Bijlage 5: Jaarrapportage 2024 gemeente Diemen

Het team wordt ondersteund door data- en informatiespecialisten, concern controllers, juristen en energiespecialisten. Het jaar 2024 was het eerste jaar dat het team op volle sterkte functioneerde. De invoering van de Omgevingswet bracht veranderingen met zich mee. Ondanks deze veranderingen heeft de OD NZKG de controles efficiënt uitgevoerd en de doelstellingen voor 2024 ruim gehaald. Hiermee heeft de organisatie bijgedragen aan de verdere verduurzaming van bedrijven en een stap gezet richting een energieneutraal Nederland. Provinciaal Energie Akkoord (PEA) Output Er zijn in 2024 in totaal 35 controles uitgevoerd bij type A, B en C bedrijven. Ook zijn er 5 bedrijven aangeschreven op het indienen van de informatieplicht energiebesparing en hebben wij 19 van de ingediende rapportages informatieplicht energiebesparing beoordeeld. Hiermee zijn de afgesproken doelen en aantallen binnen het Provinciaal energiebesparingsakkoord voor 2024 ruim gehaald. De volgende punten zijn noemenswaardig voor het jaar 2024: •

•

Voor energiebesparing betekende de invoering van de Omgevingswet dat per locatie controles moesten worden uitgevoerd op twee soorten regelgeving; zowel het BBL (gebouwgebonden maatregelen/gebouweigenaar) als BAL (proces en functionele maatregelen/gebruiker). Dit leidde tot een intensiever proces met onder andere het opstellen van twee afzonderlijke waarschuwingsbrieven en vervolgtrajecten bij handhaving. Voor de type C bedrijven geldt dat de OD NZKG in de vigerende vergunningen heeft uitgezocht of er voorschriften in staan op het gebied van energie. Het proces van het onderzoeken van de Pagina 26 van 39

•

•

vergunningsvoorschriften was een intensief traject. Vanwege het overgangsrecht kan er sprake van zijn dat aanwezige voorschriften gelden in plaats van de Informatie-, of onderzoeksplicht. Bepaalde bedrijven hebben zich geconformeerd aan de Portefeuille Aanpak. De bedrijven die onder de portefeuille aanpak vallen worden op dit moment niet bezocht door de OD NZKG. Toezicht op energiebesparing loopt via Omgevingsdienst NL. Bij het PEA is voor de bepaling van het jaarlijks aantal uit te voeren (her)controles, van de CBSdata gebruik gemaakt. Vanwege het ontbreken van -een deel van- de energierelevante bedrijven die nog moeten volgen uit de inventarisatie en wetswijziging, kunnen de nu in PEA geplande producten niet worden uitgevoerd volgens de oorspronkelijke planning en verschuiven deze naar een later moment wanneer de bedrijven wel bekend zijn. Naar verwachting zal eind 2025 de aangepaste Energiewet fungeren, hierdoor kunnen de omgevingsdiensten inzicht krijgen in nog onbekende bedrijven met een energiebesparingsplicht. Vervolgens kunnen deze bedrijven gecontroleerd worden.

Outcome In onderstaande tabel is de huidige stand van zaken van de groot en zeer groot gebruikers weergegeven. Er zijn tot nu toe bij 22 groot- en zeer groot gebruikers afspraken gemaakt over te nemen energiemaatregelen en zijn er in dezelfde periode bij 45 groot- en zeer groot gebruikers maatregelen gerealiseerd of is er voldoende voortgang over de te nemen maatregelen. 6 van 45 bedrijven zijn deelnemer van de portefeuille aanpak en hebben de status ‘voldoende voortgang’. Na afloop van het project portefeuille aanpak zullen deze bedrijven naar verwachting volledig voldoen en verschuiven naar ’alle energiebesparende maatregelen uitgevoerd’. Daarnaast zet de tendens zich voort in de afname van het aantal bedrijven waarmee afspraken zijn gemaakt en de toename van het aantal bedrijven waar goede voortgang zit in het treffen van maatregelen of de maatregelen volledig zijn doorgevoerd. De voortgangsindicatoren zijn:

Voortgangsindicatoren

Voortgangsindicator 1

Voortgangsindicator 2

Betekenis

Van hoeveel bedrijven het besparingspotentieel nog niet is vastgesteld of nog onbekend is bij de omgevingsdienst (nog niet opgepakt). Van hoeveel bedrijven afspraken zijn gemaakt over

Stand per 31-12-2023

Stand per 31-12-2024

Groot gebruikers

Zeer groot Gebruikers

Groot Gebruikers

Zeer groot gebruikers

9

1

10

1

30

2

19

3

Pagina 27 van 39

Voortgangsindicator 3

energiebesparingsmaatreg elen (opgepakt). Voldoende voortgang over te nemen maatregelen Deelnemers Portefeuilleaanpak 2023 Van hoeveel bedrijven de maatregelen zijn gerealiseerd. (doelstelling bereikt).

Totaal Totaal aantal bedrijven

18

0

29

0

2

1

5

1

5

2

9

1

64

6

72

6

70

78

Toelichting op Stoplichtenmodel Stoplichtenmodel algemeen Het door de OD NZKG sinds 2015 toegepaste stoplichtenmodel geeft de fase aan waar het energierelevante bedrijvenbestand van een individuele opdrachtgever zich bevindt in de realisatie van de -vierjaarlijkse- wettelijke verplichte maatregelen verduurzaming energiegebruik die zich binnen vijf jaar terugverdienen. Een bedrijf is energierelevant bij een energiegebruik van >50.000 kWh of > 25.000 m3 aardgasequivalenten per jaar. Het stoplichtenmodel zegt niets over de voortgang van de naleving van andere wettelijke verplichtingen als EPBD of Label C kantoren dan wel de hoeveelheid gerealiseerde energiebesparing of CO2-reductie. Het stoplichtenmodel is dynamisch en wordt door de OD NZKG beheerd. Vanwege wijzigingen in het bedrijvenbestand (nieuwe bedrijven komen erbij, bedrijven breiden uit of krimpen etc.), realisatie van energiebesparing waardoor een bedrijf niet langer energierelevant is of de vierjaarlijkse wet- en regelgeving wijzigt het stoplichtenmodel continu door de uitvoering van controles en hercontroles. Het stoplichtenmodel betreft een moment opname. Om bovengenoemde redenen kunnen de aantallen per kleur/voortgangsindicator hoger en lager worden. De onbekende energierelevante bedrijven (waarvan de adressen ontbreken), zijn niet opgenomen in het huidige stoplichtenmodel.

Stoplichtenmodel per kleur Voortgangsindicatoren Kleur

Toelichting

Voortgangsindicator 1 Bij hoeveel bedrijven het Er is door de OD NZKG nog niet vastgesteld of besparingspotentieel nog niet maatregelen verduurzaming energiegebruik is vastgesteld of nog onbekend genomen moeten worden omdat de OD NZKG nog Pagina 28 van 39

is bij de omgevingsdienst (nog moet starten met toezicht en handhaving op deze niet opgepakt). taak bij het desbetreffende (nieuwe) bedrijf. Tot slot kunnen bedrijven naar rood worden teruggeplaatst die eerder oranje of (licht)groen waren vanwege de gewijzigde wet- en regelgeving van 1 juli 2023. Voortgangsindicator 2 Bij hoeveel bedrijven afspraken Als uit een controle blijkt dat een bedrijf nog niet zijn gemaakt over voldoet aan de wet- en regelgeving worden afspraken energiebesparingsmaatregelen gemaakt met een bedrijf over het moment waarop (opgepakt). het bedrijf alle maatregelen neemt die zich binnen vijf jaar terug verdienen. Dit wordt vastgelegd in een waarschuwingsbrief. De aard van de maatregel of maatregelen is bepalend voor de termijn die gegeven wordt aan een bedrijf om deze te realiseren. Afhankelijk van de aard van de te nemen maatregelen, kan de termijn waarop een bedrijf moet voldoen aan de wettelijk verplichte maatregelen, meerdere jaren bestrijken. Voortgangsindicator 3 Voldoende voortgang over te Tijdens een controle door de OD NZKG blijkt dat een nemen maatregelen bedrijf bijna klaar is met het uitvoeren van alle van toepassing zijnde maatregelen. Het bedrijf is op positieve wijze bezig met de realisatie van de maatregelen die zijn vastgelegd in de waarschuwingsbrief. Wanneer alle maatregelen getroffen zijn verschuift het bedrijf naar groen.

De OD NZKG controleert of de laatste maatregelen zijn genomen. Voortgangsindicator 4 Van hoeveel bedrijven de Een bedrijf heeft alle wettelijke verplichte maatregelen zijn gerealiseerd. maatregelen verduurzaming energiegebruik die zich (doelstelling bereikt). binnen vijf jaar terugverdienen gerealiseerd. Het kan nodig zijn dat een bedrijf meermalig fysiek moet worden gecontroleerd voordat het bedrijf voldoet.

Informatiegestuurd toezicht Begin 2024 heeft de OD NZKG de prio50 aanpak geïntroduceerd. Het doel van deze aanpak is om via om informatie/data gestuurd toezicht de doelmatigheid van het toezicht te verhogen en de gemeenten inzicht te geven in de energiebesparings-prestatie van grootste energieverbruikers. Uitgangspunt in 2024 is dat de Prio-bedrijven ‘promoveren’ naar een hogere stap in de kpi-reeks volgens het stoplichtenmodel zoals hierboven genoemd. Methode • Prio-bedrijven die niet voldoen aan de informatieplicht worden aangeschreven en als ze niet reageren gehandhaafd;

Pagina 29 van 39

•

• •

De Prio-bedrijven met een onderzoeksplicht die nog geen rapport hebben toegestuurd worden aangeschreven en als ze niet reageren gehandhaafd. De handhaving op de informatieplicht is hierbij inbegrepen; Alle ontvangen rapporten van onderzoeksplichtige Prio-bedrijven worden in 2024 zoveel als mogelijk beoordeeld; Prio-bedrijven worden in 2024 zoveel als mogelijk bezocht.

In Q1 van elk jaar wordt het resultaat geëvalueerd en worden de lijsten bijgewerkt. De nieuwe prio50 lijst zal elk jaar in Q1 met de contactpersoon van de gemeente worden gedeeld. Opbrengst prio50 lijst 2024 De prio 50 bedrijven voor 2024 zijn bezocht en nagenoeg alle bezochte bedrijven hebben een verschuiving naar een hogere KPI bereikt. Wanneer de nog lopende trajecten worden afgerond, zal de KPI van de nog lopende trajecten naar een hogere status wijzigen.

Informatieplicht In 2023 is de nieuwe vierjaarscyclus gestart waarbij alle informatieplichtige bedrijven zich opnieuw hadden moeten melden. In het jaar 2024 heeft de OD NZKG prioriteit gegeven op het beoordelen van de ingediende rapportages. Onderdeel van de ingediende rapportages waren bedrijven die nog niet bij ons bekend waren. Hierdoor is het bedrijvenbestand gegroeid. Daarnaast hebben we bedrijven waarvan we nog geen melding hadden ontvangen aangeschreven en waar nodig een handhaving gestart. Dit is een doorlopend traject.

Meldingen informatieplicht Totaal aantal informatieplichtige bedrijven bekend bij de OD NZKG Totaal ontvangen meldingen

Stand van zaken 31-12-2023 (Ronde 2019)

Stand van zaken 31-12-2024 (Ronde 2023)

70

78

8

65

In 2024 totaal zijn er 5 bedrijven aangeschreven op het indienen van de informatieplicht energiebesparing. Daarnaast hebben wij 19 van de ingediende rapportages informatieplicht energiebesparing beoordeeld.

Onderzoeksplicht Sinds 1 juli 2023 zijn zeer grootgebruikers1 van energie verplicht om een onderzoeksrapportage in te dienen met betrekking tot energiebesparing. Dit is een vierjaarlijkse cyclus en herhaalt zich weer in 1

Bedrijven met een jaarlijks energiegebruik van 170.000 m3 aardgas(equivalent) en/of 10 miljoen kWh per jaar. Pagina 30 van 39

2027. Bij de rapportage wordt een uitvoeringsplan ingediend waarin alle maatregelen staan welke binnen vijf jaar terug te verdienen zijn en daarmee genomen moeten worden. De ODNZKG beoordeelt deze rapportages op volledigheid en of deze alle relevante maatregelen bevatten. Naast deze verplichting hebben de groot gebruikers ook de verplichting (wanneer zij eigenaar van het gebouw zijn) om de informatieplicht energiebesparing in te dienen voor de gebouw gebonden maatregelen vanuit het BBL. Ook hierbij geldt dat de maatregelen die binnen vijf jaar terug te verdienen zijn, genomen moeten worden. Daarnaast dient het bedrijf ook inzichtelijk te maken hoeveel CO2 er bespaard kan worden door het nemen van de maatregelen in het uitvoeringsplan. Bedrijven waarvan we nog geen rapportage hadden ontvangen aangeschreven. Dit is een doorlopend proces.

Ingediende rapportages Totaal aantal onderzoeksplichtige bedrijven bekend bij de OD NZKG Totaal ontvangen rapportages

Stand van zaken 31-12-2024 (Ronde 2023) 2 1

CO2-reductie Zeer groot gebruikers van energie zijn verplicht om in hun uitvoeringsplan van de onderzoeksplicht energiebesparing een inschatting te maken van de mogelijke CO2-besparing van de te nemen maatregelen. Dit is alleen verplicht voor de procesgebonden maatregelen. Dit wordt weergegeven in een cyclus van vier jaar, 2024-2027. De ingediende gegevens zijn nog onderhevig aan verandering. Er lopen nog trajecten waarbij bedrijven nog aanpassingen moeten doen aan de rapportage en aan de te treffen maatregelen. Ook zullen er nog meer rapportages ingediend worden waardoor de besparing verder zal oplopen. De berekeningen en de indicaties van de te behalen CO2-reductiepotentiëlen worden door het bedrijf zelf onderzocht en gerapporteerd. Het gebruik van deze cijfers is in ontwikkelfase. In 2025 start de ODNZKG om de kwaliteit van deze cijfers nader te verifiëren.

Mogelijke CO2-reductie 2024-2027 Totaal ingediende onderzoeksrapportages Totale CO2-reductie bij doorvoeren maatregelen

Stand van zaken 31-12-2024 (Ronde 2023) 1 70.8 (ton)

De OD NZKG heeft de ambitie om ook voor de uitgevoerde erkende maatregelen controles inzichtelijk te krijgen wat het effect van deze controles is op CO2-reductie. Dit ligt voor nu nog niet binnen onze Pagina 31 van 39

mogelijkheden. Vanuit OD NL loopt er momenteel een onderzoek naar het inzichtelijk maken van CO2reductie per uitgevoerde erkende maatregel. Als OD NZKG zijn wij betrokken bij dit onderzoek en werken wij mee aan het ontwikkelen van kengetallen, KPI's en rekenmethodiek.

Inventarisatie en aanpassing Energiewet Een opdracht vanuit het Energieakkoord van de Provincie Noord-Holland is om de energiegegevens van nog onbekende energierelevante bedrijven te inventariseren en inzichtelijk te maken. Daarnaast kwam er ook de vraag vanuit het ministerie om meer bedrijven te bereiken voor het indienen van de informatieplicht. Met behulp van het CBS register en het aantal reeds bekende energierelevante bedrijven, is er een inschatting gemaakt van het aantal nog onbekende energierelevante bedrijven in Diemen.

Totaal aantal energierelevante bedrijven CBS Totaal aantal energierelevante bekende bedrijven Totaal aantal onbekende bedrijven

150 78 72

Eind 2025 is een aanpassing in de Energiewet aanstaande. Deze aanpassing moet ervoor zorgen dat de energiegegevens van de netbeheerders beschikbaar komen voor de omgevingsdiensten. Hiermee wordt per OD een overzicht verstrekt van bedrijven die een midden- en (zeer)groot verbruik hebben en waarvoor de wettelijke verplichtingen voor Energiebesparing gelden. Het beschikbaar komen van deze gegevens zou het aantal energierelevante bedrijven dat er binnen de gemeente Diemen aanwezig is, volledig inzichtelijk maken. Vanuit de OD NZKG nemen wij deel aan een landelijke werkgroep met betrekking tot het ontwikkelen van een werkwijze die ervoor zorgt dat de gegevens eind 2025 bereikbaar zijn en geïmplementeerd kunnen worden in onze systemen. In 2024 zijn de volgende werkzaamheden uitgevoerd. Deze werkzaamheden lopen door in 2025: - Inventarisatie mogelijke energierelevante bedrijven op basis van BAG register en een inschatting gemaakt van het energiegebruik aan de hand van het oppervlak in combinatie met het soort branche/bedrijf; - Vanuit deze inventarisatie is een Bulk brief verstuurd met als doel om voor ons bekende bedrijven te informeren over de wettelijke verplichtingen op het gebied van energiebesparing ende voor ons nog onbekende bedrijven in beeld te krijgen en hiermee het bedrijvenbestand verder op te schonen. De brief is naar 82 ondernemers verstuurd.

Pagina 32 van 39

Label C Kantoren en Keuringsverplichting EPBD III – Bouwbesluit (BBL) Label C Kantoren- Bouwbesluit (BBL) De OD NZKG is in 2023 gestart met het toezicht en handhaving op de label C verplichting. Voor de uitvoering van toezicht en handhaving is een handhavingsstrategie opgesteld en afgestemd met de opdrachtgevers. Het toezicht en handhaving op grond hiervan liep door in 2024. Het Toezicht in 2024 heeft zich gefocust op de volgende zaken: - Het beoordelen van de verbeterplannen; - Handhaving in de vorm van (voornemen) Last onder Dwangsom en de inning daarvan; - Inventarisatie van de onzekere kantoren. Van deze groep is in 2024 bepaald of er een label C verplichting van toepassing is. - De handhaving gestart bij de uitgezochte onzekere kantoren – die op dat moment niet voldoen –in de vorm van een waarschuwingsbrief; - Voorbereiden toezicht op de aflopende labels (een label heeft een geldigheid van 10 jaar. De OD NZKG houdt toezicht op het vernieuwen van het Label). Mede door de inzet van de uitgebreide voorlichting in de jaren 2021-2023 door de OD NZKG, is de hoeveelheid opgelegde (voornemen) lasten onder dwangsommen beperkt gebleven. Vanwege de inzet van de OD NDZKG voldoet het overgrote deel van de kantoren aan de verplichting. Dat geeft voor de gemeente Diemen de volgende stand van zaken: Diemen Start 2023 Kantoren Voldoet Voldoet niet

46 28 18

100% 61% 39%

Begin 2024 46 100% 45 98% 1 2%

Eind 2024 59 55 4

100% 93% 7%

Toelichting Diemen heeft 59 kantoren met een label C verplichting. Op het ijkmoment van eind 2024 voldeden hiervan 4 kantoren (5%) niet aan de verplichting van Energielabel C. Er zijn 13 extra kantoorpanden t.o.v. voorgaande rapportages. Dit komt doordat de OD NZKG nader onderzoek heeft gedaan naar panden met een label C verplichting. Uit dat onderzoek – wat gericht was op panden met een ontbrekend label of een label slechter dan C - zijn nieuwe panden naar voren gekomen die nog niet eerder zijn aangeschreven.

EPBD Energiekeuring – Bouwbesluit (BBL) De OD NZKG voert, bij de bedrijven waar zij het mandaat voor heeft, het toezicht uit op de energiekeuring van de klimaat installaties (EPBD). Bij de voorbereidingen in 2022 is gebleken dat het toezicht op de energiekeuring voor het onderdeel verwarmingssystemen nog niet mogelijk is op de Pagina 33 van 39

manier waarop de wetgever de keuring heeft ingericht, omdat de noodzakelijke certificeringen van de verantwoordelijke keuringsinstanties nog niet op orde zijn. In 2023 heeft de OD NZKG deelgenomen aan een onderzoek van Buitenlandse Zaken (BZK) gericht op het beter laten werken van de keuringen (een onderzoek heeft aangetoond dat deze keuringen weinig worden toegepast en door de markt weinig gewaardeerd wordt). Uit het onderzoek bleek dat het niet haalbaar is om de keuringsverplichting beter te laten werken. In 2024 heeft de OD NZKG een alternatieve aanpak onderzocht gericht op het opvragen van informatie die anderzijds beschikbaar zouden zijn uit de keuringen. Uit de testfase is gebleken dat het opvragen van deze informatie tijdens een energiecontrole zeer tijdrovend is en onvoldoende gegevens oplevert. Besloten is deze aanpak niet uit te voeren en te wachten tot de zaken vanuit het rijk goed zijn geregeld. Wel hebben wij deelgenomen aan de landelijke werkgroepen voor de ontwikkeling van de nieuwe ronde (EPBD IV) en is er gewerkt aan het Energieportfolio dashboard waar Label C en EPBD onderdeel van zijn. Beide activiteiten worden in 2025 voortgezet.

Pagina 34 van 39

Bijlage 3: Overlast Meldingen

Pagina 35 van 39

Pagina 36 van 39

Pagina 37 van 39

Pagina 38 van 39

Pagina 39 van 39