Gemeenteraadsvergadering 4 november 2021 notulen.docx

CONCEPTNOTULEN van de openbare en besluitvormende raad van de gemeente Diemen, gehouden op donderdag 4 november 2021 in het gemeentehuis te Diemen, aanvang 20.00 uur. Aanwezig: (*fractievoorzitters) Voorzitter

E. Boog

GroenLinks

N. van Engelen, H. van ’t Riet*, A-M de Smalen, M.B.A. van Schoot, Y. Yildiz-Kaya H. Berkhout, K. de Haan, R. Poelwijk*, F.B. Simonetti J.A. Jägers, E.H. Timmer*, B.H.M. Wielage F.W. Geerts, S. Kuilman*, N.C. Portegijs E.S. den Heijer, P.A. Prins* J.G.M. Sikking*

D66 VVD PvdA Ouderenpartij Diemen Onafhankelijke Partij Diemen Ons Diemen

W. Advocaat

Wethouders

J.D.W. Klaasse, A.J.M. Scholten, M.A. Sikkes-van den Berg

Notulist Griffier

J.B. Kammeraad M. van Engelshoven

Afwezig:

M.P.H. de Graaff-Nijssen* (CDA), L.R. Smits (OnPD)

4.

Heropening en mededelingen van de voorzitter

De VOORZITTER: dames en heren. Ik heropen de vergadering. De voortzetting van de behandeling van de programmabegroting 2022. Mevrouw De Graaff had zich ook voor vanavond afgemeld en de heer Smits heeft zich eveneens afgemeld voor vanavond. Wij gaan door met de behandeling van de begroting maar er is ook een motie vreemd aan de orde van de dag ingediend. De heer PRINS: dank u voorzitter. Wij kondigen een motie aan vreemd aan de orde van de dag over de volkstuinen in Diemen en we verzoeken u om de motie toe te voegen aan de agenda. De VOORZITTER: mijn voorstel is om dat inderdaad te doen na behandeling van de begroting. Dus dat zal een toegevoegd punt 6 zijn. Kan iedereen zich daarin vinden? Dat is het geval. 5.a

Reactie college en toelichting preadviezen moties en amendementen

Wethouder SCHOLTEN: dank u voorzitter. Het is een reactie op moties en amendementen en ook een beetje een reactie op de discussie die uw raad gevoerd heeft in de vorige sessie want daar wil ik nog wel een paar woorden aan wijden. 1

Wat we kunnen concluderen; we hebben op zich een begroting en we hebben als college geschetst daar zitten wat donkere wolken aan. Daar blijven we ook overigens nog steeds achter maar u kunt die donkere wolken verderop ook zelf oplossen. Ik denk dat wij als college een prima uitgangspunt op dat punt gelegd hebben. Dus er is ook in een volgende periode iets te kiezen maar die donkere wolken zijn ook deels geformuleerd omdat we natuurlijk als huidige raad en college ook wat voornemens geformuleerd hebben. We hebben nog een zwembad dat aan renovatie toe is, we hebben een ambitie over een middelbare school uitgesproken en dat zijn verderop wel stevige besluiten en afhankelijk van hoe u besluit heeft u meer of minder manoeuvreerruimte op allerlei andere punten. Dus dat wou ik toch zeggen maar we zijn als college, en dat ga ik nog eens benadrukken, best trots op wat er nu ligt en zeker als we dat vergelijken met een hele hoop andere gemeenten. Op het gebied van financiën ligt er nog wel een amendement van de VVD. Ik heb daar nog een kleine opmerking bij want het besluit is om het college te verzoeken om de inleiding van de programmabegroting aan te passen.

Mijn voorstel zou zijn om die tekst gewoon in de leeswijzer op te nemen en dan niet alleen voor dit jaar maar dat hoeft u niet te besluiten want het is eigenlijk een tekst die voor alle begrotingen geldt en ik vind het wel terecht om daar in de leeswijzer iets over te zeggen en wat mij betreft echt wel onder het hoofdje Actualiteit programmabegroting want dan ziet iedereen dat er nog meer in de wereld is dan alleen deze begroting. Dus voorzitter, als we het zo in de leeswijzer kunnen opnemen kan ik dit amendement aan u als raad van harte aanbevelen. Nog een klein dingetje over een discussie die vorige week geweest is over wonen. Wonen is een onderwerp wat geweldig in de belangstelling en geweldig in de actualiteit staat en er zijn vorige week toch een paar heldere uitspraken geweest die ik graag even wil onderstrepen. De VVD is bij zijn algemene beschouwingen heel helder geweest over betaalbare woningen en ook het aandeel sociale huurwoningen daarin waar de VVD toch zegt die voornemens bekijken we ook vanuit regionaal verband en we zien er gewoon teveel en met de helft zou de VVD in Diemen ook tevreden zijn.

Ik vind dat een helder standpunt en ik wil die helderheid ook wel even onderstrepen en wat mij betreft sluit die helderheid ook wel aan bij wat de Amsterdamse VVD overigens beweert maar ook wat uw VVD-woordvoerder in de Tweede Kamer, Daniel Koerhuis, permanent beweert maar ik wou dat hier toch even onderstrepen want dat is wel een helderheid. Waarom wil ik dat onderstrepen? Omdat we ook nog 2 andere partijen hebben die daar iets over zeggen. Dat is Ons Diemen en de Onafhankelijke Partij Diemen die hier permanent zeggen wij zijn voor meer betaalbare woningbouw en voor sociale woningbouw maar als puntje bij paaltje komt werken ze uiteindelijk niet mee en komen met voorstellen om die op plekken te gaan realiseren die niet realistisch zijn in de wetgeving en ook in de financiering en vervolgens ook niet aangeven, ik ben het ook met de VVD niet eens maar ik prijs de helderheid, maar dat soort uitspraken van die partijen. Die doen wel alsof ze voor zijn in woord maar in gedrag uiteindelijk niet. Dus dan trek ik toch mijn conclusie ze zijn wel voor wonen maar dat zijn vooral woningen die in luchtkastelen gebouwd moeten worden en daar worden de woningzoekenden niet echt veel beter van. Ik had echt de behoefte om dat elementje uit de discussie naar voren te halen.

Er zijn nog een hele hoop andere behartenswaardige dingen gezegd en wat mij betreft deels ook nog te bestrijden dingen maar daar hebben we de eerstvolgende maanden voor en dan zal het ongetwijfeld ook gebeuren. Het amendement opnemen in de leeswijzer, ik kan het u van harte aanbevelen.

2

Wethouder SIKKES: dank u voorzitter. Ik wil ook nog 2 dingen doen. Eentje is kort reflecteren op een onderwerp uit de algemene beschouwingen en discussie van vorige week en nog eventjes kort wat zeggen over het amendement basisbanen van de Ouderenpartij Diemen. Kort even over duurzaamheid. Zoals u van een GroenLinks-wethouder mag verwachten zetten wij hier hoog in op duurzaamheid en ik zei vorige week dat we het in de raad kunnen hebben over de snelheid van de stappen en de grootte van de stappen maar het moge duidelijk zijn dat ik er in ieder geval voor sta dat wij de stappen zo snel mogelijk zetten en zo groot mogelijk zetten. Blijkbaar krijgen wij dat als college niet goed genoeg voor het voetlicht bij uw raad of in ieder geval niet bij een fractie want de informatie die wij verstrekken aan uw raad blijkt niet voldoende te zijn om die stappen te onderbouwen. Dus dat neem ik mij ter harte en ik zal ervoor zorgen dat wij op een wellicht eenvoudiger wijze en op een frequentere wijze u informeren want de stappen worden wel degelijk gezet, de informatie wordt wel degelijk verstrekt maar blijkbaar is dat een brug te ver. Dus dat wil ik nog wel even gezegd hebben want ik vind het vervelend dat anders het idee speelt dat onze medewerkers, bijvoorbeeld op duurzaamheid maar ook op alle terreinen die altijd duurzaamheid integreren in hun werkzaamheden, hier mogelijk niets mee doen.

De heer PRINS: voorzitter, de wethouder heeft het over een fractie. Hij bedoelt toch niet onze fractie maar zou hij man en paard kunnen noemen? Wethouder SIKKES: voorzitter, dat doe ik met liefde. Dat was de Onafhankelijke Partij Diemen en dat is ook terug te lezen in de memorie van deze vergadering. Dat voor wat betreft duurzaamheid. Dus wat mij betreft helder daarover. Dan nog even kort over het amendement basisbanen. Ik heb daar vorige week al over gezegd dat het college daar sympathiek tegenover staat. Ik heb ook gezegd dat wij koudwatervrees hebben ten opzichte van het aantal basisbanen. Dus ik wil de heer Prins de toezegging doen dat wij met 2 basisbanen aan de slag willen op een manier die past bij onze uitvoering, op een manier die past bij de financiën zoals wij hem het beste kunnen en willen inzetten. Dus als de heer Prins met mijn toezegging tevreden is, dan hoop ik dat dat voldoende is om het amendement niet in stemming te brengen. Wethouder KLAASSE: dank u voorzitter. Laat ik mij beperken tot het amendement. Eigenlijk heb ik daar vorige week al genoeg over gezegd en u heeft het ook kunnen nalezen. € 10.000 voor het verder uitwerken naar een projectplan pilot aanpak eenzaamheid. Dat is niet nodig, we zijn al bezig met een actieplan eenzaamheid. Daar bent u al van op de hoogte in de transformatiecommissie. Daar heeft u ook al input opgeleverd.

Meneer Advokaat, dank voor uw input want u heeft nog extra input geleverd op andere momenten. Daar zitten wij in de afrondende fase in en daarmee komen we informatief terug naar de raad in waarschijnlijk januari/februari omdat het echt een belangwekkend onderwerp is maar dit amendement is overbodig. De VOORZITTER: dan vraag ik de heer De Haan even tijdelijk de waarneming te doen. De heer BOOG: dank u voorzitter. Vorige week heb ik op de meeste punten die de fracties op mijn portefeuille hadden ingebracht kunnen reageren. Ik wil vanavond toch nog iets zeggen over de coronapandemie. Diverse fracties hebben daar terecht aandacht voor 3

gevraagd. We hebben nu al ruim 1,5 jaar een grote gezondheidscrisis in Nederland, in de wereld, en met natuurlijk ook grote gevolgen voor Diemen. Grote gevolgen maatschappelijk, sociaal, economisch en het einde is helaas nog niet in zicht. Ik sluit mij in ieder geval aan bij de dankwoorden die een aantal fracties van u hebben uitgesproken en al degenen die zich tijdens de coronacrisis enorm inzetten om anderen te helpen, om de maatschappij draaiende te houden maar ook de schade in alle opzichten te beperken. Natuurlijk kijken we dan naar de professionals en in eerste instantie natuurlijk naar de zorg maar het geldt natuurlijk voor heel veel sectoren die te maken hebben met de coronacrisis en de gevolgen maar zeker ook kijkend naar alle vrijwilligers, naar alle mensen die belangeloos klaarstaan, stonden maar ook nog steeds klaarstaan voor mensen die hulp nodig hebben. Ik denk dat ik namens u als raad mag spreken en namens het college dat onze dank groot is voor die enorme inzet die wordt getoond. De klap van de coronacrisis is natuurlijk enorm. Allereerst voor de mensen die zelf getroffen worden door het virus. Ook in Diemen zijn helaas te veel mensen echt te vroeg uit het leven weggerukt of ondervinden mensen al heel lange tijd klachten als gevolg van het coronavirus.

Ik sprak afgelopen week een Diemenaar, begin 30, die na een besmetting al 9 maanden te kampen heeft met enorme vermoeidheid, hoofdpijn, hartklachten en voor corona was die echt op en top fit, ontzettend sportief. Hij vertelde mij dat werken nauwelijks mogelijk is en hij is ook depressief geworden en ik heb het al eerder gezegd als het gaat om long covid, de gevolgen zijn enorm en het kan nog steeds iedereen treffen. Natuurlijk, als je gevaccineerd bent zijn die risico’s echt veel en veel lager maar ook als je gevaccineerd bent loop je nog steeds risico en het kan echt grote gevolgen hebben. Terecht blijft de raad, ook bij deze begrotingsbehandeling, aandacht vragen voor alle andere grote gevolgen van de coronacrisis en je ziet ook door de coronacrisis dat de tweedeling helaas, de kansenongelijkheid in Nederland is toegenomen. Dat juist voor de meest kwetsbaren de impact van de coronacrisis ook het grootst is.

Volgens mij ligt daar dus ook een hele belangrijke verantwoordelijkheid voor de samenleving, voor de gemeenschap maar voor ons natuurlijk ook als gemeentebestuur om daar iets mee te blijven doen en GroenLinks refereerde er al aan, ik denk dat wij als gemeente aanvullend op de maatregelen van het rijk maar ook in de uitvoering van alle regelingen die vanuit het rijk beschikbaar kwamen heel hard ons best hebben gedaan om mensen te helpen, het onderwijs, opvang te ondersteunen, ondernemers terzijde te staan, maatschappelijke initiatieven te faciliteren. Onlangs ook met het fonds Diemen veert op. Ik denk dat het een goed initiatief is geweest en wil vanavond ook in het bijzonder alle medewerkers van de gemeente die ook keihard hebben gewerkt en nog steeds allemaal hun steentje bijdragen aan het bestrijden van de crisis bedanken voor alles wat zij daarin doen maar we zijn er dus nog niet. Heel veel ondernemers konden gelukkig de crisis doorkomen dankzij de steunpakketten vanuit het rijk maar je ziet dat het nu voor heel veel ondernemers echt heel erg spannend wordt. Sommige hebben het kunnen uitstellen maar die dreigen nu echt om te vallen. We zitten dus nu echt in een kritische fase in dat opzicht en GroenLinks had het er ook over, ook als het gaat om ontwikkelingsachterstanden, leerachterstanden.

Dat is echt een groot issue maar ook de mentale psychosociale klap die heel veel mensen hebben gekregen, dat is ook echt iets wat we totaal niet mogen onderschatten en daar moeten wij als gemeenschap maar ook als gemeentebestuur echt iets mee. Het gaat ook om ongelijkheid die er al was voor de coronacrisis maar die versterkt is en duidelijk wordt door de coronacrisis. Dit vraagt om blijvende aandacht voor armoedebestrijding, het aanpakken van eenzaamheid, psychische problemen, het voorkomen 4

van verschillende problematiek, investeren in publieke voorzieningen hoe ontzettend belangrijk dat is maar ook behoud van werkgelegenheid en last but not least het bevorderen van een gezonde leefstijl. Dat zijn allemaal dingen die blijvend aandacht moeten krijgen nu maar ook na de crisis. Afgelopen dinsdag kregen wij natuurlijk geen goed bericht over de ontwikkeling van de coronacrisis. Iedereen is er volgens mij wel aan toe om eindelijk het licht aan het einde van de tunnel te zien maar helaas, zover is het nog niet en ik doe vanavond ook nog steeds een beroep op alle inwoners, de instellingen, de verenigingen en ondernemers in Diemen om gezamenlijk die verantwoordelijkheid te blijven nemen, hoe moeilijk dat ook is. Dus houd je alsjeblieft aan de maatregelen, aan de adviezen. Doe wat kan. Het is niet zo dat alles weer stil moet komen te liggen, absoluut niet, dus doe ook wat kan maar blijf alstublieft voorzichtig en tegen iedereen in Diemen die nog niet gevaccineerd is wil ik zeggen denk er nog eens goed over na, ga in gesprek met je huisarts, met de GGD, stel je vragen en tegen alle Diemenezen en Diemenaren zeg ik ook vanavond hou vol en blijf vooral ook naar elkaar omkijken. Diemen is er voor elkaar. Die boodschap wilde ik vanavond toch afgeven tijdens deze begrotingsbehandeling. Dan neem ik het stokje weer terug. Ik ga naar de ronde van de raad.

Ik vragen even aan de raad of er behoefte is aan een schorsing of dat we het debat kunnen voortzetten. Ik kijk even naar de VVD omdat daar een voorstel is gedaan voor aanpassing. U kunt er gewoon op reageren in de ronde. Ik stel voor om dan gewoon door te gaan met de bespreking en verder niet te schorsen. Mevrouw VAN ’T RIET: voorzitter, misschien dat er na een eerste ronde bespreking nog behoefte is aan een schorsing. De VOORZITTER: ik zal dat even toetsen na die ronde. 5.c

Reactie fracties op amendementen en moties en op beantwoording college

De heer TIMMER: dank u voorzitter. Ik wil even kort reageren op wat met name wethouder Scholten heeft gezegd richting onze fractie. Ik wil toch even benadrukken dat wij als fractie van de Diemense VVD wat andere accenten willen leggen voor wat betreft de woningbouw. Bij ons ligt het accent op middenhuur en het creatief omgaan met bestaande gebouwen. Dus dat wou ik nog graag aan het betoog van wethouder Scholten toevoegen. Dan ten aanzien van de basisbanen. Werken is natuurlijk belangrijk, financieel maar ook maatschappelijk. Er is volop werk en iedereen die wil kan aan het werk worden geholpen, zo hoorden wij van de afdeling Sociale Zaken van de gemeente Diemen, al dan niet met meer of minder hulp. Dus er gebeurt al ontzettend veel in Diemen en de inspanningen van de ambtelijke organisatie zijn al ontzettend groot. Dus wij zullen dit amendement niet steunen en ik schrik toch ook een beetje als de wethouder zegt geen 5 basisbanen maar 2 basisbanen. Dat is wat ons betreft op dit moment ook volstrekt niet aan de orde en daarbij wil ik toch wel waarschuwen in dit kader voor verdringing. Als we dit soort zaken gaan optuigen, dan moet ook dat fenomeen goed aan de orde komen. De heer PRINS: dank u voorzitter. Wat bedoelt de heer Timmer met verdringing? Wie verdringt wie of wie wordt verdrongen? 5

De heer TIMMER: dank u voorzitter. Ik bedoel met verdringing dat je een normaal betaalde baan verdringt door een door de overheid gesubsidieerde baan. De heer PRINS: dank u voorzitter. In de praktijk gebeurt het nauwelijks. Een cao-baan laten verdringen door een basisbanen. Dat zal geen overheidsinstantie of vakbond toelaten. Dus ik denk dat het voorbeeld een beetje vergezocht is. De heer TIMMER: dank u voorzitter. Wat ons betreft niet. Ik ga voort met de bestrijding van de eenzaamheid, dat is amendement 2. Eenzaamheid is natuurlijk ook een enorm probleem maar ook hier vragen wij ons af wat voegt dit amendement nou werkelijk toe aan alles wat er al wordt gedaan? Het is natuurlijk ontzettend sympathiek dat Ons Diemen hier veel werk van maakt en een poging doet om met creatieve ideeën te komen die misschien niet helemaal goed doordacht zijn. Bijvoorbeeld in hoeverre is het realistisch bij de inzet van elektrische golfkarren uit te gaan van zoveel vrijwilligers? Volgens ons is dat niet realistisch. Wij steunen de uitgangspunten van het amendement maar er wordt al heel veel gedaan in Diemen met het actieplan eenzaamheid, met input uit de commissie Transformaties en met input van partners. Dus we volgen graag het preadvies en het amendement is overbodig. Dan ten aanzien van het amendement zoals door ons ingediend over de toevoeging van de actualiteit aan de begroting.

Fijn dat de wethouder daar welwillend tegenover staat. We kunnen akkoord gaan met de door het college voorgestelde toevoeging aan de leeswijzer waardoor duidelijker wordt aangegeven dat de begroting een sterke momentopname is en dat de feitelijke situatie door met name circulaires van de rijksoverheid op het moment van vaststelling van de begroting door de raad al geheel anders kan zijn. Zoals ik in het betoog in eerste termijn heb aangegeven is de feitelijke situatie op het moment van de circulaire van september financieel ingrijpend gewijzigd en moet een lezer van de begroting zich daar goed rekenschap van geven en bewust van zijn. We hadden aanvankelijk een daar meer verstrekkend amendement voor ingediend maar er is in goed overleg met de wethouder een iets aangepaste tekst gekomen en de wethouder vindt een dergelijke insteek die we aanvankelijk hadden gekozen met ook een uitgebreidere toelichting op de cijfers niet passen maar wij kunnen leven met het toevoegen aan de leeswijzer zoals de wethouder voorstelt. De VOORZITTER: dan kijk ik nog even naar de tekst van het amendement want er staat Besluit het college te verzoeken. Die tekst klopt niet.

Daar bent u ook eerder op gewezen door de griffier want de raad besluit gewoon zelf over het wijzigen van de programmabegroting en dan wordt de tekst als ik het goed begrijp “Besluit om in de leeswijzer van de programmabegroting bij de aanbiedingsbrief et cetera”. De heer TIMMER: ook het woord aanbiedingsbrief kan dan weg “Besluit om in de leeswijzer van de programmabegroting 2022 een alinea toe te voegen met de tekst actualiteit programmabegroting.” Volgens mij moet het zo worden. De VOORZITTER: dan wordt dat het aangepaste amendement. Mevrouw YILDIZ-KAYA: dank u voorzitter. Wat betreft de basisbanen. GroenLinks is een voorstander van basisbanen en we waarderen daarom ook de inzet van de Ouderenpartij Diemen. We vinden het wel belangrijk om op kleine schaal te beginnen om te kijken hoe dat 6

gaat en om daarmee ook ervaring op te doen. Op termijn, hopelijk als het succesvol is, kunnen we het nog uitbreiden. Dus wat dat betreft volgen wij wel het preadvies. Wat betreft de eenzaamheid. Hoe belangrijk het onderwerp ook is en hoeveel aandacht het ook vraagt, denken we dat er een goed actieplan ligt en waar we straks ook meer over worden geïnformeerd. Dus wij denken dat het hier overbodig is. Mevrouw VAN ’T RIET: dank u voorzitter. Dank aan de VVD dat ze de moeite neemt om een amendement te schrijven bij de begroting. Ik denk dat dat een positieve ontwikkeling is. Vaak is het zo van de begroting is eigenlijk niet goed en we stemmen tegen. Dus dan is het ook niet de moeite om een amendement in te dienen. Nu is er wel een amendement ingediend, dus ik vind dat een positieve ontwikkeling. Onze vraag daarbij is of dat dan betekent dat u wel positief staat tegenover de begroting als geheel als deze toelichting of disclaimer wordt toegevoegd met het amendement? De heer TIMMER: dank u voorzitter. Ik had dit spannende moment graag bij de stemverklaring willen vertellen maar dit amendement is voor ons essentieel en als dit aangenomen wordt, dan zijn wij voornemens om voor te stemmen. Mevrouw VAN ’T RIET: dank u wel, helder. Ik denk dat wij ook kunnen instemmen met het amendement want het geeft een duidelijkheid voor de begroting nu en voor de begroting in de toekomst.

Dus dank daarvoor. De heer PRINS: dank u voorzitter. De Ouderenpartij Diemen heeft niet te klagen over de beantwoording van het college op onze eerste termijn. De wethouder van financiën sprak om financiële redenen geen veto uit over ons amendement over de invoering van basisbanen. De wethouder van werk leek ons amendement welhaast te omarmen. Ook heeft hij beloofd serieus werk te maken van de aanpak van energiearmoede en een gereedschapskist aangekondigd. De wethouder van welzijn, ouderen en jongeren heeft een actieplan eenzaamheid aangekondigd. We zien met spanning uit naar dit plan en de gereedschapskist. Nog even terug naar ons amendement. Het college stelt nu voor om het gedeeltelijk over te nemen maar dat kan niet. Je neemt een amendement over of je wijst het af. Nu lijkt het alsof de wethouder wil afdingen op uitvoeringsaspecten zoals aantallen of al dan niet ESF financiering maar over uitvoering gaan we als raad niet. Dat is aan het college. Wij stellen de kaders en het college voert uit. Als college ben je gehouden om een amendement zo goed mogelijk uit te voeren tot in de praktijk blijkt dat dat niet kan en ik kan het nu wel zeggen afsluitend. Nu het college het amendement overneemt zullen we het niet in stemming brengen. Dan een korte impressie over het debat.

Mevrouw Kuilman sprak wel 10 keer over donkere wolken en dan doelde ze op de financiële situatie van de gemeente Diemen en niet op haar partij. We vinden dat een vorm van somberheid en pessimisme die niet recht doet aan de werkelijkheid. In volgende jaren volgen ook weer mei- en septembercirculaires die iedere keer weer tot verrassingen zullen leiden. Mevrouw KUILMAN: dank u voorzitter. Ik heb niet geteld hoe vaak ik het over donkere wolken had maar volgens mij heb ik in mijn betoog ook heel duidelijk gezegd dat er zonnestraaltjes waren, dat de zon rustig aan het doorbreken was in bepaalde opzichten. Dus ik 7

wil het negatieve beeld een klein beetje afvlakken want ik sta over het algemeen toch wel positief in het leven en mijn fractie en mijn partij met mij. De heer PRINS: ik ben blij dat u dat zegt maar ik heb toch 10 keer donkere wolken geteld en de zonnestraaltjes kwamen er na een of twee keer door maar ik waardeer uw optimisme. Ik zei dus dat de toekomstige mei- en septembercirculaires ook weer tot verrassingen zullen leiden maar dankzij het inderdaad behoedzame financiële beleid kan deze gemeente tegen een stootje en is pessimisme niet op zijn plaats. Wie zich wil verschuilen achter de voorgenomen herverdeling van het gemeentefonds moet de berichtgeving daarover volgen. De Raad voor het Openbaar Bestuur heeft een dodelijk oordeel uitgesproken en tientallen nadeelgemeenten stappen naar de rechter als het doorgaat. Als de nieuwe minister dit nieuwe verdeelmodel doorzet wordt het een juridisch bloedbad en er is best een wethouder te vinden die weet dat ik dit ook in Binnenlands Bestuur heb gevonden maar wij wachten af. Verder viel ons enig baltsgedrag op tussen GroenLinks en de VVD waarbij ze elkaar vaak de maat namen. Het debat over de energietransitie leek wel een eerste oefening tussen 2 niet echt willige danspartners op de dansvloer.

Kleine stapjes, gedragen stappen en dan weer een stap achteruit en zo rolden beide partijen struikelend over de vloer over een onderwerp dat het niveau van kleine individuele stapjes al lang ontstegen is, namelijk de klimaatcrisis en de energietransitie. Mevrouw VAN ’T RIET: dank u voorzitter. Ik wil toch even benadrukken dat die stapjes achteruit toch alleen voor de VVD zijn. Die zijn wij niet van plan te zetten. De heer PRINS: dank voor uw aanvulling maar vorige week heb ik het anders beleefd. U had het heel vaak over kleine stapjes en ik vind dat voor een partij als GroenLinks toch wel een beetje achterhaald na 40 jaar. Mevrouw VAN ’T RIET: dank u voorzitter. Ik had het vorige week over de kleine stapjes waar de VVD het over had die zij wilde zetten en dat ik mij afvroeg of we dan ergens komen. Het zijn niet onze kleine stapjes. Wij zijn veel meer van de grote stappen. De heer PRINS: dan raad ik u aan om het verslag van de eerste termijn terug te lezen want ik heb u ook over stapjes horen praten en dat is op papier vastgelegd. De heer TIMMER: dank u voorzitter. Meneer Prins, bent u aan het stoken in een goed huwelijk en in een prille liefde? Ik weet niet precies wat ik hiermee moet maar ik ga dat verslag nog eens goed nalezen. De heer PRINS: als dat het resultaat is van mijn opmerkingen. Dan denk ik dat dat heel goed is.

Een goed huwelijk of een beginnend huwelijk, ik weet het niet. Dat zullen we zien maar ik heb het als baltsgedrag beschouwd en als u een beetje biologisch onderlegd bent weet u wat dat betekent tussen vogels. Ik zei dus net dat beide partijen struikelend over de vloer gingen over een onderwerp dat het niveau van kleine individuele stapjes al lang is ontstegen, namelijk de klimaatcrisis en de energietransitie. Ook verbaast het ons dat iedereen, ook het college, weer van voren af gaan weer lijkt te willen beginnen met kleine stapjes zoals het aanbrengen van radiatorfolie, het gebruik van ledlampen en minder vliegen. Dat hadden alle goedwillende mensen toch al lang 8

gedaan? Ik herinner me dat we 40 jaar geleden op de studentenflats aan de Rode Kruislaan folie achter de radiator en isolatiemateriaal rond de verwarmingsbuizen kregen. Mevrouw VAN ’T RIET: dank u voorzitter. Dat we al deze activiteiten willen blijven doen is volgens mij best logisch. Welke grote stappen stelt de Ouderenpartij Diemen dan voor die wij nu gaan nemen? De heer PRINS: dank u voorzitter. Het antwoord komt in de rest van mijn betoog. Wat wij toen deden waren kleine stapjes en nu lijkt het alsof partijen hebben zitten slapen. De tijd is nu voor grote stappen en wat De Key in Beukenhorst nooit heeft gedaan en huurders in de kou heeft laten staan en dat is een grote schande. Als we op dit individuele niveau door blijven modderen zullen we de klimaatcrisis nooit echt bestrijden. We hebben geen tijd meer voor gekissebis tussen partijen zoals vorige week. De komende 10 jaar zijn essentieel om de huidige klimaatdegradatie en de bedreiging van het leven op aarde om te buigen in een goede richting en daar zijn ingrijpende maatregelen voor nodig die geen uitstel meer verdragen. Mevrouw VAN ’T RIET: maatregelen zoals? De heer PRINS: ik heb met belangstelling gezien wat er in Glasgow deze week is besproken.

Als er geen bossen meer wordt gerooid voor andere doeleinden en als er niet meer wordt geïnvesteerd in fossiele grondstoffen zijn dat veel grotere stappen dan die ministapjes die ik net heb genoemd. Daar zal werk van moeten worden gemaakt in de komende 10 jaar. De heer TIMMER: dank u voorzitter. Natuurlijk moeten er grote stappen gezet worden maar we hebben het hier over Diemen. We hebben het hier over de mensen in Diemen en dan heb je het ook over stapjes dicht bij huis die heel concreet moeten zijn voor mensen. Ik heb het ook gehad over ga minder vliegen, ga minder op vakantie. Als ik dan toch net weer in de krant leest dat de premier van Engeland met zijn privévliegtuig naar Glasgow vliegt terwijl die ook met de trein had gekund. Dat soort stapjes, kleine stapjes, die dus ook dichtbij zijn, die gedragen worden door mensen, wat je kunt snappen in je eigen huis-, tuin- en keukenomgeving. Daar zullen we het van moeten hebben. Het mag niet zo zijn de ander moet grote stappen zetten en ik blijf mijn gedrag niet aanpassen. Dat kunnen we niet doen. De heer PRINS: voorzitter, ik heb ook helemaal niet ontkend dat u dat moet doen maar dat hoor ik al 40 jaar. Ze zijn voor een deel achterhaald maar ik verbaas mij erover, dat heb ik net gezegd, dat we weer die stapjes van folie achter de radiator moeten nemen.

Ze zijn belangrijk voor de mensen in huis maar het gaat om veel meer en veel grotere stappen. Mevrouw VAN ’T RIET: dank u voorzitter. Ik ben het helemaal met u eens, meneer Prins. Die grote stappen moeten zeker gezet worden, dus ik hoop ook dat meneer Rutte zich houdt aan wat die daar allemaal heeft beloofd en misschien ook nog wel gaat beloven want daar sta ik zeker helemaal achter. Laten we in actie komen en laten we als land, als Nederland daar serieus het voortouw nemen en het goede voorbeeld geven met grote stappen en dan zullen we als Diemen daar op onze schaal ons steentje aan bijdragen. De heer PRINS: dank u wel voor deze bijval. Ik had al gezegd dat gedragen stappen, zoals de heer Timmer vorige week noemde, volgens mij een rem zijn op alle maatregelen die er 9

moeten gebeuren. Gedragen stappen, wat betekent dat eigenlijk, dat iedereen het ermee eens moet zijn? Als ik de reacties heb gelezen van de enquête rond de transitievisie warmte, dan schat in dat ongeveer 1/3 of misschien wel 40% van de mensen in Diemen de hele transitie niet ziet zitten, niet van het aardgas af willen. Dus er is nog een hele grote berg te beklimmen en daar moeten we in deze raad geen onduidelijkheid over laten bestaan over waar we naartoe willen en hoe we dat willen bereiken. De heer TIMMER: dank u voorzitter. Met gedragen stappen bedoel ik toch wel degelijk dat mensen het moeten kunnen snappen, dat ze het moeten kunnen invoelen. Als wij als raad alleen maatregelen gaan opleggen waar mensen niet achter staan, dan gaat u het zeker niet redden, of dat nou grote maatregelen zijn of kleine maatregelen, op die manier werkt het niet. Het moet tussen de oren komen, het moet indalen en op die manier krijg je mensen erbij. Het verbaast mij dat de Ouderenpartij Diemen dat nog niet snapt na alle participatiediscussies die we in dit verband hebben gehad. De heer PRINS: voorzitter, het woord participatie kwam in mij op. Misschien moeten we daar wat meer tijd in steken door samen met die mensen het gesprek aan te gaan en te zeggen van dit is gewoon nodig. De heer POELWIJK: dank u voorzitter. Het eerste amendement over de basisbanen.

Dat vinden wij een mooi voorstel van de Ouderenpartij Diemen. Wij vinden het ook mooi hoe het college daar invulling aan geeft en dat overneemt en wij hopen dat het tot een mooie pilot gaat leiden en dat dat succes oplevert. Dan het tweede amendement bestrijding eenzaamheid. Vorige week en deze week en bij eerdere aangelegenheden hebben wij al kunnen concluderen dat de hele raad staat achter de aanpak van eenzaamheid en de bestrijding daarvan. Daarin staat Ons Diemen dus zeker niet alleen maar dat is natuurlijk ook de reden dat het college al bezig is met uitzoeken hoe gaan we dat doen, hoe gaan we dat aanpakken en dat de plannen van Ons Diemen daarin ook worden meegenomen. Dus wij ondersteunen de bestrijding van eenzaamheid maar dit amendement is op dit moment overbodig zoals het preadvies zegt. Het amendement van de VVD lijkt ons een nuttige toevoeging. Dus dat kunnen wij steunen. De heer SIKKING: dank u voorzitter. Ik wil nog even reageren op wethouder Scholten. Ik heb snel een paar dingen kunnen opschrijven. Het zijn kreten ‘werk niet mee’, ‘luchtkastelen’ en zo. Ik vind het een beetje warrig wat die daar zegt. Natuurlijk werken wij wel mee aan betaalbare sociale huurwoningen maar we hebben wat andere ideeën daarover. Dus het kwam bij ons warrig over en ik weet niet of ik u goed begrepen heb maar we zijn er echt wel voor.

Dan wethouder Sikkes over duurzaamheid en grote stappen. Dan wil ik het even niet hebben over de grote stappen want wij hebben verleden week gezegd het zit niet tussen de oren van de bewoners en dat heb ik tegen GroenLinks meerdere malen gezegd. Dan komt hij met het feit van we zullen de raad er beter in meenemen. Nee, begin nou ook eens de burgers, de bewoners van Diemen daar heel goed in mee te nemen dat het tussen de oren komt dat we wat moeten gaan doen en dat wil ik niet zeggen grote stappen kunnen maken in plaats van kleintjes. We hadden ook nog een idee over die schillenboer 2.0 en daar heb ik niets meer over gehoord en daar praat niemand over maar dat zou heel mooi kunnen met de basisbanen van de Ouderenpartij Diemen. Dus dan kom ik meteen even op de amendementen.

10

Die basisbanen. Een goed idee. Alleen over de financiering hebben wij zoiets van kunnen we dat allemaal waarmaken. Het wordt dan ten dele overgenomen en ik ben heel blij dat dat gebeurt en dat de Ouderenpartij Diemen het amendement niet in stemming brengt. Dan de eenzaamheidsbestrijding. Daar wordt heel veel aan gedaan en ik hoop niet dat Ons Diemen zich nu op de borst gaat kloppen van kijk wij hebben het naar voren gebracht en er gebeurt niks. Nee, er gebeurt heel veel en € 10.000 daarvoor prima, leuk, maar er gebeurt heel veel en het sluit niet op elkaar aan. Dus ik vind ook wat het college zegt, dat het overbodig is. Daar gaat de Onafhankelijke Partij Diemen volledig in mee. Bij de VVD zit ik eventjes te zoeken want we krijgen toch een nieuwe tekst voor amendement A3? De VOORZITTER: de aangepaste tekst staat al in iBabs. De heer SIKKING: we krijgen straks nog een schorsing en dan zal ik erover nadenken. Mevrouw KUILMAN: dank u voorzitter. Het lijkt erop dat de raad het gevoerde beleid van dit college en deze coalitie breed steunt want het aantal ingediende amendementen is zeer beperkt en het aantal ingediende moties is nul dit jaar. Dus ik denk dat we op de goede weg zijn met elkaar en ik zal zo nog even terugkomen op die amendementen.

Twee zaken vielen mij wel op in de algemene beschouwingen en ik wil niet in herhaling vallen want er is net ook al een hoop over gezegd maar goed, we hebben het gehad over wonen en dat er een tekort aan woningen is, is geen discussiepunt in deze raad maar hoe dat tekort opgelost moet worden, daarover verschillende de meningen nogal. Waar moet er gebouwd worden? Wat voor soort woningen moeten er gebouwd worden? Moet er überhaupt nog gebouwd worden? De VVD heeft daar inderdaad een heel helder standpunt in: meer inzet op middeldure huur en minder inzet op sociale huur. Daarover verschillen wij van mening. Ik hoor de Onafhankelijke Partij Diemen net zeggen van we zijn hartstikke voor bouwen en voor sociale huur. Dus ik ben heel benieuwd naar de concrete plannen die die partij heeft. Nogmaals, het tekort aan woningen staat als een paal boven water en ik verwacht dat we de komende jaren hier nog menige levendige discussies over zullen hebben in de raad. De heer SIKKING: dank u voorzitter. Wij hebben altijd geroepen, ook meerdere begrotingen hiervoor, aan de randen van de gemeente en daar willen we echt gaan bouwen. Laat dat duidelijk zijn. Mevrouw KUILMAN: dank u voorzitter. Dat is een heel helder standpunt. Dat conflicteert alleen ook met uw standpunt dat er genoeg groen moet blijven maar laten we het daar een andere keer over hebben.

Dan een tweede punt wat mij opviel en waar ook al heel veel over is gezegd, de klimaatcrisis. Daar zijn we ons allemaal van bewust maar de bereidheid om stappen te zetten, die verschilt. Dat bleek al tijdens het debat over de RES in juli en vorige week tijdens de algemene beschouwingen bleek dat des te meer en de VVD sprak over kleine stapjes. Die kleine stapjes blijken niet alleen maar hele kleine stapjes maar vooral ook hele individuele stapjes. Dus een keer minder vliegen, een paar zonnepaneeltjes op het dak, elektrisch rijden en dat zijn stapjes die dragen bij aan de vermindering van de CO2-uitstoot en alle Diemenaren die dat soort stapjes nemen. Dikke pluim, hartstikke goed maar de klimaatcrisis lossen we niet met die kleine stapjes op en ik ben ook bang dat alleen maar kleine stapjes nemen de tweedeling in de 11

samenleving vergroot tussen mensen die wel de middelen hebben om te verduurzamen en mensen die dat niet hebben. De heer Prins heeft al uitgebreid over energiearmoede gesproken en ik heb het vorige week ook al gezegd, het is heel moeilijk groen doen als je rood staat. Wat doe je als je in een tochtige huurwoning woont, je elke maand elk dubbeltje al om moet draaien omdat je een flexbaantje hebt of een tijdelijk contract op tijdelijk contract en je nu het salaris bijna ziet verdampen door de stijgende energie- en gasprijzen. Dan zijn die individuele stappen heel leuk maar je hebt daar gewoon simpelweg de mogelijkheid niet toe. De klimaatcrisis is geen individuele zaak. Dat gaat ons allemaal aan en regie vanuit het rijk, vanuit de provincies en vanuit de gemeente is echt heel hard nodig om deze crisis het hoofd te bieden. Dus geen kleine stapjes, grote stappen en daarbij wel altijd de inwoners mee blijven nemen. Dan nog een nabrander over de begroting. De heer Prins noemde het al dat de PvdA wel heel erg somber was en donkere wolken en zo. Ik ben niet somber, ik ben realistisch want er zijn financiële risico’s in de toekomst waarvan we niet weten of ze zich voor gaan doen maar desalniettemin denken wij dat er een hele mooie begroting voorligt en zien we die toekomst met vertrouwen tegemoet. Dan de 3 ingediende amendementen.

De waarde van werk, het amendement van de Ouderenpartij Diemen. Wij ondersteunen de waarde van werk absoluut en sommige mensen hebben een extra zetje nodig om aan het werk te komen en de gemeente doet daar al heel veel voor en het doet mij dan ook goed om te horen dat het college dit amendement deels overneemt. Het tweede amendement over eenzaamheid. Dat is in onze ogen overbodig want eenzaamheid moet natuurlijk bestreden worden maar ook op dit vlak wordt al heel veel gedaan door het college en dan het amendement van de VVD. Wij denken dat het de boel een stuk helderder maakt, dus wij steunen dat van harte. De heer ADVOKAAT: dank u voorzitter. Wethouder Scholten had het er net over alsof Ons Diemen tegen sociale woningbouw is maar dat zijn we beslist niet, enkel niet op bepaalde plekken en daar verschillen we van mening over en dat is prima maar die aantallen sociale woningen gaan er zeker in de toekomst wel komen. Toen ik uit het ouderlijk huis ging was er ook al een tekort aan woningen. Dus er is wat dat betreft niets veranderd en het wordt tijd dat we daar eindelijk eens stappen in gaan zetten en dat delen velen met mij denk ik. Verder maakte u vorige week een mooie opmerking: we bieden als college allerlei inzichten en perspectieven en ik denk van komt u maar eens met die kaderstellende bevoegdheden en mogelijkheden en we zetten u op weg.

Dat is ook een beetje zoals ik vorige keer bij de inleiding van het amendement zei van een dankwoord aan het college om de ruimte die ze geeft voor nieuw beleid of in ieder geval zicht daarop want de eenzaamheid, daar zijn we het met z’n allen over eens, dat dat een probleem is en ik hoor velen van u roepen van er wordt al erg veel aan gedaan maar ik heb daar zelf geen zicht op, u weet blijkbaar meer dan ik maar ik kan niks concreets bedenken wat dat betreft. De heer POELWIJK: dank u voorzitter. We hebben net een preadvies gekregen waarin heel duidelijk staat wat de vervolgstappen zijn. De heer ADVOKAAT: maar dat wil nog niet zeggen dat er wat aan gedaan wordt. De heer POELWIJK: dank u voorzitter. Dat stuk zegt letterlijk wat er wel aan gedaan wordt. 12

De heer ADVOKAAT: men is nu bezig met iets maar het staat niet concreet in de begroting. In de begroting wordt het benoemd maar er staat niet bij hoe we het gaan uitvoeren. Dus we zijn bezig met een concreet plan en dat staat niet in de begroting. Mevrouw VAN ’T RIET: dank u voorzitter. Dit was ook al besproken in de commissie Transformaties waar u bij was dat er wordt gewerkt aan een actieplan. Niet alle beleidsstukken of uitvoeringstukken staan in de begroting, dat is niet hoe het werkt. De heer ADVOKAAT: dank u voorzitter. Ik vind eenzaamheid een dusdanig groot probleem binnen onze maatschappij dat zowel landelijk en lokaal benoemd wordt als een groot probleem. Ik vind dat we dat niet enkel moeten benoemen maar daar ook, wat je wel meer hier vanavond gehoord heb, stapjes in moet zetten of stappen. Laten we eens wat daaraan gaan doen en daar is mijn hele betoog een beetje op gebaseerd om verder te komen met dit plan wat prima naast de bestaande ontwikkelingen samengaat en elkaar kan aanvullen, dat we meer draagvlak krijgen zodat we meer concrete invulling kunnen geven aan het plan en dan denk ik met name aan de financiële haalbaarheid van het plan. De heer PRINS: dank u voorzitter. Als ik de heer Advokaat nu zo aanhoor lijkt het alsof er in Diemen niets gebeurd is in de afgelopen jaren en dat het actieplan dat eraan zit te komen het eerste punt is vanuit een nulsituatie.

In de coronatijd is al heel veel gebeurd en ook daarvoor. Ik wijs maar op de huizen van de buurt en nu de buurtkamers en alle verenigingen die het nodige doen om mensen uit huis te krijgen en proberen eenzaamheid te bestrijden. Vaak via een omweg, al was het maar om postzegels te verzamelen maar dat is dan een middel om mensen uit huis te krijgen en ergens naartoe te krijgen. Dus ik zou de heer Advokaat ook willen vragen om het daarop te richten wat er verbeterd kan worden en niet te doen alsof er niets gebeurt want u laat dat wel een beetje doorschemeren. De heer ADVOKAAT: dan heb ik het blijkbaar niet goed verwoord. Er wordt wel degelijk wat gedaan maar of het efficiënt en beter kan, daar moet je altijd naar kijken en daar zijn we het denk ik ook wel over eens met mekaar. Mevrouw YILDIZ-KAYA: dank u voorzitter. Ik zou de heer Advokaat willen vragen welke verwachtingen of ideeën hij heeft van het actieplan dat nu wordt opgesteld en al in januari wordt gepresenteerd De heer ADVOKAAT: ik heb er enig inzicht in gehad en de raad nog niet. Dus ik vind het moeilijk om er wat over te zeggen. Er gebeurt wel degelijk wat, enkel bereik je daarmee die grote doelgroep? Mevrouw YILDIZ-KAYA: dank u voorzitter. Wat heeft u er op tegen om het actieplan af te wachten en dan mee te denken en te kijken wat u nog mist? De heer ADVOKAAT: ik was nog bezig met de beantwoording van uw vraag.

Wat de heer Prins al zei, de buurthuizen, er worden al 4 keer per jaar mensen aangeschreven. Er zijn ideeën om met tablets waarop grote knoppen staan mensen te benaderen. Die systemen zijn echter nogal prijzig en er zit een abonnementsprijs op waardoor je gauw aan structurele kosten zit. Wij willen juist proberen dat mensen in de gelegenheid worden gesteld om een 13

netwerk op te bouwen waardoor je het op een gegeven moment los kunt laten en niet structureel aan kosten vastzit. De heer PRINS: voorzitter, u heeft toch ook in de beantwoording van het college gelezen dat het geld niet het probleem is en u komt iedere keer weer terug met financiën en kosten. De heer ADVOKAAT: het genoemde bedrag is niet het probleem in het amendement. Het gaat er meer om dat het wordt gekregen in de begroting als aanvulling op het bestaande beleid. De heer POELWIJK: dank u voorzitter. Als het bedrag niet het probleem is, dan concludeer ik dus dat u het amendement intrekt. De heer ADVOKAAT: ik bedoel dat het voor de gemeente niet een financieel groot probleem is. Los van of je nou besluit het amendement wel of niet aan te nemen, mij gaat het erom hoe het ligt in de raad. De heer POELWIJK: voorzitter, ik snap het punt maar voor mijn gevoel komt hier een beetje de aap uit de mouw. Is dit gewoon een symbolische stem om te laten zien wat wij al dan niet belangrijk zouden vinden? Volgens mij heeft de hele raad al aangegeven de bestrijding van eenzaamheid belangrijk te vinden. Dus daarvoor is deze stemming niet nodig. We hebben aangegeven dat we dat ondersteunen. Het amendement van de heer Advokaat, de invulling daarvan is op dit moment overbodig, dus volgens mij hoeft het niet gehandhaafd te worden. Mevrouw WIELAGE: dank u voorzitter.

Ik wil als voorzitter van de commissie Transformatie ook iets zeggen vanavond want ik krijg een beetje de indruk dat er is besloten tot een actieplan, dat meneer Advokaat, en op zich heel goed, complimenten daarvoor. U bent op voorhand in gesprek gegaan met de ambtenaren en heeft dus al een beetje een inkijk gehad waarmee men gaat komen. Dat heeft de rest van de raad nog niet want we krijgen dat actieplan nog. U mist daar al dingen in en komt daar nu al mee en dat lijkt mij niet de goede volgorde. Het lijkt me dat we eerst het actieplan met elkaar gaan bekijken en dan alle raadsleden kennis kunnen nemen van de inhoud van het actieplan. Vervolgens gaan kijken wat we missen en wie weet komt u dan nog met de onderdelen die u mist. Het lijkt mij niet handig om dat nu bij de begroting te doen tenzij u nu al weet dat u heel veel geld nodig heeft maar u vraagt maar om € 10.000 en dat zit al in de begroting. Dus dat is niet nodig en nogmaals, de VVD ondersteunt de reactie van het college op dit amendement. De heer ADVOKAAT: dank u voorzitter. Ik keek de wethouder aan en die knikte, vandaar dat ik het gordijn een beetje opendeed. Er zullen partijen ook water in de wijn moeten doen. Mevrouw WIELAGE: dank u voorzitter. Meneer Advokaat, ik ga het nog een keer proberen uit te leggen.

Als er gewerkt wordt, en dat weten we in de commissie Transformatie waar u ook gelukkig altijd bij aanwezig bent. Als daar wordt besproken dat we met elkaar vinden dat eenzaamheid belangrijk is, dat er een actieplan ontwikkeld gaat worden en die gaat besproken worden in de gemeenteraad, dan is het prima dat u alvast in gesprek gaat om misschien wat ideeën aan te dragen maar het kan natuurlijk niet zo zijn dat het gordijntje wordt opgelicht en 14

dat u al dingen wist en dat vervolgens bij de begroting in gaat dienen terwijl de rest van de raad nog niet weet hoe dat actieplan er uit komt te zien. Daarbij vraagt u om een bedrag wat al in de begroting zit. De heer ADVOKAAT: voorzitter, mijn punt was alleen ik wilde de meningen over het plan weten van de leden. Die hoor ik niet helaas maar misschien komt dat nog een andere keer. De VOORZITTER: volgens mij heeft de rest van de raad daar iets over gezegd, namelijk dat het gewoon bij de behandeling gaat komen van het plan van aanpak. De heer ADVOKAAT: ik trek het amendement in. Wat betreft het amendement van de VVD. Een begroting is net zoals het opmaken van een balans een momentopname. Dus ik kan mij voorstellen dat informatie na het opmaken aanleiding geeft tot discussie maar het loopt al jaren zo en we hebben het opgelost met een soort inlegvel, een leeswijzer wordt het nou, prima. We steunen dit amendement omdat de wethouder dat al toegezegd heeft. Die basisbanen. Daar zijn we ook wel enthousiast over want er zijn altijd mensen die langdurig werkloos zijn en ondanks dat er veel mensen gezocht worden toch iedere keer afgewezen worden en een basisbaan kan hen daarbij helpen om arbeidsverleden op te bouwen en zo toch weer een baan te vinden naar de reguliere banen. De VOORZITTER: dan ligt er nog een verzoek vanuit het college.

Als u eventueel wilt schorsen? Is er nog behoefte bij het college? 5.d

Reactie college

Wethouder SCHOLTEN: dank u voorzitter. Ik heb bewust het punt wonen ingebracht en ik zie vanavond precies de illustratie wat wij bedoelden. Ons Diemen en de Onafhankelijke Partij Diemen zeggen wij zijn best wel voor sociale woningbouw. Alleen die spullen binnen de bebouwde kom willen we niet gebruiken, we wijzen naar de randen en allerlei andere dingen. U kunt wijzen maar op het moment dat u naar dat soort plekken wijst en dat niet kan onderbouwen financieel noch ruimtelijk, planologisch of juridisch, dan wijst u dus naar een luchtkasteel. Het college heeft u concrete dingen aangeboden. Daar mag u het niet mee eens zijn maar dan is mijn conclusie toch: u wijst naar luchtkastelen en wij komen met concrete voorstellen. Daar kunnen we over van mening verschillen maar wat u zegt maakt u niet waar. De heer SIKKING: dank u voorzitter. Dat is natuurlijk makkelijk praten als wethouder die een hele groep mensen achter zich heeft die dat allemaal kunnen berekenen en doen maar het gaat hier om een raad en wij komen met plannen en dan kunt u zeggen dat is financieel niet onderbouwd maar de eerste keer dat u met plannen kwam was het ook nog niet financieel onderbouwd.

Er waren alleen maar zoeklocaties en als wij dan bijvoorbeeld met zoeklocaties zouden kunnen komen en een volgend college, want hier valt geen eer te behalen, dan moeten we het ook echt door laten rekenen en dan zullen we dat ook doen. Dus ik vind het verwijt dat u nu maakt een beetje flauw en ook wel weer een beetje warrig. Wethouder SCHOLTEN: dank u voorzitter. Dit onderstreept precies wat ik bedoel met die luchtkastelen want u kunt best nadenken en u hoef niet alles tot op de draad uitgerekend te hebben maar u kent ook de juridisch planologische bezwaren en ook de financiële bezwaren 15

bij een aantal locaties die u noemt. Daar heeft u de afgelopen 3,5 jaar niets op geproduceerd. Dus u bent voor maar u bent voor luchtkastelen. De heer ADVOKAAT: dank u voorzitter. Ik maak bezwaar dat twee partijen op één hoop worden gegooid. Ik ben van mening dat wij niet met lucht komen, ook niet met gebakken lucht. Wij zijn van mening en kunnen dat ook later onderbouwen dat we eventuele tekorten aan woningen echt wel op bepaalde locaties kunnen bouwen, met name in Holland Park Zuid. Te zijner tijd komen we daar ook met concrete uitgerekende en juridisch onderbouwde en binnen het bestemmingsplan passende oplossingen. De heer POELWIJK: voorzitter, ik zet weer even een streepje bij wij komen nog wel met plannen van Ons Diemen. De heer ADVOKAAT: dat weet u, daar kunt u op rekenen. De heer POELWIJK: voorzitter, ik kan er vooral op rekenen dat de plannen niet komen. De heer PRINS: voorzitter, komt Ons Diemen dan ook met een voorstel om bijvoorbeeld tot meer dan 30% sociale huur te komen? De heer ADVOKAAT: dat weet ik nog niet. Dat moet ik laten doorrekenen. Wethouder SIKKES: dank u voorzitter. Ik wil het toch nog even opnemen voor de basisbanen.

Normaliter zou ik het niet opnemen voor een amendement, zeker niet als ik hem al met een toezegging heb laten intrekken maar aangezien de heer Prins al heeft aangegeven dat ik vorige week mijn enthousiasme niet kon bedwingen durf ik ook nog wel even een prettig pleidooi te doen voor de basisbanen. Ik ben vandaag bij Pantar geweest en ik kan u melden dat als wij het hebben over basisbanen we het niet hebben over verdringing van de arbeidsmarkt. Dan hebben we het over mensen die een grotere afstand hebben tot de arbeidsmarkt dan die wij nu al aan het wegbezuinigen zijn onder de huidige kabinetten bij de WSV-bedrijven. Dus ik zie daar wel degelijk een toevoeging aan ons instrumentarium. Alleen kan ik dat nu niet toezeggen op 5 banen maar wel op 2. Dus dat is de enige uitleg die ik erbij kan geven en dat is een andere keus dan de VVD maakt. Dan toch nog eventjes over het klimaat van worden het grote stappen of kleine stappen. Volgens mij ben ik heel helder geweest en hebben wij de afgelopen 4 jaar waarvan ik er een aantal heb mogen meemaken, zowel grote als kleine stappen gezet met de raad, met de inwoners en u doet uzelf tekort als u nu gaat zitten miezemausen zetten wij nog kleine stapjes, zetten wij nou grote stapjes, zetten we stapjes terug, doen we een hele processie en die moest ik opzoeken, meneer Timmer, maar ik heb er niks van geleerd.

Nee, les 1 zorg dat er duidelijke taal wordt gesproken en dat ik niet achteraf iets hoef op te zoeken maar dat daargelaten, we hebben het dus over vele stappen, vooruit en achteruit. De heer TIMMER: voorzitter, welke processie bedoelt de wethouder? De processie van Echternach? Wethouder SIKKES: zeker bedoel ik die maar u doet uzelf en de inwoners tekort en ook de medewerkers, wat ik in mijn eerdere betoog al zei, als u zegt dat wij geen of kleine of weinig 16

of veel of wat dan ook. Wij zijn echt knetterhard aan het werk want we hebben allemaal onderkend dat er een klimaatcrisis is. Zoals de heer Prins al zei en ook mevrouw Kuilman en vorige week ook mevrouw Van ‘t Riet en ook anderen hebben aangegeven, we zijn echt bezig om de klimaatcrisis het hoofd te bieden en dat heb ik vorige week ook gezegd, dat gaat pijn doen, dat gaat niet makkelijk worden en af en toe zullen wij tegen inwoners ook nee moeten zeggen of hier is de grens of hier moet iets gebeuren. Dat gaat zeker gebeuren en dat zal ook bij grote stappen het geval zijn en ook het kabinet zal daar ons instrumentarium voor geven zodat het ook kan en dat hoop ik ook want daardoor wordt het een opgave voor onszelf in plaats van een over de schutting kiepopgave vanuit Den Haag waar ik echt grote bezwaren tegen maak want het lijkt alsof wij een achterhoedegevecht voeren terwijl wij opdrachten uitvoeren vanuit het rijk en omdat wij allemaal achter die opdrachten staan werken we ons te blubber maar wij krijgen wel het gedoe over ons heen terwijl het plannen zijn, afspraken zijn vanuit Den Haag en ik hoor onze demissionaire premier nog in mijn hoofd nagalmen, dat komt omdat hij het ook een aantal malen zei: actie, actie, actie. Ik moet het nog zien en ik kijk bewust naar mijn linkerzijde want ik hoop dat die daar ook een duit in het zakje kunnen doen.

Ik ben niet ingegaan op tussen de oren van bewoners want dat heeft u vorige week gezegd maar u heeft ook gezegd er gebeurt geen fluit en daar ging mijn betoog over in eerste termijn want er gebeurt veel meer dan een fluit, ik zou bijna willen zeggen dat wij een harmoniekapel zijn die dagelijks op allerlei soorten fluiten muziek maakt. De heer SIKKING: dank u voorzitter. Er gebeurt geen fluit en dat heb ik gezegd en dat is bij de bewoners. U zult de sloffen uit uw schoenen lopen, is dat een goed spreekwoord?, maar er gebeurt geen fluit. Dat moet u wel in de context zien waarin ik heb gezegd dat de bewoners nog niet zover zijn dat ze zeggen fijn ik ga mijn huisje even isoleren of ik zet zonnepanelen erop. Dat gaat nog veel te langzaam en ik heb ook nog gezegd, en dat wil ik ook herhalen, dat we misschien soms wel groener zijn dan GroenLinks. Dus er gebeurt dus geen fluit wel in de juiste context. Wethouder SIKKES: dank u voorzitter. Ik kan de hele alinea oplezen maar als ik alles in context moet gaan zien met 4 alinea’s erboven, dan wordt het ingewikkeld.

U heeft gezegd er gebeurt geen fluit en daar reageerde ik op want ik sta hier niet voor elke individuele inwoner om te kijken wat daar tussen de oren zit want dan dicht de Onafhankelijke Partij Diemen mij wellicht magische of hypnotische krachten toe want ik kan er niet voor zorgen persoonlijk dat er iets tussen de inwoners zijn oren komt. Daar hebben wij een heleboel middelen voor en die zetten wij ook in. Sinds de zomer zijn er duizenden brieven verstuurd. Diverse malen heb ik informatieavonden gehouden. Bij elke informatieavond ben ik zelf aanwezig om individueel en in groepsverband het gesprek aan te gaan. Mijn medewerkers zijn dag en nacht in touw om iedereen te woord te staan via de mail, via de telefoon, op welke manier dan ook en om dan te zeggen dat wij dus geen fluit uitvoeren. Dat vind ik echt een gotspe. De heer SIKKING: dank u voorzitter. Volgens mij lijkt u mij toch wel een intelligent persoon en de 4 alinea’s daarvoor zult u ook heel goed begrijpen en ook de context die erin zit. Wij hebben dus nogmaals want het dringt niet door, het moet misschien langzaam indalen, dat heb ik ook al eerder gezegd, dat het bij de bewoners nog niet tussen de oren zit en dat er daardoor nog geen fluit gebeurt bij de bewoners. Ik zeg niet dat u niks doet.

U loopt de sloffen uit uw schoenen of zoiets en ik verval in herhaling en u ook, laten we dat alstublieft niet doen want onze tijd is kostbaar. 17

Wethouder SIKKES: voorzitter, ik ga zeker niet in herhaling vallen want ik ga een hele nieuwe zin hierover vertellen want het is flauwekul. Ik ken honderden mensen, misschien wel duizenden mensen in Diemen die al van alles aan het doen zijn, die het echt wel tussen de oren hebben. 75% van onze inwoners, want het is een onderzoek over heel Nederland en dat geldt dus ook voor Diemen, heeft iets gedaan voor het klimaat. Dat is onderzocht. Vorige week was daar een nieuwsbericht over. Nog een groter percentage maakt zich zorgen over het klimaat. Dus het zou de Onafhankelijke Partij Diemen sieren als ze hun cijfers op orde hadden en het feit dat bij een enkeling die met de heer Sikking praat van de Onafhankelijke Partij Diemen het niet tussen de oren zit, houdt niet in dat het bij niemand tussen de oren zit want daarmee doet u de inwoners echt te kort. De heer SIKKING: dank u voorzitter. U gaat nou een aantal verwijten aan de Onafhankelijke Partij Diemen toedichten. Dan ben ik het gewoon volledig niet met u eens. De stappen die wij gaan nemen, en dat gaat in kleine en grote stapjes, zijn te klein, het gaat te langzaam, het milieu is in nood, het is stervende als ik het zo mag uitdrukken. We moeten echt veel meer doen en harder doen. Het klimaat gaat er gewoon aan en uw kinderen zouden we ook een hele goede toekomst willen geven. Wethouder SIKKES: dank u voorzitter.

Ik kan mij hier alleen maar bij aansluiten. Ik heb alleen maar gereageerd op wat de Onafhankelijke Partij Diemen heeft gezegd, nu en vorige week. Dus ik leg niemand iets in de mond. Ik heb daar alleen maar op gereageerd. Ik ben blij dat u het betoog afsluit met het feit dat we iets moeten doen. Dat deel ik met u en dan nog eventjes over een mogelijk huwelijk met de VVD. Ik heb ooit in mijn eerste raadsperiode in een raad gezeten met het langstzittende raadslid in Nederland op dit moment. De beste man is over de 80 en zit al vanaf zijn uit mijn hoofd 35e in de raad. Die zei dat een politieke partij, een fractie, uit moet gaan van wisselende contacten. Dus een exclusief contract met mij, een exclusieve relatie zit er niet in. Elke partij of het nou de VVD is, de PvdA of de Onafhankelijke Partij Diemen die met mij wil werken aan een duurzamer en socialer Diemen, die vindt mij aan zijn zijde en daar kunt u zaken mee doen. De VOORZITER: dan ga ik richting stemverklaringen en stemming en ik kijk of er nog behoefte is aan een schorsing. Dat is niet het geval. 5.e

Stemverklaringen en stemming

De VOORZITTER: is er nog behoefte aan een stemverklaring? De heer TIMMER: dank u voorzitter. Deze begroting en het proces daaromheen verdient wat ons betreft geen schoonheidsprijs. Het was rommelig, slordig en de informatie kwam op het nippertje waardoor. De VOORZITTER: dit ga ik niet toestaan want dit zijn allerlei punten die u in het debat had moeten aangeven. Dan had het college daarop kunnen reageren. Dit past niet in een stemverklaring. Dit had u prima in uw betoog kunnen meenemen als u kritiek heeft over het proces. U moet een duidelijke stemverklaring afgeven en niet een betoog houden waarop de rest had kunnen reageren. Zo voeren we een debat en dat doen we niet door dingen op te 18

nemen in een stemverklaring waar niemand meer op kan reageren. Dat is niet fair richting de rest van de raad en het college. De heer TIMMER: voorzitter, ik neem dat ter harte. Volgens mij heb ik er het nodige over gezegd in mijn eerste termijn. Dus wat dat betreft zou dat alleen een herhaling kunnen zijn maar een paar dingen lagen mij toch wel zwaar op het hart. Wij zullen voor deze begroting stemmen maar niet van harte. Het amendement dat voorligt en dat, naar het zich laat aanzien wordt aangenomen, is voor ons essentieel. De VOORZITTER: u maakt uw stem daarvan afhankelijk begrijp ik. De heer PRINS: voorzitter, het hoeft geen verrassing te zijn dat wij voor de begroting zullen stemmen. Daar is nooit twijfel over geweest. We hebben amendement 1 ingetrokken met dank aan het nog enthousiastere betoog van de wethouder hierover en ik heb begrepen dat de heer Advokaat ook zijn amendement heeft ingetrokken. Dan blijft over het amendement van de VVD. Die zou ik eigenlijk willen vragen trek het ook in want u heeft al een toezegging gekregen dat die tekst in de leeswijzer wordt opgenomen. De VOORZITTER: u besluit als raad om een begroting te wijzigen. Dat is geen motie. De leeswijzer is onderdeel van de begroting en daarom blijft het een amendement. De heer PRINS: wij zijn ervoor dat het wordt opgenomen in de leeswijzer, dus we zullen voor stemmen. De heer ADVOKAAT: dank u voorzitter.