Notulen raad 10 juli 2025

NOTULEN van de openbare en besluitvormende raad van de gemeente Diemen, gehouden op 10 juli 2025 in het gemeentehuis in Diemen, aanvang 14.00 uur. Aanwezig: (*fractievoorzitters) Voorzitter

E. Boog

GroenLinks

E. Bouwhuis, T.A.C. de Bruijn, N. van Engelen (vanaf 19.00 uur), H. van ’t Riet*, Y. Yildiz-Kaya W. Advokaat, A.S. de Jong, J. de Jong*, N.C.F. Moors S.E. Muijs (vanaf 16.00 uur), R. Poelwijk*, O.U. Ramautarsing, F.B. Simonetti (vanaf 15.00 uur) J.A. Jägers (vanaf 18.00 uur), V.A. Voermans* W.K. van Es, F.W. Geerts, S. Kuilman* E.S. den Heijer (vanaf 16.00 uur), P.A. Prins* A.R. van Marion, J.G.M. Sikking*

Ons Diemen D66 VVD PvdA Ouderenpartij Diemen Onafhankelijk Diemen College

M.A. van den Berg, M. Everhardt, J.D.W. Klaasse, J. Prins alsmede G.T. Wildeman (gemeentesecretaris)

Notulist Griffier

J.B. Kammeraad W. van Zanen

Afwezig:

H. Dijksman (VVD)

1.A

Opening en mededelingen van de voorzitter

De VOORZITTER: Beste mensen, ik open deze gemeenteraadsvergadering van 10 juli 2025. Van harte welkom, ook aan degenen die misschien op dit vroege tijdstip al meekijken, meeluisteren naar deze raadsvergadering. Ik heb bericht van verhindering ontvangen van de heer Dijksman. Een aantal raadsleden komt wat later. De heer Jägers, de heer Simonetti, de heer Den Heijer en mevrouw Muijs, mevrouw Van Engelen en mevrouw Ramautarsing zijn later aanwezig. 1.B

Vaststelling agenda

De heer PRINS: Dank u voorzitter. Ik wil graag een motie vreemd aan de orde aankondigen Stop leeftijdsdiscriminatie AOW raadsleden. Hij staat al in iBabs maar bij deze. De VOORZITTER: Dan stel ik voor die motie als nieuw agendapunt voor de hamerstukken op de agenda toe te voegen als agendapunt 5. 1.C

Ingekomen stukken

De VOORZITTER: Zijn daar nog opmerkingen over? Nee. 1.D

Vaststellen notulen 19 juni 2025

De heer J. DE JONG: Dank u voorzitter. Ik zat net de notulen nog even na te kijken. Ik heb net ook even een mail eraan gestuurd naar alle fractievoorzitters en naar de griffier. Bij punt 1G onderaan op pagina 8 zie ik dat de voorzitter had gepraat. Alleen volgens mij was dat niet de voorzitter. Dus moet even nagekeken worden wie ook weer gesproken had dat het

1

even goed staat. En dit is ook zo bij punt 1J. Nadat ik zelf gesproken heb staat dat de voorzitter sprak maar dat moest zijn wethouder Prins. De VOORZITTER: Dan vraag ik de ruimte aan u om daar nog de notulen op aan te passen. Dat gaan we nog even goed bekijken. Kan u zich daarin vinden? Dan stellen we met die opmerkingen de notulen vast. 1.E

Bestuurlijke termijnagenda

De VOORZITTER: Iemand een opmerking over de bestuurlijke termijnagenda? Niet het geval. 1.F

Overzichten openstaande moties en wijzigingen

De VOORZITTER: Ook niet het geval. 2.

Kadernota 2026 - Algemene beschouwingen

De VOORZITTER: De kadernota 2026 waarbij de raad de kaders voor de begroting gaat bespreken en vaststellen als het goed is. Even vooraf. De behandeling is als volgt. We beginnen straks met de algemene beschouwingen waarbij elke fractie 10 minuten spreektijd krijgt in eerste termijn. Ook het indienen van de moties is daar onderdeel van maar niet het uitgebreid bespreken. Dat komt later op de agenda. Ik geef aan dat de moties niet integraal hoeven te worden voorgelezen. De moties zijn compleet te vinden in iBabs. Er is slechts ruimte voor korte interrupties. Die maken geen onderdeel uit van de spreektijd. Ook is er de mogelijkheid om verduidelijkende vragen te stellen op de moties en amendementen. De bijdragen worden gehouden vanaf de katheder. Gelieve u dan ook uw pasje mee te nemen en in de paslezer op de katheder te gebruiken. De sprekersvolgorde is als volgt. Allereerst zal Ons Diemen het woord voeren als grootste niet-coalitiepartij. Dan GroenLinks als grootste coalitiepartij. Vervolgens VVD, D66, Ouderenpartij Diemen, Partij van de Arbeid en Onafhankelijk Diemen. Na de bijdrage kunnen de fracties op elkaars inbreng reageren in dezelfde volgorde als de algemene beschouwingen. En dan is nu gepland dat we om tien voor vier, vier uur, een korte schorsing hebben. De heer J. DE JONG: Dank u voorzitter.

Diemen blijft gestaag ontwikkelen tot een gemeente waarin leefbaarheid, bereikbaarheid en verbinding centraal staan. In lijn met onze kernwaarden investeren we gericht in sport, mobiliteit, organisatie, infrastructuur, participatie en wonen. Zes belangrijke speerpunten lichten we hier toe. Het nieuwe sportcomplex Duran investeren in gezondheid en ontmoeting. Afgelopen jaar hebben wij ingestemd met het aan de slag gaan met een nieuw sport- en zwemcomplex op de Duran Diemen Zuid. Hierbij zien wij graag in 2026 tegemoet de gebiedsvisie. Hoe het ingetekend gaat worden en met of het mogelijk is of alle sporten door kunnen blijven gaan tijdens de bouw. Met de komst van het nieuwe sportcomplex Duran zal Diemen een grote stap zetten in de richting van een toekomstbestendig sportaanbod. Dit moderne complex wordt uiteindelijk het nieuwe sportcomplex en het maatschappelijk hart van Diemen Zuid met een functioneel karakter. Hiermee onderschrijven we onze ambitie om Diemen vitaal en sociaal sterk te houden. Het fiets- en voetgangersnetwerk veilig, duurzaam en logistiek verbonden. Diemen groeit en daarmee ook de noodzaak voor een veilig, efficiënt en uitnodigend fiets- en voetgangersnetwerk. Wij zien graag dat er ingezet wordt op het verbeteren van bestaande routes en het aanleggen van nieuwe verbindingen.

Door logische knooppunten te creëren en voetgangers en fietsers meer ruimte te geven stimuleren we de duurzame mobiliteit. Dit zien wij ook al terugkomen in de mobiliteitsvisie van 2040 die na de kadernota behandeld zal worden. Daarnaast zal bijgedragen moeten worden aan verkeersveiligheid. Zeker rondom de scholen en drukke oversteeklocaties. Een punt dat wij vinden dat zeker meegenomen

2

moet worden en zal gaan worden is het kruispunt op de Weteringweg nabij Diemerbos. Deze locatie werd in 2023 al naar gekeken maar tot op heden is er nog niets veranderd. Personeelsbeleid. Investeren in een toekomstbestendige organisatie. Een sterke gemeente begint met een sterke organisatie. Een sterke gemeenschappelijke organisatie vraagt om betrokken en gezonde en gemotiveerde medewerkers. Diemen zal moeten investeren in het actief terugdringen van ziekteverzuim en personeelsverloop. Door te investeren in duurzame inzetbaarheid en werkgeluk kan er gebouwd worden aan een toekomstbestendige organisatie die flexibel en veerkrachtig blijft in tijden van verandering. De nieuwe investeringen. Wandellandschap Rode Kruislaan. De herinrichting van de Rode Kruislaan staat in het teken van vergroening en leefkwaliteit. De plannen moeten zorgvuldig afgestemd worden met onder andere bewoners zodat de gebiedsontwikkeling bijdraagt aan de behoeften van vandaag en morgen. Ons Diemen ziet graag dat er goede communicatie naar de inwoners en participatie met inwoners gaat plaatsvinden. Participatie. Dit is een brug naar de participatie waar wij ons blijven voor hard maken. Te vaak wordt participatie gebruikt om draagvlak te creëren.

Zoals bij het AZC waar het besluit al vaststaat maar door het woordgebruik participatie denken inwoners dat ze mee mogen beslissen zoals ook bij de warmtetransitie. Mevrouw KUILMAN: Dank u voorzitter. Ik hoorde de heer De Jong zeggen dat inwoners bij het AZC het idee hebben gekregen dat ze mee mogen beslissen maar in mijn ogen is er heel duidelijk gecommuniceerd vanuit het college, het AZC gaat er komen. Dat moet ook, vanwege de spreidingswet. Daarover kan niet geparticipeerd worden. Er wordt geparticipeerd over wat er omheen kan gaan gebeuren, over de speelplekken, over goede integratie in de wijk. Hoe is bij u de indruk gewekt dat inwoners dachten dat ze konden meebeslissen over wel of geen AZC? De heer J. DE JONG: Dank u voorzitter. Om heel eerlijk te zijn, als je kijkt naar de reacties van de inwoners, dan denk ik dat ze verwacht hadden om daarover mee te kunnen beslissen of het wel verstandig is om het daar te plaatsen. Het gaat om de goede communicatie met de inwoners over dat het er al komt en om met elkaar in gesprek te gaan. Ik denk dat daar ook de kruk een beetje in zit van hoe pak je het aan en daar is niet iedere keer de communicatie die gekozen wordt. Er zijn meerdere vormen natuurlijk die daarop bekeken moeten worden.

Hoe krijg je dat het beeld duidelijk wordt bij de inwoners waarover ze moeten beslissen en het lijkt erop, volgens mij en volgens onze partij, dat het niet is gebeurd. Mevrouw KUILMAN: Dank u voorzitter. Ik hoor uw uitleg en tegelijkertijd denk ik dat de gemeente echt heel hard haar best heeft gedaan om duidelijk te maken dat de participatie niet gaat over wel of geen AZC en uiteindelijk is er ook een klein stukje verantwoordelijkheid bij inwoners om de brieven goed te lezen die de gemeente verstuurt, om het nieuws te volgen. Er is een hele uitgebreide webpagina waar naar de mening van mijn partij dit allemaal duidelijk op staat. De heer J. DE JONG: Dank u voorzitter. De brieven zijn niet verstuurd in de wijk naar alle buurtbewoners en dat gaat ook al bij de meeste buurtbewoners, in de Biesbosch praten we dan over, waar het ook al in. Die hadden graag het willen weten ook. Er is maar een gedeelte in de wijk verstuurd en de hele wijk had graag daarin mee willen doen. Dat merk je gewoon uit reacties. Verder, zoals ik al zei over de warmtetransitie. Eerst wordt de haalbaarheid van het warmtedatagebruik berekent en dan willen we daar draagvlak voor creëren door middel van participatie. Het middel staat al vast. Participatie is dus geen middel om draagvlak te creëren.

Participatie is een ongrijpbaar fenomeen waarin iedereen probeert grip te krijgen en te houden op de inhoud en het proces en elkaar.

3

Mevrouw VAN ‘T RIET: Dank u voorzitter. Meneer De Jong, u zegt participatie wordt gebruikt als middel om draagvlak te creëren maar volgens mij is dat helemaal niet de intentie bij bijvoorbeeld de warmtetransitie. Er worden onderzoeken gedaan. Er wordt gekeken wat mogelijk is zodat mensen mee kunnen denken in de keuze die gemaakt gaat worden. Het gaat echt niet om draagvlak creëren daar maar juist om mensen duidelijkheid te geven wat er wel kan en wat de voor- en nadelen van de verschillende opties zijn. De heer J. DE JONG: Dank u voorzitter. Ik begrijp wat u bedoelt. Alleen denk ik wel van nu gaan we meteen over op de warmtetransitie met wat er gaat komen en daarin kunnen dan de bewoners meedenken over hoe ze het zouden willen maar de vormen. Er is al één vorm duidelijk hoe we dat willen gaan doen en dat is dan door middel van de warmtebron die er dan al is en er is niet dat er andere vormen zouden kunnen plaatsvinden. Zo bedoelen wij het meer in dat vlak. Mevrouw VAN ‘T RIET: Dank u voorzitter. Dat is natuurlijk niet waar. Er zijn gewoon verschillende opties onderzocht en er wordt er niet maar één voorgelegd. Er wordt waarschijnlijk een voorkeursvariant voorgelegd maar inwoners hebben altijd nog de keuze om wel of niet mee te doen. Er wordt niks opgelegd. De heer J. DE JONG: Dank u voorzitter. We gaan het zien inderdaad. Laten we dat even afwachten.

Ga ik verder met mijn betoog. Maar participatie is geen instrument dat je even inzet om draagvlak te verwerven. Bij draagvlakcreatie is het probleem al gedefinieerd en zijn mogelijke oplossingen al benoemd. Voor die oplossing moeten voorstanders worden geworven en dat is puur en alleen een goede tijdige communicatie en dat moet geen participatie genoemd worden. Wat je dan ziet gebeuren zijn tegenwerkende bewoners en/of bewoners die gedogen of weliswaar instemmen maar de plannen nooit volledig zullen omarmen. Bij participatie gaat het erom dat je op het juiste moment en met de juiste mensen het juiste gesprek voert. Dat klinkt simpel maar in die eenvoud schuilt de complexiteit. Dan over wonen. De heer POELWIJK: Voorzitter. De heer De Jong zegt juiste moment, juiste mensen, juiste manier van communiceren maar als ik kijk naar bijvoorbeeld herinrichtingen van de openbare ruimte zijn er tal van momenten waarop we onze inwoners betrekken. Vragen, wat wil u graag zien in uw buurt? Nou, ik zie dat wij daar bijzonder veel inzet op leveren en dan vraag ik me af wat de heer De Jong mist of hoe hij het juiste moment, de juiste mensen zou definiëren want nu blijft het wel een beetje in het vage en is het dan natuurlijk makkelijk scoren op die manier. De heer J. DE JONG: Dank u voorzitter.

Het gaat erom wel in gesprek te blijven met de inwoners en om juist de goede momenten te kiezen waarop je het nieuws gaat kenbaar maken dat je dingen wilt veranderen of dat er wat speelt of dat je in een probleem ziet aankomen en dan op het juiste moment de keuze maakt van hoe gaan we dat aan de bewoners brengen, hoe willen we dat zij daarop kunnen meedoen. Al die momenten. Bij ieder onderwerp en ieder ding moet gekeken worden wat is het belangrijkste om te communiceren met elkaar en dat maakt het natuurlijk lastig om meteen duidelijk te zeggen van we moeten het zo op deze manier blijven doen. Het is iedere keer maar kijken van weet je wat speelt er voor ons, wat is er noodzakelijk om de mensen in te lichten, om in gesprek mee te gaan en om te kijken van zijn er ook ideeën vanuit de bewoners waarmee we wat kunnen. De heer POELWIJK: Dank u voorzitter. Ik denk dat in feite de heer De Jong het heel goed zegt. Dat het per project en per ontwikkeling kijken is wat de beste manier is om dat te doen maar volgens mij doet dit college dat juist bij bijvoorbeeld herinrichting. Bij bijvoorbeeld een AZC. Is best wel een complex onderwerp maar volgens mij levert het college daar heel veel inzet op om dat goed invulling te geven. Dus u zegt inderdaad het is moeilijk om daar een 4

blauwdruk aan te geven. Volgens mij kijkt het college heel goed per project, per onderwerp wat we het beste kunnen doen en probeert ze ook de juiste mensen op het juiste moment met de juiste boodschap erbij te betrekken. De heer J. DE JONG: Voorzitter. Helemaal eens. Alleen de afgelopen periode wat ik ook nog steeds vaak heb gezien is alleen maar een informatieavond waarbij dan een bepaalde keuze alleen maar gemaakt kon worden in plaats van op een natuurlijk tijdig moment al kunnen in gesprek geweest zijn met bewoners en alles. Het is een proces dat nu op dit moment gebeurt in de verandering ook binnen ons in de gemeente. Dat zien wij ook op dit moment plaatsvinden. Alleen wij vragen wel gewoon om iedere keer te kijken. Mevrouw VAN ‘T RIET: Dank u voorzitter. Ik zou hier toch ook nog een aanvullende vraag willen stellen want ik krijg de indruk. U zegt van participatie is niet bedoeld om draagvlak te creëren. Volgens mij wordt het daar ook niet voor ingezet door de gemeente maar uit uw betoog en antwoorden krijg ik juist de indruk dat u wilt dat er wordt geparticipeerd tot iedereen het ermee eens is maar dat is ook niet het doel van participatie. De heer J. DE JONG: Voorzitter. Ik denk met participatie ook. Je zal nooit 100% bij ieder onderwerp iedereen meekrijgen. Dat is ook niet onze gedachte en als het een keer 100% is, is dat meegenomen.

Maar het gaat er wel om dat je met elkaar in gesprek blijft en dat je wel gewoon duidelijkheid ook hebt met de bewoners en dat ze meedenken over hoe het eruit komt. Wat zou het beste kunnen zijn voor Diemen. Dat we daar als gemeente niet tegenover elkaar met de inwoners staan maar dat we dat juist met elkaar doen zodat er een gedragen gekozen besluit wordt genomen. Dan ga ik verder. Wonen. Ondanks dat er afspraken zijn voor twee derde sociaal, middenhuur en betaalbare koopwoningen lijkt het erop alsof er minder middenhuur en betaalbare koopwoningen komen. Het doorschuiven van onze inwoners en in omstreken lijkt maar niet te lukken waardoor nieuwe woningzoekenden, waaronder ook de jongeren en jongvolwassenen uit Diemen, maar moeilijk aan een woning hier kunnen komen. Tegenwoordig komen volgens de hypotheker alleen samen met het één keer modaal inkomen, dat is een inkomen van ongeveer 47.000 euro waarvan je maar een hypotheek kunt krijgen van rond de 225.000 euro, nauwelijks meer in aanmerking voor een betaalbare koopwoning. Door te zorgen voor meer middenhuur en betaalbare koopwoningen zou je mensen die te veel verdienen voor een sociale huur ruimte geven om door te schuiven en werkenden met een modaal inkomen ook meer kans geven op een woning. Conclusie. In deze beleidsarme kadernota zien we dat er gekozen is voor realisme en uitvoerbaarheid.

Mevrouw KUILMAN: Dank u voorzitter. Waar baseert Ons Diemen zich op dat de kadernota beleidsarm is want ik zie er heel veel plannen in staan voor het komende jaar. Op mij komt het allerminst over als beleidsarm. De heer J. DE JONG: Voorzitter. Er staan wel genoeg wat u net benoemt. Alleen natuurlijk hebben we volgend jaar de verkiezingen. Dus we kunnen niet in zoverre. We gaan natuurlijk wel wat dingen vastleggen maar er gaat een nieuw college komen. Er gaan weer nieuwe mensen komen, ook in de raad, waardoor er weer nieuwe beslissingen gaan komen en die daarop kunnen eventueel aanpassen gebeuren. Mevrouw KUILMAN: Dank u voorzitter. Dat die verkiezingen komen, dat is inderdaad duidelijk. Dat is iedereen bekend en dat daarna andere keuzes gemaakt kunnen worden is ook bekend maar dat er verkiezingen aankomen betekent niet dat die beleidsarm is maar ik snap dat u zich daar dus op baseert vanwege dat keuzes mogen aangepast kunnen worden. De heer J. DE JONG: Dat is helemaal correct.

5

Mevrouw VAN ‘T RIET: Dank u voorzitter. Mag ik dan concluderen dat u eigenlijk hoopt dat het komende jaar beleidsarm is en niet dat dat feitelijk zo is maar dat u graag zou zien dat dat zo is. De heer J. DE JONG: Dank u voorzitter. Daar kan ik nu nog niet op inkomen want op dit moment zien we ook in de kadernota die voor ons ligt. Er zijn wel heel veel keuzes die gemaakt worden maar als ik hem vergelijk ook met de voorgaande nota’s, dan lijkt het erop dat in de voorgaande nota’s veel meer keuzes gemaakt werden en investeringen dan dat op dit moment voor ligt. En daarmee bedoel ik ook nog naar de verkiezingen toe. Wat gaat er aankomen, dat weet ik niet. Alleen op dit moment voelt het voor ons alsof het een beleidsarme nota is. Mevrouw VAN ‘T RIET: Dank u voorzitter. Het is ook een voortzetting van het uitvoeren van het coalitiekort en dat is natuurlijk ook zo gepland dat de meeste dingen ondertussen gedaan zijn of in ieder geval in gang zijn gezet. Dus de dingen die nog moeten starten, dat zijn er inderdaad niet zo heel veel meer. De heer J. DE JONG: Nee, daar sluit ik me ook helemaal bij aan. Dat klopt.

De komende periode wordt gericht op het zorgvuldig inzetten en voortzetten en afronden van lopende projecten zoals de ontwikkeling van het sportcomplex Duran, de verbetering van het fiets- en voetgangersnetwerk, de herinrichting van het wandellandschap aan de Rode Kruislaan en het versterken van onze interne organisatie. Door te investeren in bestaande plannen en processen behouden we stabiliteit, blijven we bereikbaar en leefbaar en zorgen we voor een gemeente die ook in economische uitdagende tijden aandacht houdt voor de basis mens, ruimte en verbinding. Mevrouw VAN ‘T RIET: Dank u voorzitter. Geachte leden van de raad, van het college, mensen in de zaal en inwoners van Diemen die thuis meeluisteren en kijken. Menselijk, eerlijk en duurzaam. Dat zijn de waarden waar GroenLinks voor staat en waarmee we kijken naar deze kadernota. In mijn betoog ga ik in op enkele onderdelen van het sociaal domein, het fysiek domein en tot slot zal ik het hebben over de gemeentelijke financiën. Dus eerst het sociaal domein. GroenLinks is blij met ons sociaal beleid. Dit beleid stelt de inwoners centraal. Er wordt gedacht vanuit wat de inwoner nodig heeft en daar worden de beste oplossingen bij gezocht. Er is een sterke focus op preventie en het voorkomen dat problemen groter worden. Inwoners worden gestimuleerd om gebruik te maken van voorzieningen waar ze recht op hebben.

Dit is het beleid maar beleid is natuurlijk alleen maar woorden op papier of in de computer of waar dan ook. Waar we als GroenLinks Diemen echt trots op zijn is dat juist de uitvoering laat zien dat dit in de praktijk wordt gebracht. Dat dit daadwerkelijk is hoe Diemen omgaat met haar inwoners. Ik wil nog even speciaal ingaan op ons armoedebeleid. GroenLinks staat achter het armoedebeleid van de gemeente en is blij met de recente actualisering die we hebben doorgevoerd. Daarin is opnieuw extra aandacht voor het bereik van de mensen die de steun van de gemeente het hardst te nodig hebben. Onderdeel daarvan is momenteel ook een proef met een kindtegoed bij de stadspas voor kinderen van 0 tot en met 14 jaar. Wij dienen bij deze kadernota een motie in om deze proef met kindtegoed in 2026 uit te breiden naar de 15-, 16- en 17-jarigen die daarvoor in aanmerking komen. Ook ouders met kinderen in die leeftijd en een lager inkomen kunnen deze steun goed gebruiken. Naast armoede willen we hier ook aandacht vragen voor femicide. GroenLinks heeft hier de afgelopen tijd vaker aandacht voor gevraagd maar in onze beleidstukken zien we dit nog niet terug. Middels een motie vragen wij daarom aan het college of zij meer expliciet aan de slag wil gaan met een aanpak van femicide en hier in de begroting van volgend jaar ook wat geld voor vrij te maken.

GroenLinks Diemen vindt het belangrijk dat we in deze tijden van toenemende polarisatie als gemeente blijven inzetten op diversiteit en inclusie. Wij willen een gemeente zijn waar iedereen zichzelf kan en mag zijn. GroenLinks is ook trots op onze inzet voor ontheemden 6

en staat volledig achter de concrete plannen voor het vestigen van een asielzoekerscentrum in Diemen. Dan ga ik verder met het fysieke domein. Zoals uit de kadernota blijkt en zoals we hier ook allemaal weten worden er in Diemen nog altijd woningen gebouwd en er liggen nog heel wat plannen voor de komende jaren. Daarbij hebben we met z'n allen veel aandacht voor betaalbare woningen omdat het van groot belang is dat er daar nog veel meer van komen. Sociale huur en middeldure huur. Het gaat allemaal niet zo snel als we eigenlijk zouden willen maar in de krappe ruimte die we in Diemen beschikbaar hebben is het van groot belang dat de processen zorgvuldig zijn en we willen ook goede woningen die vele tientallen jaren meegaan, dus het bouwen zelf kost simpelweg ook tijd. Ondanks de lange adem die ervoor nodig is, is GroenLinks blij met de vooruitgang die op dit terrein wordt geboekt en de kans is groot dat er ook in 2026 weer betaalbare woningen opgeleverd zullen worden. Nog geen twee weken geleden was er sprake van een paar hele hete dagen in Nederland en zelfs in een groot deel van Europa. De klimaatverandering die daaraan ten grondslag ligt blijft vragen om actie. Een onderdeel daarvan is het op termijn stoppen met het gebruik van fossiele brandstoffen. Veel stappen worden al gezet, ook in de gemeente Diemen zoals investeringen in isolatie van woningen en gebouwen.

Het verminderen van het gasverbruik. In de jaarrekening hebben we kunnen zien dat het gasverbruik in Diemen de laatste jaren zichtbaar aan het dalen is. Het is mooi om te zien dat de inzet van de gemeente en haar inwoners daadwerkelijk tot resultaten leidt. Ook in 2026 en de jaren daarna zal er nog veel moeten gebeuren. De gemeente werkt eraan dat woningen in Diemen van het gas afgaan. Dat is een belangrijke en grote stap om het gasgebruik nog veel verder te verminderen. GroenLinks zal er hierbij op blijven inzetten dat we dit doen met en voor alle inwoners van Diemen of je nu veel of weinig geld te besteden hebt, of je nu in een koopwoning of een huurwoning woont. Dit is een stap die we met z'n allen gezamenlijk moeten zetten. Naast dat we klimaatverandering willen tegengaan, wordt er ook hard gewerkt aan klimaatadaptatie. Het aanpassen van ons gedrag en onze openbare ruimte zodat we beter om kunnen gaan met de effecten van klimaatverandering zoals vaker grote hitte en zware regenbuien. In het kader daarvan komen we met een motie om te onderzoeken of het mogelijk is om subsidie beschikbaar te stellen voor het aanbrengen van zonwering bij sociale huurwoningen. Dit kan eraan bijdragen dat het binnenin de woningen minder warm wordt. De grond in Diemen zakt nog altijd. Dit heeft als nadeel dat onze wijken en straten relatief vaak opgehoogd moeten worden.

Mevrouw VOERMANS: Dank u voorzitter. De motie die u wilt indienen over de zonwering. Waarom vindt u dat dat juist bij de gemeente zou moeten liggen? Mevrouw VAN ‘T RIET: Dank u voorzitter. Ik denk dat het belangrijk is dat de gemeente bijdraagt aan het verminderen van de last die we hebben van hittestress en juist ook voor mensen die minder geld te besteden denk ik dat het goed is als de gemeente daaraan bij zou kunnen dragen. De grond in Diemen zakt nog altijd en dat heeft als nadeel dat wijken en straten relatief vaak opgehoogd moeten worden. Het heeft ook een voordeel, namelijk dat zo'n ophoging de gelegenheid geeft om de inrichting van de buitenruimte dan meer klimaatadaptief te maken. Al jaren wordt er in Diemen gewerkt aan een uitstekende waterafvoer voor situaties van extreme regenval en aan meer bomen en ander groen in woonwijken zodat de verhitting bij hoge temperaturen zoveel mogelijk wordt tegengegaan. Echt een manier van werken om trots op te zijn en mee door te gaan in de toekomst. Iets anders waar GroenLinks veel belang aan hecht en waar ook door heel veel bewoners van Diemen en daarbuiten gebruik van wordt gemaakt, is het Diemerbos. Een plek waar het een stuk koeler is op hete dagen maar sowieso een plek die het hele jaar door fijn is om gebruik van te maken. Helaas staat de financiering voor het beheer van het Diemerbos op dit moment onder grote druk.

Wij komen daarom met een motie waarin we het college vragen om zich blijvend in te spannen voor een structurele financiële dekking voor het 7

beheerfonds Diemerbos en dat in samenwerking met de gemeente Amsterdam en de provincie Noord-Holland. Zonder voldoende financiering komen de recreatieve en ecologische waarden van dit mooie gebied in gevaar. Als laatste wil ik ingaan op de financiën. Diemen beschikt over een goede algemene reserve en dat we nog steeds groeien in aantal inwoners draagt bij aan onze inkomsten in de komende jaren. Daardoor staat de gemeente er voor de eerstkomende jaren goed voor. De notitie Beweegbaar budget heeft inzichtelijk gemaakt dat er enige ruimte is om onze begroting op te schonen van uitgaven die we wel begroten maar niet of niet helemaal uitgeven. Wij staan erachter dat het college deze opschoning zal toepassen op de begrotingen voor 2026. GroenLinks Diemen blijft zich inzetten voor een prudent oftewel verstandig financieel beleid en is blij dat de huidige situatie maakt dat er op dit moment geen noodzaak is voor grote bezuinigingen. Tot slot. Volgend jaar bestaat Diemen 800 jaar. De Stichting Diemen800 is hard aan de slag gegaan. Wij kijken uit naar een feest waar alle inwoners zich bij betrokken voelen en gezien voelen. Een feest van verbinding van inwoners en van vele verenigingen, culturele organisaties en bedrijven in Diemen. GroenLinks Diemen blijft zich inspannen voor een menselijk, eerlijk en duurzaam Diemen.

Wij zetten ons in voor een gemeente waar iedereen zichzelf kan en mag zijn en de ondersteuning krijgt die eenieder nodig heeft. Een gemeente die kansen biedt aan iedereen waar we duurzaam samenleven. De motie Kindtegoed 15 t/m 17-jarigen luidt als volgt: We stellen de raad voor om het volgende besluit te nemen: We stellen vast dat: • Inwoners van Diemen met een laag inkomen en weinig vermogen recht hebben op een Stadspas; • Kinderen van 0 tot en met 14 jaar Kindtegoed krijgen op hun Stadspas voor de aanschaf van bijvoorbeeld kleding, schoolspullen, schoenen of een tas; • Voor dit tegoed tot en met 2026 budget is opgenomen in de begroting; • In de Kadernota 2026 wordt gesproken over een eventuele uitbreiding van het Kindtegoed naar 15 t/m 17-jarigen. We hebben nagedacht over en houden er rekening mee dat: • Amsterdam ook kinderen van 15 t/m 17 jaar een Kindtegoed op de Stadspas verstrekt. We vinden dat: • Ook in Diemen 15 t/m 17-jarige kinderen van ouders met een lager inkomen recht hebben op een Kindtegoed voor de aanschaf van de hierboven genoemde spullen. We vragen het college om: • De pilot Kindtegoed in 2026 uit te breiden met 15 t/m 17-jarigen. • Dit te doen middels een passende uitwerking in lijn met andere kindtegoed regelingen in Diemen. • De kosten hiervoor te dekken uit bijvoorbeeld de algemene reserve. GroenLinks Yeliz Yildiz-Kaya

PvdA Frank Geerts

Ons Diemen Jeffrey de Jong

De motie Femicide luidt als volgt: We stellen de raad voor om het volgende besluit te nemen: We stellen vast dat: 8

D66 Rick Poelwijk

• • • • • •

Femicide, ofwel vrouwenmoord, een ernstig probleem is in Nederland; Gemiddeld elke acht dagen een vrouw wordt vermoord; In 60% van de gevallen de (ex-)partner de dader is; In 2024 de landelijke aanpak Stop Femicide! is gepresenteerd; Het kabinet er alles aan wil doen om femicide en andere vormen van geweld tegen vrouwen en meisjes te voorkomen; Gemeente Amsterdam de aanpak van femicide en intieme terreur aanscherpt.

We hebben nagedacht over en houden er rekening mee dat: • Het belang van de aanpak van femicide meerdere malen aan bod is gekomen in de gemeenteraad van Diemen, o.a. bij de bespreking van Veilig Thuis en het Jaarprogramma uitvoering integrale veiligheid 2025; • Desbetreffende portefeuillehouders het belang hiervan hebben benadrukt; • Het onderwerp femicide niet voorkomt in de Kadernota 2026. We vinden dat: • Gemeente Diemen actief moet inzetten op de aanpak van femicide; • Hiervoor een plan van aanpak nodig is; • Dit plan van aanpak er nu niet is en daardoor de aanpak van femicide geen (zichtbaar) onderdeel uitmaakt van het gemeentelijk beleid. We vragen het college om: • Bij de begroting 2026 geld vrij te maken voor de aanpak van femicide. • Voor een plan van aanpak zoveel mogelijk aan te sluiten bij Gemeente Amsterdam. GroenLinks Yeliz Yildiz-Kaya

PvdA Sofie Kuilman

VVD Veerle Voermans

D66 Rick Poelwijk

Ons Diemen Jeffrey de Jong De motie Subsidie voor zonneschermen voor sociale huurwoningen luidt als volgt: We stellen de raad voor om het volgende besluit te nemen: We stellen vast dat: • Hittestress door de klimaatverandering een steeds groter probleem wordt; • Uit een onderzoek van de Hogeschool van Amsterdam komt dat betere zonwering helpt. Het voorkomt dat het in huis te warm wordt; • In Nieuwegein ook een subsidie bestaat voor zonwering en dat zo’n subsidie nu ook in Amsterdam komt. We vinden dat: • Ook mensen met weinig geld zich moet kunnen beschermen tegen hittestress; • Zonwering een duurzamere oplossing daarvoor is dan airconditioning. We vragen het college om: • Te onderzoeken of een subsidie voor zonwering die is bevestigd aan de buitengevel van sociale huurwoningen, ook in Diemen ingevoerd kan worden; • Voor november 2025 naar de raad te komen met een voorstel voor zo’n subsidie en daarbij ook aan te geven wat het kost. GroenLinks 9

Hilda van ’t Riet De motie Financiering Diemerbos luidt als volgt: We stellen de raad voor om het volgende besluit te nemen: We stellen vast dat: • De gemeente Diemen een bedrag van € 63.000 heeft gereserveerd voor het Diemerbos; • Er samen met de gemeente Amsterdam en de Provincie Noord-Holland nog geen structurele bekostiging is van het beheer van het Diemerbos; • Het Diemerbos gebruikt wordt door inwoners van Diemen en omliggende gemeenten. We vinden dat: • Het Diemerbos bijdraagt aan: o Recreatie en ontspanning; o Biodiversiteit; o Afkoeling; • Het Diemerbos dus een belangrijke rol speelt in het dagelijkse leven van de inwoners van Diemen en andere gemeenten. We vragen het college om: • Zich blijvend in te spannen voor een gezamenlijke oplossing met de provincie NoordHolland en de gemeente Amsterdam voor een structurele financiële dekking van het beheerfonds Diemerbos om op die manier de recreatieve en ecologische waarde op niveau te houden; • Dit over te brengen aan de wethouder van Amsterdam en de gedeputeerde van de provincie Noord-Holland; • Deze motie te delen met Provinciale Staten van Noord-Holland en de gemeenteraad van Amsterdam. GroenLinks Tijl de Bruijn

PvdA Sofie Kuilman

VVD Veerle Voermans

D66 Rick Poelwijk

Ons Diemen Jeffrey de Jong De VOORZITTER: Nog even de moties benoemen. Dan stel ik voor dat de motie over kindtegoed motie nummer 1 wordt, dat de motie over femicide motie nummer 2 wordt, de motie over de subsidie voor zonneschermen wordt motie 3 en de motie over financiering Diemerbos wordt motie nummer 4. Mevrouw VOERMANS: Dank u voorzitter. Vandaag spreken wij over de kadernota. Welke richting geven wij voor volgend jaar. Voor 2026 verwacht mijn fractie een mooi jaar voor Diemen. Dan is Diemen 800 jaar en we staan dan midden in een jaar vol feest. 800 jaar is een unieke mijlpaal dat gevierd moet worden. De Stichting Diemen800 is op dit moment druk bezig met de voorbereiding en na de zomer zullen wij hier ook over worden bijgepraat. Vorige week heeft de burgemeester er ook alvast iets over kunnen vertellen. 2026 zal in het teken staan van verschillende festiviteiten en we hopen dat er ruimte is voor historische terugblikken, culturele evenementen, sport, eten, muziek en dans. Een feestjaar dat wordt gemaakt voor en met jong en oud, scholen, verenigingen en ondernemers. Een jaar dat in het teken staat van verbinding met elkaar en ook aandacht voor het verleden, heden en toekomst. 10

Een jaar geleden was er inderdaad wel een heel ander beeld bij 2026, het ravijnjaar. En bij het lezen van de kadernota zien wij dat op korte termijn het financiële beeld voor Diemen goed is. Dit komt onder andere door de verdere groei van Diemen en de recente plannen van het kabinet in het voorjaar om gemeenten meer te steunen. En nu is duidelijk, in 2026 beleven we geen ravijnjaar maar wat daarna komt met een nieuw kabinet is nog onzeker en ook is er nog de herverdeling van middelen die onze gemeente boven het hoofd hangt. De provincie geeft ons de opdracht om voor 2026 een sluitende begroting op te leveren. Wanneer 2026 niet sluitend te krijgen is, dan moet de meerjarenbegroting dusdanig worden opgesteld dat dat wel lukt binnen vier jaar maar voor Diemen lijkt dat niet aan de orde en wij hebben er vertrouwen in dat 2026 sluitend te krijgen is. Over de gemeentelijke belastingen worden ook kaders meegegeven en het college komt dit jaar met een voorstel om de gemeentelijke belastingen te verhogen met een indexatie van 2,1 procent. Voor de OZB voor woningeigenaren wordt voorgesteld extra te gaan verhogen tot 5 procent. Wij vinden het teleurstellend dat er alleen naar deze knop wordt gegrepen. Met het wegblijven van het ravijnjaar in 2026 hadden wij graag een andere richting gezien van het college.

Er wordt nu gelijk gekeken naar hoe er via inwoners meer geld opgehaald kan worden en als wij kijken naar een kleine eengezinswoning in Diemen, dan verwachten wij dat in slechts twee jaar tijd, na de verhoging ook van vorig jaar, het gaat om een verhoging van 70 euro voor alleen de OZB. En dan hebben wij het nog niet over de andere belastingen en heffingen zoals de afvalstofheffing en de waterschapsbelasting. De heer POELWIJK: Dank u voorzitter. Heeft mevrouw Voermans daar ook een rekensommetje voor? Mevrouw VOERMANS: Dank u voorzitter. We hebben gekeken naar casuïstiek en een van de casussen was dat de verhoging van 24 naar 25 met ongeveer 35 euro omhoog is gegaan en dat hebben wij dus doorgetrokken naar nog een jaar met deze kennis dat het ongeveer dus met opnieuw 5% omhoog gaat. De heer POELWIJK: Dank u voorzitter. De wethouder heeft vorige week ook voorgerekend dat het om een tientje à 15 euro gaat per gemiddelde woning maar begrijp ik goed dat u op casuïstiek en anekdotisch voorbeeld deze rekensom baseert? Mevrouw VOERMANS: Voorzitter, we hebben dus gekeken feitelijk naar wat er is veranderd voor één woning van 24 naar 25. Dat staat op papier. Dat is een verhoging geweest van ongeveer een kleine 35 euro. Dat is dan verhoging voor één jaar. Wij trekken dat inderdaad door naar twee jaar.

Dat staat dan inderdaad minder hard op papier maar daarmee kom je wel op 70 euro in twee jaar tijd. De heer POELWIJK: Voorzitter, ik vind het wel wonderlijk want de VVD pakt hier dus één woning uit Diemen van één verhoging van één jaar en extrapoleert dat naar de hele gemeente Diemen voor alle woningen in de gemeente Diemen. Dat is toch geen serieus rekensom voor alle woningen in onze gemeente? Mevrouw VOERMANS: Voorzitter, er zijn inderdaad meerdere woningen in Diemen. Wij zijn nu niet uitgegaan van de grootste woningen die er zijn en ik denk dat dit een voorbeeld is dat wij ook heel graag willen delen. We moeten kijken naar hoe het huishoudboekje van de gemeente eruitziet maar wij vinden het ook ontzettend belangrijk om ook het perspectief mee te nemen van de inwoners en die hebben ook een huishoudboekje waar we rekening mee moeten houden. Mevrouw VAN ‘T RIET: Dank u voorzitter. Uw voorbeeld van die 35 euro. U heeft niet gezegd wat meer of minder de WOZ-waarde is van de woning die u heeft gebruikt maar dat is een behoorlijk prijzige woning als de OZB alleen op basis van de verhoging zoveel is toegenomen tenzij u daar ook de waardevermeerdering van de woning zelf in mee heeft 11

genomen maar daar gaat onze OZB natuurlijk niet over. Dat komt niet dan door de verhoging van de OZB, maar dat komt gewoon doordat het huis meer waard geworden is. Dus hoeveel van die 35 euro waar u het over heeft en die 70 daarna, komt door de waardevermeerdering van de woning en hoeveel komt daadwerkelijk van de OZB? Mevrouw VOERMANS: Voorzitter, ik denk dat het heel erg belangrijk is om te kijken naar alle woningen in Diemen natuurlijk en de woningen in Diemen stijgen gewoon ontzettend hard. Iedereen vindt het fijn om in Diemen te wonen. Het is natuurlijk ook heel erg mooi maar ik denk dat het altijd een balans is als je de percentages bekijkt die voor de OZB omhooggaan, dat dan ook wordt gekeken naar de WOZ-waarden in Diemen. Mevrouw VAN ‘T RIET: Dank u voorzitter. Daar kijken we natuurlijk zeker naar, naar die WOZ-waarden en een van de consequenties van die stijgende WOZ-waarden is ook dat we als gemeente gekort worden op onze algemene uitkering omdat het Rijk ervan uitgaat dat we dat compenseren met een hogere WOZ-waarde. Mevrouw VOERMANS: Voorzitter, dat klopt. Dat staat inderdaad ook in de kadernota. Dus daar zijn we ook van uitgegaan en wij hebben gewoon heel erg goed gekeken naar de balans. Dus wat betekent het voor Diemen maar ook wat betekent het voor de huishoudens in Diemen en dan vinden wij dat die 2,1% OZB-verhoging, dat dat ook verantwoord is.

De heer SIKKING: Dank u voorzitter. VVD, drie jaar geleden heb ik een heel stuk geschreven over OZB en de WOZ-waarden. Uiteraard heeft u denk ik hiervan gebruikgemaakt om dit mee te nemen maar u geeft daar een bedrag en het gekke is dat ik op hetzelfde bedrag kom met een andere woning. Heeft u daarin overeenstemming want dan vind ik wel dat u gelijk heeft? Voorzitter, de vraag is dus de volgende. Wij hebben berekeningen gemaakt. Ik hoop dat u dat heeft meegenomen in uw onderzoek wat wij dus drie jaar geleden hebben gedaan en die grafieken hebben we dus doorgezet. In onze berekeningen komen wij dus ook op die bedragen van 60 tot 70 euro meer wat het gaat kosten en heeft u dat ook in ogenschouw genomen wat wij hebben verricht aan werk? Mevrouw VOERMANS: Dank u voorzitter. Het werk van Onafhankelijk Diemen hebben wij inderdaad ook bekeken bij het opstellen en het werken aan de kadernota. De heer PRINS: Voorzitter. Ik merk hier enige twijfel over de berekening van mevrouw Voermans maar ik wil wel opmerken dat de wethouder vorige week ook geen berekening heeft gegeven van zijn aantallen euro's die hij noemde. Dus dat zou wel moeten gebeuren als je die bijbeweringen zou willen vergelijken. Mevrouw VOERMANS: Voorzitter. Misschien is daar later vandaag nog ruimte voor. Wij denken dus dat het gaat alleen voor de OZB om ongeveer 70 euro in twee jaar tijd.

En dan hebben wij het nog niet over andere belastingen en heffingen zoals de afvalstofheffing en de waterschapsbelasting. Dit terwijl wij in de kadernota weinig keuzes terugvinden waarom wij als gemeente dingen niet doen of anders doen waardoor geld wordt bespaard of extra binnenkomt. Mijn fractie wil verantwoord omgaan met geld en wij staan er nu financieel goed voor. Dat is goed nieuws en juist daarom zeggen wij geen onnodige belastingverhogingen. Eerst kijken waar het geld nodig is en daarom komen wij met een voorstel vandaag om in plaats van een verhoging in 2026 van de OZB met 5% dit te verhogen met de indexatie van 2,1% en bij het voorstel zijn ook richtingen meegenomen voor dekking. De heer POELWIJK: Voorzitter, zou mevrouw Voermans die dekking kunnen toelichten? Mevrouw VOERMANS: Voorzitter. Ik heb het amendement niet nu bij de hand maar een aantal van de richtingen die wij hebben opgenomen gaat onder andere over externe inhuur, dat daarnaar gekeken kan worden en ook de betaalmogelijkheden in de gemeente. 12

De heer POELWIJK: Voorzitter, ik heb hem wel in mijn hoofd zitten. De ene optie is een reclamezuil toevoegen in Diemen. Die staat er echt niet in 2026. Dus dat is geen dekkingsoptie voor volgend jaar. De andere optie is inderdaad het inkrimpen van de flexibele schil maar de VVD geeft niet aan welke werkzaamheden dan niet uitgevoerd moeten worden. Dus die keuze wordt niet gemaakt. En de derde optie is dit amendement dekken uit de algemene reserve. Dus dan stelt de VVD eigenlijk voor om een structurele uitgave te doen uit de algemene reserve. Ik weet niet precies hoe het bij mevrouw Voermans zit maar als ik mijn dagelijkse boodschappen moet betalen van mijn spaarrekening, dan gaat er iets niet goed. Dus waarom stelt de VVD deze dekkingsmiddelen voor voor dit amendement? Mevrouw VOERMANS: Dank u voorzitter. Wij vinden het heel erg belangrijk om met dekking te komen. Wij hebben hier een aantal richtingen voor opgeschreven waarvan wij denken dat daar ruimte te vinden is. Wij zijn misschien iets optimistischer met die reclamezuil. We weten ook dat we die niet ieder jaar in Diemen erbij kunnen gaan plaatsen natuurlijk. Dus als je het hebt over structureel geld, dan zal er iets anders gevonden moeten worden natuurlijk maar dit zijn de opties waar wij over nadachten.

De heer POELWIJK: Voorzitter, ik waardeer het op zich dat de VVD met een dekking wil komen voor een amendement maar dit is natuurlijk wel een dekking die bijzonder wankel is. Wat ik financieel niet een verantwoorde onderbouwing vind en dat ben ik eerlijk gezegd niet van de VVD gewend. Mevrouw VOERMANS: Nogmaals voorzitter. Mijn fractie vindt het ontzettend belangrijk dat wij hier een amendement of een motie indienen met dekking en ik hoop dat D66 daar met alle moties ook zo naar kijkt die vandaag worden ingediend. Vandaag willen wij ook nog een aantal andere thema's aanstippen. Onder andere de notitie Beweegbaar budget en wij hebben het ook vorige week hier uitgesproken. Wij vinden het een ontzettend goede notitie. Het is leesbaar en wij denken dat we aan de hand van deze notitie ook verder kunnen praten met elkaar over ombuigingen of bezuinigingen op onze uitgaven. En wat ons betreft is het ook hartstikke logisch als wij hierover het gesprek aangaan dat we dan eerst gaan kijken naar de wettelijke taken maar dit gesprek lijkt vandaag nog niet aan de orde. Dan verkeer en verkeersveiligheid. Vanavond spreken wij ook met elkaar over de mobiliteitsvisie. Dit onderwerp is hier in het eerste jaar van deze periode al besproken en is nu eindelijk gereed voor bespreking. Diemen is goed bereikbaar met de auto, de fiets, de voet en per OV.

Er zijn veel woningen ontwikkeld in Diemen de afgelopen jaren en er worden er ook nog meer gebouwd. Dat is goed nieuws maar dit vraagt niet alleen om goed OV maar eigenlijk juist om beter OV. Is de wethouder dit met ons eens? En mocht het OV achteruitgaan, dan heeft dat ook impact voor het plannen van meer woningen in Diemen. Wij vinden het belangrijk en komen op voor het streven naar het behoud van metrolijnen naar de belangrijke OV-knooppunten zoals Amsterdam Centraal. Mensen zijn veelal in Holland Park komen wonen vanwege dit soort verbindingen en ook voor toekomstige bewoners van deze wijk zal dit een rol spelen en we hopen dat dit onderwerp ook veel terugkomt in de begroting 2026. Afgelopen jaren heeft de Diemense VVD en ook andere partijen zoals de Ouderenpartij Diemen regelmatig aandacht gevraagd voor verkeersveiligheid. Bijvoorbeeld bij scholen, de Weteringweg richting het Diemerbos en nieuwe en snelle voertuigen in het verkeer. In de kadernota lezen wij dat er een onderzoek nodig is naar fiets- en voetgangersnetwerk in Diemen. Hier wordt ook gekeken naar verkeersveiligheid. We hebben hier ook technische vragen over gesteld en in reactie hierop hebben wij toch nog een aantal vragen.

Betekent dit bijvoorbeeld dat eerst het onderzoek wordt opgesteld en daarna pas het uitvoeringsprogramma? Kan de wethouder dit straks toelichten hoe dit zich tot elkaar verhoudt en ook met het parkeerbeleidsplan wat wordt veranderd? Dan veiligheid. Ook in 2026 blijft er voldoende aandacht nodig voor een veilig Diemen. Wij vinden het goed om te lezen dat dit onderwerp ook in 2026 veel aandacht krijgt. In de 13

Veiligheidsregio en ook in Diemen wordt er gevraagd naar meer budget. Wij vinden dit goed onderbouwd en willen dit steunen. Duurzaamheid. Mijn fractie heeft de afgelopen jaren aandacht gevraagd voor buurtwarmte. De warmte van datacentra kan in Diemen worden ingezet voor verwarming van woningen. De coalitie was aanvankelijk geen voorstander van de ontwikkeling van het datacenter op het Vattenfallterrein maar inmiddels is de wethouder daarmee aan de slag gegaan. Een hele mooie stap en we hopen ook dit onderwerp terug te zien in de begroting van volgend jaar. Vrije tijd. De ontwikkelingen voor een nieuw zwembad juicht de VVD van harte toe. Een nieuw zwembad vraagt om een grote investering en wij geloven dat deze investering voor veel mensen in en buiten Diemen een verrijking zal betekenen. Wonen. De komende jaren worden er gelukkig nog steeds meer woningen in Diemen gebouwd. Dat is nodig voor de grote opgave in de woningmarkt. Wij zien en horen dat er vooral vraag is naar meer betaalbare woningen. Er moet meer gebouwd worden voor de middengroepen. Huur en koop. De aanvraag en de beoordeling van omgevingsvergunningen zijn vaak complex en tijdrovend en vragen veel capaciteit. Daarmee kunnen vertragingen in vergunningsverleningen bijdragen aan de stagnatie van woningbouwprojecten.

De ontwikkelingen voor het inzetten van AI-tools gaan razendsnel en bieden kansen om werkzaamheden anders in te richten. Daarom dienen wij vandaag een voorstel in. Wij geloven dat er meer mogelijk is met betrekking tot de inzet van AI dan het college nu al doet, volgens de antwoorden op de technische vragen. En wij zien ook voorbeelden in andere gemeenten en hiermee kunnen we ook in Diemen aan de slag. Wij vinden dat alle mogelijkheden benut moeten worden voor meer betaalbare woningen en via een motie vragen wij een pilot vergunningsverlening met AI te starten waardoor onderzocht gaat worden hoe de inzet van AI ervoor kan zorgen dat de vergunningsverlening sneller gaat. En hierbij ook aandacht te besteden aan de juridische, ethische en privacyaspecten en we hopen dit ook terug te zien bij de begroting van volgend jaar. Mogelijk kan er snel een pilot starten. Mevrouw VAN ‘T RIET: Dank u voorzitter. Heeft u voor deze motie ook op een manier geanalyseerd of de vergunningverlening en de gemeentelijke kant aan het vergunningverleningsproces, of daar eigenlijk wel de bottlenecks zitten, of daar echt wel de versnellingsmogelijkheden zitten? Dus dat daar echt winst te behalen valt? Mevrouw VOERMANS: Dank u voorzitter. Ik denk dat vergunningsverleningen op meerdere plekken sneller kunnen gaan.

Dat zal aan de kant van de gemeente zijn maar natuurlijk ook aan andere partners want de gemeente doet dat natuurlijk niet alleen. En ik denk dat alles daarbij kan helpen en ook zeker dit. Het amendement OZB verhoging luidt als volgt: We stellen vast dat: • Het college voorstelt de belastingontvangsten conform de stijging van de prijzen met 2,1% te verhogen; • Door het college wordt voorgesteld de OZB voor 2026 niet met de indexatie van 2,1% te verhogen maar met 5%. We hebben nagedacht over en houden rekening met het volgende: • Ook in 2025 de OZB fors werd verhoogd; • Het college stelt geen ingrijpende ombuigingsmaatregelen te nemen vanwege de huidige goede financiële situatie van Diemen en toezeggingen van het kabinet in de voorjaarsnota. We vinden dat: • Mogelijke toekomstige financiële problemen niet eenzijdig moeten worden afgewend op onze inwoners. Met name de bezitters van een eigen woning;

14

•

Veel inwoners van een eigen woning zorgen hebben over hoge lasten, waaronder gemeentelijke lasten.

We stellen de raad voor om het volgende besluit te nemen: • In plaats van een verhoging in 2026 van de OZB met 5%, de OZB te verlagen met de indexatie, te weten 2,1%. • Ter dekking in te zetten op het plaatsen van een extra reclamemast (maatregel 10.2 uit notitie beweegbaar budget) en/of het inkrimpen van de flexibele schil (inhuur) d.m.v. verscherpte kaderstelling vanuit de directie (maatregel 9.14 uit notitie beweegbaar budget). • Indien nodig (extra) dekking vanuit Algemene reserve (maximaal 10% voor dekking structurele tekorten). VVD Veerle Voermans De motie Sneller een schop in de grond met AI luidt als volgt: We stellen vast: - Dat Diemen nog steeds kampt met een urgente woningbouwopgave; - Dat de aanvraag en beoordeling van omgevingsvergunningen vaak complex en tijdrovend is en veel ambtelijke capaciteit vraagt; - Dat vertragingen in de vergunningverlening bijdragen aan stagnatie van woningbouwprojecten; - AI-tools, bijvoorbeeld Struck, al succesvol worden ingezet door andere gemeenten en bouwprofessionals om bouwplannen sneller en nauwkeuriger te toetsen aan weten regelgeving; - Verschillende andere gemeenten ook AI inzetten, zoals de gemeente Beverwijk en Hoeksche Waard.

We hebben nagedacht over en houden rekening met het volgende: - Dat AI kan bijdragen aan snellere verwerking van aanvragen en betere naleving van regelgeving; - Dat transparantie, juridische zorgvuldigheid en ethische randvoorwaarden essentieel zijn bij de inzet van AI; - Dat menselijke controle altijd geborgd moet blijven; - Dat andere gemeenten al ervaring opdoen met AI in het vergunningsproces, - In Diemen AI bij vergunningverlening als test al beperkt wordt gebruikt. We vinden dat: - AI bij juiste toepassing kan bijdragen aan snellere realisatie van woningbouwprojecten; - De gemeente Diemen actief moet verkennen hoe AI ook met het doen van aanbevelingen dan wel met het nemen van beslissingen kan bijdragen aan het versnellen van het verlenen van vergunningen voor woningbouw; - De inzet van AI wel zorgvuldig moet gebeuren, met oog voor publieke belangen en rechtszekerheid. We vragen het college om: - Een pilot Vergunningverlening met AI te starten, waarbij onderzocht gaat worden hoe inzet van AI ervoor kan zorgen dat vergunningverlening voor woningbouw nog sneller gaat; - Hierbij aandacht te besteden aan juridische, ethische en privacyaspecten;

15

-

In kaart te brengen welke kosten en baten hiermee gemoeid zijn en deze mee te nemen naar de begroting 2026; De raad hierover bij de begrotingsbehandeling 2026 te informeren.

VVD Veerle Voermans De VOORZITTER: Voordat we naar de fractie van D66 gaan, moet ik als voorzitter ook even weer de motie en het amendement een nummer geven. Dat wordt amendement nummer 1, de OZB-verhoging en de motie over AI wordt motie nummer 5. De heer POELWIJK: Voorzitter, we bespreken vandaag de kadernota 2026, waarin we de uitgangspunten voor onze begroting vastleggen van volgend jaar en keuzes maken voor de toekomst van onze gemeente. Keuzes maken voor de toekomst, dat lukt niet overal. In Den Haag waait een conservatieve populistische wind en wordt bijzonder weinig bereikt. In Diemen is dat juist het tegenovergestelde. Hier zit D66 in een progressieve coalitie die resultaten boekt voor onze inwoners. Hier in Diemen laten we zien, het kan wel. Er zijn honderden nieuwe woningen gebouwd, we hebben belangrijke stappen gezet in het verduurzamen van onze gemeente en we bieden ruimte aan wat mensen samenbrengt. Sport, kunst, cultuur en evenementen. De komende jaren willen wij door op die ingezette koers. Vanuit een financieel solide begroting met een stabiel gemeentebestuur willen wij blijven werken aan meer betaalbare woningen, een duurzamer Diemen en ruimte voor ontmoeting en verbinding en ik zal vandaag bij die onderdelen stilstaan. Voorzitter, er ligt vandaag een kadernota voor die financieel solide is.

De donkere wolken die boven 2026 hingen, bleken in realiteit slechts een enkel regendruppeltje te bevatten. Dat betekent niet dat alle zorgen nu verdwenen zijn. De herverdeling van het gemeentefonds hangt nog steeds boven de markt en de chaos in Den Haag zorgt ervoor dat onze financiële perspectieven in veel opzichten onzeker zijn. Gelukkig is onze algemene reserve goed gevuld en kunnen we dus een stootje hebben maar we moeten ook vooruitkijken. De kracht van Diemen is dat we investeren in de toekomst van onze gemeente en dat we ook durven investeren. En die ruimte om te investeren willen wij behouden en dat is ook de reden waarom wij het een goede keuze vinden om de OZB met gemiddeld een tientje, 15 euro, extra te verhogen voor een gemiddelde woning zodat onze begroting toekomstbestendig blijft en we niet nu interen op onze investeringen voor later. De heer SIKKING: Dank u voorzitter. Er wordt hier alweer over tientjes gesproken maar heeft u daar ook berekeningen aan ten grondslag liggen? De heer POELWIJK: Voorzitter, daarvoor verwijs ik graag naar de aantallen die vorige week door het college zijn genoemd en we hebben al eerder geconstateerd dat wij graag het college daar het verdere licht over laten schijnen maar dit zijn in ieder geval de bedragen die ik van vorige week mij herinner. De heer SIKKING: Voorzitter, er liggen dus geen berekeningen aan ten grondslag.

U hebt het alleen maar gehoord. De heer POELWIJK: Voorzitter, dat was een antwoord van het college en dat is niet zomaar wat geroddel op straat wat ik heb gehoord. Dat is een officieel antwoord op de vraag die wij hier in de raad hebben gesteld. Dus dat zijn de aantallen en de bedragen die ik daarvoor graag aanhoud en ik denk dat wij daar zo meteen een verdere toelichting op gaan krijgen en ik verwacht dat dat dan in de buurt zit van die 10 à 15 euro voor een gemiddelde woning. Voorzitter, naast een solide begroting kenmerkt Diemen zich ook door een stabiel bestuur. We varen een betrouwbare koers met plannen voor de lange termijn en hoe meer ik rondkijk naar Den Haag of bij andere gemeenten, hoe meer ik de overtuiging heb dat we ons in Diemen echt wel in een uitzonderlijke positie bevinden. Als geboren Diemenees is enig 16

chauvinisme mij natuurlijk sowieso niet vreemd maar volgens mij is het echt bijzonder wat wij hier in onze gemeente hebben. We zijn een gemeente die ondanks alles rap woningen bijbouwt, een gemeente waarin we onze voorzieningen met hetzelfde tempo laten meegroeien. We hebben als gemeente onze financiën op orde en hier in onze raad heerst een cultuur van onderling respect, oog voor bestuurlijke verhoudingen en degelijk beleid. En eerlijk is eerlijk, dat levert niet altijd de meest vlammende debatten op. Je zou het soms zelfs saai kunnen noemen maar in mijn optiek is het wel echt een verademing op welke manier wij hier met elkaar omgaan en over het algemeen kritische maar constructieve gesprekken voeren. En dat betekent natuurlijk niet dat alles goed gaat. Ik vind nog steeds dat Diemen niet compleet is zonder een middelbare school. Ik vind nog steeds dat wij veel meer sociale samenhang nodig hebben in Holland Park, zowel binnen de wijk zelf als met de rest van Diemen en ik vind ook dat het voor sommige van onze inwoners nog steeds te moeilijk is om de hulp te krijgen die ze nodig hebben maar op de grote thema's leveren wij voor onze inwoners.

Die solide financiën en het stabiele bestuur zijn volgens mij twee essentiële randvoorwaarden voor Diemen als zelfstandige en toekomstbestendige gemeente en ik ben er blij mee en ook best wel trots op dat wij als D66 daar de afgelopen elf jaar allang al mede richting aan kunnen geven. Voorzitter, stabiel bestuur is ook afhankelijk van een breed democratisch mandaat en de afgelopen gemeenteraadsverkiezingen zien we echter dat de opkomst steeds verder daalt. Wij vinden dat een slechte zaak, niet alleen voor de mensen die meedoen om de samenleving maar ook omdat dat afbreuk doet aan het draagvlak dat wij als raad hebben hier in onze gemeente en daarom dienen wij vandaag een motie in met plannen voor opkomstbevordering bij de komende gemeenteraadsverkiezingen. De motie Elke stem telt. Ik wil vandaag ook graag stilstaan bij drie inhoudelijke thema's, namelijk wonen, duurzaamheid en ontmoeting en verbinding en dan begin ik uiteraard met wonen want u heeft mij al eerder horen zeggen, iedereen in Diemen verdient een passende en betaalbare woning. De schaarste op de woningmarkt is in alle segmenten enorm en daarom zijn wij als gemeente keihard aan het werken om woningen bij te bouwen.

We verwachten de komende jaren zo'n 2000 nieuwe woningen, wat betekent dat 2000 huishoudens de volgende stap kunnen zetten in hun leven en uiteraard is bijbouwen belangrijk maar het grootste deel van de woningen staat er al. Daarom moeten we ook zorgen dat de doorstroming binnen de bestaande woningbouw beter op gang komt. We hebben natuurlijk al de Van groot naar beter regeling, waarbij mensen ondersteund worden om van een grotere woning naar een meer passende woning te verhuizen maar we zien dat daar de afgelopen jaren maar zeer beperkt gebruik van is gemaakt. Uiteraard wordt die regeling op dit moment geëvalueerd maar wij vinden dit ook het goede moment om daar als D66 zelf onze gedachten over mee te geven en wij zien graag dat we die doorstroomregeling verbreden, dat we samen met de corporaties aan de slag gaan om te kijken naar zo’n doorstroomoffensief en wat ons betreft breiden we die regeling dan ook uit met een huurbeperking, het liefst huurbehoud bij verhuizing en zorgen we ervoor dat mensen de hulp van een verhuiscoach kunnen inschakelen die ook helpt met de praktische zaken rond verhuizen zoals bijvoorbeeld het opruimen of andere praktische zaken die daarbij komen kijken en daarvoor zullen we ook een motie indienen vandaag.

Voorzitter, dan wil ik ook graag het puntje lokale voorrang aanstippen want wij vinden het belangrijk dat we investeren in de sociale cohesie in onze gemeente en daarom vinden we het ook belangrijk dat zoveel mogelijk vrijkomende sociale huurwoningen terecht komen bij mensen met binding met Diemen en gisteren ontvingen we natuurlijk een Informatie van de wethouder waarin wij lezen dat dat met deze huidige huisvestingsverordening van ons niet mogelijk zou zijn. Wij lezen dat echt anders. Als wij kijken naar onze huisvestingsverordening, daar de Huisvestingswet naast leggen, dan zien wij de mogelijkheid om dat op te hogen richting de 50% lokale voorrang voor onze inwoners en dan geef ik toe, de toelichting op onze huisvestingsverordening is daar nog niet helemaal op afgestemd maar dan denk ik ook, toon dan die bestuurlijke moed, durf die stap te zetten en die ruimte te pakken die onze huisvestingsverordening en de Huisvestingswet volgens mij 17

biedt. Dus mijn vraag aan het college is ook, is het college, is de wethouder bereid die stap te zetten en ernaar te kijken hoe wij zo snel mogelijk die ruimte voor 40 à 50% lokale voorrang kunnen pakken. De heer BOUWHUIS: Dank u voorzitter. Mijn vraag voor de heer Poelwijk, u heeft het over het maximaliseren van die voorrang. U heeft zich erin verdiept, u bent er ook vast mee bekend dat daar wettelijke regels voor gelden en dat het in die Diemen ook wel voorkomt en dat is in ieder geval iets waar GroenLinks aan hecht dat we ook voorrang geven aan mensen met maatschappelijke beroepen. Ik denk aan de onderwijzers, mensen met handen aan het bed in de zorg, mensen die we hard nodig hebben. Als die mensen die buiten onze gemeente wonen maar wel hier werken, zouden ze dan buiten uw plan vallen? Dus wat is precies uw plan want de wet geeft best wel een keuzemoment van die 50%, dat kan ook besteed worden aan lokale voorrang, dat is volgens mij ook wat een deel van onze buurtgemeenten doen. Dus wat is precies uw plan en in het bijzonder wat betekent dat voor die mensen met een zeer gewenst maatschappelijk beroep? De heer POELWIJK: Dank u voorzitter. Wij hebben er natuurlijk al uitgebreid over gesproken en die ruimte moeten we vooral behouden als dat soort voorrangsregelingen voor vitale beroepen, als we daarvoor een beroep moeten doen op de voorrang voor regionale binding.