Jaarstukken 2024

Jaarstukken 2024

Versie: Ter bespreking Auditcommissie en Informatieve raad

mei 2025

Inhoudsopgave Leeswijzer

5

Inleiding

7

Aanbiedingsbrief Waar staan we op financieel gebied Baten en lasten per programma

Programma's

Sociaal Veilig Inkomen en armoede Vrije tijd Onderwijs Gebiedsontwikkeling Leefomgeving en klimaat Verkeer Samen besturen Financiën

9 11 17

19

20 37 43 53 63 71 85 95 103 113

Paragrafen

119

Jaarrekening

223

Controleverklaring van de onafhankelijke accountant

291

Bijlagen

293

Duurzaamheid Risico's en weerstandsvermogen Bedrijfsvoering Lokale Heffingen Onderhoud kapitaalgoederen Verbonden Partijen Financiering Grondbeleid Grootschalige projecten

Staat van baten en lasten Toelichting staat van baten en lasten per programma Balans Grondslagen Toelichting op de balans Gebeurtenissen na balansdatum Incidentele baten en lasten Investeringsoverzicht EMU-saldo SiSa-verantwoordingsbijlage

Kerngegevens Het resultaat Subsidies Taakvelden

Inhoudsopgave

121 143 158 173 183 193 211 217 220

225 226 241 243 247 264 265 273 277 278

294 297 298 300

Pagina 3

Raadsbesluit

309

Afkortingenlijst

312

Raadsbesluit

Inhoudsopgave

311

Pagina 4

Leeswijzer Voor u liggen de jaarstukken 2024. Deze bestaan uit een beleidsmatig jaarverslag en een financiële jaarrekening. In de jaarstukken legt het college verantwoording af over het gevoerde beleid en de daarmee verbonden financiën. De opzet van de jaarstukken is conform Besluit, Begroting en Verantwoording (BBV) en gelijk aan die van de begroting. De financiële overzichten zijn afgerond op € 1.000. Hierdoor is het mogelijk dat er afrondingsverschillen ontstaan. In de financiële tabellen wordt het min-teken gebruikt als er een last (uitgave/nadeel) wordt bedoeld. Waar geen teken staat, bedoelen we dat als een baat (inkomst/voordeel). Hiermee volgen we de Begroting 2024. Het jaarverslag bestaat uit: • de programmaverantwoording; • het hoofdstuk Financiën; • en de paragrafen. In de programmaverantwoording gaan wij in op de in de begroting gestelde 3W-vragen. 1. 'Wat willen we bereiken?' (Doelstelling); 2. 'Wat gaan we ervoor doen?' (Activiteiten); 3. 'Wat mag het kosten?'. De eerste twee W-vragen zijn per programma verwerkt in een tabel. Per doelstelling kunt u hierin lezen wat we hebben bereikt en wat we ervoor hebben gedaan. Wat heeft het gekost is per programma vertaald in een financieel overzicht. Naast de drie W-vragen wordt ook een toelichting gegeven op belangrijke ontwikkelingen, over te hevelen budgetten en de stand van zaken van investeringen.

In het hoofdstuk Financiën zijn de belangrijkste inkomstenbronnen van de gemeente toegelicht (Algemene uitkering uit het Gemeentefonds en de gemeentelijke belastingen). In de zeven verplichte paragrafen gaat het om (de verantwoording van) de beleidslijnen van beheersmatige aspecten die financieel, politiek of anderszins belangrijk zijn. Naast de zeven verplichte paragrafen zijn er twee extra paragrafen. Dit zijn Duurzaamheid en Grootschalige Projecten. De paragraaf Duurzaamheid geeft informatie over de voortgang van het duurzaamheidsprogramma. De paragraaf Grootschalige Projecten geeft informatie over de grootschalige projecten die er binnen de gemeente zijn. Dit zijn Plantage de Sniep en Holland Park. De jaarrekening bestaat uit: • de programmarekening; • de balans (met toelichting); • een overzicht incidentele baten en lasten; • de berekening van het EMU-saldo; • en de SiSa-verantwoordingsbijlage. De programmarekening bevat een gecomprimeerd overzicht van alle lasten, baten en saldi per programma en een toelichting op het resultaat.

Leeswijzer

Pagina 5

De balans en de toelichting daarop geeft inzicht in de bezittingen (activa) en het eigen en vreemd vermogen (passiva) van de gemeente. Met andere woorden: er wordt inzicht verschaft over waarin geïnvesteerd is en hoe dat gefinancierd is. De SiSa-verantwoordingsbijlage bevat verantwoordingsinformatie over specifieke uitkeringen. Deze bijlage wordt gebruikt om verantwoording af te leggen over de uitkeringen en vervangt de afzonderlijke accountantsverklaringen. Ten slotte bevatten de jaarstukken nog enkele bijlagen met daarin de kerngegevens van de gemeente, het resultaat, een overzicht van de subsidies, een overzicht van de taakvelden, een overzicht rechtmatigheid en de afkortingenlijst.

Leeswijzer

Pagina 6

Inleiding

Aanbiedingsbrief

9

Waar staan we op financieel gebied

11

Baten en lasten per programma

17

Inleiding

Pagina 7

Inleiding

Pagina 8

Aanbiedingsbrief Beste raadsleden, Voor u liggen de Jaarstukken 2024. Met de Jaarstukken 2024 verantwoordt het gemeentebestuur zich over het werk en het geld in 2024. Ontwikkelingen in 2024 Verschillende maatschappelijke gebeurtenissen maakten de afgelopen jaren indruk: de coronapandemie gevolgd door oorlog in Oekraïne, stijgende energieprijzen, rentestijgingen, hoge inflatie en stijgende bouw- en grondstofprijzen. Deze gebeurtenissen brengen zorgen met zich mee, voor onze inwoners en voor ons als gemeente. Binnen de organisatie merkten we de gevolgen van de krappe arbeidsmarkt en hebben we helaas nog altijd een relatief hoog ziekteverzuim. Ondanks deze omstandigheden hebben we van alles kunnen realiseren. In deze jaarverantwoording leest u aan welke maatschappelijke ambities we in 2024 hebben gewerkt. Wat hebben we bereikt Als gemeentebestuur mogen we er trots op zijn dat onze inwoners en onze ambtenaren hebben laten zien dat we door goed samenspel ook in die omstandigheden veel kunnen bereiken. Een aantal van die resultaten lichten we eruit: Programma ombuigingen en besparingen De komende jaren zijn financieel niet rooskleurig. Vanaf 2026 gaat het Rijk bezuinigen en krijgen gemeenten veel minder geld voor al hun taken. Bijsturen is dus noodzakelijk, vandaar dat we in 2024 begonnen aan het programma ombuigingen en besparingen. Wettelijke taken blijven we natuurlijk altijd doen.

Veel verschillende acties op het gebied van duurzaamheid In 2024 zetten we goede stappen op het gebied van de warmtetransitie, het uitvoeren van de isolatieopgave, circulaire economie, het onderhoud van groen en bomen en klimaatadaptatie. Woonvisie 2024 Diemen is een populaire plek om te wonen en de vraag naar woningen is groot. Het aantal inwoners in de gemeente Diemen is de afgelopen jaren erg gegroeid, omdat er in de afgelopen jaren veel woningen zijn bijgebouwd. De gemeente wil dat (toekomstige) Diemenaren prettig wonen. De gemeente heeft daarom in 2024 een Woonvisie gemaakt, die richting geeft aan woonbeleid. Afloop steunimpuls en energietoeslag In 2024 is de steunimpuls – een extra pakket aan maatregelen vanwege de prijsstijgingen van najaar 2022 – afgerond en geëvalueerd. Uit de evaluatie blijkt dat alle maatregelen op hun eigen manier een positief effect hadden. Een aantal succesvolle initiatieven vanuit de Steunimpuls zullen we voortzetten. Ook de energietoeslag is afgerond in 2024. Toekomstperspectief zwembad en middelbare school onderzocht In 2024 besloten we om bij de gebiedsontwikkeling voor de locatie Duran in ieder geval in te zetten op een nieuw zwembad. Daarnaast is besloten om de discussie over de vestiging van een middelbare school in 2028 weer op te pakken.

Inleiding: Aanbiedingsbrief

Pagina 9

Huisvestingsopgaven onderwijs In 2024 is het Integraal Huisvestingsplan (IHP) opgesteld. In het IHP zijn de huisvestingsopgaven voor de komende tien jaar vastgelegd, gemeenten hebben immers een zorgplicht voor onderwijshuisvesting. Omgevingswet inwerking getreden In 2024 is, na vele jaren uitstel, de Omgevingswet inwerking getreden. Diemen was hierop voorbereid. In Duo+-verband is ervoor gezorgd dat alle noodzakelijke voorbereidingen zijn getroffen. Ontheemden, asielzoekers en statushouders In 2024 zijn de werkzaamheden (beleid en uitvoering) rond opvang van ontheemden, asielzoekers en statushouders structureel in de gemeentelijke organisatie geborgd. We hebben in 2024 nieuwe flexwoningen aangekocht en geplaatst op de Diemerdreef. We werkten met het COA samen aan de haalbaarheid van de locatie Diemerdreef 2 voor het ontwikkelen van een AZC. Een tegenvaller was de kostenoverschrijding van € 0,9 miljoen voor de opvang van statushouders in het Via hotel. Deze overschrijding is weliswaar conform daadwerkelijke uitgaven, we hadden dit liever eerder inzichtelijk. Opvang in een hotel is heel kostbaar, maar wel noodzakelijk gezien onze taakstelling van het Rijk en de verantwoordelijkheid die we voelen voor het probleem van de noodtoestand in Ter Apel en de ondercapaciteit van het COA in brede zin.

De gemeente als dienstbare, mensgerichte en verbindende organisatie Het programma Voor en Met Diemen dat in 2022 is gestart is in 2024 afgerond. Ons doel was om de relatie tussen inwoners en de gemeente te versterken. Een groot deel van de projecten is met succes uitgevoerd. Preventie van jeugdcriminaliteit In augustus 2024 heeft Diemen een belangrijke stap gezet in de aanpak van jeugdcriminaliteit door deelname aan het programma Preventie met Gezag (PMG). We schreven een projectplan en kregen een subsidie toegekend (in totaal € 1.500.000). De centrale doelstelling is het: voorkomen dat kinderen en jongeren van 8 tot en met 27 jaar in aanraking komen met (ondermijnende) criminaliteit of daarin doorgroeien. De financiering is verkregen voor 3 schooljaren (2024 tot en met 2027). Tot slot Er is hard gewerkt om Diemen weer een stuk mooier te maken. De uitgebreide versie van het verhaal hierboven is terug te vinden in de financiële resultaten. We sluiten het jaar af met een positief resultaat van € 4,1 miljoen. Dat saldo is op verschillende manieren te verklaren. We hadden te maken met een aantal meevallers in de bijdragen van het Rijk. Bovendien kwam een forse rijksbijdrage pas laat in het jaar beschikbaar. Naast meevallers vanuit het Rijk vielen ook kosten voor bepaalde projecten lager uit dan begroot.

Anders dan eerdere jaren hebben we afgelopen jaar wel grotendeels al onze geplande werkzaamheden uitgevoerd, ondanks de openstaande vacatures en het nog steeds relatief hoge ziekteverzuim. Het resultaat over 2024 willen we geheel toevoegen aan de algemene reserve. Het gaat om een incidenteel bedrag dat we willen toevoegen aan de gemeentelijke spaarpot. Dat doen we, omdat de onzekerheid over de te ontvangen Rijksmiddelen in 2026 nog steeds aanwezig is en het financiële perspectief van de komende jaren minder gunstig is voor Diemen. Op deze manier versterken we onze buffer en kunnen we tegenvallende ontwikkelingen opvangen zonder dat meteen grote bezuinigingen nodig zijn. Inleiding: Aanbiedingsbrief

Pagina 10

Waar staan we op financieel gebied De Jaarstukken 2024 sluiten af met een positief saldo van € 4,1 miljoen. In de 4e kwartaalbrief 2024 werd nog een positief saldo van € 0,9 miljoen verwacht. Uiteindelijk is het saldo € 3,2 miljoen positiever dan verwacht. Belangrijkste oorzaken voor het oplopen van het positieve saldo zijn: • Lagere uitgaven binnen het programma Sociaal (€ 1,2 miljoen) De uitgaven aan de jeugdzorg zijn € 0,4 miljoen lager dan verwacht. De bijdrage aan Pantar is lager door het afnemen van de Diemense werkpopulatie. Door het toerekenen van kosten naar specifieke uitkeringen is een voordeel ontstaan. • Binnen het programma Inkomen en armoede is een positief resultaat van € 1 miljoen. Oorzaak hiervan zijn lagere kosten voor het armoedebeleid, minder uitgaven aan bijstand, en lagere kosten voor de opvang van ontheemden. Door extra inzet op terugvordering en verhaal van uitkeringen hebben we meer inkomsten dan verwacht. • Vanuit het Rijk ontvingen we in december nog extra gelden, totaal € 0,5 miljoen. En tenslotte zijn er nog de over te hevelen budgetten. Dit betreft werkzaamheden die in 2024 niet volledig afgerond konden worden. Voorstel is € 1,1 miljoen over te hevelen naar 2025 zodat we deze werkzaamheden alsnog in 2025 kunnen uitvoeren. Onderstaand het overzicht met de over te hevelen / te reserveren voorstellen: Programma

Omschrijving

Sociaal

Hervormingsagenda Jeugd

Budget 100

Gezond in de Stad (GIDS gelden)

62

Ondertussengroep inburgering

65

Implementatiebudget Maatschappelijke Opvang Beschermd Wonen

30

Subsidie Versterken Maatschappelijke Sector

146

Van Groot naar Beter

15

Onderwijs

Exploitatiekosten voor "Het Atelier"

74

Gebiedsontwikkeling

Omgevingsplan

75

Geluidsadviezen woningbouwprojecten

21

Leefomgeving & klimaat

Restant klimaatbudget reserveren in Reserve Duurzaamheid

360

Programma Voor en met Diemen

65

Voorbereiding Diemen 800 jaar

66

Samenbesturen

Samenlevingsopbouw Holland Park Totaal over te hevelen budgetten

40 1.119

Ondanks dat de capaciteit van onze organisatie ook in 2024 onder druk stond hebben we veel van onze ambities gerealiseerd. Ook zien we optimisme in de planningen terug. Soms is de doorlooptijd van projecten net iets langer dan vooraf verwacht. De oorzaken daarvan zijn verschillend maar leiden er uiteindelijk toe dat we enkele ambities pas in 2025 kunnen afronden (zie de overhevelingen). Veruit de meeste ambities zijn wel gerealiseerd. Aan het einde van dit hoofdstuk is een overzicht opgenomen hoe het resultaat tot stand is gekomen. Het overzicht geeft inzicht in de grootste afwijkingen. Verderop in de jaarstukken is per programma een gedetailleerde analyse terug te vinden.

Inleiding: Waar staan we op financieel gebied

Pagina 11

De regelgeving schrijft voor dat het rekeningresultaat bestaat uit een resultaat voor verrekening met de reserves en een resultaat na verrekening met de reserves. Deze opbouw ziet er als volgt uit: Saldo van baten en lasten

Begroting 2024 primitief

Begroting 2024 na wijzigingen

Realisatie 2024

Totaal baten

106.947

117.064

118.833

Totaal lasten

-108.053

-115.251

-113.488

Saldo voor verrekening met reserves

-1.106

1.812

5.345

Onttrekkingen uit reserves

403

6.063

5.809

Dotaties aan reserves

-172

-6.997

-7.065

Mutaties reserves

231

-934

-1.256

Saldo van baten en lasten

-876

880

4.089

Wij stellen voor het positieve resultaat van € 4 miljoen conform bestaand beleid in de Algemene Reserve te storten. In 2025 vragen we via de kwartaalbrieven de over te hevelen budgetten aan. Pas als blijkt dat er geen nieuw incidenteel budget is en er voldoende capaciteit is om de taak uit te voeren nemen we de overheveling in 2025 op. Zodoende voorkomen we dat de overhevelingen opstapelen. In 2025 verrekenen we de overheveling wederom met de Algemene Reserve. Zodoende hebben de overhevelingen niet opnieuw invloed op het rekeningresultaat in 2025. Rechtmatigheidsverantwoording Het college van burgemeester en wethouders legt vanaf 2023 zelf de verantwoording over de rechtmatigheid af. De raad heeft de verantwoordingsgrens bepaald op 2% van de totale lasten inclusief de dotaties aan de reserves. De verantwoordingsgrens is daarmee bepaald op € 2,4 miljoen. In 2024 rapporteren we een totaal aan afwijkingen van € 2,5 miljoen. De door ons geconstateerde afwijkingen overschrijden de verantwoordingsgrens. De rapportagegrens voor de toelichting van de geconstateerde afwijkingen is € 100.000. In de paragraaf Bedrijfsvoering zijn de afwijkingen toegelicht. Reservepositie De verrekeningen met de reserves zijn het gevolg van de in december 2023 vastgestelde "Nota reserves en voorzieningen 2023".

In die nota hebben we vastgelegd dat het op peil brengen van de voorzieningen direct kan door verrekening met de daarvoor aangewezen reserves. Dergelijke mutaties hebben nu geen invloed meer op het rekeningsaldo en hoeven niet apart ter besluitvorming worden voorgelegd. Gelijktijdig met de jaarstukken wordt het Meerjarenperspectief grondzaken 2024 ter vaststelling voorgelegd. Hierin staan de verrekeningen met de Reserve en Voorziening Grondzaken nader toegelicht. Financieel beleid is het saldo van de jaarrekening te storten in de Algemene reserve. Hierdoor neemt het weerstandsvermogen verder toe. Algemene reserve / weerstandsvermogen Onderstaand de stand van de Algemene reserve per 31 december 2024.

Inleiding: Waar staan we op financieel gebied

Pagina 12

Ontwikkeling Weerstandsvermogen Algemene reserve - stand per 1 januari 2024

29.632

- mutaties

1.047

Stand per 31 december 2024

30.679

Reserve grondzaken - stand per 1 januari 2024

11.617

- mutaties

4.472

Stand per 31 december 2024

16.089

Saldo Jaarrekening 2024

4.089

Stand na vaststelling Jaarstukken 2024

50.857

De ratio voor het incidentele weerstandsvermogen is 'Uitstekend'.

De Algemene reserve is in 2024 verder toegenomen waardoor de weerstandscapaciteit is vergroot. Voor de lopende grondexploitaties waar we verliezen verwachten, is de 'Voorziening Verlies Grondzaken' aangevuld vanuit de Reserve grondzaken. Het woningtekort is groot en de ambitie voor meer sociale woningen met de beperkte grond die aanwezig is, zijn risico’s voor nieuwe grondexploitaties. We leven in economisch onzekere tijden. De ontwikkelingen op wereldniveau (oorlog Oekraïne en verhogen invoerbelasting Amerika) hebben groot effect op de prijzen voor grondstoffen en energie. Al deze ontwikkelingen hebben een negatieve invloed op onze grondexploitaties. Voor het opvangen van negatieve resultaten zijn we verplicht een voorziening aan te leggen (Voorziening Verlies Grondzaken). Om de Voorziening Verlies Grondzaken op het gewenste niveau te houden verrekenen we met de reserve Grondzaken. De reserve Grondzaken is goed gevuld. Daarmee zijn we in staat negatieve ontwikkelingen op te vangen. De ratio voor het structurele weerstandsvermogen is 'Voldoende'.

De herverdeling van het Gemeentefonds heeft voor Diemen grote negatieve gevolgen. Het nu geprognosticeerde nadeel is op basis van de informatie uit de Meicirculaire 2024 en bedraagt € 3,2 miljoen structureel. Verwachting is dat de compensatieregeling vanaf 2027 wordt afgebouwd. Vooralsnog is het jaarlijkse maximale negatieve effect op € 15 per inwoner ingeschat. Dit is ongeveer € 0,5 miljoen per jaar. Dit is er mede reden voor dat we in 2024 met een besparings- en ombuigingstraject zijn gestart. De mogelijke besparingen en ombuigingen worden tegelijkertijd met de Kadernota 2026 aan de raad aangeboden. Conclusie 2024 kunnen we financieel gezien positief afsluiten. Door het storten van het positieve rekeningsaldo in de algemene reserve verbetert onze algemene reservepositie. Deze goede reservepositie geeft ons in de toekomst enig comfort, zeker gezien de financiële risico's die zich vanaf 2026 voor gaan doen.

Inleiding: Waar staan we op financieel gebied

Pagina 13

Verklaring van het resultaat Onderstaand een overzicht van de belangrijkste afwijkingen die zich sinds de 4e kwartaalbrief 2024 hebben voorgedaan. Verderop in de jaarrekening vindt u per programma een overzicht van afwijkingen met toelichting. Verwachte saldo in 4e kwartaalbrief 2024

880

Sociaal Jeugdzorg

Ten opzichte van de begroting hebben wij in 2024 € 430.000 minder besteed aan jeugdhulp. De lagere besteding zien wij terug op verschillende onderdelen binnen het jeugdhulpbudget: Door de strikte beheersmaatregelen en het verminderde aantal jeugdigen in verblijf, is een deel van het budget voor specialistische jeugdhulp niet besteed. Daarnaast is er, vanwege persooneelstekorten, minder ambulante (niet geindiceerde) hulp geboden dan contractueel afgesproken. Tevens is er minder uitgegeven aan preventieve jeugdhulp, minder kinderen maakten gebruik van kindercoaching.

430

Hervormingsagenda

In 2024 is voor de hervormingsagenda € 160.000 beschikbaar gesteld. Door de krapte op de arbeidsmarkt is € 100.000 niet besteed. Omdat de hervormingsagenda doorloopt in 2025, stellen wij voor dit bedrag in 2025 wederom beschikbaar te stellen.

100

Subsidies

Het voordeel wordt voor een deel veroorzaakt door dekking vanuit speifieke uitkeringen, terugvorderingen die betrekking hebben op 2023 en een aantal subsidies die lager zijn uitgevallen dan wij hadden voorzien.

147

Specifieke uikeringen

Wij hebben dit jaar per saldo € 95.000 aan SPUK-middelen niet besteed. Deze middelen verwachten we in 2025 te besteden. De specifieke uitkeringen waar het om gaat zijn, Inburgering, Leerroutes en Preventieakkoord.

95

GIDS-gelden

In 2024 is gewerkt aan de uitvoering van ambities zoals uit de integrale beleidsnota sociaal domein en het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). Vitaal ouder worden en het actieplan eenzaamheid zijn daar onderdeel van. In 2024 zijn gesprekken gestart om hiervoor een aanbod van vrijwilligersvervoer mogelijk te maken in Diemen. Dit traject heeft langer geduurd dan verwacht. Hierdoor hebben wij van het budget van € 115.000, € 62.000 niet besteed. Omdat de ambities in 2025 verder worden waargemaakt en de gemeente een subsidieverzoek inzake vrijwilligersvervoer kan verwachten, stellen wij voor het restant budget van € 62.000 wederom beschikbaar te stellen.

62

WSW

De uitvoerder van de Sociale Werkvoorziening, ontvangt een subsidie van de gemeente Diemen. De subsidiebijdrage is gebaseerd op een schatting van de sociale werkpopulatie en het is een bijdrage aan de loonkosten. De sociale werkpopulatie loopt af (sterfhuisconstructie), de afloop ervan is moeilijk in te schatten. Hierdoor is € 216.000 minder uitgekeerd aan de uitvoerende partij. Het voordeel van € 216.000 bestaat o.a. uit € 150.000 welke bedoelt is voor risco dekking van het subsidieresultaat volgens de overeengekomen DVO.

216

Ondertussengroep inburgering Er is nog een groep inburgeraars die onder de oude wet inburgering valt. Een deel van deze “oude” groep is nog niet klaar met de oude inburgering. Deze groep mensen wordt de ‘ondertussengroep’ genoemd, het gaat om ongeveer 10 personen. Voorgesteld wordt om het bedrag over te hevelen naar 2025.

65

Implementatiebudget Maatschappelijke Opvang Beschermd Wonen

Vanuit de centrumgemeente Amsterdam ontvingen wij € 30.000 implementatiebudget voor de doordecentralisatie van de Maatschappelijke opvang en Beschermd wonen (MOBW). Dit budget is in het vierde kwartaal van 2024 ontvangen en nog niet besteed.

30

Versterken Maatschappelijke Sector

In 2024 ontvingen wij van de Provincie Noord-Holland een subsidie van € 80.000 voor het versterken van de maatschappelijke sector. De vaststelling en financiële verantwoording van de subside vindt plaats in 2025, waarna er een gedeeltelijke terugbetaling zal plaatsvinden. Het budget voor versterken maatschappelijke sector was niet nodig. De kosten hiervoor zijn reeds in voorgaande jaren gemaakt.

70

Van Groot naar Beter

In 2024 is budget voor de Van Groot Naar Beter regeling van € 20.000 toegekend. Hiervan is € 5.000 uitgegeven. In het voorjaar van 2025 wordt de regeling geëvalueerd. We verwachten dat er door de extra aandacht meer aanvragen worden ingediend.

15

Inleiding: Waar staan we op financieel gebied

Pagina 14

Verwachte saldo in 4e kwartaalbrief 2024

880

Inkomen en armoede Armoedebeleid

Steunimpuls Bij de uitwerking van de ideeën uit de armoedebrainstorm bleek er geen noodzaak te zijn om voedsel uit te delen op basisscholen, buurteetmomenten te organiseren of deelfietsen te organiseren (€ 67.000). Bijzondere bijstand De uitgaven voor het armoedebeleid waren in 2024 lager dan in 2023. De belangrijkste reden is het afronden van de steunimpuls en de energietoeslagen. Voor de uitkering van de energietoeslagen hebben we aanvullende middelen vanuit het Rijk ontvangen (€ 98.000). Stadspas Met de uitbreiding van het kindaanbod was rekening gehouden met hogere kosten voor sport en cultuur voor kinderen. Gedurende de pilot bleek dat verdere uitbreiding van het aanbod niet wenselijk was. Hierdoor is circa € 153.000 is niet besteed.

338

Bijstandsverlening

In de begroting zijn de bijstandslasten begroot op € 8 miljoen. De werkelijke bijstandslasten bedragen € 7,8 miljoen. € 60.000 was begroot voor een experiment met meer bijverdienen naast bijstandsuitkeringen. Dit experiment is niet uitgevoerd. Het overige voordeel is ontstaan doordat de kosten per uitkering lager zijn omdat meer mensen inkomsten hebben uit parttime werk.

196

Opvang ontheemden

Dit effect van € 130.000 wordt voornamelijk veroorzaakt door de lagere kosten voor kwijtschelding en leefgeld bestemd voor ontheemden.

130

Verhaal en terugvordering bijstand

Het voordeel van € 338.000 betreft ten onrechte verstrekte bijstandsuitkeringen. Het gaat hier vooral om drie grote fraudevorderingen.

338

Deze specifieke uitkering voor 2023 is € 174.000 lager vastgesteld, dan waar wij rekening mee hebben gehouden. Het Rijk is van mening dat de gemeente niet heeft voldaan aan de verduurzamingscritaria. Inmiddels hebben wij tegen deze beslissing bezwaar aangetekend.

-174

In de lijn van 2023 zien de onderwijsinstellingen geen mogelijkheid om een zomerschool te organiseren of om daar een rol in te spelen. Aanbod aan de scholen blijft staan maar alleen als er daadwerkelijk een behoefte is en dat lijkt niet het geval.

48

'Exploitatiekosten "Het Atelier" De exploitatiekosten voor Het Atelier zijn in 2024 niet uitbetaald aan het schoolbestuur, omdat wij nog in gesprek zijn over de exacte hoogte. Wij verwachten dit in 2025 af te ronden. Daarom stellen wij voor dit budget wederom beschikbaar te stellen in 2025.

74

Vrije tijd Meerkosten energie openbare zwembaden

Onderwijs Zomerscholen

Gebiedsontwikkeling 'Omgevingsplan

In de meicirculaire is een bedrag van € 115.000 ontvangen vanuit het rijk, voor de implementatie van de Omgevingswet. Dit is opgenomen in het budget voor het opstellen van het omgevingsplan. Van dit budget is € 75.000 nog niet uitgegeven. Aangezien het opstellen van het omgevingsplan een langlopend traject is, stellen we voor dit bedrag over het hevelen naar 2025.

75

'Geluidsadvisering

Via de 3e kwartaalbrief 2024 is een budget van € 45.000 euro beschikbaar gesteld voor het inhuren van een adviseur ten behoeve van het beoordelen van geluidonderzoeken en geluidmaatregelen bij woningbouwprojecten (o.a. Holland Park, Buitenlust en Harmonielaan). Een deel van dit budget is benut in 2024. Ook in 2025 is de inzet van deze adviseur noodzakelijk. Daarom wordt voorgesteld om het resterende budget van € 21.000 euro over te hevelen naar 2025..

21

'Huuropbrengsten / erfpacht

De opbrengsten voor huur en erfpachten zijn structureel hoger dan begroot. Bij de programmabegroting 2025 en verder is dit reeds aangepast.

115

Werken voor Derden

Er zijn extra werkzaamheden voor derden uitgevoerd waardoor de kosten hoger zijn dan begroot. Deze worden doorbelast aan de nutsbedrijven (zie baten)

40

'Groenvoorziening

De kosten bij de groenvoorzieningen waren hoger dan begroot. In 2024 is het areaal geinspecteerd en volledig verwerkt in het nieuwe beheersysteem. Hieruit kwam naar voren dat het areaal veel groter was dan we wisten. Diemen beheert bijvoorbeeld 14.500 bomen: ruim 3.000 meer dan gedacht. Dit bleek ook te gelden voor de hagen. Dat verklaart waarom er te weinig was begroot. Daarnaast zijn er verschillende werkzaamheden opgepakt die bij team Wijkbeheer bleven liggen. Buiten dat bleken er ook verschillende werkzaamheden in de afgelopen jaren niet uitgevoerd te zijn ondanks duidelijke afspraken hierover. Deze werkzaamheden zijn in verband met de aansprakelijkheid spoedig opgepakt, maar waren duurder dan verwacht.

-151

Leefomgeving en klimaat

Inleiding: Waar staan we op financieel gebied

Pagina 15

Verwachte saldo in 4e kwartaalbrief 2024

880

'Klimaatbeleid

Bij klimaatbeleid zijn de kosten lager dan begroot. Dit komt doordat de gemeente vanuit het Rijk SPUKs heeft ontvangen voor de energietransitie. De inzet over 2024 was erop gericht om deze SPUKs gelden tijdig uit te putten. Deze SPUKs zijn afgelopen kabinetsperiode in gang gezet en lopen komende jaar/jaren af zonder dat er opvolgende regelingen zijn aangekondigd. De belangrijkste SPUKs voor de energietransitie zijn: Capaciteit decentrale overheden klimaat en energiebeleid (CDOKE), Energiearmoede (EA) en lokale aanpak isolatie (LAI). De niet ingezette gelden voegen we toe aan de Reserve Duurzaamheid.

360

Voor en met Diemen

Voor het programma "Voor en met Diemen" was in 2024 € 205.000 beschikbaar. Dit budget is ingezet voor een projectleider dienstverlening, klantcontacttrainingen en trainingen "Begrijpelijke taal".Op basis van een toegankelijkheidsaudit is onze website verbeterd, meer beeld en minder tekst, en een verbeterde zoekmachine. Tevens is er gestart met een kennisbank voor het klantcontactcentrum.Totaal is een bedrag aan € 145.000 uitgegeven. Er resteert een budget van € 65.000.

65

Voorbereiding Diemen 800 jaar

In de tweede helft van het jaar is de projectleider Diemen 800 aangesteld. Daarna is zij aan de gang gegaan met de voorbereiding van het oprichten van een Stichting Diemen 800 en de werving van bestuursleden. Ook is er opdracht gegeven voor een huisstijl en logo. Het budget voor 2024 is niet volledig ingezet. Van de toegekende € 95.000 voor 2024 resteert een budget van € 66.000.

66

Samenlevingsopbouw Holland Park

Een nieuwe planfase is in aantocht: sociale samenhang ontwikkelen. Er is uitgezocht welke behoefte hieromtrent bij bewoners/gebruikers/instanties bestaat, welke initiatieven er inmiddels zijn ontstaan en hoe dat aan elkaar kan worden "verknoopt". Op basis van deze gegevens gaan we beleid hiervoor maken en stellen een concreet programma op voor de beoogde samenhang in deze wijk. Het budget dat in 2024 hiervoor beschikbaar is gesteld, wordt in 2025 besteed. Daarom stellen we voor om dit budget (€ 40.000) over te hevelen naar 2025

40

Bedrijfsvoeringskosten (doorberekening overhead)

De overheadkosten bedragen een percentage (80) van de personeelskosten (salaris en inhuur). Door de hogere personeelskosten zijn de overheadkosten hoger. Het saldo van de werkelijke overheadkosten en de doorbelaste overheadkosten verantwoorden we op het programma Samen besturen.

-98

Toeristenbelasting

De opbrengst toeristenbelasting blijft achter bij de raming. Oorzaak hiervan is dat een deel van de hotelbedden is ingezet voor de opvang van vluchtelingen en ontheemden.

-149

Algemene Uitkering

Een positief verschil van € 654.000 wordt veroorzaakt door de Decembercirculaire. Er was geen bestuurlijk moment meer om de effecten van de Decembercirculaire te verwerken in de begroting 2024.De effecten uit de Decembercirculaire hebben vooral betrekking op het actualiseren/ aanpassen van de maatstaven. Daarnaast hebben we €160.000 extra gelden voor specifieke doelen ontvangen. Deze budgetten zijn ook gereserveerd voor deze doelen. In december zijn twee specificaties ontvangen over de jaren 2022 en 2023. De berekende uitkering over deze jaren was lager dan wat we verwacht hadden. Het betreft nog niet de definitieve vaststelling over deze jaren. De uitkering is € 126.000 lager dan eerder verwacht.

528

Renteopbrengsten

Bij het Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederlandse gemeenten (SVn) staat geld gereserveerd voor starters- en duurzaamheidsleningen. Over de niet ingezette gelden ontvangen we rente. In 2024 bedroeg dit € 215.000. Dat is € 120.000 meer dan we hadden begroot.

120

Samen besturen

Financiën

Overige verschillen Overige verschillen Rekeningsaldo 2024

Inleiding: Waar staan we op financieel gebied

-3 4.089

Pagina 16

Baten en lasten per programma Baten en lasten 2024 Sociaal

Lasten -27.389

Baten 1.615

Veilig

-4.324

304

Inkomen en armoede

-15.287

12.369

Vrije tijd

-6.829

2.137

Onderwijs

-4.347

1.608

Gebiedsontwikkeling

-11.854

10.952

Leefomgeving en klimaat

-27.668

14.509

Verkeer

-2.643

2.054

Samen besturen

-18.534

1.822

Financiën Totaal Saldo van baten en lasten

Inleiding: Baten en lasten per programma

-1.678

77.271

-120.554

124.642 4.089

Pagina 17

Inleiding: Baten en lasten per programma

Pagina 18

Programma's

Sociaal

20

Veilig

37

Inkomen en armoede

43

Vrije tijd

53

Onderwijs

63

Gebiedsontwikkeling

71

Leefomgeving en klimaat

85

Verkeer

95

Samen besturen

103

Financiën

113

Programma's

Pagina 19

Sociaal Portefeuillehouder:

M. Everhardt en M. van den Berg

Doelstellingen in één oogopslag

Programma's: Sociaal

Pagina 20

Belangrijke ontwikkelingen Kostenontwikkeling jeugdzorg In de begroting 2024 zijn de budgetten jeugdhulp (preventief, ambulant en specialistisch) structureel verhoogd met € 1,4 miljoen. In de toelichting op de staat van baten en lasten geven we een toelichting op de kosten specialistische jeugdhulp 2024. Uitvoering Wet Inburgering Sinds 2022 voert de gemeente de Wet Inburgering uit. Hiervoor hebben we meer capaciteit nodig dan vooraf was ingeschat. Uit een formatiescan is gebleken dat we formatie tekort komen. Dat is in 2024 opgevangen door inhuurkrachten. In 2025 zetten we in op vaste krachten. Opvang ontheemden In 2024 zijn de werkzaamheden (beleid en uitvoering) rond opvang van ontheemden, asielzoekers en statushouders structureel in de gemeentelijke organisatie geborgd. We hebben een beleidsadviseur, een makelaar en beleidsmedewerker in de uitvoering toegevoegd aan de organisatie. Tevens is er een projectorganisatie opgericht voor de opvang van asielzoekers en daarvoor is een projectleider aangenomen. De gemeente Diemen wil namelijk haar verantwoordelijkheid nemen en een bijdrage leveren aan een goede opvang van vluchtelingen. Dat doen we niet alleen omdat we uitvoering geven aan de Spreidingswet (inwerking getreden in januari 2024), maar ook omdat we mensen die huis en haard zijn ontvlucht een menswaardige en goedgeorganiseerde opvang willen bieden.

De gemeente Diemen heeft een indicatieve taakstelling vanuit deze wet om opvang te bieden aan asielzoekers. Uit het meest recente verdeelbesluit blijkt dat wij 143 asielzoekers moeten opvangen voor 1 juli 2025 (waarvan 30 Alleenstaande Minderjarige Vluchtelingen (AMV ’ers)). Momenteel vangt Diemen geen asielzoekers op. Het COA heeft een locatie op het oog in Diemen die mogelijk geschikt is voor de opvang van vluchtelingen. Het COA onderzoekt, samen met de eigenaar, onder welke voorwaarden het gebouw kan worden omgevormd tot een volwaardige locatie. De gemeente is daarbij betrokken. We hebben in 2024 nieuwe flexwoningen aangekocht en geplaatst op de Diemerdreef. Naar deze locatie zullen Oekraïense ontheemden in de loop van 2025 verhuizen. Van de vrijgekomen flexwoningen verplaatsen we het kleinere blokje van 12 woningen mee naar de Diemerdreef. Het grote blok van 18 woningen verplaatsen we naar de Maalderij in de Plantage de Sniep. Statushouders Eerder bent u geïnformeerd dat we statushouders hebben ondergebracht in een tijdelijke opvanglocatie (hotel). Het gebrek aan (geschikte) woonruimte in Diemen en omliggende gemeenten zorgde voor de keuze van deze enige snelle mogelijkheid. Hier is voor gekozen om te voldoen aan de taakstelling van het Rijk evenals het nemen van een verantwoordelijkheid voor het probleem van de noodtoestand in Ter Apel en de ondercapaciteit van het COA in brede zin.

In de 4e kwartaalbrief was aangekondigd dat verwacht werd dat dit tot een kostenoverschrijding van € 0,9 miljoen zou leiden. Deze aangekondigde overschrijding is conform daadwerkelijke uitgaven gebleken. De kosten voor de tijdelijke opvang van statushouders hebben we ten laste gebracht van het verwachte rekeningsaldo 2024.

Programma's: Sociaal

Pagina 21

Flexwoningen Op 29 februari 2024 heeft de gemeenteraad besloten nieuwe flexwoningen aan te schaffen en te plaatsen op de Diemerdreef. Naar deze locatie zullen Oekraïense ontheemden in de loop van 2025 verhuizen. Eerder bent u geïnformeerd over dekking van de kosten van de aanschaf van de eerste flexwoningen. Bij de aanschaf van de extra nieuwe flexwoningen in februari 2024 (€ 4,1 miljoen) is besloten dat we ook hiervoor de vergoeding vanuit het Rijk inzetten. Omdat we de flexwoningen als sociale woningbouw gaan inzetten is besloten eventuele tekorten of overschotten na verkoop van de flexwoningen niet met de Algemene Reserve maar met de Reserve Grondzaken te verrekenen. Compensatie-uitkering opvang Oekraïense vluchtelingen De specifieke uitkering (SPUK) voor het opvangen van Oekraïense vluchtelingen zijn niet toereikend om alle kosten van de aanschaf en verhuizing van de flexwoningen te dekken. De overige kosten worden gedekt uit de toekomstige verkoop. Wmo In 2024 was er voor enkele Wmo-voorzieningen een overschrijding, zoals bij hulp bij het huishouden. Deze overschrijdingen zijn opgevangen binnen het Wmo-budget. Kwaliteitsbewaking Jeugd/Wmo De inzet hiervoor is in 2024 eerst intern opgelost maar door omstandigheden toch weer gestopt. Daardoor was het noodzakelijk extra inhuur in te zetten (kwaliteitsadviseur jeugd).

Het is nog onduidelijk wat er gaat gebeuren qua formatie jeugdconsulenten en kwaliteitsadviseur jeugd in het kader van het programma ‘Stevige lokale teams’. Maatschappelijke Opvang en Beschermd Wonen (MOBW) Om inwoners zo volwaardig mogelijk deel te laten meedoen in de samenleving, vindt er een transformatie plaats van beschermd wonen (BW) en de maatschappelijke opvang (MO) naar een beschermd thuis. Dit betekent dat mensen minder vaak in een opvang of beschermd moeten wonen. Als dit wel nodig is, gebeurt het vaker in hun eigen omgeving, waardoor ze sneller herstellen. Één van de instrumenten daarvoor is de ‘doordecentralisatie’, waarin alle gemeenten de middelen ontvangen, zodat zij deze voorziening beter kunnen integreren in hun gehele zorglandschap en meer gestimuleerd worden om in te zetten op preventie. Concreet betekent dat dat de gemeente Diemen per 2027 de middelen voor Beschermd Wonen ontvangt op basis van een objectief verdeelmodel. In 2024 is regionaal overlegd over wat we de komende jaren moeten organiseren, uitwerken en regelen. Hierbij is het uitgangspunt "Lokaal wat kan, regionaal wat moet en subregionaal waar nodig". En er is een start gemaakt met de implementatie van de tien werkafspraken. Deze moeten zorgen voor een grote(re) kans op succesvol zelfstandig wonen van inwoners na uitstroom uit een woon- of opvangvoorziening.

De gemeente Amsterdam heeft hiervoor een implementatiebudget beschikbaar gesteld.

Programma's: Sociaal

Pagina 22

Economisch dak- en thuisloosheid In 2024 zijn in de Amstelland gemeenten beleidsregels vastgesteld met betrekking tot economische dak- en thuisloosheid. Dit betreft criteria om in aanmerking te komen voor de economisch daklozenopvang en de voorwaarden die verbonden zijn aan het verblijf in de opvang. Ook worden in de beleidsregels het besluitvormingsproces met een veldtafel, de begeleiding en de tijdelijkheid van de opvang beschreven. De beleidsregels vloeien voort uit het door de raad op 17 februari 2022 vastgestelde regioplan ‘beschermd wonen en dak- en thuisloosheid: een nieuwe start in Amstelland’. Doorstroommaatregelen wonen 'Van Groot naar Beter' Diemen heeft de regeling "Van Groot naar Beter" waarbij huurders, die van een grotere sociale huurwoning van een corporatie naar een kleinere verhuizen, een bijdrage van ons ontvangen voor de verhuiskosten. Omdat de schaarste aan woningen blijvend groot is en doorstroming van onveranderd belang is, is ook in 2024 budget (€ 20.000) beschikbaar gesteld. Er is echter maar één aanvraag in 2024. Dit betekent dat budget (€ 15.000) over is (zie kopje overhevelingen). Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) Het GALA-budget is in 2024 gestegen door een landelijk aanvullend bedrag en overhevelingen uit 2023. Het budget kwam uiteindelijk neer op ongeveer € 460.000.

Het volledige budget is besteed, mede dankzij onderstaande projecten • Inzet gezondheidsmakelaar • Communitybuilding op de Rode Kruislaan • Opzet ketenaanpak valpreventie • Uitvoering actieplan eenzaamheid • Winterspelen Tweede fase uitbreiding jongerenwerk De tweede fase van de uitbreiding van het jongerenwerk ging gepaard met een ophoging van het structureel budget van € 100.000 per 2024. Door personeelstekort waren er geen jongerenwerkers bij Welzijn Diemen gedurende een deel van 2024. Er heeft daarom geen evaluatie plaatsvonden in 2024. In 2025 voeren we de evaluaties opnieuw uit. Inmiddels zijn er weer jongerenwerkers actief.

Programma's: Sociaal

Pagina 23

Loket aanvraag lokale voorrang Lokale voorrang wordt toegepast via WoningNet: woningen worden met een ‘lokale voorrang’ geadverteerd op WoningNet. Om in aanmerking te komen voor deze lokale voorrang moeten woningzoekenden een uittreksel uit de Basisregistratie Personen (BRP) overleggen. Daaruit moet blijken dat de woningzoekende de afgelopen zes jaar onafgebroken in de gemeente woonde of de afgelopen tien jaar ten minste zes jaar in de gemeente woonde. De toetsing op deze voorwaarden is gemandateerd aan de woningcorporaties. Om de toetsing voor verhuurders en woningzoekenden te vergemakkelijken is er een app beschikbaar. Daarmee kunnen de corporaties makkelijker en sneller zien of een woningzoekende echt in aanmerking komt voor lokale voorrang. Voor woningzoekenden kan het proces sneller en eenvoudiger worden. Mensen die geen gebruik willen of kunnen maken van de app, kunnen bij de gemeente een aanvraag indienen voor lokale voorrang. De gemeente heeft voor hen een loket ingericht. Diversiteit en inclusie In 2024 is de nota Diemen Divers en Inclusief herijkt. De herijking voorziet in continuering, borging en uitbreiding van het Diemense diversiteitsbeleid. De reguliere activiteiten in het kader van diversiteit en inclusie zijn uitgevoerd door onze gesubsidieerde netwerkpartners. Met de herijking is echter ook het beleidsuitgangspunt antidiscriminatie en antiracisme toegevoegd.

In 2024 is gestart met de uitvoering van een aantal activiteiten, waaronder een bijeenkomst tegen antisemitisme, de Keti Koti dialoogtafel en de bijeenkomst van het diversiteitsnetwerk met het thema antidiscriminatie.

Programma's: Sociaal

Pagina 24

Wat hebben we bereikt en wat hebben we ervoor gedaan? 1. Uniforme (werkend volgens dezelfde uitgangspunten) en integrale (over de volle breedte met zo min mogelijk aanspreekpunten) klantbenadering en -ondersteuning door de gemeente en haar partners Wat wilden we bereiken? Subdoelen 1.1 - Meting en verantwoording van de uniforme en integrale klantbenadering 1.2 - Cliëntondersteuning is over de volle breedte van het sociaal domein beschikbaar 1.3 - Alle klanten worden op uniforme wijze benaderd waarbij, zo nodig op basis van het Brede gesprek, per klant of gezin, één plan wordt gemaakt 1.4 - Integrale klantbenadering (vraag gaat door het loket, niet de klant) Activiteiten (Wat wilden we ervoor doen?)

Realisatie (Wat hebben we ervoor gedaan?)

Subdoel 1.1 - Meting en verantwoording van de uniforme en integrale klantbenadering 1.1.1 - Ontwikkelen van een aantal instrumenten om te kunnen meten en verantwoorden.

In 2024 is voor Jeugd en Wmo een continu cliëntervaringsonderzoek uitgevoerd. Cliënten vragen we naar hun ervaringen met de gemeentelijke dienstverlening kort na een bepaalde gebeurtenis, bijvoorbeeld na een gesprek met de gemeente, na een aantal maanden na inzet van de ondersteuning of toekenning van de voorziening of na een tussentijdse of eindevaluatie. Het continu cliëntervaringsonderzoek vervangt de reguliere cliëntervaringsonderzoeken Jeugd en Wmo waarbij alle cliënten één keer per jaar op hetzelfde moment werden bevraagd.

1.1.2 - Monitoren van gegevens en eventueel bijsturen van de werkwijze.

De beleidsnota Samen Diemen 2020-2023 is in april 2024 verlengd tot en met 2027. Uit evaluatie is gebleken dat er behoefte is aan een beter passende manier van monitoren in het sociaal domein. Zodoende staat er in het tweede kwartaal van 2025 een gesprek met de raad gepland over passend monitoren binnen het sociaal domein en het eventueel aanpassen van indicatoren. Tot dit gesprek heeft plaatsgehad wordt gebruik gemaakt van de prestatieindicatoren zoals oorspronkelijk vastgelegd in de beleidsnota Samen Diemen 2020-2023.

Subdoel 1.2 - Cliëntondersteuning is over de volle breedte van het sociaal domein beschikbaar 1.2.1 - Maken van afspraken met de cliëntondersteuningsorganisaties.

In 2024 hebben verschillende organisaties onafhankelijke cliëntondersteuning geboden, zoals MEE, Markant en MaDi Diemen. Door middel van het inloopspreekuur in de Brede HOED en de werkgroep Vitaal ouder worden en Eenzaamheid is de onderliggende samenwerking tussen de cliëntondersteuningsorganisaties toegenomen.

1.2.2 - Het aanbod van cliëntondersteuningsfuncties inzichtelijk maken voor professional en burger.

Naast bovengenoemde initiatieven is gestart met de invulling van de sociale kaart Diemen, welke in 2025 live gaat. Hiermee wordt het volledige Diemense aanbod openbaar inzichtelijk.

Subdoel 1.3 - Alle klanten worden op uniforme wijze benaderd waarbij, zo nodig op basis van het Brede gesprek, per klant of gezin, één plan wordt gemaakt Subdoel 1.4 - Integrale klantbenadering (er wordt gestreefd naar zo min mogelijk ondersteuners rondom een gezin. Partijen werken samen en zijn op de hoogte van elkaars werk; de vraag gaat door het loket en niet de klant) 1.4.1 - Het verder ontwikkelen en uitdragen van een heldere toeleidingsstructuur in Diemen.

Er is gewerkt met een integraal perspectiefplan voor jeugdigen/ gezinnen. Het blijkt een waardevol instrument om breed in gesprek te gaan.

1.4.2 - Doorontwikkelen van het Brede HOED team (multiprobleem-aanpak).

Het doorontwikkelen van het Sociaal Team Diemen heeft in 2024 vorm gekregen door te werken aan binden & boeien van medewerkers.

1.4.3 - Gegevensuitwisseling (ook met externen) door middel van ICT-applicatie (iSamenleving) mogelijk maken.

Het Sociaal Team Diemen werkt met een regie-applicatie.

Programma's: Sociaal

Pagina 25

2. Kwalitatief goede voorzieningen (individuele en algemene voorzieningen) binnen beschikbare middelen Wat wilden we bereiken? Subdoelen 2.1 - Kwalitatief goed voorzieningenaanbod (maatwerk en algemeen) 2.2 - Algemene voorzieningen doorontwikkelen en versterken 2.3 - De aangeboden voorzieningen voorzien in een behoefte Activiteiten (Wat wilden we ervoor doen?

Realisatie (Wat hebben we ervoor gedaan?)

Subdoel 2.1 - Kwalitatief goed voorzieningenaanbod (maatwerk en algemeen) Subdoel 2.2 - Algemene voorzieningen doorontwikkelen en versterken 2.2.1 - Het starten van een nieuw Huis van de Buurt in In 2024 is het aanbod van activiteiten in de buurthuizen een andere wijk dan het bestaande Huis van de Buurt uitgebreid om een een zo breed mogelijke doelgroep te kunnen met een voor Diemen als geheel aanvullend aanbod aan bedienen. Daarnaast is de aanwezigheid en het aanbod van onze welzijnsactiviteiten, dat daarnaast ook passend is bij de Welzijnspartners in de buurtkamers toegenomen. Ook lopen er specifieke behoeften in de betreffende wijk. gesprekken over de invulling van nog te bouwen locaties (bv. Holland park en Harmonielaan) en wordt er geëxperimenteerd met activiteiten in onderbelichte delen van Diemen (bv. Campus). 2.2.2 - Versterken van de vrijwilligersvacaturebank en uitbreiden met een digitaal vrijwilligerscoördinatiepunt.

Met de website Diemen voor Elkaar kunnen vrijwilligers hun diensten aanbieden en inwoners hun hulpvraag plaatsen. Ook zijn er regelmatig bijeenkomsten om matches mogelijk te maken. De burenhulpdienst, die speciaal is voor ouderen en kwetsbare inwoners, loopt goed. In 2024 zijn vrijwilligers van de SWD in het zonnetje gezet op de dag van de vrijwilliger.

Subdoel 2.3 - De aangeboden voorzieningen voorzien in een behoefte 2.3.1 - Aanbieders rapporteren over het (niet) gebruik van voorzieningen.

In 2024 streefde de gemeente ernaar om een passend en toegankelijk zorgaanbod te bieden dat aansluit bij de behoeften van de inwoners. Om te waarborgen dat de beschikbare voorzieningen daadwerkelijk in een behoefte voorzien, heeft de gemeente het gebruik ervan op structurele wijze gemonitord. De contractmanager speelde hierbij een centrale rol.

2.3.2 - Oppakken van signalen over gemiste voorzieningen voortkomend uit onder andere de brede gesprekken en huisbezoeken.

Uit de monitoring over het afgelopen jaar blijkt dat de beschikbare voorzieningen in ruime mate aansluiten bij de behoeften van inwoners. Er zijn geen signalen ontvangen over zorgvragen waarvoor geen passende voorziening beschikbaar was.

Prestatie-indicatoren

Realisatie 2023

Begroot 2024

2.1.1 - Gemiddelde doorlooptijd in dagen van het verstrekken van individuele Wmo-voorzieningen

62

351

2.2.1 - Aantal activiteiten/bereik Huizen van de buurt 2

803

NB

823

2.3.1 - Aantal bemiddelingen Diemen voor elkaar

NB

190

1502

1

2 3 4

Realisatie 2024 55

4

Sinds 2019 wordt de doorlooptijd gemeten vanaf het moment dat een inwoner een melding doet bij de gemeente, in plaats van vanaf de aanvraag voor een maatwerkvoorziening. De begrote doorlooptijd van 35 dagen is hier echter niet op aangepast. In de volgende begroting wordt dit aangepast. Deze indicator is sinds de Programmabegroting 2022 opgenomen. Bereik van 1000 bezoekers per week (van jong tot oud). Aantal online matches en aantal diensten van de Buurthulpdiensten

Programma's: Sociaal

Pagina 26

3. Alle doelgroepen binnen sociaal domein participeren binnen eigen mogelijkheden Wat wilden we bereiken? Subdoelen 3.1 - Bemiddeling naar werk of sociale activering 3.2 - Mensen kunnen zelfstandig thuiswonen en meedoen in maatschappij 3.3 - Jeugd kan zich maximaal ontwikkelen en groeit gezond en veilig op Indicator maatschappelijk effect 3.1 - Aantal mensen dat uitstroomt naar werk Activiteiten (Wat wilden we ervoor doen?)

Realisatie 2023

Begroting 2024

Realisatie 2024

45

60

40

Realisatie (Wat hebben we ervoor gedaan?)

Subdoel 3.1 - Bemiddeling naar werk voor mensen die dat kunnen, en anders hulp bij sociale activering 3.1.1 - Middelen voor re-integratie worden ingezet voor mensen die bemiddelbaar zijn richting een betaalde baan, die potentie hebben om uit te stromen o.a. door begeleiding via P-coaches en hulp bij terugkeer naar school. 3.1.2 - Vormen van dagbesteding aanbieden aan klanten die niet bemiddelbaar zijn richting een betaalde baan, bijv. via arbeidsmatige dagbesteding, vrijwilligerswerk of een andere vorm van sociale activering.

De mensen die nu nog in de bijstand zitten hebben een grote afstand tot de arbeidsmarkt. De re-integratie van deze mensen vereist langdurige intensieve begeleiding en inzet van diverse maatwerktrajecten. In 2024 zijn 40 mensen uitgestroomd naar werk. In 2024 is er samengewerkt met diverse maatschappelijke organisaties in Diemen en Amsterdam. Dagbesteding en arbeidsmatige dagbesteding wordt, als onderdeel van de contracten Wmo-begeleiding, aangeboden door diverse aanbieders. Begeleiding van mensen naar vrijwilligerswerk of andere sociale activering zoals bijvoorbeeld een proefplaatsing gaat via de re-integratieconsulenten van sociale zaken.

Subdoel 3.2 - Mensen kunnen zelfstandig thuiswonen en meedoen in maatschappij 3.2.1 - Bieden van voldoende maatwerkvoorzieningen zoals hulp bij het huishouden, servicetaxi, woningaanpassingen en hulpmiddelen.

Voor de maatwerkvoorzieningen hulp bij het huishouden, servicetaxi (Wmo-vervoer), woningaanpassingen, hulpmiddelen en Wmo-begeleiding heeft de gemeente Diemen overeenkomsten afgesloten met diverse partijen.

Subdoel 3.3 - Jeugdigen en hun ouders kunnen bij vragen over opvoeding en opgroeien in een vroeg stadium rekenen op een op hun mogelijkheden afgestemd zorgaanbod 3.3.1 - Zorg dragen voor een samenhangend pakket aan Het preventieve aanbod wordt jaarlijks met de OK-coaches en opvoed- en opgroei ondersteuning. verwijzers geëvalueerd. Daarbij wordt onder andere gekeken of het pakket nog steeds in de behoefte van jeugdigen en hun ouders voorziet. In 2024 is naar aanleiding van de evaluatie besloten dat de OK-coaches een training aan kinderen gaan geven over emotieregulering. In 2024 is er extra aandacht geweest voor het jongerenwerk en is er goed gebruik gemaakt van digitale activiteiten voor jeugdigen. 3.3.2 - Bieden van zo licht en laagdrempelig mogelijke basisvoorzieningen.

Programma's: Sociaal

Binnen het pakket aan opvoed- en opgroeiondersteuning voor jeugdigen en hun ouders is veel oog voor een zo licht en laagdrempelig mogelijk aanbod. Hieronder vallen onder andere het kinderwerk en het jongerenwerk, de spelinlopen, kindercoaching, de kringen en vaardigheids- en weerbaarheidstrainingen. De OKcoaches bieden laagdrempelige hulp aan ouders en kinderen op de basisscholen en geven verschillende trainingen. In 2024 is voor een aantal trainingen de samenwerking opgezocht met de jeugdgezondheidszorg (JGZ). De praktijkondersteuners GGZ Jeugd bieden bij de huisartsenpraktijken in Diemen laagdrempelige hulp aan jongeren met mentale gezondheidsproblemen. Per 1 januari 2024 hebben we preventieve jeugdhulp opnieuw ingekocht en een aantal kindercoaches gecontracteerd.

Pagina 27

Prestatie-indicatoren 3.1.1 - Aantal banen per 1.000 inwoners in de leeftijd 15 t/m 74 jaar (verplicht) 3.1.2 - Aantal mensen geplaatst op een beschut werken plek

Realisatie 2023

Begroot 2024

Realisatie 2024

776,8

800

7495 4

4

5

3.1.3 - % netto participatiegraad van mensen tussen 15-67 jaar die een baan hebben (verplicht)

73,6%

70%

3.1.4 - Aantal personen met een bijstandsuitkering per 10.000 inwoners (verplicht)

248

400

3.1.5 - Aantal personen met een lopend reïntegratietraject per 10.000 inwoners (verplicht)

144

120

3.1.6 - Aantal cliënten met maatwerkarrangementenWmo per 10.000 inwoners(verplicht)

66

90

746 3575

3.1.7 - aantal inwoners met Stadspas

3200

3200

3.1.8 - Aantal huishoudens in de bijstand ten opzichte van het totaal aantal huishoudens in Diemen

3,1%

3,2%

3.1.9 - Aantal huishoudens met bijstand ten opzichte van de Metropool Regio Amsterdam (3.1.4 Werkloosheid in Diemen ten opzichte van Metropool regio Amsterdam)

Diemen 3,1% MRA 5,4%

5,9%

73,9%5 242 160

3,2% Diemen 3,2% MRA 5,4%

3.3.1 - % Jongeren 12 t/m 21-jarigen met een delict voor de rechter (verplicht) 7

1%

1%

1%

3.3.2 - Kinderen in uitkeringsgezin (verplicht)

4%

5%

4%5

3.3.3 - Melding kindermishandeling (verplicht)

236

1,5%

183

3.3.4 - % Achterstandsleerlingen 4 t/m 12-jarigen

14%

14%8

13%

3.3.5 - % Werkloze jongeren 16 t/m 22-jarigen (verplicht)

1%

1%

1%5

3.3.6 - % jongeren t/m 18 jaar met jeugdhulp (verplicht)

8,1%

9

8,5%

8,3%10

3.3.7 - % jongeren t/m 18 jaar met jeugdbescherming (verplicht)

0,6%

0,5%

0,6%10

3.3.8 - % jongeren t/m 23 jaar met jeugdreclassering (verplicht)

0,3%

0,5%

0,4%10

3.3.9 - % bereik van kinderen via consultatiebureau en jeugdgezondheidszorg

nnb

90%

%

5 6 7 8

9 10 11

11

2023, actuelere informatie is nog niet beschikbaar op waarstaatjegemeente.nl Het weergegeven aantal onder realisatie 2024 betreft het aantal cliënten per 1000 inwoners. Het percentage heeft betrekking op 2023. Het CBS heeft een nieuwe indicator voor onderwijsachterstanden ontwikkeld, als gevolg hiervan is het percentage leerlingen met (te verwachten) onderwijsachterstanden onder leerlingen in de basisschoolleeftijd toegenomen. Het percentage heeft betrekking op het eerste halfjaar van 2023. Het is een voorlopig percentage over 2024. Op basis van vaccinatiegraad Diemen 2023 (verslagjaar 2024)

Programma's: Sociaal

Pagina 28

4. Inwoners uit Diemen maken optimaal gebruik van hun (zorg-)netwerk (in de buurt) en ondersteunen elkaar daarbij Wat wilden we bereiken? Subdoelen 4.1 - Meer mensen helpen elkaar 4.2 - Mensen worden gestimuleerd gebruik te maken van hun eigen netwerk Activiteiten (Wat wilden we ervoor doen?)

Realisatie (Wat hebben we ervoor gedaan?)

Subdoel 4.1 - Meer mensen helpen elkaar 4.1.1 - Ondersteunen van mantelzorgers met de inzet van Markant.

Met de inloopspreekuren, respijtzorg, informatie, advies, het mantelzorgcompliment en de dag van de mantelzorg wordt door Markant op allerlei manieren vormgegeven aan de ondersteuning van mantelzorgers.

Subdoel 4.2 - Mensen worden gestimuleerd gebruik te maken van hun eigen netwerk 4.2.1 - Inzetten van eigen kracht conferenties, een besluitvormingsproces door en met het eigen netwerk, dat uitmondt in één plan.

In de werkwijzen van de gemeente wordt in het plan altijd stilgestaan bij wat mensen met het eigen netwerk kunnen en/of nodig met ondersteuning van een professional.

4.2.2 - Inwoners van Diemen, jong en oud, ondersteunen door middel van vriendenen kinderkringen.

Basisscholen in Diemen bieden zelf kinderkringen aan. In de kringen kunnen deelnemers onder begeleiding met elkaar praten over alles wat hen bezig houdt. De puberkringen zijn er voor kinderen die naar de middelbare school gaan, en daarmee te maken hebben met een andere omgeving. Tijdens de puberkringen kan er in een veilige omgeving gesproken worden waar pubers tegenaan lopen. De kleurrijke ouderkringen zijn voor (anderstalige) ouders met een klein sociaal netwerk om de taal te oefenen, sociale contacten op te doen en met elkaar in gesprek te gaan over opvoedvragen en alles wat hen bezighoudt als ouder in een voor hen nieuw land.

4.2.3 - Inzetten van mentoraats- en/of vrijwilligersprogramma’s zoals School’s Cool.

In 2024 heeft School’s Cool in Diemen 30 kinderen ondersteund in de overgang van het PO naar het VO door middel van een mentoraatsprogramma. Ook werden er 10 leerlingen van het VMBO door een mentor begeleid in de overstap naar het MBO. Tenslotte ondersteunden vrijwilligers van Home-Start Combiwel 16 gezinnen met jonge kinderen met een hulpvraag. Ook hebben vrijwilligers van de VoorleesExpress 20 ouders ondersteund met tips om te lezen en praten met hun kind.

4.2.4 - Ondersteunen van initiatieven waarbij mensen gestimuleerd worden een netwerk op te bouwen.

In 2024 is communitybuilding ingezet om inwoners te ondersteunen uit de buurt. Met name in de buurten Rode Kruislaan en de Beukenhorst. Daarnaast is een onderzoek opgestart naar de bestaande initatieven in Holland Park en wat ervoor nodig is deze te versterken.

Prestatie-indicatoren 4.2.3 - Aantal deelnemers aan de mentoraatsen vrijwilligersprogramma’s.

12

Realisatie 2023

Begroting 2024

Realisatie 2024

62

7412

76

Dit betreft deelnemers aan School’s Cool, Home-start en de VoorleesExpress

Programma's: Sociaal

Pagina 29

5. Alle inwoners hebben gelijke kansen op een goede gezondheid Wat wilden we bereiken? Subdoelen 5.1 - Het op tijd signaleren en waar mogelijk voorkomen van psychosociale klachten 5.2 - Bevorderen van een gezonde levensstijl 5.3 - Terugbrengen van overmatig alcohol- en drugsgebruik Activiteiten (Wat wilden we ervoor doen?)

Realisatie (Wat hebben we ervoor gedaan?)

Subdoel 5.1 - Het op tijd signaleren en waar mogelijk voorkomen van psychosociale klachten 5.1.1 - Continueren van preventieve cursussen.

Er zijn o.a. preventieve cursussen aangeboden met als thema's: omgaan met stress, assertiviteit, contact met jezelf en de ander (eenzaamheid), vitaal ouder worden/valpreventie en mantelzorg.

5.1.2 - Inzetten op samenwerking tussen inwoners en het middenveld in het bestrijden van eenzaamheid.

In 2024 is uitvoering gegeven aan het Actieplan Eenzaamheid. En tijdens de landelijke week tegen eenzaamheid is de week van de ontmoeting georganiseerd. Verschillende acties in 2024 op het gebied van eenzaamheid waren: een nieuwe werkwijze informatieve huisbezoeken om het bereik te vergroten, een lezing en workshops over eenzaamheid voor medewerkers van de gemeente en netwerkpartners, ondersteuning door Humanitas voor rouwverwerking en vergroten sociaal netwerk, verbetering en intensivering communicatie eenzaamheid

Subdoel 5.2 - Bevorderen van een gezonde levensstijl 5.2.1 - Stimuleren van deelname aan bewegingsactiviteiten voor inwoners met een lage sociaal economische status (SES) en ouderen.

Welzijn Diemen voert bewegingsactiviteiten uit, waarbij er in het bijzonder aandacht is voor wijken waar mensen met een lage SES wonen en ouderen. De buurtsportcoaches en de gezonheidsmakelaar vervullen hierin een stimulerende rol. En er is gestart met de inrichting van de ketenaanpak valpreventie.

5.2.2 - Aanbieden van preventieve cursussen

Op scholen zijn trainingen gegeven op het gebied van o.a. weerbaarheid, sociale vaardigheden en echtscheiding. De OK-coaches spelen hierin een belangrijke rol. Ook de Jeugdverpleegkundigen van de GGD spelen een belangrijke rol in het bevorderen van een gezonde leefstijl en het doorverwijzen van jeugdigen en hun ouders bij (risico op) ongezond gewicht.

5.2.3 - Geven van voorlichting op basisscholen aan ouders en kinderen en via het jongerenwerk.

De GGD Amsterdam voert het programma ‘Gezonde School’ uit in het basisonderwijs van gemeente Diemen. In 2023 hebben vijf basisscholen gebruikt gemaakt van de methodiek van de Gezonde School, waarvan 4 scholen gebruik hebben gemaakt van de subsidie om extra aandacht te besteden aan gezondheidsbevordering en preventie op het gebied van onder andere gezonde voeding, beweging en (mentaal) welzijn. Ook de opvoedadviseur van de GGD Jeugdgezondheidszorg geeft (ouder)voorlichtingen op basisscholen. Tot slot werken de kinder- en jongerenwerkers van Welzijn Diemen samen met de GGD, kinderfysiotherapeuten en voedingsdeskundigen om een gezonde leefstijl bij kinderen te bevorderen.

Subdoel 5.3 - Terugbrengen van overmatig alcohol- en drugsgebruik 5.3.1 - Handhaven leeftijdsgrenzen voor alcoholverkoop In het kader van de huidige drank-, en horecaverordening en het preventie- en handhavingsplan alcohol zijn uitgangspunten vastgelegd inzake de handhaving 5.3.2 - Continueren aanpak (vroeg)signalering alcoholmisbruik.

Vroegsignalering vindt plaats via de verslavingsconsulent van Arkin die aanwezig is in de huisartsenpraktijken in Diemen Noord en Zuid. Voorlichting en contact vindt plaats op casusniveau.

5.3.3 - Preventie drugsmisbruik jongeren.