Bijlage 2 - Mobiliteitsvisie Diemen 2040 versie juni 2025
Tekst van het document
DIEMEN 2040, TOEGANKELIJK, DUURZAAM EN VERBONDEN Mobiliteitsvisie Juni 2025
Opdrachtgever
Gemeente Diemen
Kenmerk
015317.240930.R1.09
Titel rapport
Diemen 2040, toegankelijk, duurzaam en verbonden - Mobiliteitsvisie
Datum publicatie
4 juni 2025
Projectteam Goudappel
Lennert Bonnier, Lotte Olthof, Max Nagtegaal, Iris van Hagen,
Projectteam opdrachtgever
Arthur Baudet
Status
Concept
Johannes Beuckens en Claudia de Koning
© Copyright Goudappel BV 4-6-25
Inhoud Voorwoord
4
Samenvatting: Diemen in 2040
1
1. Een mobiliteitsvisie voor Diemen
5
2. Analyse huidige situatie mobiliteit Diemen
11
3. Hoe wordt mobiliteit in Diemen beleefd?
26
4. Mobiliteitsopgaven voor Diemen
31
5. Ambities en doelen voor mobiliteit
36
6. Doorkijk naar een uitvoeringsagenda
42
Voorwoord Stel je voor: een zonnige ochtend in Diemen. Kinderen fietsen veilig over brede paden naar school, ouderen wandelen door het vernieuwde Diemerbos en bij station Diemen stappen reizigers soepel over van trein naar bus. Dit is het Diemen waar we naartoe werken met onze nieuwe mobiliteitsvisie. Onze gemeente groeit snel. Met bijna 33.000 inwoners op een klein oppervlak is slimme, duurzame mobiliteit essentieel. Daarom investeren we in veilige fietstunnels, comfortabele wandelroutes zoals langs de Weespertrekvaart en betere overstapmogelijkheden bij stations. Denk aan extra fietsenstallingen, duidelijke bewegwijzering en veilige looproutes. We stimuleren deelvervoer, zoals elektrische deelauto’s bij winkelcentrum Diemerplein en deelfietsen bij sportpark De Diemen. Zo verminderen we de verkeersdruk en maken we ruimte voor groen – bijvoorbeeld nieuwe plantsoenen in de wijk Holland Park. En natuurlijk blijft er plek voor de auto, met slimme oplossingen zoals parkeervakken aan de rand van de wijk en verkeersmaatregelen die zorgen dat de auto “te gast” is in woonstraten. Deze visie is samen met inwoners, jong en oud, en lokale partners ontwikkeld. Samen bouwen we aan een bereikbaar, gezond en toekomstbestendig Diemen. Doe je mee? Hans Prins
Wethouder Verkeer en Vervoer gemeente Diemen
Samenvatting: Diemen in 2040 Waarom deze mobiliteitsvisie?
Amsterdam, aan twee spoorlijnen en tussen meerdere snelwegen is
De gemeente Diemen is de afgelopen jaren hard gegroeid, en ook voor
Diemen vanuit alle omliggende gebieden goed bereikbaar. Met de fiets
mobiliteitsvisie biedt houvast waardoor projecten, onderzoeken en
je iets verder door sta je in Almere of Amstelveen. De bereikbaarheid
de komende jaren wordt een sterke groei aan inwoners verwacht. Deze
maatregelen voor de gemeente Diemen in samenhang met elkaar
ben je vanuit Diemen snel in Amsterdam, Weesp en Duivendrecht. Fiets
met het openbaar vervoer is goed met tram 19, twee metrohaltes, twee
opgepakt kunnen worden. De visiebeelden in dit document geven aan
NS stations en meerdere buslijnen. Ook kunnen Diemenaren kiezen
Daarin worden de maatschappelijke uitdagingen en ontwikkelingen van
deelauto’s, deelscooters en deelbakfietsen aangeboden. Het belang
waar de gemeente Diemen qua mobiliteit tot 2040 naar toe zal werken.
voor deelmobiliteit. Door de verschillende aanbieders worden
Diemen meegenomen. Door middel van een enquête, straatparticipatie,
hiervan onder de bewoners blijkt overigens relatief laag.
onder de bevolking en door de gemeenteraad te betrekken is deze
Uit de uitgevoerde enquête, waar bijna 600 respondenten op hebben
een schouw, bijeenkomsten met lokale en regionale experts, peiling integrale mobiliteitsvisie tot stand gekomen.
gereageerd, komt naar voren dat Diemenaren positief zijn over de
mobiliteit in hun gemeente.
Een centrale doelstelling van de Omgevingsvisie 2040 van Diemen is een gezonde, leefbare en duurzame leefomgeving voor iedereen
creëren. Om dit te bereiken stimuleert Diemen wandelen, fietsen en het gebruik van openbaar vervoer. Bereikbaarheid van Diemen Op basis van verschillende analyses zijn de mobiliteitsopgaven van
Diemen in beeld gebracht. Hier komt een duidelijk beeld uit naar voren dat Diemen een goede bereikbaarheid heeft. Met haar ligging naast
Figuur: Belang en waardering per thema op basis van de enquête resultaten Diemen 2040, toegankelijk, duurzaam en verbonden - Mobiliteitsvisie
1
Hoe verplaatst men zich in Diemen?
De acht mobiliteitsdoelen van Diemen
Binnen Diemen speelt lopen en fietsen een belangrijke rol. Van alle
De gemeente Diemen wil nu, maar ook in de toekomst zorgen voor een
37% lopend gedaan. Alleen de fiets wordt met 42% voor meer
voorbereid te zijn op de verschillende opgaven, trends en
Wanneer ook naar de ritten van en naar buiten Diemen gekeken wordt
in op acht brede mobiliteitsdoelen.
verplaatsingen die binnen de gemeente gemaakt worden, wordt wel verplaatsingen gebruikt. Op de derde plek komt de auto met 18%.
zien we een ander beeld. In dat geval is te zien dat het grootste deel
gezonde, aantrekkelijke leefomgeving voor iedereen. Om goed
ontwikkelingen die op Diemen en de regio afkomen, zet de gemeente
(circa 35 %) van de ritten per auto gemaakt wordt. Fietsen komt daarna (met 29%) en lopen komt op plaats drie met ongeveer 24%. Daarna
komt openbaar vervoer. Deze vervoerwijzekeuze in Diemen is nagenoeg
gelijk aan andere gemeenten met gelijksoortige stedelijkheidsgraad.
De relatie met Amsterdam is voor Diemen erg belangrijk. Na de interne
ritten binnen Diemen zijn de verplaatsingen van en naar Amsterdam het grootste in aantal. Het feit dat de meeste verplaatsingen binnen
Diemen zelf gemaakt worden sluit aan bij het feit dat het meest voorkomende doel van verplaatsingen sociaal/recreatief is en
boodschappen doen of winkelen. Dit wordt vaak binnen de gemeente zelf gedaan. Woon-werkverkeer is pas het derde meest voorkomende
verplaatsingsdoel.
Het autobezit in Diemen is sterk afhankelijk van de wijk waarin gekeken
wordt. Gemiddeld ligt het autobezit op 0,81 voertuigen per huishouden, wat een stuk lager ligt dan het gemiddelde van 1.15 in Nederland. Op de meeste plaatsen in Diemen komt de parkeerdruk niet boven de
drempelwaarde van 85% uit. De enige uitzonderingen hierop zijn de gebieden ten noorden van Hartveldseweg en Diemen Noord.
Figuur: De acht mobiliteitsdoelen van Diemen Het gaat hierbij niet alleen meer de harde kant van mobiliteit met
bijvoorbeeld het verbeteren van de bereikbaarheid, doorstroming en
verkeersveiligheid, maar ook om de zachtere kant van mobiliteit, zoals het veraangenamen van de openbare ruimte, toegankelijkheid en van
gezonde en duurzame mobiliteit. Deze doelen sluiten daarmee ook aan op de doelen van “brede welvaart” die ook de basis zijn voor de
landelijke mobiliteitsvisie 2050. Hierin wordt niet alleen gekeken naar
bereikbaarheid, maar ook naar sociale inclusie, economische vitaliteit, duurzaamheid en verkeersveiligheid.
Diemen 2040, toegankelijk, duurzaam en verbonden - Mobiliteitsvisie
2
Mobiliteitsambities voor Diemen
zowel tussen wijken als op recreatieve routes. Voldoende
Binnen ieder van deze mobiliteitsdoelen zijn in deze mobiliteitsvisie
laadinfrastructuur voor zowel particuliere gebruikers als voor het
Deze ambities zijn opgesteld vanuit de combinatie van beleid,
Om in te zetten op een prettige leefomgeving zal binnen de bebouwde
belanghebbenden. Op de ambitiekaart zijn een groot aantal ambities te
ingezet op het verbeteren van de verkeersveiligheid op de hoofdassen
meerdere ambities opgesteld om tussen nu en 2040 aan te werken.
openbaar vervoer (een uitstootvrij mobiliteitssysteem in 2050).
werksessies met de gemeente en input van bewoners en
kom 30 km/u gelden tenzij anders noodzakelijk. Zo wordt onder andere
zien.
onder andere door GOW30 2wegen te realiseren.
Om de bereikbaarheid van Plantage de Sniep en het Diemerbos te
verbeteren, en een overstapmogelijkheid te bieden op diverse buslijnen
wordt gestreefd naar het doortrekken van tramlijn 19 naar de Provincialeweg. Daarnaast worden de stationsomgevingen
uitnodigende plekken om te verblijven en ontmoeten en wordt de
openbare ruimte ingericht op een manier die voor iedereen zowel fysiek als mentaal toegankelijk is. Hiervoor wordt ingezet op het verbeteren
van de trottoirs voor mensen met hulpmiddelen en slechtzienden, om
de 500 meter zitmogelijkheden gerealiseerd langs de
hoofdwandelroutes en wordt er dementievriendelijke bewegwijzering
geïmplementeerd. Figuur: Ambitiekaart Diemen, klik voor grotere versie
Uitvoering van de mobiliteitsplannen
Zo zet Diemen in het op stimuleren van lopen, fietsen en schone
Deze mobiliteitsvisie eindigt met een doorkijk naar een
gehanteerd. Daarnaast wordt om dit te bereiken ingezet op
geschetst zijn omgezet worden in concrete projecten. Ook biedt een
vormen van (deel)vervoer. Hierbij wordt het STOMP-principe 1
uitvoeringsagenda waarin de doelen en ambities die in deze visie
aantrekkelijke loop- en fietsroutes met voldoende schaduw van bomen,
uitvoeringsagenda een ‘routekaart’ die inzicht geeft in de
1
STOMP – volgorde van prioriteit – 1. Stappen, 2. Trappen, 3. OV, 4.
Mobiliteitsdiensten (deelauto’s), 5. Personenauto.
2
GOW30: Gebiedsontsluitingswegen met een maximum snelheid van 30 km/h
Diemen 2040, toegankelijk, duurzaam en verbonden - Mobiliteitsvisie
3
volgordelijkheid van de stappen die gezet moeten worden.
Het opstellen van een uitvoeringsagenda is een benodigde vervolgstap van deze visie.
Diemen 2040, toegankelijk, duurzaam en verbonden - Mobiliteitsvisie
4
1. Een mobiliteitsvisie voor Diemen Diemen en de omliggende regio zijn volop in ontwikkeling
elkaar opgepakt kunnen worden. De visiebeelden zijn idealistisch en
Gemeente Diemen is een hard groeiende gemeente met meer dan
realistisch tegelijk en schetsen het beeld waar de gemeente Diemen qua
Zuidoost wordt een sterke groei verwacht. Deze groei, die de komende
In de visie is aandacht voor de maatschappelijke uitdagingen en
30.000 inwoners. Ook voor omliggende gebieden zoals Amsterdam
mobiliteit tot 2040 naar toe zal werken.
jaren zal doorzetten, zorgt niet alleen voor een toenemende
ontwikkelingen van Diemen.
verkeersveiligheid en leefbaarheid. Daar bovenop speelt ook de
Deze zijn:
Vervoerregio waar het stimuleren van duurzame vervoerwijzen voorop
•
verkeersdruk, maar vraagt ook om extra aandacht omtrent
mobiliteitstransitie een belangrijke rol binnen zowel de gemeente als de
•
staat.
•
Centrale doelstelling voor Diemen: Gezonde, verkeersveilige en
•
duurzame leefomgeving voor iedereen
Centrale doelstelling van de Omgevingsvisie 2040 van Diemen is een
gezonde, leefbare en duurzame leefomgeving voor iedereen creëren.
•
groei en vergrijzing van Diemen en de directe omgeving
verkeersveiligheid op gevaarlijke wegen verbeteren gezondheid en stimuleren van actieve mobiliteit duurzaamheid en veranderende mobiliteit de toegankelijkheid van mobiliteit
Diemen met elkaar en voor elkaar
Om dit te bereiken stimuleert Diemen wandelen, fietsen en OV gebruik.
In het coalitieakkoord 2022 – 2026 staat beschreven dat
autoverkeer is 30 km/u binnen de bebouwde kom (tenzij anders
verkeer en vervoer op hoofdlijnen zal worden vormgegeven. Zoals
dragen aan een uitstootvrij regionaal OV systeem.
integrale mobiliteitsvisie tot stand gekomen in samenwerking met
Wat is een mobiliteitsvisie?
Beleidskader Mobiliteit van de Vervoerregio.
De auto is te gast in grote delen van Diemen en de snelheid voor het
gemeente Diemen beleid zal formuleren over de wijze waarop
noodzakelijk). Daarnaast heeft Diemen de doelstelling om in 2030 bij te
hiervoor aangegeven en vastgesteld in het coalitieakkoord is deze inwoners en regionale partners. Ook sluit de visie aan op het
Diemen wil een mobiliteitsvisie. Een mobiliteitsvisie biedt houvast
waardoor projecten, onderzoeken en maatregelen in samenhang met
Diemen 2040, toegankelijk, duurzaam en verbonden - Mobiliteitsvisie
5
Mobiliteitsvisie in co-creatie Een plan maken we samen. Daarom is er veel aandacht voor participatie en het aanhaken van de omgeving. Het participatieproces bestaat uit een enquête, straatparticipatie, inloopavond voor geïnteresseerden
(bewoners en belanghebbenden) en bijeenkomsten met ambtenaren van de gemeente Diemen, experts en belanghebbenden uit de omgeving.
Enquête mobiliteit Ca. 600 mensen vulden de online enquête in. In de enquête kregen
respondenten de vraag om de mobiliteit en bereikbaarheid van Diemen te beoordelen. Ook het belang van bepaalde onderwerpen binnen de mobiliteit werd getoetst. Straatparticipatie
Tegelijk met de enquête zijn op de woensdagse markt in Diemen Leeswijzer Hoofdstuk 2 beschrijft de huidige mobiliteitssituatie in Diemen. In
Hoofdstuk 3 wordt beschreven hoe de mobiliteit in Diemen wordt
beleefd en wat er uit de enquête naar voren is gekomen. In Hoofdstuk 4 worden de belangrijkste opgaven op het gebied van mobiliteit in de gemeente beschreven. Deze hebben samen met de doelen uit het
Coalitieakkoord 2022-2026 ‘Diemen met elkaar en voor elkaar’ en de
participatieresultaten tot de doelen en ambities van de Mobiliteitsvisie geleid welke in hoofdstuk 5 te lezen zijn. Hoofdstuk 6 bevat een
doorkijk naar de uitwerkingsagenda met concrete vervolgacties voor de komende jaren.
straatgesprekken gehouden met passanten. Zij zijn gevraagd om de
online enquête ter plekke in te vullen en indien gewenst konden zij hulp ontvangen bij het invullen. Schouw
De belangrijkste aandachtspunten die uit de enquête naar voren zijn gekomen zijn geschouwd.
Bijeenkomsten met lokale experts en bevolking
Daarnaast hebben een aantal bijeenkomsten plaatsgevonden met lokale experts en een openbare bijeenkomst voor heel Diemen. De eerste
lokale expertsessie stond in het teken van het breed ophalen van ideeën en wensen voor de mobiliteitsvisie en de tweede sessie werd gebruikt om de koers van de mobiliteitsvisie te toetsen. Tot slot heeft een
informatieavond plaatsgevonden om laatste input mee te kunnen nemen. Er is daarnaast ook nog met de Kinderraad van Diemen gesproken. Raad
Drie keer tijdens het traject is de gemeenteraad bijgepraat over de voortgang van de mobiliteitsvisie.
Diemen 2040, toegankelijk, duurzaam en verbonden - Mobiliteitsvisie
6
Meten is weten: achterliggende data en analyses Bij het opstellen van deze visie zijn verschillende berekeningen
ODiN-data
uitgevoerd: naar de verkeersveiligheid, de omvang van verkeersstromen
ODiN (Onderweg in Nederland) data is afkomstig uit een landelijke
participatietraject gaven deze analyses input voor de Mobiliteitsvisie.
Deze data is beschreven naar plaats van herkomst en bestemming. Het
CBS-informatie over verplaatsingsgedrag in Diemen
worden.
en de samenstelling van het verkeer. Samen met de opbrengst uit het
Dit staat ook wel bekend als OViN-data. Dit zijn data van het Centraal
vragenlijst over dagelijkse mobiliteit van de Nederlandse bevolking.
reisgedrag in, van en naar Diemen kan hier dan ook goed uit afgeleid
Bureau voor de Statistiek (CBS) over gemeten verplaatsingsgedrag van inwoners in Diemen. De data geven inzicht in hoe inwoners in de gemeente Diemen reizen, vergeleken met andere gemeenten. Verkeersveiligheidsstatistieken In de analyse is ongevallen data van een aantal hoofdwegen in Diemen
gebruikt. Met de ‘CROSS-score’ wordt voor de verschillende wegvakken duidelijk of er veel ongelukken gebeuren en of er regelmatig te hard gereden wordt op deze wegen. NVP Analyzer Het Nederlands Verplaatsingspanel (NVP) is een landelijk dekkende en regio specifieke databron van mobiliteit en activiteiten van
Nederlanders. Sinds 2019 worden dagelijks de verplaatsingen van zo’n
10.000 deelnemers vastgelegd. Het NVP wordt gebruikt om beleid op te stellen, te monitoren, evalueren en vergelijken.
Diemen 2040, toegankelijk, duurzaam en verbonden - Mobiliteitsvisie
7
De groei van Diemen 1800 - nu Om de vorm van het huidige Diemen goed te begrijpen is het goed om
even terug te kijken in de tijd. Diemen heeft de afgelopen eeuwen
Bron: topotijdreis.nl
namelijk meerdere verschijningsvormen gehad. Het dorp is ontstaan op
een terp bij Diemen-Noord, dit gebeurde al in de 11e eeuw. Daarmee is Diemen een van de eerste nederzettingen in de omgeving en zelfs zo’n twee eeuwen ouder dan Amsterdam. Het centrum van Diemen is in de
17e eeuw pas bij de Diemerbrug komen te liggen, na de aanleg van de Weesperstrekvaart. Pas halverwege de 20ste eeuw begon Diemen
grootschalig te groeien.
Belangrijk voor de ruimtelijke ontwikkeling van Diemen, zoals voor veel
1825
dorpen en steden in deze tijd, waren de komst van de spoorwegen: eind 19e eeuw opende de spoorlijn Amsterdam – Hilversum met een
stopplaats op de plek van het huidige station Diemen. Deze spoorlijn
vormt vandaag de dag de scheiding tussen Diemen-Noord en de rest
van Diemen. Halverwege de 20ste eeuw kwam hier de spoorlijn door Diemen-Zuid bij, welke pas in 1993 voor reizigers opengesteld zou
worden met het voltooien van het traject Amsterdam RAI – Weesp en de opening van station Diemen Zuid als NS-station. Deze spoorlijn
vormt vandaag de dag de scheiding tussen Diemen Zuid, Holland Park, bedrijventerrein Verrijn Stuart en tussen Plantage de Sniep en het
1925
centrum van Diemen. In 1990 werd de Amsterdamse tramlijn 9
doorgetrokken en kreeg Diemen ook haar eigen tramverbinding, lopend over de Hartveldseweg en Muiderstraatweg.
Diemen 2040, toegankelijk, duurzaam en verbonden - Mobiliteitsvisie
8
Behalve de komst van de spoorwegen waren vanaf eind 20ste eeuw ook
de ontwikkeling van de snelwegen belangrijk voor Diemen. De A1 kwam dwars door Diemen te lopen en werd later parallel aan de spoorlijn
langs Diemen-Noord aangelegd. De A10 verrees pal ten westen van
Diemen. In dezelfde periode werd ook de Gooiseweg aangelegd.
Hierdoor is Diemen “ingeklemd” komen te liggen tussen grootschalige auto-infrastructuur met alle voor- en nadelen van dien. Deze veelvoud
aan grootschalige infrastructuur is kenmerkend geworden voor Diemen.
1960
Eisen en voorkeuren van mensen veranderen. En de gemeente moet
hierin meebewegen. Naar verwachting zal Diemen in 2040 ook anders functioneren en anders eruit zien dan nu. Het is zaak om Diemen nu voor te bereiden op de toekomstsituatie in 2040.
Bron: Stadsarchief
Hartveldseweg in 1935
1980
2023
Diemen 2040, toegankelijk, duurzaam en verbonden - Mobiliteitsvisie
9
Diemen 2040, toegankelijk, duurzaam en verbonden - Mobiliteitsvisie
10
2. Analyse huidige situatie mobiliteit Diemen In dit hoofdstuk is de onderbouwing van de mobiliteitsvisie in kaart
gunstig voor logistieke functies, wat in de toekomst belangrijker wordt
Diemen heeft een goede bereikbaarheid
Hoe verplaatst men zich in Diemen?
Diemen heeft door de ligging naast Amsterdam, aan twee spoorlijnen
Vervoerwijzekeuze van de Diemenaar
gebracht door middel van data.
en tussen meerdere snelwegen een zeer goede bereikbaarheid met verschillende modaliteiten. In Diemen bevindt zich belangrijke
grensoverschrijdende infrastructuur voor de fiets. Zo is Diemen per fiets
goed bereikbaar vanuit Amsterdam, Weesp, Almere en Amstelveen. Ook de bereikbaarheid per openbaar vervoer is goed met een tram (lijn 19)
en metro (lijn 53) naar Amsterdam, meerdere buslijnen en 2 NS stations in Diemen. Station Diemen (aan de lijn Amsterdam-Amersfoort/Almere) en station Diemen-Zuid (aan de lijn Schiphol/Den Haag -
Lelystad/Hilversum) bieden beide goede verbindingen aan naar de rest van het land. Dankzij de ligging tussen en nabij de A1 (Amsterdam-
Amersfoort), A2 (Amsterdam-Utrecht), A9 (Gaasperdammerweg) en A10 (rondweg om Amsterdam) is er een zeer goede autobereikbaarheid per auto. Ook qua deelvervoer heeft de Diemenaar genoeg opties, met aanbieders van deelauto’s, deelscooters en deelbakfietsen. Verder is er een goede verbinding met de omliggende
recreatiegebieden in de omgeving, met een wandelnetwerk dat in de toekomst alleen maar verder versterkt gaat worden. Ook ligt Diemen
met de invoering van ZE-zones met eventuele overslaghubs.
Binnen Diemen spelen lopen en fietsen een belangrijke rol. Van alle
verplaatsingen die binnen de gemeente gemaakt worden, wordt wel 37% lopend gedaan. Alleen de fiets wordt met 42% voor meer
verplaatsingen gebruikt. Op de derde plek komt de auto met 18%.
Wanneer ook naar de ritten van en naar buiten Diemen gekeken wordt zien we een ander beeld. In dat geval is te zien dat het grootste deel (
circa 35 %) van de ritten per auto gemaakt wordt. Fietsen komt daarna (met 29%) en lopen komt op plaats drie met ongeveer 24%. Daarna komt openbaar vervoer.
De keuze van de modaliteit blijkt wel te verschillen afhankelijk van de afstand en duur van een rit en van de leeftijd van de reiziger.
In sommige categorieën, zoals de korte verplaatsingen en de reizigers
onder de 40 jaar wordt bijvoorbeeld meer gebruik gemaakt van de fiets en lopen.
In de laatste jaren wordt een duidelijke stijging gezien in het aantal ebike ritten.
Diemen 2040, toegankelijk, duurzaam en verbonden - Mobiliteitsvisie
11
De modal split in Diemen blijkt heel gelijk te zijn als soortgelijke gemeenten met dezelfde stedelijkheidsgraad. Inwoners van Diemen maken iets meer gebruik van de auto en fiets en iets minder met de trein, maar dit verschil is minimaal.
verklaren aangezien in de modal split álle verplaatsingen zitten, en veruit het grootste deel van de verplaatsingen op de korte afstanden (<7,5km) worden gemaakt, waar het OV nauwelijks een rol speelt.
Sterke relatie met Amsterdam, maar ook veel interne verplaatsingen Een groot deel van de verplaatsingen wordt binnen Diemen gemaakt
(zie figuur 2.2). Dit sluit aan bij het beeld dat de meeste verplaatsingen die gemaakt worden voor sociale/recreatieve doeleinden zijn of om
boodschappen te doen of te winkelen, wat vaak binnen de eigen
gemeente gedaan wordt. De tweede meest voorkomende reden om te verplaatsen is voor visite/logeren. Pas op de derde plek komt woon-
werkverkeer. Dit is een belangrijk feit om rekening mee te houden. Vaak wordt bij verplaatsingen snel aan woon-werk verkeer gedacht, echter zijn dat niet de meeste ritten die gemaakt worden.
Naast interne verplaatsingen worden er vanuit Diemen veel
verplaatsingen gemaakt naar Amsterdam. De relatie met Amsterdam is voor Diemen erg belangrijk. Aangezien Diemen geografisch ook grotendeels grenst aan Amsterdam en Amsterdam veel werkgelegenheid en onderwijs biedt is dit niet vreemd. Figuur 2.1: Vervoerwijze keuze Gemeente Diemen. Bron: ODIN 2018, 2019 en 2022 aantal ritten van naar en in de gemeente Diemen. Weinig OV in de vervoerwijzekeuze Op eerste gezicht is het lage OV-gebruik in de modal split opvallend, vooral gezien de goede OV-verbindingen in Diemen. Dit is echter te
Diemen 2040, toegankelijk, duurzaam en verbonden - Mobiliteitsvisie
12
Figuur 2.3: Gemiddeld autobezit per woning Diemen Figuur 2.2 Bestemmingen van ritten vertrokken uit Diemen (NVP analyzer)
Hoe zit het met de auto? Gemiddeld autobezit is relatief laag Het autobezit in Diemen is sterk afhankelijk van de wijk waarin gekeken
wordt. Gemiddeld ligt het autobezit op 0,81 voertuigen per huishouden, wat een stuk lager ligt dan het gemiddelde van 1.15 in Nederland.
Diemen Noord en Plantage Sniep hebben een veel hoger gemiddelde dan Diemen, met een gemiddeld autobezit van rond de 1.3. Holland
Park heeft met de lage parkeernorm ook een laag autobezit van rond de 0,3 auto’s per huishouden.
Op de meeste plekken meer dan voldoende parkeerplaatsen Op de meeste plekken in Diemen komt de parkeerdruk niet boven de 85% uit, dit is de drempelwaarde om de parkeerbehoefte goed af te kunnen wikkelen. De gebieden ten noorden van de Hartveldseweg en Diemen Noord komen wel boven deze waarde uit. Met name in de avond- en nachturen wordt daar wel eens een hogere parkeerdruk tot bijna 92% gemeten. Op de meeste andere momenten blijft de parkeerdruk onder de 85%. Een klein deel van Diemen Noord heeft een blauwe zone, in de rest van Diemen Noord is nog gratis parkeren. De verwachting is dan ook dat Diemen door bewoners en bezoekers van IJburg wordt gebruikt om goedkoper te parkeren om dan via de Nesciobrug naar IJburg te lopen of fietsen.
Diemen 2040, toegankelijk, duurzaam en verbonden - Mobiliteitsvisie
13
Parkeerbezetting Diemen Noord
Huidige netwerken in Diemen Op de kaarten op de volgende pagina’s worden de huidige netwerken voor voetgangers, fiets, openbaar vervoer, en auto’s binnen Diemen en met de regio weergegeven. Per modaliteit is gekeken naar de opgaven in het netwerk.
Diemen 2040, toegankelijk, duurzaam en verbonden - Mobiliteitsvisie
14
Voetgangersnetwerk en belangrijke verbindingen Om de belangrijkste routes voor voetgangers in Diemen in beeld te krijgen is gebruik gemaakt van GPS-data. Hieruit
blijkt dat er vooral van en naar voorzieningencentra en OVhaltes gewandeld wordt (ontmoetingsplekken).
Wanneer er door de oogharen naar het netwerk kijkt, is als
het ware een “kruis” te onderscheiden, met de Diemerbrug als middelpunt. De routes lopen vanuit Diemen-Noord en Diemen-Zuid richting het centrum, en er is een duidelijke oost-west route over de Hartveldseweg en
!
!
Muiderstraatweg. Deze verbinding kennen over het
algemeen een hoge kwaliteit. Voor het deel in Diemen
Zuid is de kwaliteit van de route minder. De route mist hier aantrekkelijk- en herkenbaarheid, daarnaast gaat de route langs de achterkant van het winkelcentrum.
!
!
Er is ook te zien dat veel wijken in de gemeente van elkaar gescheiden zijn door barrières van het spoor, water of de
!
snelweg. De keuzevrijheid in het voetgangersnetwerk is daardoor beperkt.
Daarnaast liggen er belangrijke recreatieve
voetgangersverbinding naar het buitengebied. Voor een
aantal van deze verbindingen (o.a. die naar het Diemerbos) ontbreken op delen logische en aantrekkelijke voetpaden.
Voetgangersverplaatsingen. Bron: Nationaal Loopstromenmodel Goudappel
!
Diemen 2040, toegankelijk, duurzaam en verbonden - Mobiliteitsvisie
Aandachtspunt Aandachtspunt
15
Fietsnetwerk en belangrijke verbindingen Het fietsnetwerk in Diemen is opgebouwd uit vier type
routes: doorfietsroutes, stadsroutes, regionale routes en lokale routes. Op de kaart zijn alleen de eerste drie
getoond. De doorfietsroutes en regionale routes zijn o.a. ook opgenomen in het Uitvoeringsprogramma MRA Doorfietsroutes van de Vervoerregio Amsterdam.
Door de gemeente lopen twee regionale doorfietsroutes: langs het Amsterdam Rijnkanaal en van Weesp naar Bijlmer Arena via het Diemerbos. Deze routes zijn
belangrijk in het regionale netwerk.
!
Voor Diemen zelf is vooral de route over de
Ouddiemerlaan en de oost-westroute via de
Hartveldseweg en Muiderstraatweg belangrijk, deze
routes vormen als het ware een kruis dwars door Diemen.
!
Net als het voetgangersnetwerk heeft het fietsnetwerk (in mindere mate) last van de zelfde barrières. Een
belangrijke missende schakel in het fietsnetwerk is de verbinding vanaf Diemen Sniep naar station DiemenZuid.
Daarnaast is de verkeersveiligheid op de hoofdassen (groene lijnen op kaart) voor de fietser een
aandachtspunt. Hier deelt de fietser de rijbaan met het autoverkeer en is de maximum snelheid nog 50 km/h.
!
Aandachtspunt
Diemen 2040, toegankelijk, duurzaam en verbonden - Mobiliteitsvisie
16
OV-netwerk en belangrijke verbindingen en knooppunten Diemen is goed ontsloten per openbaar vervoer. Dankzij de nabijheid van Amsterdam kan Diemen meeprofiteren van hoogwaardig openbaar
(rail)vervoer. Zo heeft metrolijn 53 (Amsterdam CS – Gaasperplas) twee haltes
in Diemen: Diemen Zuid en Verrijn Stuartweg. Ook station Venserpolder is een belangrijke halte voor de omliggende buurten in Diemen. Naast de
metrostations heeft Diemen ook twee NS-stations: station Diemen en Diemen Zuid (combistation met metro). Beide stations worden vier keer per uur door sprinters bediend. Tussen Amsterdam en Diemen rijdt tram 19 tussen
Amsterdam Sloterdijk en Diemen Sniep. Dit is een belangrijke verbinding voor Diemen richting het Leidseplein in Amsterdam. De GVB studeert momenteel
op de lijnvoering van deze lijn. Het deel tussen Diemen en de binnenring van Amsterdam zal naar waarschijnlijkheid onveranderd blijven.
Diemen heeft ook een dekkend busnetwerk waarbij lijnen 44 en 66 de grootste
!
rol spelen. Voor lijn 44 geldt dat hij momenteel rond Diemen centrum heen en terug een andere route rijdt. De wenst van de GVB is om heen en terug de
zelfde route te gaan rijden via de Prins Bernhardlaan. Hiermee verbeterd ook
de overstap op tram 19. In het busnetwerk is halte Diemerknoop belangrijk als overstaphalte op regionale buslijnen naar o.a. Almere en Hilversum.
Voor bijna alle inwoners van Diemen is er een trein- of metrostation op 800 m loofafstand beschikbaar. Alleen Diemen Noord en Plantage de Sniep vallen
buiten het invloedsgebied van de Stations. In Diemen Noord vangt lijn 44 dit deels op. Voor Plantage de Sniep geldt dat een groot deel van de wijk ook buiten het invloedsgebied van de tram valt.
Diemen 2040, toegankelijk, duurzaam en verbonden - Mobiliteitsvisie!
17 Aandachtspunt
OV-verbindingen met de omliggende regio Via stations Diemen en Diemen Zuid is Diemen per OV goed
verbonden met de rest van de regio. Via station Diemen lopen de treinseries Almere Oostvaarders – Leiden Centraal (SPR) en Amersfoort Vathorst – Hoofddorp (SPR).
Via station Diemen Zuid lopen de series Utrecht Centraal –
Hoofddorp (SPR) en Lelystad – Hoofddorp (SPR). De overstap op de
metro maakt Diemen Zuid een belangrijk punt in het netwerk. Het maakt o.a. Amsterdam Zuidoost en het Amsterdamse centrum bereikbaar voor treinreizigers op deze routes. Vergeleken met
stations Venserpolder en Verrijn Stuartweg heeft Diemen Zuid dan ook fors meer reizigers.
Diemen 2040, toegankelijk, duurzaam en verbonden - Mobiliteitsvisie
18
Autonetwerk en belangrijke verbindingen De interne autostructuur van Diemen wordt gekenmerkt door een aantal belangrijke gebiedsontsluitingswegen, waaronder
de centrale oost-westas (Hartveldseweg en Muiderstraatweg)
en de Ouddiemerlaan als noord-zuidas. Via beide assen komt
men uit op het Rijkswegennet. Op het grootste deel van deze assen geldt een maximumsnelheid van 50km/h.
In Diemen Zuid speelt met name de Gooiseweg een
belangrijke rol. Deze brede en ongelijkvloerse autoweg uit de jaren ‘60 dient als toevoer enerzijds Diemen in (richting
Amstelstation) en anderzijds Diemen uit (richting A9). Vanwege
!
de opzet als autoweg kent deze ook ruim uitgevoerde op- en afritten, die een groot beslag op de openbare ruimte leggen.
!
Binnen deze wegenstructuur zijn er een aantal kruispunten waar de verkeersveiligheid onder druk staat (bron: BLIQ verkeersveiligheidsrapportage 2018 – 2022). Op deze
kruispunten vinden de meeste verkeersongevallen in de
!
gemeente plaats. Dit zijn vaak ongeregelde kruispunten op 50km/u wegen. Met name de Weesperstraat en de
Ouddiemerlaan komen hier als aandachtspunten naar voren. Hier wordt en te hard gereden en vallen relatief veel ongevallen.
Diemen 2040, toegankelijk, duurzaam en verbonden - Mobiliteitsvisie !
19 Aandachtspunt
Diemen in het regionale en landelijke wegennetwerk Wanneer uitgezoomd wordt op het Rijkswegennet valt het op
dat Diemen (samen met Amsterdam Zuidoost) ligt “ingeklemd” tussen de A1, A9, A10 en de Gooiseweg. Dit maakt Diemen voor automobilisten vanuit praktisch alle windrichtingen
uitstekend bereikbaar. Ook voor (logistieke) bedrijvigheid is dit gunstig.
Een keerzijde van deze inklemming tussen snelwegen is de
negatieve effecten op de leefomgeving en de gezondheid van de inwoners van Diemen. In grote delen van de gemeente
woont men namelijk op zeer korte afstand ten opzichte van een Rijksweg of belangrijke hoofdroute.
Diemen 2040, toegankelijk, duurzaam en verbonden - Mobiliteitsvisie
20
Wat komt er op ons af? Trends en ontwikkelingen Diemen groeit en verandert; niet alleen vanwege de ambities van
Diemen zelf, maar ook door externe trends en ontwikkelingen. Deze ontwikkelingen spelen op een meervoud aan thema’s en hebben allemaal impact op het toekomstige mobiliteitsbeeld in Diemen.
De trends en ontwikkeling zijn uitgesplitst in de volgende zes thema’s: 1.
Mobiliteit
3.
Klimaat
2. 4. 5.
6.
Verstedelijking Digitalisering
Bevolkingsontwikkeling Toegankelijkheid
Mobiliteit De mobiliteitswereld is continu in ontwikkeling en de manier waarop mensen zich voortbewegen verandert. Het is van belang om hierop voorbereid te zijn. Denk hierbij aan de introductie van nieuwe
vervoermiddelen zoals elektrische stepjes en fatbikes, maar ook aan
nieuwe vormen van mobiliteit zoals deelvervoer (Mobility as a service). Al deze vervoermiddelen vereisen ruimte: zowel in de fysieke leefomgeving als in het gemeentelijke beleid.
De groei van de regio zorgt ook voor meer congestie op de snelwegen rondom Diemen. Hiermee is de kans groot dat er meer sluipverkeer
door Diemen heen gaat rijden om de files te omzeilen. Voor Diemen is
het belangrijk om dit goed te monitoren om tijdig bij te kunnen sturen. Ook de manier waarop logistiek wordt afgewikkeld verandert: binnen de drukke steden gebeurt dit steeds meer met kleine, elektrische
voertuigen. Deze ontwikkeling wordt versneld door afspraken in het
Klimaatakkoord (2019) en de Green Deal Zero Emission Stadslogistiek
(2014). In deze akkoorden is afgesproken dat er in de 30 tot 40 grootste
gemeenten uiterlijk in 2025 een Zero Emissiezone wordt ingevoerd voor stadslogistiek. Dit geldt ook voor de gemeente Amsterdam, waar Diemen ingeklemd in ligt. Als gevolg hiervan zal de rol van Figuur 2.4 Trends en ontwikkelingen
distributiecentra aan de stadsranden groter worden; vervoerders
Diemen 2040, toegankelijk, duurzaam en verbonden - Mobiliteitsvisie
21
kunnen hier transportdiensten afnemen om hun goederen (emissieloos)
26.000 inwoners had, zijn dit er nu bijna 33.000, wat neerkomt op een
het verkeer rond deze distributiecentra goed af te blijven wikkelen.
grote aantrekkingskracht van de MRA is de verwachting dat het
in en uit de stad te laten vervoeren. Hier ontstaat wel een opgave om Daarnaast ligt er voor Diemen de keuze om ook mee te gaan in het Zero Emissiebeleid van de gemeente Amsterdam. Bediening Diemen Zuid en uitrol OV-SAAL
toename van 27%. Gezien de woningbouwambitie van Diemen en de inwonertal nog verder toeneemt.
Door de toename in inwoners neemt ook de druk op de openbare
ruimte en voorzieningen in Diemen toe. Meer mensen maken gebruik
Met de uitrol van OV-SAAL (hoogfrequent spoorvervoer tussen
van dezelfde straten, pleinen, parken, horeca, winkels en overige
het spoor bij Diemen Zuid te rijden. Om in de toekomst frequenter en
fietsparkeren, pakketpunten, deelvervoer, groenvoorzieningen en
Schiphol, Amsterdam, Almere en Lelystad) komen er meer treinen over sneller te kunnen rijden tussen Almere en Amsterdam Zuid is het er in de dienstregeling alleen nog maar ruimte om te halteren op twee van
de drie stations tussen Weesp en Amsterdam Zuid. Welk station minder
bediend wordt is vooralsnog niets over besloten. Het behouden van
voorzieningen. Ook is er meer ruimte nodig voor functies als waterberging.
Bevolkingsontwikkeling
station Diemen Zuid is voor Diemen belangrijk. De gemeente zet
In Diemen is net als in de rest van Nederland sprake van vergrijzing en
van de dienstregeling voor trein, bus en metro.
moment de meest vergrijsde wijk. De bevolking in en rond Diemen
Licht-Elektrische voertuigen
dan het Nederlandse gemiddelde. De woningbehoefte groeit en
daarom ook in op het behouden ervan en waar mogelijk een verhoging
ouderen die langer zelfstandig thuis wonen. Diemen Noord is op dit
groeit hard en het aantal jongeren neemt ook toe. De groei is hoger
Al geruime tijd groeit het aantal Licht Elektrische Voertuigen (LEV’s) in
verandert. De behoefte groeit door de bevolkingsgroei, maar
canta’s) zijn niet meer weg te denken. Er is behoefte om tijdig in te
op de vraag.
verkeersveiligheidsaspecten moeten worden onderzocht.
Met het ouder worden nemen ook de beperkingen toe. Het aantal
Verstedelijking
vinden steeds meer plaats aan huis. Voor Diemen geldt dat overgewicht
Diemen. De elektrische fietsen, scooters en brommobielen (biro’s, spelen op de parkeer en laadbehoefte, maar ook
tegelijkertijd sluit het woningaanbod ook kwalitatief niet meer goed aan
mensen met ouderdomsziekten neemt fors toe. Zorg en diensten
Er is mondiaal een duidelijke verstedelijkingstrend zichtbaar: in 2050
toeneemt en eenzaamheid een groeiend vraagstuk is. De aandacht voor
Ook Diemen groeit hard: waar de gemeente in 2014 nog een kleine
groene leefomgeving waar men elkaar kan ontmoeten, wordt groter.
woont naar verwachting tweederde van de wereldbevolking in steden.
sociale netwerken, een gezonde leefstijl en een beweegvriendelijke,
Diemen 2040, toegankelijk, duurzaam en verbonden - Mobiliteitsvisie
22
Klimaat
Digitalisering
De opwarming van de aarde zorgt niet alleen voor hittestress, droogte
Naast de “fysieke” wereld is ook de digitale wereld constant in
ruimte. Bewoners en bezoekers van steden gebruiken de openbare
grote impact hebben op de fysieke leefomgeving. Zie bijvoorbeeld de
en wateroverlast, maar ook voor intensiever gebruik van de openbare
ruimte steeds meer als hun achtertuin. De druk in parken, op kades, in
straten en op het water neemt daardoor steeds meer toe. Tevens zorgt de klimaatverandering dat er meer en meer ruimteclaims op de
openbare ruimte worden gelegd. Denk daarbij aan groenvoorzieningen,
beweging. Ontwikkelingen in de digitale wereld kunnen een verrassend opkomst van thuiswerken of Augmented Reality-toepassingen als
Pokémon Go. Dit soort ontwikkelingen gebeuren vaak onverwachts en zijn lastig te voorspellen.
waterberging, elektriciteit, transformatorhuisjes etc.
Ook op het terrein van mobiliteit heeft digitalisering een grote impact;
netcongestie kijken en daarmee de beschikbaarheid van alternatieve
ontwikkelingen in technologie maken dit soort nieuwe
Met de toenemende elektrificatie komt ook het probleem van niet-fossiele brandstoffen.
de doorbraak van deelvervoer is hier een goed voorbeeld van. De
mobiliteitsvormen mogelijk. Door de toename aan online bestellingen
(pakketjes, maar bijvoorbeeld ook maaltijden en boodschappen) neemt ook het (klein) logistiek verkeer in Diemen toe. DMI-Ecosysteem Doordat er steeds meer onderwerpen op het gebied van mobiliteit en ruimte met elkaar te maken hebben, is het belangrijk om de grote
uitdagingen in samenhang aan te pakken. Het Dutch Metropolitan
Innovations (DMI)-ecosysteem voorziet de domeinen van mobiliteit,
openbare ruimte en woningbouw van nieuwe instrumenten vanuit de digitale wereld. DMI is mede mogelijk gemaakt door het Nationaal
Groeifonds. Het aanhaken van Diemen bij het DMI kan helpen in het Figuur 2.5 Groen per buurt (bron: klimaateffectatlas.nl)
oppakken van de grote integrale opgaven die op ons afkomen.
Diemen 2040, toegankelijk, duurzaam en verbonden - Mobiliteitsvisie
23
Toegankelijkheid De verschillen tussen jong en oud, arm en rijk en hoog- en laagopgeleid
worden groter. Er zijn inwoners voor wie de kansen niet voor het grijpen liggen. Zij ervaren problemen op het gebied van gezondheid, relaties, geld, opvoeding of onderwijs en kunnen niet altijd even goed
meekomen. In Diemen is jarenlang beleid gevoerd om dit tegen te gaan en om sterke wijken te bouwen en te behouden. Kwetsbare groepen
moeten door de overheid worden beschermd en ondersteund met de aandacht, zorg en kansen die zij nodig hebben om hun situatie te verbeteren.
In Diemen wordt bewegen in alle opzichten gestimuleerd, onder andere door het verbinden van de woongebieden, scholen, zorg, winkelcentra
en buurthuizen via prettige fiets- en wandelpaden. Diemen zorgt er op
die manier voor dat de buitenruimte toegankelijk is voor iedereen, dus ook voor mensen met een beperking.
Diemen 2040, toegankelijk, duurzaam en verbonden - Mobiliteitsvisie
24
Diemen 2040, toegankelijk, duurzaam en verbonden - Mobiliteitsvisie
25
3. Hoe wordt mobiliteit in Diemen beleefd? Als onderdeel van het participatietraject konden de Diemenaren een enquête invullen waarin hun mening over de mobiliteit in Diemen gevraagd werd. In dit hoofdstuk worden de bevindingen vanuit de enquête besproken. Daarnaast is met de Kinderraad gesproken over hoe zij de mobiliteit in Diemen ervaren. Bijna 600 respondenten Bijna 600 mensen vulde de enquête in. De meeste respondenten geven aan inwoner te zijn van Diemen. De respondenten komen vanuit heel Diemen, er zijn geen wijken onder of oververtegenwoordigd. Onder de respondenten werd een redelijk goede verdeling van leeftijd gezien, waarin de jongere leeftijdsgroep (8-35 jaar) wel wat ondervertegenwoordigd is. Respondenten geven aan voornamelijk gebruik te maken van lopen, fietsen, OV en auto. De overige modaliteiten zoals, motorfiets, scootmobiel, scooter en bestelbus worden in mindere mate gebruikt. Diemen scoort ruim voldoende op mobiliteit Respondenten konden voor verschillende onderwerpen zowel aangeven hoe belangrijk ze deze vinden en hoe ze vinden dat Diemen scoort op dit onderwerp. Alle onderwerpen scoorde voldoende. Voor bijna alle onderwerpen wordt gezien dat het belang dat aan dit onderwerpen gehecht wordt en het cijfer dat gegeven wordt dicht bij elkaar liggen. Het grootste verschil in belang en score ligt bij voorzieningen voor
mensen met een beperking, overlast door mobiliteit en verkeersveiligheid. Dit zijn de punten waar binnen de gemeente Diemen de meeste winst op te behalen valt. Over het algemeen wordt een hele goede score gezien en kan geconcludeerd worden dat de mobiliteit in Diemen ruim voldoende scoort. Personenauto’s geven het meeste overlast Eén van de onderwerpen waarop het meeste winst te behalen valt is overlast veroorzaakt door verkeer. Deze overlast van verkeer in de buurt wordt volgens de respondenten het vaakst veroorzaakt door autoverkeer, gevolgd door bestelbusjes en vrachtverkeer. Denk bij deze overlast aan hardrijders, geluid, luchtkwaliteit en trillingen.
Duurzame mobiliteit Duurzame mobiliteit scoort het laagste van alle onderwerpen met een score van 6,3. Echter wordt dit thema door de Diemenaren ook het minst belangrijk gevonden met een score van 7,0. Dit gaat ook over het gebruik van deelmobiliteit. Met de ambitie om daar meer op in te zetten is het van belang dat hier stappen worden gezet om niet alleen de waardering te verhogen, maar ook het belang voor de Diemenaar te vergroten.
Diemen 2040, toegankelijk, duurzaam en verbonden - Mobiliteitsvisie
26
Aandachtspunten voor Diemen Er zijn in totaal door de respondenten 407 aandachtspunten aangegeven op de kaart van de enquête. Dit is ingevuld door 127 respondenten. De meeste aandachtspunten gaan over de fiets, voetganger en verkeersveiligheid. De aandachtspunten voor de voetganger gaan met name over het
tekort aan ruimte voor de voetganger bij de onderdoorgang van de A1 naar Diemen Noord. Daarnaast wordt aangegeven dat het een
uitdaging is om tramhalte Sniep te bereiken, en dat er een brug over de Weespertrekvaart ter hoogte van Plantage de Sniep ontbreekt. Voor de
fiets wordt op een aantal plekken aangegeven dat een onveilige situatie ontstaat door de inrichting, onduidelijkheid van de voorrangsregels of onduidelijkheid van de fietsroute. Voor het OV wordt aangegeven dat er een duidelijke zuidelijke ingang van de metrostation Verrijn Stuartweg wordt gemist. Voor de auto worden met name de
kruispunten op 50km/u wegen als aandachtspunt meegegeven.
Voor het parkeren ligt er met name in Diemen-Noord een opgave om de parkeerdruk te verminderen.
De inzet van de laatste jaren wordt gewaardeerd Ook zijn er 128 positieve punten door 62 respondenten aangegeven op de kaart. Deze positieve punten gaan ook over de fiets en de voetganger. Daarnaast wordt de leefomgeving ook regelmatig als positief punt benoemd. Wat opvalt is dat de gebieden die recent opnieuw zijn ingericht zoals de Muiderstraatweg en de stationsomgeving van station Diemen vaak genoemd worden als positieve punten. Met name de groene bermen worden als zeer prettig ervaren.
Dalsteindreef Diemen Zuid
Diemen 2040, toegankelijk, duurzaam en verbonden - Mobiliteitsvisie
27
Diemen 2040, toegankelijk, duurzaam en verbonden - Mobiliteitsvisie
28
“Diemen Centrum Prins Bernhardlaan, gemis van een fietspad en auto’s
“Diemen Centrum Wilhelminaplantsoen, sandwich
rijden te hard”
“Bij zebrapaden, bijvoorbeeld bij mijn school, rijden sommige automobilisten heel hard er overheen. Als je niet oppast, rijden ze je aan.
borden en laadpaal blokkeren het voetpad”
“Op de foto staat een kruising die heel moeilijk is, want auto's komen van alle kanten.”
“Diemen Noord, mist drempel of zebrapad. Fatbikes rijden te hard.”
“Spoorweg onderdoorgang bij de Overdiemerweg, missen van verlichting”
Diemen 2040, toegankelijk, duurzaam en verbonden - Mobiliteitsvisie
29
Diemen 2040, toegankelijk, duurzaam en verbonden - Mobiliteitsvisie
30
4. Mobiliteitsopgaven voor Diemen Op basis van de uitgevoerde analyses en de enquêteresultaten zijn de volgende opgaven voor Diemen geformuleerd, op de kaart aan het
Opgaven fiets: •
Ook in het fietsnetwerk vormt de Weespertrekvaart een
einde van dit hoofdstuk zijn deze opgaven ook visueel weergegeven.
barrière. Naast het missen van de brug, is een nieuwe
verbinding tussen Diemen Zuid en Plantage de Sniep gewenst,
Opgaven voetganger: •
die beide wijken aan elkaar verbindt en de bereikbaarheid van station Diemen Zuid verbetert. Ook hier vormt de financiële
Het ontbreken van een duidelijke en veilige hoofdlooproute in
haalbaarheid een aandachtspunt.
Diemen-Zuid: De hoofdwandelroute door Diemen Zuid wordt door bewoners als minder prettig en onduidelijk ervaren. Daarnaast gaat deze route langs de achterkant van het winkelcentrum Kruidenhof, waardoor een logische en duidelijke route naar de winkels ontbreekt. •
Het ontbreken van een verbinding over de Weespertrekvaart: De Weespertrekvaart vormt een barrière tussen Diemen Zuid
en Plantage de Sniep. Vanaf de brug bij de Beukenhorst is de
Missende fietsverbinding Diemen Zuid – Plantage de Sniep:
•
Slechte verlichting fietspad langs Amsterdam Rijnkanaal: op
het gedeelte tussen de Muiderberg en Nesciobrug ontbreekt de verlichting op de doorfietsroute langs het Amsterdam
Rijnkanaal. Deze route is een belangrijke verbinding tussen
Weesp-Diemen-Amsterdam. Voor de fietsbeleving en sociale veiligheid van deze route is de verlichting van belang.
eerstvolgende mogelijkheid om de Weespertrekvaart over te steken pas weer bij de Provincialeweg, waar een goede
voetgangersvoorziening mist. De afstand tussen deze twee
bruggen is meer dan een kilometer. Een nieuwe verbinding ter
hoogte van het spoor is gewenst, maar kost ook heel veel geld. De financiële haalbaarheid is een aandachtspunt.
Diemen 2040, toegankelijk, duurzaam en verbonden - Mobiliteitsvisie
31
Opgaven openbaar vervoer: •
Toegankelijkheid station Verrijn Stuartweg: De oost ingang van station Verrijn Stuartweg is moeilijk toegankelijk en vindbaar.
•
halteoplossing in het centrumgebied vereist. •
Station Diemen Zuid ligt als station tussen twee wijken in,
komen. De mogelijkheden zijn echter wel beperkt in verband
station aan de noordzijde een vrij gesloten entree. Er ligt een
Missen van een volwaardige OV-verbinding Plantage de Sniep:
het formaat van het station in stedelijk gebied. Het verbeteren
waardoor een groot deel van de wijk buiten het
aantrekkelijke verblijfsgebied ook voor zorgen dat Diemen
oostkant. Dit geldt met name voor reizigers die per fiets
Diemen Zuid en Holland Park. In de huidige situatie heeft het
met de aanwezige rangeersporen van de GVB-werkplaatsen.
groot stenig plein, met daarnaast een relatief grote P+R voor
Tram 19 heeft zijn eindhalte aan het begin van de wijk,
van de kwaliteit van het stationsplein kan er naast een
invloedsgebied van de tram valt en daardoor beperkte
Zuid en Holland Park voor voetgangers en fietsers beter met
Matige kwaliteit overstaphalte Diemerknoop: De kwaliteit van
elkaar verbonden worden. •
P+R terrein. Het P+R terrein bij station Diemen heeft recent
de potentie van de halte als overstapknooppunt.
Met name de P+R bij Diemen Zuid wordt met name door
IJburg heeft nu de eerste halte in Diemen op de Diemerknoop.
voor onnodig autoverkeer in Diemen. Het anders bestemmen
bedrijven aan weerszijde beter te ontsluiten is een nieuwe
duurzame en klimaatbestendige openbare ruimte.
betaald parkeren gekregen, in Diemen Zuid is dit nog gratis. forenzen met een bestemming Amsterdam gebruikt en zorgt
Vraag naar OV-bediening Fortdiemerdamweg: De bus vanaf
van deze P+R zou passen in de lijn van inzetten op een meer
Om het Fort Diemerdam en de functies daar omheen en de bushalte gewenst. •
P&R Diemen Zuid: Beide stations in Diemen hebben nog een
bushalte Diemerknoop is matig. Er zijn weinig
fietsparkeerplekken en de verblijfskwaliteit is laag. Dit beperkt •
Onaantrekkelijke stationsomgeving van station Diemen Zuid:
Dit beperkt het gebruik van het station vanuit de wijken aan de
toegang tot het OV heeft. •
bediend richting Amsterdam Zuidoost. Wel blijft een goede
•
Mogelijke toekomstige inpassingsopgave IJmeerlijn: op lange
Herroutering bus 44: Buslijn 44 rijdt momenteel richting
termijn bestaat de mogelijkheid dat de IJmeerlijn tussen
arena via de Burgemeester Bickerstraat. De wens vanuit de
dan naar verwachting aantakken op de metrolijn bij Diemen
rijden. Hiermee kan er ter hoogte van de rotonde Prins
inpassingsopgave is een belangrijke opgave om goed grip op
Diemen Noord via de Prins Bernhardlaan en richting Bijlmer
Amsterdam en Almere wordt gerealiseerd. De IJmeerlijn zal
GVB is er om de bus beide kanten op dezelfde route te laten
Zuid en zal een deel langs Diemen Noord lopen. De
Bernhardlaan een betere overstap worden gerealiseerd op
te blijven houden nu en in de toekomst.
tram 19 en wordt een deel van de wijk Plantage de Sniep beter
Oostelijke ingang station Diemen 2040, toegankelijk, duurzaam en verbonden - Mobiliteitsvisie Verrijn Stuartweg
32
Opgaven auto •
Onveilige en onoverzichtelijke kruispunten en straten: er zijn een aantal kruispunten en straten in Diemen die een relatief hoog aantal ongevallen kennen. Op veel van deze plekken
voldoet de straatinrichting niet meer aan de richtlijnen van
deze tijd. Het gaat daarbij om wegprofiel waarbij fietsers en auto’s gemengd zijn met een snelheid van 50 km/h. •
Hardrijdend verkeer op de Weesperstraat: De Weesperstraat komt uit de analyses en de enquete naar voren als de onveiligste weg in Diemen door hardrijdend verkeer.
•
Parkeeroverlast in Diemen Noord en op bedrijventerreinen: In
Diemen Noord wordt, met name in de nachturen,
parkeeroverlast ervaren. Dit heeft met name te maken met
bewoners of bezoekers van Amsterdam (IJburg) die goedkoper in Diemen parkeren. Inmiddels is besloten om rondom Zeezigt een blauwe zone in te voeren. Een verdere uitbreiding kan worden meegenomen bij het actualiseren van het
parkeerbeleid. Ook op de bedrijventerreinen in Diemen zoals Verrijn Stuart ervaart men parkeeroverlast. In overleg met de ondernemers kan naar oplossingen worden gezocht. •
Barrière Gooiseweg als stroomweg: De Gooiseweg vormt
momenteel een barrière tussen Diemen en Duivendrecht/
Amsterdam Zuidoost. Ook scheidt deze weg Diemen Zuid
(Biesbosch en Griend) van de rest van Diemen.
Weesperstraat
Diemen 2040, toegankelijk, duurzaam en verbonden - Mobiliteitsvisie
33
Diemen 2040, toegankelijk, duurzaam en verbonden - Mobiliteitsvisie
34
Diemen 2040, toegankelijk, duurzaam en verbonden - Mobiliteitsvisie
35
5. Ambities en doelen voor mobiliteit De acht mobiliteitsdoelen voor Diemen De gemeente wil nu, maar ook in de toekomst zorgen voor een gezonde, leefbare leefomgeving voor iedereen. Om goed voorbereid te zijn op de verschillende opgaven, trends en ontwikkelingen die op Diemen en de regio afkomen, zet de gemeente in op acht brede mobiliteitsdoelen. Het gaat hierbij niet alleen meer de harde kant van mobiliteit met bijvoorbeeld het verbeteren van de bereikbaarheid, doorstroming en verkeersveiligheid, maar ook om de zachtere kant van mobiliteit, zoals het veraangenamen van de openbare ruimte, toegankelijkheid en van gezonde en duurzame mobiliteit. Deze doelen sluiten daarmee ook aan op de doelen van “brede welvaart” die ook de basis zijn voor de landelijke mobiliteitsvisie 2050. Hierin wordt niet alleen gekeken naar bereikbaarheid, maar ook naar sociale inclusie, economische vitaliteit, duurzaamheid en verkeersveiligheid.
Onder elk van deze acht mobiliteitsdoelen hangen een aantal ambities waarmee de gemeente gericht aan de verschillende doelen wil werken. Deze ambities zijn op basis van de data analyses, beleidsdocumenten en input van bewoners, stakeholders en beleidsmakers opgesteld. Aan het einde van dit hoofdstuk staan de verschillende doelen door middel van de bijbehorende ambities op een ambitiekaart weergegeven.
Het gaat daarbij om de volgende acht mobiliteitsdoelen: • • • • • • • •
Duurzaamheid Klimaatadaptatie Groen en biodiversiteit Bereikbaarheid Verkeersveiligheid Gezondheid Kwaliteit leefomgeving Sociale inclusie
Figuur 4.1: De acht doelen van Diemen
Diemen 2040, toegankelijk, duurzaam en verbonden - Mobiliteitsvisie
36
Duurzaamheid
Klimaatadaptatie
Diemen streeft naar meer duurzaamheid binnen de gemeente. Meer duurzaamheid draagt bij aan minder uitstoot en minder klimaatverandering. Voor het bijdragen aan duurzaamheid zijn meerdere ambities opgesteld:
Met het veranderende klimaat wereldwijd, krijgen we in Nederland steeds extremere weersomstandigheden. Periodes van extremere temperaturen komen steeds vaker voor en ook zeer hevige regenval is een terugkerend voorval. Om de impact van hittestress en wateroverlast zo veel mogelijk te beperken is het van belang dat steden klimaat adaptief bouwen. Daarbij kan in de openbare ruimte bijvoorbeeld gedacht worden aan het creëren van meer schaduw en waterafvoer. Concrete ambities die Diemen hierin stelt zijn:
•
•
• •
•
Het uitstootvrij zijn in 2050 van het regionale mobiliteitssysteem door afspraken te maken met het bedrijfsleven over first/last-mile, elektrische koeriers, fietsplannen, deelvervoer en gezamenlijke afvalinzameling. Bijdragen aan een uitstootvrij regionaal OV-systeem in 2030 door in samenwerking met de Vervoerregio, GVB en omliggende gemeenten voldoende laadinfrastructuur voor elektrische bussen te bieden. Het stimuleren van schonere en innovatievere vormen van (deel)vervoer door het aanbieden van voorzieningen. Een dekkende laadinfrastructuur met aandacht voor bidirectioneel laden en snellaadstations. Opwekken duurzame energie door combinatie zonnepanelen en parkeren. Onderzoeken van de invoering van een milieuzone en zero emissie logistiek voor Diemen
• •
•
Hoofdwandelroutes 40% in de schaduw (van bomen) Meer bomen in de openbare ruimte met name op plekken waar nu weinig schaduw is, zoals pleinen. Daarnaast ook meer aandacht voor groen en schaduw in de buurt van woningen voor ouderen (risico groepen bij hittestress). Meer vergroening tegen hittestress.
Diemen 2040, toegankelijk, duurzaam en verbonden - Mobiliteitsvisie
37
Groen en biodiversiteit
Bereikbaarheid
Met het creëren van meer groen en biodiversiteit wordt niet alleen bijgedragen aan natuurwaarde, maar ook voegt groen toe aan de leefbaarheid van een gebied. De voordelen van groen zijn voor zowel de fysieke als mentale gezondheid meermaals aangetoond. Diemen zet doormiddel van de volgende ambities in op meer groen en biodiversiteit binnen de gemeente:
Een goede bereikbaarheid is zowel binnen je gemeente als tussen de gemeente en omliggende gebieden of gemeentes essentieel. Bereikbaarheid kan de keuze voor modaliteit beïnvloeden, maar kan ook doorwerken tot de bestemmingskeuze. Ook kan een slechte bereikbaarheid van bepaalde gebieden leiden tot verslechtering van buurten en sociale segregatie. Voor Diemen wordt voor het verbeteren van de bereikbaarheid met name ingezet op de volgende ambities:
•
• •
Meer ruimte voor groen en speelvoorzieningen door het aantal parkeerplaatsen te verminderen waar de parkeerdruk onder de 80% ligt. Aantrekkelijke wandel- en fietsroutes combineren met groene ontmoetings- en verblijfsplaatsen. Open verharding bij parkeren waar mogelijk en wenselijk.
•
•
• • • •
• • •
Het realiseren van meer fysieke verbinding tussen wijken, waaronder een fiets- en voetgangersverbinding over de Weespertrekvaart ter hoogte van het spoor. Realiseren van ontbrekende schakels in het (recreatief/regionale) fiets- en wandelnetwerk, waaronder de fiets en voetgangersroute via de Muiderstraatweg naar het Diemerbos. Het aanbieden van deelfietsen bij stations in Diemen Doortrekken van tram 19 naar bedrijventerrein de Sniep en bevorderen van de overstap op de (HOV-)bus. Het toevoegen van een bushalte op de Fortdiemerdamweg Bushalte Diemerknoop opwaarderen tot een volwaardig overstappunt: o.a. meer fietsparkeerplekken en betere haltevoorzieningen. Verbeteren OV-ontsluiting bedrijventerrein Verrijn Stuart Verbeteren fietsnetwerk: zorgen voor goede verlichting, herkenbaarheid en kwaliteit van de door- en hoofdfietsroutes. Behouden van OV-knooppunt Diemen Zuid voor trein, metro en bus.
Diemen 2040, toegankelijk, duurzaam en verbonden - Mobiliteitsvisie
38
Verkeersveiligheid
Gezondheid
Verkeersveiligheid is een essentieel onderdeel van ons mobiliteitssysteem. Met name voor de kwetsbare verkeersdeelnemers zoals fietsers en voetgangers is verkeersveiligheid een eerste behoefte. Wanneer veilig van A naar B gereisd kan worden zal de keuze ook sneller op een actieve vervoerswijze vallen dan het gebruik van de auto. De volgende ambities met betrekking tot verkeersveiligheid zijn voor Diemen tot stand gekomen:
Gezondheid op gebied van mobiliteit omvat binnen een gemeente meerdere aspecten. Ten eerste speelt de luchtkwaliteit een belangrijke rol voor de gezondheid van de inwoners. Wanneer er veel luchtvervuiling is door uitstoot van voertuigen heeft dit een negatief effect op de gezondheid. Het stimuleren van actieve mobiliteit is gunstig voor de gezondheid. Door inwoners te verleiden op een actieve manier te reizen boeken ze, al dan niet onbewust, gezondheidswinst. Voor Diemen zijn de volgende ambities opgesteld met betrekking tot gezondheid:
•
• •
•
Verbeteren verkeersveiligheid voor kinderroutes door onder andere weginrichting, kindlint (zoveel mogelijk autovrije en autoluwe routes voor het langzaam verkeer) en verkeerseducatie. Campagne en bewustwording bij inwoners creëren om te voet of per fiets naar school en sportverenigingen te gaan. Verbeteren verkeersveiligheid hoofdassen (50km/u wegen) door realiseren GOW30 wegen. In Diemen Zuid is de herinrichting bijna voltooid. Verbeteren van verkeersveiligheid bij oversteekplaatsen voor voetgangers en fietsers.
•
•
•
Het verlagen van de snelheid op de ring A10 en A1 naar 80km/h. Dit zal leiden tot minder uitstoot en een verbetering van de luchtkwaliteit en het geluidsniveau, wat aansluit op het Actieplan Geluid en het Schone Lucht Akkoord (SLA). Geluidsoverlast aanpakken, bijvoorbeeld door stille wegdekken en tijdstippen van bevoorrading bedrijven. Geef uitvoering aan voorgestelde maatregelen uit het gemeentelijk Actieplan Geluid en breid deze waar mogelijk uit. Een gezond stedelijk dorp verbonden met een groen buitengebied door het realiseren van een goed bereikbaar wandellandschap met verschillende afstanden voor wandelroutes.
• •
•
3
Inzetten op elektrificatie van het personen autovervoer Verleiden om gezonde keuze te maken, werken vanuit het STOMP 3-principe bij nieuwe gebiedsontwikkelingen en herinrichtingen. Inzetten op een toename van lopen en fietsen door o.a. het aanbieden van aantrekkelijke fiets- en wandelpaden en nabijheid van dagelijkse voorzieningen
STOMP – volgorde van prioriteit – 1. Stappen, 2. Trappen, 3. OV, 4.
Mobiliteitsdiensten (deelauto’s), 5. Personenauto.
Diemen 2040, toegankelijk, duurzaam en verbonden - Mobiliteitsvisie
39
Kwaliteit leefomgeving Een fijne leefomgeving is om meerdere redenen van belang in Diemen. Het bevordert niet alleen het prettig wonen, maar kan ook invloed hebben op de vervoerskeuze. Zo zal bij meer groen en prettige loop- en fietsroutes sneller gekozen worden voor lopen of fietsen. Ook draagt een prettige leefomgeving bij aan de (mentale) kwaliteit van leven. Voor Diemen zijn de volgende ambities opgesteld met betrekking tot kwaliteit leefomgeving: • • • • • •
•
30 km/u binnen de bebouwde tenzij anders noodzakelijk (dit heeft ook een positief effect op de gezondheid en verkeersveiligheid). Stationsomgevingen zijn uitnodigende plekken om te verblijven en te ontmoeten. Combineren van wandel en fietsroutes met groen en ontmoeten Gooiseweg op langere termijn transformeren tot stadsstraat Actualiseren van het parkeerbeleid om parkeeroverlast in Diemen Noord en op de bedrijventerreinen te beperken. Invoeren betaald parkeren en verkleinen P+R terrein Diemen Zuid om gebruik als regionaal overstappunt te beperken en ruimte vrij te spelen voor een aantrekkelijke stationsomgeving. Aantasting van de openbare ruimte tegengaan door meer regie op deelmobiliteit te voeren en tevens het gebruik te stimuleren en daarin de samenwerking te zoeken met de Vervoerregio Amsterdam.
Sociale inclusie Binnen een gemeente is het belangrijk dat iedereen mee kan doen. Sommige inwoners hebben speciale mobiliteitsbehoeften waar rekening mee gehouden moet worden. Het is daarom van belang om een gemeente zowel fysiek als mentaal toegankelijk in te richten. In Diemen zijn de volgende ambities met betrekking tot sociale inclusie opgesteld: •