Jaarstukken 2023 gemeente Diemen - Ter bespreking auditcommissie en informatieve raad

Jaarstukken 2023 Versie: Ter bespreking auditcommissie en informatieve raad

30-05-2024

Inhoudsopgave Leeswijzer.............................................................................................................................

5

Inleiding.................................................................................................................................

7

Aanbiedingsbrief.............................................................................................................................. 9 Waar staan we op financieel gebied................................................................................................ 12 Baten en lasten per programma...................................................................................................... 19

Programma's......................................................................................................................... 21 Sociaal............................................................................................................................................. 23 Veilig................................................................................................................................................ 37 Inkomen en armoede....................................................................................................................... 45 Vrije tijd............................................................................................................................................ 55 Onderwijs......................................................................................................................................... 65 Gebiedsontwikkeling........................................................................................................................ 73 Leefomgeving en klimaat................................................................................................................. 87 Verkeer............................................................................................................................................

101 Samen besturen.............................................................................................................................. 111 Financiën......................................................................................................................................... 121

Paragrafen.............................................................................................................................129 Duurzaamheid................................................................................................................................. 131 Risico's en weerstandsvermogen.................................................................................................... 153 Bedrijfsvoering.................................................................................................................................169 Lokale Heffingen..............................................................................................................................185 Onderhoud kapitaalgoederen.......................................................................................................... 195 Verbonden Partijen.......................................................................................................................... 205 Grondbeleid.....................................................................................................................................

225 Grootschalige projecten...................................................................................................................228 Financiering..................................................................................................................................... 231

Jaarrekening..........................................................................................................................237 Staat van baten en lasten................................................................................................................239 Toelichting staat van baten en lasten per programma.....................................................................240 Balans..............................................................................................................................................261 Grondslagen.................................................................................................................................... 263 Toelichting op de balans..................................................................................................................

267 Gebeurtenissen na balansdatum.....................................................................................................282 Incidentele baten en lasten..............................................................................................................283 EMU-saldo.......................................................................................................................................290 SiSa-verantwoordingsbijlage........................................................................................................... 291

Rechtmatigheidsverantwoording...........................................................................................297 Controleverklaring van de onafhankelijke accountant...........................................................299 Bijlagen..................................................................................................................................301 Kerngegevens................................................................................................................................. 302 Het resultaat.................................................................................................................................... 305 Subsidies......................................................................................................................................... 306 Inhoudsopgave

Pagina 3

Taakvelden...................................................................................................................................... 308

Raadsbesluit en Moties en amendementen..........................................................................317 Raadsbesluit....................................................................................................................................319 Moties en amendementen............................................................................................................... 321

Afkortingenlijst.......................................................................................................................322

Inhoudsopgave

Pagina 4

Leeswijzer Voor u liggen de jaarstukken 2023. Deze bestaan uit een beleidsmatig jaarverslag en een financiële jaarrekening. In de jaarstukken legt het college verantwoording af over het gevoerde beleid en de daarmee verbonden financiën. De opzet van de jaarstukken is conform Besluit, Begroting en Verantwoording (BBV) en gelijk aan die van de begroting. De financiële overzichten zijn afgerond op € 1.000. Hierd is het mogelijk dat er afrondingsverschillen ontstaan. In de financiële tabellen wordt het min-teken gebruikt als er een last (uitgave/nadeel) wordt bedoeld. Waar geen teken staat, bedoelen we dat als een baat (inkomst/voordeel). Hiermee volgen we de Begroting 2023. Het jaarverslag bestaat uit: • de programmaverantwoording; • het hoofdstuk Financiën; • en de paragrafen. In de programmaverantwoording gaan wij in op de in de begroting gestelde 3W-vragen. Dit zijn 'Wat willen we bereiken?' (Doelstelling), 'Wat gaan we ervoor doen?' (Activiteiten) en als derde 'Wat mag het kosten?'. De eerste twee W-vragen zijn per programma verwerkt in een tabel. Per doelstelling kunt u hierin lezen wat we hebben bereikt en wat we ervoor hebben gedaan. Wat heeft het gekost is per programma vertaald in een financieel overzicht. Naast de drie W-vragen wordt ook een toelichting gegeven op belangrijke ontwikkelingen, over te hevelen budgetten en de stand van zaken van investeringen.

In het hoofdstuk Financiën zijn de belangrijkste inkomstenbronnen van de gemeente toegelicht (Algemene uitkering uit het Gemeentefonds en de gemeentelijke belastingen). In de zeven verplichte paragrafen gaat het om (de verantwoording van) de beleidslijnen van beheersmatige aspecten die financieel, politiek of anderszins belangrijk zijn. Naast de zeven verplichte paragrafen zijn er twee extra paragrafen. Dit zijn Duurzaamheid en Grootschalige Projecten. De paragraaf Duurzaamheid geeft informatie over de voortgang van het duurzaamheidsprogramma. De paragraaf Grootschalige Projecten geeft informatie over de grootschalige projecten die er binnen de gemeente zijn. Dit zijn Plantage de Sniep en Holland Park. De jaarrekening bestaat uit: • de programmarekening; • de balans (met toelichting); • een overzicht incidentele baten en lasten; • de berekening van het EMU-saldo; • en de SiSa-verantwoordingsbijlage. De programmarekening bevat een gecomprimeerd overzicht van alle lasten, baten en saldi per programma en een toelichting op het resultaat. De balans en de toelichting daarop geeft inzicht in de bezittingen (activa) en het eigen en vreemd vermogen (passiva) van de gemeente. Met andere woorden: er wordt inzicht verschaft over waarin geïnvesteerd is en hoe dat gefinancierd is.

Leeswijzer

Pagina 5

De SiSa-verantwoordingsbijlage bevat verantwoordingsinformatie over specifieke uitkeringen. Deze bijlage wordt gebruikt om verantwoording af te leggen over de uitkeringen en vervangt de afzonderlijke accountantsverklaringen. Ten slotte bevatten de jaarstukken nog enkele bijlagen met daarin de kerngegevens van de gemeente, het resultaat, een overzicht van de subsidies, een overzicht van de taakvelden, een overzicht rechtmatigheid en de afkortingenlijst.

Leeswijzer

Pagina 6

Inleiding

Aanbiedingsbrief Waar staan we op financieel gebied Baten en lasten per programma

Inleiding

9 12 19

Pagina 7

Inleiding

Pagina 8

Aanbiedingsbrief Beste raadsleden, Voor u liggen de Jaarstukken 2023. Met de Jaarstukken 2023 verantwoordt het gemeentebestuur zich over het werk en het geld in 2023. Ontwikkelingen 2023 De gevolgen van enkele crises uit 2022, zoals de coronapandemie en de Oekraïneoorlog, voelden we in 2023 nog steeds. Zo hebben we nog altijd te maken met een vluchtelingenstroom, effecten op de energievoorziening, oplopende inflatie, een blijvend krappe arbeidsmarkt, groeiende armoede, spanningen in de landelijke politiek, grote krapte op de woningmarkt en druk op de duurzaamheidsvoorzieningen. Binnen de organisatie merkten we de gevolgen van de krappe arbeidsmarkt en hebben we helaas nog altijd een relatief hoog ziekteverzuim. Ondanks deze omstandigheden hebben we van alles kunnen realiseren. In deze jaarverantwoording leest u aan welke maatschappelijke ambities we in 2023 hebben gewerkt. Wat hebben we bereikt Als gemeentebestuur mogen we er trots op zijn dat onze inwoners en onze ambtenaren hebben laten zien dat we door goed samenspel ook in die omstandigheden veel kunnen bereiken. Een aantal van die resultaten lichten we eruit: Een aantal grote projecten werd opgeleverd en brengen het voorzieningenniveau omhoog Op 20 april vierden we de feestelijke opening van De Omval.

Met de verhuizing van de OBA en de vernieuwde Omval kunnen bewoners voortaan een veelheid aan culturele activiteiten onder één dak bezoeken. Cultuur, kennis en informatie is nu voor iedereen op één plek toegankelijk. Na bijna drie jaar bouwen was het moment daar: de oplevering van het project Spooronderdoorgang Diemen vond plaats in juni van 2023. Ook werd de Brede School Diemen opgeleverd. Vanaf het nieuwe schooljaar in september 2023 konden de nieuwe leerlingen verwelkomd worden. De school biedt plaats voor 700 leerlingen. Tot slot werd tijdens het eerste Holland Park Live festival het Thérèse Schwartzepark in Holland Park geopend. Dit was tevens een mooie aftrap voor verdere ontwikkeling van samenlevingsopbouw in Holland Park. We werkten aan meer woningen in Diemen In 2023 is er eindelijk gestart met bouwen aan de Arent Krijtsstraat. Ook zijn er met de het instemmen met de bestemmingsplannen voor Buitenlust en Hof van Saan belangrijke stappen gezet om deze woningbouw te kunnen starten in 2024. We stegen op de lijst van economische toplocaties Diemen is gestegen op de ranglijst economische toplocaties. Die lijst wordt jaarlijks opgesteld door Elseviers Weekblad en Bureau Louter. Diemen neemt in de lijst over 2023 de 22e positie in van de 342 Nederlandse gemeenten.

Inleiding: Aanbiedingsbrief

Pagina 9

We werkten aan verschillende programma’s en plannen In juni 2023 stelden uw raad het kader voor de dienstverlening vast. Het Meerjarenbeleidsplan Integrale Veiligheid 2023-2026 werd vastgesteld. Er werden grote stappen gezet op het gebied van datagedreven werken en digitalisering. Daarnaast werd hard aan het programma Voor en met Diemen gewerkt, en werden bijvoorbeeld mooie resultaten geboekt op het gebied van Duidelijke Taal. Met het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) bouwden we aan het fundament voor een gerichte lokale en regionale aanpak op het gebied van preventie, gezondheid en sociale basis. We maakten ons klaar voor de invoering van de Omgevingswet. We maakten plannen voor diverse gebiedsreconstructies, zoals de Oosterringdijk, het Scheepskwartier en de verkeersstructuur Diemen-Zuid. Ook werkten we verder aan de grote ambities van de gemeente op het gebied van een Middelbare school en het zwembad. Bestaanszekerheid gold wederom als een belangrijk thema Nadat in 2022 de effecten van de energievoorziening en grote inflatie vooral onze kwetsbare inwoners raakten zetten we ons werk voor deze inwoners in 2023 voort. We werken aan de aanpak armoede, inclusief energie-armoede. De gemeente startte een communicatieoffensief om inwoners van Diemen te wijzen op de regelingen die er zijn om armoede te bestrijden.

Structurele zorg voor ontheemden, asielzoekers en statushouders Wat daarnaast ook uit 2022 doorvloeide naar 2023 was de opvang en zorg voor ontheemden, asielzoekers en statushouders. Het is in 2023 georganiseerd als een vaste taak binnen onze organisatie. We organiseerden twee verkiezingen In het voorjaar van 2023 organiseerden we de verkiezingen voor de Provinciale Staten. Door de val van het kabinet organiseerden we in het najaar ook nog verkiezingen voor de Tweede Kamer. We werkten aan onze ambities op het gebied van duurzaamheid In 2023 is stevig ingezet op het tegengaan van energiearmoede, het grootschalig opwekken van hernieuwbare energie met zon (actieplan zon op grote daken, opwek langs Rijkswegen) en wind (milieueffectrapportage windenergie), isolatie (actieplan energiebesparing en isolatie bestaande koopwoningen) en het aardgasvrij maken van Diemen (vaststelling fasering wijkgerichte aanpakken 2025 – 2040). Daarnaast is in 2023 gestart met het opstellen van een lokaal uitvoeringsplan voor het Schone Luchtakkoord en een nieuw actieplan geluid. In 2023 zijn er 23 laadpalen aan de openbare ruimte toegevoegd en zijn er vier aanbieders van deelmobiliteit bijgekomen. Ook heeft de gemeente een bijdrage geleverd aan het Duurzaamheidsfestival van Daarom Duurzaam Diemen op 8 oktober in de Omval. Tot slot Er is hard gewerkt om Diemen weer een stuk mooier te maken.

De uitgebreide versie van het verhaal hierboven is terug te vinden in de financiële resultaten. We sluiten het jaar af met een positief resultaat van € 4,3 miljoen. Dat saldo is op verschillende manieren te verklaren. We hadden te maken met een aantal meevallers in de bijdragen van het rijk. Bovendien kwam een forse rijksbijdrage pas laat in het jaar beschikbaar. Het overschot is verder logischerwijs vooral ontstaan doordat we niet alle werkzaamheden konden uitvoeren die we vooraf gepland hadden. Net als in 2022 heeft de organisatie last van de krappe arbeidsmarkt en een hoog ziekteverzuim. De organisatie spant zich actief in om de vacatures op te vullen en het hoge ziekteverzuim tegen te gaan, maar het zijn onderdelen waar onze invloed ook tot op zekere hoogte toereikend toe is. Inleiding: Aanbiedingsbrief

Pagina 10

Zo gaat het bijvoorbeeld voor een deel om langdurig zieken. We beraden ons hoe we dit afwegen tegenover onze hoge ambities. U lees hierover in de kadernota 2025. Het resultaat over 2023 willen we geheel toevoegen aan de algemene reserve. Het gaat om een incidenteel bedrag dat we willen toevoegen aan de gemeentelijke spaarpot. Dat doen we, omdat de onzekerheid over de te ontvangen Rijksmiddelen in 2026 nog steeds aanwezig is en het financiële perspectief van de komende jaren minder gunstig is voor Diemen. Op deze manier versterken we onze buffer en kunnen we tegenvallende ontwikkelingen opvangen zonder dat meteen grote bezuinigingen nodig zijn. Verder zullen we een groot deel van het overschot in 2024 alsnog inzetten voor die zaken waar we afgelopen jaar niet aan toekwamen. Daarnaast creëren we daarmee ruimte voor incidentele uitgaven, zoals voor de viering van Diemen 800 jaar.

Inleiding: Aanbiedingsbrief

Pagina 11

Waar staan we op financieel gebied De Jaarstukken 2023 sluiten af met een positief saldo van € 4,3 miljoen. In de 4e kwartaalbrief 2023 werd nog een positief saldo van € 0,5 miljoen verwacht. Uiteindelijk is het saldo € 3,8 miljoen positiever dan verwacht. Belangrijke oorzaak van het positieve saldo is dat we in 2023 niet aan alle werkzaamheden zijn toegekomen die we ons hadden voorgenomen in de begroting. Bovendien ontvingen we vanuit het Rijk in december nog extra gelden voor werkzaamheden die we in 2024 gaan inzetten. In totaal betreffen deze gelden een bedrag van € 2,2 miljoen. Onderstaand een overzicht van de over te hevelen budgetten. Programma

Omschrijving

Sociaal

Transformatiemiddelen Jeugdhulp

100

Gezond in de Stad (GIDS)

115

Versterking van sociale basis

16

Steunimplus

137

Basisbanen

106

Onderwijs

Taal voor ontheemden uit Oekraïne

34

Gebiedsontwikkeling

Toekomstvisie

20

Actieplan geluid 2024-2028

40

Omgevingsplan

50

Opstellen mobiliteitsvisie

30

Aanleg snelheidsremmers Weesperstraat

20

Samen besturen

Programma 'Voor en met Diemen'

30

Financiën

Algemene uitkering

Inkomen en armoede

Verkeer

- Uit te keren Energietoeslag 2023 - Omgevingswet Totaal over te hevelen budgetten

Budget

1.365 170 2.233

De capaciteit van onze organisatie stond in 2023 onder druk. We hadden te maken met veel vacatures, een krappe arbeidsmarkt en een hoog ziekteverzuim. Gevolg hiervan is dat we ondanks onze inspanningen niet alle ambities die we ons in de begroting hadden voorgenomen in 2023 konden realiseren. Hier gaan we, zoveel als mogelijk, in 2024 alsnog invulling aan geven. Dat heeft logischerwijs ook gevolgen voor de ambities die we nu voor 2024 gepland hebben. Bijsturing hierop is noodzakelijk en vindt plaats via de "Midterm review" en de reguliere planning- en controldocumenten. Aan het einde van dit hoofdstuk is een tabel opgenomen is een overzicht opgenomen hoe het resultaat tot stand is gekomen. Het overzicht geeft inzicht in de grootste afwijkingen. Verderop in de jaarstukken is per programma een gedetailleerde analyse terug te vinden.

Inleiding: Waar staan we op financieel gebied

Pagina 12

De regelgeving schrijft voor dat het rekeningresultaat bestaat uit een resultaat voor verrekening met de reserves en een resultaat na verrekening met de reserves. Deze opbouw ziet er als volgt uit: Saldo van baten en lasten

Begroting 2023 primitief

Begroting 2023 na wijzigingen

Realisatie 2023

Totaal baten

97.188

103.228

115.555

Totaal lasten

-97.476

-103.471

-107.243

Saldo voor verrekening met reserves

-288

-243

8.313

Onttrekkingen uit reserves

516

4.068

8.990

Dotaties aan reserves

-97

-3.276

-12.987

Mutaties reserves

419

791

-3.996

Saldo van baten en lasten

131

548

4.316

Wij stellen voor het positieve resultaat van € 4,3 miljoen conform bestaand beleid in de Algemene Reserve te storten. In 2024 vragen we via de kwartaalbrieven de over te hevelen budgetten aan. In 2023 namen we alle overhevelingen uit 2022 mee in de eerste kwartaalbrief van 2023. Dat doen we in 2024 anders. Pas als blijkt dat er geen nieuw incidenteel budget is en er voldoende capaciteit is om de taak uit te voeren nemen we de overheveling in 2024 op. Zodoende voorkomen we dat de overhevelingen opstapelen. In 2023 leiden de overhevelingen tot een positief effect op het rekeningsaldo. Dit saldo storten we in de Algemene Reserve. In 2024 verrekenen we de overheveling wederom met de Algemene Reserve. Zodoende hebben de overhevelingen niet opnieuw invloed op het rekeningresultaat in 2024. Rechtmatigheidsverantwoording Nieuw in 2023 is de verantwoording van het college over de rechtmatigheid. In de rechtmatigheidsverantwoording rapporteren we een totaal aan afwijkingen van € 7,5 miljoen. Volgens de afspraken in de Financiele verordening 2023 is hiervan € 6,5 miljoen aan te merken als acceptabele overschrijding. De raad heeft de verantwoordingsgrens bepaald op 2% van de totale lasten inclusief de dotaties aan de reserves. De verantwoordingsgrens is daarmee bepaald op € 2,4 miljoen. De door ons geconstateerde afwijkingen overschrijden de verantwoordingsgrens.

De rapportagegrens voor de toelichting van de geconstateerde afwijkingen is € 100.000. In de paragraaf Bedrijfsvoering zijn de afwijkingen toegelicht. Reservepositie De grootste verrekeningen met de reserves zijn het gevolg van de in december 2023 vastgestelde "Nota reserves en voorzieningen 2023". Besloten is zes reserves op te heffen en te storten in de Algemene Reserve. Deze wijzigingen zijn verwerkt in deze jaarstukken. Het op peil brengen van de voorzieningen door directe verrekening met de Algemene Reserve is nieuw en ook vastgelegd in de Nota reserves en voorzieningen 2023". Dergelijke mutaties hebben nu geen invloed meer op het rekeningsaldo. Gelijktijdig met de jaarstukken wordt het Meerjarenperspectief grondzaken 2023 ter vaststelling voorgelegd. Hierin staan de verrekeningen met de Reserve en Voorziening Grondzaken nader toegelicht. Financieel beleid is het saldo van de jaarrekening te storten in de Algemene reserve, hierdoor neemt het weerstandsvermogen verder toe. Inleiding: Waar staan we op financieel gebied

Pagina 13

Algemene reserve / weerstandsvermogen Onderstaand de stand van de Algemene reserve per 31 december 2023. Ontwikkeling Weerstandsvermogen Algemene reserve - stand per 1 januari 2023

19.517

- mutaties

10.116

Stand per 31 december 2023

29.633

Reserve grondzaken - stand per 1 januari 2023

9.147

- mutaties

2.470

Stand per 31 december 2023

11.617

Saldo Jaarrekening 2023

4.316

Stand na vaststelling Jaarstukken 2023

45.566

De ratio voor het incidentele weerstandsvermogen is 'Uitstekend'.

De algemene reserve is in 2023 verder toegenomen waardoor de weerstandscapaciteit is vergroot. Voor de lopende grondexploitaties waar verliezen verwacht worden is de ' Voorziening Verlies Grondzaken' aangevuld vanuit de Reserve grondzaken. Het woningtekort is groot en de ambitie voor meer sociale woningen leveren in samenhang met de beperkte grond die aanwezig is, risico’s op voor nieuwe grondexploitaties. We leven in economisch onzekere tijden. De inflatie is hoog, de prijzen voor grondstoffen zijn enorm gestegen en ook de rente stijgt. Al deze ontwikkelingen hebben een negatieve invloed op onze grondexploitaties. Voor het opvangen van negatieve resultaten zijn we verplicht een voorziening aan te leggen (Voorziening Verlies Grondzaken). Om de Voorziening Verlies Grondzaken op het gewenste niveau te houden verrekenen we met de Reserve Grondzaken. De reserve Grondzaken is goed gevuld, daarmee zijn we in staat negatieve ontwikkelingen op te vangen. De ratio voor het structurele weerstandsvermogen is 'Ruim voldoende'.

De structurele risico's zijn dit jaar niet toegenomen maar de verwachtte effecten komen wel dichterbij. Door de trage kabinetsvorming blijven de gemeenten langer in onzekerheid over de groei of krimp van het Gemeentefonds. Nog steeds staat voor 2026 een forse krimp gepland. Ook de herverdeling van het Gemeentefonds heeft voor Diemen grote negatieve gevolgen. Het nu geprognosticeerde nadeel is op basis van de informatie uit de Meicirculaire 2022 en bedraagt € 2,9 miljoen structureel. Het is nog niet duidelijk welke compensatie en ingroeiregeling het Rijk hier tegenover zet en wanneer de compensatieregeling vervalt. Voor het structurele begrotingsevenwicht brengen de inflatie, de energiecrisis en de stijgende rente risico's met zich mee. De inflatie en de energieprijzen lijken enigszins te stabiliseren. De rente stijgt nog snel. In de planning- en controlproducten blijven wij u informeren over de ontwikkelingen. In de kadernota geven we aan welke uitgangspunten we voor 2025 en verder aanhouden. In 2023 zijn vooral de energieprijzen hoog. Bovendien heeft er in 2023 een afrekening over 2022 plaatsgevonden. Inleiding: Waar staan we op financieel gebied

Pagina 14

Conclusie 2023 kunnen we financieel gezien positief afsluiten. Verhoudingsgewijs hadden we meer meevallers dan tegenvallers. Zo ontvingen we extra Rijksmiddelen voor de uitbetaling van de energietoeslag, hadden we hogere belastingopbrengsten en ontvingen we door een financieringsoverschot in combinatie met een hoge rente meer renteopbrengsten. Door het opheffen van enkele bestemmingsreserves en het storten van het positieve rekeningsaldo in de algemene reserve is onze algemene reservepositie verbetert. Deze goede reservepositie geeft ons in de toekomst enig comfort, zeker gezien de financiële risico's die zich vanaf 2026 voor gaan doen.

Inleiding: Waar staan we op financieel gebied

Pagina 15

Verklaring van het resultaat Onderstaand een overzicht van de belangrijkste afwijkingen die zich sinds de 4e kwartaalbrief 2023 hebben voorgedaan. Verderop in de jaarrekening vindt u per programma een overzicht van afwijkingen met toelichting. Verwachte saldo in 4e kwartaalbrief 2023

550

Sociaal Jeugd

In de 2e kwartaalbrief 2023 is het budget voor jeugdhulp met € 900.000 verhoogd om de indexatie van de tarieven en de herijking van de lumpsum bekostiging van hoog specialistische jeugdhulp op te vangen. Daarnaast hebben we een aantal maatregelen getroffen zoals meer datagedreven werken en een versteviging van het contractmanagement. Vanuit het programma Datagedreven Sturing is er sinds begin 2023 een dashboard specialistische jeugdhulp beschikbaar en wordt er strakker gestuurd op declaratiegedrag van aanbieders. Zo zien we in 2023 een stijging van het aantal jeugdigen dat specialistische jeugdhulp ontvangt en we zien dat de trajecten gemiddeld langer duren. Bij de vaststelling van de lumpsum 2023 voor de hoogspecialistische jeugdhulp bleek dat er minder jeugdigen uit Diemen gebruik hebben gemaakt van jeugdhulp met verblijf dan verwacht. Er zijn wel meer clienten waar (intensieve) ambulante jeugdhulp wordt ingezet. Door de beheersmaatregelen, tussentijdse budgetverhogingen en minder jeugdigen in verblijf is circa € 310.000 van het budget voor jeugdhulp in 2023 niet besteed.

310

Wmo

Net als vorig jaar is het gebruik van Wmo-voorzieningen nog steeds niet op het niveau van voor de Corona-crisis. Hierdoor hebben wij circa € 254.000 niet besteed.

254

Sociale werkvoorziening (Pantar)

Pantar, de uitvoerder van de Sociale Werkvoorziening, ontvangt een subsidie van de gemeente Diemen. De subsidiebijdrage is gebaseerd op een schatting van de sociale werkpopulatie en het is een bijdrage aan de loonkosten. De sociale werkpopulatie loopt af (sterfhuisconstructie), de afloop ervan is moeilijk in te schatten.

168

Inkomen en armoede Bundeling van Uitkeringen In de begroting zijn de bijstandslasten begroot op € 7 miljoen. De Inkomensvoorzieningen werkelijke bijstandslasten bedragen € 6,8 miljoen. In tegenstelling tot (BUIG) uitgesproken verwachting voor 2023 dat het aantal bijstandsuitkeringen zou stabiliseren, blijkt dat ten opzichte van 2022 het aantal bijstandsuitkering in 2023 lager is uitgevallen.

203

Bijzondere bijstand

n 2022 was er nog een overschrijding vanwege hogere inrichtingskosten voor statushouders. In 2023 is er sprake van en onderschrijding van € 136.000. Oorzaak voor voor deze ontwikkleing heeft te maken met lagere kosten voor woninginrichting en lagere kosten voor bewindvoering. Daarnaast zijn er zijn meer inwoners uitgestroomd dan ingestroomd."

136

Energietoeslag

Wij hebben circa € 463.000 meer besteed aan energietoeslag dan is begroot. Via de decembercirculaire is € 1,3 ontvangen om de energietoeslag 2023 uit te keren, die voldoende zijn om deze overschrijding te dekken. Via de 1e kwartaalbrief 2024 komen wij met een voorstel om het restant beschikbaar te stellen voor de energietoeslagen die in 2024 worden uitekeerd.

-463

Oekraïne

Dit betreft middelen voor de exploitatie en leefgeld inzake de vluchtelingen uit Oekraïne. Tegen over deze lasten staat een baat die wij van het Rijk ontvangen (zie toelichting op de baten). Wij hebben minder aan leefgeld en uitvoering besteed. voor een uitgebreide toelichting wordt verwezen naar programma Inkomen en Armoede (Belangrijke ontwikkelingen).

388

Inleiding: Waar staan we op financieel gebied

Pagina 16

Verwachte saldo in 4e kwartaalbrief 2023

550

Basisbanen

In november 2021 is er een amendement van de Ouderenpartij Diemen ingediend en er is een toezegging gedaan om in 2022 en 2023 te starten met twee basisbanen.In 2023 is geprobeerd om basisbanen te realiseren. Dat is niet gelukt. Het ziet ernaar uit dat in de eerste helft van 2024 wel een basisbaan gerealiseerd kan worden.

106

Steunimpuls

Het overgehevelde budget wordt ingezet voor brede aanpak tegen geldzorgen, met als doel het niet-gebruik verder verminderen. Daarnaast worden mogelijke initiatieven ten behoeve van de armoedeaanpak op scholen vanuit het budget gefinancierd. Verder is het budget bestemd voor de kosten van de menstruatie-uitgiftepunten in 2024 en andere initiatieven of ideeën vanuit de armoedebrainstorm.

137

Schuldhulpverlening

De gemeente is wettelijk verplicht om aan vroegsignalering te doen en schuldhulpverlening aan haar inwoners te bieden. Deelname aan schuldhulpverlening is echter vrijwillig, de gemeente kan het niet afdwingen. Al stimuleert en promoot de gemeente deze dienstverlening wel. De gemeente heeft dus niet veel invloed op de instroom aan schuldhulpverlening. Omdat het een wettelijke taak is, begroot de gemeente het ruim. Hoewel we dit jaar ruim € 81.000 overhouden is het voorstel om het budget gelijk te houden. Enerzijds om ambities te realiseren: het convenant met bewindvoerders (dat is in 2023 nog niet gelukt), aanpak voor (preventie) schulden jongeren (conform het college uitvoeringsprogramma) en het realiseren van het schuldenknooppunt (een manier om sneller tot een schuldregeling te komen). Anderzijds om in 2024 aanvullende subsidieaanvragen te honoreren van Humanitas en Sociaal Raadslieden.

81

De hogere kosten in 2023 worden voornamelijk veroorzaakt door hogere energiekosten. Ondanks een hogere omzet en compensatiemaatregelen van het Rijk is er een forse overschrijding. Bijna € 2 ton is het gevolg van afrekeningen over 2022.

-585

Schoolvervoer

Het budget voor schoolvervoer is in 2023 met € 130.000 verhhogd voor het oplossen van problemen in het leerlingenvervoer (landelijke chauffeurstekort) en het leerlingenvervoer Oekraïense leerlingen. Per saldo hebben wij circa € 93.000 van deze middelen voor leerlingen vervoer niet besteed omdat gekozen is voor maatwerkoplossingen en de kosten van de noodmaatregel lager zijn uitgevallen.

93

Zomerschool

In 2023 heeft in afstemming met de schoolbesturen geen zomerschool plaatsgevonden.

50

Vrije tijd Energiekosten zwembad en sporthallen

Onderwijs

Onderzoekskosten beheer In 2023 is budget beschikbaar gesteld voor het beheer en onderhoud en onderhoud van van het Atelier in Diemen Zuid na overdracht door het schoolbestuur. "Het Atelier" De overdracht is uitgesteld en daarmee de te maken kosten ook. Daarbij zijn middelen beschikbaar gesteld voor onderzoek in verband met een mogelijke aanvraag voor een voorziening onderwijshuisvesting door de ASKO. In het kader van de ontwikkeling van het Integraal Huisvestingsplan is dit budget niet besteed.

73

Gebiedsontwikkeling Nog niet uitgevoerde plannen

Voornemen is in 2023 extra capaciteit in te huren voor de volgende zaken: - opstellen actieplan Geluid 2024-2028 - toekomstvisie/bestemmingsplan Verrijn Stuartweg - plan van aanpak Omgevingsplan

110

Implementatie Omgevingswet

In het gemeentefonds heeft het Rijk geld beschikbaar gesteld voor de transitiekosten die gemeenten maken als gevolg van de invoering van de Omgevingswet. Dit geldt ook voor de noodzakelijke voorbereidingen voor de inwerkingtreding van de Wet Kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb). Door het uitstellen van de inwerkingtreding van de Omgevingswet naar 1 januari 2024 is van het budget in 2023 € 104.000 nog niet uitgegeven.Dit budget van € 104.000 wordt overgeheveld naar 2024.

104

Inleiding: Waar staan we op financieel gebied

Pagina 17

Verwachte saldo in 4e kwartaalbrief 2023

550

Leefomgeving en klimaat Kosten electra openbare verlichting

De kosten voor electra waren door de hogere energietarieven zijn voor de openbare verlichting hoger dan begroot. Ook is de (hogere afrekening) over 2022 in 2023 financieel verwerkt.

-340

Samen besturen Niet ingezet budget voor programma's

Voor en met Diemen

30

Samenlevingsopbouw Hollandpark

133

Terugbetaling rekeningoverschot 2022 Duo+

In 2022 had Duo+ een positief rekeningresultaat. Dit overschot is in 2023 terugbetaald aan de DUO-gemeenten. Voor Diemen bedroeg de terugbetaling € 202.366.

226

Belastingopbrengsten

De belastingopbrengsten zijn ten opzichte van 2023 gestegen met € 866.000. Dit komt grotendeels door hogere OZB opbrengsten van niet-woningen (€ 750.000). Oorzaak daarvan is de hogere waardestijging van de niet-woningen dan begroot. We hielden rekening met een waardestijging van 1%. Het blijkt werkelijk meer dan 10% te zijn. Een deel van de hogere opbrengsten is het gevolg van aanslagopleggingen over eerdere jaren. Daarnaast waren de ontvangsten voor toeristenbelasting (€ 72.000) en precariobelasting (€ 39.000) hoger dan geraamd.

866

Algemene uitkering

De algemene uitkering uit het Gemeentefonds is € 1,2 miljoen hoger dan geraamd en veroorzaakt daarmee een positief verschil op het jaarrekeningsaldo. Het verschil wordt veroorzaakt door de Decembercirculaire. Er was geen bestuurlijk moment meer om de effecten van de Decembercirculaire te verwerken in de begroting 2023. De effecten uit de Decembercirculaire hebben vooral betrekking op aanvullende middelen voor de maatregelen voor de energiecrisis (€ 1,4 miljoen). Daarnaast hebben we nog extra gelden voor de implementatie van de Omgevingswet ontvangen (€ 170.000).

1.240

Renteopbrengsten

Er is € 488.000 meer aan renteopbrengsten ontvangen. Dit komt door het in 2023 ontstane financieringsoverschot en de stijging van de rente. Door het achterblijven van de uitvoering van investeringen, de ontvangst van compensabele btw en de ontvangst van specifieke uitkeringen ontstond vanaf het tweede kwartaal 2023 een financieringsoverschot. Het overschot fluctueerde tussen de € 10 en € 15 miljoen. Dergelijke overschotten worden de BNG ingezet voor schatkistbakieren (overschotten worden ingezet voor tekorten bij andere gemeenten). Door de stijging van de rente ontvingen we bijna € 4 ton aan rente door het schatkistbakieren.Ook het geld dat bij de Svn uitstaat voor starters- en duurzaamheidsleningen leverde bijna € 1 ton meer aan extra rente op.dan verwacht.

488

Financiën

Overige verschillen Overige verschillen

-42

Rekeningsaldo 2023

4.316

Inleiding: Waar staan we op financieel gebied

Pagina 18

Baten en lasten per programma Baten en lasten 2023

Lasten

Baten

Sociaal

-25.406

1.397

Veilig

-3.796

238

Inkomen en armoede

-13.571

11.039

Vrije tijd

-6.595

2.995

Onderwijs

-3.882

1.562

Gebiedsontwikkeling

-15.133

14.529

Leefomgeving en klimaat

-22.366

10.766

Verkeer

-2.311

1.900

Samen besturen

-22.048

5.726

Financiën Totaal

-5.122

74.393

-120.229

124.546

Saldo van baten en lasten

4.316

Sociaal Veilig Inkomen en armoede Vrije tijd Onderwijs Gebiedsontwikkeling Leefomgeving en klimaat Verkeer Samen besturen Financien

Lasten

Inleiding: Baten en lasten per programma

Baten

Pagina 19

Inleiding: Baten en lasten per programma

Pagina 20

Programma's

Sociaal Veilig Inkomen en armoede Vrije tijd Onderwijs Gebiedsontwikkeling Leefomgeving en klimaat Verkeer Samen besturen Financiën

Programma's

23 37 45 55 65 73 87 101 111 121

Pagina 21

Programma's

Pagina 22

Sociaal Portefeuillehouder: M. Everhardt en M. van den Berg

Doelstellingen in één oogopslag

Programma's: Sociaal

Pagina 23

Belangrijke ontwikkelingen Kosten specialistische jeugdhulp In de 2e kwartaalbrief 2023 is € 900.000 aangevraagd om het budget jeugdhulp te indexeren op basis van de contractafspraken. In de toelichting op de staat van baten en lasten geven we een toelichting op de kosten specialistische jeugdhulp 2023. Wet Inburgering In de tweede helft van 2023 onderstond een achterstand in het aantal te huisvesten statushouders. Daardoor kon niet iedereen in 2023 beginnen met inburgeren. De statushouders die sinds december 2023 tijdelijk wonen in het VIA hotel, starten in 2024 met inburgeren. Het rijk stelt twee soorten budgetten beschikbaar aan gemeenten voor de taak van inburgeren: uitvoeringsbudgetten en en een specifieke uitkering voor inburgeringsvoorzieningen. We hebben deze taken binnen de budgetten uitgevoerd. De verantwoordelijkheden binnen de Wet inburgering 2021 zijn uitgevoerd binnen de budgetten zoals beschikbaar gesteld door het Rijk. Het uitvoeringsbudget is sinds 2022 onderdeel van de begroting. De specifieke uitkering (SPUK) voor inburgeringsvoorzieningen is sinds 2023 of 2024 onderdeel van de begroting. Voor 2023 is voor deze specifieke uitkering (SPUK) € 344.000 ontvangen.

Vervolg actieplan eenzaamheid We hebben in 2023 voortgang geboekt op het actieplan eenzaamheid: een consulent eenzaamheid en verbinding is in diverse buurten actief, er is gestart met onderzoek naar een voedseltuin (moestuin nabij voedselbank). Niet alle resultaten zijn bereikt. Dat komt door personele wisselingen. In 2023 is ook een subsidie 'versterken maatschappelijke sector' aangevraagd bij de provincie. Deze subsidie is nog niet definitief toegekend. Wel heeft de provincie aangegeven dat een gedeelte van aangevraagde middelen (€ 80.000) worden toegekend. Dat betreft de onderdelen: (extra) inspanningen en activiteiten voor onder meer trainingen eenzaamheid, inzet communitybuilding en het onderzoeken en realiseren van een moestuin om ontmoeting te stimuleren. Niet alle resultaten zijn bereikt. Dat komt door personele wisselingen. In 2024 wordt de aanpak Eenzaamheid onderdeel van de integrale planvorming GALA. Maatschappelijke opvang en beschermd wonen De decentralisatie van Maatschappelijke Opvang en Beschermd Wonen (MOBW) naar gemeenten was voorzien in januari 2023. De beoogde inwerkingtreding is uitgesteld naar 2027. Concreet betekent dat dat de gemeenten per 2027 de middelen voor Beschermd Wonen ontvangen op basis van een objectief verdeelmodel.

Wel hebben we in 2023 overleg met Amsterdam om een transitieplan voor te bereiden en worden afspraken (Thuis in de Wijk) uitgewerkt dat moet zorgen voor een grote(re) kans op succesvol zelfstandig wonen van inwoners na uitstroom uit een woon- of opvangvoorziening.

Programma's: Sociaal

Pagina 24

Jongerenwerk In 2023 zijn we begonnen met de uitbreiding van het jongerenwerk. Hiervoor is € 150.000 ingezet voor uitbreiding van het aantal jongerenwerkers en de ureninzet. Door deze eerste stap van de uitbreiding zijn de projecten Block RXL en Jongeren in Beeld structureel geborgd en zijn er per activiteit altijd minimaal twee jongerenwerkers aanwezig. Tevens zijn de jongerenwerkers beter bereikbaar voor jongeren in de avonduren en in het weekend. Ook zijn de doelen van het jongerenwerk versterkt op de onderdelen talentgericht werken, groepswerk, ambulant jongerenwerk en individuele begeleiding. In 2024 volgt een tweede stap in de uitbreiding van het jongerenwerk. Wonen en zorg In het afgelopen jaar is de tijdelijke opvang en passantenpensions voor economisch daklozen in de regio in tact gebleven. Diverse Diemense inwoners hebben gebruik gemaakt van dergelijke pensions. (jong)-Volwassenen kunnen één jaar, gezinnen maximaal twee jaar, verblijven om tot rust te komen en vanuit daar te zoeken naar duurzame vervolghuisvesting. De toegang tot de opvang vindt plaats via een regionale veldtafel. Het Rijk heeft aan de centrumgemeenten, en dus ook aan de gemeente Amsterdam, extra middelen beschikbaar gesteld voor preventie van dakloosheid en opvang van daklozen. Dit budget is mede bedoeld voor de regiogemeenten uit de regio Amsterdam-Amstelland.

De gemeenten uit de regio zijn met de gemeente Amsterdam in overleg over de omvang van het beschikbare budget. In 2023 is de Woonvisie voorbereid. De uitgevoerde woonzorganalyse is daarbij betrokken. Op basis hiervan zal de gewenste woningbouwprogrammering voor nieuwbouw met bijbehorende voorzieningen voor zorg nader worden uitgewerkt. Aan een regionale woonzorgvisie wordt in 2024 gewerkt. Extra taken financiële administratie Sociaal Domein We hebben in 2023 voor een half jaar specifieke expertise ingehuurd voor het verbeteren van de financiële administratie sociaal domein (circa € 60.000). De administratie is steeds complexer geworden, denk aan het betaalbaar stellen van een zorgdeclaratie op maat of aan een protocol voor het inregelen van nieuwe contracten in de boekhouding. Met de expertise hebben we in 2023 processen beschreven waarmee we de rechtmatigheidsverantwoording van de administratie kunnen aantonen. Daarnaast is ook het proces voor het jaarrekeningtraject verbeterd. Programma Grip op sociaal domein Het programma Grip op Sociaal Domein is gestart in september 2021 met een looptijd tot maart 2023. De opdracht van dit programma is om inzicht te krijgen in hoe de processen rondom uitgaven in het sociaal domein in de gemeente Diemen verlopen en de voorspelbaarheid van deze uitgaven te vergroten.

Dit doen we om de benodigde zorg voor inwoners betaalbaar en beschikbaar te houden. De gemeenteraad is op 4 april 2023 geïnformeerd over de opbrengsten, het vervolg en de borging van het programma Grip op Sociaal Domein. Dit programma is overgegaan in het programma Datagedreven sturen, samen met de andere Duo+ organisaties.

Programma's: Sociaal

Pagina 25

Versterking dienstverlening gemeente We hebben in 2023 het klachtenproces verbeterd. En we hebben meer aandacht gehad voor het integraal werken in het sociaal domein.We hebben daarvoor diverse opgaven bekeken en besproken. Dat zijn integrale opgaven die aan meerdere wetten en beleidsterreinen raken. De aanleiding hiervoor is de toeslagenaffaire. Dit doen we met middelen vanuit het Rijk. Hiervoor heeft het Rijk middelen beschikbaar gesteld voor de Parlementaire Ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag (POK). Deze opgaven raken ook ons doelen vanuit het programma Voor en met Diemen en de Nota sociaal domein. Zichtbaarheid antidiscriminatie-voorziening vergroten We hebben in 2023 gewerkt aan het vergroten van de zichtbaarheid van het meldpunt. Dit deden we samen met de antidiscriminatievoorziening (ADV) Discriminatie.nl Regio Amsterdam (voorheen Meldpunt Discriminatie Regio Amsterdam) gedaan. We hebben meer communicatiemiddelen zoals flyers en posters uitgegeven en opgehangen bij maatschappelijke organisaties. Er is ook een regiobrede socialmedia campagne geweest genaamd 'Ongehoord' met het oog op een brede doelgroep (12 jaar en ouder). De campagne was gericht op meldingsbereidheid van slachtoffers, maar ook ook van bystanders.

Daarnaast is de ADV aanwezig geweest bij twee evenementen die in het kader van diversiteit en inclusie werden georganiseerd, om verder kennis te maken met het netwerk en hun zichtbaarheid te vergroten. In de herijking van het beleid 'Diemen Divers en Inclusief 2020-2022' wordt er verder invulling gegeven aan thema's zoals stagediscriminatie, woondiscriminatie en straatintimidatie. Gebruik beschikbare normen en keurmerken t.b.v. inclusiviteit De gemeente is (sinds 2022) een dementievriendelijke gemeente. In 2023 is het beleid 'Diemen Divers en Inclusief 2020-2022' geëvalueerd en is een herijking en aanvulling van beleid voorbereid en wordt er verder invulling gegeven aan de doelstellingen voor inclusiviteit. Project "Organisatorische borging van ontheemden" Het college heeft in 2023 besloten om vanaf 2024 de werkzaamheden (beleid en uitvoering) rond de opvang van ontheemden, asielzoekers en statushouders structureel in de gemeentelijke organisatie te borgen. Mede met het oog op, toen nog, de mogelijke komst van de Spreidingswet. Dat is gebeurd. Binnen het sociaal domein is voor dit werkveld een beleidscoördinator aangesteld. De beleidscoördinator heeft daarmee ook al een rol gehad in de opvang van statushouders in het VIA hotel. Er is daarnaast gestart met het werven van een tijdelijke externe casusregisseur (woonbegeleider) voor de Oekraïense ontheemden.

Er is een profiel in de maak voor de functie van makelaar/beleidsrealisatie ontheemden, dit is een spilfunctie tussen beleid en uitvoering. Daarmee is gedeeltelijk uitvoering gegeven aan spoor 1 van deze projectmatige aanpak (die onder regie van één centrale Stuurgroep en portefeuillehouder wordt uitgevoerd), deze aanpak wordt vervolgd in 2024. Het tweede spoor, tijdelijke en definitieve plaatsing van flexwoningen voor ontheemden (uit Oekraïne), heeft wat betreft de tijdelijke plaatsing ook invulling gekregen. Voor de definitieve plaatsing zijn concrete plannen uitgewerkt die in 2024 en later verder hun beslag krijgen. Verder zijn, ter uitvoering van spoor 3, een longlist en een shortlist opgesteld van geschikte locaties/ gebouwen voor de eventuele (inmiddels verplichte) opvang van asielzoekers.

Programma's: Sociaal

Pagina 26

Woonruimteverdeling Sinds 16 januari 2023 is de nieuwe regionale woonruimteverdeling live in alle gemeenten die horen bij de Regionaal Actieplan-regio (RAP-regio) Amsterdam, Amstelland-Meerlanden en Zaanstreek-Waterland. Woningzoekenden hebben met het nieuwe systeem nu zelf invloed op hun slaagkansen door zoekpunten te vergaren door actief te zoeken en door situatie- en of startpunten aan te vragen. Op deze manier zijn zij zelf in staat om punten op te bouwen en hun positie op de ranglijst te verbeteren. De implementatie van de nieuwe woonruimteverdeling is succesvol verlopen. Er zijn een aantal aandachtspunten naar voren gekomen, zoals het aantal aanvragen en toekenningen voor situatiepunten, het effect van de huidige manier van het opbouwen van zoekpunten, en welke groepen in aanmerking komen voor situatiepunten. In 2024 wordt een uitgebreide rapportage woonruimteverdeling opgesteld voor het jaar 2023 waar zoveel als mogelijk op gemeentelijk niveau inzicht wordt gegeven in het aantal toewijzingen, de verhuisstromen en slaagkansen voor verschillende doelgroepen en type woningen.

Programma's: Sociaal

Pagina 27

Wat hebben we bereikt en wat hebben we ervoor gedaan? 1. Uniforme (werkend volgens dezelfde uitgangspunten) en integrale (over de volle breedte met zo min mogelijk aanspreekpunten) klantbenadering en -ondersteuning door de gemeente en haar partners Wat wilden we bereiken? Subdoelen 1.1 - Meting en verantwoording van de uniforme en integrale klantbenadering 1.2 - Cliëntondersteuning is over de volle breedte van het sociaal domein beschikbaar 1.3 - Alle klanten worden op uniforme wijze benaderd waarbij, zo nodig op basis van het Brede gesprek, per klant of gezin, één plan wordt gemaakt 1.4 - Integrale klantbenadering (vraag gaat door het loket, niet de klant) Activiteiten (Wat wilden we ervoor doen?)

Realisatie (Wat hebben we ervoor gedaan?)

Subdoel 1.1 - Meting en verantwoording van de uniforme en integrale klantbenadering 1.1.1 - Ontwikkelen van een aantal instrumenten om te kunnen meten en verantwoorden.

In 2023 is voor Jeugd en Wmo een continu cliëntervaringsonderzoek uitgevoerd. Cliënten vragen we naar hun ervaringen met de gemeentelijke dienstverlening kort na een bepaalde gebeurtenis, bijvoorbeeld na een gesprek met de gemeente, na een aantal maanden na inzet van de ondersteuning of toekenning van de voorziening of na een tussentijdse of eindevaluatie. Het continu cliëntervaringsonderzoek vervangt de reguliere cliëntervaringsonderzoeken Jeugd en Wmo waarbij alle cliënten één keer per jaar op hetzelfde moment werden bevraagd.

1.1.2 - Monitoren van gegevens en eventueel bijsturen van de werkwijze.

In het beleidsnota Sociaal Domein 2020-2023 is vastgelegd hoe monitoring en evaluatie plaatsvindt. Er zijn met de transformatiecommissie indicatoren besproken om kwantitatief en kwalitatief zicht te houden op de werkwijze.

Subdoel 1.2 - Cliëntondersteuning is over de volle breedte van het sociaal domein beschikbaar 1.2.1 - Maken van afspraken met de cliëntondersteuningsorganisaties.

In 2023 hebben verschillende organisaties onafhankelijke cliëntondersteuning geboden, zoals MEE, Markant en MaDi Diemen. Het voorportaal van MaDi is in '23 operationeel geweest en heeft bijgedragen aan het sneller afhandelen van eenvoudige hulpvragen.

1.2.2 - Het aanbod van cliëntondersteuningsfuncties inzichtelijk maken voor professional en burger.

De lijnen tussen de onafhankelijke cliëntondersteuners en het sociaal team Diemen, team sociale zaken, team Wmo en netwerkparnters zijn kort. Ze weten elkaar goed te vinden.

Subdoel 1.3 - Alle klanten worden op uniforme wijze benaderd waarbij, zo nodig op basis van het Brede gesprek, per klant of gezin, één plan wordt gemaakt 1.3.1 - Trainen van alle medewerkers in het Brede HOED Netwerk in het voeren van het brede gesprek.

Deskundigheidsbevordering wordt ingezet wanneer dat nodig is. Het voeren van het brede gesprek is inmiddels een vereiste.

1.3.2 - Het ontwikkelen van een uniforme vragenlijst.

Er is gewerkt met een integraal perspectiefplan voor jeugdigen/ gezinnen. Het blijkt een waardevol instrument om breed in gesprek te gaan.

Subdoel 1.4 - Integrale klantbenadering (er wordt gestreefd naar zo min mogelijk ondersteuners rondom een gezin. Partijen werken samen en zijn op de hoogte van elkaars werk; de vraag gaat door het loket en niet de klant) 1.4.1 - Het verder ontwikkelen en uitdragen van een heldere toeleidingsstructuur in Diemen.

Er is gewerkt met een integraal perspectiefplan voor jeugdigen/ gezinnen. Het blijkt een waardevol instrument om breed in gesprek te gaan.

1.4.2 - Doorontwikkelen van het Brede HOED team (multiprobleem-aanpak).

Het doorontwikkelen van het Sociaal Team Diemen heeft in 2023 vorm gekregen door te werken aan binden & boeien van medewerkers.

1.4.3 - Gegevensuitwisseling (ook met externen) door middel van ICT-applicatie (iSamenleving) mogelijk maken.

Het Sociaal Team Diemen werkt met een regie-applicatie.

Programma's: Sociaal

Pagina 28

2. Kwalitatief goede voorzieningen (individuele en algemene voorzieningen) binnen beschikbare middelen Wat wilden we bereiken? Subdoelen 2.1 - Kwalitatief goed voorzieningenaanbod (maatwerk en algemeen) 2.2 - Algemene voorzieningen doorontwikkelen en versterken 2.3 - De aangeboden voorzieningen voorzien in een behoefte Activiteiten (Wat wilden we ervoor doen?

Realisatie (Wat hebben we ervoor gedaan?)

Subdoel 2.1 - Kwalitatief goed voorzieningenaanbod (maatwerk en algemeen) Subdoel 2.2 - Algemene voorzieningen doorontwikkelen en versterken 2.2.1 - Het starten van een nieuw Huis van de Buurt in een andere wijk dan het bestaande Huis van de Buurt met een voor Diemen als geheel aanvullend aanbod aan welzijnsactiviteiten, dat daarnaast ook passend is bij de specifieke behoeften in de betreffende wijk.

In de jaarlijkse prestatieafspraken met Welzijn Diemen zijn afspraken gemaakt over inzet en aanbod in de huizen van de buurt. Daarnaast heeft Welzijn Diemen meerjarenbeleidsplan opgesteld waar ook specifiek aandacht is besteed aan verschillen tussen wijken.

2.2.2 - Versterken van de vrijwilligersvacaturebank en uitbreiden met een digitaal vrijwilligerscoördinatiepunt.

Met de website Diemen voor Elkaar kunnen vrijwilligers hun diensten aanbieden en inwoners hun hulpvraag plaatsen. Ook zijn er regelmatig bijeenkomsten om matches mogelijk te maken. De burenhulpdienst, die speciaal is voor ouderen en kwetsbare inwoners, loopt goed. In 2023 zijn vrijwilligers van de SWD in het zonnetje gezet op de dag van de vrijwilliger.

Subdoel 2.3 - De aangeboden voorzieningen voorzien in een behoefte 2.3.1 - Aanbieders rapporteren over het (niet) gebruik van voorzieningen.

Met zorgaanbieders is in 2023 regelmatig overleg geweest op cliënten contractniveau. Ook het gebruik van voorzieningen komt daarbij aan de orde.

2.3.2 - Oppakken van signalen over gemiste voorzieningen voortkomend uit onder andere de brede gesprekken en huisbezoeken.

In 2023 is er contact geweest over de signalen met de ouderenbond, team Wmo, de Wmo raad, de ouderenadviseur en de welzijnsstichting gesproken.

Prestatie-indicatoren

Realisatie 2022

Begroot 2023

Realisatie 2023

2.1.1 - Gemiddelde doorlooptijd in dagen van het verstrekken van individuele Wmo-voorzieningen (nieuw)

70

35

62

2.2.1 - Aantal activiteiten/bereik Huizen van de buurt1

85

65

802

2.3.1 - Aantal bemiddelingen Diemen voor elkaar

335

190

NB

1 2

Deze indicator is sindss de Programmabegroting 2022 opgenomen. Bereik van 1000 bezoekers per week (van jong tot oud).

Programma's: Sociaal

Pagina 29

3. Alle doelgroepen binnen sociaal domein participeren binnen eigen mogelijkheden Wat wilden we bereiken? Subdoelen 3.1 - Bemiddeling naar werk of sociale activering 3.2 - Mensen kunnen zelfstandig thuiswonen en meedoen in maatschappij 3.3 - Jeugd kan zich maximaal ontwikkelen en groeit gezond en veilig op Indicator maatschappelijk effect 3.1 - Aantal mensen dat uitstroomt naar werk Activiteiten (Wat wilden we ervoor doen?)

Realisatie 2022

Begroting 2023

Realisatie 2023

54

60

45

Realisatie (Wat hebben we ervoor gedaan?)

Subdoel 3.1 - Bemiddeling naar werk voor mensen die dat kunnen, en anders hulp bij sociale activering 3.1.1 - Middelen voor re-integratie worden ingezet voor mensen die bemiddelbaar zijn richting een betaalde baan, die potentie hebben om uit te stromen o.a. door begeleiding via P-coaches en hulp bij terugkeer naar school.

De mensen die nu nog in de bijstand zitten hebben een grote afstand tot de arbeidsmarkt. De re-integratie van deze mensen vereist langdurige intensieve begeleiding en inzet van diverse maatwerktrajecten. Dat kunnen meerdere trajecten per persoon zijn. Dit leidt wel tot positieve resultaten, waaronder uitstroom uit de bijstand. In 2023 zijn 45 mensen uitgestroomd naar werk.

3.1.2 - Vormen van dagbesteding aanbieden aan klanten die niet bemiddelbaar zijn richting een betaalde baan, bijv.. via arbeidsmatige dagbesteding, vrijwilligerswerk of een andere vorm van sociale activering.

Er wordt samengewerkt met diverse maatschappelijke organisaties in Diemen en Amsterdam. Arbeidsmatige dagbesteding wordt, als onderdeel van de contracten Wmo-begeleiding, aangeboden door diverse aanbieders. Er is in '23 een nieuwe aanbesteding gestart die in '24 wordt afgerond.

Subdoel 3.2 - Mensen kunnen zelfstandig thuiswonen en meedoen in maatschappij 3.2.1 - Bieden van voldoende maatwerkvoorzieningen zoals hulp bij het huishouden, servicetaxi, woningaanpassingen en hulpmiddelen.

Voor de maatwerkvoorzieningen hulp bij het huishouden, servicetaxi (Wmo-vervoer), woningaanpassingen, hulpmiddelen en Wmo-begeleiding heeft de gemeente Diemen overeenkomsten afgesloten met diverse partijen.

Subdoel 3.3 - Jeugdigen en hun ouders kunnen bij vragen over opvoeding en opgroeien in een vroeg stadium rekenen op een op hun mogelijkheden afgestemd zorgaanbod 3.3.1 - Zorgdragen voor een samenhangend pakket aan Het preventieve aanbod wordt jaarlijks met de OK-coaches en opvoed- en opgroei ondersteuning. verwijzers geëvalueerd. Daarbij wordt onder andere gekeken of het pakket nog steeds in de behoefte van jeugdigen en hun ouders voorziet. In 2023 is extra aandacht geweest voor mentaal welzijn, het jongerenwerk en is het aanbod uitgebreid met digitale activiteiten voor jeugdigen. 3.3.2 - Bieden van zo licht en laagdrempelig mogelijke basisvoorzieningen.

Programma's: Sociaal

Binnen het pakket aan opvoed- en opgroei ondersteuning voor jeugdigen en hun ouders is veel oog voor een zo licht en laagdrempelig mogelijk aanbod. Hieronder vallen onder andere het kinderwerk en het jongerenwerk, de spelinlopen, de kringen en vaardigheids- en weerbaarheidstrainingen. De OK-coaches bieden laagdrempelige hulp aan ouders en kinderen op de basisscholen en geven verschillende trainingen. De praktijkondersteuners GGD Jeugd bieden bij de huisartsenpraktijken in Diemen laagdrempelige hulp aan jongeren met mentale gezondheidsproblemen.

Pagina 30

Prestatie-indicatoren

Realisatie 2022

Begroot 2023

Realisatie 2023

776,8

900

776,83

4

5

4

3.1.3 - % netto participatiegraad van mensen tussen 15-67 jaar die een baan hebben (verplicht)

70,9%

70%

73,6%3

3.1.4 - Aantal personen met een bijstandsuitkering per 10.000 inwoners (verplicht)

411

400

248

3.1.5 - Aantal personen met een lopend reïntegratietraject per 10.000 inwoners (verplicht)

124

120

144

3.1.6 - Aantal cliënten met maatwerkarrangementenWmo per 10.000 inwoners(verplicht)

1574

90

66

3.1.7 - aantal inwoners met Stadspas5

3200

3200

3200

3.1.8 - Aantal huishoudens in de bijstand ten opzichte van het totaal aantal huishoudens in Diemen5

3,2%

3,2%

3,1%

3.1.9 - Aantal huishoudens met bijstand ten opzichte van de Metropool Regio Amsterdam (3.1.4 Werkloosheid in Diemen ten opzichte van Metropool regio Amsterdam)5

Diemen 3,2%6 Metropoolregio Amsterdam 5,7%

5,9%.

Diemen 3,1% Metropoolregio Amsterdam 5,4%

3.3.1 - % Jongeren 12 t/m 21-jarigen met een delict voor de rechter (verplicht)

1%

1%

1%

3.3.2 - Kinderen in uitkeringsgezin (verplicht)

5%

5%

4%3

3.3.3 - Melding kindermishandeling (verplicht)

267

3.3.4 - % Achterstandsleerlingen 4 t/m 12-jarigen

-

5,5%

14 %

3.3.5 - % Werkloze jongeren 16 t/m 22jarigen (verplicht)

1%

1%

1%3

3.3.6 - % jongeren t/m 18 jaar met jeugdhulp (verplicht)

7,2%7

8,5%

8,1%8

3.3.7 - % jongeren t/m 18 jaar met jeugdbescherming (verplicht)

0,5%

0,5%

0,6%9

3.3.8 - % jongeren t/m 23 jaar met jeugdreclassering (verplicht)

0,2%

0,5%

0,3%9

3.3.9 - % bereik van kinderen via consultatiebureau en jeugdgezondheidszorg5

N.n.b.

Minimaal 90% voor alle vaccinaties, HPV uitgezonderd

N.n.b.

3.1.1 - Aantal banen per 1.000 inwoners in de leeftijd 15 t/m 74 jaar (verplicht) 3.1.2 - Aantal mensen geplaatst op een beschut werken plek

3 4

5 6 7 8 9

6

236

Bron: waarstaatjegemeente.nl. Aantal betreft 2022, aantal 2023 is nog niet beschikbaar Sinds 2022 is de indicator op waarstaatjegemeente.nl gewijzigd van 'Aantal cliënten met maatwerkarrangementen Wmo per 10.000 inwoners' naar 'Aantal cliënten met maatwerkarrangementen Wmo per 1000 inwoners'. Het weergegeven aantal onder realisatie 2022 betreft het aantal cliënten per 1000 inwoners. Deze indicator is sinds de Programmabegroting 2022 opgenomen. Realisatie 2022 stond verkeerd in jaarstukken 2022. Juiste cijfers zijn 3,2% Diemen en 5,7% Metropoolregio Amsterdam. Het percentage heeft betrekking op het eerste halfjaar van 2022. Het percentage heeft betrekking op het eerste halfjaar van 2023. Het betreft een voorlopig cijfer over 2023.

Programma's: Sociaal

Pagina 31

4. Inwoners uit Diemen maken optimaal gebruik van hun (zorg-)netwerk (in de buurt) en ondersteunen elkaar daarbij Wat wilden we bereiken? Subdoelen 4.1 - Meer mensen helpen elkaar 4.2 - Mensen worden gestimuleerd gebruik te maken van hun eigen netwerk Activiteiten (Wat wilden we ervoor doen?)

Realisatie (Wat hebben we ervoor gedaan?)

Subdoel 4.1 - Meer mensen helpen elkaar 4.1.1 - Ondersteunen van mantelzorgers met de inzet van Markant.

Met de inloopspreekuren, resprijtzorg, informatie, advies en het waarderen van de mantelzorgers wordt door Markant op allerlei manieren vormgegeven aan de ondersteuning van mantelzorgers.

Subdoel 4.2 - Mensen worden gestimuleerd gebruik te maken van hun eigen netwerk 4.2.1 - Inzetten van eigen kracht conferenties, een besluitvormingsproces door en met het eigen netwerk, dat uitmondt in één plan.

In de werkwijzen van de gemeente wordt in het plan altijd stilgestaan bij wat mensen met het eigen netwerk kunnen en/of nodig met ondersteuning van een professional.

4.2.2 - Inwoners van Diemen, jong en oud, ondersteunen door middel van vriendenen kinderkringen.

Basisscholen in Diemen bieden zelf kinderkringen aan. In de kringen kunnen deelnemers onder begeleiding met elkaar praten over alles wat hen bezighoudt. De kleurrijke ouderkringen zijn voor (anderstalige) ouders met een klein sociaal netwerk om de taal te oefenen, sociale contacten op te doen en met elkaar in gesprek gaan over opvoedvragen en alles wat hen bezighoudt als ouder in een voor hen nieuw land.