4e kwartaalbrief 2025 - Versie Auditcommissie en Informatieve raad
Tekst van het document
4e kwartaalbrief 2025 Ter bespreking Auditcommissie en Informatieve raad
November 2025
Inhoudsopgave 1 Inleiding
5
2 Belangrijke ontwikkelingen
7
2.1 Voortgang grote projecten 2.2 Voortgang toegezegde onderwerpen raad 2.3 Nieuwe ontwikkelingen met mogelijk financieel risico of kans 2.4 Ontwikkelingen opvang diverse doelgroepen 2.5 Ontwikkelingen met financieel effect in 2025 2.6 Verloop geraamd resultaat 2025
8 10 16 17 19 36
3 Beleidsarme én budgettair-neutrale begrotingswijzigingen
38
4 Baten en lasten per programma
44
5 Raadsbesluit
45
Afkortingenlijst
46
Inhoudsopgave
Pagina 3
Inhoudsopgave
Pagina 4
1 Inleiding Met de kwartaalbrieven wil het college u op de hoogte houden van de realisatie van de begroting. De kwartaalbrieven kunnen we snel opstellen op basis van belangrijke financiële, inhoudelijke, politieke of bedrijfsmatige ontwikkelingen. De financiële consequenties zijn in een aantal gevallen structureel van aard. De kwartaalbrief betreft de besluitvorming en aanpassing van de begroting van het lopende jaar. De bedragen die genoemd zijn in de financiële tabellen in deze kwartaalbrief zijn afgerond op € 1.000. In de kadernota en de begroting komen de structurele gevolgen terug. Deze 4e kwartaalbrief 2025 is gebaseerd op de periode van september tot november 2025. PARAGRAAF 2: BELANGRIJKE ONTWIKKELINGEN Hoofdstuk 2 bevat belangrijke ontwikkelingen. Het gaat om inhoudelijke afwijkingen van de begroting en/of financiële afwijkingen. Als eerste komen de ontwikkelingen zonder financieel effect aan de orde. Hieronder vallen de voortgang op grote projecten en de voortgang toegezegde onderwerpen aan de raad. Vervolgens zijn de ontwikkelingen met een mogelijk financieel risico of kans beschreven. In de kwartaalbrief voeren we ook nieuwe ontwikkelingen met een financieel effect op. Voor ontwikkelingen met een financieel effect kennen we alleen voor het lopende jaar budget toe.
Als de ontwikkeling een structureel karakter heeft dan nemen we het in de eerstvolgende kadernota en begroting opnieuw op. Zo leggen we alle voorstellen met een structureel effect op eenzelfde moment aan de raad voor en kan een betere afweging gemaakt worden. Dit is de waarborg voor een integrale afweging. Daarna geven we een overzicht van de ontwikkelingen die effect hebben op de begroting waarover de raad gevraagd wordt te besluiten. PARAGRAAF 3: VOORGESTELDE BEGROTINGSWIJZIGINGEN Hoofdstuk 3 bevat een overzicht van budgetneutrale wijzigingen van de begroting. Dit zijn besluiten die passen binnen het door de raad vastgestelde beleid maar waarvan de financiële consequenties afwijken van de programmabudgetten. Om die reden vraagt dit onderdeel een bekrachtiging van de raad (raadsbesluit). De voorgestelde wijzigingen vragen, voor zover wij kunnen inschatten, geen politieke discussie. Ook in de kwartaalbrief is het kopje "Specifieke uitkeringen" opgenomen. De laatste jaren ontvangen we steeds vaker uitkeringen voor een specifiek doel. Deze uitkeringen hebben betrekking op verschillende programma's. Totaal gaat het inmiddels om behoorlijke bedragen. De specifieke uitkeringen hebben geen invloed op het saldo. Wij stellen voor de ontwikkelingen op het gebied van de specifieke uitkeringen voortaan apart te vermelden in de kwartaalbrieven.
1 Inleiding
Pagina 5
PARAGRAAF 4: BATEN EN LASTEN PER PRODUCT Ten slotte is een paragraaf toegevoegd met de baten en lasten per programma. Hierin zijn alle wijzigingen op programmaniveau vertaald. Dit is uiteindelijk de begrotingswijziging die de raad vaststelt. TEN AANZIEN VAN DE BEHANDELPROCEDURE De kwartaalbrief bevat veel onderwerpen. Om de beantwoording van uw vragen goed te kunnen voorbereiden, verzoeken wij u uw vragen dinsdag voorafgaand aan de behandeling in de informatieve raad per mail te stellen. Namens het College van Burgemeester en Wethouders, Jeroen Klaasse Wethouder Financiën
1 Inleiding
Pagina 6
2 Belangrijke ontwikkelingen Dit hoofdstuk heeft als doel om de raad te informeren over (externe) ontwikkelingen die niet eerder gemeld zijn in een notitie of raadsbesluit. Een belangrijke ontwikkeling hoeft niet direct te leiden tot een financiële consequentie. 1. Voortgang van grote projecten (Paragraaf 2.1) In deze paragraaf bespreken we de voortgang van de grote projecten. 2. Voortgang van toegezegde onderwerpen aan de raad (Paragraaf 2.2) Deze paragraaf beschrijft de voortgang van onderwerpen die aan de raad zijn toegezegd. 3. Ontwikkelingen op het gebied van risico's of kansen (Paragraaf 2.3) Als er ontwikkelingen zijn op het gebied van risico's of kansen, worden deze in deze paragraaf vermeld. 4. Ontwikkelingen met financiële consequenties (Paragraaf 2.4 en 2.5) ◦ Opvang van diverse doelgroepen (Paragraaf 2.4) ◦ Algemene ontwikkelingen (Paragraaf 2.5) 5. Effect op het verwachte rekeningsaldo (Paragraaf 2.6) In deze paragraaf presenteren we een overzicht van de effecten van de ontwikkelingen op het verwachte rekeningsaldo.
2 Belangrijke ontwikkelingen
Pagina 7
2.1 Voortgang grote projecten In deze paragraaf informeren we de raad over de voortgang van grote projecten. De raad heeft zelf aangegeven welke projecten hier terug moeten komen. Het is niet nodig dat de raad hierover een besluit neemt.
2.1.1
Voortgang Holland Park
Holland Park Oost Op 25 september 2025 is de openbare ruimte rondom het laatste deelplan - naast metrostation Verrijn Stuartweg - opgeleverd en aan de gemeente overgedragen. Holland Park West In Holland Park West (Park Valley) realiseren we gefaseerd 750 woningen, een brede school en diverse voorzieningen. Fase 3A (117 sociale-, 115 midden- en 10 vrije sector huurwoningen) en fase 2A (88 vrije sector koopwoningen en een buurthuis) zijn in aanbouw met beoogde oplevering in 2027. In september 2025 is de vergunning voor de bouw van fase 4A (sociale huur en vrije sector koop) aangevraagd. De definitieve ontwerpen van fase 3B (6 vrije sector koopwoningen, 'duurzame showcase') en fase 4B (vrije sector koop) worden uitgewerkt. Holland Park Zuid De ontwikkeling van Holland Park Zuid bestaat uit 4 percelen van verschillende grondeigenaren, waar circa 1.500 woningen met commerciële en maatschappelijke voorzieningen komen. Er is sprake van een onherroepelijk bestemmingsplan. Sportblok: Grondeigenaar de Key bereidt een grondverkoop voor waarover zij met de gemeente in gesprek is. De Key wil in het plan terugkeren als woningcorporatie voor het sociale huurprogramma. De laatste 12 flexwoningen worden rond de jaarwisseling 2025/2026 verplaatst.
Steigerblok: Voor de ontwikkeling van 450 woningen met voorzieningen op het Steigerblok ('Green Gallery') heeft de ontwikkelaar op 23 juni 2025 de vergunning aangevraagd voor de bouw. Het laatste deel van de voormalige hogeschool wordt in het najaar van 2025 gesloopt zodat de bouw begin 2026 kan starten. De voorverkoop is in september 2025 gestart. De raad heeft op 16 oktober 2025 het Voorkeursrecht ingetrokken zodat doorverkoop aan (groot)eigenaren mogelijk is. Parkblok: Huidig gebruiker Stichting Arq moet eerst kunnen verhuizen voordat de bouwplannen gerealiseerd kunnen worden. De stichting onderzoekt al langere tijd de mogelijkheden te verhuizen en de gronden te verkopen aan ontwikkelaars. Hofblok: Op 2 juni 2025 heeft grondeigenaar KPN een kandidaat-koper voor het perceel aangedragen. In september heeft de gemeente deze partij goedgekeurd, waarna contractering van partijen voorbereid wordt. Campus Diemen Het initiatief voor de inbreiding / uitbreiding met circa 300 woningen heeft de initiatiefnemer afgeblazen. De gemeenteraad is hier op 11 juli 2025 schriftelijk over geinformeerd. Afhechting van de intentieovereenkomst is in voorbereiding.
2 Belangrijke ontwikkelingen: 2.1 Voortgang grote projecten
Pagina 8
2.1.2
Voortgang Spooronderdoorgang
Op 28 september 2017 heeft de gemeenteraad het projectkrediet Spooronderdoorgang vastgesteld. Sindsdien informeren we in de kwartaalbrieven over de voortgang van het project. De spooronderdoorgang is opgeleverd en de interne decharge wordt voorbereid. Het Van Gemertplantsoen en het daarin opgenomen P&R terrein is vrijwel gereed. In het vierde kwartaal wordt ook dit laatste stukje van de stationsomgeving afgerond.
2 Belangrijke ontwikkelingen: 2.1 Voortgang grote projecten
Pagina 9
2.2 Voortgang toegezegde onderwerpen raad In deze paragraaf informeren we de raad over de voortgang van toegezegde onderwerpen. Het is niet nodig dat de raad hierover een besluit neemt.
2.2.1
Aanvragen omgevingsvergunningen met een uitgebreide procedure Programma Gebiedsontwikkeling
Vanuit de bestuurlijke toezeggingen is afgesproken de raad te informeren over grote bouwvergunningen. Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet is de Verklaring van geen bedenkingen (Vvgb) en bijbehorende verplichte uitgebreide procedure komen te vervallen. Sinds 2024 vermelden we enkel de laatste vergunningaanvragen die nog onder de Wabo ingediend zijn. Daarna stopt deze rapportage. Onder de Omgevingswet zal, conform het besluit van 27 januari 2022, wel nog in een aantal gevallen een bindend advies aan de gemeenteraad gevraagd worden. Dit geldt voor de activiteiten die op de lijst met aangewezen gevallen staan waarvoor advies en instemming van de gemeenteraad nodig is voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA). Stammerdijk 23 Betreft
Moderniseren manege
Voortgang
Beoordeling van de aanvraag loopt
Verwachte behandeling in de raad
Eerste helft 2026
2 Belangrijke ontwikkelingen: 2.2 Voortgang toegezegde onderwerpen raad
Pagina 10
2.2.2
Bouw sociale en midden-(huur)woningen Programma Gebiedsontwikkeling
Bij de bespreking van de 2e kwartaalbrief 2022 heeft de raad verzocht regulier inzicht te geven in de bouw van sociale (huur)woningen. We hebben toegezegd om voortaan in de 4e kwartaalbrief te rapporteren over de voortgang van de woningaantallen. Dit is de stand van zaken en de prognose per 1 oktober 2025. Naam (deel)project
2025
2026
2027
Plantage de Sniep
2029
2030 ev
135
179
37
HP West
117
HP Zuid Sociale huur (Lager dan € 880)
2028 108 138
Hof van Saan
40
Buitenlust
38
Campus Diemen-Zuid Harmonielaan
98
De Griend Flexwoningen Subtotaal
100 30 30
78
117
Plantage de Sniep
135
279
90
118
90
118
13
HP West Midden huur (Tussen1 € 880 en € 1.230)
381
115
HP Zuid
90
Hof van Saan
27
Campus Diemen-Zuid Harmonielaan Subtotaal
1
8 0
27
115
111
In de “Verordening doelgroepen woningbouw Diemen 2019” (hierna: Doelgroepenverordening’) is maximale aanvangshuurprijs voor middeldure huurwoningen vastgelegd.
2 Belangrijke ontwikkelingen: 2.2 Voortgang toegezegde onderwerpen raad
Pagina 11
2.2.3
Financieringspositie Programma Financiën
In de 2e kwartaalbrief en de 4e kwartaalbrief informeren we de raad over financieringspositie van de gemeente. Voor de financiering van investeringen trekt de gemeente leningen aan. In Diemen doen we aan totaalfinanciering. Dat wil zeggen dat we niet voor iedere investering een aparte lening aantrekken maar dat we over de jaren heen kijken welke financieringsbehoefte het totaal aan investeringen oplevert. Voor de financiering maken we gebruik van kortlopende (korter dan 1 jaar) en langlopende leningen (langer dan 1 jaar). Onze kasgeldpositie is negatief geworden nadat we een vrijgevallen langlopende lening niet hebben geherfinancierd. Reden daartoe was de onstabiele rente. Het financieringstekort dat hierdoor ontstond hebben we met kortlopende kasgeldleningen opgevangen. Nu in december weer een langlopende geldlening van € 5 miljoen afloopt, is herfinanciering onvermijdelijk. De rente heeft zich in het tweede halfjaar gestabiliseerd. Desondanks verwachten we dat de rente van de herfinanciering hoger zal zijn dan de rente van de aflopende lening (1,3%). De hogere rentekosten hebben pas vanaf 2026 effect. Met dit effect is rekening gehouden in de begroting 2026. Bovenstaande handelswijze levert in 2025 een nadeel op voor de rente van kortlopende leningen en een voordeel op de rentekosten voor langlopende leningen.
Na aanpassing van de rentebaten en -lasten resulteert dit in een voordeel van € 630.000. Hierbij een overzicht van langlopende leningen tot 1 december 2025. Portefeuille langlopende leningen Geldgever
Soort lening
Provincie Groningen
Fixe
5.000.000
2025
1,300%
BNG
Fixe
7.500.000
2031
0,900%
Aegon Levensverzekering
Fixe
7.500.000
2035
1,030%
BNG
Fixe
6.000.000
2036
1,550%
BNG
Fixe
5.000.000
2040
1,958%
BNG
Fixe
7.500.000
2042
2,080%
BNG
Fixe
5.000.000
2043
3,110%
Totaal
Boekwaarde Jaar aflossing 1 januari 2025
Rentepercentage
43.500.000
Aanpassen rentepercentage naar renteomslag Sinds 2025 zijn er nieuwe regels in het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) opgenomen voor de toerekening van rente over investeringen en grondexploitaties. Deze wijze van berekenen is specifiek vastgelegd en heet de "omslagrente". In de begroting 2025 en 2026 is deze berekening nog niet doorgevoerd. Voor 2025 regelen we dat in deze kwartaalbrief en in 2026 in de 4e kwartaalbrief 2026. De renteomslag binnen het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) is een methode om rentekosten op activa door te belasten aan de verschillende taakvelden van een gemeente. Het betreft het intern doorberekenen van rente, waarbij het rentepercentage op een voorgeschreven manier berekend wordt. De geraamde rente delen we door het totaal aan activa dat integraal is gefinancierd.
2 Belangrijke ontwikkelingen: 2.2 Voortgang toegezegde onderwerpen raad
Pagina 12
Tot op heden hielden we voor investeringen de gemiddelde marktrente aan van 3,5%. Uit de berekening is af te lezen dat de omslagrente 1,00% bedraagt. In deze kwartaalbrief hebben we op basis van de Jaarrekening 2024 de afschrijvings- en rentelasten opnieuw berekend. Bij de herberekening van de rente hebben we de renteomslag van 1,00% toegepast. Nr. a
Omschrijving
Beginstand 2025
Externe rentelasten over korte en de lange financiering
Verwachte eindstand 2025
€ 1.330.000
€ 850.000
Externe rentebaten
€ 100.000
€ 250.000
Saldo rentelasten
€ 1.230.000
€ 600.000
€-
€-
Verwachte externe rentelasten op basis van berekend financieringstekort b c
Rente die aan de grex wordt doorberekend Rente van projectfinanciering die aan taakveld moet worden doorberekend
€-
€-
€ 1.230.000
€ 600.000
Rente over eigen vermogen
€-
€-
Rente over voorzieningen
€-
€-
Aan taakvelden toe te rekenen externe rente d
Totaal geraamde aan taakvelden toe te rekenen rente
€ 1.230.000
€ 600.000
e
De aan taakvelden toe te rekenen rente (renteomslag) bij een percentage van 1%
€ 1.158.610
€ 1.158.610
f
Verwacht renteresultaat op taakveld treasury
€ 71.390
€ -558.610
€ 115.861.000
€ 115.861.000
renteomslag
1,062%
0,518%
afgerond binnen een marge van 0,5%
1,00%
1,00%
boekwaarde activa per 1-1-2025 uit Staat C Begroting 2025 (versie begroting 2025 na verwerking)
2.2.4
Personeel Programma Samen besturen
Ziekteverzuim Stand per 1 oktober 2025 Kort verzuim tot 7 dagen
1,0%
Middenlang verzuim tot 42 dagen
1,1%
Lang verzuim tot 1 jaar
4,6%
Extra lang verzuim tot 2 jaar
0,8%
Langer dan 2 jaar verzuim
1,0%
Het verzuim is hoog maar we zien een daling ten opzichte van vorig jaar. Dat is een gunstige ontwikkeling. Door de inzet van de casemanager in sommige teams zijn dossiers met langdurg verzuim opgepakt om gezamenlijk naar een oplossing te werken. Ook hebben we in juni een workshop verzuim gegeven om teamleiders meer inzicht te geven in de Wet Poortwachter en de stappen van het verzuim en wat zij kunnen doen. Teams met een hoog verzuim maken afspraken met de directie en de adviseurs van het team Personeel & Organisatie over hoe het verzuim verlaagd kan worden. De voortgang bespreekt de directie met de teamleiders in de kwartaalgesprekken. Het grootste verzuim zit in het langdurig verzuim. Het verzuim langer dan 2 jaar heeft te maken de overgangsregeling derde ziektejaar vanuit de cao. De medewerker van wie de eerste ziektedag vóór 31 december 2023 ligt, valt nog onder de oude regeling en heeft recht op derde ziektejaar.
2 Belangrijke ontwikkelingen: 2.2 Voortgang toegezegde onderwerpen raad
Pagina 13
Formatie en bezetting Beschikbare formatie 2025
Bezetting t/m oktober 2025
287,2 fte
248,4 fte
De capaciteit van de organisatie op volle sterkte houden is een uitdaging. Oorzaken hiervan zijn de tijdelijke afwezigheid van medewerkers vanwege zwangerschapsverlof, ouderschapsverlof en langdurige ziekte. Daarnaast werkt de krapte op de arbeidsmarkt in ons nadeel waardoor bepaalde vacatures moeilijk zijn in te vullen.In de begroting is voor de inzet van eigen personeel een budget opgenomen van € 27 miljoen. Inhuur Door de aanhoudend krappe arbeidsmarkt is het niet altijd mogelijk om geschikt personeel aan te trekken voor de openstaande vacatures. In dat geval proberen we met gerichtere wervingsacties nieuwe collega's te vinden. Dit vergt meer inspanning en tijd. In de tussentijd gaan we over tot inhuur. De vacante functies leiden tot een financiële ruimte van € 2,7 miljoen. Om de continuïteit van het werk te waarborgen, zijn wij genoodzaakt om externen in te huren. Ook ziekteverzuim en zwangerschapsverlof hebben geleid tot extra inhuur. In totaal is voor een bedrag van € 2,9 miljoen aan externe capaciteit ingehuurd. Verwacht saldo personeelskosten Als we de lagere salariskosten en de extra inhuurkosten salderen en de overige dekkingsbronnen inzetten hebben we een voordelig saldo van € 180.000. In deze tabel is dit cijfermatig in beeld gebracht. Omschrijving Begrote salarissen tot en met 3e kwartaalbrief 2025 Verwacht salaris tot en met december 2025
Budget (x € 1.000) 26.800 -24.100
Onderbesteding
2.700
Inhuur
-2.950
Tekort
-250
Overige dekkingsbronnen Uitkeringen (o.a. voor zwangerschapsverlof)
195
Doorbelasting naar Duo+-gemeenten en gemeente Amsterdam
350
Restant strategisch personeelsbudget
95
Lagere toerekening naar kostendekkende exploitaties en specifieke uitkeringen (SPUK's)
-205
Totaal overige dekkingsbronnen
435 185
Saldo
Inzet budget strategische personeelsplanning In de begroting 2025 is een stelpost van € 750.000 opgenomen voor strategische personeelsplanning. Tot en met de 3e kwartaalbrief hebben we € 655.000 ingezet. In deze kwartaalbrief ramen we de laatste € 95.000 af (zie bovenstaand overzicht). Het restant budget is niet specifiek voor één functie ingezet maar dient als dekking voor de totaal verwachte personeelskosten.
2 Belangrijke ontwikkelingen: 2.2 Voortgang toegezegde onderwerpen raad
Pagina 14
2.2.5
Informatieveiligheid
Sinds 2020 werken wij volgens de Baseline Informatieveiligheid Overheid (BIO). Dat is een normenkader dat is gebaseerd op internationaal erkende ISO-standaarden. In het informatieveiligheidsbeleid zijn deze normen verankerd. Het BIO-kader vraagt van alle betrokkenen – bestuurders, managers en medewerkers – om actief bij te dragen aan informatieveiligheid, onder meer door risicomanagement en het treffen van concrete maatregelen. Maatregelen De BIO biedt een landelijk normenkader voor informatiebeveiliging binnen de overheid. Het bestaat uit 112 thema’s met subvragen verdeeld over drie niveaus: beleid en governance, risicobeoordeling en organisatie. Daarnaast kent het concrete operationele maatregelen zoals bewustwording, toegangsbeheer en leveranciersrelaties. Deze structuur helpt ons om informatiebeveiliging integraal en doelgericht te organiseren. Omdat er een BIO2 wordt geïntroduceerd hebben we een toets uitgevoerd om vast te stellen waar de verschillen met de oude BIO-norm zitten en wat we voor 2026 moeten oppakken. Vooruitlopend op 2026 hebben we dit jaar al zaken opgepakt zoals het verbeteren van de plancyclus informatiebeveiliging en formaliseren van risicoanalyses. De afgelopen maanden hebben we, net als andere jaren, een ENSIA-audit uitgevoerd. Dat is een onafhankelijke controle om te laten zien dat we voldoen aan de eisen.
Het verschil met vorige jaren is dat we nu al werken met een nieuwe methode (de 3000D-methode), die eigenlijk pas volgend jaar verplicht wordt. Het voordeel is dat we na de eerste beoordeling door de externe auditor nog verbeteringen kunnen doorvoeren voordat alles definitief is. De rapporten vormen samen de basis voor de verklaring die het College moet afgeven. Afgelopen maanden hebben we tevens meegewerkt aan het onderzoek van de Rekenkamer Diemen naar Informatieveiligheid dat binnenkort verschijnt. Bewustwording en training Ook dit jaar hebben we meerdere bewustwordingsessies gehouden voor de medewerkers. In oktober hielden we opnieuw 'de week van informatieveiligheid' met diverse workshops en informatieve sessies. Ook was er eind augustus een bijpraatsessie met de raad over Informatieveiligheid. Deze activiteiten helpen om te voldoen aan de BIO-normen. 72-uur stroomuitval in de regio. Wat dan? In de zomer 2025 heeft de gemeente Diemen samen met Uithoorn en Ouder-Amstel aan Duo+ een opdracht gegeven scenario’s uit te werken wat te doen met onze dienstverlening als we 72 uur zonder stroom zitten. Dit naar aanleiding van het programma Weerbaarheid vanuit de Veiligheidsregio's en het Rijk. Een overzicht van onze dienstverleningsprocessen is gemaakt. De opgehaalde inzichten gebruiken we om een Business Impact Analyse (BIA) op te stellen.
Met deze informatie kunnen we dan plannen maken hoe te handelen in geval van een calamiteit. Dit staat voor 2026 in de planning.
2 Belangrijke ontwikkelingen: 2.2 Voortgang toegezegde onderwerpen raad
Pagina 15
2.3 Nieuwe ontwikkelingen met mogelijk financieel risico of kans In deze paragraaf informeren we de raad over nieuwe ontwikkelingen die geen effect hebben op het rekeningresultaat. Het gaat hierbij om besluiten die het college kenbaar wil maken aan de raad. Dit kan gaan om (mogelijke) risico's die in eerste instantie binnen bestaande programmabudgetten zijn op te vangen. Het is niet nodig dat de raad hierover een besluit neemt. In deze kwartaalbrief zijn geen nieuwe risico's te melden.
2 Belangrijke ontwikkelingen: 2.3 Nieuwe ontwikkelingen met mogelijk financieel risico of kans
Pagina 16
2.4 Ontwikkelingen opvang diverse doelgroepen In deze paragraaf nemen we de ontwikkelingen op die betrekking hebben op de opvang diverse doelgroepen. Er komen zowel ontwikkelingen met een financieel effect aan de orde als ontwikkelingen die een meer informatief karakter hebben. Kwantitatieve data ontheemden, statushouders, asielzoekers en alleenstaande minderjarige vreemdelingen (amv) per 1 oktober 2025. Taakstelling 2025
Realisatie 2025
Restant taakstelling
120
87
33
Statushouders2
83 (31+28+24)
39
44
Asielzoekers
113
0
113
Alleenstaande minderjarige vreemdelingen (amv)
30
0
30
Oekraïne
2.4.1
Tijdelijke huisvesting statushouders Programma Inkomen en armoede
We hebben belangrijke stappen gezet in de opvang en huisvesting van statushouders. Zo worden acht flexwoningen ingezet als doorstroomlocatie voor statushouders. Door de inzet van deze plekken zorgen we ervoor dat we niet langer relatief dure oplossingen als tijdelijke huisvesting in het VIA-hotel hoeven inzetten en lopen we onze achterstand grotendeels in. Voor deze doorstroomlocatie is een aanvullende subsidie van € 630.000 ontvangen. Hiervan is € 395.000 bestemd voor transitiekosten, dat zijn investeringen in de woningen en ambtelijke inzet, en € 235.000 voor uitvoeringskosten op basis van een bedrag per persoon, vergelijkbaar met de vergoeding die we ontvangen voor Oekraïense ontheemden. Deze subsidiemethodiek sluit aan bij het principe dat we eerder toepasten voor de opvang van Oekraïense vluchtelingen. Het restant wordt aan het eind van het jaar gedoteerd aan de Reserve Grondzaken, om in te zetten als dekking voor de investering in de flexwoningen. Als gevolg van bovenstaande subsidie moeten zowel de baten als de lasten van de investering voor het verhuizen van de woonunits verhoogd worden met € 395.000.
2
opmerking statushouders: 31 is restant 2024; 28 is taakstelling 1e helft 2025; 24 is taakstelling 2e helft 2025
2 Belangrijke ontwikkelingen: 2.4 Ontwikkelingen opvang diverse doelgroepen
Pagina 17
2.4.2
Opvang Oekraïense ontheemden Programma Inkomen en armoede
Alle 42 flexwoningen aan de Diemerdreef zijn inmiddels opgeleverd. We bieden in het vierde kwartaal hiermee vier nieuwe units aan ontheemden uit Oekraïne aan. Met de aanvulling van deze vier units lopen we onze achterstand op de taakstelling grotendeels in. In totaal worden er nu 34 woningen ingezet als huisvesting voor Oekraïense ontheemden. Verder bieden we nog steeds vier plekken aan ontheemden uit Oekraïne op een andere locatie in Diemen. In totaal zorgen we nu voor circa 110 bedden. In dat kader is een nieuw voorschot aangevraagd binnen de bekostigingsregeling opvang GOO/POO van het Rijk ter waarde van € 1.690.000 aangevuld met een transitievergoeding (voor de bouw van de flexwoningen) van € 200.000. Het Rijk heeft € 180.000 teruggevorderd van een eerdere subsidie uit 2024 omdat een aanzienlijk deel van de werkzaamheden pas in 2025 zal plaatsvinden. We verwachten bij de verantwoording over 2025 een deel van dit bedrag alsnog te kunnen verantwoorden en terug te ontvangen. Ook hebben we dit jaar € 23.000 ontvangen vanuit Verkeersregio voor de realisatie van verkeerslichten. Budgetten opvang Oekrainers 2025
Lasten
Begroot t/m 3e kwartaalbrief 2025
Prognose 4e kwartaal 2025
Totaal begroot 2025
Leefgeld
-65
-45
-110
Uitvoeringskosten
-110
-285
-395
Transitie
-
-20
-20
Terugvordering
-
-
-
-1.175
-15
-1.190
Totale lasten
Dekking aanschaf flexwoningen
-1.350
-365
-1.715
Baten
1.280
410
1.690
-
20
20
Uitkering van Rijk Transitie Terugvordering Eigen bijdrage (inwoners)
Totale baten Saldo
-
-65
-65
70
-
70
1.350
365
1.715
-
-
-
Net als voorgaande jaren storten we het budget dat resteert in de Reserve Grondzaken.
2 Belangrijke ontwikkelingen: 2.4 Ontwikkelingen opvang diverse doelgroepen
Pagina 18
2.5 Ontwikkelingen met financieel effect in 2025 In deze paragraaf komen de ontwikkelingen aan de orde die een financieel effect hebben. Dit kunnen ontwikkelingen zijn met een effect op het rekeningsaldo of betrekking hebben op de inzet van reserves. Ook aanpassingen van investeringsbudgetten komen in dit hoofdstuk aan bod. Het gaat om begrotingswijzigingen waarover de raad besluiten moet nemen. # Overhevelingen Vorig jaar zijn we gestart de budgetoverhevelingen uit de jaarrekening zoveel als mogelijk te verwerken in de eerste kwartaalbrief. Dit jaar zijn we terughoudender in het direct opnemen van alle over te hevelen budgetten. Pas wanneer er capaciteit is om het werk uit te voeren en er geen nieuw budget in 2025 is hevelen we budget over. Gevolg is dat er gedurende het jaar nog budgetoverhevelingen plaatsvinden. De budgetoverhevelingen zijn nog steeds gekenmerkt met een "#" en hebben geen invloed op het saldo. In 2024 zijn deze niet bestede budgetten meegenomen in het jaarrekeningsaldo. Het rekeningsaldo is in de Algemene Reserve gestort. In deze kwartaalbrief halen we de overgehevelde budgetten weer uit de Algemene Reserve. Zo beïnvloeden deze overhevelingen niet het rekeningsaldo 2025
2.5.1
Jeugdhulp Programma Sociaal
Bijzondere kosten jeugdhulp Zoals aangegeven in de derde kwartaalbrief zijn we geconfronteerd met een aanzienlijke stijging van de uitgaven in de jeugdhulp. De eerder geraamde extra kosten van € 1,2 miljoen zijn inmiddels, op basis van voortschrijdend inzicht, bijgesteld naar € 1,7 miljoen. De hogere kosten komen door de volgende redenen: 1. In de eerste kwartaalbrief hebben we melding gemaakt van een maatwerkcasus. Uiteindelijk bedragen de verwachte kosten voor deze casus in 2025 € 1 miljoen; 2. Als gevolg van het woonplaatsbeginsel zijn enkele cliënten onder de verantwoordelijkheid van Diemen komen te vallen. De verwachte kosten in 2025 bedragen € 0,5 miljoen; 3. Een lichte stijging in de vraag en de onvoorspelbaarheid en complexiteit van kostbare maatwerkvoorzieningen met verblijf zorgen voor hogere kosten. We verwachten hierdoor € 0,2 miljoen meerkosten. We proberen deze kosten te dekken uit de ruimte binnen bestaande budgetten in het Sociaal domein. Hier kunnen we € 125.000 van de meerkosten mee dekken. In de Septembercirculaire heeft het Rijk meer middelen voor de kosten jeugdzorg toegekend. Hoewel deze extra middelen bedoeld zijn voor de kosten 2023 en 2024, stellen we voor deze € 775.000 in te zetten voor de meerkosten in 2025. Het restant tekort van € 800.000 komt ten laste van het rekeningsaldo 2025.
In uitzonderlijke gevallen, waar Diemen nu in een unieke casus mee te maken heeft, bestaan soms mogelijkheden om bovenregionaal compensatie te verkrijgen. Bijvoorbeeld als er specifieke meerkosten om continuïteit van zorg te garanderen. We zijn in gesprek over concrete resultaten en wij rapporteren hierover in de jaarrekening of de eerste kwartaalbrief van 2026. 2 Belangrijke ontwikkelingen: 2.5 Ontwikkelingen met financieel effect in 2025
Pagina 19
2.5.2
Bestemmingsreserve Inburgering Programma Sociaal
In 2024 heeft de gemeente van het Rijk een voorlopige beschikking ontvangen voor de specifieke uitkering Inburgering ter hoogte van € 680.000. Inmiddels is de definitieve beschikking vastgesteld op € 600.000. Van dit bedrag is € 400.000 nog niet besteed. Deze middelen zijn de komende periode noodzakelijk om te kunnen voldoen aan onze verplichtingen binnen lopende en verlengde inburgeringstrajecten. Binnen het huidige uitvoeringsbestand zijn er achterstanden en vertragingen bij inburgeraars. Als trajecten niet tijdig worden afgerond, vervalt de bekostiging door Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO). De vervolgkosten, zoals extra lesuren of begeleiding, komen dan volledig ten laste van de gemeente. Om te voorkomen dat dergelijke kosten drukken op het reguliere uitvoeringsbudget stellen wij voor een bestemmingsreserve in te stellen. In deze reserve zetten we de niet ingezette middelen apart zodat deze in een ander jaar weer ingezet kunnen worden. In principe zijn we terughoudend met het instellen van bestemmingsreserves. Gezien de hoogte van het budget en de verwachte tijdelijkheid van de uitkering is het instellen van een bestemmingsreserve het meest voor de hand liggend. Zo blijft het bedrag beschikbaar voor de voortzetting en afronding van lopende en verlengde inburgeringstrajecten. Voor het instellen van een reserve is een raadsbesluit nodig.
In de Nota reserves en voorzieningen 2023 is een format opgenomen zodat de belangrijkste kenmerken van de reserve zijn vastgelegd. Zie onderstaand de kenmerken voor de Reserve Inburgering. Reserve Inburgering Type reserve:
Bestemmingsreserve
Beleidsdoel:
Door instelling van deze reserve kunnen we niet ingezette middelen voor inburgering tijdelijk apart zetten. Met deze reserve verevenen we de resultaten van inburgering. Het saldo van de rijksvergoeding en de uitgegeven gelden voor inburgering verrekenen we met deze reserve. Op deze wijze hebben mutaties niet direct een effect op de gemeentebegroting en het rekeningsaldo, maar is een buffer gecreëerd. Toelichting op alle mutaties vindt jaarlijks in de kwartaalbrieven en jaarstukken plaats.
Gewenste of noodzakelijke, minimale en/of maximale omvang (inclusief onderbouwing)
Niet van toepassing.
Onderbouwing van stortingen en onttrekkingen
De stortingen en/of onttrekkingen komen voort uit het saldo van de ontvangen Rijksvergoeding en ingezette middelen voor Inburgering.
Verwachte looptijd:
Tot drie jaar na de laatste Rijksvergoeding Inburgering.
2 Belangrijke ontwikkelingen: 2.5 Ontwikkelingen met financieel effect in 2025
Pagina 20
2.5.3
Wet uitvoering Lijkbezorging GGD Programma Sociaal
De gemeente is op grond van de Wet op de lijkbezorging verplicht te zorgen voor de uitvoering van lijkschouwen bij (vermoedelijk) niet-natuurlijke overlijdens. Deze wettelijke taak voert de GGD uit namens de gemeente. De forensisch arts verricht de lijkschouw, stelt de doodsoorzaak vast of meldt bij twijfel. Ook verzorgt de GGD de administratieve afhandeling volgens de geldende wettelijke voorschriften. Door de groei van het inwonersaantal en de vergrijzing doet zich vaker een niet-natuurlijk of onduidelijk overlijden voor, bijvoorbeeld door suïcides, ongevallen of euthanasie. Hierdoor wordt de GGD steeds vaker ingeschakeld, wat samen met stijgende tarieven en personeelskosten leidt tot hogere uitgaven voor deze wettelijke taak. Het budget voor deze wettelijke taak wordt al meerdere jaren structureel overschreden. Daarom stellen wij voor het budget met € 10.000 te verhogen tot € 12.000.
2.5.4
Bijstandsuitkeringen en loonkostensubsidies Programma Inkomen en armoede
De Rijksoverheid stelt per gemeente budgetten beschikbaar om bijstandsuitkeringen en loonkostensubsidies in het kader van de Participatiewet, de IOAW , IOAZ en de Bbz 2004 te betalen. Deze specifieke uitkering wordt in oktober voorafgaand aan het betreffende jaar bekend gemaakt door het Ministerie van Sociale zaken en Werkgelegenheid (SZW) met een voorlopige beschikking. In oktober van het lopende jaar wordt de definitieve beschikking van dat jaar vastgesteld. De definitieve beschikking 2025 die wij recent hebben ontvangen is € 1,4 miljoen hoger dan het bedrag dat in de begroting 2025 is opgenomen. De stijging van het budget voor BUIG is reeds verwerkt in de programmabegroting 2026-2029. Met deze kwartaalbrief wordt het definitief budget voor BUIG aangepast in de begroting 2025. Wij stellen voor om de baten te verhogen met € 1.435.000 en de lasten met € 980.000. De verhoging van de lasten is nodig omdat door de stijging van het minimumloon ook de gemiddelde prijs per uitkering stijgt. Het restant van € 455.000 kan ten gunste komen van het resultaat.
2 Belangrijke ontwikkelingen: 2.5 Ontwikkelingen met financieel effect in 2025
Pagina 21
2.5.5
Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo) Programma Inkomen en armoede
De gemeente heeft van het Rijk de definitieve beschikking ontvangen inzake de Tozoregeling over het jaar 2022. In deze beschikking is een bedrag opgenomen dat € 595.000 hoger ligt dan eerder door ons werd verwacht. Deze hogere vaststelling is het gevolg van het hanteren van aantallen door het Rijk die afwijken van de feitelijke situatie binnen onze gemeente. Wij hebben het Rijk op deze discrepantie gewezen. In reactie daarop heeft het Rijk aangegeven dat er geen wettelijke grondslag bestaat om deze omissie te corrigeren. Dit betekent dat het toegekende bedrag, ondanks de afwijking, als definitief wordt beschouwd en daarmee toekomt aan de gemeente. Wij stellen daarom voor het bedrag van € 595.000 als volgt te bestemmen: • Een bedrag van € 195.000 aan te wenden voor de terugbetaling van rente aan het Rijk, voortvloeiend uit de verstrekte leningen aan ondernemers tijdens de coronacrisis. Aanvankelijk werd aangenomen dat de door ondernemers betaalde rente ten gunste van de gemeente kwam. Inmiddels is duidelijk geworden dat deze rente aan het Rijk toekomt. • Het restant van € 400.000 toe te voegen aan de Algemene Reserve. Omdat dit bedrag in 2022 als verwachte betaling op de balans is verantwoord stellen wij voor de vrijval direct met de Algemene Reserve te verrekenen en niet ten laste van het rekeningsaldo 2025 te brengen.
2.5.6
Lage-inkomensvoordeel (LIV) Programma Inkomen en armoede
Het lage-inkomensvoordeel (LIV) was een tegemoetkoming van het Rijk in de loonkosten voor werknemers met een laag loon en onderdeel van de Wet tegemoetkomingen loondomein (Wtl). De Eerste Kamer heeft in april 2024 ingestemd met het wetsvoorstel dat het lage-inkomensvoordeel afschaft per 1 januari 2025. Het LIV was bedoeld als stimulans voor werkgevers om vaker mensen met een kwetsbare positie op de arbeidsmarkt in dienst te nemen en te behouden. Het is landelijk onvoldoende effectief gebleken. Middelen die vrijvallen worden ingezet voor compensatie voor sociaal ontwikkelbedrijven. In 2025 hebben we de tegemoetkoming over 2024 ontvangen. We hebben € 15.000 ontvangen van de Belastingdienst. Wij stellen voor het bedrag ten gunste van het rekeningresultaat 2025 te laten komen.
2.5.7
Participatiewet Programma Werk en Inkomen
Rijksbijdrage beschut werk Gemeenten ontvangen extra middelen voor beschut werk om de forfaitaire loonkostensubsidie (LKS) te verhogen. Deze verhoging is bedoeld om de financiering 2 Belangrijke ontwikkelingen: 2.5 Ontwikkelingen met financieel effect in 2025
Pagina 22
van beschutte werkplekken beter te laten aansluiten op de werkelijke kosten. Totdat de wetswijziging Participatiewet in balans formeel is doorgevoerd, worden van 2025 tot en met 2027 extra middelen via de Algemene uitkering beschikbaar gesteld. Voor het jaar 2025 gaat het om € 40.000. De gemeente ontvangt deze middelen met terugwerkende kracht over het gehele jaar 2025, met als doel het dekken van hogere loonkosten en het waarborgen van de continuïteit van beschut werk. Dit is de aanleiding voor het voorstel om de begroting 2025 met dit bedrag te verhogen. In de eerste kwartaalbrief 2026 en de Kadernota 2027 verwerken we de structurele rijksbijdrage. Implementatie Participatiewet in balans Het doel van de Participatiewet in balans is om de wet beter te laten aansluiten op de mogelijkheden en omstandigheden van mensen die afhankelijk zijn van bijstand. De kern van het wetsvoorstel is een verschuiving naar meer vertrouwen, menselijke maat en vereenvoudiging in de uitvoering. De wet moet zorgen voor meer rechtszekerheid voor mensen in de bijstand en professionals meer ruimte geven voor maatwerk. De gemeente ontvangt via de Algemene uitkering een bedrag van € 40.000 ter ondersteuning voor de implementatie van deze wet. Aangezien wij de eerste kosten pas in 2026 verwachten, doen wij vooralsnog geen beroep op dit budget.
In de eerste kwartaalbrief van 2026 en de Kadernota van 2027 komen wij met voorstellen om de begroting te verhogen.
2.5.8
Riolering van theater De Omval Programma Vrije tijd
In 2025 zijn er éénmalige kosten gemaakt voor het herstellen van de riolering van de Omval. Deze kosten waren vooraf niet voorzien maar de situatie was wel dusdanig acuut dat dit direct hersteld moest worden. Om deze kosten te dekken wordt een incidenteel budget van € 15.000 gevraagd.
2.5.9
Wettelijke zorgplicht bibliotheken Programma Vrije tijd
Ter voorbereiding op de invoering van de wettelijke zorgplicht voor bibliotheken is via de Algemene uitkering voor 2025 en 2026 een incidenteel bedrag beschikbaar gesteld. Voor 2025 ontvingen wij hiervoor een rijksbijdrage van € 100.000. In de eerste kwartaalbrief is dit budget volledig gereserveerd. Wij stellen voor om in 2025 € 60.000 in te zetten voor het versterken van het bibliotheeknetwerk in Diemen. Het resterende bedrag van € 40.000 komt ten gunste van de Algemene middelen. Deze middelen dragen bij aan: • Programmering rond ontmoeting, debat en cultuur, inclusief buurtgerichte activiteiten; • Impuls op gebied van de boekencollectie; • Overheadkosten (voor het eerst doorgerekend, nog altijd lager dan bij vergelijkbare vestigingen in Amsterdam); • Verhoogde servicekosten aan De Omval; • Gratis aanbod voor jongeren t/m 27 jaar. 2 Belangrijke ontwikkelingen: 2.5 Ontwikkelingen met financieel effect in 2025
Pagina 23
De bovenstaande onderdelen bespreken we met de OBA in onze accountgesprekken.
2.5.10
Subsidie AGO-zwembad 2025 Programma Vrije tijd
In de programmabegroting 2026 is opgenomen dat wij de intentie hebben om het AGOzwembad te blijven ondersteunen tot de opening van het Flevoparkbad. We gaan hierbij uit van een subsidie voor het AGO-zwembad tot € 70.000 per jaar voor de periode 2026–2029. Voor het lopende jaar stellen wij voor om de subsidie voor het AGO-zwembad incidenteel te verhogen met € 15.000, waarmee we het bedrag verhogen van € 55.000 naar € 70.000. Dit is in lijn met de ondersteuning in de overige jaren van de overbruggingsperiode. De incidentele verhoging voor 2025 wordt binnen het bestaande subsidiebudget opgevangen, waardoor geen aanvullend budget nodig is.
2.5.11
Vergoeding exploitatie en beheer gymzaal brede school Holland Park Programma Onderwijs
Sinds de opening van de brede school in Holland Park wordt de gymzaal gebruikt voor bewegingsonderwijs. In tegenstelling tot andere gymzalen in Diemen is deze gymzaal eigendom van het schoolbestuur, dat ook verantwoordelijk is voor het beheer en de exploitatie. De gemeente heeft een wettelijke taak om bewegingsonderwijs mogelijk te maken en vergoedt daarom deze kosten, op basis van de VNG-normen. De hoogte van de vergoeding is afhankelijk van het aantal klokuren bewegingsonderwijs op het lesrooster. Op basis van de bezetting van de school wordt aan het Atelier 21 uur vergoed. Voor de periode vanaf september 2023 betreft dit een bedrag van € 50.000. De normbedragen vanuit de VNG zijn op dit moment nog niet gepubliceerd. Op basis van wat we nu weten schatten we in dat de jaarlijkse kosten ongeveer € 25.000 bedraagt. In de eerste kwartaalbrief van 2026 en de Kadernota 2027 wordt de vergoeding structureel opgenomen in de begroting.
2.5.12
# Overhevelen budget onderhoud voormalig gebouw Het Atelier Programma Onderwijs
In 2024 heeft de gemeenteraad budget beschikbaar gesteld voor het onderhoud / instand houden en voorbereiden van de sloop van het gebouw waar voorheen basisschool Het Atelier zat. Het restantbudget van € 74.000 is aangemerkt als over te hevelen budget naar 2025. We verwachten in 2025 voor €35.000 aan kosten te maken. Wij stellen voor (€ 35.000) van het over te hevelen budget uit 2024 alsnog in 2025 beschikbaar te stellen en deze ten laste te brengen van de Algemene Reserve.
2 Belangrijke ontwikkelingen: 2.5 Ontwikkelingen met financieel effect in 2025
Pagina 24
2.5.13
Omgevingsvergunningen Programma Gebiedsontwikkeling
De exploitatie voor bouwleges is geactualiseerd. Doordat er in 2025 meer aanvragen voor omgevingsvergunningen zijn ontvangen, zijn er ook meer legesopbrengsten dan verwacht. Met name vergunningsaanvragen voor Holland Park leveren meer opbrengsten op. We verwachten over 2025 voor een bedrag van € 3.600.000 aan extra inkomsten. De aanvragen hebben ook tot extra werk geleid. Zo is het budget voor externe inhuur met € 250.000 verhoogd. Omdat de leges omgevingsvergunningen een kostendekkende exploitatie betreft stellen wij voor het voordelige saldo in 2025, € 3.350.000, aan de 'Reserve Omgevingsvergunningen' te doteren.
2.5.14
# Implementatie Omgevingswet Programma Gebiedsontwikkeling
In de eerste kwartaalbrief 2024 hebben we het overgehevelde budget voor de implementatie van de Omgevingswet van € 105.000 opnieuw aangevraagd. Van dit bedrag is € 45.000 niet uitgegeven in 2024. Dit bedrag hebben we in 2024 niet kunnen uitgeven omdat de implementatie van de applicatie voor het administreren van vergunningen-, toezicht- en handhaving vertraging opliep. In 2025 is een inhaalslag gemaakt. Daarom vragen we een incidenteel budget van € 45.000 aan. Dit budget is deels voor de inhaalslag en deels om de applicatie nog verder in te voeren. Wij stellen voor dit budget van € 45.000 beschikbaar te stellen en deze ten laste te brengen van de Algemene Reserve.
2.5.15
Geluidshinder Programma leefomgeving en klimaat
We hebben enkele jaren geleden geluidsmeters aangeschaft, waarbij ook een onderhoudscontract is aangegaan. De geluidsmeters moeten immers te allen tijde ingezet kunnen worden bij evenementen, klachten en bouwwerkzaamheden en moeten dus met regelmaat getest worden. De afgelopen jaren hebben we de kosten voor het onderhoudscontract via andere budgetten weten te dekken. Door het meer inzetten van de geluidsmeters en de indexering van het onderhoudscontract vragen we incidenteel een budgetverhoging van € 15.000 aan.
2.5.16
Aanvullend voorbereidingskrediet voor nieuw zwem-/ sportcomplex en gebiedsontwikkeling Duran Programma gebiedsontwikkeling
2 Belangrijke ontwikkelingen: 2.5 Ontwikkelingen met financieel effect in 2025
Pagina 25
Nieuw zwem-/sportcomplex De gemeente Diemen werkt aan de vernieuwing van Zwembad en Sportcentrum Duran (Ouderkerkerlaan 10), dat inmiddels 40 jaar oud is. In de eerste kwartaalbrief van 2025 is een voorbereidingskrediet van € 135.000 toegekend voor werkzaamheden tot eind 2025, gericht op het opstellen van een technisch programma van eisen. Met het oog op verdere uitwerking, extra onderzoeken en voorbereiding van een eventuele aanbesteding vragen we nu een aanvullend krediet van € 125.000 aan voor de werkzaamheden tot medio 2026. Het streven is om het programma van eisen medio 2026 aan uw raad voor te leggen. Bij doorgang wordt het krediet onderdeel van het investeringskrediet; bij het niet doorgaan worden de kosten ten laste van de Algemene Reserve gebracht. Gebiedsontwikkeling Duran Op 24 oktober 2024 besloot de raad tot gebiedsontwikkeling op de locatie van Duran. Voor het opstellen van een gebiedsvisie is toen een voorbereidingskrediet van € 230.000 toegekend, eveneens met inzet tot eind 2025. Nu vragen we een aanvullend krediet van € 175.000 aan voor werkzaamheden tot medio 2026. Dit is voor interne plankosten, extern onderzoek en voorbereiding van een ontwikkelstrategie en/of planologische procedure. Een concept gebiedsvisie bespreekt de raad, in het tweede kwartaal van 2026. Daarna wordt de gebiedsvisie ter vaststelling voorgelegd aan de gemeenteraad.
Bij doorgang worden de kosten verrekend met de grondexploitatie; bij het niet doorgaan ten laste van de Reserve Grondzaken.
2.5.17
Afkoop erfpachtgronden Programma gebiedsontwikkeling
Jaarlijks wordt in de 4e kwartaalbrief de begroting bijgesteld aan de hand van de laatste prognose van de gerealiseerde afgekochte erfpachten. De prognose is gebaseerd op de erfpachters die dit jaar zijn overgestapt op de in 2020 nieuw vastgestelde erfpachtvoorwaarden en daarbij hebben gekozen de erfpachtcanon eeuwigdurend af te kopen of de bloot eigendom hebben gekocht. Voor 2025 betekent dit een extra opbrengst uit afkopen en verkopen ten opzichte van het begrote bedrag van € 205.000. Daar tegenover staat dat de boekwaarde op de balans van de afgekochte erfpachtgronden moet worden afgeboekt. De waarde van deze boekwaarde is € 10.000. De beleidsregel is dat we de afgekochte erfpachtgronden verrekenen met de Algemene Reserve. Dit betekent een toevoeging van € 195.000 aan de Algemene Reserve. Op het moment van schrijven lopen er nog overstapdossiers met een aantal erfpachters. Het is nog niet duidelijk of de verkoop in 2025 kan worden gerealiseerd. Dit uiteindelijke resultaat verwerken we in de jaarrekening.
2.5.18
Grondexploitaties Programma gebiedsontwikkeling
In het Meerjarenperspectief Grondzaken 2024 zijn de grondexploitaties van Holland Park West, Plantage De Sniep en Buitenlust en de Harmoniehof geactualiseerd. In deze kwartaalbrief actualiseren we de ramingen voor 2025. Per saldo leveren de aanpassingen een rentevoordeel op van € 115.000.
2 Belangrijke ontwikkelingen: 2.5 Ontwikkelingen met financieel effect in 2025
Pagina 26
2.5.19
Iepziekte en Eikenprocessierups Programma Leefomgeving en Klimaat
Dit jaar kwam er meer iepziekte voor in onze gemeente. De ziekte wordt veroorzaakt door een schimmel. De schimmel wordt verspreid door de iepenspintkever die leeft in de bast van de boom. Dit voorjaar is de iepenspintkever al ruim een maand eerder uitgevlogen. Dit heeft gezorgd voor een extra generatie kevers, waardoor er tot tien keer meer kevers zijn dan vorig jaar. Dit heeft gezorgd voor meer besmettingen in de openbare ruimte. Dit hebben we ook in Diemen gemerkt. We hebben vooral veel iepen moeten verwijderen in natuurpark Spoorzicht. Dit heeft gezorgd voor een incidenteel tekort van € 30.000. Daarnaast hebben de weersomstandigheden er ook voor gezorgd dat er meer nesten van de eikenprocessierups in de eiken voorkwamen. Hierdoor hebben we een overschrijding van € 10.000 voor de bestrijding hiervan. Daarom is er een tekort van € 40.000.
2.5.20
Geluidswerende maatregelen Busbaan en Oost-west As Programma Leefomgeving en Klimaat
Oost-West As In 2022 zijn de infrastructurele werkzaamheden van het project de Oost-West as afgerond. In de Jaarstukken 2022 hebben we het krediet afgesloten. Dit terwijl er nog geluidwerende maatregelen nodig zijn tot en met 2025. We hadden verwacht de geluidwerende maatregelen in 2024 af te ronden. Om deze werkzaamheden te kunnen uitvoeren is er in de eerste kwartaalbrief 2025 € 1.090.000 aangevraagd. Het grootste deel hiervan is voor de werkzaamheden aan de woningen van Rochdale. Het gaat om 88 woningen. Wij zijn al een aantal jaren in gesprek met Rochdale om te komen tot een prestatieovereenkomst. In deze prestatieovereenkomst vragen wij aan Rochdale om de geluidreducerende werkzaamheden voor ons uit te voeren. De gesprekken gaan nu voornamelijk over het bepalen van het lumpsum bedrag wat hier tegenover moet komen te staan. Dit bedrag varieert tussen de € 750.000 en € 900.000. De verwachting is dat wij in 2026 een definitieve prestatieovereenkomst hebben. In 2025 verwachten we € 40.000 uit te geven. We stellen voor het budget in 2025 met € 1.050.000 te verlagen. Dit budget is ten laste van de Algemene Reserve geboekt en zal nu weer ten gunste komen hiervan. Als de prestatieovereenkomst gesloten is dan vragen we in 2026 het benodigde budget aan.
Verkeersstructuur Diemen Zuid In de eerste kwartaalbrief 2025 is er een budget beschikbaar gesteld van € 332.000 voor gevelisolatiemaatregelen als gevolg van het project aanpassing verkeersstructuur Diemen Zuid. In het project verkeersstructuur Diemen Zuid zijn we bezig met alle voorbereidende werkzaamheden. Zo worden op dit moment de eerste huisbezoeken met de bouwkundig aannemer uitgevoerd en worden de offertes opgesteld voor de uit te voeren werkzaamheden.
2 Belangrijke ontwikkelingen: 2.5 Ontwikkelingen met financieel effect in 2025
Pagina 27
Bij de appartementencomplexen zijn we bezig met het verkrijgen van de toestemmingen van zowel de eigenaren als de VVE’s. Er moet eerst overeenstemming zijn voordat we de offertes voor de werkzaamheden op kunnen laten stellen. In 2025 verwachten we € 102.000 uit te geven voor de voorbereidende werkzaamheden. Het beschikbare budget kan met € 230.000 verlaagd worden, en ten gunste worden gebracht van de Algemene Reserve. Als er overeenstemming is en de offertes binnen zijn zal in 2026 een budgetaanvraag volgen voor de uitvoering van de werkzaamheden.
2.5.21
Riolering Scheepskwartier - Vlindertuin - Oranjeplantsoen Programma Leefomgeving en Klimaat
Tot 2024 raamden we de kosten voor de rioleringen per buurt in het Gemeentelijk Rioolplan (GRP). Sindsdien werken we met een Programma Klimaatadaptatie. Het Programma Klimaatadaptatie is in 2024 door de gemeenteraad vastgesteld. Daarin hebben we de kosten voor de rioleringen per buurt opnieuw geraamd. Op basis van deze raming hebben we ook de rioolbelasting opnieuw berekend. Dit voorstel heeft daarom geen gevolgen voor de huidige berekeningen van de rioolbelasting. Voor de projecten Oranjeplantsoen, Scheepskwartier en Vlindertuin hebben we tot op heden het investeringsbudget van de oude raming uit het GRP opgenomen. Om de projecten (financieel) te kunnen afronden, stellen we voor om de budgetten voor de riolering in de buurten Oranjeplantsoen, Scheepskwartier en Vlindertuin aan te passen aan de geraamde kosten in het Programma Klimaatadaptatie. Vastgesteld budget Programma Klimaatadaptatie >2024
Budget uit GRP Restant aan te vragen 4e kwartaalbrief <2024
Oranjeplantsoen
€ 615.000
€ 360.000
€ 255.000
Scheepskwartier
€ 2.680.000
€ 1.360.000
€ 1.320.000
Vlindertuin
€ 2.810.000
€ 1.570.000
€ 1.240.000
2.5.22
Realisatie kwaliteitsimpulsen diverse projecten Programma Leefomgeving en Klimaat
In de Reserve Kwaliteitsplan openbare ruimte zijn bedragen opgenomen voor kwaliteitsimpulsen van verschillende projecten. In 2025 verwachten we voor de volgende projecten onderstaande kosten te maken die hier betrekking op hebben: •
Verkeerstructuur Diemen Zuid
€ 475.000
•
Van Gemert Plantsoen
€ 100.000
•
Oud Diemerlaan
€ 30.000
•
Oranjeplantsoen
€ 175.000
We gaan conform het programma € 780.000 onttrekken uit de Reserve Kwaliteitsplan openbare ruimte voor de realisatie van deze kwaliteitsimpulsen.
2 Belangrijke ontwikkelingen: 2.5 Ontwikkelingen met financieel effect in 2025
Pagina 28
2.5.23
Exploitatie ophalen en verwerken huisafval Programma Financiën
De kostendekkende exploitatie voor het ophalen en verwerken van huisafval actualiseren we in deze kwartaalbrief naar de laatste prognoses. Door de groei van het aantal huishoudens en de hogere opbrengsten voor verpakkingsmaterialen zijn de begrote opbrengsten verhoogd met € 300.000. Daar tegenover staan hogere kosten voor de afvalinzameling van de Meerlanden. We verwachten € 500.000 meerkosten als gevolg van een hogere inflatie en de verwerking van de lachgascilinders. Inmiddels zijn maatregelen genomen voor de verwerking van de lachgascilinders en is de verwachting dat de kosten voor de verwerking vanaf 2026 halveren. Voor het op peil brengen van de Egalisatiereserve Afvalstoffenheffing was in de begroting een dotatie van € 80.000 geraamd. Deze dotatie slaat nu om in een onttrekking van € 120.000 om de exploitatie kostendekkend te houden. Per saldo zorgt dit voor een mutatie van € 200.000 van de Egalisatiereserve Afvalstoffenheffing. De stand van de Egalisatiereserve Afvalstoffenheffing is per 1 januari 2025 € 556.000.
2.5.24
Kosten aan de installaties van de gemeentewerf Programma Samen besturen
In 2025 zijn er onvoorziene, éénmalige, kosten gemaakt voor spoedeisende herstelwerkzaamheden aan enkele installaties van de gebouwen op de gemeentewerf. De kosten zijn geboekt op de begroting van het onderhoud van de gebouwen op de gemeentewerf. Door deze gemaakte kosten is het begrotingsbudget niet toereikend. Om de kosten te dekken is een éénmalige aanvulling op dit budget van € 15.000 noodzakelijk.
2.5.25
Onderhoud van het gemeentehuis Programma Samen besturen
Door flinke kostenstijgingen in zowel contracten als onderhoudswerkzaamheden is het huidig jaarlijkse onderhoudsbudget van het gemeentehuis niet meer toereikend. Daarom dient het onderhoudsbudget incidenteel met € 15.000 te worden verhoogd. Na afronding van de verbouwing van het gemeentehuis, volgend jaar, zal een nieuwe kostenraming voor het jaarlijks onderhoud worden opgesteld. De financiële effecten worden dan structureel meegenomen vanaf de begroting 2027.
2.5.26
Verkiezingen Programma Samen besturen
De vervroegde Tweede Kamerverkiezingen, in combinatie met de gemeenteraadsverkiezingen in maart 2026, stellen gemeentelijke organisaties voor een grote uitdaging. De complexiteit en het werkvolume van deze verkiezingen vragen veel van de capaciteit van het team Burgerzaken. Daarnaast heeft de noodzakelijke verbouwing van 2 Belangrijke ontwikkelingen: 2.5 Ontwikkelingen met financieel effect in 2025
Pagina 29
het gemeentehuis ervoor gezorgd dat de dienstverlening tijdelijk vanuit de Trouwzaal moet worden georganiseerd. Dit resulteert in extra logistieke en operationele druk. Om de Tweede Kamerverkiezingen goed te laten verlopen, stellen wij voor om het budget voor verkiezingen in 2025 te verhogen met € 40.000. Deze kosten kunnen gedekt worden door de extra middelen die we in de Septembercirculaire 2025 hebben ontvangen.
2.5.27
# Diemen 800 jaar Programma Samen besturen
In 2023 is gestart met de voorbereidingen voor de verjaardag van Diemen 800 jaar. Om invulling te geven aan de festiviteiten is de Stichting Diemen 800 opgericht. In januari 2025 is het bestuur benoemd. Inmiddels zijn de statuten vastgesteld en heeft de Stichting haar eigen administratie. Afspraak is dat de Stichting de resterende middelen uit 2023 en 2024, totaal € 65.000 ook mag inzetten. In deze kwartaalbrief stellen wij voor deze middelen uit de Algemene Reserve te onttrekken en beschikbaar te stellen aan de stichting.
2.5.28
Pensioenen (oud)bestuurders Programma Samen besturen
Met de invoering van het nieuwe pensioenstelsel is besloten dat ook de APPApensioenaanspraken van politieke ambtsdragers in een pensioenfonds ondergebracht moeten worden per 1 januari 2028. Dat betekent dat per die datum de APPA-voorzieningen toereikend moeten zijn. Binnen Diemen is al een voorziening voor de pensioenen van bestuurders. Jaarlijks actualiseren wij de berekening van de hoogte van deze voorziening. Op het moment van overdracht per 1 januari 2028 kunnen er ten gevolge van schommelingen in de rekenrente mogelijke tekorten ontstaan. Een lagere rekenrente in het laatste jaar voor de overdracht kan een aanzienlijk gevolg hebben. Eind oktober 2024 heeft de commissie BBV aangegeven dat er géén vrijstelling mogelijk is voor een verplichte vrijval van de APPA-voorziening. Om het risico te minimaliseren gaan we bij de bepaling van de voorziening uit van een andere berekeningsmethodiek dan voorgaande jaren. In de nieuwe methodiek houden we geen rekening met de rekenrente, oftewel we passen de "nominale methode van BZK3" toe . Op basis van de berekening van vorig jaar dient er dan een extra dotatie van € 1,1 miljoen plaats te vinden aan de Voorziening Pensioenen bestuurders. De voorziening komt daarmee op een stand van € 3,5 miljoen. Omdat we in het verleden verzekeringen hebben afgesloten hebben we in 2025 € 125.000 uitgekeerd gekregen.
Per saldo is € 975.000 aan algemene middelen nodig om de dotatie te verwerken in de Jaarstukken 2025.
2.5.29
Bijdrage Duo+ Programma Samen besturen
3
Ministerie van Binnenlandse Zaken
2 Belangrijke ontwikkelingen: 2.5 Ontwikkelingen met financieel effect in 2025
Pagina 30
Als gevolg van de Tweede Voortgangsrapportage 2025 met bijbehorende begrotingswijziging 2025 van Duo+ stellen we in deze kwartaalbrief de raming van de bijdrage aan Duo+ bij. Op basis van de Tweede Voortgangsrapportage 2025 is de bijdrage aan Duo+ bijgesteld tot € 8.400.000. De bijdrage is hoger geworden door de meerkosten als gevolg van ziekteverzuim en door de implementatiekosten voor de nieuwe applicatie voor de personeels- en salarisadministratie. Voor Diemen leidt dit tot een incidentele verhoging van de bijdrage met € 200.000. Dit komt ten laste van het verwachte rekeningsaldo 2025.
2.5.30
Rente en afschrijving Programma Financiën
In de “Nota rente- en activabeleid 2016” is vastgelegd dat we starten met afschrijven in het boekjaar volgend op het jaar waarin de werkzaamheden zijn afgerond. In de vierde kwartaalbrief actualiseren we de afschrijvingslasten. Ten eerste verwerken we de stand van zaken zoals opgenomen in de Jaarstukken 2024. Vervolgens lopen we alle begrote investeringen voor 2025 na. Als de investering niet meer in 2024 wordt afgerond dan start de afschrijving niet in 2025 maar in 2026. Dit levert in 2025 een voordeel op voor de kapitaallasten. Na actualisering is dat een voordeel van € 1.175.000. Onderstaand de belangrijkste investeringen die het voordeel opleveren. Investering;
Bedrag
Investeringen Werf
€ 65.000
Voertuigen wijkbeheer
€ 175.000
Busbaan
€ 144.000
Brede school Holland Park
€ 289.000
Plaatsen tijdelijke woonunits
€ 293.000
Geluidschermen de Sniep
€ 107.000
Overige investeringen
€ 102.000
Totaal
2.5.31
€ 1.175.000
Belastingen Programma Financiën
De belastingopbrengsten woningen zijn € 235.000 hoger dan geraamd. Dit komt door een hogere WOZ waardeontwikkeling dan verwacht en door een grotere areaaluitbreiding. Ook de belastingopbrengsten van niet-woningen zijn hoger dan geraamd. Totaal is er € 475.000 meer aan belastingopbrengsten voor niet-woningen ontvangen. Ook hier is de hogere WOZ waardeontwikkeling een belangrijke oorzaak. Ook is er minder leegstand dan verwacht. Ten slotte zijn er enkele grote maatschappelijke gebouwen opgeleverd, zoals de brede school Holland Park. Dit levert meer opbrengsten op maar veroorzaakt ook een ophoging van de exploitatiebudgetten. Totaal moeten we de ramingen voor te betalen publieke belastingen (zoals OZB) met € 145.000 verhogen. Door de bouwactiviteiten is vaker gemeentelijke grond in gebruik genomen voor de opslag van materialen. Hiervoor betalen de gebruikers precariobelasting. De opbrengsten precariobelasting zijn naar verwachting € 30.000 hoger.
2 Belangrijke ontwikkelingen: 2.5 Ontwikkelingen met financieel effect in 2025
Pagina 31
De toeristenbelasting moet naar beneden bijgesteld worden. Het hotel heeft in 2025 deels nog statushouders gehuisvest. Daarnaast is het hotel ook niet volledig bezet geweest. Verwachting is dat de opbrengst toeristenbelasting € 85.000 lager uitvalt.
2.5.32
Aanpassing aandelen NV De Meerlanden Programma Financiën
Aandelen In 2021 is de kapitaalstructuur van De Meerlanden N.V. gewijzigd. Door de aanpassing is het eenvoudiger om in de toekomst nieuwe aandeelhouders toe te laten treden en bovendien wordt de aandelenstructuur logischer en zijn eenvoudiger aanpassingen door te voeren. Daarmee kan De Meerlanden N.V. daadkrachtiger optreden bij eventuele uitbreidingen. Het aantal aandelen is gerelateerd aan het aantal aansluitingen (adressen) waarvoor De Meerlanden afval ophaalt. Dit aantal wordt jaarlijks geactualiseerd. In deze kwartaalbrief informeren wij u over de gevolgen van de jaarlijkse herijking. Dit jaar leidt de herijking tot de aanschaf van 91 aandelen. De uitbreiding is het gevolg van de groei van Diemen. Hiermee komt het totaal aantal aandelen voor Diemen op 16.760 aandelen. De intrinsieke waarde van de aan te schaffen aandelen bedraagt € 235,15. De aanschafwaarde voor de aandelen bedraagt € 21.400. De aanschaf van de aandelen veroorzaakt een mutatie op de balans en verwerken we administratief in de Jaarrekening 2025. Dividend Standaard ramen we € 84.000 dividend voor N.V. De Meerlanden. In 2023 is er geen dividend uitgekeerd. Volgens de statuten moet eerst de financieringspositie van de Meerlanden op orde zijn voordat de volledige winst wordt uitgekeerd. Dit houdt in dat over 2024 nog een deel van de winst niet wordt uitgekeerd.