat klopt. M. Grishaver (Onafhankelijk Diemen): Voorzitter. Interruptie. Ik hoor mevrouw Muijs veel zeggen: hoofdlijnen, geen concrete besluiten, dat doen we in de begroting. Dan had dit hele coalitieakkoord niet ter sprake hoeven komen op dit moment om vast te stellen. Ik verbaas me hier echt over. De voorzitter: Goed. Volgens mij is dat punt gemaakt en beantwoord, althans dat laat ik aan u. Dat was mevrouw Muijs voor uw tweede termijn. Dan ga ik naar Onafhankelijk Diemen voor een tweede termijn. Is er behoefte aan? Nee. Dan kijk ik nog even naar de VVD. Geen behoefte. Ons Diemen. Nee. Goed. Dan gaan wij naar de besluitvorming. Ik kijk toch nog even, volgens mij is uw stemgedrag duidelijk, maar toch of er nog behoefte is aan een stemverklaring. Dat is niet het geval. Dan gaan wij naar besluitvorming en dat doen we met hand opsteken. Dus ik leg voor het voorliggende raadsbesluit, om in te stemmen met het coalitieakkoord. Welke fracties kunnen zich daarin vinden? Dat zijn de fracties van PRO en van D66.

En wie is tegen het raadsbesluit? De fractie van de VVD, Ons Diemen en Onafhankelijk Diemen. Het voorstel is aangenomen. De voorzitter: Dan gaan we na het vaststellen van het coalitieakkoord over tot de benoeming van de wethouders. We starten zo met het formeel voordragen van de kandidaten door de fracties en daarna zal ik overgaan tot het instellen van de commissie Geloofsbrieven. Dan zal ik ook de vergadering schorsen omdat dan de commissie de geloofsbrieven kan onderzoeken. Ik kijk nu even naar de fracties van PRO en D66, allereerst om formeel jullie kandidaten voor te dragen. De fractie van PRO. Raadslid YildizKaya. Y. Yildiz-Kaya (PRO): Dank u wel, voorzitter. Namens PRO Diemen heb ik de eer en het genoegen om Matthijs van den Berg en Sophie Kuilman voor te dragen als wethouders voor onze gemeente. We zijn ervan overtuigd dat zij beiden met passie en daadkracht de ingezette koers uit het coalitieakkoord verder zullen brengen. We hebben er alle vertrouwen in dat Matthijs van den Berg en Sophie Kuilman een waardevolle aanvulling zijn voor het college en dragen hen daarom met volle overtuiging voor aan de raad. De voorzitter: Dank u wel. Dan ga ik naar de fractie van D66. Raadslid Muijs. S.E. Muijs ID66): Dank u wel, voorzitter. Wij zijn trots om als D66 Diemen Rick Poelwijk te mogen voordragen als wethouder.

Met zijn uitgebreide ervaring in Diemen en zijn diepe kennis van het fysieke en het ruimtelijke domein hebben wij er alle vertrouwen in dat hij vanaf zijn nieuwe plek Diemen van dienst kan zijn. 3. Instellen commissie geloofsbrieven De voorzitter: Dank u wel. Dan wil ik allereerst aan de leden Niessen, Grishaver en Kerklaan vragen om zitting te nemen in de commissie Geloofsbrieven om de geloofsbrieven te controleren van de kandidaat-wethouders en ook van de raadsleden. Dat lijkt me wel zo praktisch. Ik schors de vergadering voor tien minuten. Na de schorsing heropent de voorzitter de vergadering. De voorzitter: Mag ik iedereen verzoeken de plaats weer in te nemen. Mag ik iedereen verzoeken de plaats in te nemen. Graag stilte in de zaal. Ik heropen de vergadering. Dan gaan we nu naar het verslag van de commissie Geloofsbrieven, benoembaarheid van de wethouders en ik geef het woord aan raadslid Grishaver. 4. Verslag commissie geloofsbrieven benoembaarheid van de wethouders

11

M. Grishaver (vz. commissie Geloofsbrieven): Dank u wel, voorzitter. De commissie heeft geen beletselen geconstateerd voor de benoembaarheid. 5. Benoeming leden commissie tot stemopneming De voorzitter: Dank u wel. Dan wil ik vragen aan de commissie Geloofsbrieven of zij ook de commissie tot stemopneming willen vormen, straks de stemmen willen tellen voor de wethouders. Dan gaan we nu over naar de schriftelijke stemming over de benoeming van de wethouders. De stemming vindt plaats middels stembriefjes. De stemming is geheim en er is sprake van een open aanbeveling. De voorgedragen kandidaten die raadslid zijn, die kunnen uiteraard meestemmen. Een korte instructie voor het invullen van het stembriefje. U maakt straks een keuze. Stemt u op de voorgedragen persoon dient u een kruisje te plaatsen in het vak bij voor. Wilt u tegenstemmen, dan dient u een kruisje te plaatsen in het vakje bij tegen. Of wilt u op een andere persoon stemmen, dan dient u bij het vakje waarachter geen naam is ingevuld, de naam van uw keuze in te vullen en het vakje aan te kruisen. Of, als niets is ingevuld, stemt u blanco. Dit geldt als een niet-behoorlijk ingevuld stembriefje en wordt niet als stem meegeteld in het bepalen van de absolute meerderheid, evenals alle stembriefjes die niet volgens bovenstaande instructies zijn ingevuld.

Dan worden nu de stembriefjes uitgedeeld, en later ook opgehaald, door de griffier. Na een korte schorsing heropent de voorzitter de vergadering. 6. Schriftelijke stemming over benoeming wethouders Voorgesteld zijn de kandidaat-wethouders: Matthijs van den Berg (PRO), Sofie Kuilman (PRO) en Rick Poelwijk (D66). De voorzitter: Ik heropen de vergadering en ik geef graag het woord aan de voorzitter van de commissie van stemopneming. Raadslid Grishaver, gaat uw gang. M. Grishaver (vz. commissie van stemopneming): Dank u wel, voorzitter. U wilt de uitslag weten. Voor de heer Poelwijk 17 voor, 2 tegen. Voor mevrouw Kuilman 17 voor, 2 tegen. Voor mijnheer Van den Berg 17 voor, 2 tegen. 7. Toelating en afleggen eed of belofte raadsleden De voorzitter: Dank u wel. Dan wil ik vragen aan de benoemde wethouders om naast mij bij het katheder plaats te nemen voor het afleggen van de eed of belofte. Ik zal zo de tekst van de eed of belofte voordragen en dan mag u straks antwoorden terwijl u in beeld bent. Dat is voor vanavond niet zo relevant maar wel hopelijk voor de opname hierna. Ik wil iedereen vragen te gaan staan als dat mogelijk is. Dan zal ik nu de belofte/eed voordragen. Ik zweer/verklaar dat ik om tot wethouder benoemd te worden rechtstreeks nog middellijk, onder welke naam of voorwendsel ook, enige gift of gunst heb gegeven of beloofd.

Ik zweer, verklaar en beloof dat ik om iets in dit ambt te doen of te laten rechtstreeks nog middellijk enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen. Ik zweer/beloof dat ik getrouw zal zijn aan de Grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als wethouder naar eer en geweten zal vervullen. De voorzitter: Wethouder Kuilman. S. Kuilman (PRO): Dat verklaar en beloof ik. De voorzitter: Wethouder Van den Berg. M. van den Berg (PRO): Dat verklaar en beloof ik. De voorzitter: Wethouder Poelwijk. R. Poelwijk (D66): Dat verklaar en beloof ik.

12

De voorzitter: Van harte gefeliciteerd. Dank u. [applaus] Dan schors ik nu de vergadering voor felicitaties. Na een korte schorsing heropent de voorzitter de vergadering. De voorzitter: Ik heropen de vergadering. Ik geef wederom het woord aan raadslid Grishaver. Gaat u gang. M. Grishaver (vz. commissie Geloofsbrieven): Voorzitter. Ook nu heeft de commissie geen beletselen geconstateerd voor toelating van de benoemde leden. De voorzitter: Dank u wel. Dan komen wij namelijk op het volgende punt. Voorgesteld wordt om de navolgende benoemden als lid van de raad toe te laten. Job Jacobs, Julian Koestel en Raphael Poss. Ik neem aan dat iedereen zich kan vinden in het voorliggende raadsvoorstel. Dat is het geval. Dan wil ik graag vragen aan de toegelaten raadsleden om naast mij ook weer plaats te nemen bij het katheder, zodat we daar ook de eed en belofte kunnen afleggen. En ik vraag wederom aan iedereen om te gaan staan. Dan zal ik nu de tekst van de eed/belofte voordragen. Ik zweer of verklaar dat ik om tot lid van de raad benoemd te worden rechtstreeks nog middellijk, onder welke naam of welk voorwendsel ook, enige gift of gunst heb gegeven of beloofd. Ik zweer of verklaar en beloof dat ik om iets in het ambt te doen of te laten, rechtstreeks nog middellijk enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen.

Ik zweer of beloof dat ik getrouw zal zijn aan de Grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als lid van de raad naar eer en geweten zal vervullen. De voorzitter: Raadslid Jacobs. J. Jacobs (PRO): Dat verklaar en beloof ik. De voorzitter: Raadslid Koestel. J. Koestel (PRO): Dat verklaar en beloof ik De voorzitter: Raadslid Poss. R. Poss (D66): Dat verklaar en ik beloof ik. De voorzitter: Van harte gefeliciteerd en heel veel succes. [applaus] De felicitaties doen we op het einde van de raadsvergadering, want u bent straks van harte uitgenodigd na deze raadsvergadering om boven nog even met ons een drankje te doen. Dan komen wij nu bij het afscheid van de wethouders. Die wil ik toch ook eventjes naar voren vragen, dus Hans, Marian, Jeroen. Dan ga ik ook toch even weer naar het katheder. Geachte raad, aanwezigen. Vanavond nemen wij ook afscheid van drie wethouders. Het is wel een afscheid in twee akten, zal ik maar even zeggen, want vandaag hebben wij een afscheid in ons midden en volgende week woensdag wordt er ook afscheid van jullie genomen door de organisaties, instellingen en inwoners van Diemen. Dus mijn toespraken en cadeaus verspreid ik gewoon over twee momenten. Ik zie sommigen al denken: nou, gelukkig maar, want dan houdt hij het vanavond misschien wat korter. Ik doe mijn best. Maar goed. Marian, Hans en Jeroen.

Het is altijd een bijzonder en vreemd moment. En of je nu vier jaar, of bijna vier jaar, want jullie hebben net die vier jaar niet, een weekje. Goed, afronden. We ronden af naar boven, vier jaar wethouder. Of je nu vier jaar wethouder bent geweest of twaalf jaar. Baas boven baas. Jullie hebben je met ziel en zaligheid ingezet als wethouder voor de publieke zaak en daar zijn we jullie zeer erkentelijk voor. Het was ook een voorrecht om met jullie te mogen samenwerken. We hebben heel mooie dingen samen kunnen doen. En we hebben ook heel veel plezier gehad. We hadden vandaag ook een heel gezellige lunch. We hebben ook weer even teruggekeken naar de afgelopen vier jaar, of twaalf jaar. Die twaalf jaar heb ik niet helemaal meegemaakt van Jeroen, maar wel voor een groot deel. Ook daarom natuurlijk vanavond aan jullie drieën een dankwoord.

13

Allereerst een dankwoord aan jou, Marian. Want lieve Marian, jij kwam hier vier jaar geleden als zijinstromer, als onderwijsvrouw pur sang en op relatief late leeftijd hier het Diemense gemeentebestuur inrollen. Dat was wel even wennen. Maar je hebt in die vier jaar een betekenisvolle stempel op Diemen kunnen drukken en dat is heel bijzonder. En wie jou kent, weet dat jij altijd de instelling hebt gehad ertoe te willen doen en het verschil te willen maken. Marian, dat is gelukt. Jij vond het wethouderschap een eer en zo heb je het ook ingevuld. Ik zei het, je bent in mei 2022 wethouder geworden met een nieuw college, een ambitieus coalitieakkoord, een gemeente die nog steeds volop in beweging was. Je had geen ervaring als raadslid. Slechts 7 procent van de wethouders in Nederland begint zonder die ervaring, maar jij liet je daardoor niet van de wijs brengen. Integendeel. Jij bracht iets wat veel politici misschien niet altijd hebben. Decennialange ervaring in, ik zal maar zeggen, de echte wereld, als iemand die dag in dag uit had gezien wat het bijvoorbeeld betekent als een kind niet de kansen krijgt die het verdient. Dat is ook precies de lens waardoor jij naar Diemen bent gaan kijken.

Niet als bestuurder die beleid maakt op afstand, maar als iemand die gelooft dat vrijheid van keuze, rechtvaardigheid, toegankelijkheid en solidariteit geen abstracte begrippen zijn, maar dingen die je moet organiseren, elke dag opnieuw. Jouw motto van iedere dag leren past daarbij. Het is geen frase, het is een houding. En Marian, die houding was zichtbaar. Jij was van meet af aan een zichtbare wethouder in Diemen. In de buurten, bij de mensen, bij de organisaties en dat heb je tot de laatste dag volgehouden. Je was een betrokken wethouder. Geïnteresseerd in mensen, geïnteresseerd in de gevolgen van beleid, geïnteresseerd in de mensen op de werkvloer. En ik weet uit eigen ervaring dat vier jaar een korte tijd is om je als wethouder te laten gelden. Maar jij hebt op veel dossiers een heel duidelijke handtekening gezet. Neem het armoedebeleid. Want toen jij aantrad, lagen er grote zorgen over de stijgende energieprijzen en de gevolgen voor de inwoners van Diemen, die al weinig financiële ruimte hadden. Samen met maatschappelijke organisaties heb jij de Steunimpuls opgezet, een uitgebreid pakket aan extra steunmaatregelen boven op wat Den Haag deed. Wat bleek, die maatregelen hadden effect, want je bent ook altijd wel van het evalueren. We hadden het er vanmiddag nog even over.

Bij het armoedebeleid, het minimabeleid, heb je het niet bij mooie woorden gelaten en ook meteen gezegd: we leren van de ervaringen, we herijken en we gaan door met wat werkt. Soms moet je ook lastige besluiten nemen. Dat is ook bestuurlijke moed. En dan het wonen. Je hebt je als wethouder van meet af aan uitgesproken. Een goede en betaalbare woning is de basis van een fatsoenlijk bestaan. Geen loze belofte, maar een opdracht die je zeer serieus nam. Je werkte hard aan een groter aandeel sociale huur in de Diemense woningvoorraad en aan duidelijke waarborgen dat de sociale huursector niet wordt uitgehold ten gunste van commerciële belangen. Je hebt lang en intensief onderhandeld met de woningcorporaties en met het Huurders Platform Diemen om tot nieuwe prestatieafspraken te komen. En je hebt volkshuisvesting, doen we het even nadrukkelijk: volkshuisvesting, ook vooropgesteld. Als projectwethouder Holland Park was jij medeverantwoordelijk voor de verdere ontwikkeling, dus ook voor de bouw van vele sociale huurwoningen en middeldure huurwoningen in deze prachtige wijk. Je maakte je hard voor het Steunpunt Wonen, dat in het eerste jaar al meteen 334 inwoners bereikt had. Je zorgde voor het brede inloopspreekuur in De Brede Hoed. Ook dat werd een succes en ook dat wordt voortgezet.

Je steunde maatschappelijke initiatieven, zoals het Op & Neer vervoer voor ouderen, ook al succesvol. En, niet onbelangrijk, als wethouder liet je ook nooit een kans voorbijgaan om op te komen voor de positie van vrouwen. Daarom vond je het ook zo belangrijk dat er meer aandacht kwam voor bijvoorbeeld het voorkomen van huiselijk geweld en femicide, en dat slachtoffers van seksueel geweld de aandacht krijgen die zij verdienen. Maar in de breedte liet jij ook zien hoe belangrijk het is überhaupt als Diemen een sociale gemeente te zijn. Ik noem bijvoorbeeld thema's als dementievriendelijke gemeente, eenzaamheidsbestrijding, goede schuldhulpverlening, menstruatiearmoede, mensen helpen met lezen en schrijven, mentale gezondheid, de Stadspas voor kinderen en een gezonde leefomgeving voor de jeugd in Diemen. Het zijn onderwerpen die jou nauw aan het hart liggen en waar je belangrijke resultaten in hebt kunnen boeken, lokaal en regionaal. Lieve Marian. Je was altijd dienstbaar aan de inwoners, je bestuurde altijd met het belang van Diemen voorop, met je hart en met je verstand. Je vroeg ook veel van jezelf, van je medewerkers, je wilde het altijd goed doen. En als we je vroegen: alles onder controle, kregen we natuurlijk terug: alles onder controle. Wat je overigens niet echt onder controle kreeg, was jouw printgedrag. Ondanks dat papierloos werken inmiddels een

14

leidend principe is in dit gemeentehuis had de kopieermachine een goede vriend aan jou. Het pleit voor je, Marian. Zelfs het kopieerapparaat mag zich in Diemen niet eenzaam voelen. Marian, ik zei het al, jij wilde ertoe doen en het verschil maken. En geachte raad, geachte aanwezigen, dat heeft Marian Everhardt gedaan. In het sociaal domein, in de volkshuisvesting voor de ouderen, voor mensen die een steuntje in de rug nodig hadden. Als wethouder die pas laat begon, maar die elke dag leerde, elke dag zichtbaar was en elke dag de verbinding zocht met de mensen om wie het gaat. Beste Marian, namens de raad, het college en de inwoners van Diemen, dank je wel voor alles wat je in deze vier jaar hebt gegeven, voor jouw inzet, jouw betrokkenheid, jouw kompas en jouw warmte. Het ga je goed en in jouw eigen woorden: moedig voorwaarts. Dank je wel. De voorzitter: Er werd al met een schuin oog naar die koekjes gekeken, zag ik. Daar kom ik straks wel even op terug. Hans, ik wil jou graag nu toespreken. Want Hans, ik vraag me af of die brouwketel al klaarstaat thuis? Of laat je die nog even voor wat het is. Want na vier jaar wethouderschap verdien je wel een goed glas bier en als het even kan natuurlijk eentje die jezelf gebrouwen hebt, dus ik weet niet of die al klaarstaat. Oh, oké. Maar Hans, het is en blijft vreemd, zo'n afscheid. We hadden het er vanmiddag ook al over.