Coalitieakkoord 2026-2030 laatste versie
Tekst van het document
Samen verder
Coalitieakkoord 2026 – 2030
Colofon Fotografie Shane van Hattum, duckdev. en Gerrit Alink
Inhoud 3
Colofon
2
Bouwen aan de toekomst van Diemen
4
Proces
5
Wonen en ruimte
6
Duurzaamheid, natuur en mobiliteit
9
Bestaanszekerheid en gelijke kansen
13
Onderwijs en voorzieningen: sport, cultuur en ontmoeting
18
Zorg en welzijn
23
Veilig in Diemen
26
Bestuur en financiën
29
Voorwoord 4
Bouwen aan de toekomst van Diemen In 2026 bestaat Diemen 800 jaar. Een bijzonder moment. Al eeuwenlang is Diemen een plek waar mensen wonen, werken en samenleven. Een dorp dat verandert, groeit en zich steeds opnieuw aanpast aan de tijd. Die geschiedenis geeft vertrouwen. Tegelijkertijd kijken we vooruit. Want de toekomst van Diemen maken we nu. We bouwen voort op wat er is. Op een gemeente die sociaal en betrokken is, waar mensen naar elkaar omkijken en waar de basis op orde is. Maar we weten ook dat het werk niet af is. Groei en verandering brengen nieuwe vragen met zich mee. De komende jaren staan we voor belangrijke keuzes. Over hoe we bouwen, hoe we omgaan met ruimte, hoe we zorgen dat iedereen mee kan doen en hoe we onze gemeente leefbaar en groen houden. Dat vraagt om duidelijke richting en om een bestuur dat keuzes durft te maken. Wij nemen die verantwoordelijkheid. Als coalitie willen we samen bouwen aan een stabiel en toekomstgericht Diemen. Dat doen we niet alleen vanuit het gemeentehuis, maar juist samen met de mensen die Diemen maken tot wat het is. Met inwoners die zich inzetten voor hun buurt. Met verenigingen, ondernemers en maatschappelijke organisaties die het dorp dragen. Met scholen en instellingen die bouwen aan kansen voor de volgende generatie. En met onze partners in de regio, omdat veel opgaven groter zijn dan Diemen alleen.
Wonen en ruimte
We willen zichtbaar zijn, luisteren en het gesprek blijven voeren. We geloven dat goede plannen beter worden als ze samen tot stand komen. Daarom geven we onze plannen vorm in samenwerking met onze inwoners, de gemeenteraad, het college en de gemeentelijke organisatie. Tegelijkertijd zijn we helder: we kunnen niet alles tegelijk doen. De ruimte is beperkt, de middelen zijn niet onbeperkt en de opgaven zijn groot. Dat vraagt om keuzes. Keuzes die we zorgvuldig maken, met oog voor de lange termijn en met aandacht voor wat dat betekent voor onze inwoners. Daarom kiezen we voor een aanpak die richting geeft én ruimte laat. Richting, omdat we weten waar we naartoe willen. Ruimte, omdat we samen blijven leren en bijsturen waar nodig. Dit coalitieakkoord is ons vertrekpunt. Een gezamenlijke koers voor de komende jaren. Niet alles ligt vast, maar de richting is duidelijk. Samen verder.
PRO Diemen
D66 Diemen
Matthijs van den Berg
Rick Poelwijk
Sofie Kuilman
Sarie Muijs
Yeliz Yildiz-Kaya
Onitcha Ramautarsing
Duurzaamheid, natuur en mobiliteit
Onderwijs en voorzieningen
Zorg en welzijn
Bestaanszekerheid en gelijke kansen
Veilig in Diemen
Bestuur en financiën
Proces
5
Na de gemeenteraadsverkiezingen van 18 maart 2026 zijn wij met elkaar in gesprek gegaan over de toekomst van Diemen. Daarbij hebben we niet alleen gekeken naar de verkiezingsuitslag, maar ook naar wat er leeft in het dorp. In de eerste fase heeft informateur Marian Everhardt gesprekken gevoerd met alle partijen in de raad. Op basis daarvan concludeerde zij dat er een stevige basis ligt voor samenwerking tussen PRO Diemen en D66 Diemen. Zij adviseerde om die samenwerking verder te verkennen in een open proces, met ruimte voor andere partijen en de samenleving. Vervolgens heeft de gemeenteraad Joyce Langenacker benoemd als formateur. Zij heeft het proces begeleid waarin wij, als beoogde coalitie, met elkaar tot afspraken zijn gekomen over de koers voor de komende jaren.
Wonen en ruimte
In dat proces hebben we niet alleen met elkaar gesproken, maar ook nadrukkelijk met de andere partijen in de raad. In deze gesprekken hebben we hun ideeën, zorgen en prioriteiten opgehaald. Hun input heeft bijgedragen aan een breder beeld van wat er speelt in Diemen en hebben ons geholpen om scherpere keuzes te maken. Daarnaast hebben we de verbinding gezocht buiten het gemeentehuis. Inwoners, organisaties en ondernemers hebben hun ideeën en zorgen met ons gedeeld, onder andere via een vragenlijst. Die input heeft geholpen om dit akkoord vorm te geven. In dit coalitieakkoord beschrijven we de hoofdlijnen van onze samenwerking en de richting voor de komende jaren. We maken keuzes en geven prioriteiten aan, maar laten ook ruimte voor verdere uitwerking samen met de gemeenteraad, de gemeentelijke organisatie en de samenleving.
Duurzaamheid, natuur en mobiliteit
Onderwijs en voorzieningen
Zorg en welzijn
Bestaanszekerheid en gelijke kansen
Veilig in Diemen
Bestuur en financiën
Hoofdstuk 1 6
Wonen en ruimte Gezond, veilig en duurzaam wonen
Voortvarend verder met nieuwbouw
Gezond, veilig en duurzaam wonen is een basisvoorwaarde voor een sterke, inclusieve en leefbare gemeente. We sturen op een evenwichtige woningvoorraad, met nadruk op betaalbare huurwoningen. We willen de woningmarkt verder in beweging brengen. Daarom zetten we in op nieuwbouw, efficiënter gebruik van de bestaande woningvoorraad en het bevorderen van doorstroming.
We gaan voortvarend verder met de bestaande nieuwbouwprojecten. We staan welwillend tegenover nieuwe initiatieven. Nieuwe woningen worden zo veel als mogelijk levensloopbestendig, toegankelijk, veilig en duurzaam gebouwd, met aandacht voor kwaliteit van de leefomgeving. We zorgen dat sociale en middeldure huur langdurig betaalbaar blijft.
We zetten ons in voor voldoende en passende woningen voor iedereen: een woning die past bij de levensfase, het inkomen en de woonwensen van een woningzoekende. We hebben oog voor verschillende doelgroepen zoals starters, gezinnen, ouderen en mensen met een zorg- of ondersteuningsvraag. We benutten de wettelijke ruimte voor lokale voorrang. Wonen en welzijn worden in samenhang bekeken, zodat bewoners zo lang mogelijk zelfstandig en veilig in hun eigen woonomgeving kunnen blijven wonen.
We bouwen binnenstedelijk waar dat ruimtelijk, milieukundig en maatschappelijk verantwoord is, met ruimte voor groen en een prettige openbare ruimte. Als kleine gemeente zijn we in staat gebleken om de gebiedsontwikkelingen efficiënt te realiseren. We blijven ons inzetten om de ambities stapsgewijs uit te voeren, binnen de beschikbare uitvoeringskracht en in samenwerking met ontwikkelaars, corporaties en andere partners.
Woningdelen en woningvormen
Werken aan sterke wijken We werken gebiedsgericht aan sterke, veilige en leefbare wijken, waarbij we woningen, voorzieningen, openbare ruimte, bereikbaarheid en groen in samenhang ontwikkelen. Gebiedsontwikkeling zetten we in om sociale samenhang te versterken en kansenongelijkheid te verkleinen. De inzet verschilt per wijk of gebied, afhankelijk van opgaven en mogelijkheden. Bewoners betrekken we actief bij plannen en uitvoering. We geven extra aandacht aan wijken waar de druk op leefbaarheid groot is. We maken bewuste keuzes in tempo en prioriteit, zodat plannen uitvoerbaar blijven en bijdragen aan prettig wonen voor iedereen.
Wonen en ruimte
Het is van groot belang dat we de bestaande woningvoorraad zo efficiënt mogelijk benutten. We kijken naar de mogelijkheden van woningdelen en woningvormen (bouwkundig splitsen) met oog voor leefbaarheid. We stimuleren hospitaverhuur en inwoning. Er is hier al een start mee gemaakt met het project ‘Onder de pannen’. We gaan op zoek naar mogelijkheden om doorstroming in de bestaande voorraad te verbeteren. Daarvoor kijken we onder andere naar de mogelijkheden voor meer maatwerk binnen de ‘Van groot naar beter’-regeling. Samen met woningcorporaties onderzoeken we de mogelijkheden voor een verhuisbijdrage, huurbehoud en de praktische ondersteuning van een verhuiscoach.
Duurzaamheid, natuur en mobiliteit
Onderwijs en voorzieningen
Zorg en welzijn
Bestaanszekerheid en gelijke kansen
Veilig in Diemen
Bestuur en financiën
7
Landelijke wet- en regelgeving vormt een belemmering voor woningdelen als je een bijstandsuitkering hebt. We nemen de drempels voor woningdelen in de bijstand daarom zo veel mogelijk weg. Bijstandsgerechtigden die tijdelijk een dak- of thuisloze kennis in huis nemen worden niet gekort op hun bijstandsuitkering. In navolging van de gemeente Amsterdam maken we het daarnaast mogelijk dat mensen in de bijstand die een kamer verhuren tot maximaal €475 van de huurinkomsten mogen houden zonder dat dit van de uitkering wordt afgetrokken. Een huurder in huis nemen kost immers ook geld. Bijvoorbeeld door hogere kosten voor energie, water en boodschappen.
Leegstand bestrijden We voeren een leegstandsverordening met een leegstandsheffing in zodat we alle wettelijke instrumenten kunnen benutten om leegstand tegen te gaan. Met pandeigenaren gaan we in gesprek over het oplossen van leegstand, bijvoorbeeld door tijdelijk ander gebruik.
Volkshuisvestingsprogramma Vanwege de aankomende Wet versterking regie volkshuisvesting vervangen we de huidige Woonvisie door een Volkshuisvestingsprogramma. Hierin werken we uit hoe we op termijn kunnen voldoen aan de
Wonen en ruimte
wettelijk vereiste percentages voor sociale en middeldure huur. Daarvoor benutten we het nieuwbouwprogramma en kijken we naar de mogelijkheden binnen de bestaande woningvoorraad. Op het gebied van wonen en zorg brengen we vraag en aanbod van urgente doelgroepen in kaart en verdelen we in regionaal verband. We streven hierbij een evenwichtig aandeel in de regio na, met oog voor de behoefte in Diemen.
Bouwen in de bebouwde kom Diemen heeft de afgelopen jaren flink gebouwd en zo een bijdrage geleverd aan het verminderen van de wooncrisis. Bouwlocaties in Diemen zijn niet oneindig, terwijl de woningschaarste onverminderd groot blijft. Dat betekent dat we zorgvuldig om moeten gaan met de nog beschikbare ruimte. In Diemen kiezen we ervoor om alleen binnen de bebouwde kom te bouwen. Onze natuur, zoals het Diemerbos en de Diemerpolder, willen we groen houden. In Holland Park verrijzen de komende jaren nog honderden betaalbare woningen. Ook bij Buitenlust, Harmoniehof en Rietschuurhof gaat de eerste paal voor betaalbare woningen de komende jaren de grond in. De planvorming voor deze gebieden is dus in een vergevorderd stadium.
Duurzaamheid, natuur en mobiliteit
Onderwijs en voorzieningen
Zorg en welzijn
Bestaanszekerheid en gelijke kansen
Veilig in Diemen
Bestuur en financiën
8
Binnen de bebouwde kom zijn op dit moment twee zoeklocaties voor betaalbare woningbouw over. De ene locatie is bij zwemen sportcentrum Duran. De vernieuwing van het zwembad kan samengaan met woningbouw. De andere zoeklocatie is de strook langs de Gooiseweg in de wijk Biesbosch, de Griend. Beide locaties zijn gemeentegrond en daarom bij uitstek geschikt voor betaalbare woningbouw. Als we op deze plekken zo veel mogelijk levensloop-bestendige betaalbare huurwoningen bouwen, passend binnen de bestaande ruimte en met oog voor voorzieningen voor spelen en ontmoeten, kunnen we veel mensen een thuis geven. Tegelijkertijd brengen we zo de doorstroming op gang. Om te bouwen in de wijk Biesbosch is eerst een onderzoek naar de verkeersontsluiting nodig. We willen dit onderzoek uitvoeren in de eerste helft van deze raadsperiode. Als de verkeersontsluiting haalbaar is, maken we een plan voor de woningbouw. Daarbij
Wonen en ruimte
zetten we in op een verdeling van 40% sociale huur en 60% middeldure huur. We wijzen de woningen zo veel mogelijk toe aan woningzoekenden uit de buurt. Mogelijke woningbouw gaat samen met verbetering van de bestaande openbare ruimte waarbij we investeren in meer groen in de wijk, betere speelvoorzieningen en een plek voor maatschappelijke voorzieningen.
We gaan samen verder met: • Investeren in sterke en groene wijken • Het bouwen van zoveel mogelijk (betaalbare) woningen • Het beter benutten van de bestaande woningvoorraad, bijvoorbeeld door het stimuleren van woningdelen, hospitaverhuur, woningvorming (bouwkundig splitsen) en doorstroming • Bestrijden van leegstand
Duurzaamheid, natuur en mobiliteit
Onderwijs en voorzieningen
Zorg en welzijn
Bestaanszekerheid en gelijke kansen
Veilig in Diemen
Bestuur en financiën
Hoofdstuk 2
Duurzaamheid, natuur en mobiliteit Klimaatverandering is een van de grootste uitdagingen van deze tijd. In Diemen is dit ook duidelijk merkbaar, met warmere zomers, langdurige droogte en hevige regenbuien. Dit heeft gevolgen voor onze gezondheid, de kwaliteit van de leefomgeving en de natuur. Daarom nemen we verantwoordelijkheid en werken we samen aan een groen en duurzaam Diemen. Met de circulaire transitie voorkomt Diemen extra milieuschade en hoge kosten door schaarse en kritieke grondstoffen. Zo blijft Diemen betaalbaar en wordt onze leefomgeving gezonder. De energietransitie zien we niet alleen als een plicht, maar ook als een kans voor comfortabelere woningen, lagere energiekosten en schonere lucht.
een vast onderdeel bij herinrichting en nieuwbouw. We blijven de hoge Diemense standaarden hanteren voor klimaatadaptieve inrichting en betrekken waterkwaliteit en waterkwantiteit nadrukkelijk bij dit beleid. Initiatieven van inwoners op dit gebied blijven we actief ondersteunen.
Vanuit het duurzaamheidsprogramma werken we integraal aan klimaatadaptatie, natuur en biodiversiteit, circulariteit en schone mobiliteit. Deze opgaven raken wonen, economie, gezondheid, bereikbaarheid en de inrichting van de leefomgeving. We zijn ambitieus en realistisch, met aandacht voor haalbaarheid en betaalbaarheid. We zorgen ervoor dat iedereen mee kan doen.
De energietransitie richt zich op een geleidelijke overgang naar een aardgasvrije gebouwde omgeving. De gemeente werkt dorpsbreed en wijkgericht aan isolatie, duurzame warmte en energiebesparing. Wij maken keuzes op basis van duurzaamheid, technische haalbaarheid, betaalbaarheid, wensen van bewoners en de capaciteit van het elektriciteitsnet. Bewoners, Verenigingen van Eigenaren (VvE’s), ondernemers en lokale initiatieven zijn betrokken en worden ondersteund bij deze overgang.
Duurzaamheid is ook een sociale opgave. De gevolgen van klimaatverandering en de overgang naar een duurzame samenleving raken inwoners niet allemaal op dezelfde manier. Daarom werkt de gemeente vanuit de uitgangspunten van rechtvaardigheid, betaalbaarheid en gelijke kansen.
Klimaatverandering vergroot bestaande ongelijkheden. Daarom hebben we extra aandacht voor buurten en inwoners die vaker te maken hebben met hittestress, wateroverlast en gezondheidsproblemen. Klimaatadaptatie draagt bij aan gezondheid, leefbaarheid en een prettige woonomgeving.
Geleidelijke overgang naar aardgasvrije omgeving
Wij zetten in op een sociale en betaalbare energietransitie. Uitgangspunt is dat verduurzaming niet leidt tot hogere woonlasten. Daarnaast moet verduurzaming ook haalbaar zijn voor mensen met een lager inkomen en voor mensen met een huurwoning.
Klimaatadaptatie en vergroening We richten de openbare ruimte klimaatadaptief in met meer groen, meer wateropvang en minder verharding in buurten en wijken. Klimaatadaptatie is
Wonen en ruimte
De gemeente onderzoekt deelname aan de oprichting van een publiek warmtebedrijf samen met de regio, waarbij financiële risico’s, betaalbaarheid en zeggenschap
Duurzaamheid, natuur en mobiliteit
Onderwijs en voorzieningen
Zorg en welzijn
Bestaanszekerheid en gelijke kansen
Veilig in Diemen
Bestuur en financiën
9
10
voor inwoners van Diemen nadrukkelijk meewegen. We houden vast aan de ambities uit de Regionale Energiestrategie. Daarom werkt de gemeente mee aan de inpassing van zonneen windenergie rond de snelwegen A1 en A9. Omdat het stroomnet overbelast is, zoekt de gemeente naar manieren om slimmer om te gaan met elektriciteit. Ook denken we mee bij het aanleggen van nieuwe elektriciteitsleidingen, transformatorhuisjes in de wijken en andere voorzieningen.
Schone lucht en minder geluidhinder Een gezonde leefomgeving vormt de basis voor welzijn en gezondheid. De gemeente blijft werken aan schonere lucht en minder geluidsoverlast, onder meer door in te zetten op duurzame mobiliteit, het verminderen van uitstoot, het toepassen van geluidbeperkende wegdekken en het verlagen van de rijsnelheid in de bebouwde kom. Milieueffecten wegen we structureel mee bij ruimtelijke ontwikkelingen, aanpassingen van infrastructuur en mobiliteitskeuzes. Bij nieuwbouwprojecten zorgen we voor een gezond woon- en leefklimaat.
Bij bouwen, renoveren en grootschalige infrastructurele werkzaamheden zet de gemeente in op schoon en emissieloos werken, zodat overlast en uitstoot voor omwonenden zoveel mogelijk worden beperkt.
Beschermen van natuur, ecologie, biodiversiteit en dierenwelzijn De gemeente beschermt en versterkt natuur, biodiversiteit en ecologische structuren. Ecologisch beheer en het verbeteren van ecologische verbindingen krijgen extra aandacht, zowel in natuurgebieden als in de bebouwde omgeving. Recreatie blijft mogelijk, met behoud van de draagkracht van natuurgebieden. Recreatie draagt immers ook bij aan het bewustzijn over de waarde van natuur en het belang om dit in stand te houden. Biodiversiteit en dierenwelzijn krijgen een vaste plek in het duurzaamheidsbeleid. In samenhang kijken we naar verdere beleidsontwikkeling op het gebied van groen en dierenwelzijn. Daarbij hebben we aandacht voor natuureducatie, zodat kinderen en jongeren leren omgaan met en zorgen voor hun leefomgeving. We blijven ons inzetten voor structurele financiering voor beheer en onderhoud van het Diemerbos. Dit doen we samen met de gemeente Amsterdam en de provincie Noord-Holland, waarbij de kosten voor beheer en onderhoud gezamenlijk worden gedragen.
Stappen richting een circulair dorp Diemen zet stappen richting een circulair dorp. Dat betekent dat we zuinig zijn met grondstoffen, minder afval maken en spullen zo lang mogelijk gebruiken. Circulariteit is daarbij richtinggevend voor hoe we ons dagelijks leven, onze economie en onze
Wonen en ruimte
Duurzaamheid, natuur en mobiliteit
Onderwijs en voorzieningen
Zorg en welzijn
Bestaanszekerheid en gelijke kansen
Veilig in Diemen
Bestuur en financiën
11
leefomgeving organiseren. We maken het voor inwoners, partners en ondernemers makkelijker om mee te doen. We zorgen dat circulair gedrag, zoals repareren, delen en hergebruiken normaal, makkelijk en betaalbaar wordt. Niet door alleen uit te leggen waarom het goed is, maar door de omgeving zo in te richten dat iedereen het vanzelf kan doen en we ondersteunen waar nodig. De gemeente geeft het goede voorbeeld door circulair in te kopen en opdrachten te geven. Bij bouwen, renoveren en in de openbare ruimte gebruiken we vaker hout, biobased en hergebruikte materialen. We letten op slimme ontwerpen en hoogwaardiger hergebruik, zodat het betaalbaar blijft en de druk op het milieu minder wordt. In het afvalbeleid ligt de focus op het behouden van grondstoffen, beter scheiden en minder restafval. Zo wordt circulair leven in Diemen vanzelfsprekend, sociaal, betaalbaar en toegankelijk voor iedereen.
Goede bereikbaarheid Verkeer en vervoer zijn belangrijk voor een goede bereikbaarheid en hebben invloed op de leefbaarheid. De gemeente stuurt op duurzame, veilige en efficiënte vormen van verplaatsen binnen de beschikbare ruimte. Wegen en straten richten we zo in dat zij rust en overzicht bieden aan alle verkeers-
Wonen en ruimte
deelnemers. Lopen, fietsen en openbaar vervoer vormen de basis. Deelmobiliteit krijgt de ruimte omdat dit bijdraagt aan minder autogebruik. Elektrisch vervoer stimuleren we om de milieuhinder terug te dringen. Wij vinden het belangrijk dat er genoeg laadpalen zijn in Diemen. Deze onderwerpen nemen we mee bij de herziening van het parkeerbeleid. De uitvoering volgt de gemeentelijke Mobiliteitsvisie Diemen 2040 en de bijbehorende Uitvoeringsagenda. Monitoring en bijsturing zorgen voor samenhang en realisme in de aanpak.
Verkeersveiligheid staat voorop We geven hoge prioriteit aan verkeersveiligheid, met bijzondere aandacht voor de veiligheid van voetgangers en fietsers. Fietspaden in Diemen worden drukker en er bestaan grote snelheidsverschillen tussen de gebruikers ervan. Fietsers, e-bikes, racefietsers, fatbikes en scooters maken gebruik van dezelfde ruimte. We kijken hoe we onze fietspaden veiliger kunnen maken voor alle gebruikers. Een verkeersveilige inrichting van straten bevordert veilig gedrag en verkleint risico’s. Onveilige situaties brengen we in beeld en pakken we aan. Maatregelen stemmen we af op de beschikbare capaciteit en verbinden we
Duurzaamheid, natuur en mobiliteit
Onderwijs en voorzieningen
Zorg en welzijn
Bestaanszekerheid en gelijke kansen
Veilig in Diemen
Bestuur en financiën
12
met andere projecten in de openbare ruimte. De gemeente werkt verder toe naar 30 km/u als norm in de bebouwde kom. Zo werken we stap voor stap aan een veiliger verkeerssituatie.
Goed openbaar vervoer Goed openbaar vervoer is essentieel voor een goede bereikbaarheid van woningen, bedrijven en voorzieningen en ook voor gelijke kansen. De gemeente zet zich in voor behoud en waar mogelijk verbetering van de bestaande OV-verbindingen. In samenwerking met de Vervoerregio Amsterdam en de gemeenten van de Amstelland-Meerlanden-regio en door middel van krachtige lobby brengen we de belangen van Diemen voortdurend onder de aandacht. We maken ons in het bijzonder hard voor een snelle verbetering van metrostation Van der Madeweg. Vanaf 2027 zal dit station dienen als overstap voor de verbinding naar Amsterdam Centraal. Tegelijkertijd blijven we ons inzetten voor een goede (alternatieve) tramverbinding richting Amsterdam.
Samen met de samenleving De gemeente wil vooroplopen en het goede voorbeeld geven maar kan het niet alleen. Duurzaamheid is een gezamenlijke opgave. We versterken de samenwerking met inwoners, maatschappelijke organisaties en ondernemers. Lokale initiatieven en energiegemeenschappen spelen hierin een belangrijke rol. Daarom Duurzaam Diemen blijft een verbindend platform voor verduurzaming in de samenleving.
Wonen en ruimte
We gaan samen verder met: • Sociaal en betaalbaar uitvoeren van de energietransitie, met specifieke aandacht voor huurders, inwoners met een lager inkomen en Verenigingen van Eigenaren • Actief in gesprek gaan met onze lokale bedrijven en ondernemers over de stappen naar een duurzamere en meer circulaire bedrijfsvoering • Groener en klimaatbestendiger inrichten van wijken en openbare ruimte, met extra aandacht voor gezondheid en buurten die kwetsbaarder zijn voor hittestress en wateroverlast • Beschermen en versterken van natuur, biodiversiteit en dierenwelzijn, inclusief natuureducatie en betrokkenheid van inwoners • Voorrang geven aan lopen, fietsen en openbaar vervoer als basis van mobiliteit, in combinatie met schonere vormen van vervoer • Verbeteren van verkeersveiligheid, met bijzondere aandacht voor voetgangers en fietsers en met 30 km/u als norm in de bebouwde kom
Duurzaamheid, natuur en mobiliteit
Onderwijs en voorzieningen
Zorg en welzijn
Bestaanszekerheid en gelijke kansen
Veilig in Diemen
Bestuur en financiën
Hoofdstuk 3
Bestaanszekerheid en gelijke kansen Bestaanszekerheid en gelijke kansen vormen de basis voor een sterke en inclusieve samenleving. In Diemen moet iedereen kunnen meedoen en rond kunnen komen, ongeacht achtergrond of situatie. De gemeente zet actief in op begeleiding naar werk, ondersteuning waar nodig en het wegnemen van drempels. We maken waar mogelijk gebruik van automatische toekenning en simpele aanvraagprocessen waardoor de beschikbare regelingen daadwerkelijk kunnen worden gebruikt door mensen die ze nodig hebben.
Voorkomen en verminderen van armoede en schulden Armoede en schulden hebben een grote invloed op het leven, zeker op dat van kinderen. We ondersteunen inwoners die moeite hebben met rondkomen en zetten in op het voorkomen en verminderen van armoede en schulden. Het tegengaan van kinderarmoede blijft een prioriteit. We erkennen dat hoge woon- en energielasten de druk vergroten en bieden gerichte ondersteuning aan inwoners die hierdoor in de knel komen. We zorgen voor eenvoudige en toegankelijke regelingen en stimuleren dat inwoners hier daadwerkelijk gebruik van maken. We blijven inzetten op het bekendmaken van de bestaande regelingen, zodat de gezinnen die het nodig hebben ook echt bereikt worden. We maken maximaal gebruik van de ruimte die nieuwe wetgeving ons biedt om regelingen automatisch toe te kennen. En we gebruiken de Stadspas waar mogelijk als toegangsmiddel tot andere regelingen. We maken het kindbudget tot en met 17 jaar op de Stadspas structureel beschikbaar
Wonen en ruimte
We zorgen ervoor dat de ondersteuning aansluit bij onze inwoners en het verschil maakt voor hen. We zetten daarbij in op maatregelen die aantoonbaar effectief zijn en maken keuzes die haalbaar zijn binnen de beschikbare middelen.
Passende ondersteuning naar werk Werk is meer dan inkomen. Het geeft mensen structuur, zelfvertrouwen en de kans om mee te doen. We stimuleren werkgelegenheid en ondersteunen inwoners bij het vinden en behouden van passend werk, met extra aandacht voor inwoners die moeilijk aan de slag komen. We begeleiden hen waar mogelijk naar (betaald) werk en zetten in op omscholing naar kansrijke beroepen in sectoren zoals zorg, techniek en duurzaamheid. We werken samen met werkgevers, onderwijs en de arbeidsmarktregio. Daarbij houden we rekening met krapte op de arbeidsmarkt en de uitvoeringslast voor professionals. Als de stap naar werk te groot is, dan verkleinen we die. Bijvoorbeeld door eerst werkervaring op te doen tijdens een stage of vrijwilligerswerk. Ook tijdelijk werken met behoud van uitkering kan de opstap naar een betaalde baan zijn. We zetten ons in om de doelen vanuit de Participatiewet in balans te realiseren en blijven werken aan een eenvoudiger bijstandsstelsel dat uitgaat van vertrouwen, met meer perspectief voor inwoners en meer ruimte voor professionals om maatwerk te leveren. Het vergroten van kansen voor jongeren heeft onze speciale aandacht. Daarom blijven we jongeren stimuleren om een startkwalificatie te behalen. We ondersteunen jongeren actief met passende begeleiding richting onderwijs of werk.
Duurzaamheid, natuur en mobiliteit
Onderwijs en voorzieningen
Zorg en welzijn
Bestaanszekerheid en gelijke kansen
Veilig in Diemen
Bestuur en financiën
13
14
Versterken van basisvaardigheden In Nederland hebben ongeveer 3 miljoen volwassenen moeite met lezen, schrijven en/of rekenen en vaak ook met digitale vaardigheden. Ook in Diemen geldt dit voor een aanzienlijk deel van de inwoners (ongeveer 16%). De gemeente ondersteunt inwoners bij het versterken van basisvaardigheden met extra aandacht voor mensen voor wie meedoen minder vanzelfsprekend is. We zorgen voor toegankelijke taallessen en digitale hulp. We zetten in op een integrale aanpak waarin basisvaardigheden worden verbonden met de thema’s werk en inkomen, welzijn en onderwijs. Zo zorgen we dat inwoners die moeite hebben met basisvaardigheden eerder worden herkend, beter worden bereikt en passende ondersteuning krijgen. Daarmee werken we
Wonen en ruimte
aan talentontwikkeling en zelfredzaamheid voor alle leeftijden en stimuleren een leven lang leren.
Blijvende inzet gedupeerden toeslagenaffaire Diemen zet de ingezette hersteloperatie voor gedupeerde ouders en hun kinderen van de toeslagenaffaire voort en blijft zich inzetten voor een rechtvaardige afhandeling en herstel. Wij bieden gedupeerde ouders en kinderen van gedupeerde ouders brede ondersteuning op de leefgebieden financiën, gezin, werk, wonen en zorg, zodat zij een nieuwe start kunnen maken. Deze ondersteuning is tijdelijk van aard en wordt voortgezet zolang hiervoor voldoende middelen beschikbaar zijn vanuit het Rijk. Daarom werken we aan een zorgvuldige en
Duurzaamheid, natuur en mobiliteit
Onderwijs en voorzieningen
Zorg en welzijn
Bestaanszekerheid en gelijke kansen
Veilig in Diemen
Bestuur en financiën
15
gefaseerde overgang naar reguliere dienstverlening met passende begeleiding en maatwerk voor gezinnen.
Inclusie en antidiscriminatie Diemen is een diverse gemeente waarin iedereen zichzelf mag zijn en zich veilig kan voelen. In Diemen mag je zijn wie je bent en kun je houden van wie je wilt. Zonder angst voor pesten, geweld of uitsluiting. Daarom werken we actief aan verbinding, het wegnemen van drempels en antidiscriminatie. Discriminatie, racisme en uitsluiting accepteren we niet. We zijn er voor alle inwoners. We blijven voortdurend in gesprek met het Diversiteitsnetwerk om te kijken waar we ons beleid en onze activiteiten kunnen verbeteren en versterken. Dat vraagt om een overheid die niet aan de zijlijn
Wonen en ruimte
staat, maar zelf ook het goede voorbeeld geeft en zich actief uitspreekt tegen haat en uitsluiting. Daarom werken we aan een organisatie waar diversiteit en inclusie vaste onderdelen zijn van ons beleid en uitvoering. We zorgen ook voor een betere afspiegeling van de samenleving binnen de gemeentelijke organisatie. Het melden van discriminatie moet laagdrempeliger kunnen, zodat we in beter in beeld hebben waar discriminatie plaatsvindt en zodat slachtoffers passende ondersteuning krijgen. Kinderen moeten hiervoor terechtkunnen bij een aanspreekpunt op school en bij bestaande voorzieningen. We blijven scholen en verenigingen aanspreken op hun verantwoordelijkheid om een veilige omgeving te bieden en trekken samen met
Duurzaamheid, natuur en mobiliteit
Onderwijs en voorzieningen
Zorg en welzijn
Bestaanszekerheid en gelijke kansen
Veilig in Diemen
Bestuur en financiën
16
hen en regionale partners op in de aanpak van discriminatie.
Een warm welkom Diemen is een gastvrije gemeente voor alle nieuwe Diemenaren, waaronder internationale studenten en expats. We maken de nieuwkomers wegwijs bij aankomst door een welkomstpakket. Van alle nieuwkomers krijgen vluchtelingen, statushouders en ontheemden uit Oekraïne extra aandacht. We bieden veilige opvang en begeleiding die gericht zijn op een goede start en we ondersteunen hen om zo snel mogelijk deel te nemen aan de samenleving. We investeren in inburgering, met aandacht voor taal, werk en welzijn. We bieden perspectief en zorgen voor maatwerk en ondersteuning waar nodig. Daarnaast werken we aan een herijking van het inburgeringsbeleid, met focus op regie, kwaliteit en ondersteuning van professionals. Bij de opvang en vestiging van nieuwkomers is er nadrukkelijk aandacht voor draagvlak en verbinding met de omgeving. We stimuleren ontmoeting tussen nieuwe en bestaande inwoners.
Menswaardige opvang Diemen neemt haar verantwoordelijkheid om bij te dragen aan een menswaardige opvang van asielzoekers. Daarom kiezen wij ervoor om vanaf 2027 voor tien jaar 160 vluchtelingen in Diemen te verwelkomen in
Wonen en ruimte
een nieuw Asielzoekerscentrum (AZC) op Diemerhof 2. We stimuleren het meedoen van bewoners van het AZC in de samenleving en helpen hen aansluiting te vinden met onze inwoners door vanaf dag één in te zetten op ontmoeting en verbinding. De komst van het AZC gaat hand in hand met investeringen in voorzieningen, veiligheid en leefbaarheid in de omgeving, zodat zowel nieuwe als bestaande inwoners hiervan profiteren. Voor ingebruikname van het AZC stellen we een veiligheidsplan vast. Veiligheid is immers een groot goed. We willen dat iedereen in Diemen zich veilig kan voelen, in alle wijken en dus ook straks in de omgeving van het AZC en binnen het AZC zelf. We investeren in goede voorzieningen, zinvolle dagbesteding, menswaardige opvang en goede inbedding in de samenleving. Wij geloven dat deze gecombineerde aanpak leidt tot een menselijke en sociale opvang, waar de nieuwe bewoners zich thuis voelen en de risico’s op veiligheidsincidenten zo klein mogelijk zijn. Diemen kiest bewust voor flexwoningen als woonoplossing voor ontheemden uit Oekraïne. Daarmee kan de gemeente blijven inspelen op de behoefte aan opvang, terwijl tegelijk kwaliteit en leefbaarheid worden gewaarborgd. Ontheemden krijgen passende begeleiding en toegang tot voorzieningen, met aandacht voor welzijn en waar mogelijk
Duurzaamheid, natuur en mobiliteit
Onderwijs en voorzieningen
Zorg en welzijn
Bestaanszekerheid en gelijke kansen
Veilig in Diemen
Bestuur en financiën
17
(vrijwilligers)werk. We ondersteunen hen om zo snel mogelijk mee te doen in de samenleving. De gemeente volgt de ontwikkelingen in Oekraïne nauwgezet en past de inzet en ondersteuning waar nodig aan. We blijven ons inzetten voor een menswaardige opvang, zolang dat nodig is.
Huisvesting en begeleiding statushouders Diemen blijft zich inzetten voor de realisatie van passende en voldoende huisvesting voor statushouders, zodat zij duurzaam kunnen landen in de gemeente en onderdeel kunnen worden van onze samenleving. Gezien de druk op de woningmarkt vraagt dit om voortdurende inzet, samenwerking met partners en het zoeken naar en benutten van verschillende woonoplossingen. We combineren huisvesting met begeleiding gericht op participatie, werk en zelfredzaamheid. Hierbij ondersteunen we statushouders bij het opbouwen van een netwerk en het vinden van hun plek in de samenleving. We zorgen voor een aanpak die uitvoerbaar is en maken heldere afspraken met betrokken partners over ieders rol en verantwoordelijkheid.
Wonen en ruimte
We gaan samen verder met: • Het tegengaan van armoede, onder andere door het automatisch of makkelijk toekennen van ondersteuning en het structureel maken van het kindbudget tot en met 17 jaar op de Stadspas • Investeren in de begeleiding naar werk en omscholing naar kansrijke sectoren • Vergroten van kansen voor jongeren op het gebied van onderwijs en werk • Actief optreden tegen discriminatie, uitsluiting en racisme • Het bieden van een warm welkom aan nieuwkomers en vanaf dag 1 inzetten op ontmoeting en verbinding
Duurzaamheid, natuur en mobiliteit
Onderwijs en voorzieningen
Zorg en welzijn
Bestaanszekerheid en gelijke kansen
Veilig in Diemen
Bestuur en financiën
Hoofdstuk 4 18
Onderwijs en voorzieningen: sport, cultuur en ontmoeting Diemen groeit en verandert. Dat vraagt om goed onderwijs en sterke maatschappelijke voorzieningen die meebewegen: plekken voor zorg en ondersteuning, ontmoeting, sport en cultuur. Op die manier investeren we in een veerkrachtige Diemense samenleving, waar mensen elkaar ontmoeten. We kiezen voor een goede spreiding over de wijken, passend bij wat inwoners nodig hebben. Daarbij zorgen we voor voorzieningen die toegankelijk, toekomstbestendig en dichtbij zijn, zodat iedereen kan meedoen. Daarom brengen we in beeld waar de behoefte groeit en waar kansen ontstaan, en maken we duidelijke keuzes over onze rol en inzet. We werken toe naar maatschappelijk vastgoedbeleid dat richting geeft aan onze inzet in gebiedsontwikkelingen en (her)ontwikkeling. We brengen vraag en aanbod samen. We zorgen op tijd voor ruimte voor maatschappelijke functies. We zetten gemeentelijke locaties gericht in om maatschappelijke waarde te realiseren.
Wonen en ruimte
Veilig en gezond opgroeien met gelijke kansen Alle kinderen en jongeren in Diemen moeten veilig en gezond kunnen opgroeien, met gelijke kansen voor iedereen. In lijn met het UNICEF-programma voor de Rechten van het Kind werken we eraan om een kindvriendelijke gemeente te worden. We kijken daarbij breed naar de leefwereld van kinderen en jongeren en betrekken hen actief bij beleid en hun leefomgeving. We zetten in op een sterk preventief aanbod. Daarbij is er aandacht voor een goede start in de eerste levensfase, kwetsbare momenten en belangrijke overgangen in de ontwikkeling. We besteden extra aandacht aan mentale gezondheid, het vergroten van ontwikkelingskansen en het ondersteunen van ouders waar nodig. Zo creëren we een veilige en stimulerende omgeving waarin ieder kind en iedere jongere zich kan ontwikkelen binnen de eigen mogelijkheden.
Duurzaamheid, natuur en mobiliteit
Onderwijs en voorzieningen
Zorg en welzijn
Bestaanszekerheid en gelijke kansen
Veilig in Diemen
Bestuur en financiën
19
Bij jeugdzorg draaien we het perspectief om: niet de jeugdhulp staat centraal, maar het dagelijks leven van kinderen en gezinnen op school, in de kinderopvang, in de buurt en thuis. Aanvullende (specialistische) jeugdhulp blijft beschikbaar voor wie dat nodig heeft. We organiseren ondersteuning zo veel mogelijk in de leefwereld van het kind. We laten onderwijs, zorg en welzijn beter samenwerken, met het kind en gezin centraal. We werken aan Stevige Lokale Teams in Diemen waardoor inwoners met een ondersteuningsvraag een herkenbaar en toegankelijk aanspreekpunt hebben. Daar wordt passende en integrale ondersteuning geboden. We willen zorgen dat inwoners zoveel mogelijk regie houden over hun leven en waar mogelijk specialistische zorg voorkomen. Zo werken we aan een sterke sociale basis en dragen we bij aan een weerbare samenleving. We hebben extra aandacht voor jongeren van 12 jaar en ouder zodat zij zich optimaal kunnen ontwikkelen richting volwassenheid. We willen deze groep beter in beeld houden met behulp van een ouder-kindcoach 12+ en waar nodig tijdig ondersteuning bieden. We zetten in op meer activiteiten en jongerenontmoetingsplekken. Deze gaat de gemeente samen met de jongeren ontwerpen. Daarnaast versterken we het jongerenwerk en zorgen we voor brede samenwerking met onder andere scholen en (sport)verenigingen.
Goed en toegankelijk onderwijs De gemeente zet in op het vergroten van onderwijskansen en het versterken van kansengelijkheid, in samenhang met het jeugdbeleid en het sociaal domein. Als kindvriendelijke
Wonen en ruimte
gemeente zien we toe op het recht van ieder kind om zich te ontwikkelen en voorkomen we voortijdige schooluitval of langdurig thuiszitten. Een kansrijke start begint vroeg. Daarom bieden we voorschoolse voorzieningen vanaf 2,5 jaar en investeren we in een sterke pedagogische basis, waarbij we behouden wat in Diemen al goed werkt. Dit doen we in samenwerking met ouders, scholen, kinderopvangorganisaties en maatschappelijke partners. We kiezen voor een brede benadering, waarbij we ongelijk investeren voor gelijke kansen en extra inzetten waar de nood het hoogst is, met bijzondere aandacht voor kinderen met een verhoogd risico op onderwijsachterstanden. Inclusief onderwijs stimuleren we, zodat kinderen en jongeren dichtbij huis samen kunnen opgroeien en leren. We zorgen voor de juiste randvoorwaarden en bouwen aan een samenhangend systeem waarin onderwijs, jeugdhulp en voorzieningen aansluiten op de behoeften van het kind. We houden vast aan onze langetermijnambitie voor een eigen middelbare school in Diemen. We onderzoeken de haalbaarheid in relatie tot de beschikbare ruimte, middelen en uitvoeringscapaciteit en maken daarin duidelijke keuzes. In de afweging betrekken we ook de waarde die een middelbare school heeft als voorziening om sociale cohesie binnen Diemen te versterken.
Blijvend investeren in goede onderwijshuisvesting De gemeente heeft een wettelijke verantwoordelijkheid voor goede onderwijshuisvesting. We blijven investeren in voldoende en kwalitatief goede onderwijshuisvesting volgens het Integraal Huisvestings-
Duurzaamheid, natuur en mobiliteit
Onderwijs en voorzieningen
Zorg en welzijn
Bestaanszekerheid en gelijke kansen
Veilig in Diemen
Bestuur en financiën
20
tot sport ervaren. De gemeente zorgt voor heldere communicatie en een goed vindbaar overzicht van sport- en beweegmogelijkheden.
Uitbreiding sportvoorzieningen
plan. We geven prioriteit aan projecten die nodig zijn door groei en veroudering van schoolgebouwen.
Toekomstbestendige sportvoorzieningen Sport en bewegen zijn essentieel voor gezondheid, welzijn en ontmoeting. De groei van Diemen en het toenemende gebruik van sportvoorzieningen vragen om scherpe keuzes en een efficiënte inzet van ruimte. De gemeente werkt toe naar toekomstbestendige sportaccommodaties en een vitaal Sportpark De Diemen, met aandacht voor voldoende ruimte, vergroening en maatschappelijke functies. Sport en bewegen in de openbare ruimte krijgen een belangrijke plek. We zorgen daarbij dat het aanbod zo goed mogelijk aansluit op de verschillende behoeften van alle inwoners. Daarnaast zet de gemeente in op het beter benutten van bestaande accommodaties en een goede spreiding over de wijken. We ondersteunen sportverenigingen in hun maatschappelijke rol, met aandacht voor inclusie, sociale veiligheid, organisatiekracht en verduurzaming van clubgebouwen. Waar passend werken we samen met commerciële sportaanbieders om het sportaanbod te verbreden. We maken het sportaanbod toegankelijker, met extra aandacht voor inwoners die een afstand
Wonen en ruimte
We constateren dat de bestaande sportvoorzieningen in Diemen tegen hun capaciteitsgrenzen aanlopen en dat de sportbehoefte de komende jaren verder zal toenemen. Daarom starten we een verkenning naar geschikte uitbreidingslocatie voor sport. Wij bekijken diverse locaties, waaronder de Weilanddriehoek bij het Diemerbos, als mogelijke uitbreidingslocatie voor sportvoorzieningen. Parallel hieraan gaan we met sportverenigingen in gesprek om de huidige capaciteit beter te benutten.
Zwem- en sportcentrum Duran Voor de gebiedsontwikkeling van zwem- en sportcentrum Duran kiezen we voor een integrale aanpak met aandacht voor sport en ontmoeting, duurzaamheid, toegankelijkheid, leefbaarheid, bereikbaarheid, wonen en groen. We vervangen het verouderde sportcentrum Duran door een duurzaam en multifunctioneel sportcomplex dat berekend is op de toekomstige groei van Diemen. Deze ontwikkeling versterkt gezondheid en sociale samenhang en past bij de schaal en het karakter van Diemen Zuid. Inwoners, gebruikers en verenigingen denken actief mee.
Ruimte voor kunst en cultuur Kunst en cultuur dragen bij aan een levendig en verbonden Diemen. De gemeente blijft investeren in een divers, betaalbaar en toegankelijk cultureel aanbod, verspreid over wijken en doelgroepen. Met kunst in de openbare ruimte en culturele activiteiten
Duurzaamheid, natuur en mobiliteit
Onderwijs en voorzieningen
Zorg en welzijn
Bestaanszekerheid en gelijke kansen
Veilig in Diemen
Bestuur en financiën
21
in buurten versterken we de identiteit van het dorp en zorgen we voor ontmoeting. Culturele instellingen en verenigingen krijgen ruimte om te groeien, samen te werken en nieuwe initiatieven te ontwikkelen. We richten een breed Diemens cultuuroverleg in om samenwerking tussen culturele instellingen te versterken.
Evenementen voor een bruisend Diemen Wij vinden evenementen belangrijk voor een bruisend Diemen. De gemeente werkt aan een actueel evenementenbeleid. We hebben daarbij aandacht voor veiligheid, leefbaarheid, gezondheid en duurzaamheid. Daarnaast streven we naar een duidelijke rolverdeling en ondersteunen we vrijwilligers en organisatoren om nog beter invulling te geven aan hun rol en taak op het gebied van veiligheid, waarbij rekening wordt gehouden met het bieden van maatwerk en begeleiding.
Wonen en ruimte
We bieden ruimte voor zowel bestaande als nieuwe initiatieven, van groot tot kleinschalig, passend bij de aard van Diemen en met oog voor inclusiviteit. We hebben oog voor voldoende voorzieningen, zoals openbare toiletten tijdens evenementen. Bij de uitvoering houden we rekening met uitvoerbaarheid en handhaafbaarheid, zodat evenementen op een zorgvuldige, veilige en voorspelbare manier mogelijk blijven. In 2026 vieren we 800 jaar Diemen. We benutten de energie en betrokkenheid die dit jubileum oplevert om ook daarna bewonersinitiatieven en evenementen te blijven stimuleren. Dat doen we door voort te bouwen op de activiteiten en ervaring van Daarom Diemen. We verkennen de mogelijkheid van een dorpsfonds om initiatieven van inwoners, verenigingen en ondernemers te kunnen blijven ondersteunen.
Duurzaamheid, natuur en mobiliteit
Onderwijs en voorzieningen
Zorg en welzijn
Bestaanszekerheid en gelijke kansen
Veilig in Diemen
Bestuur en financiën
22
Sterke lokale economie en ondernemerschap Een sterke lokale economie is belangrijk voor werkgelegenheid en leefbaarheid. We hebben aandacht voor voorzieningen dicht bij huis, sterke winkelgebieden, toekomstbestendige bedrijventerreinen en kantorenlocaties. De gemeente stimuleert ondernemerschap en ondersteunt lokale bedrijvigheid, met bijzondere aandacht voor het middenen kleinbedrijf, zzp’ers en startende ondernemers. We moedigen samenwerking met en tussen onze Diemense ondernemers aan door goed contact met de ondernemersvereniging. We evalueren het ZAAI-traject voor startende ondernemers en onderzoeken de behoefte aan een ondersteuningsprogramma voor scale-ups. We zetten in op verduurzaming van bedrijventerreinen, zodat deze ook op de lange termijn aantrekkelijk en economisch relevant blijven. Initiatieven op het gebied van duurzame en circulaire economie worden gestimuleerd. Ondernemers worden waar mogelijk betrokken en ondersteund bij maatschappelijke opgaven, zoals leren, sport en cultuur en ontmoeting.
We gaan samen verder met: • Het versterken van maatschappelijke voorzieningen in de wijken, zodat deze toegankelijk, dichtbij en passend zijn bij wat inwoners nodig hebben • Investeren in een gezonde en actieve samenleving, met goede sportvoorzieningen, ruimte om te bewegen en toekomstbestendige accommodaties • Het realiseren van een middelbare school in Diemen, zodat jongeren dicht bij huis onderwijs kunnen volgen • Versterken van gelijke kansen in het onderwijs, met extra aandacht voor kinderen die dat het meest nodig hebben • Stimuleren van kunst, cultuur en evenementen en het benutten van de energie van Diemen 800 om ook daarna initiatieven van inwoners en verenigingen te ondersteunen
We maken duidelijke keuzes over het gebruik van ruimte voor bedrijvigheid en geven richting aan de ontwikkeling van onze bedrijventerreinen. We vinden het belangrijk om deze te behouden voor creatieve ondernemingen en kleinere maakindustrie. We kiezen voor schone en toekomstbestendige bedrijvigheid die bijdraagt aan de lokale arbeidsmarkt. We bieden geen ruimte aan activiteiten die de druk op onze leefomgeving vergroten of die onevenredig veel ruimte gebruiken.
Wonen en ruimte
Duurzaamheid, natuur en mobiliteit
Onderwijs en voorzieningen
Zorg en welzijn
Bestaanszekerheid en gelijke kansen
Veilig in Diemen
Bestuur en financiën
Hoofdstuk 5
Zorg en welzijn We willen dat alle inwoners in Diemen de hulp en ondersteuning krijgen die ze nodig hebben. Gemeentelijke regelingen moeten bekend zijn en makkelijk te gebruiken. We zorgen ervoor dat inwoners die hulp nodig hebben, weten waar ze terecht kunnen en snel passende ondersteuning krijgen. Waar het kan zetten we zoveel mogelijk in op preventie om problemen te voorkomen.
Alle inwoners kunnen meedoen Gezondheid is meer dan niet-ziek zijn en gaat ook over mentaal welzijn, meedoen en dagelijks functioneren. Meedoen is de kern van positieve gezondheid. We zorgen dat alle inwoners kunnen deelnemen naar vermogen: op school, in werk, vrijwilligerswerk, sport, cultuur en de buurt. Drempels worden weggenomen. Daarbij hebben we zoveel mogelijk aandacht aandacht voor praktische toegankelijkheid in de openbare ruimte, zoals voldoende openbare toiletten. Waar nodig bieden we maatwerk (bijvoorbeeld via de Wmo). We werken samen met partners in het onderwijs, werkgevers, welzijn en zorg om uitsluiting te voorkomen en kansen te vergroten.
Gezondheidsverschillen verkleinen Gezondheidsverschillen zijn een groot probleem in Nederland en in Diemen. Mensen die in armoede leven overlijden gemiddeld 7 tot 8 jaar eerder dan mensen met een hoger inkomen. Bovendien blijven mensen met een lager inkomen minder lang gezond. Deze gezondheidsverschillen zijn onrechtvaardig. Daarom kiest de gemeente voor een preventieve aanpak: we verkleinen gezondheidsverschillen, hanteren een ruimhartig armoedebeleid en beperken de druk op de zorg door eerder en dichterbij te ondersteunen met laagdrempelige ondersteuning.
Wonen en ruimte
23
We investeren ongelijk voor gelijke kansen. We werken vanuit positieve gezondheid. Hierbij gaat het bijvoorbeeld om gezond en veilig opgroeien, mentaal welzijn, voldoende bewegen en een gezonde leefomgeving. Er is specifieke aandacht voor jongeren, ouderen, mantelzorgers en inwoners in een kwetsbare sociaaleconomische positie via voorzieningen dichtbij en een sterke sociale basis in de wijk. In de huizen van de buurt starten we een spreekuur mentale gezondheid.
Huiselijk geweld, kindermishandeling en femicide De gemeente heeft bijzondere aandacht voor het voorkomen en aanpakken van huiselijk geweld, kindermishandeling en femicide. Deze vormen van geweld blijven vaak langdurig verborgen, maar hebben ingrijpende en blijvende gevolgen voor slachtoffers en hun directe omgeving. Het doel is om de overdracht van geweld van generatie op generatie te doorbreken. Dit doen we door bewustwording te stimuleren. We brengen het gesprek op gang over gezonde en veilige omgangsvormen. De focus verschuift van repareren naar voorkomen en van systeemgericht naar kind- en gezinsgericht werken. Vroegsignalering is hierbij cruciaal. De gemeente werkt samen met scholen, zorgprofessionals, politie en welzijnsorganisaties om signalen van huiselijk geweld tijdig te herkennen en zorgvuldig op te volgen. Daarbij is expliciete aandacht voor femicide als meest extreme vorm van huiselijk geweld, die vaak wordt voorafgegaan door structurele intimidatie, controle en geweld. Voor slachtoffers en omstanders zijn laag-
Duurzaamheid, natuur en mobiliteit
Onderwijs en voorzieningen
Zorg en welzijn
Bestaanszekerheid en gelijke kansen
Veilig in Diemen
Bestuur en financiën
24
drempelige meldpunten beschikbaar en wordt gezorgd voor voldoende opvangmogelijkheden in de regio, waaronder plekken in blijf-van-mijn-lijfhuizen. Naast opvang en bescherming hebben we aandacht voor passende nazorg en ondersteuning, zodat slachtoffers en hun naasten duurzaam kunnen werken aan veiligheid, herstel en toekomstperspectief.
Welzijn verbindt Welzijnswerk is de basis van een hechte en veerkrachtige gemeenschap. We blijven investeren in de huizen van de buurt, ontmoetingsplekken en activiteiten die ontmoeting en onderlinge betrokkenheid in de wijk versterken, zodat inwoners elkaar makkelijker vinden en naar elkaar omkijken. Dat vergroot samenredzaamheid, vermindert eenzaamheid en voorkomt dat problemen onnodig escaleren. Over deze activiteiten
Wonen en ruimte
communiceren we actief. We versterken de sociale basis in de wijk, zodat inwoners van alle leeftijden mee kunnen doen. Daarom hanteren we het age friendly cities-model van de Wereldgezondheidsorganisatie, waarin wordt gekeken naar alle aspecten van het dagelijks leven om prettig ouder te worden. Bewonersinitiatieven en vrijwilligers ondersteunen we actief, omdat zij onmisbaar zijn voor de sociale samenhang. Tegelijk maken we het welzijnswerk toekomstbestendig met heldere prioriteiten, passende inzet van middelen en duidelijke afspraken over de rolverdeling tussen gemeente, professionals en vrijwilligers. We geven extra aandacht aan wijken waar de sociale infrastructuur onder druk staat en versterken de samenwerking tussen welzijn, zorg en andere partners in de wijk.
Duurzaamheid, natuur en mobiliteit
Onderwijs en voorzieningen
Zorg en welzijn
Bestaanszekerheid en gelijke kansen
Veilig in Diemen
Bestuur en financiën
25
Passende zorg en ondersteuning Waar preventie en de sociale basis niet toereikend zijn, zorgen we dat inwoners snel passende zorg en ondersteuning krijgen. We creëren Stevige Lokale Teams waardoor inwoners met een ondersteuningsvraag één herkenbaar aanspreekpunt hebben. Passende en integrale ondersteuning met één plan en één aanpak, afgestemd op de hele situatie. Het team handelt met prioriteit en werkt nauw samen met de veiligheids- en zorgketen. We willen zorgen dat inwoners zo veel mogelijk regie houden over hun leven. We werken volgens het principe zo licht als het kan, zo specialistisch als het moet. De Stevige Lokale Teams zetten we in als spil in de wijk en we maken scherpe keuzes voor kwaliteit, betaalbaarheid en uitvoerbaarheid, gezien personeelskrapte en financiële druk (met name in de jeugdzorg). De gemeente stuurt op samenhang in het sociaal domein en verbindt zorg en welzijn in de keten en we zorgen voor betere aansluiting tussen (informele) ondersteuning en zorg. We hebben waardering voor mantelzorgers en vrijwilligers en ondersteunen hen, zodat zij hun rol kunnen blijven vervullen.
Wonen en ruimte
Sterven in de eigen leefomgeving, dicht bij dierbaren, is voor veel inwoners van grote waarde. De wens voor een hospice in Diemen is dan ook begrijpelijk. Als zich een initiatief aandient, staan wij daar positief tegenover en ondersteunen we dit waar mogelijk.
We gaan samen verder met: • Het versterken van welzijn door te investeren in toegankelijke voorzieningen, met ruimte voor bewonersinitiatieven en vrijwilligers, zodat iedereen kan meedoen • Het starten van een spreekuur mentale gezondheid in de huizen van de buurt • Het verstevigen van de aanpak tegen huiselijk geweld en femicide • Toepassen van het age friendly city model van de Wereldgezondheidsorganisatie, zodat inwoners prettig en gezond oud kunnen worden in Diemen • Organiseren van zorg dichtbij en in samenhang met een herkenbaar Stevig Lokaal Team als aanspreekpunt voor inwoners
Duurzaamheid, natuur en mobiliteit
Onderwijs en voorzieningen
Zorg en welzijn
Bestaanszekerheid en gelijke kansen
Veilig in Diemen
Bestuur en financiën
Hoofdstuk 6 26
Veilig in Diemen Veilige samenleving
Crisisvoorbereiding
Een veilige gemeente vraagt om een sterke en weerbare samenleving én een betrouwbare overheid. De gemeente werkt aan een weerbare overheid en samenleving en zet in op het voorkomen van criminaliteit, het versterken van sociale veiligheid in wijken en het vergroten van maatschappelijke en digitale weerbaarheid. Preventie en handhaving zetten we in samenhang in.
Crisisvoorbereiding krijgt een duidelijke plek, bijvoorbeeld via noodsteunpunten, goede continuïteitsplannen en samenwerking met regionale partners. Daarnaast zetten we in op het vergroten van bewustwording over deze onderwerpen binnen de organisatie, de lokale democratie en bij inwoners. Daarbij hebben we specifieke aandacht voor kwetsbare en niet zelfredzame inwoners.
Preventie vormt het uitgangspunt van het veiligheidsbeleid, met aandacht voor sociale samenhang en het versterken van de weerbaarheid van inwoners en buurten. Hierdoor kunnen problemen tijdig gesignaleerd worden en kan worden voorkomen dat situaties escaleren. Een veilige gemeente is een gemeente waarin mensen zich gezien voelen en kunnen meedoen.
Daarbij maken we actief gebruik van bestaande maatschappelijke en wijknetwerken. Buurtnetwerken, vrijwilligers en zorg- en welzijnsorganisaties spelen een belangrijke rol bij voorbereiding op noodsituaties, het versterken van zelfredzaamheid en het ondersteunen van inwoners die zichzelf minder goed kunnen redden. Waar nodig kijken we ook hoe we noodvoorzieningen, zoals basisnoodpakketten, toegankelijk kunnen maken worden voor inwoners met beperkte middelen.
We hebben extra aandacht voor het tegengaan van ondermijnende criminaliteit, woonfraude, zorgcriminaliteit en voor de aanpak van high impact criminaliteit. Succesvolle samenwerkingen en programma’s, zoals de aanpak Scheerlicht en Preventie met Gezag, zetten we waar nodig versterkt voort, in samenhang met regionale partners. Naast criminaliteit in de openbare ruimte hebben we expliciete aandacht voor huiselijk geweld en femicide. Deze vormen van geweld spelen zich vaak af achter de voordeur en verschillen daarmee wezenlijk van andere vormen van criminaliteit. Ze hebben ingrijpende en langdurige gevolgen voor slachtoffers, kinderen en hun omgeving. De gemeente zet daarom in op preventie, vroegsignalering en bescherming, in nauwe samenwerking met zorg, welzijn, onderwijs en politie.
Wonen en ruimte
Communitybuilding De gemeente investeert gericht in communitybuilding als preventief veiligheidsinstrument. Door te investeren in ontmoeting en buurtcohesie voorkomen we dat grote groepen inwoners in crisissituaties volledig afhankelijk worden van centrale voorzieningen, terwijl kwetsbare inwoners sneller en gerichter bereikt kunnen worden. Ontmoeting, verbinding en vroegsignalering helpen daarnaast om spanningen en problematiek tijdig te herkennen en te voorkomen. Buurtinitiatieven dragen bij aan ontmoeting en verbinding en vergroten de sociale samenhang.
Duurzaamheid, natuur en mobiliteit
Onderwijs en voorzieningen
Zorg en welzijn
Bestaanszekerheid en gelijke kansen
Veilig in Diemen
Bestuur en financiën
27
Zichtbare en effectieve inzet van handhaving Handhaving is een essentieel onderdeel van het veiligheidsbeleid. De gemeente zorgt voor een zichtbare en effectieve inzet van handhavers, in nauwe samenwerking met politie en andere partners. Handhaving richt zich zowel op leefbaarheid in de openbare ruimte als op het tegengaan van ondermijnende activiteiten.
Sociale veiligheid Veiligheid betekent ook sociale veiligheid. Discriminatie, haat, intimidatie, uitsluiting en geweld ondermijnen het veiligheidsgevoel en gaan we actief tegen, in samenwerking met maatschappelijke organisaties, onderwijs en welzijnspartners. De inrichting van de openbare ruimte draagt hieraan bij: goede verlichting, overzichtelijke routes en uitnodigende plekken voor ontmoeting versterken het veiligheidsgevoel en ondersteunen preventie.
Laagdrempelig en toegankelijk melden We vinden het belangrijk dat inwoners zich veilig voelen om problemen en zorgen te melden, of het nu gaat om overlast, onveiligheid, schulden of zorg. We werken daarom aan het vergroten van de meldingsbereidheid, door meldpunten laagdrempeliger en toegankelijker te maken en door duidelijk te communiceren waar inwoners terechtkunnen. Daarbij hebben we oog voor vertrouwen: inwoners moeten erop kunnen rekenen dat meldingen serieus worden genomen en dat er zorgvuldig mee wordt omgegaan.
Wonen en ruimte
Door beperkte capaciteit is het noodzakelijk om duidelijke keuzes en prioriteiten te stellen. Bij de uitvoering hebben we oog voor proportionaliteit, rechtszekerheid en duidelijke communicatie met inwoners. Bij handhaving geldt de menselijke maat als uitgangspunt. Waar mogelijk combineren we handhaving met ondersteuning en begeleiding, zodat problemen niet escaleren en herhaling wordt voorkomen. De gemeente blijft investeren in de veiligheid van medewerkers en zorgt voor aanscherping van het Veilige Publieke Taak beleid. Daarbij hebben we extra aandacht voor het tegengaan van agressie en intimidatie tegen medewerkers, zodat zij hun werk veilig en professioneel kunnen uitvoeren.
Digitale veiligheid en informatieveiligheid Digitale veiligheid is een steeds belangrijker onderdeel van het veiligheidsbeleid. De gemeente zet in op het voorkomen van digitale criminaliteit, het beschermen van persoonsgegevens en het versterken van digitale weerbaarheid. Informatieveiligheid en privacy krijgen een vaste plek in beleid en uitvoering.
Duurzaamheid, natuur en mobiliteit
Onderwijs en voorzieningen
Zorg en welzijn
Bestaanszekerheid en gelijke kansen
Veilig in Diemen
Bestuur en financiën
28
Digitale veiligheid vraagt ook om digitale inclusie. De gemeente zorgt voor begrijpelijke communicatie en ondersteuning voor inwoners die minder digitaal vaardig zijn, zodat iedereen veilig gebruik kan maken van digitale dienstverlening en informatie. Digitale onafhankelijkheid wordt steeds belangrijker in deze onrustige wereld. Amsterdam doet onderzoek hiernaar. We verkennen in hoeverre Diemen in Duo+-verband kan aansluiten bij deze ontwikkelingen.
We gaan samen verder met: • Het versterken van preventie en sociale samenhang • Het verlagen van drempels • Het voortzetten en versterken van de aanpak van ondermijnende criminaliteit • Het zichtbaar en benaderbaar inzetten van handhaving • Het vergroten van digitale veiligheid en weerbaarheid
Daarnaast werkt de gemeente aan verantwoord gebruik van digitale middelen, waaronder AI. Zowel binnen de organisatie als bij inwoners hebben we aandacht voor kennis en bewustwording, met gerichte ondersteuning voor mensen die minder digitaalvaardig zijn. Waar mogelijk zetten we in op het vergroten van digitale vaardigheden en bewustwording bij inwoners.
Wonen en ruimte
Duurzaamheid, natuur en mobiliteit
Onderwijs en voorzieningen
Zorg en welzijn
Bestaanszekerheid en gelijke kansen
Veilig in Diemen
Bestuur en financiën
Hoofdstuk 7
Bestuur en financiën Transparant, integer en aanspreekbaar bestuur