Kadernota 2025 - Ter bespreking Informatieve Raad

Eind februari 2024 kwamen we uit op dertien menstruatie-uitgiftepunten. In 2023 en 2024 is incidentele financiële dekking gevonden vanuit de steunimpuls.

Programma's: Inkomen en Armoede

Pagina 36

In het najaar van 2022 is de gemeente een communicatieoffensief gestart in het kader van de steunimpuls. We hebben informatiemateriaal verbeterd en meer aandacht gegeven aan minimaregelingen via onder meer advertenties, sandwichborden en sociale media. Om het communicatieoffensief voort te zetten, zijn structurele middelen nodig. De moties 'Vliegende Brigade' en 'Niet-gebruik verder verminderen' hebben geleid tot het plan van aanpak 'Brede aanpak tegen geldzorgen'. Kern is dat inzet nodig is voor de borging van de taken die hieruit voortkomen. De voortzetting van deze maatregelen uit de steunimplus willen we opvangen binnen de bestaande budgetten. Noodhulpbureau In 2023 is een draagvlakonderzoek uitgevoerd door Stichting Urgente Noden Nederland naar nut, noodzaak, wenselijkheid en haalbaarheid van een noodhulpbureau in Diemen. Zo'n bureau verstrekt giften en desgewenst ook renteloze leningen aan inwoners met acute financiële problemen. Op basis van de uitkomsten van het draagvlakonderzoek heeft SUNN vastgesteld dat er voldoende draagvlak is voor de komst van een noodhulpbureau. We gaan nog een besluit nemen over de komst van een noodhulpbureau in Diemen. Bijstandsuitkeringen (BUIG) De Rijksoverheid stelt per gemeente budgetten beschikbaar om bijstandsuitkeringen en loonkostensubsidies in het kader van de Participatiewet, de IOAW , IOAZ en de Bbz 2004 te betalen.

Voor 2023 hebben wij de definitieve beschikking ontvangen. Hieruit blijkt dat de uitkering is vastgesteld op € 7,9 miljoen. Omdat wij in de begroting 2024 en verder rekening hebben gehouden met een uitkering van € 7,1 miljoen, zou dit betekenen dat we het inkomstenbudget met € 800.000 kunnen verhogen. Verwachting is dat Rijk de uitkering voor 2024 wederom verhoogt tot € 8,2 miljoen. De mutaties met betrekking tot de bijstand werken we verder uit in de Programmabegroting 2025. Er volgt namelijk nog een extra bijstelling van de bijdrage en we moeten de gevolgen voor de bijstandsverstrekking nog nader uitwerken.

Programma's: Inkomen en Armoede

Pagina 37

Aanpassingen investeringen Nieuwe investeringen: Naam investering

Jaar

Investeringsbudget

Isoleren Voedselbank

2027

85.000

Vervangen verlichting in LED Voedselbank

2027

25.000

• Isoleren Voedselbank We gaan de buitenzijde en vloer van het gebouw isoleren. Hiervoor is een investering van € 85.000 noodzakelijk. Dit draagt bij aan de verduurzaming van de gemeentelijke gebouwen. • Vervangen verlichting Voedselbank Het gebouw waarin de Voedselbank is gehuisvest, wordt verduurzaamd. De bestaande verlichtingsarmaturen inclusief verlichting vervangen we door LED-verlichting. Om dit te realiseren is een investering van € 25.000 noodzakelijk. Aanpassing investeringen: Naam investering

Jaar

Investeringbudget

Oud

Nieuw

Oud

Nieuw

Vervangen LBK en afzuiging Voedselbank

2023

2027

40.000

60.000

Plaatsen zonnepanelen Voedselbank

2024

2027

20.000

25.000

• Vervangen luchtbehandelingkas LBK en afzuiging Voedselbank De nieuwe Investering is hoger dan de oorspronkelijke Investering omdat ook afzuiging wordt meegenomen. Voor een toelichting verwijzen we naar Programma Leefomgeving (aanpassing investeringen). Hierin is een uitgebreide toelichting voor wijzigingen met betrekking tot het Meerjaren Onderhoudsplan (MJOP) opgenomen.

Wat gaat het kosten? Inkomen en armoede

2025

2026

2027

2028

Sociale werkvoorziening (Pantar)

-190

-

-

-

Uitbreiding Stadspasaanbod voor kinderen

-95

-

-

-

Aanpak kinderarmoede

-45

-

-

-

Schuldhulpverlening

-45

-45

-45

-45

Totaal Nieuwe ontwikkeling

-375

-45

-45

-45

Aanvulling inkomen alleenverdieners

PM

PM

PM

PM

Ontwikkeling arbeidsmarktregio

PM

PM

PM

PM

-

-

-

-

PM

PM

PM

PM

Nieuwe ontwikkeling

Risico

Steunimpuls Bijstandsuitkeringen (BUIG) Totaal Risico Eindtotaal

Programma's: Inkomen en Armoede

-

-

-

-

-375

-45

-45

-45

Pagina 38

Vrije tijd Portefeuillehouder: J.D.W. Klaasse

Doelstellingen in één oogopslag

Programma's: Vrije tijd

Pagina 39

Nieuwe ontwikkelingen Duran sportcentrum en zwembad Het huidige zwembad (Sportcentrum Duran) is ruim veertig jaar oud en nadert het einde van zijn levensduur. In het coalitieakkoord hebben we gesteld dat we aan de slag gaan met een oplossing. Dat zou kunnen via vervangende nieuwbouw of in de vorm van ingrijpende renovatie van het huidige bad. We onderzoeken de wijze waarop blijvend kan worden voorzien in een financieel haalbare en duurzame zwemvoorziening in Diemen, met name voor leszwemmen en verenigingen. De gemeente werkt deze ambitie uit in samenhang met de ambitie voor een middelbare school. Groot onderhoud en instandhouding We willen blijvend voorzien in een duurzame zwemvoorziening. Dit betekent dat het huidige zwembad nog een tijd moet functioneren. We hebben daarom met voorrang onderzoek gedaan naar de staat van het huidige bad. We keken wat we moeten doen om het bad nog circa tien jaar in stand te houden. Hierin zijn de minimale kosten in beeld gebracht voor de vervanging van cruciale onderdelen van de installatie, de zwembadtechnische installatie en periodieke kosten. Het noodzakelijke onderhoud tot verwachte nieuwbouw is al meegenomen in het Meerjaren Onderhoudsplan Gebouwen (MJOP). De onderzochte investeringen geven geen ruimte voor het verbeteren en of verduurzamen van het sportcentrum.

Het energieverbruik zal mogelijk wel iets afnemen door nieuwere en energiezuinigere installaties. Beslissingen in de planvorming voor het renoveren dan wel nieuwbouwen van het sportcentrum dienen binnen twee jaar genomen te worden, zodat er over tien jaar een nieuw dan wel vernieuwd sportcentrum gerealiseerd is. Duurzame zwemvoorziening in de toekomst In de Programmabegroting 2024 en in voorgaande begrotingen hebben we in het meerjarenperspectief op basis van inschattingen uit 2018 al rekening gehouden met kapitaallasten voor de renovatie van het zwembad (€ 7,26 miljoen) en voor de realisatie van een middelbare school (€ 12,3 miljoen). Deze inschattingen zijn echter sterk verouderd en bieden geen realistisch perspectief op de eventuele kosten van een nieuw of gerenoveerd zwembad of een middelbare school. Met het oog op toekomstige besluitvorming over deze voorzieningen is het belangrijk om in deze Kadernota 2025 nu een meer realistisch uitgangspunt op te nemen. Voor zowel het zwembad als de middelbare school zijn de investeringsramingen door gespecialiseerde bureaus geactualiseerd op basis van het prijspeil 2023. Deze ramingen liggen fors hoger dan de bedragen die we tot nu toe opnamen.

Voor de bouw van een nieuw sportcentrum en zwembad, uitgaande van dezelfde functies als in het huidige sportcentrum, wordt nu € 27 miljoen (inclusief btw) als investeringsbudget in de begroting opgenomen. Dit is een investeringsraming voor de bouw van het complete sportcentrum. Renovatie en verduurzaming van het huidige sportcentrum zijn door de staat van het gebouw enorm ingrijpend om voldoende toekomstbestendig te zijn. Ook bij renovatie zijn de kosten dus fors. Ze zijn vooralsnog geraamd op € 23 miljoen (inclusief btw). Veiligheidhalve nemen we nu het hoogste bedrag op in het meerjarenperspectief. Voor de raming voor de middelbare school verwijzen we naar het programma Onderwijs.

Programma's: Vrije tijd

Pagina 40

Het uitgangspunt is dat het geraamde bedrag voor het zwembad een realistischer beeld geeft, maar niet definitief is. De kaders ontbreken nog gedeeltelijk (grootte bad, welke andere sportfuncties etc.), andere kosten zijn nog niet meegenomen(o.a. bouw- en woonrijp maken, tijdelijke voorzieningen), bouwkosten kennen nog steeds een stijgende lijn en rentepercentages fluctueren. De verwachting is dat de daadwerkelijke kosten eerder stijgen dan dalen. De gevolgen voor exploitatie en energierekening van een gerenoveerd of nieuw zwembad zijn nog niet duidelijk, omdat deze van heel veel externe factoren afhankelijk zijn. In deze kadernota namen we op dat de investering in het laatste jaar van de meerjarenplanning, in 2028, wordt geactiveerd. We verwachten echter dat een nieuw of gerenoveerd zwembad pas in 2030 opgeleverd wordt. De financiële consequenties hebben we verwerkt in het investeringsoverzicht. Structurele verhoging subsidie de Omval Theater de Omval ontvangt jaarlijks een subsidie voor het beheer en de exploitatie van het gebouw en de programmering van een theater- en filmaanbod. Met de recente uitbreiding van de Omval zijn er nieuwe mogelijkheden ontstaan om het concept van de Culturele Huiskamer beter te benutten.

De combinatie van de coronacrisis, een verbouwing die uitliep, een energiecrisis en hoge inflatie vormen een aanzienlijke financiële uitdaging voor Stichting De Omval om het theater tot een levensvatbare en bruisende plek te maken. Begin februari is een onafhankelijk onderzoek uitgevoerd naar de financiën en bedrijfsvoering van Theater De Omval. Het doel van dit onderzoek was een realistisch toekomstbeeld te schetsen en strategische keuzes te identificeren om het theater zowel financieel als cultureel steviger te positioneren. Op basis van de recente ontwikkelingen en de uitkomsten van het onderzoek stellen we voor om Theater De Omval de tijd en ruimte te geven om verder te professionaliseren en de exploitatie te optimaliseren. Concreet stellen we voor: • Een structurele subsidiebijdrage van € 550.000, voor de periode 2025-2028, wat neerkomt op een structurele verhoging van € 60.000 ten opzichte van 2024. • Voor de jaren 2025 en 2026 stellen we voor een incidenteel budget van respectievelijk € 100.000 en € 75.000 beschikbaar om het weerstandsvermogen van Theater De Omval op peil te brengen en ruimte te bieden voor strategische stappen. Na 2026 zal de noodzaak voor een incidentele subsidie worden geëvalueerd.

Programma's: Vrije tijd

Pagina 41

Aanpassingen investeringen Nieuwe investeringen: Naam investering

Jaar

Investeringsbudget

Reviseren waterzijdige installaties sportcentrum Duran

2025

225.000

Reviseren ventilatie sportcentrum Duran

2025

75.000

Vervangen, isoleren en plaatsen zonnepanelen dak de Verbinding

2028

35.000

Vervangen ketels en pompen naar hybride/elekt. De Schakel

2028

70.000

Zonnepanelen, isoleren en overlagen dak sportkantine Sportlaan

2028

95.000

• Reviseren waterzijdige installaties sportcentrum Duran In 2016 is er een rapportage opgesteld over de toekomst van sportcentrum Duran. Hierin waren diverse opties. Tot op heden is daar nog geen politieke beslissing over genomen. Sindsdien zijn wij wel terughoudend bij onderhoud en vervanging van de installaties in het sportcentrum. Dit begint nu zijn tol te eisen en moeten er zaken vervangen worden om de bedrijfsvoering goed te continueren. Revisie van de waterzijdige installatie is daar onderdeel van. Om deze te reviseren is een investering van € 225.000 noodzakelijk. In 2024 is een rapportage opgesteld met de te verwachte kosten voor de komende jaren. Deze investering is in lijn met de benoemde kosten in deze rapportage. • Vervangen isoleren en plaatsen zonnepanelen dak de Verbinding Het gebouw de Verbinding heeft de gemeente Diemen sinds 2017. In 2028 moeten we de dakbedekking vervangen. Daarmee zal het gebouw een verduurzamingsslag ondergaan. Het dak zullen we isoleren en voorzien van met zonnepanelen. Dit werkt positief door in energiehuishouding en financiën. Om dit te realiseren is een investering van € 35.000 noodzakelijk. • Vervangen ketels en pompen naar hybride/elektr. de Schakel In lijn met de weg naar verduurzaming willen we gemeentelijke gebouwen van het gas af te krijgen. Om dit te realiseren worden de gasgestookte ketels en pompen in de Schakel vervangen.

Voor dit werk is een investering van € 70.000 nodig. • Zonnepanelen, isoleren en overlagen dak sportkantine Sportlaan In 2028 moeten we het dak van de sportkantine aan de Sportlaan vervangen. Dan kijken we direct naar mogelijkheden om het gebouw aan de bovenzijde te verduurzamen. We willen extra isolatie aanbrengen en indien mogelijk ook zonnepanelen. Dat kan ook leiden tot energiebesparing. Om dit te realiseren is een investering van € 95.000 benodigd.

Programma's: Vrije tijd

Pagina 42

Aanpassingen investeringen: Naam investering

Jaar

Investeringbudget

Oud

Nieuw

Nieuw zwembad

2025

2027

Oud 7.260.000

Nieuw 27.500.000

Diverse duurzaamheidsoplossingen en vervangen LBK de Schakel

2026

2028

60.000

85.000

• Nieuw zwembad Voor de toelichting hierop verwijzen we u naar de tekst bij de nieuwe ontwikkelingen. • Diverse duurzaamheidsoplossingen en vervangen LBK de Schakel Voor een toelichting verwijzen we naar Programma Leefomgeving - aanpassing investeringen. Hierin is een uitgebreide toelichting voor wijzigingen met betrekking tot het Meerjaren Onderhoudsplan (MJOP) opgenomen.

Wat gaat het kosten? Vrije tijd

2025

2026

2027

2028

-

-

-

-

Incidenteel budget De Omval

-100

-75

-

-

- Via Algemene Reserve

100

75

Structurele verhoging subsidie De Omval

-60

-60

-60

-60

Totaal Nieuwe ontwikkeling

-60

-60

-60

-60

-

-

-

-1.115

Nieuwe ontwikkeling Duran Sportcentrum en Zwembad (€ 27,5 mln)

Afschrijvingslasten investeringen Nieuwe zwembad Totaal afschrijvingslasten investeringen Eindtotaal

Programma's: Vrije tijd

-

-

-

-1.115

-60

-60

-60

-1.175

Pagina 43

Programma's: Vrije tijd

Pagina 44

Onderwijs Portefeuillehouder: J.D.W. Klaasse en M. Everhardt

Doelstellingen in één oogopslag

Programma's: Onderwijs

Pagina 45

Nieuwe ontwikkelingen Middelbare school In het coalitieprogramma hebben we beloofd ons te blijven inzetten voor de ontwikkeling van een brede middelbare school, passend bij het karakter van Diemen en de behoeften van Diemense leerlingen. De gemeente is aan de slag met het uitwerken van deze ambitie in samenhang met de ambitie voor een zwembad. In de Programmabegroting 2024 en in eerdere begrotingen hebben we op basis van inschattingen uit 2018 in het meerjarenperspectief rekening gehouden met kapitaallasten voor de renovatie van het zwembad (€ 7,26 miljoen) en de realisatie van een middelbare school (€ 12,3 miljoen). Deze inschattingen zijn sterk verouderd en bieden geen realistisch perspectief op de kosten voor een nieuw of gerenoveerd zwembad en/of een middelbare school. Voor toekomstige besluitvorming over bovengenoemde voorzieningen is het van belang om een meer realistisch uitgangspunt te verwerken in deze Kadernota 2025. Voor zowel het zwembad als de middelbare school zijn de investeringsramingen door gespecialiseerde bureaus geactualiseerd op basis van het prijspeil 2023. Deze ramingen liggen fors hoger dan de bedragen die tot nu toe zijn opgenomen in de begroting van de gemeente. Voor de gevolgen voor het zwembad wordt verwezen naar de programma Vrije Tijd. Voor de bouw van een middelbare school hebben we nu € 25 miljoen als investeringsbudget in de begroting opgenomen.

Dit is gebaseerd op kengetallen in de huidige bouwmarkt en gaat uit van een school van 5.500 m2 BVO inclusief sportvoorziening met 800 leerlingen. Dit bedrag geeft een realistischer beeld, maar niet definitief is. De kaders ontbreken nog gedeeltelijk, bijkomende kosten zijn nog niet meegenomen (o.a. bouw- en woonrijp maken, tijdelijke voorzieningen), bouwkosten kennen nog steeds een stijgende lijn en rentepercentages fluctueren. De verwachting is echter dat de daadwerkelijke kosten eerder stijgen dan dalen. Bovenbenoemd bedrag is dus niet definitief, maar wel meer realistischer dan het bedrag dat tot nu toe in het meerjarenperspectief stond. Voor voortgezet onderwijs krijgt een gemeente per leerling een extra uitkering uit het Gemeentefonds. Voor een school van 800 leerlingen is er per jaar een bijdrage van maximaal € 400.000 te verwachten. Dit is een niet-geoormerkte bijdrage. Het bedrag wordt uitgekeerd op basis van het daadwerkelijk aantal leerlingen. In geval er een voortgezet onderwijs school wordt gestart, is de verwachting dat het acht jaar duurt voordat deze de maximale bezetting van 800 leerlingen heeft bereikt en dit bedrag wordt ontvangen. In deze kadernota gaan we ervan uit dat we de investering activeren in het laatste jaar van de meerjarenplanning van deze kadernota, in 2028.

In geval er een keuze wordt gemaakt voor een middelbare school, verwachten we dat deze er pas rond 2032 is.

Programma's: Onderwijs

Pagina 46

Onderwijshuisvesting Integraal Huisvestingsplan Primair Onderwijs De ontwikkeling van het Integraal Huisvestingsplan (IHP) kent een langere doorlooptijd dan eerder gepland. Dat komt onder andere doordat we aannvullend onderzoek doen naar de conditie van onze schoolgebouwen. Adviesbureau M3V heeft voor alle schoolgebouwen conditiescores opgesteld om de huisvestingsopgave van de gemeente binnen de voorgenomen looptijd van het IHP in beeld te brengen. Naar verwachting zal binnen de looptijd van het IHP ten minste één schoolgebouw in aanmerking komen voor nieuwbouw en/of renovatie. De kosten voor deze huisvestingsopgave zijn afhankelijk van de dan geldende normbedragen voor onderwijshuisvesting uit de Verordening voorzieningen onderwijs. Advisering complexe vraagstukken onderwijshuisvesting De gemeente heeft de afgelopen jaren flink geïnvesteerd in haar schoolgebouwen. De ontwikkeling van moderne brede scholen, de verwachte groei van de leerlingaantallen en het actualiseren van het Integraal Huisvestingsplan maken dat het steeds vaker noodzakelijk is om specialistische expertise in te schakelen om de gemeente te ondersteunen bij complexe onderwijshuisvestingsvraagstukken. Hierbij valt te denken aan de verdeling van verantwoordelijkheden voor instandhouding van schoolgebouwen, verhuur en medegebruik, aansprakelijkheid, samenwerking in brede scholen, capaciteit en ruimtegebruik.

Naar verwachting is € 25.000 benodigd om in deze advieskosten te kunnen voorzien.

Risico's Wet van school naar duurzaam werk Het wetsvoorstel van school naar duurzaam werk is ter advisering aangeboden aan de Raad van State. Met dit voorstel wil de regering jongeren met een afstand tot de arbeidsmarkt de juiste begeleiding en ondersteuning geven richting economische zelfstandigheid. Dit gebeurt met vier samenhangende maatregelen: 1. Mbo-instellingen bieden aanvullende loopbaanbegeleiding tot een jaar na diplomering of het verlaten van de school in het beroepsonderwijs, praktijkonderwijs en voortgezet speciaal onderwijs; 2. de leeftijd van de doelgroep van het Doorstroompunt (voorheen RMC) wordt verhoogd van tot 23 jaar naar tot 27 jaar; 3. gemeenten krijgen in de Participatiewet een meer preventieve rol bij het ondersteunen van jongeren naar werk; 4. het wetsvoorstel stimuleert de samenwerking tussen gemeenten (team Sociale Zaken), het Doorstroompunt (team Leerrecht) en het onderwijs op casusniveau en bij een regionaal programma. De beoogde inwerkingtreding van de wet is augustus 2025. Vanuit de ministeries van OCW en SZW komen extra middelen beschikbaar voor de uitvoering van de wet. De verdeelsleutel op gemeentelijk niveau is nog niet bekend. In 2024 wordt in Diemen gewerkt aan de voorbereiding op de uitbreiding van de wettelijke taken.

Programma's: Onderwijs

Pagina 47

Aanpassingen investeringen Nieuwe investeringen: Naam investering

Jaar

Investeringsbudget

Vervangen LBK en ketels gymzaal Schoolstraat

2026

180.000

Vervangen kunststof kozijnen inclusief glas Pr. Marijkeschool

2027

150.000

• Vervangen LBK en ketels gymzaal Schoolstraat De luchtbehandelingskast en ketels zijn in 2026 aan het eind van hun levenscyclus. Met het vervangen bereiken we in beide gevallen verduurzaming, waarbij de gasgestookte ketels worden vervangen voor een alternatieve bron. Voor deze werkzaamheden is een investering van € 180.000 noodzakelijk. • Vervangen kunststof kozijnen inclusief glas Prinses Marijkeschool De kozijnen van voormalig Prinses Marijkeschool zijn aan het eind van hun levenscyclus. Her en der ontstaan gebreken, dus vervanging is noodzakelijk. Daarbij is het een mooi moment om te verduurzamen. Door nieuwe kozijnen inclusief glas te plaatsen kunnen we een betere duurzaamheidsklasse en bijbehorende isolatiewaarden toepassen. Dit geeft een aanzienlijke verbetering en levert energie- en kostenbesparing op. Om dit te realiseren is een investering van € 150.000 nodig. Gewijzigde investeringen: Jaar

Investeringbudget

Naam investering

Oud

Nieuw

Oud

Nieuw

Nieuwbouw Middelbare School

2025

2027

12.350.000

25.000.000

Bouw Basisschool

2025

2027

6.000.000

6.000.000

Isoleren gymzaal Schoolstraat

2024

2025

16.000

19.000

Aanbrengen gevel/vloer isolatie gymzaal Diemen Noord

2024

2026

80.000

95.000

• Nieuwbouw Middelbare School Voor de toelichting hierop verwijzen we u naar de tekst bij de nieuwe ontwikkelingen. • Bouw Basisschool Gemeenten hebben een zorgplicht voor onderwijshuisvesting. We hebben de afgelopen jaren geïnvesteerd in de ontwikkeling en nieuwbouw van verschillende brede scholen in het basisonderwijs. Naar verwachting komt de komende jaren nog een aantal scholen in aanmerking voor nieuwbouw of renovatie. In 2024 ronden we de actualisering van het Integraal Huisvestingsplan (IHP) af. Hierin staat welke investeringen de gemeente de komende jaren moet doen voor de huisvesting van onze scholen. Op basis van de normbedragen 2023 verwachten we ten minste € 6 miljoen nodig te hebben om invulling te geven aan deze wettelijke zorgplicht.

Programma's: Onderwijs

Pagina 48

• Isoleren gymzaal Schoolstraat Voor een toelichting verwijzen we naar Programma Leefomgeving - aanpassing investeringen. Hierin is een uitgebreide toelichting voor wijzigingen met betrekking tot het Meerjaren Onderhousplan (MJOP) opgenomen. • Aanbrengen gevel/vloer isolatie gymzaal Diemen Noord Voor een toelichting verwijzen we naar Programma Leefomgeving - aanpassing investeringen. Hierin is een uitgebreide toelichting voor wijzigingen met betrekking tot het Meerjaren Onderhoudsplan (MJOP) opgenomen.

Wat gaat het kosten? Onderwijs

2025

2026

2027

2028

Nieuwe ontwikkeling Middelbare School (€ 25,0 mln)

-

-

-

-

Onderwijshuisvesting

-25

-

-

-

Totaal Nieuwe ontwikkeling

-25

-

-

-

PM

PM

PM

PM

-

-

-

-

Nieuwbouw Middelbare School

-

-

-

-695

Bouw basisschool

-

-

-

-330

Totaal afschrijvingslasten investeringen

-

-

-

-1.025

-25

-

-

-1.025

Risico Wet Van School naar Duurzaam Werk Totaal Risico Afschrijvingslasten investeringen

Eindtotaal

Programma's: Onderwijs

Pagina 49

Programma's: Onderwijs

Pagina 50

Gebiedsontwikkeling Portefeuillehouder: H. Prins en M. Everhardt

Doelstellingen in één oogopslag

Aanpassing indicatoren Op advies van de auditcommissie zijn we gestart met de aanpassing van de prestatieindicatoren. De eerste workshops met raadsleden en beleidsambtenaren zijn geweest. De resultaten voor de aanpassing van de indicatoren staan hieronder opgenomen en verwerken we in de begroting 2025. Doelen/subdoelen

Programma's: Gebiedsontwikkeling

Indicator was:

Indicator wordt:

Pagina 51

Subdoel 4.3

Indicator

Volledig digitale vergunningverlening 4.3 Wabo-aanvragen dat digitaal wordt ingediend (inclusief APV en drank & horeca)

Programma's: Gebiedsontwikkeling

Indicator 4.3 Vervallen

Pagina 52

Autonome ontwikkelingen Nieuwe landelijke wetgeving en consequenties voor de gemeente Diemen Het wetsvoorstel Betaalbare huur wordt hoogstwaarschijnlijk aangenomen en zal waarschijnlijk per 1 juli 2024 ingaan. De wet zorgt dat verhuurders een huur vragen die past bij de kwaliteit van de woning. Zo regelt de wet dat het gemoderniseerde woningwaarderingsstelsel (WWS) gaat gelden voor middenhuurwoningen tot en met 186 punten. Ook krijgen huurders van de wet betere huurbescherming. Gemeenten moeten ingrijpen als verhuurders te veel huur vragen. Dit vereist capaciteit. Het wetsvoorstel Versterking Regie op de Volkshuisvesting (Wvrv) ligt bij de Tweede Kamer. Deze wet heeft als doel het juridisch instrumentarium van gemeenten, provincies en het Rijk op het gebied van volkshuisvesting te versterken. De actuele opgave is groot en er is gecoördineerde en sturende inspanning van alle overheden nodig. Het voorstel bevat wijzigingen in verschillende wetten, zoals de Omgevingswet, Woningwet, Huisvestingswet 2014 en Wet Maatschappelijke ondersteuning 2015. Deze wijzigingen kunnen betekenen dat we de sturingsinstrumenten van de gemeente moeten aanpassen. We verwachten wetswijzigingen waarbij de Woonvisie in 2026 op moet gaan in een volkshuisvestelijk programma (dit programma bevat ook een lokale woonzorgvisie).

Al deze wetswijzigingen moeten vervolgens ook weer verankerd worden in onze verordeningen en beleidsregels. Dit brengt onder andere aanpassingen in de huisvestingsverordening, het omgevingsplan en de beleidsregels woonruimteverdeling en urgentie met zich mee. Dit alles heeft impact op de ambtelijke capaciteit van de gemeente. De gemeente heeft behoefte aan meer (juridische) kennis en capaciteit. Het capaciteitsvraagstuk drukt met name op de teams Vergunningen, Handhaving, Ruimtelijk Beleid en Beleid Samenleving. Hoeveel exact is nog onduidelijk, maar de verwachting is dat we voor het inschakelen van extern advies en begeleiding incidenteel € 50.000 nodig hebben.

Programma's: Gebiedsontwikkeling

Pagina 53

Nieuwe ontwikkelingen Woonvisie Diemen 2024 De Woonvisie Diemen wordt in 2024 vastgesteld. De visie heeft als doel om richting te geven aan het woningbouwprogramma en het gebruik van woonruimte en om ons volkshuisvestelijk beleid te formuleren. Hiermee wordt de Woonvisie een richtinggevend stuk over het woonbeleid van de komende vijf jaar. De Woonvisie is gedeeltelijk een voortzetting van de vorige visie en gedeeltelijk een introductie op nieuwe onderwerpen op het gebied van wonen zoals de woningbouwopgave, huisvesting van starters, senioren en aandachtsgroepen, aandacht voor de bestaande woningvoorraad en verduurzaming van woningen. We stellen op basis van de Woonvisie een uitvoeringsprogramma op. Dat levert een aantal maatregelen op die financiële consequenties met zich mee kunnen brengen. Hier zal het gaan om taken die inzet en budget vereisen zoals bijvoorbeeld het in kaart brengen van en eventueel prestatieafspraken maken met particuliere verhuurders. Dit zal landen in de Programmabegroting 2025. Opstellen Omgevingsplan In 2024 zijn we begonnen met het opbouwen van het Diemense Omgevingsplan. Dit is een verplicht onderdeel van de Omgevingswet voor alle gemeenten. Het Omgevingsplan vervangt de voormalige bestemmingsplannen en de verordeningen die over de fysieke leefomgeving gaan. Hiervoor heeft de gemeente tot 2032 de tijd.

Voor opstelling van dit plan is ondersteuning nodig van externe bureaus. Ambtelijk is er niet voldoende capaciteit en kennis om dit uit te voeren. Deze ondersteuning betreft het schrijven van de regels, het intekenen van contouren voor de werkingsgebieden en het adviseren en ondersteunen op inhoudelijk, strategische, projectmatig en besluitvormend gebied. Voor 2025 schatten we de kosten voor het inhuren van deze bureaus op € 130.000 incidenteel. Voor het opstellen van het Omgevingsplan Diemen is er de aankomende jaren incidenteel extra inzet nodig om het ruimtelijk beleid van Diemen goed in het Omgevingsplan te laten landen. Naar verwachting bedragen de kosten hiervoor in de periode 2025 tot 2030 € 100.000 per jaar. Vooralsnog zijn de huidige rijksmiddelen die we ontvangen niet toereikend. Wellicht komen in de toekomst nog extra middelen beschikbaar. Voor 2025 tot en met 2027 kan een deel van het budget worden gedekt door de vergoeding vanuit het Rijk voor de implementatie van de Omgevingswet. Onderwerp

2025

2026

2027

2028

2029

2030

Strategische ondersteuning + opstellen Casco & handdoek Omgevingsplan (OP)

10.000

-

-

-

-

-

Opstellen eerste deel OP - Diemen Noord

65.000

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

Analyseren en adviseren regels Bruidsschat OP Opstellen tweede deel OP - Diemen Zuid & Plantage de Sniep

55.000

55.000

-

-

-

-

Opstellen derde deel OP - Diemen Centrum & Buitengebied

-

-

55.000

40.000

-

-

Opstellen vierde deel OP - Holland Park & Bergwijkpark

-

-

-

40.000

40.000

-

Opstellen vijfde deel OP - Bedrijventerrein

-

-

-

-

40.000

40.000

Extra inhuur milieu

50.000

50.000

50.000

50.000

50.000

50.000

Extra inhuur RO (transitie OP)

50.000

50.000

50.000

50.000

50.000

50.000

Totaal

230.000 155.000 155.000 180.000 180.000 140.000

Dekking implementatiebudget bijdrage RIJK

169.000 116.500 131.262

Benodigd budget incidenteel

61.000

Programma's: Gebiedsontwikkeling

38.500

-

-

-

23.737 180.000 180.000 140.000

Pagina 54

Risico's Meldpunt op basis van de Wet goed verhuurderschap Op 1 januari 2024 is het gemeentelijke meldpunt problemen met verhuurders gestart. Dit meldpunt is ingesteld op basis van de Wet goed verhuurderschap. Huurders kunnen er klachten over hun verhuurder melden. De meldingen kunnen informerend zijn of klachten. De gemeenten moeten klachten opvolgen en als blijkt dat er een overtreding van de wet heeft plaatsgevonden moet de gemeente handhaven. Voor het behandelen van de klachten en de handhaving is personele capaciteit nodig. Deels vergoedt het Rijk de kosten daarvoor. De verwachting is dat het aantal meldingen zal toenemen nadat de Wet Betaalbare huur is aangenomen. Een belangrijke rol is weggelegd voor de teams Handhaving en OOV. Financiële consequenties zijn nog niet bekend.

Wat gaat het kosten? Gebiedsontwikkeling

2025

2026

2027

2028

Nieuwe landelijke wetgeving en consequenties voor de gemeente Diemen

-50

-

-

-

Totaal Autonome ontwikkeling

-50

-

-

-

Woonvisie Diemen 2024

-

-

-

-

Opstellen Omgevingsplan

-60

-40

-25

-180

Totaal Nieuwe ontwikkeling

-60

-40

-25

-180

PM

PM

PM

PM

-

-

-

-

-110

-40

-25

-180

Autonome ontwikkeling

Nieuwe ontwikkeling

Risico Meldpunt op basis van wet Goed Verhuurderschap Totaal Risico Eindtotaal

Programma's: Gebiedsontwikkeling

Pagina 55

Programma's: Gebiedsontwikkeling

Pagina 56

Leefomgeving en klimaat Portefeuillehouder: M. van den Berg

Doelstellingen in één oogopslag

Programma's: Leefomgeving en klimaat

Pagina 57

Nieuwe ontwikkelingen Programma duurzaamheid In de afgelopen kabinetsperiode vonden uitkeringen voor de uitvoering van Klimaatbeleid plaats via een grote hoeveelheid Specifieke Uitkeringen (SPUK’s) met gedefinieerde bestedingsdoelen, termijnen en rapportageverplichtingen. Dit betekent dat er weinig vrijheid is bij de besteding van de toegekende klimaatbudgetten en de programmering van klimaatbeleid. Diverse SPUK’s lopen door in 2025 en verder. In 2025 gaan we de duurzaamheidsagenda evalueren. Vervolgens zullen we in samenwerking met de gemeenteraad en de samenleving werken aan een nieuwe uitvoeringsagenda voor de periode 2026 – 2030. Andere nieuwe activiteiten in 2025 vanuit het duurzaamheidsprogramma zijn: • Opstellen van een soortenmanagementplan en aanleg alternatieve verblijven voor vleermuizen . • Opzetten en beheren van een klantvolgsysteem voor de wijkgerichte aanpak om van het aardgas af te gaan (uitvoering van de transitievisie warmte). 2

Hierop komen we bij de Programmabegroting 2025 terug. Voorziening voor realiseren faunavoorzieningen Vanuit het uitvoeringsprogramma Lokale Ecologische Structuur Diemen 2022-2030 willen we faunatunnels, keienpassages en andere voorzieningen realiseren. Deze hebben we tot op heden in reguliere (grote) onderhoudsprojecten ingepast. Financieel is dat niet langer haalbaar. Om faunavoorzieningen te kunnen blijven aanleggen is extra budget nodig. Idealiter zouden we de dotatie aan de onderhoudsvoorzieningen willen verhogen. Faunavoorzieningen zijn niet standaard opgenomen in het onderhoudsplan. Bij het opstellen van een projectplan onderzoeken we of faunavoorzieningen nodig zijn en ingepast kunnen worden. Het benodigd budget per jaar verschilt. Inschatting is dat de kosten gemiddeld € 20.000 per jaar bedragen. Voorstel is dit budget structureel op te nemen.

2

De Raad van State heeft uitspraak gedaan over voldoende ecologisch onderzoek bij isolatie van dak en spouwmuur van woningen. Om isolatie van woningen en gebouwen mogelijk te blijven maken moeten gemeenten een soortenmanagementplan opstellen en alternatieve verblijven voor vleermuizen gaan aanleggen.

Programma's: Leefomgeving en klimaat

Pagina 58

Plaagdierbeheersing Het voorkomen van overlast door plaagdieren is een gemeentelijke taak. Voor inwoners en bedrijven is de gemeente het eerste aanspreekpunt bij overlast is van knaagdieren en andere plaagdieren. Denk hierbij aan ratten, muizen en de Amerikaanse rivierkreeft. De bestrijding van ongedierte in de openbare ruimte is een taak van team Wijkbeheer. Hiervoor is een aantal collega's opgeleid. Bestrijding in en om het huis of bedrijf is aan de eigenaar van het pand. Ongedierte houdt echter geen rekening met perceelsgrenzen. Nu we merken dat de overlast van plaagdieren toeneemt, is het de wens om ongediertebeheersing integraler aan te pakken. Deze integrale aanpak bestaat uit het monitoren van plaagdieroverlast, het informeren van bewoners, in gesprek gaan met woningeigenaren en woningbouwverenigingen en het nemen van preventieve maatregelen. Uitgangspunt is preventie, maar als dit niet voldoende werkt, hoort ook bestrijding bij de integrale aanpak. We werken nauw samen met het Kennis- en Adviescentrum Dierplagen (KAD). De integrale aanpak vraagt meer dan voorheen continue inspanning die moet worden aangestuurd door een nieuw aan te stellen adviseur plaagdierbeheersing. Hiervoor willen we een adviseur toevoegen aan team Wijkbeheer (€ 80.000). Deze adviseur kan zich effectiever en volledig richten op het plaagdierbeheersing en en niet in een combi-functie..

Naast deze functie is ook een budget van € 10.000 nodig voor het inzetten van middelen op het gebied van bestrijding, informatie en kennisontwikkeling.

Risico's Lachgascilinders Sinds 1 januari 2023 valt lachgas onder de Opiumwet. Het gebruik en afdanken van lachgascilinders is dus verboden. Daarmee verviel ook het systeem van statiegeld op de cilinders waar het gas in verpakt zit. De praktijk is nu dat de cilinders worden gedumpt in de openbare ruimte en/of in huishoudelijk afvalcontainers. Dat kan ontploffingen in vuilniswagens en afvalverbrandingsinstallaties opleveren en dus grote schade en serieuze veiligheidsrisico’s veroorzaken. Het AfvalEnergieBedrijf (AEB) is daarom gestopt met het rechtstreeks accepteren van Diemens restafval. We moeten het restafval nu eerst laten fijnmalen voordat we het kunnen aanbieden bij het AEB. Dat kost extra geld. Vooralsnog wordt geraamd dat de meerkosten € 80 per ton bedragen. Uitgaande van 6.100 ton restafval zouden de extra kosten daarmee op € 488.000 uit kunnen komen. Wanneer er meer duidelijkheid is over oplossingen en kosten, komen we daarop terug. Onderzoek invoering milieuzones In het coalitieakkoord 2022-2026 en in het decentraal uitvoeringsplan voor het Schone Luchtakkoord is opgenomen dat we onderzoeken wat de mogelijkheden zijn voor het invoeren van milieuzones in Diemen voor autoverkeer en/of vrachtverkeer. Dit onderwerp is ook opgenomen in het ontwerp Actieplan Geluid. Daarbij willen we aansluiten op de ervaringen die hiermee worden opgedaan in Amsterdam en andere gemeenten.

In 2025 pakken we dit onderzoek op. Wij willen dan ook opnieuw kijken naar de mogelijkheid van een milieuzone voor brom- en snorfietsen. Op basis van het onderzoek willen we bepalen welke milieuzones in Diemen worden ingevoerd en welke kosten zijn verbonden aan de invoering en handhaving. Programma's: Leefomgeving en klimaat

Pagina 59

Beheer Diemerbos Het fonds waaruit het beheer in het Diemerbos nu betaald wordt, zal binnen een aantal jaren leeg raken. Met diverse partijen verkennen we de mogelijkheden om tot een structurele oplossing voor het beheertekort van het Diemerbos te komen. Dit heeft nog niet tot concrete afspraken geleid. In de begroting hebben we structureel al € 58.000 opgenomen als garantstelling voor het beheer voor het Diemerbos. Die bijdrage effecueren we overigens pas als ook de gemeente Amsterdam en de provincie Noord-Holland hun bijdrage leveren. Afhankelijk van welke partijen meefinancieren en hoeveel partijen bijdragen kan de bijdrage van Diemen oplopen tot een veelvoud van wat we nu opgenomen hebben. Gezien de zorgen over de financiering van het beheer van het Diemerbos vanaf 2026, zullen wij u in 2025 uitgebreider informeren voorafgaand aan het opstellen van de Kadernota 2026. Nieuwe condoleanceruimte Rustoord Sinds 2010 is de gemeente eigenaar van begraafplaats Rustoord. De gedateerde condoleanceruimte is aan vervanging toe. Ook is het gebouw eigenlijk iets te klein voor de functie. Komend jaar is een goed moment om de condoleanceruimte te vervangen. Dit komt door de ontwikkelingen op het naastliggende terrein, waar Hof van Saan wordt ontwikkeld tot woonwijk.

Dit betekent dat er komende jaren sloop- en bouwactiviteiten plaatsvinden, die we kunnen combineren met de werkzaamheden voor een nieuwe condoleanceruimte. We gebruiken de komende maanden om het plan verder uit te werken. Monitoren autoverkeer en geluidbelasting gemeentelijke wegen Op grond van de Omgevingswet moeten gemeenten de ontwikkeling van het autoverkeer op de gemeentelijke wegen gaan monitoren. Bij een toename van het autoverkeer moeten gemeenten dan onderzoeken of geluidmaatregelen noodzakelijk zijn voor geluidgevoelige functies zoals woningen. We moeten dus verkeersgegevens gaan verzamelen en ook kenmerken van het wegennet en lokale spoorwegen. De precieze invoeringsdatum is nog niet bekend. In 2025 starten we de voorbereiding van de monitoring. Hierbij is externe ondersteuning noodzakelijk. De kosten van de voorbereiding en uitvoering in de jaren daarna zijn nu nog niet bekend.

Programma's: Leefomgeving en klimaat

Pagina 60

Aanpassingen investeringen Nieuwe investeringen: Naam investering

Jaar

Investeringsbudget

PVC riolering Achterplein Gemeentehuis

2027

133.000

PVC riolering Diemerdreef

2027

1.123.000

PVC riolering Julianaplantsoen

2026

696.000

PVC riolering Kruidenhof

2026

2.066.000

PVC riolering Polderland

2028

1.747.000

PVC riolering Sportplein Biesbosch

2027

150.000

PVC riolering Stammerdijk

2025

100.000

PVC riolering Verrijn Stuart

2028

2.727.000

LED verlichting openbare buitenruimte

2025

70.000

• LED-verlichting openbare buitenruimte Vanaf 2013 is de gemeente Diemen bezig met het terugdringen van het energieverbruik van de openbare buitenverlichting. Dit doen we door conventionele verlichting te vervangen door duurzame LED-verlichting. De ambitie is om in 2030 alle conventionele verlichting te hebben vervangen voor LED-verlichting. In het Programma Groot Onderhoud is de vervanging van conventionele verlichting naar duurzame LED-verlichting opgenomen voor de gebieden die op de planning staan tot 2030. Voor de gebieden die pas na 2030 op de planning voor groot onderhoud staan, stellen we voor om de vervanging naar duurzame LED-verlichting naar voren te halen en hiervoor de komende 5 jaar € 70.000 per jaar te reserveren als investering. Aanpassing investeringen: Jaar

Investeringsbudget

Naam investering

Oud

Nieuw

Oud

Nieuw

Aanpassen E-installatie en LED verlichting begraafplaats Rustoord

2024

2025

18.000

22.000

Gevel isoleren kapel begraafplaats Rustoord

2024

2025

10.000

12.000

Vervangen onderheid riool Hoofdassen

2024

2026

500.000

500.000

PVC riolering Buitenlust

2026

2026

390.000

1.149.000

PVC riolering Hoofdassen

2023

2026

40.000

244.000

PVC riolering Flats Rode Kruislaan

2025

2026

340.000

276.000

PVC riolering Akkerland

2025

2026

1.200.000

2.178.000

PVC riolering Bergwijkpark zuid

2025

2025

880.000

1.164.000

Verlagen waterpeil Oosterringvaart

2023

2025

800.000

800.000

Toelichting aanpassingen: Voor het onderhoud van gemeentelijke gebouwen wordt momenteel het Meerjaren Onderhoudsplan (MJOP) 2024-2033 opgesteld. Hierin zetten we diverse werken (Investeringen en werken vanuit de Voorziening) opnieuw in de tijd uit. Door corona, krapte op de arbeidsmarkt, het proces van de Huisvestingsvisie gemeentehuis en langdurig ziek personeel is dit noodzakelijk. Daarnaast zijn er diverse extra werken bij gekomen die niet vooraf waren voorzien. Daardoor konden we sommig werk nog niet uitvoeren of hebben we werk uitgesteld.

Programma's: Leefomgeving en klimaat

Pagina 61

Met het geactualiseerde MJOP is het plan weer up to date en is het weer een reële weergave van uit te voeren werken. In het MJOP 2024-2033 is het rapport over de toekomst van het Duran-zwembad en het in stand houden van het huidige gebouw meegenomen. Daarnaast zijn de afgelopen jaren de prijzen explosief gestegen. Alle werken zijn daardoor in prijs opgewaardeerd met circa 20% vanaf 2025 om een reëlere afspiegeling te krijgen in de prijzen voor de werken. De gewijzigde budgetten, gewijzigde jaartallen en nieuwe werken zijn opgenomen in de Kadernota 2025. Zo is dit afgestemd met het Meerjaren Onderhoudsplan 2024-2033, dat later in dit jaar ter goedkeuring wordt voorgelegd aan de gemeenteraad. • Vervangen onderheid riool Hoofdassen De reconstructie van de Hoofdassen wordt uitgevoerd in 2026. Het vervangen van de onderheide riolering is onderdeel van die reconstructie en daarmee eveneens doorgeschoven naar 2026. • PVC riolering Buitenlust Het vervangen van de PVC riolering was tot nu toe verdeeld over twee investeringen: riolering Ouddiemerlaan (€ 420.000) en riolering Buitenlust (€ 390.000). De investeringen worden samengevoegd, waardoor de investering voor de Ouddiemerlaan komt te vervallen. De investering PVC riolering Buitenlust is herijkt in het licht van het in april 2024 door de raad aangenomen Programma Klimaatadaptatie 2024-2028.

• PVC riolering Hoofdassen De omvang van de rioolvervang is groter dan eerder ingeschat. De investering is herijkt aan de hand van het Programma Klimaatdapatatie. • PVC riolering flats Rode Kruislaan De hoeveelheid te vervangen riolering en de kosten zijn herijkt aan de hand van het Programma Klimaatadaptatie 2024-2028. • PVC riolering Akkerland De periode van uitvoering en de kosten zijn herijkt aan de hand van het Programma Klimaatadaptatie 2024-2028. • PVC riolering Berwijkpark zuid De hoogte van de investering is herijkt aan de hand van het Programma Klimaatadaptatie 2024-2028. • Verlagen waterpeil Oosterringvaart De voorbereiding van de werkzaamheden neemt meer tijd in beslag dan eerder ingeschat. De grotere complexiteit en de afstemming met bewoners zijn daar de belangrijkste redenen voor. De uitvoering vindt naar verwachting plaats in 2025.

Programma's: Leefomgeving en klimaat

Pagina 62

Wat gaat het kosten? Leefomgeving en klimaat

2025

2026

2027

2028

Nieuwe ontwikkeling Programma duurzaamheid Voorziening voor realiseren faunavoorzieningen

-

-

-

-

-20

-20

-20

-20

Plaagdierbeheersing

-90

-90

-90

-90

Totaal Nieuwe ontwikkeling

-110

-110

-110

-110

Lachgascilinders

PM

PM

PM

PM

Onderzoek invoering mileuzones

PM

PM

PM

PM

Beheer Diemerbos

PM

PM

PM

PM

Nieuwe condoleanceruimte Rustoord (€ PM)

PM

PM

PM

PM

Monitoren autoverkeer en geluidsbelasting gemeentelijke wegen

PM

PM

PM

PM

-

-

-

-

-110

-200

-443

-513

Risico

Totaal Risico Eindtotaal

Programma's: Leefomgeving en klimaat

Pagina 63

Programma's: Leefomgeving en klimaat

Pagina 64

Verkeer Portefeuillehouder: H. Prins

Doelstellingen in één oogopslag

Programma's: Verkeer

Pagina 65

Nieuwe ontwikkelingen Lobby OV voorzieningen Diemen is goed bereikbaar met het openbaar vervoer en we vinden het belangrijk dat dit zo blijft. Voor onze bewoners maar ook voor onze bedrijventerreinen. Het grootste deel van het openbaar vervoer in Diemen (metro, tram en bus) verzorgt het GVB met als opdrachtgever de Vervoerregio Amsterdam. Wij volgen de ontwikkelingen nauwgezet en zullen op de passende momenten de Diemense belangen inbrengen, zoals bij de jaarlijkse vervoerplannen van het GVB en het nieuwe Programma van Eisen voor de OV-concessie Amsterdam. Hetzelfde geldt voor de bediening van de NS-stations in Diemen en de jaarlijkse voorstellen die de NS doet voor aanpassingen in de dienstregeling. Via de Vervoerregio en ook de Metropoolregio Amsterdam zullen wij opkomen voor een goede bediening van de NS-stations Diemen en Diemen-Zuid.

Risico's Mobiliteitsvisie Diemen We zijn gestart met het opstellen van een Mobiliteitsvisie. In deze visie leggen we de ambities en doelen op het gebied van mobiliteit vast en geven we een doorkijk naar 2040. Belangrijke thema’s zijn bereikbaarheid, duurzaamheid, groen, klimaatadaptatie, gezondheid en veiligheid. Om te komen tot onze Mobiliteitsvisie zullen we een gedegen participatieproces doorlopen, waarbij we inwoners, belanghebbenden en de gemeenteraad betrekken. De huidige planning is dat de gemeenteraad in het voorjaar van 2025 de Mobiliteitsvisie bespreekt. Welke maatregelen voortvloeien uit de Mobiliteitsvisie en welke kosten daaraan zijn verbonden, is nog niet bekend.

Wat gaat het kosten? Verkeer

2025

2026

2027

2028

Nieuwe ontwikkeling Lobby OV voorzieningen

-

-

-

-

Totaal Nieuwe ontwikkeling

-

-

-

-

Mobiliteitsvisie

PM

PM

PM

PM

Totaal Risico

-

-

-

-

Eindtotaal

-

-

-

-

Risico

Programma's: Verkeer

Pagina 66

Samen besturen Portefeuillehouder: H. Prins, E. Boog en M. Van den Berg

Doelstellingen in één oogopslag

Programma's: Samen besturen

Pagina 67

Nieuwe ontwikkelingen Aanschaf OPENBurgerzaken De gemeente Diemen gebruikt de applicatie iBurgerzaken voor alle burgerzaken-processen. OPENburgerzaken is een aanvulling op dit pakket. Hiermee is het mogelijk om geautomatiseerd gegevens tussen gemeenten, GGD en woningcorporaties uit te wisselen, informatie bij de Basisregistratie Kadaster te checken en veilig in te loggen voor Europeanen (eIDAS). Dat levert een betere basisregistratie personen (BRP) op, efficiëntere processen, betere dienstverlening voor inwoners en veilige uitwisseling van gegevens. De kosten voor de implementatie bedragen € 7.000. De licentiekosten bedragen € 10.000 per jaar (€ 0,30 per inwoner). Continue verbetering dienstverlening Het eerder vastgestelde Kader voor Dienstverlening implementeren we door meerdere projecten. We maken daarvoor gebruik van incidenteel budget. Er zijn verbeteringen die structureel budget vereisen. Het gaat dan bijvoorbeeld om de jaarlijkse toegankelijkheidaudits en verbeteringen aan onze websites, inwonerstevredenheidsmetingen en onderzoeken naar kwaliteit van dienstverlening, en verbetering van burgerzakengegevens. Wij stellen voor om hiervoor een jaarlijks budget van € 25.000 op te nemen. Dienstverlening Duo+ Duo+ geeft de ontwikkelingen aan die op het gebied van bedrijfsvoering op ons af komen, maar ook ontwikkelingen die we vanuit de drie gemeenten willen oppakken.

Iedere DUOgemeente neemt deze ontwikkelingen op in de eigen kadernota. Tot op heden is dat een goed werkende systematiek. Nu de financiële middelen krapper worden, komt er enige spanning op het systeem te staan. Afhankelijk van de gemeentelijke financiële positie wordt er kritischer gekeken naar de aangedragen ontwikkelingen vanuit Duo+. Voor Duo+ is het belangrijk dat de dienstverlening aan de drie gemeenten zoveel mogelijk gelijk blijft. Wanneer één gemeente een ontwikkeling wél wil doorzetten en de andere gemeenten niet wordt het lastig. Meer dan voorgaande jaren zullen we hier vooraf overeenstemming over moeten bereiken met alle DUO-organisaties. Onderstaand de ontwikkelingen die Duo+ heeft aangedragen. Personeel & Organisatie Het aantrekken van nieuwe mensen is moeilijk binnen de huidige arbeidsmarkt. Op allerlei manieren proberen we personeel te werven. Ook willen we graag dat medewerkers langere tijd bij Diemen werkzaam blijven. Duo+ ondersteunt ons bij de invulling en uitvoering op deze onderwerpen. Hiervoor is structureel budget nodig voor personeel en incidenteel budget voor de inrichting van systemen en de uitvoering van eenmalige trajecten. Incidenteel is € 25.000 nodig en structureel € 25.000. Informatisering & Automatisering Voor schuldhulpverlening is een nieuwe applicatie aangeschaft.

Om de data te kunnen ontsluiten voor datagestuurd werken is een extra rapportagemodule nodig. De rapportagemodule bestaat uit een aantal kant-en-klare dashboards waarmee we veel sneller dan nu in staat zijn om de gegevens voor een benchmark te vervaardigen. Dit helpt de beleidsmedewerkers inzicht te krijgen in het effect van het beleid voor schuldhulpverlening. De Omgevingswet is ingevoerd sinds 1 januari 2024. Omdat hierdoor ook de processen wijzigen, leidt dit tot de aanschaf van nieuwe softwaresystemen. Bovendien willen we graag

Programma's: Samen besturen

Pagina 68

dat de huidige applicaties elektronisch aanvragen (webformulieren) ondersteunen. In deze behoefte voorziet het landelijke Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO) niet. Steeds meer spreekkamers vragen om hybride oplossingen voor overleg. Ook oude apparatuur moet vervangen worden voor modernere en vaak duurdere apparatuur. Dit zorgt voor extra kosten voor audiovisuele apparatuur. Voor deze drie ontwikkelingen is structureel € 85.000 nodig. Interne dienstverlening Het aantal medewerkers bij de vier DUO-organisaties is behoorlijk gegroeid en daarmee ook het aantal meldingen bij de Servicedesk (Topdesk). Daarnaast maken we steeds meer voor verschillende soorten meldingen gebruik van deze applicatie. In 2024 kon dit nog deels bekostigd worden uit de stelpost groei. Dat gaat voor 2025 niet lukken. Ondanks diverse efficiencymaatregelen is voor de gewenste dienstverlening extra capaciteit nodig. Dat vraagt structureel € 35.000. Staf Duo+ heeft € 150.000 beschikbaar voor de inkoopfunctie. Hiervoor hebben we een eigen inkoopcoördinator/-adviseur in dienst en huren we in op maatschappelijk verantwoord inkopen, bijv. bij het maken van actieplannen en beleid. Maatschappelijk verantwoord opdrachtgeven en inkopen (MVOI) is voor Diemen belangrijk. Daarom willen we deze taak steviger invullen en vragen we extra budget van € 20.000) structureel.

De sturing op maatschappelijk verantwoord inkoop doet de gemeente via het eigen gemeentelijke MVOIbeleid. Dit gaat om de de kosten voor het opstellen en uitvoeren van het beleid en het monitoren van bijvoorbeeld de social return. Viering Diemen 800 jaar In 2026 bestaat Diemen 800 jaar. In het coalitieakkoord is afgesproken om dit jubileum nadrukkelijk te vieren met een programma voor en door alle inwoners van Diemen. Het is zo een investering in de gemeenschap. Belangrijkste doelgroepen zijn inwoners, organisaties en bedrijven van Diemen. We willen hen bewust maken van de lokale geschiedenis en streven naar een blijvend effect van de viering. Door het stimuleren van initiatieven willen we de onderlinge betrokkenheid en organisatiekracht in Diemen versterken. We stimuleren zo nieuwe evenementen en nieuwe, blijvende samenwerkingen tussen organisaties. De organisatie van het jubileum wordt in handen gelegd van de nog op te richten Stichting Diemen 800. Het bestuur daarvan stuurt enkele betaalde krachten aan die de daadwerkelijke organisatie en communicatie op zich nemen. Het jubileum zal afgetrapt worden met een feestelijke opening op Diemens verjaardag op 29 maart 2026. Vervolgens start een programma waarvoor inwoners, organisaties en bedrijven worden uitgenodigd zelf projecten te lanceren. Een onafhankelijk fonds zorgt voor de financiering daarvan.

In september 2026 vindt dan de feestelijke afsluiting plaats. In 2025 maken we al een begin met een organisatorische start van Diemen 800. Het totaalbudget is in de Startnotitie indicatief begroot op € 1,2 miljoen. De gemeente Diemen wil van het totaalbudget maximaal € 877.500 voor haar rekening nemen. De Stichting Diemen 800 wordt gevraagd om het resterende bedrag te werven bij bedrijven, fondsen en andere overheden. Het fonds dat initiatieven uit de samenleving mogelijk moet maken, krijgt een omvang van € 400.000. De gemeentelijke totaalbijdrage van € 877.500 is bedoeld voor het voorbereidingsjaar 2025 en het jubileumjaar samen. Dat bedrag brengen we ten laste van de Algemene Reserve. In de 2e kwartaalbrief 2024 vroegen we € 95.000 voor 2024 aan. In 2025 storten we € 305.000 in het fonds en in 2026 € 477.500. Programma's: Samen besturen

Pagina 69

Opleidingen en talentontwikkeling De gemeentelijke organisatie is de afgelopen jaren gegroeid. We vinden het belangrijk om medewerkers op te leiden en te trainen om hun functie goed uit te oefenen. Het gaat hierbij enerzijds om verplichte trainingen en opleidingen. Anderzijds ook om opleidingen en trainingen die de medewerker verder laten ontwikkelen. We vinden dit belangrijk in het kader van duurzame inzetbaarheid van medewerkers en aantrekkelijk werkgeverschap. In 2018 was het budget € 235.000. De jaren daarna hebben we dit niet verhoogd omdat het budget toereikend was. Dit budget is sinds 2021 niet meer toereikend. Vanuit de organisatieontwikkeling Diemen '22 was er in de jaren 2021 en 2022 tijdelijk extra budget beschikbaar. Mede gezien de groei van de organisatie en de duurzame inzetbaarheid van medewerkers stellen we voor als nieuwe beleidsregel 1,5% van de salariskosten te reserveren voor doorontwikkeling en opleidingen. Dit houdt voor 2025 een verhoging van € 75.000 in. Totaal komt het budget voor opleidingen en trainingen dan op € 310.000 uit. Strategische personeelsplanning Strategische personeelsplanning is cruciaal voor Diemen om voorbereid te zijn op toekomstige personeelsbehoeften en om een wendbare organisatie te blijven. Voor 2025 vragen we daarom een bedrag van € 750.000 aan. Een deel hiervan, € 200.000 is incidenteel.

€ 100.000 kan gedekt worden vanuit de stelpost "Groei van Diemen". Dit geld gebruiken we voor de volgende zaken: •

•

•

Autonome groei door uitbreiding van taken vanuit Rijk, groei van Diemen of gemeentelijk beleid. We denken onder andere extra capaciteit nodig te hebben bij handhaving, de uitvoering van Wmo-taken, leerlingenvervoer en vastgoedbeheer. De directie wil meer vrijheid hebben bij het toekennen van budget voor capaciteit. Voorheen werden alle formatie-aanvragen specifiek gemeld per programma. Door gewijzigde omstandigheden ontstaan er een gewijzigde capaciteitsbehoefte. Door niet vooraf exact vast te leggen waarvoor het budget nodig is kunnen we adequater reageren op capaciteitsvtragen. Tijdelijk extra capaciteit. Hoewel we met extra inspanningen nog steeds goede mensen kunnen aantrekken, hebben nieuwe collega’s vaak minder ervaring dan vertrekkende medewerkers en zijn ze minder bekend met gemeentelijke processen. We willen ruimte om de overdracht en het inwerken van deze nieuwe medewerkers intensiever te kunnen begeleiden. Daarnaast blijkt uit onze medewerkersopbouw dat we relatief veel medewerkers hebben tussen de 30-39 jaar en boven de 60 jaar. Deze groepen maken gebruik van (wettelijke) regelingen zoals zwangerschaps- en ouderschapsverlof en andere maatwerkregelingen. Dit betekent dat we vaak minder capaciteit beschikbaar hebben dan op papier staat. Uitbreiding teams en leidinggevenden.

We onderzoeken welke aanpassingen nodig zijn in de organisatiestructuur, met aandacht voor aansturing en “span of control”. Dit volgt uit de evaluatie van de in 2019 doorgevoerde organisatiestructuur. Mede door de groei van de organisatie moeten we aanpassingen doen in de omvang van teams en herschikking van taken per team. Dit betekent extra formatie voor leidinggevenden.

Tot slot blijft het hoge ziekteverzuim een aandachtspunt. In 2024 zetten we inzetbaarheidscoaches in om teamleiders en medewerkers intensiever te begeleiden, zodat langdurige uitval wordt voorkomen. In 2025 volgt een nieuwe aanbesteding voor een arboarts met een breder dienstenpakket.

Programma's: Samen besturen

Pagina 70

Aanpassingen investeringen Nieuwe investering Naam investering

Jaar

Vervangen armaturen in LED garagegebouwen B/C/D gemeentewerf

2028

Investeringsbudget 30.000

• Vervangen armaturen garagegebouwen B/C/D gemeentewerf In het kantoorgebouw op de gemeentewerf passen we al LED-verlichting toe. In 2028 is het juiste moment om dit ook in de overige gebouwen (garagegebouwen B/C/D) op de gemeentewerf toe te passen. Voor realisatie is een investering van € 30.000 benodigd. Aanpassing investeringen: Naam investering

Jaar

Investeringsbudget

Oud

Nieuw

Verbouwing gemeentehuis

2024

2025

2.000.000

8.170.000

Vervangen en aanschaf meubilair

2024

2025

1.000.000

565.000

Energetisch elektrische warmtepompen plaatsen gemeentewerf

2024

2025

200.000

310.000

Overlagen en isoleren dak gemeentehuis

2025

2025

120.000

145.000

Zonnepanelen plaatsen dak gemeentehuis

2025

2025

100.000

120.000

Vervangen airco's gemeentehuis

2025

2025

60.000

70.000

Vervangen brandmeldcentrale gemeentehuis

2024

2025

90.000

105.000

•

Oud

Nieuw

Aanpassing huisvesting en inrichting gemeentehuis

De huidige huisvesting en inrichting van het gemeentehuis sluiten niet meer aan bij onze visie op dienstverlening. Het gemeentehuis moet een prettige en veilige plek zijn voor inwoners, samenwerkingspartners en ambtenaren. De groeiende organisatie vraagt om een betere indeling, passend bij de nieuwe organisatiestructuur, met meer ruimte voor samenwerken, concentratieplekken en (hybride) overleggen. In maart 2022 heeft de raad de Huisvestingsvisie vastgesteld. Dit heeft geleid tot een ontwerp dat aansluit bij de eisen, de organisatievisie “Het beste voor Diemen. Op onze eigen manier”, de Dienstverleningsvisie, het veilige werkomgevingsbeleid en de wens tot verduurzaming. We hebben adviseurs voor brandveiligheid, beveiliging en installatietechniek ingeschakeld, en een architect heeft een duurzaam en kostenefficiënt structuurontwerp gemaakt. Het nieuwe ontwerp biedt meer mogelijkheden voor geconcentreerd werken, afgesloten werk- en belruimtes en meer overlegruimtes. Een inspirerende werkomgeving met een mix van werk- en overlegplekken ondersteunt het (samen)werken beter. Activiteit gerelateerd werken vraagt ook om slim gebruik van technologie, digitalisering en bewust gedrag. Ook hebben we de aandachtspunten vanuit de raad, waaronder toegankelijkheid, meegenomen in het ontwerp.

De totale investering bedraagt € 8,7 miljoen, verdeeld over bouwkosten (€ 8,1 miljoen) en meubilair (€ 0,6 miljoen). De bouwkosten schrijven we over 25 jaar af, het meubilair in 15 jaar. De raad had eerder € 3,0 miljoen gereserveerd, maar de aanpak is omvangrijker dan verwacht. Programma's: Samen besturen

Pagina 71

Voor een toelichting verwijzen we naar Programma Leefomgeving (aanpassing investeringen). Hierin is een uitgebreide toelichting voor wijzigingen met betrekking tot het Meerjaren Onderhoudsplan (MJOP) opgenomen.

Wat gaat het kosten? Samen besturen

2025

2026

2027

2028

Nieuwe ontwikkeling Aanschaf OPENBurgerzaken

-15

-10

-10

-10

Continue verbetering Dienstverlening

-25

-25

-25

-25

Dienstverlening Duo+

-190

-165

-165

-140

Viering Diemen 800 jaar

-305

-448

-

-

- Via Algemene Reserve

305

448

-

-

Opleidingen en talentontwikkeling

-75

-75

-75

-75

Strategische personeelsplanning

-650

-450

-450

-450

Totaal Nieuwe ontwikkeling

-955

-725

-725

-700

Project Huisvesting

-

-325

-325

-325

Totaal afschrijvingslasten investeringen

-

-325

-325

-325

-955

-1.050

-1.050

-1.025

Afschrijvingslasten investeringen

Eindtotaal

Programma's: Samen besturen

Pagina 72

Paragrafen

Paragraaf Bedrijfsvoering Paragraaf Verbonden partijen

Paragrafen

75 76

Pagina 73

Paragrafen

Pagina 74

Paragraaf Bedrijfsvoering Algemeen directeur / Gemeentesecretaris : G.T. Wildeman

Rechtmatigheid Vanaf 2023 is de verantwoordelijkheid van de rechtmatigheidsverantwoording verschoven van de accountant naar het college van burgemeester en wethouders. In de "Financiele verordening 2023 Gemeente Diemen" is deze aanpassing bekrachtigd en zijn de spelregels vastgelegd. In de verordening wordt naar de paragraaf bedrijfsvoering verwezen voor het vastleggen van de uitgangspunten en rapportagegrenzen voor de verantwoording. Net als voor de getrouwheid stelt de raad de goedkeuringstolerantie en de rapportagegrens voor rechtmatigheid vast. In de de financiële verordening is afgesproken deze grenzen in de kadernota vast te stellen. Rapportagegrenzen rechtmatigheid Bij de verantwoording maken we onderscheid in fouten en onduidelijkheden. Beiden vallen onder dezelfde verantwoordingstolerantie en rapporteringsgrens. De argumenten hiervoor zijn: 1. Eén grens voor fouten en onduidelijkheden gezamenlijk is eenvoudiger en begrijpelijker voor de gebruikers; 2. Eén grens voor fouten en onduidelijkheden gezamenlijk sluit beter aan bij wat internationaal gebruikelijk is; 3. In de publieke sector is voor de meeste sectoren het onderscheid tussen fouten en onduidelijkheden al komen te vervallen; 4. Buiten de publieke sector bestaat er geen onderscheid tussen fouten en onduidelijkheden. De grenzen liggen vast in het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (Bado).

Vanuit een consultatie met de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties is het voornemen het Bado aan te passen op de nieuwe situatie. Voorstel is de percentages als volgt aan te passen: % van de lasten1 Fouten en onduidelijkheden

Goedkeurend

Met beperking

Onthouding / afkeuring

< 2%

2% - 4%

> 4%

Voorstel is de verantwoordingsgrens op 2% van de totale lasten (inclusief toevoegingen aan de reserves) vast te stellen conform bovenstaand voorstel. Voorstel is de rapportagegrens op € 100.000 vast te stellen. De komende jaren zullen uitwijzen of bijstelling van deze grenzen nodig is. Vandaar ook de keuze om deze percentages jaarlijks in de kadernota vast te stellen.

1

Dit betreft het percentage van de totale lasten (inclusief toevoegingen aan de reserves).

Paragrafen: Paragraaf Bedrijfsvoering

Pagina 75

Paragraaf Verbonden partijen Gemeentesecretaris : G.T. Wildeman

Sturing op verbonden partijen In de 'Financiële verordening 2023' is vastgelegd dat we de mate van sturing op verbonden partijen bepalen in kadernota. Voor de mate van sturing zijn onderstaande mogelijkheden. Kanttekening daarbij is dat we de vastgelegde taken binnen de betreffende gemeenschappelijke regeling laten prevaleren boven de taken zoals deze zijn gekoppeld aan de verschillende risicoprofielen. Het kan dus zijn dat jaarstukken en de begroting van een verbonden partij ter zienswijze aan de raad worden voorgelegd, ondanks dat er sprake is van een 'laag' risicoprofiel. Risicoprofiel