Notulen raad 12 december 2024

NOTULEN van de openbare en besluitvormende raad van de gemeente Diemen, gehouden op 12 december 2024 in het gemeentehuis in Diemen, aanvang 20.00 uur. Aanwezig: (*fractievoorzitters) Voorzitter

E. Boog

GroenLinks

E. Bouwhuis, T.A.C. de Bruijn, N. van Engelen, H. van ’t Riet*, Y. Yildiz-Kaya W. Advokaat*, A.S. de Jong, J. de Jong, N.C.F. Moors H.J. Berkhout, R. Poelwijk*, O.U. Ramautarsing, S.E. Muijs H. Dijksman, J.A. Jägers, V.A. Voermans* W.K. van Es, F.W. Geerts, S. Kuilman* E.S. den Heijer, P.A. Prins* A.R. van Marion, J.G.M. Sikking*

Ons Diemen D66 VVD PvdA Ouderenpartij Diemen Onafhankelijk Diemen College

M.A. van den Berg, M. Everhardt, J.D.W. Klaasse en J. Prins alsmede G.T. Wildeman (gemeentesecretaris)

Notulist Griffier

J.B. Kammeraad W. van Zanen

Afwezig:

P.A. Prins*(OPD)

1.A

Opening en mededelingen van de voorzitter

De VOORZITTER: dames en heren, welkom bij deze gemeenteraadsvergadering van 12 december 2024. Ook welkom aan onze kijkers via de stream. Ik heb bericht van verhindering ontvangen van de heer Prins vanwege verblijf in het buitenland en mevrouw Moors komt iets later. 1.B

Vaststelling agenda

Mevrouw VAN MARION: dank u voorzitter. De motie vreemd aan de agenda wil ik straks mondeling toelichten. Het gaat over een haalbaarheidsonderzoek voor een hospice in Diemen. De VOORZITTER: ik stel voor om dat als nieuw agendapunt 4 voor de hamerstukken te agenderen. 1.C

Vragen van het publiek aan de raad

De VOORZITTER: er zijn geen vragen van het publiek aan de raad ingediend. 1.D

Ingekomen stukken

Mevrouw VAN MARION: dank u voorzitter. Wij hebben het ingekomen stuk 1.D.6 met veel belangstelling gelezen en waarderen de aandacht die wordt gevraagd voor de toiletvoorzieningen in onze gemeente. Dit onderwerp nemen wij ook heel serieus omdat 1

toegankelijkheid en spreiding van toiletten van grote waarde is voor onze inclusieve en gastvrije gemeente. Wij hebben de afgelopen dagen wat ambtelijke bijstand gevraagd over welke informatie onze gemeente heeft aangeleverd aan de Maag Lever Darm Stichting en wat ons rapportcijfer op de ranglijst is. Daarna constateren wij dat Diemen op dit moment geen specifiek toiletbeleid heeft. Wij stellen voor om dit ingekomen stuk niet direct af te handelen via het college maar om het eerst voor te leggen aan het presidium zodat we het breder kunnen bespreken in de raad. De VOORZITTER: dus u stelt voor om het te agenderen, althans het verzoek te doen aan het presidium. Als u een goed onderbouwd agenderingsverzoek doet aan het presidium, dan zal het presidium daarnaar kijken. 1.E

Mededelingen van het college

Wethouder VAN DEN BERG: dank u voorzitter. Het leek mij goed om uw raad te vertellen dat wethouder Everhardt en ik een aantal weken geleden een goed gesprek hebben gehad met de Kinderombudsman van de MRA naar aanleiding van haar bezoek aan de gemeenteraad. Wij hadden gezegd dat wij nog nader met elkaar in gesprek wilden gaan, onder andere over het automatisch toekennen van regelingen en we hebben daar vooral met elkaar gesproken over hoe lastig en moeilijk dat eigenlijk is want ook de Kinderombudsman kon eigenlijk geen voorbeelden noemen en ook geen andere manieren noemen. Dus we gaan samen nog verder onderzoeken of dat toch nog wel van toepassing is op regelingen anders dan die van en door de gemeente, want dat hadden we wel met elkaar geconstateerd dat dat wel kan. Daarnaast hebben we gesproken over het rapport Anders behandeld waar zij toen net een klap op had gegeven. Dat is een rapport over discriminatie en racisme onder jongeren en kinderen in Amsterdam en we zijn aan het kijken hoe we dit kunnen betrekken bij het antidiscriminatiebeleid en het antiracismebeleid bij ons in de gemeente. Dus het gesprek kwam eigenlijk op het juiste moment want we zijn net alles in elkaar aan het zetten.

Dus op deze manier kunnen we de contacten met de Kinderombudsman intensiveren op een manier zodat het ook de inwoners van Diemen, en in dit geval de kinderen en de jongeren, daadwerkelijk gaat helpen en ze wil ook graag aangehaakt blijven bij onze exercitie met Unicef met betrekking tot Child Friendly Cities. 1.F

Mededelingen uit de regio

De heer ADVOKAAT: dank u voorzitter. Aanstaande dinsdag zitten de heer Jägers en ik bij de Vervoerregio. Als mensen nog vragen hebben naar aanleiding van de agenda die gepubliceerd is, dan kan dat nu of anders van de week of in het weekend een e-mail sturen. De VOORZITTER: ik denk dat dat wat praktischer is. Overigens zullen wij begin volgend jaar ook een sessie houden over regionale samenwerking en daarbij komt ook aan de orde de vraag hoe wij ons beter als raad kunnen voorbereiden op regionale overleggen want soms is het een beetje zoeken van is dit nu het gremium. Wat er net eigenlijk al gebeurde, als mensen vragen hebben of een inbreng hebben, hoe organiseer je dat dan. Vaak krijg je de stukken en de agenda ook heel laat. Ik besef dat ook maar we gaan er in ieder geval begin volgend jaar over praten hoe we dat misschien op een betere manier kunnen organiseren. De heer VAN ES: dank u voorzitter. De raadstafel en de MRA zijn bezig met het maken van een aantal podcasts om uit te leggen aan iedereen, burgers en raadsleden et cetera, wat de MRA eigenlijk allemaal doet. De bijeenkomst op 28 januari staat op de agenda. Er wordt een 2

extra raadstafel georganiseerd in verband met een lobbypraktijk en daar willen we ook wat van horen. 1.G

Vragen van de raad aan het college

De heer ADVOKAAT: dank u voorzitter. Naar aanleiding van een artikel in het DiemerNieuws over het kappen van bomen. Het gaat om de procedure die gevolgd wordt bij het kappen van bomen. Wij vroegen ons met name af kappen van bomen is onherstelbaar want je kunt er wel een klein boompje voor terugplaatsen maar als je de weg per ongeluk openbreekt kan je dat weer herstellen. Bij aanvang van een bouwwerk is Bouwtoezicht altijd aanwezig en dan kan er op dat moment meteen opgetreden worden. Dat heb ik in de praktijk ervaren maar dat hoor ik ook van inwoners. Dus wij vroegen ons af naar aanleiding van of de procedure wel klopt bij aanvang van het werk als er een boom gekapt wordt. (Mevrouw Moors is in de vergadering gekomen) De VOORZITTER: ik wil u er even op wijzen. U heeft van tevoren de vragen ingediend en u stelt nu de vraag met andere formuleringen. Dus ik stel voor dat u zich houdt bij de vragen die ook zijn ingediend. De heer ADVOKAAT: voorzitter, volgens mij gaan de vragen over de procedure. De VOORZITTER: maar u begon al met een vraagstelling zoals niet geformuleerd bij de ingediende vragen. Dus ik stel voor dat u zich houdt aan de vragen die u heeft ingediend want anders wordt het onduidelijk. De heer ADVOKAAT: dank u voorzitter.

Een van de vragen is: is er een meldplicht bij aanvang van werkzaamheden die vergunningsplichtig zijn door de uitvoerende partij? Zo nee, gaat het college die meldplicht bij aanvang werkzaamheden instellen inclusief een duidelijke procedure? Er is nu wel een procedure van 4 weken van tevoren aanmelden maar op donderdag zouden ze beginnen, dat werd zondagavond. De VOORZITTER: wilt u zich alstublieft houden aan de vragen. De heer ADVOKAAT: zo ja, was er voldaan aan de meldplicht bij aanvang werkzaamheden? Was het bij de aannemer bekend bij wie en waar de melding moest worden verricht? Hoe is het standpunt dat er niet gekapt mag worden gecommuniceerd naar de aannemer? Waar is het in de communicatie misgegaan? Waar worden verbeterpunten naar aanleiding van dit voorstel voorgesteld? Zijn er excuses aangeboden? Wethouder VAN DEN BERG: dank u voorzitter. Goed om eventjes op te helderen dat die meldplicht er dus niet is. Die meldplicht is er in gemeenten die geen vergunningsgebied hebben aangewezen en wij hebben voor heel Diemen een vergunningsgebied aangewezen. Dus wij hebben iets beters dan de meldplicht. Wij hebben een vergunning en die vergunning wordt bij aanvraag gepubliceerd en die wordt daarna nog eens bij toekenning gepubliceerd. Dus dat is een redelijke, transparante en heldere procedure.

Dus is die meldplicht er? Nee, er is geen meldplicht en er is ook geen meldplicht bij aanvang van de werkzaamheden binnen deze kap- en snoeivergunningen. Gaat het college dit toch instellen? Er gelden al duidelijke procedures maar dat betekent niet dat er niet soms fouten worden gemaakt maar een aanvullende meldplicht gaat dat niet oplossen want we hebben dus al toestemming verleend en het is een fout die is gemaakt. Dat kan natuurlijk altijd gebeuren en in dit 3

specifieke geval versturen wij natuurlijk wel nog inwonersbrieven omdat het binnen een project is gebeurd. Daarmee zijn vragen 3 en 4 niet van toepassing en dan ga ik naar vraag 5: hoe is het standpunt dat er niet gekapt mag worden gecommuniceerd naar de aannemer. De aannemer heeft van ons in eerste instantie opdracht gekregen voor kap- en snoeiwerkzaamheden volgens de 4 verleende vergunningen die ook in de bezwaarprocedure overeind zijn gebleven. Nadat er tegen de vergunningen voor het kappen van de bomen bij het parkeerterrein aan de Tobias Asserlaan een voorlopige voorziening was aangevraagd hebben wij daar de aannemer van op de hoogte gesteld zodat hij niet met de werkzaamheden kon starten. Daarna hebben wij een brief gestuurd naar de inwoners waarin wij hebben aangegeven met deze werkzaamheden gaan we wel starten en naar aanleiding van de bewonersbrief is er een paar dagen voor de start van de werkzaamheden een nieuwe voorlopige voorziening aangevraagd voor het te kappen gebied in het wandelgebied zelf. Daarvan zijn de directe aannemers, zowel de uitvoerder als de bedrijfsleider, op de hoogte gebracht en er is afgesproken dat alleen gestart kon worden met de snoeiwerkzaamheden in het wandelgebied en ook dat er niet gekapt mag worden. De gemeente heeft zelf besloten niet tot kappen over te gaan want er was een vergunning. Er is toegezegd aan de rechtbank.

De rechtbank heeft ons gevraagd van bent u van plan om te gaan kappen en toen hebben wij gezegd nee, wij zijn niet van plan om te gaan kappen ondanks dat we dat juridisch gezien mochten en dat zeg ik ook eventjes heel expliciet omdat er wat verhalen rond gaan, zowel op social media als fysiek in het gebied, dat als onze medewerkers daar lopen er van balkons geroepen wordt en dat zijn woorden die ik hier niet ga herhalen maar het zijn ook geen woorden die u als hoogste orgaan naar uw ambtenaren zou moeten willen tolereren. Dus wij stonden in ons recht en wij mochten kappen, wij wilden dat niet en die fout is begaan. Waar is de communicatie hierin misgegaan? De communicatie is misgegaan tussen de hoofdaannemer en de onderaannemer. Hoewel de kapwerkzaamheden voor het wandelgebied en bij de parkeerterreinen direct zijn opgeschort is er toch niet goed gecommuniceerd naar aanleiding van de tweede voorlopige voorziening. Wat worden de verbeterpunten naar aanleiding van dit voorval? Wij hebben in ieder geval ons toezicht geïntensiveerd en ook vanuit de aannemer zijn er straffe afspraken gemaakt met de onderaannemer om de werkzaamheden in de gaten te kunnen houden maar daar zeg ik wel bij dat er niet 24/7 iemand naast staat want dat is onbetaalbaar. Dus wij gaan er ook vanuit dat mensen hun werk zo goed mogelijk doen.

Is er excuus aangeboden aan de inwoners? Zoals u heeft kunnen lezen hebben wij desgevraagd aan het DiemerNieuws laten weten dat wij de kap van de 6 bomen betreuren. Dat deden we als verantwoordelijk opdrachtgever en eigenaar van de betreffende bomen. Er is veel emotie bij sommige bewoners over het kappen van de bomen in dit project en dat snappen wij ook maar ik zeg het toch nog maar eens, wij vinden bomen kappen ook niet prettig en wij doen dit omdat het nodig is. Wij achten dat nodig en daar hebben wij dus ook de vergunning voor verkregen en dat doen wij om de veiligheid binnen het wandelgebied te bewaken en om ook voor de toekomst het wandelgebied aantrekkelijk te houden voor recreanten maar ook om flora en fauna te versterken die daar is of nog gaat komen. En dan als laatste punt en ik noem het toch maar eventjes omdat we door inwoners aan de Diemerkade er meermaals naar gevraagd zijn in de afgelopen tijd. We doen het ook om het waterpeil te kunnen verlagen zodat mensen daar geen natte kelders meer hebben. Dus de werkzaamheden zijn echt wel nodig. De heer ADVOKAAT: dank u voorzitter. Mij gaat het om de procedure die gevolgd wordt en niet of er wel of niet gekapt moet worden en of dat wel of niet terecht is. In het DiemerNieuws staat zodra zij op de hoogte werden gesteld is de kap stilgelegd.

Dat is tegenstrijdig met het feit dat al eerder de gemeente had doorgegeven van jullie moeten stoppen met kappen, wel 4

snoeien maar geen bomen kappen omdat we dat afgesproken hebben met de inwoners. Dus die tegenstrijdigheid die nu in dat artikel zit kan door een verkeerde weergave zijn van informatie van de gemeente maar als er staat zodra zij op de hoogte werden gesteld is de kap stilgelegd. Dus dat is duidelijk dat er wel iemand van de gemeente langs is gegaan om te zeggen stoppen jongens. U zegt er is geen meldplicht maar er is wel degelijk een wettelijke meldplicht, namelijk 4 weken van tevoren maar daarmee voorkom je nog niet. Het zou mooi zijn als we een soort procedure hadden, net zoals in de bouw, dat de aanvang van werkzaamheden gemeld wordt bij de gemeente en dat dan wel of niet handhaving of toezicht kan plaatsvinden. Die keuze maakt de gemeente uiteraard zelf maar dat de melding wel van tevoren gebeurt. Mevrouw VAN ’T RIET: dank u voorzitter. De heer Advokaat heeft het over een tegenspraak. Het college heeft laten weten van we willen nog niet kappen. Toen werd er toch gekapt, dus is er vervolgens iemand gestuurd om te zeggen stop met kappen. Dus volgens mij is dat geen tegenstrijdigheid maar een adequate reactie op dat moment, op het moment dat er wordt gemeld dat er iets fout gaat. Dus dat is geen tegenstrijdigheid maar een adequate reactie. Ik hoop dat u zich daarin kunt vinden. Verder naar aanleiding van uw vragen.

Ik herken in dit college en in de organisatie als geheel dat er op een goede manier wordt omgegaan met fouten. Men probeert te leren van klachten en fouten en op basis daarvan de dienstverlening en de uitvoering te verbeteren. Herkent u dit beeld dat ik heb van deze gemeente en bent u het met mij eens dat de gemeente, ook zonder dat u deze vragen hierover stelt, zal kijken wat hier is misgegaan en hoe dat in de toekomst voorkomen kan worden? De heer ADVOKAAT: dank u voorzitter. Ik denk zeker wel dat de gemeente lerende is van fouten op welk terrein dan ook en dat ambtenaren daar zeker voor openstaan en daarom ook mijn suggestie van zijn er verbeterpunten naar aanleiding van dit voorval. Het is niet het eerste voorval, ik ken er nog wel een paar maar het gaat erom kun je een procedure zoiets als in de bouw plaatsvindt ook niet toepassen op een bomenkap want een boom die eenmaal is gekapt is niet meer te herstellen. Je kunt een klein boompje terugplaatsen maar een volwassen boom wordt moeilijk. Mevrouw VAN ’T RIET: dank u voorzitter.

Volgens mij heeft de wethouder duidelijk aangegeven dat daar geen procedure voor is en dat er vooralsnog geen plannen zijn om die wel in te stellen omdat er een vergunningsprocedure is en dat dat in principe voldoende is en dat dat uiteraard niet voorkomt dat dit soort fouten optreden op het moment dat er op het laatste moment een wijziging plaatsvindt maar dat een meldplicht daar misschien niet heel veel aan toevoegt. De heer ADVOKAAT: dat is uw mening. Ik deel die mening niet. Ik denk dat dat wel degelijk kan helpen want in de bouw helpt het. Regelmatig worden bouwwerkzaamheden en renovaties stilgelegd omdat er wat aan de hand is, een vergunning niet in orde of een andere aanpassing maar dat is allemaal te voorkomen. Mevrouw KUILMAN: dank u voorzitter. Ik heb een vraag aan de heer Advokaat want hij heeft het over een meldplicht maar denkt de heer Advokaat dat in deze casus een meldplicht had kunnen voorkomen wat er is gebeurd want er is heel duidelijk gecommuniceerd dat er niet gekapt mag worden en dat er alleen gesnoeid mag worden. De aannemer heeft daar een fout gemaakt, dat is te betreuren maar waar gehakt wordt vallen spaanders. Dus die meldplicht had hier niet geholpen als de aannemer dus iets verkeerd doet. Bent u dat met mij eens? 5

De heer ADVOKAAT: dank u voorzitter. Dat ben ik niet met u eens want u herhaalt in feite de vraag van mevrouw Van ‘t Riet. Er wordt een vergunning aangevraagd en de aannemer geeft aan we gaan dan en dan beginnen. Dat was de donderdag voordat de kap had plaatsgevonden. Dat is een indicatie maar dat kan altijd door werkzaamheden uitlopen. Ze zijn toen zondag begonnen met de voorbereidingen en maandag zijn ze begonnen met snoeien en kappen terwijl de afspraak was enkel maar snoeien. Dus als daar iemand van de gemeente bij was geweest had die onmiddellijk kunnen zeggen van dat is niet de bedoeling. Mevrouw KUILMAN: voorzitter, dat is niet helemaal het antwoord op mijn vraag maar ik laat het hierbij. Wethouder VAN DEN BERG: dank u voorzitter. Volgens mij is het een als dan. Als er tegen een van de bedrijfsleiders was gezegd deze bomen mogen niet gekapt worden en vervolgens draait onze toezichthouder Groen zijn rug om en de bedrijfsleider gaat ook naar het volgende project, dan kan het net zo goed gebeuren. Dat ga je hiermee niet voorkomen en de start bouw- of sloopmelding bij gebouwen. Ik kan u, en u waarschijnlijk nog beter dan ik, genoeg voorbeelden noemen waarbij dat ook fout kan gaan. Sterker nog, u zei dat zelf als er tijdens het bouwen een fout wordt geconstateerd kan die stop worden gezet. Dat is dus exact wat hier is gebeurd.

Wij werden erop geattendeerd en toen is het stopgezet. Ik dank mevrouw Van ‘t Riet voor haar bewoordingen door te zeggen dat wij hier adequaat hebben gehandeld want zo voelt het voor ons ook. Betreuren wij het? Balen wij hiervan? Ja, enorm, wij balen hier enorm van van het feit dat we een afspraak die we hebben gemaakt hebben geschonden. Balen wij van het feit dat de bomen gekapt worden? In mijn groene hart sowieso maar nee, in de basis niet want wij willen dat die bomen gekapt worden om veiligheidsredenen, om het waterpeil te verlagen en om het gebied helemaal op orde te brengen. Dus het is in dat opzicht een ingewikkelde maar het is een fout waarvan wij zeggen dat is nou eenmaal gebeurd en dat betreuren wij. Dus we kijken hoe wij dat in de communicatie richting onze hoofdaannemer en onderaannemer het beste kunnen oplossen. Ik denk nog steeds dat het hebben van een streng beleid op bomen nog het beste helpt want daardoor beoordelen wij alle bomen of wij vinden dat die gekapt mogen worden en dat is denk ik nog beter dan een meldplicht want een meldplicht doet niets anders dan de gemeente de kans geven om ernaar te kijken en gemeenten doen dat dus ook niet altijd. Dus dan weet je ook niet wat er gebeurt en wij weten van alle bomen dat als die gekapt wordt zonder dat wij dat weten, dat het illegaal is en op dit moment was dat dus niet het geval. 1.H

Vaststellen notulen 14 november 2024

De VOORZITTER: akkoord. 1.I

Bestuurlijke termijnagenda

De VOORZITTER: zijn daar opmerkingen over? Dat is niet het geval. 1.J

Overzichten openstaande moties en toezeggingen

Mevrouw RAMAUTARSING: dank u voorzitter. Ik wilde in relatie tot motie 27 Doe het goed, doe het veilig vragen of de wethouder een tipje van de sluier zou willen oplichten over de uitvoering van de motie want het is immers bijna 2025. 6

Wethouder EVERHARDT: dank u voorzitter. Wij zijn daar volop in voorbereiding en wij zullen netjes in het eerste kwartaal van 2025 daarmee terugkomen in de raad. Mevrouw RAMAUTARSING: dank u voorzitter. U kunt geen tipje van de sluier oplichten over de uitvoering? Wethouder EVERHARDT: dank u voorzitter. Nee, ik kan op dit moment nog geen tipje oplichten van de sluier over de uitvoering. Ik weet dat er hard aan wordt gewerkt en ik krijg daar ook na het reces een terugkoppeling over en zodra de mogelijkheid daar is zal ik u daarover informeren. 2.

Vierde Kwartaalbrief 2024

De heer SIKKING: dank u voorzitter. In de vierde kwartaalbrief wordt de stand van zaken weergegeven maar er zijn politieke achtergronden in keuzes die er gemaakt worden en daar zijn we niet altijd helemaal blij mee. Bijvoorbeeld het onderwijsachterstandenbeleid op pagina 34 van € 465.000. Dat had eigenlijk uitgegeven moeten worden. Voor mijn part leren kinderen in 14 dagen foutloos rekenen, dan heb je er jaren plezier van en onderwijsachterstand loop je niet in door geld te reserveren. Dat is een van de punten waarbij we een beetje bezwaar hebben tegen die kwartaalbrief en we willen het ook tot een stemming laten aankomen want wij zullen tegen deze vierde kwartaalbrief stemmen. Mevrouw MUIJS: dank u voorzitter. Ik heb een vraag aan Onafhankelijk Diemen want u zegt ik ben het niet eens met alles wat er is gebeurd wat beschreven wordt in de vierde kwartaalbrief maar in de vierde kwartaalbrief stemmen we voornamelijk voor het corrigeren van de begroting zodat die weergeeft hoe de situatie nu is en waar het geld naartoe moet gaan voor de laatste paar maanden. Dus om dan te zeggen van ik vind dat er misschien iets in het afgelopen jaar niet goed is gebeurd, dan is het best wel vreemd om tegen te stemmen.

Kunt u iets aangeven waarvan u zegt van dit bedrag moeten we echt naar een andere plek boeken of dit geld moet niet hieraan worden besteed in de laatste paar maanden? De heer SIKKING: dank u voorzitter. D66 zegt dat we het met alles niet eens zijn. Nee, dat heb ik niet gezegd. Met een aantal punten zijn we het niet eens en u vraagt dan om een bedrag. Die € 465.000 voor onderwijsachterstand had gewoon uitgegeven kunnen worden en daar hadden we hard aan moeten werken. Er zijn nog wel meer punten waar we het niet mee eens zijn maar dat hebben we in de informatieve raad al duidelijk verteld. Dus het lijkt mij een beetje overdreven om dit nu nog een keer te doen. Mevrouw MUIJS: dank u voorzitter. Ik vind het een beetje vreemd want volgens mij is in de informatieve raad best wel uitgebreid uitgelegd dat het bedrag wat je overhoudt bij het onderwijskansenbeleid elke keer schommelt en dat het dus heel logisch is dat je sommige jaren wat inteert op je reserve en sommige jaren er wat bij komt en er wordt ook nog een nieuwe startnotitie over gemaakt. Dus daar gaat u wel heel makkelijk aan voorbij. Ik constateer ook wel dat er redelijk makkelijk tegen dit soort grote financiële beslissingen wordt gestemd.

Stel je voor dat meer partijen in de raad uw mening waren toegedaan, dan hadden we best wel een groot probleem gehad in Diemen want dan had het college bepaalde uitgaven helemaal niet meer kunnen doen. Dus het is best wel een stevig iets om tegen een P&C-product te stemmen en ik vraag mij af of u zich dat realiseert. De heer SIKKING: dank u voorzitter. D66 hoeft zich niet af te vragen of wij ons dat wel realiseren want wij realiseren ons heel goed en we nemen ook onze verantwoording. Ik vind 7

€ 465.000 voor onderwijs niet makkelijk aan voorbij gaan en er zijn meer punten waar we over hebben gesproken. Dus ik ben het helemaal niet met u eens en u kunt mij ook niet overtuigen om hierdoor voor deze vierde kwartaalbrief te stemmen. De heer ADVOKAAT: dank u voorzitter. We waren al akkoord met de kwartaalbrief. We bedanken de wethouder voor het verwerken van de suggesties die gedaan zijn en we stemmen uiteraard voor. Wethouder KLAASSE: dank u voorzitter. Het onderwijsachterstandenbeleid. Wij krijgen daar geld voor vanuit het Rijk en dat moeten we uitgeven. Dat ben ik helemaal met meneer Sikking eens maar ik hoop ook dat als meneer Sikking geld binnenkrijgt op zijn bankrekening, dat hij niet gelijk naar een winkel loopt en denkt dit moet ik uitgeven want soms is het ook wel verstandig om eventjes geld op de bank te laten staan om een toekomstige uitgave te kunnen doen en dat is precies hetzelfde met het onderwijsachterstandenbeleid. Die middelen schommelen enorm. Er is een behoorlijk groot deel wat we in vroeg- en voorschoolse educatie moeten steken. Op het moment dat we een keer onder 0 gaan uitkomen, dan kunnen we de wettelijke taak niet meer uitoefenen. Dus ik zou er absoluut niet voor pleiten om in een paar maanden tijd € 465.000 over de balk te smijten waar ook nog eens flinke bestedingsvoorwaarden aan hangen. Dus het mag ook gewoon niet.

We kunnen niet zomaar geld geven aan scholen en zeggen dit is een goed plan, blij dat de school dit uitvoert. Er zit behoorlijke controle op vanuit het Rijk. Dus het gaat ook niet zo makkelijk en wij verwachten de komende jaren ook minder geld te krijgen voor ons onderwijsachterstandenbeleid, wat wij ook weer omdopen in onderwijskansenbeleid, en daar is dit geld ook heel erg voor nodig. Dus dit is een hele belangrijke reserve voor de toekomst en ik ben het volledig met meneer Sikking eens dat dit moet worden uitgegeven aan het onderwijs en dat gaan we ook doen maar wel op een verstandige wijze in een verstandige temporisering. De VOORZITTER: ik wil ook nog meegeven dat er altijd de mogelijkheid is om een stemverklaring af te geven waarbij een uitspraak wordt gedaan over bepaalde onderdelen zonder dat je tegen een voorstel hoeft te stemmen. Dan gaan we naar besluitvorming. We gaan het voorstel in stemming brengen. De stemming is geopend. Voor zijn uitgebracht 20 stemmen en tegen 2 stemmen waarbij ik concludeer dat de fractie van Onafhankelijk Diemen tegen heeft gestemd en de rest van de raad voor. Het voorstel is aangenomen. 3.

Belastingverordeningen 2025

De heer JÄGERS: dank u voorzitter. Over de belastingverordeningen en de afvalstoffenheffing in eerste instantie. Bij de behandeling van de kadernota kwamen wij met de motie voor de begroting van de verschillende afvalstofheffingen tussen een- en meerpersoonshuishoudens. Uiteindelijk werd de motie aangehouden en we komen nu met een amendement met ongeveer dezelfde strekking. Deze komt in de plaats van de aangehouden motie. Er is al veel over gezegd. Het gaat over een bescheiden voorstel over woonlasten. We overvragen niet. Wat ons heeft verbaasd en wat voor ons zelfs onbegrijpelijk is, is dat in de discussie steeds hetzelfde tegenargument naar voren kwam, namelijk dat er ook eenpersoonshuishoudens zijn die meer afval dan gemiddeld aanbieden c.q. relatief veel afval aanbieden maar daar staat natuurlijk lijnrecht tegenover dat het net zo geldt voor meerpersoonshuishoudens. Onder meer dit gegeven maakt dat er een grote correlatie bestaat tussen gezinsgrootte en hoeveelheid afval. Uit een ver verleden komt de verdeling over vaste en variabele kosten 8

maar die verdeling is heel arbitrair. Zo worden bijvoorbeeld ook salariskosten en de aanschaf van rolcontainers veelal tot de vaste kosten gerekend en betaalt een alleenstaande bijna net zoveel als een meerpersoonshuishouden van bijvoorbeeld 3 of 4 personen. Er wordt daarmee onvoldoende recht gedaan aan een belangrijk uitgangspunt dat de vervuiler betaalt. We denken overigens dat het lang geleden is dat de indeling van vaste en variabele kosten is herijkt maar daar kunnen wij ons in vergissen. Er wordt in deze raad veel gesproken over bestaanszekerheid, woonlasten en gelijke kansen. Die gelijke kansen zijn er niet op de woningmarkt als het gaat om alleenstaanden versus bijvoorbeeld koppels. Alleenstaanden kunnen zelden een koophuis bekostigen en als alleenstaande is het vaak moeilijk om een hoge huur op te brengen. Ons pleidooi is geef de eenpersoonshuishoudens het voordeel van de eventueel nog aanwezige twijfel. Het kan toch niet zo zijn dat juist deze groep onbedoeld onevenredig veel afvalstoffenheffing betaalt? Tegen deze achtergrond dienen wij ons amendement in. Het amendement luidt als volgt: We stellen vast dat: • Door het college wordt voorgesteld de afvalstoffenheffing voor 2025 vast te stellen op € 383 voor een eenpersoonshuishouden en op € 483 voor meerpersoonshuishoudens.

We hebben nagedacht over en houden rekening met het volgende: • Het verschil tussen eenpersoonshuishoudens en meerpersoonshuishoudens € 100 bedraagt. Dit een verschil is van slechts 20,7% van het bedrag voor de meerpersoonshuishoudens; • Dit beperkte verschil geen recht doet aan het verschil in de hoeveelheid aangeboden afval door resp. eenpersoonshuishoudens en meerpersoonshuishoudens; • Dit verschil nog is gebaseerd op de verdeling tussen de vaste en variabele kosten voor de afvalinzameling die al jaren geleden (jaren 90) is ingevoerd en een arbitrair karakter kent; • Tegenover alleenstaanden die relatief veel (resp. weinig) afval aanbieden er ook meerpersoonshuishoudens staan die relatief veel (resp. weinig) afval aanbieden; • De huidige norm is dat de meerpersoonshuishoudens meerdere inkomens hebben; • Eenpersoonshuishoudens alle woonlasten van één inkomen moeten bekostigen en daardoor veelal relatief hoge woonlasten hebben; • De gemeentelijke heffingen gebruikt worden voor de realisatie van voorzieningen. Voorzieningen waar meerpersoonshuishoudens (in tegenstelling tot de eenpersoonshuishoudens) met meerdere personen van kunnen profiteren. We vinden dat: • De tarieven beter moeten worden afgestemd op de hoeveelheid aangeboden afval. Volgens het idee: “de vervuiler betaalt”; • T.o.v.

de voorgestelde bedragen afvalstoffenheffing 2025 een verlaging van het tarief van € 13,30 voor een eenpersoonshuishouden en één verhoging van het tarief voor meerpersoonshuishoudens van € 6,60 moet worden toegepast. Hetgeen betekent dat de totale opbrengst van de afvalstoffenheffing gelijk blijft. We stellen de raad voor om het volgende besluit te nemen: De volgende belastingverordeningen 2025 vast te stellen met dien verstande dat artikel 4 van de Verordening afvalstoffenheffing 2025 als volgt wordt gewijzigd: De belasting bedraagt per perceel per belastingjaar:

9

1. Indien het perceel op 1 januari van het belastingjaar of, indien de belastingplicht later aanvangt, bij aanvang van de belastingplicht, wordt gebruikt door één persoon: € 370,40. 2. Indien het perceel op 1 januari van het belastingjaar of, indien de belastingplicht later aanvangt, bij aanvang van de belastingplicht, wordt gebruikt door twee of meer personen: € 490,40. De Diemense VVD Veerle Voermans

Onafhankelijk Diemen Jan Sikking

Mevrouw MUIJS: dank u voorzitter. De VVD zegt dat het voorstel van het college arbitrair is en ik ben wel heel erg benieuwd waarom u nou juist voor deze 2 bedragen heeft gekozen, behalve dat het natuurlijk kostendekkend is. Die snap ik dat als je voor de ene kiest voor € 6, dan wordt de andere € 13 maar waarom nou juist voor deze 6 en € 13 en waarom niet eentje meer of eentje minder? Waarom zegt u dit arbitraire bedrag van het college, ons voorstel is niet meer arbitrair, dat is het goede voorstel? De heer JÄGERS: dank u voorzitter. Het is een stap in de goede richting, zo zien wij dat, en wij hebben niet gezegd dat de heffing arbitrair is. We hebben met name gezinspeeld op want tenslotte heeft het college aangegeven dat het een gemiddelde heffing is als we kijken naar de andere gemeenten in Nederland. Dus in zoverre is die niet arbitrair maar wat we wel arbitrair vinden of zelfs arbitrair is, is de indeling in vaste en variabele kosten. Dat vinden wij een ontzettend wankele basis, dat onderscheid in vast en variabel. Daar kun je geen definitief oordeel op bouwen. Het is dus veel meer een politiek vraagstuk dan dat het een te berekenen vraagstuk is. Mevrouw MUIJS: dank u voorzitter. Als u zegt dit is een stap in de goede richting, wat zou dan voor u het juiste eindpunt zijn? De heer JÄGERS: dank u voorzitter.

Het beste zou natuurlijk zijn om de heffing te doen naar evenredigheid van het aantal personen in het huishouden maar wat belangrijk is, is natuurlijk de vervuiler betaalt en wat dan de uitkomst is van die puzzel, dat is een lastige. Maar een hele goede stap of een betere stap zou zijn maar we willen niet overvragen want anders is de kans dat dit amendement wordt aangenomen nog veel kleiner. De ideale situatie zou zijn dat de heffing evenredig is met het aantal personen in het huishouden. Dan over het voorstel met betrekking tot de ozb. Daar werd de VVD niet blij van. De ozb werd altijd vastgesteld met het oog op een sluitende begroting, een sluitende exploitatie beter gezegd. Plotseling moest die, wel creatief overigens, worden gekoppeld aan de inflatie van de afgelopen jaren. Bij de begrotingsbehandeling voor het jaar 2024 stelden wij voor een mogelijke besparing c.q. ombuiging te inventariseren vanwege de dreigende beperking van de algemene uitkering. De uitkomst daarvan had een hogere ozb nu kunnen motiveren met concrete cijfers. De motie werd weggestemd en dat heeft wat ons betreft consequenties. De volgorde is kijk wat je als organisatie zelf kunt doen om de financiering op orde te brengen c.q. te houden en indien nog nodig, richt je dan op de inwoners. We zullen ons besluit over de belastingverordeningen laten afhangen van de uitkomst met betrekking tot ons amendement.

De heer ADVOKAAT: dank u voorzitter. De ozb. De vorige keer hebben we het er over gehad dat de woonlasten van huurders veel zwaarder zijn dan die van de koopwoningen. Dus ik vroeg mij af van heeft u daar niet verder over nagedacht, die argumenten die ik toen 10

gegeven heb? Als u zegt de vervuiler betaalt, dan ziet u ook de redelijkheid in van bepaalde. Ik vind de ozb een redelijk voorstel maar u blijkbaar niet. De heer JÄGERS: dank u voorzitter. U heeft wel een punt maar ons probleem is met name de procedure die is gevolgd zoals ik al eerder probeerde uit te leggen. Dus nogmaals, u heeft een punt maar toch blijven wij bij onze stelling dat we een andere procedure fijner hadden gevonden. De heer BOUWHUIS: dank u voorzitter. We willen graag reageren op het amendement van de VVD over de afvalstoffenheffing. Zoals besproken in de informatieve raad hebben wij een jaar geleden er bewust voor gekozen als gemeente om het tarief te differentiëren op basis van enerzijds de vaste kosten zoals door u genoemd en de variabele kosten. Dat vind ik heel logisch. Bijvoorbeeld een rolcontainer is een vaste kost die je nodig hebt om überhaupt afval te kunnen ophalen bij een grondgebonden woning. De heer JÄGERS: dank u voorzitter. Het staat mij niet helemaal meer bij dat wij bewust hebben gekozen voor de splitsing vast/variabel een jaar geleden maar misschien laat het geheugen mij in de steek. Dat zou kunnen. De heer BOUWHUIS: dank u voorzitter. Dan ben ik zojuist niet helemaal duidelijk geweest.

Ik bedoelde jaren geleden is die keuze gemaakt om het op die manier te verdelen over de verschillende huishoudens en ook kijkend naar wat doen andere gemeenten in Nederland. Daar zie je dat meerpersoonshuishoudens gemiddeld genomen 25% meer betalen dan een eenpersoonshuishouden, in Diemen is dat 26%. Dus in die zin doet Diemen wat andere gemeenten ook doen en wij zien geen reden om daarvan af te gaan wijken en over te gaan tot een keuze die, ook in uw eigen woorden volgens mij, arbitrair is. U geeft ook aan ergens een richting naartoe bewegen. Dus dan ben ik bang van volgend jaar hebben we weer dezelfde discussie. Of u wilt een totaal ander stelsel en geef dan aan op basis waarvan u de kosten verdeeld wilt hebben of, zoals GroenLinks doet, kiezen voor de verdeling die we hebben in vaste kosten en een deel variabel. Dat is volstrekt uitlegbaar. De heer JÄGERS: dank u voorzitter. Op zich is het niet zo raar om dat onderscheid te maken tussen vast en variabel. Alleen, we merken wel dat dat in onze visie onrechtvaardig uitpakt in de praktijk. De heer BOUWHUIS: dank u voorzitter. Dat is mij bekend dat dat uw opvatting is over de tarieven zoals die nu zijn. Wij zien dat anders zoals net toegelicht. Nog even een aantal punten uit uw amendement die ons enigszins verbazen. U heeft het erover dat in een meerpersoonshuishouden de norm is dat er tweeverdieners zijn.

Volgens mij is vorig jaar uitgelegd dat een meerpersoonshuishouden ook zou kunnen zijn een eenoudergezin. Daar zal echt niet meer dan één inkomen zijn tenzij het kind inmiddels een eigen inkomen kan verwerven maar veelal zullen dat minderjarigen zijn. Dus daar gaat die redenering echt niet op en volgens mij geeft u ook zelf aan in een van uw overwegingen dat het helemaal niet zo is dat één persoon per definitie minder afval heeft. U heeft het zelf over veel respectievelijk weinig en daarmee geeft u zelf aan u zou het graag wensen dat mensen op die manier in elkaar zouden steken en dat we misschien wat makkelijker richting een circulaire wereld gaan maar zo zit het simpelweg in de praktijk niet altijd zo. Dus wij gaan niet instemmen met uw amendement. De heer JÄGERS: dank u voorzitter. Het tweede deel van uw betoog snap ik niet. Alleenstaanden kunnen inderdaad meer of minder afval inzamelen maar dat is precies 11

hetzelfde als voor meerpersoonshuishoudens, zelfs nog een beetje naar rato en dat kan toch geen argument zijn dat er alleenstaanden zijn die een beetje afwijken van de norm. Waarom geldt het alleen voor de alleenstaanden en niet voor de meerpersoonshuishoudens vraag ik mij dan af? Dat saldeert toch in de grote aantallen? De heer BOUWHUIS: dank u voorzitter. Volgens mij is het zeker dat het saldeert. Dat is ook eigenlijk wat u aangeeft in een van uw overwegingen. Het kan zijn dat iemand die alleen woont bovengemiddeld veel of weinig afval heeft. Datzelfde kan gelden voor een meerpersoonshuishouden maar het kan ook zo zijn dat een meerpersoonshuishouden bestaat uit een ouder met een minderjarig kind en dan gaat u uit van de veronderstelling dat daar 2 inkomens binnenkomen, dus dat het daar makkelijk betaald zou kunnen worden en dat is evengoed niet waar. De heer JÄGERS: voorzitter, ik zal daar in de tweede termijn op reageren. De heer ADVOKAAT: dank u voorzitter. Wij vinden het wel sympathiek, die eenpersoonshuishoudens. De wethouder zelf gaf ook al aan daar wel voor open te staan maar hoe die op dit voorstel reageert weten wij nog niet. Wij staan er wel sympathiek tegenover, ook al omdat het niet over zulke schokkende bedragen gaat. Enkel, het gaat ook om rechtvaardigheid, daar heeft u het over, en dan kom ik toch weer bij de ozb terecht.

Wegens een procedure stemt u nou tegen de ozb-belasting en dan gaat het om de procedure die gevolgd is bij de kadernota? Heb ik dat goed begrepen? De heer JÄGERS: dank u voorzitter. Ik ben het even kwijt of het de kadernota was of de begroting maar een van de twee. De heer ADVOKAAT: dank u voorzitter. Ik vind in ieder geval dat als we het over rechtvaardigheid hebben, dan moeten we kijken naar de woonlasten voor alle inwoners van Diemen en dan kan je niet zeggen van de ene groep wordt heel zwaar belast, de huurders met name met 5,8% en de koopwoningen dit jaar maar met 3%. Volgend jaar de huurders 6,6%, de kopers 5%. Ze zijn nog steeds in het voordeel en dan heb ik het nog niet over de fiscale voordelen en noem maar op. Ik denk dat als we het over rechtvaardigheid hebben met de VVD, dan moet u niet met 2 maten meten maar dan moet u gewoon zeggen van oké, die ozb slikken we en éénpersoons, daar staan we voor open. De heer JÄGERS: dank u voorzitter. We hebben vorige keer al aangegeven dat we op zich niet zoveel moeite hebben met de verhoging maar we vinden het wel vreemd om een extra verhoging te introduceren anticiperend op mogelijke slechte tijden terwijl we nog helemaal niet weten hoe dat precies uitpakt en welke besparingen en ombuigingen we zelf nog in het vat hebben.

Dus op zich is die verhoging niet het grote punt maar veel meer hoe wij een en ander in deze gemeente regelen. Onze motie werd indertijd weggestemd en we vinden dat we daar ook een consequentie aan willen verbinden. De heer BOUWHUIS: dank u voorzitter. De heer Advokaat zegt dat hij het amendement van de VVD sympathiek vindt. Is uw fractie van plan om voor het amendement te stemmen en zo ja, heeft u daarvoor meer argumenten dan alleen maar sympathiek? Graag een toelichting daarop. De heer ADVOKAAT: dank u voorzitter. Inderdaad, we overwegen om voor te stemmen maar we wachten uiteraard de reactie van de wethouder nog even af. We staan wel sympathiek tegenover dit amendement omdat het in onze ogen recht doet aan de 12

eenpersoonshuishoudens maar ik roep ook de VVD op doe dan ook recht aan de huurders en mensen met een koopwoning want daar zit ook een rechtvaardigheidsverhouding in. De heer SIKKING: dank u voorzitter. Ons Diemen wil rechtvaardigheid hebben tussen huurwoningen en koopwoningen en dan noemt u een aantal percentages die ik niet zo kan thuisbrengen maar dat zal ongetwijfeld kloppen. Ik zie dat mensen die een huurwoning hebben soms in aanmerking komen voor huursubsidies en dat zie ik niet bij mensen met koopwoningen. Dus die rechtvaardigheid is een beetje links en een beetje rechts. Hoe staat Ons Diemen hier tegenover? De heer ADVOKAAT: dank u voorzitter. Een groep mensen die in het lagere segment zitten in sociale woningen kunnen eventueel in aanmerking komen voor huursubsidie maar voor de rest zijn er geen andere extraatjes voor huurders wat u suggereert. Mevrouw MUIJS: dank u voorzitter. Ik heb het tijdens de informatieve raad al meer dan genoeg over de leges en de ozb gehad. Dus dat zal ik niet nog een keer doen en ik zal het houden bij het amendement van de VVD. Ik zal heel eerlijk zijn.

Wij worstelen best wel met dit amendement want we zien dat de VVD een aantal eigenlijk best hele redelijke argumenten geeft waarom er überhaupt een verschil dient te zitten tussen het bedrag dat een eenpersoonshuishouden moet betalen en een bedrag dat een meerpersoonshuishouden moet betalen maar wij zien geen argumenten waarom het dit bedrag moet zijn. In mijn vragen aan de VVD komt eigenlijk naar voren ideaal zou zijn of diftar. Dat is de vervuiler betaalt, heel rechtvaardig maar helaas op dit moment niet uitvoerbaar. Dat valt helaas af of een bedrag wat evenredig stijgt per persoon wat het huishouden groot is. Dan zou Diemen heel snel onbetaalbaar worden voor gezinnen met meer dan 1 kind. Dus dat zou ook niet de bedoeling kunnen zijn. Zolang diftar niet uitvoerbaar is vinden wij het hele onderscheid in je probeert een redelijke verdeling te maken tussen wie de kosten daadwerkelijk maakt en dan verdeel je de vaste lasten ongeveer gelijk over alle huishoudens want die vrachtwagen moet toch langs komen rijden om dat afval op te halen en een deel variabel waarin je inderdaad zegt van eenpersoonshuishoudens moeten daarin minder betalen dan meerpersoonshuishoudens. Dat vinden wij heel redelijk maar welk bedrag daar dan bij hoort, daar hadden wij graag een berekening voor gezien.

Wat is dan het gemiddelde aantal kilo’s van een meerpersoonshuishouden of van eenpersoonshuishouden? Wat is dan de verdeling tussen de vaste en variabele kosten? Dus dat hadden wij graag in die onderbouwing gezien. De heer SIKKING: dank u voorzitter. D66 begint nu met het stellen van technische vragen, dat zou ze ook even schriftelijk kunnen doen want dat lijkt mij meer terecht dan dat u dat hier even gaat stellen. Mevrouw MUIJS: voorzitter, deze vragen heb ik ook aan de VVD gesteld in de informatieve behandeling van leg uit waarom je kiest voor deze verdeling. Ik verwacht hier nu ook niet direct een antwoord op. Ik leg uit wat wij moeilijk vinden aan dit amendement en welke argumenten we eigenlijk hadden gehoopt te zien. Ik constateer dat ik die nog niet heb gezien en nog niet heb gehoord. De heer JÄGERS: dank u voorzitter. Ik heb al proberen uit te leggen hoe wij er tegenaan kijken. Juist dat onderscheid tussen vast en variabel is zo arbitrair dat je daar geen objectieve berekening op kunt baseren. Dat is ons probleem. Je kunt wel een poging doen en dat is in het verleden ook gebeurd en we vragen ons vanavond af of diezelfde onderverdeling in de loop der jaren een keer is geactualiseerd. De maatschappij verandert, 13

dus je zou eigenlijk verwachten dat je dat regelmatig doet maar we vragen ons af of dat inderdaad is gebeurd. Wij denken van niet maar misschien dat de wethouder daar licht op kan schijnen. Juist omdat het onderscheid tussen vast en variabel zo arbitrair is heeft een berekening naar ons idee nauwelijks zin en is het veel meer de politieke wil om een bepaald bedrag aan afvalstoffenheffing te vragen aan meerpersoons versus éénpersoons dan wat je moet gaan calculeren. Bovendien gaat het om een relatief klein bedrag. Dus we denken dat dit een stap in de goede richting is. Mevrouw MUIJS: dank u voorzitter. Als u zegt het bedrag dat het college vraagt is arbitrair en het bedrag dat de VVD voorstelt is arbitrair. Dan kunt u zeggen dat is een kwestie van politieke wil maar dat is dan wel heel arbitraire politieke wil. De heer JÄGERS: dank u voorzitter. Ik heb juist gezegd dat het bedrag niet arbitrair is. Die is geschoeid op het gemiddelde bij de Nederlandse gemeenten. Dus dat begrijpen we wel maar de vraag is of dat vandaag de dag nog wel een juiste waarde is. Mevrouw MUIJS: dank u voorzitter. Ik snap dat het een hele interessante vraag is die u stelt.

Alleen, ik lees het antwoord niet terug in de argumentatie en daarbij komt dat wij ook delen met GroenLinks dat we zien alleenstaande ouders vinden wij wel een probleem want die vallen wel onder de meerpersoonshuishoudens en dat is ook de groep waar heel veel armoede is binnen Diemen. Dus dat vinden wij een probleem. Dus op dit moment zijn wij geneigd, ondanks dat we het wel een sympathiek voorstel vinden en echt wel de argumenten waardevol vinden, maar we vinden het nog niet goed genoeg om voor het amendement te kunnen stemmen. De heer SIKKING: dank u voorzitter. D66 komt met het probleem van eenoudergezinnen, dat dat meer personen zijn en onder het duurdere tarief zullen vallen maar als die mensen er echt problemen mee hebben zijn er ook kwijtscheldingsregelingen waar ze een beroep op kunnen doen. Dus ik vind dat deze beperkte groep niet moet worden aangewend om dit hele amendement af te schieten want er is een aantal jaar geleden een brief gekomen van bewoners en daar komt dit ook uit voort bij de VVD dat mensen het heel vreemd vonden dat die verschillen zo klein waren. Door dit verschil nu iets groter te maken, maken we een stap naar die mensen toe en u zegt het is arbitrair, dat bedrag dat er is. Nee, dat is in balans. Je verlaagt het voor de eenpersoonshuishoudens en voor de meerpersoonshuishoudens kom je wat hoger.

Dat verschil wordt wat groter maar ik vind het niet terecht dat u aanhaalt dat een eenoudergezin zo in het nadeel komt want er zijn ook andere manieren om daar subsidies op te krijgen. Mevrouw MUIJS: voorzitter, het was voor ons ook niet het grootste argument. Het is wel iets wat meespeelt, juist omdat de armoede onder die groep groot is en u heeft gelijk, er zijn kwijtscheldingsregelingen maar helaas weten we ook dat niet iedereen in armoede die regelingen weet te vinden en juist omdat de armoede onder deze groep groter is dan onder de gemiddelde inwoners van Diemen vinden wij dat dat meegewogen mag worden. De heer ADVOKAAT: dank u voorzitter. Je kan geen beleid maken omdat mensen het niet kunnen vinden. Dat is geen argument. Mevrouw MUIJS: dank u voorzitter. We kunnen constateren dat onze armoederegelingen geen 100% gebruik kennen onder de mensen die er recht op hebben en ik vind dat dat wel iets is wat we ook moeten meewegen. Nogmaals, dit was niet het voornaamste argument van D66 voor onze twijfel. Het was ook iets wat meewoog. Het voornaamste argument voor 14

ons is dat we door de arbitrairheid van de bedragen niet een houvast vinden in het amendement van waarom dit het juiste bedrag is. De heer ADVOKAAT: voorzitter. Ik vind dit een hele kleine verschuiving. Heeft u zelf een idee hoe groot of hoe klein die verschuiving moet zijn? Mevrouw MUIJS; nee, als ik dat wist had ik nog een beter amendement ingediend met iets wat ik beter had gevonden. Zolang ik daar niet een beter idee over heb vertrouw ik op het college. De heer SIKKING: dank u voorzitter. Het blijkt wel dat wij volledig achter het amendement staan van de VVD en dus ook mede indienen. De argumentatie die ik van de tegenpartijen heb gehoord heeft ons niet overtuigd om een veranderende mening neer te zetten. Wij vinden het zelfs een beetje kinnesinne dat ze dit niet gunnen. De VOORZITTER: het is niet nodig dat u dit zegt. Er worden gewoon argumenten gewisseld in deze raad en dit soort formuleringen hoeft u niet te gebruiken. Dus ik stel voor dat u dat ook terugneemt. De heer SIKKING: voorzitter, dan neem ik terug. Dan de ozb met de verhoging. Daar zijn we ook helemaal niet blij mee. Wij vragen ons af dat wanneer we de ozb blijven verhogen dat effect heeft op de uitkeringen van het Gemeentefonds. We kunnen niet maar blijven verhogen en dan zeggen van jongens, we halen het zo leuk binnen. We zijn net als een hele dure gemeente en we lopen in de pas.

Nee, volgens mij doen wij onszelf tekort met het Gemeentefonds en dat is dus ook voor ons een argument om heel erg goed te kijken naar de verordeningen die nu voorliggen. Het ligt er ook een beetje aan of het amendement doorgaat, of we voor of tegen moeten stemmen. Mevrouw KUILMAN: dank u voorzitter. Ik hoorde de heer Sikking iets zeggen over het Gemeentefonds in het kader van de ozb. Is de heer Sikking ervan op de hoogte dat als het met de gemeente financieel heel slecht gaat en de gemeente dreigt een artikel 12 gemeente te worden, dat het eerste wat er gedaan wordt is kijken hoeveel ruimte er nog is in de lokale heffingen en dat dan de belastingen in één klap helemaal verhoogd worden. Is de heer Sikking het dan met mij eens dat we beter zelf op een door ons gekozen moment lokale lasten kunnen verhogen in plaats van het maar op zijn beloop laten en dat het straks gedwongen moet? De heer SIKKING: dank u voorzitter. Ik ben het daar volledig mee eens. Alleen, wij lopen in een trend en dan wordt gezegd het is niet zo, we moeten het nog extra verhogen. Als wij gewoon de inflatiecorrectie toepassen is er niets aan de hand. Dan lopen we heel netjes in de trend die we al jaren doen en ik heb wel eens gehoord van D66 dat we een verlaging zouden hebben doorgevoerd. Nee, dat is niet zo.

Het is altijd gewoon verhoogd in de trend zoals het hoort en u heeft volkomen gelijk dat als wij een artikel 12 gemeente worden, dat wel even bij de bewoners terug moet komen maar in dit geval zijn we daar nog helemaal niet aan toe. Mevrouw KUILMAN: dank u voorzitter. Het is toch fijn dat Onafhankelijk Diemen en de PvdA het op dit punt eens zijn maar we stemmen wel iets anders ben ik bang. Nog ter aanvulling op die ozb: in de afgelopen jaren is het niet altijd met de inflatie verhoogd. Ik zou het geen verlaging willen noemen wat er is geweest in de afgelopen jaren maar het is niet meegegroeid met die inflatie. Dus we liepen daar een beetje op achter. 15

De heer JÄGERS: dank u voorzitter. Het klopt dat de ozb niet gelijk op is gegaan met de inflatie maar dat was ook helemaal niet nodig. Al die jaren hebben we positieve saldi kunnen presenteren op de jaarrekening of bijna alle jaren en het zou voor onze bewoners niet erg sympathiek zijn even goed te verhogen terwijl je het geld niet nodig hebt. Het is dus logisch dat de ozb iets achter is gebleven en om het achterstallige nu te gaan inlopen, dat is op zich een heel creatief idee maar erg sympathiek vonden wij dat niet en dan zeg ik het voorzichtig. Mevrouw KUILMAN: dank u voorzitter. Er is geen sprake van achterstallige ozb inlopen. Dat wij overschotten hadden op onze jaarrekening komt niet omdat de ozb hier zo gigantisch is, dat komt vooral omdat er werkzaamheden niet uitgevoerd konden worden of omdat er meevallers waren die niet voorzien waren in de begroting maar dat heeft echt volstrekt niets met de ozb te maken. De heer SIKKING: dank u voorzitter. Ik vraag mij af of de Partij van de Arbeid zich ook realiseert dat de overspannen markt van de woningen in deze regio heeft geleid tot exorbitante verhogingen van de koopprijzen en van de huur van woningen en dat het niet in verhouding staat tot Nederland.

Dus waarom moeten wij dan ook in verhouding tot heel Nederland die ozb steeds maar verhogen? Wij worden al veel duurder als gemeente omdat de woningen veel duurder worden maar eigenlijk niet in waarde stijgen maar dat er zwaar overboden wordt overal. Hoe staat de Partij van de Arbeid daar tegenover? Mevrouw KUILMAN: dank u voorzitter. Het lijkt net alsof Diemen de enige gemeente van Nederland is waar de ozb verhoogd wordt. In Amsterdam kunnen ze er ook wat van want daar wordt die met 25% verhoogd. Wat ik ervan vind? De huizenprijzen zijn hier hoog, de huren zijn hier hoog maar dat neemt niet weg dat wij gewoon de ozb kunnen verhogen en wij staan daar als partij ook achter want wij vinden dat wij als gemeente heel veel regelen voor onze inwoners, heel veel doen. We hebben een prachtige openbare ruimte, we hebben een heel ruimhartig minimabeleid en dat willen wij heel graag in stand houden en door iedereen een paar euro per jaar meer te laten betalen kunnen we dat in stand houden en dat gaat echt om een paar euro meer. Het zijn geen gekke bedragen die wij hier vragen. De heer BOUWHUIS: dank u voorzitter. Dit doet mij terugdenken aan de discussie die wij vorig jaar hadden over de ozb.

Toen hebben we ons uitgeput om proberen uit te leggen via deze raad aan de inwoners wat er nou gebeurt met de ozb-belasting want het klopt dat de huizenprijzen in Diemen ook zijn gestegen maar daar houden wij rekening mee met die hogere WOZ-waarde bij het ozb-tarief. Wat uiteindelijk onder de streep wordt betaald gaat gemiddeld omhoog met een x percentage. Dat kunt u teruglezen in de begroting en in de stukken die hiervoor liggen maar de heer Sikking doet het voorkomen alsof het én én is. U wordt gepakt omdat uw huis veel meer waard geworden is en de gemeente komt er nog eens dik overheen met x procent meer. Dat is niet het geval. De mensen krijgen hier gewoon een faire aanslag en die stellen we met elkaar vast. Het wordt verhoogd het komend jaar met 5%. Dat is het en het is niet zo dat er nog een keer iets bovenop komt omdat uw huis meer waard geworden is. Het is die 5%. Ziet u dat ook zo? De heer SIKKING: dank u voorzitter. Meneer Bouwhuis, ik mag u zelfs nog een beetje gelukkig maken in uw hele betoog want de prijzen van de huizen zijn het afgelopen jaar, want er wordt altijd gekeken naar het jaar daarvoor, ietsje gezakt. Dus we gaan waarschijnlijk wat minder betalen en dat wordt waarschijnlijk gecompenseerd door het tarief een beetje te verhogen. Het hele verhaal dat u heeft klopt maar het is én én én en het is ook of of of.

Ik heb verleden jaar een heel rapport gemaakt over de ozb en ik hoop dat u dat nog helder voor 16

de geest hebt. Zo’n onderzoek willen we nog een keertje gaan uitvoeren. We waren helemaal niet negatief over de ozb maar we waren negatief ten aanzien van uitvoering en hoe het allemaal in elkaar zat maar nu, om er nog extra op te doen, daar hebben we toch een beetje een probleem mee. De heer BOUWHUIS: voorzitter. Mij is het volstrekt helder dat u moeite heeft met de verhoging die wordt voorgesteld voor de ozb. Wij hebben dat niet. Ik heb er wel moeite mee als het te ingewikkeld of te simpel voordoen met én én én of of of. Daar snapt geen inwoner iets van. Ik ben heel positief over de slag die de gemeente heeft gemaakt in de informatie die wordt verstrekt. Op het moment dat de aanslagen in de bus vallen via DiemerNieuws, via de brief. Daar staat helder uitgelegd waar het op uitkomt en via deze weg aan de inwoners, u gaat gemiddeld 5% meer betalen aan ozb volgend jaar en dat steunen wij. De heer SIKKING: dank u voorzitter. Dat het helder wordt uitgelegd komt mede door toedoen van ons, dat wij daar op hebben aangedrongen omdat het gewoon heel schimmig was. We zijn zelfs met de wethouder naar Amstelveen geweest om daar een duidelijke uitleg te krijgen en regels te bespreken van hoe het beter zou kunnen voor de voorlichting van de bewoners maar dat heeft niets te maken met een extra verhoging op de ozb met een percentage. Wethouder KLAASSE: dank u voorzitter.

Om te beginnen met de ozb. Het gaat inderdaad om een paar tientjes en dat is inderdaad niet de 25% van Amsterdam. Wij zijn daar bezig met een inflatiecorrectie. Dat doen we eigenlijk elk jaar en we kijken naar de te verwachten inflatie. Die verwachte inflatie is keer op keer niet uitgekomen. Die inflatie is namelijk vele malen hoger geweest. Daar gaan we nu een correctie op toepassen. Dat is ook heel duidelijk uitgelegd. Daarvoor is ook een hele mooie grafiek op verzoek van D66 gekomen. Dus dat geeft al een heel duidelijk beeld van hoe wij als gemeente steeds minder ozb-opbrengsten hebben gekregen, wel in nominale zin maar niet in reële zin. Met andere woorden, wij hebben minder ozb-opbrengsten gehad. Ik ben het met u eens dat het misschien mooi was geweest om dat in de kadernota neer te zetten. Uiteindelijk hebben we daarvoor de begroting gekozen. Het had ook in de kadernota gekund maar als het gaat over de integrale afweging, dat is een ander verhaal. Dat gaat voorbij die inflatiecorrectie en daar zullen we ook een ozb verhoging in meenemen want het blijkt dat wij dus relatief weinig ozb vragen, zeker als je kijkt naar onze dure huizenprijzen want wij worden niet gekort op de ozb die we vragen, we worden gekort op de ozb die we zouden kunnen krijgen als we maximaal ozb zouden vragen. Daar worden we op gekort.

Met andere woorden, als wij minder vragen hebben we een groter gat te overbruggen en het gedachte-experiment van mevrouw Kuilman klopt. Op het moment dat je het echt niet meer kunt rooien, dan moet je automatisch naar de maximale belastingheffing en dat willen we absoluut niet maar we moeten daar altijd wel naar kijken want als we de ambities die we hebben voor Diemen willen waarmaken is daar geld voor nodig en op het moment dat we minder geld hebben, en de komende jaren hebben we minder geld, zullen we dus moeten gaan schuiven in de ambities of wat meer vragen aan ozb. De heer ADVOKAAT: dank u voorzitter. U had het over het Gemeentefonds, dat had u niet gezegd maar voor de luisteraars. Wethouder KLAASSE: inderdaad, helemaal correct. Het Gemeentefonds geeft ons geld. Dat is de belangrijkste inkomstenbron van de gemeente en we krijgen minder geld op het moment dat we meer zelf zouden kunnen ophalen. Dus op het moment dat we dat niet doen, dan korten we onszelf en dat is hetgeen waar het gat in ontstaat en waar we wel in moeten 17

meegroeien en dat doen we dus ook en dat doen we eigenlijk in lijn met die prijsontwikkeling. Dat heeft u ook gezien in die grafiek en die paar tientjes zijn echt wel heel wenselijk om onze gemeentefinanciën gezond te houden. Ik wil nog wel even zeggen dat ozb een heel technisch onderwerp is maar het is echt niet schimmig zoals de heer Sikking heeft gezegd De heer SIKKING: voorzitter, de schimmigheid was er en daarvoor zijn wij ook in Amstelveen geweest. Daarna is er een veel duidelijker uitleg aan de bewoners gekomen. Bent u het daarmee eens of ben ik nog steeds schimmig? Wethouder KLAASSE: voorzitter, volgens mij zit er een verschil in de beleving van het woord schimmig. Ik ben het helemaal met de heer Sikking eens dat we de informatie op zo’n technisch onderwerp veel beter zouden kunnen doen. Ik denk dat we daar ook een stap in hebben gemaakt maar bij schimmig denk ik dat er dingen gebeuren die eigenlijk onoorbaar zijn en dat is niet gebeurd in het verleden. De heer SIKKING: dank u voorzitter. Wilt u mij dat dan wel in de mond leggen of neemt u dit terug? Wethouder KLAASSE: voorzitter, ik hoor de heer Sikking het woord schimmig zeggen en ik geeft aan dat ik daar een beeld bij heb en dat ik daar niet achter sta. Dus ik ben het met de heer Sikking eens dat de informatie beter is geworden. Daar heeft de bijdrage van Onafhankelijk Diemen een bijdrage in geleverd.

Dat is echt wel verbeterd maar het wordt schimmig wil ik daar echt niet opplakken. Dus dat zijn de woorden die ik gebruik als het daarom gaat. Dan ga ik nu over naar de afvalstoffenheffing en dan met name het verschil tussen de éénpersoons- en de meerpersoonshuishoudens. Om te beginnen een compliment aan de VVD dat ze in ieder geval een amendement heeft ingediend waar de dekking automatisch in zit. Het is een sympathiek amendement voor eenpersoonshuishoudens maar hij is uiteraard ietsje minder sympathiek voor de meerpersoonshuishoudens waarvan er veel meer zijn in Diemen en waar ook veel meer mensen in zitten. Dus dat is ook altijd de afweging die je daarin zou kunnen maken. Ik schrik dan toch een beetje van het mogelijke eindplaatje wat de VVD voor ogen heeft als ze zegt van eigenlijk zouden we het liefst per persoon een bedrag willen want dan denk ik inderdaad aan de mensen met 3, 4, 5 en 6 kinderen die dan inderdaad bizar veel gaan betalen en dat is zeker niet rechtvaardig. De heer JÄGERS: dank u voorzitter. Daar moeten wij de wethouder toch wel een beetje gelijk in geven. Wij kregen die vraag heel plotseling en dan is het meest logische antwoord misschien wel als een persoon die regelmatig met cijfers werkt om naar evenredigheid te belasten. Dus dat moet u niet al te serieus nemen. Wethouder KLAASSE: voorzitter, ik neem de VVD-fractie altijd serieus.